Murat AYDEMİR Y.Lisans Tezi Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Prof. Dr. Resul GERÇEKÇİOĞLU 2008 Her hakkı saklıdır.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Murat AYDEMİR Y.Lisans Tezi Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Prof. Dr. Resul GERÇEKÇİOĞLU 2008 Her hakkı saklıdır."

Transkript

1 AÇIKTA VE ISITMASIZ CAM SERA KOŞULLARINDA YETİŞTİRİLEN BAZI AHUDUDU (Rubus idaeus L.) ve BÖĞÜRTLEN (Rubus fructicosus L.) ÇEŞİTLERİNİN BİTKİ ve MEYVE ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Murat AYDEMİR Y.Lisans Tezi Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Prof. Dr. Resul GERÇEKÇİOĞLU 2008 Her hakkı saklıdır.

2 T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI Y.LİSANS TEZİ AÇIKTA ve ISITMASIZ CAM SERA KOŞULLARINDA YETİŞTİRİLEN BAZI AHUDUDU (Rubus idaeus L.) ve BÖĞÜRTLEN (Rubus fructicosus L.) ÇEŞİTLERİNİN BİTKİ ve MEYVE ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Murat AYDEMİR TOKAT 2008 Her hakkı saklıdır

3 Prof. Dr. Resul GERÇEKÇİOĞLU danışmanlığında, Murat AYDEMİR tarafından hazırlanan bu çalışma. tarihinde aşağıdaki jüri tarafından oy birliği/oy çokluğu ile Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı nda Yüksek Lisans tezi olarak kabul edilmiştir. Başkan : İmza : Üye İmza : Üye : İmza : Yukarıdaki sonucu onaylarım Prof. Dr. Metin YILDIRIM Enstitü Müdürü

4 TEZ BEYANI Tez yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan bu tezin yazılmasında bilimsel ahlak kurallarına uyulduğunu, başkalarının eserlerinden yararlanılması durumunda bilimsel normlara uygun olarak atıfta bulunulduğunu, tezin içerdiği yenilik ve sonuçların başka bir yerden alınmadığını, kullanılan verilerde herhangi bir tahrifat yapılmadığını, tezin herhangi bir kısmının bu üniversite veya başka bir üniversitedeki başka bir tez çalışması olarak sunulmadığını beyan ederim. Murat AYDEMİR

5 ÖZET Y. Lisans Tezi AÇIKTA VE ISITMASIZ CAM SERA KOŞULLARINDA YETİŞTİRİLEN BAZI AHUDUDU (Rubus idaeus L.) VE BÖĞÜRTLEN (Rubus fructicosus L.) ÇEŞİTLERİNİN BİTKİ VE MEYVE ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Murat AYDEMİR Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Danışman : Prof. Dr. Resul GERÇEKÇİOĞLU Araştırma yıllarında, Tokat ekolojisinde açıkta ve serada, Heritage ile Tulameen ahududu (Rubus idaeus L.) çeşitleri ve Jumbo böğürtlen(rubus fructicosus L.) çeşitlerinde yürütülmüştür. Tokat gibi vegetasyon süresinin kısa olduğu ekolojilerde, hasadı erken başlatmak ve uzatmak yanında, gerek bitkisel gerekse meyve ve verim özelliklerin iyileştirilmesiyle karlılığın arttırılması, meyveciliğin örtü altına kaydırılması da hedeflenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; sera ortamında çeşitlerle ve yıllara bağlı olarak 7-23 gün erkencilik sağlanırken, özellikle sonbahar ürünü verme özelliğine sahip Heritage çeşidinde yaklaşık iki buçuk ay kadar geççilik sağlanmıştır. Ayrıca her iki yıl ve tüm çeşitlerde sürgün başına verim, meyve ağırlığı ve sürgün özellikleri iyileşirken, suda çözünebilir kuru madde miktarı ve ph değerleri ise açığa göre düşük bulunmuştur. Sera koşullarında sürgün başına verim ahududu çeşitlerinde 93,85 g (Heritage I)-186,72 g (Heritage II) ve Jumbo böğürtlen çeşidinde 704,34g ; meyve ağırlıkları 1,95 g (Heritage I)-2,71g (Tulameen) ve Jumbo böğürtlen çeşidinde 6,00 g; suda çözünebilir kuru madde miktarları ise % 10,28 -(Heritage II)- % 11,22 (Heritage I) aralığı ile Jumbo çeşidinde % 8,78 olarak saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Tokat yöresi, ahududu, böğürtlen, örtü altı, verim, erkencilik 2008, 60 sayfa i

6 ABSTRACT Ms Thesis EVALUATION OF THE PLANT AND FRUIT CHARACTERISTICS OF SOME RED RASPBERRY (R. idaeus L.) AND BLACKBERRY (R. fructicosus L.) CULTIVARS GROWN UNDER FIELD AND UNHEATED GLASSHOUSE CONDITIONS Murat AYDEMIR Gaziosmanpaşa University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Horticultural Science Supervisor : Prof. Dr. Resul GERCEKCIOGLU The research was carried out in Tokat region with some raspberry (Rubus idaeus L.) and blackberry (Rubus idaeus L.) cultivars under open field and unheated glasshouse conditions. In the ecological condition like Tokat region where the vegetation period is relatively short, it was aimed to determine whether growth under glasshouse conditions can result earliness in harvest and prolong the harvesting period as well as enhancing the plant and fruit characteristics. In the research, the plants in glasshouse conditions generally started 7-23 days earlier to harvesting period than the plants in open field. The glasshouse conditions also prolonged the harvesting date around two and half months for Heritage cultivar with autumn yield habit. Additionally in both years, the yield per shoot, fruit weight and shoot characteristics were enhanced by the glasshouse conditions while total soluble solids and ph of fruits were reduced comparing with the plants grown in open field. In glasshouse condition, the yield per shoot was between 93,85 g for Heritage I and 186,72 g for Heritage II, 704,34 g for Jumbo; the fruit weight was between 1,95 g for Heritage I, 2,71 g for Tulameen, and 6,00 g for Jumbo; total soluble solid was between 10,28% for Heritage II and 11,22% for Heritage I and 8,78% for Jumbo. Key words: Tokat region, raspberry, blackberry, glasshouse, yield, earliness 2008, 60 pages ii

7 TEŞEKKÜR Çalışmalarımın her aşamasında bilgi, öneri, yardım ve desteğini esirgemeyen ayrıca engin fikirleriyle akademik anlamda yetişme ve gelişmeme katkıda bulunan danışman hocam Sayın Prof. Dr. Resul GERÇEKÇİOĞLU na, ayrıca iyi ve kötü günlerimde sürekli yanımda oldukları gibi, çalışmalarımın her aşamasında da benden yardımlarını esirgemeyen ve bana maddi-manevi destek olan, Sayın Yrd. Doç. Dr. Çetin ÇEKİÇ e, Dr. Mustafa ÖZGEN e ve adını burada sayamayacağım diğer hocalarıma, çalışmalarımın başından sonuna kadar benden yardımlarını esirgemeyen arkadaşlarım Zir. Yük. Müh. Fatih ALAY, Zir. Yük. Müh. M. Yaşar ÖZDEMİR, Zir. Yük. Müh. Mesut ÖZKURT, Yüksek Lisans Öğrencisi Mustafa BAYRAM a ve diğer öğrenci arkadaşlarıma teşekkürü bir borç bilirim. Ayrıca tüm hayatım boyunca attığım her adımda benden hiçbir fedakârlığı esirgemeyen aileme ve çalışmalarımın her aşamasında manen desteğini esirgemeyen, benim stres ve yorgunluğuma katlanan Songül ÖZÜM e, diğer arkadaşlarıma ve tüm yakınlarıma bütün samimi duygularımla teşekkür ederim. Murat AYDEMİR Temmuz 2008 iii

8 İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET i ABSTRACT. ii TEŞEKKÜR iii İÇİNDEKİLER iv ŞEKİLLER DİZİNİ.... v ÇİZELGELER DİZİNİ vi 1. GİRİŞ 1 2. LİTERATÜR ÖZETLERİ. 7 3.MATERYAL ve YÖNTEM Deneme Yerlerine Ait İklim Özellikleri Materyal Yöntem Araştırmada Yapılan Gözlemler Fenolojik Gözlemler Bitkisel Özellikler Pomolojik Özellikler Hastalık ve Zarar Şekilleri ile Bazı Fizyolojik Bozuklar ARAŞTIRMA BULGULARI ve TARTIŞMA Fenolojik Gözlemler Bitkisel Özellikler Sürgün Özellikleri (Yazlık Sürgün Sayıları ve Sürgün Boyutları ) Sürgün Başına Verim(g) Pomolojik Özellikler Meyve Ağırlığı(g) ve Meyve Boyutları (mm) Meyve nin Kimyasal Özellikleri (SÇKM, ph ve Titre Edilebilir Asitlik) Hastalık ve Zarar Şekilleri ile Bazı Fizyolojik Bozuklar SONUÇ ve ÖNERİLER 55 KAYNAKLAR. 56 ÖZGEÇMİŞ. 60 iv

9 ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil Sayfa Şekil 3.1. Tulameen ahududu çeşidinin meyvesinin görünümü (orijinal). 19 Şekil 3.2. Tulameen çeşidinin bitkisinin görünümü (orijinal) 19 Şekil 3.3. Heritage ahududu çeşidinin meyvesinin görünümü (orijinal) Şekil 3.4. Heritage çeşidinin bitkisinin görünümü (orijinal).. 20 Şekil 3.5. Jumbo böğürtlen çeşidinin meyvesinin görünümü (orijinal). 21 Şekil 3.6. Jumbo böğürtlen çeşidinin bitkisinin görünümü (orijinal). 21 Şekil 3.7. Açıkta deneme alanının görünümü. 22 Şekil 3.8. Serada deneme alanının görünümü 23 Şekil 4.1. Ahududu çeşitlerinin yıllara göre seradaki sürgün sayıları değişimi. 32 Şekil 4.2. Ahududu çeşitlerinin 2007yılı açıkta ve serada sürgün boyu değerleri. 35 Şekil 4.3. Jumbo böğürtlen çeşidinin sürgün boyu değerleri. 36 Şekil 4.4. Ahududu çeşitlerinin 2006 yılı açıkta ve serada sürgün başına verim değerleri. 39 Şekil 4.5. Ahududu çeşitlerinin 2007 yılı açıkta ve serada sürgün başına verim değerleri. 39 Şekil 4.6. Heritage II uygulamasının sürgün başına verim değerleri 40 Şekil 4.7. Jumbo böğürtlen çeşidinin sürgün başına verim değerleri 41 Şekil 4.8. Ahududu çeşitlerinin 2006 yılı açıkta ve serada meyve ağırlığı değerleri 44 Şekil 4.9. Jumbo böğürtlen çeşidinin meyve ağırlık değerleri Şekil Heritage II uygulamasının meyve ağırlık değerleri.. 46 Şekil Serada kırmızı örümcek zararı.. 53 Şekil Seralarda beyazlaşma(olgunlaşamama) fizyolojik bozukluğu. 53 Şekil Serada aşırı sıcaklıktan dolayı, döllenme yetersizliği nin görülmesi v

10 ÇİZELGELER DİZİNİ Çizelge Sayfa Çizelge 3.1. Deneme yerlerine ait 2006 ve 2007 yılları sıcaklık verileri. 17 Çizelge 3.2. Deneme yerlerine ait 2006 ve 2007 yılları nem ve yağış durumları 18 Çizelge 4.1. Yaz ürünü veren ahududu çeşitlerinin ve Jumbo çeşidinin 2006 ve 2007 yıllarına ait bazı fenolojik gözlem tarihleri. 29 Çizelge.4.2. Sonbahar ürünü veren Heritage II çeşidinin 2006 ve 2007 yıllarına ait bazı fenolojik gözlem tarihleri ve süreleri. 30 Çizelge 4.3. Yaz ürünü veren ahududu çeşitlerinin ve Jumbo böğürtlen çeşidinin 2006 yılına ait bazı bitkisel özellikleri.. 31 Çizelge 4.4. Yaz ürünü veren ahududu çeşitlerinin ve Jumbo böğürtlen çeşidinin 2007 yılına ait bazı bitkisel özellikleri 31 Çizelge 4.5. Heritage I ve Tulameen ahududu çeşitlerinin yıllık sürgünlerinden oluşan yazlık sürgün sayıları Çizelge 4.6. Jumbo böğürtlen çeşidinin yıllık sürgünlerinden oluşan yazlık sürgün sayıları Çizelge 4.7. Heritage I ve Tulameen ahududu çeşitlerinin sürgün çapının 5 cm den ölçülen değerlerinin, çeşit, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi 34 Çizelge 4.8. Jumbo böğürtlen çeşidinin sürgün çapının 5 cm den ölçülen değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi. 34 Çizelge 4.9. Heritage I ve Tulameen ahududu çeşitlerinin sürgün boyunun çeşit, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi Çizelge Jumbo böğürtlen çeşidinin sürgün boyu değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi. 36 Çizelge Heritage I ve Tulameen ahududu çeşitlerinin sürgün başına verim (g) in çeşit, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi.. 38 Çizelge Heritage II ahududu uygulamasının sürgün başına verim(g) değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi.. 40 Çizelge Jumbo böğürtlen çeşidinin sürgün başına verimin değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi Çizelge Yaz ürünü veren ahududu çeşitlerinin ve Jumbo böğürtlen çeşidinin yıllarına ait bazı pomolojik özellikleri Çizelge Sonbahar ürünü veren Heritage II ahududu çeşidinin yıllarına ait bazı pomolojik gözlemler Çizelge Heritage I ve Tulameen ahududu çeşitlerinin meyve ağırlığının(g) çeşit, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi. 44 Çizelge Jumbo böğürtlen çeşidinin meyve ağırlık(g) değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi Çizelge Heritage II ahududu uygulamasının meyve ağırlık(g) değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi.. 45 vi

11 Çizelge Heritage I ve Tulameen ahududu çeşitlerinin suda çözünebilir kuru madde miktarının çeşit, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi.. 47 Çizelge Heritage II ahududu uygulamasının SÇKM değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi. 48 Çizelge Jumbo böğürtlen çeşidinin SÇKM değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi.. 48 Çizelge Heritage I ve Tulameen ahududu çeşitlerinin titre edilebilir asit miktarı (%) değerlerinin çeşit, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi. 49 Çizelge Heritage II ahududu uygulamasının titre edilebilir asit miktarı (%) değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi. 49 Çizelge 4.24.Jumbo böğürtlen çeşidinin titre edilebilir asit miktarı (%) değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi.. 50 Çizelge Heritage I ve Tulameen ahududu çeşitlerinin ph değerlerinin çeşit uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi.. 51 Çizelge Heritage II ahududu uygulamasının ph değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi Çizelge Jumbo böğürtlen çeşidinin ph değerlerinin, uygulama ve yıllara bağlı olarak değişimi vii

12 1 1. GİRİŞ Ahududu bitkileri, Rubus cinsinin, Idaebatus alt cinsinde yer alır. Dünyanın birçok yerine yayılmış ve tanınan 200 den fazla türü bulunmaktadır. Avrupa, Kuzey Amerika ve Güney Asya da doğal olarak yetişebilmektedir. Binlerce yıldır doğal yetişme alanlarında meyveleri toplanarak değerlendirilmektedir. Son yıllarda da kültüre alınarak yetiştiriciliği yapılmaktadır. Islah çalışmaları sonucunda, verimli ve kaliteli kültür çeşitleri geliştirilmiştir (Onur, 1996). Ahududu ve böğürtlen bitkisel özellikleri, yetiştiriciliği ve kullanım şekilleri bakımından son derece birbirine yakın bitkilerdir. Bu nedenle, her iki tür birden Bramble fruits olarak tanımlanmaktadır. Ahududu bitkileri, Rubus subg. Idaebatus alt cinsinde yer alır. Ahududu türleri arasında çok çeşitlilik olmasına rağmen yetiştiriciliği yapılan bitkiler iki türden meydana gelmektedir. Bu türler; Rubus idaeus L. (yabani kırmızı ahududular) ve R. occidentalis L. (siyah ahududular) olup, bunlardan tarımı yapılan kırmızı, siyah, sarı ve mor ahududular geliştirilmiştir. Mor tipler siyah ve kırmızı türlerin melezlenmesinden elde edilirken, sarı ahududular ise kırmızı ahududuların mutantlarıdır (Ellis ve ark., 1997; Gough ve Poling., 1996). Kırmızı ve sarı meyveliler de aynı grup içinde değerlendirilmektedir (Ağaoğlu, 1986). Siyah ahududular ABD` nin doğusundaki bazı bölgelerde çok yaygın olmakla birlikte, kırmızı ahududular, bütün Rubus türleri içinde en yaygın yetiştirilenleridir. Meyve rengi resesif mutasyonla oluşan sarı meyveli ahududular ise marketlerdeki çeşitliliği artırmak için, az miktarlarda üretilmektedir (Ellis ve ark., 1997). Ülkemizde yeni olan üzümsü meyve yetiştiriciliği son yıllarda gittikçe artan bir önem kazanmaktadır. Bununla birlikte, çilek dışında diğer üzümsü meyvelerin geniş alanda yetiştiriciliğine pek rastlanmamaktadır. Yabani formları bakımından pek çok tür ve çeşidi üreticimiz tanısa da, yetiştiricilik hakkındaki bilgilerden yoksundurlar. Anılan nedenlerle, ülkemizde bu meyvelerin geleceği açısından, öncelikle bu türlerin tanıtılması, yetiştiricilik yöntemlerinin öğretilmesi ve pazarlama sorunlarının çözümlenmesi gerekmektedir.

13 2 Üzümsü meyveler daha çok ev bahçelerinin tanınmış bitkileridir. Ayrıca diğer meyve ağaçlarının alt bitkileri veya ara bitkileri olarak da yetiştirilmektedir. Bunların yanında geniş çapta endüstriye yönelik yetiştiricilik çalışmaları da özellikle Amerika Birleşik Devletleri ile bazı Avrupa ülkelerinde yapılmaktadır (Ağaoğlu, 1986). Dünya da en fazla ahududu üretimi Avrupa kıtasında yapılmakta ( ton), üretim bakımından Rusya, Sırbistan, ABD, Polonya, Almanya, Ukrayna, Kanada ve Macaristan ön sıralarda yer almaktadır (Anonim, 2005a). Dünya, üzümsü meyveler üretimi yaklaşık 7,5 milyon ton olup, üretimin % 47 sini çilek, % 11,47 sini frenk üzümü, % 15,47 sini kivi alırken, ahududu (+böğürtlen) ise yaklaşık 480 bin tonluk üretimi ile % 6,42 sini oluşturur (Anonim, 2005a). Ahududu ve böğürtlen üretim miktarları genellikle birlikte verilmekle birlikte, sadece, Dünya böğürtlen üretimi ise 154 bin tondur. Bu üretimin i Avrupa; i Amerika kıtasında yapılmaktadır. Dünya böğürtlen üretiminde ABD ( t), Meksika ( t), Çin ( t), Sırbistan ( t) ve Macaristan ( t) en önemli ülkelerdir. Üretim alanı bakımından gelecek 10 yıl içinde en büyük gelişmeyi Romanya, Polonya, Meksika, Şili, Macaristan, Çin ve ABD nin göstermesi beklenmektedir (Strik ve ark., 2006). Ülkemizin ahududu üretimi yaklaşık 2200 ton olup bu üretimin 1900 tonu Bursa ili ve yöresinde yapılır (DİE, 2005). Ülkemizde ise böğürtlen üretimi ile ilgili kayıtlara henüz rastlanmamıştır. Bununla birlikte, Kaplan ve ark.,(1999) Bursa da 1998 yılı itibariyle 30 da alanda 24 ton böğürtlen üretimi olduğunu bildirmişlerdir. Son yıllarda bu miktarın ülke genelinde arttığı tahmin edilmektedir. Ahududular hava sirkülasyonu, su drenajı ve güneşlenmesi uygun olan alanlarda rahatlıkla yetiştirilebilirler. İyi bir hava sirkülasyonu yaprakların daha hızlı kurumasını sağlayarak hastalık problemini azaltır. Durgun su, hastalık olasılığını artırır ve köklerde oksijen eksikliği sebebiyle bitkilerin ölümüne sebep olur. İyi drenajlı her toprak ahududu yetiştiriciliği için yeterlidir. Kumlu topraklarda ilave sulama ile yetiştiricilik

14 3 yapılabilir (Hoover, 1997). Kök yapıları erozyonu önleyici nitelik taşıdığından, eğimli araziler ahududu bitkileri kullanılarak değerlendirilebilir (Onur, 1996). Günümüzde ahududu fidanlarının çoğaltılmasında kök sürgünleri, kök çelikleri ve doku kültürü gibi üretim yöntemleri kullanılmaktadır (Onur, 1996). Kök sürgünü ve kök çelikleriyle fidan üretimi hem kolay hem de fazla masraf gerektirmeyen bir üretim şeklidir. Çiftçiler bu yöntemler sayesinde kendi fidanlarını kendileri elde ederek üretim alanlarını, düşük bir maliyetle genişletebilir veya fidan üretimi yaparak gelirlerini artırabilirler. Ahududu Türkiye de 20. yüzyıl başlarından beri tanınan bir bitki olmasına rağmen hala istenen düzeyde kültürü yapılan bir tür konumuna gelememiştir. Bunun en büyük nedeni olarak meyvelerin hassas yapıda olması (hasat ve taşıma zorlukları) gösterilmektedir (Anonim, 1999). Bunun yanı sıra ahududu meyveleri uzun süre taze olarak muhafaza edilememektedir. 0,9 o C ve % bağıl nem koşullarında sadece 2-7 gün depolanabilmektedir (Anonim, 1997a). Türkiye de ahududu yetiştiriciliği uzun süredir amatör olarak yapılmaktadır lı yıllarda yurt dışından getirilen değişik standart ahududu çeşitleri ile Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsünde adaptasyon çalışmaları başlatılmış, ancak bu çalışmalardan olumlu sonuçlar alınamamıştır. Yine aynı yıllarda İstanbul Tarabya da bir üretici tarafından ilk ahududu yetiştiriciliği başlatılmış, fakat yaygınlaştırılamamıştır. Ahududu yetiştiriciliğinin yaygınlaşması özellikle 1980 li yıllara rastlamaktadır. Bu yıllarda Bursa nın bazı köylerinde (Cumalı kızık, Fidye kızık, Aksu, Baba sultan, Alaçam, Gözede ve başka yörelerde) başlatılan ahududu yetiştiriciliği giderek yaygınlaşmış ve bugün üretim yaklaşık 2000 tonu bulmuştur (Barut, 1999) yılında başlatılan Türkiye nin de 17 yerinde yürütülen Frenküzümü, Ahududu ve Böğürtlen Çeşit Islahı projesinin başlamasıyla, konu ciddi ve programlı bir biçimde ele alınmıştır.

15 4 Ahududu yetiştiriciliğinin yaygın olduğu iller Bursa ve Bilecik civarı olmasına rağmen buralarda bile düzenli kapama bahçeler bulunmamakta, bitki yeterince tanınmamakta ve özellikle de kültürel işlemler gereği gibi yerine getirilememektedir (Anonim, 1999). Ülkemizde son yıllarda yetiştiriciliği önem kazanmaya başlayan ahududu bitkisi hem taze tüketime uygun olması, hem de birçok sanayi koluna (reçel, marmelat, jöle, şekerleme, pasta, dondurma, meyve suyu, meyveli yoğurt, meyve çayları, vb.) hammadde sağlaması, üreticinin pazar bulması bakımından bir avantajdır (Anonim, 1999). Ahududunun meyve suyuna işlenmesinde tohumlar atık olarak çıkmakta ve ahududu tohumlarından da yağ üretilmektedir. Ahududu bahçesinin tesis ve üretim maliyetleri; minimum düzeyde destek sistemine ihtiyaç duyması, hatta bazı çeşitlerin desteğe ihtiyaç duymaması, budama ve bakım işlemlerinin kolay olması ve makineli hasada da uygun olması gibi nedenlerden dolayı, düşük olmaktadır (Redalen, 1990). Ayrıca ahududu bitkisinin yetiştirme tekniğinin öğrenilmesinin kolay olması ve hasat döneminin geniş bir aralığa yayılması, üretici açısından bir avantaj olarak görülebilir. Günümüz hayat şartları çiftçilerimizin ürün desenlerini değiştirmeleri gereğini ortaya çıkarmıştır. Tüketici talepleri de bu yönde olmaktadır. Ahududu meyvelerinin hoş kokusu, çekici görünüşleri, renkleri ve tatlarından dolayı son yıllarda aranan bir meyve haline gelmiştir. Ahududu ve böğürtlen yetiştiriciliği ülkemizde henüz ekonomik olarak yapılmamaktadır. Meyveleri doğadan toplanarak sevilerek tüketilir. Özellikle Orta Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde yoğunlaşmaktadır. Bu bölgelerimizde Çorum, Amasya, Tokat, Gümüşhane ve Rize dolaylarında genellikle 500 m rakımı aşan serin ve nemli alanlarda yaygın olarak bulunmaktadır. Tokat ta yapılan gözlemlerde m rakımlı yerlerde meyve özellikleri iyi yarı dik ve dik tiplere rastlanmaktadır (Gerçekçioğlu, 1996). Ahududu ve böğürtlen köklerinin çok yıllık olmasına karşılık, sürgünleri iki yıllıktır. İlkbaharda süren sürgünler yaz boyunca gelişirler ve ikinci yılda da meyve verdikten sonra kuruyarak ölürler. Sürgünlere ilk yıl primocane, ikinci yıl floricane adı

16 5 verilmektedir. Biz bunlara sırası ile odun dalı (birinci dal) ve meyve dalı (çiçek dalı) diyebiliriz. İlk yıl dalları o yıl meyve vermedikleri gibi, yan dal da oluşturmazlar. İkinci yıl vegetatif olarak tepe sürgünlerinden dikey şekilde büyümezler; buna mukabil koltuk tomurcuklarından meyve dalcıkları oluştururlar ve dallanırlar. Hasattan sonra meyve veren bu dallar kurudukları için toprak seviyesinden kesilirler. Bu arada gelecek yılın ürününü verecek olan genç sürgünler tellere alınır veya hereklere bağlanır. Yaz tepe budaması hasattan önce veya sonra yapılabilir. Başarılı bir yaz tepe budaması, herhangi bir dayanak masrafına yol açmayan, kârlı yetiştiriciliğin yollarından birisidir. Tepe alma dalların rüzgarlardan kırılmasını da önler (Ağaoğlu, 1986; Wright ve Waister, 1986). Ahududu ve böğürtlenlerin sera ortamına alınmasının kârlılığı; yöre, ürün miktarı, ürün fiyatı vb. gibi bir çok faktörlerin etkisinde olabileceğinden, yapılacak araştırma ve fizibilite raporlarına göre dikkate alınmalıdır. Özellikle soğuk ve uzun kışları olan kuzey ekolojilerde ahududu ve böğürtlen yetiştiriciliği yapılamamaktadır. Böyle ekolojilerde tamamen ekonomik veriler dikkate alınarak cam sera yada plastik tünellerde yetiştiricilik yapılabilmektedir. Örneğin, Amerika nın soğuk iklimine sahip Maine eyaletinde, 2005 yılında Maine Üniversitesi ile Tarım Bakanlığı ortaklaşa bir proje ile, çift kaplı plastik tünellerde (1,5 metre yüksekliğinde, 0,85х 2,86 m çatı formunda) ahududu ve böğürtlen yetiştirilmesi ile ilgili bir proje yürütmüşler. Bu bölgelerde, domates, biber gibi kışlık sebzelerin üretildiği ısıtmalı seralarda, bu ürünler kaldırıldıktan sonra ufak tefek değişikliklerle, tüpler içinde ahududu ve böğürtlen yetiştirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, açıkta her tüp içine başlangıçta ilkbaharda 3-4 adet bitki dikilmiş, yaz boyunca sürgün gelişmeleri izlenmiş ve sonbahar da en iyilerinden 4-6 adet sürgün bırakılmış ve Aralık ayı ortasına kadar arazide tutulmuştur. Yeni sürgün gelişimi ve çiçek oluşumu bu şekilde engellenmiştir. Bu aydan sonra, soğuklama ihtiyacı giderilmiş olan bitkiler, ısıtmalı tünel içine alınarak çiçeklenmesi sağlanmış ve ürün elde edilmiştir. Hasat sonrası bitkiler tekrar tünel dışına çıkarılmıştır. İlk yılda, böğürtlenlerde verim düşüklüğü nedeniyle olumlu sonuçlar alınamazken, ahududu yetiştirildiğinden daha başarılı sonuçlar alındığı ve hali hazırda sınırlı alanlarda ahududu yetiştiriciliğinin yapıldığı bildirilmektedir (Handley ve ark., 2006).

17 6 Pensilvanya, ABD eyaletinde, ahududu ve böğürtlenin serada üretim çalışmaları uzun zamandır yapılmaktadır. Sıcak bölgelerde bu türlerin seralarda üretiminde, üşüme isteğinin tamamlanamaması nedeniyle ortaya çıkan problem, fidelerin soğuk ortamda tutularak soğuklatılması ve ondan sonra dikilmesiyle giderilmektedir. Sera ürün kalitesi daha fazla olduğundan, ürün fiyatları daha fazla olabilmektedir. Yapılan bir araştırmada; Autumn Britten ahududu çeşidinin(iki ürün veren) pazarlanabilir ürün miktarı (dikim yılında) 555,55 kg/da olarak bulunmuştur. Bu verilerin, açıkta yetiştirildiğinde, aynı çeşitte 3. yılında alınabildiği belirtilmektedir. Benzer şekilde, sürgün boyları 183 cm- 213 cm arası olurken, açıkta cm olarak saptanmıştır. Özellikle, iki ürün veren çeşitlerin daha da başarılı şekilde yetiştirildiği de belirtilmektedir. Dikensiz böğürtlenlerde ise sera verilerinin 211 kg/da olduğu, ahududularda pazarlanabilir ürün miktarının ise dikim aralık mesafesi, çeşit ve yıllara göre % 82 den, % 98 e çıktığını saptamışlardır (Lehnert, 2005) yılında Tokat ilinin de yer aldığı 17 farklı ekolojide başlatılan adaptasyon çalışması sonuçlanmış, 4 yıllık gözlemlere göre; Tokat yöresi için Tulameen çeşidi birinci derecede önerilebilecek çeşitler arasında sayılmıştır (Gerçekçioğlu ve ark., 2003a). Samsun, Tokat, Ordu ve Giresun Ekolojilerinde yapılan adaptasyon deneme sonuçlarına göre Heritage ve Tulameen çeşitleri en verimli çeşitler olarak belirlenmiştir (Demirsoy ve ark., 2006a; Gerçekçioğlu ve ark., 2003a; Cangi ve İslam, 2003; Kurt ve ark., 2003). Jumbo böğürtlen çeşidi, değişik bölgelerde yapılan adaptasyon çalışmalarında en iri meyveleri oluşturan çeşit olarak belirlenmiştir (Gerçekçioğlu ve ark., 2003b; Cangi ve İslam, 2003; Akbulut ve ark., 2003). Bu araştırmada; açıkta ve ısıtmasız cam sera koşullarında Heritage ve Tulameen ahududu çeşitleri ile Jumbo böğürtlen çeşidinin; bitkisel ve meyve özelliklerinin değişimi ile özellikle iki ürün veren Heritage kırmızı ahududu çeşidinin hasat zamanı, sayısı ve süresinin etkilenip, etkilenmediği ayrıca amaçlanmıştır.

18 7 2. LİTERATÜR ÖZETLERİ Böğürtlenin hem ıslah çalışmalarının hem de yetiştiriciliğinin yaygın olarak yapıldığı ülkeler arasında, İsveç te, İsveç Üniversitesi Ziraat Fakültesi nde 1959 yılından beri ıslah çalışmaları yürütülmektedir. Ana hedefleri, İsveç gibi soğuk iklimde yetişebilecek uygun çeşitlerin elde edilmesidir. Ülkenin ticari çeşitleri (Dikenli çeşitler arasındaki, soğuklara çok dayanıklı olan Hedrick gibi birkaç çeşit hariç) henüz yeteri kadar çeşitler elde edilememiştir. Ülkenin iklimi oldukça serttir. Amerika çeşitleri İsveç şartlarına uyamamış, diğer yandan dikenli ve çok geç olgunlaşmak gibi olumsuz özellikleri de kabul görmemiştir. İngiliz çeşitleri ise yeteri kadar sert olamamıştır. İsveç te yeni çeşitlerin yaygınlaşması öncelikle bu çeşitlerin makineli hasada imkan verecek dik habitüslü, dikensiz ve yeteri kadar sert meyveler oluşturması; meyvelerinin erken olgunlaşması ve yeterli kalitede olmasına bağlıdır. Islah çalışmalarında bu özellikler ana hedef kabul edilerek; Yeni Zelanda kökenli R. xstellarctisus klonları yanında, Dr. Harvey, Hull ve Motueka çeşitleri ile Tayberry seleksiyonları arasındaki melezlemeleri sonucu meyve özellikleri iyi, dik ve soğuklara dayanıklı Bru 82/1603-4, Bru 82/1607-1, Bru 82/ ve Bru 82/ çeşitlerini elde etmişlerdir (Anonim, ; Moore ve Clark., 1989; Kalunzny-Pinon, 1993; Perkins-Veazie ve ark., 1993). Clark ve Moore (2000), Chicksaw böğürtlen çeşidinin, Arkansas Üniversitesi Clarksville Meyve İstasyonu çöğür parselinden 1988 yılında selekte edildiğini; 1997 ve 1998 yılında Arkansas ta 3 bölgede yapılan ürün denemelerinde bu çeşitten yüksek miktarda ürün elde edildiğini belirtmektedirler. Meyve ağırlığının genellikle Shawnee ve Choctaw çeşidinin meyvelerine göre daha iri olduğu, çiçeklenmesinin Choctaw çeşidine göre 1-3 gün daha geç ve Shawnee ye göre dört gün önce olduğu, ortalama meyve ağırlığının 11,0 g ve sürgünlerinin ise dik ve dikenli olduğu bildirilmişlerdir. He ve ark., (2000), Chester ve Hull böğürtlen çeşitleriyle Çin in Ganyu, Nanjing ve Lishui bölgelerinde hafif meyilli alanlarında yürüttükleri bir araştırmada, Hull çeşidinin verimini; dikimden sonraki yıl Ganyu da 18,02 t/ha, Nanjing te 6,45 t/ha ve Lishui de 1,89 t/ha; üçüncü yılda Ganyu da 24,09 t/ha, Nanjing te 16,20 t/ha ve Lishui de 15,34 t/ha ve dördüncü yılda Ganyu da 23,44 t/ha, Nanjing te 16,80 t/ha ve Lishui de 23,36

19 8 t/ha şeklinde olduğunu; Chester çeşidinin meyvelerinin yüksek sıcaklık koşullarında Hull çeşidinden daha geç olgunlaştığını, meyvelerinin küçük olduğunu, düşük kalitede ve az miktarda verim elde edildiğini bildirmişlerdir. Clark ve Moore (2000) e göre Navaho böğürtlen çeşidi, dikenli bir hibrit olan Ark.583 ve dikensiz bir hibrit olan Ark.631 in melezlenmesi sonucu 1989 yılında ortaya çıkarılmıştır. Navaho böğürtlen çeşidi güçlü, dik, dikensiz sürgünler ile sert, mükemmel meyve aromasına sahiptir. Meyve olgunluğu Shawnee den 7 gün sonra ve Dirksen Thornless e göre 5 gün daha erkendir. Meyvesi mükemmel, muhafaza ve nakliye kalitesinin yanında hayli sert ve orta büyüklüktedir (5 g). Navaho, antraknoz(elsinoe veneta) a ve rozetleşmeye (Cercosporella rubi nin neden olduğu çift çiçek hastalığı) orta seviyede mukavimdir. -23 ºC den daha düşük sıcaklık derecelerine mukavemeti iyidir ve 7,2 ºC nin altında 750 saatlik bir soğuklama ihtiyacı vardır. Clark ve Moore (2000), dikensiz bir böğürtlen çeşidi olan Apache nin 1991 yılında Arkansas Üniversitesi Clarksville Meyve İstasyonu nda çöğür parselinden selekte edildiğini, bu çeşidin Clarksville Hope ve Fayetteville bölgesindeki ürün denemelerinde Navaho ve Arapaho haricinde % büyük meyveler meydana getirdiğini, mükemmel meyve verimi gösterdiğini bildirmişlerdir. Meyvesinde üzümcüklerin dizilişi tam olduğunu, çiçeklenmesinin, Arapaho ya göre 2-3 gün geç ve Navaho dan 2-3 gün önce olduğu, meyvelerinin çok sert, konik ve parlak-siyah, suda çözünebilir kuru madde miktarının % 10,7; aromasının çok iyi ve bitkilerinin bütün dikensiz çeşitlere göre daha dik olduğunu bildirmişlerdir yılları arasında, Washington da üç ayrı yerde (Vancouver, Puyallup ve Mt. Vernon) yapılan bir denemede kırmızı ahududu çeşitleri Centennial, Chilcotin, Meeker ve Willamette nin verimleri ve meyvelerinin bazı pomolojik özellikleri araştırılmıştır. Buna göre üç yılın ortalama sonuçları şu şekildedir: Bitki başına verim, Centennial 3,83 kg/bitki, Chilcotin 3,49 kg/bitki Meeker 3,59 kg/bitki ve Willamette 2,90 kg/bitki, meyve ağırlıkları sırasıyla 4,24 g, 3,65 g, 3,42 g ve 3,42 g; suda çözünebilir kuru madde miktarı Centennial da % 8,7, Chilcotin da % 8,4, Meeker da % 10,0 ve Willamette

20 9 çeşidinde % 6,9; titre edilebilir asit miktarları (sitrik asit cinsinden) ise sırasıyla % 1,18-1,73-0,90 ve 1,38 olarak bulmuşlardır (Moore ve ark., 1990). Davidson (1993) un sonbahar ürünü verebilen Red River ahududu çeşidiyle Kanada da yaptığı araştırmada, verim 1266 g/m 2 ; meyve ağırlığı 17,4 g/10 meyve; meyve uzunluğu 1,5 cm; meyve eni 1,7 cm; üzümcük sayısı 76 adet/meyve; suda çözünebilir kuru madde miktarı % 13,3; ph 2,98; sürgün uzunluğu 1,1 m ve toprak seviyesinden itibaren 5 ve 50 cm den ölçülen sürgün çaplarının ise sırasıyla 1,0 ve 0,7 cm olarak tespit etmiştir. Kanada da Tulameen, Chilcotin, Chilliwack, Comox, Meeker, Skeena ve Willamette ahududu çeşitleriyle yılları arasında yapılan diğer bir çalışmada, çeşitlerin ortalama meyve ağırlıkları 3,40 5,38 g ; suda çözünebilir kuru madde miktarı % 8,1 11,3 arasında olduğu; ilk hasat tarihlerinin ise 25 Haziran - 2 Temmuz arasına rastladığını belirtmişlerdir (Daubeny ve Anderson, 1991). Hiirsalmi ve Laurinen (1990) in yılları arasında Finlandiya da, Ville ahududu çeşidiyle yaptıkları denemede ortalama verimi 57 kg/100m 2 bulmuşlar ve bu çeşidin özellikle küçük aile işletmelerine uygun olduğu belirtmişlerdir yıllarında Norveç te 16 ahududu çeşidiyle yapılan diğer bir denemede meyve ağırlığı 1,5-3,1 g; sürgün başına yan dal sayısı 13,1-21,3 adet; yan dal başına meyve sayısı 4,4-13,6 adet; sürgün başına meyve sayıları adet olarak bulunurken, ilk hasat tarihleri Temmuz ve son hasat tarihleri ise Ağustos arasında olduğu bildirilmiştir (Redalen, 1986). Daubeny ve ark.,(1991) nın 1984 yılından 1991 yılına kadar Doğu Kanada, Kuzeybatı Pasifik, Danimarka ve Yeni Zelanda nın çeşitli alanlarında Algonquin ahududu çeşidiyle yaptıkları denemelerde, en yüksek verim yıllarında Kanada daki denemeden alınmıştır. Bu yıllardaki toplam verim 21 ton/ha ve meyve ağırlığı 2 g olarak bulunmuştur. Meyvelerin işleme kalitesinin iyi olduğu ve bu çeşidin, diğer bazı

21 10 çeşitlerin gelişmesini sınırlandıran düşük kış sıcaklıkları olan bölgeler için tavsiye edilebileceğini bildirmektedirler. Prive ve ark.,(1993) tarafından ve Quebec in altı değişik alanında, yıllarında, sonbahar ürünü verebilen çeşitlerden Autum Bliss, Heritage ve Redwing in performansları üzerine, genotip x çevre interaksiyonunun etkisini belirlemek amacıyla bir araştırma yapılmıştır. Çeşit x yer x yıl interaksikyonu en fazla vegetatif gelişme üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Autumn Bliss çeşidi, yer/yıl kombinasyonlarının tümünde çok istikrarlı bir performans sergilerken Redwing, çevre şartlarından büyük oranda etkilenmiştir. Heritage çeşidi ise, kuzey yörelerin çoğunda, sahip olduğu maksimum verim potansiyelini sağlayamamış ve en geç meyve veren çeşit olarak belirlenmiştir. Redalen (1990) in yaptığı bir denemede de, Balder çeşidinin verimi 2,01 kg/bitki; meyve ağırlığının 3,3 g; suda çözünebilir kuru madde miktarı % 8,9 olarak belirlemiştir. Ayrıca üzümcüklerde tanelenme olmadığı, meyvelerin koyu kırmızı renkli, çok sayıda ve dik gelişen kök sürgünü verdiği bildirilmiştir. Davidson (1994a) ve Davidson (1994b) ın Manitoba da iki ayrı çeşitle yaptığı ve her iki çeşitte de metredeki sürgün sayısının aynı olduğu (m 2 de 6 adet sürgün) çalışmaların sonuçları aşağıdaki gibi olmuştur: Double Delight çeşidinin verimi 1,22 kg/m 2, meyve ağırlığı 2,6 g, meyve boyu 1,8 cm, meyve eni 0,2 cm, üzümcük sayısı 92 adet/meyve, suda çözünebilir kuru madde miktarı % 11 brix, ph 2,92, ilk hasat tarihi ise 25 Ağustos olarak; Souris çeşidinin verimini 1100 g/m 2 ve meyve ağırlığını ise 2,52 g olarak belirlemiştir. Bitki taç yapısının durumu ve bu yapının ışık girişine izin verip vermemesi ilişkilerinin, kırmızı ahududularda meyve oluşumu ve vegetatif gelişme üzerine olan etkilerini ayrı ayrı incelemek oldukça zordur. Primocanelerle (yazlık sürgünler), floricane (meyve sürgünleri) dal oluşumları birbirini takip eder. Araştırmalar göstermiştir ki, yoğun bir yazlık sürgün oluşumu gölgeleme etkisi nedeniyle, meyve dalı oluşumlarını olumsuz

22 11 etkileyeceğinden, çeşitlerin sürgün başına yada dönüme verimini azaltmaktadır. floricane ve primocane lerin her ikisinin de gelişimlerini ışık faktörü önemli düzeyde etkiler. Bu nedenle, vegetatif gelişme döneminde kesme ya da uzaklaştırma ile bitki yoğunluğunun azaltılması verimi olumlu yönde etkiler. Bu özellikler dikkate alınarak tesisler kurulurken ve bitki dikimi yapılırken ışığın bitkiye etkisi mutlaka düşünülmeli, ışığın maksimum düzeyde girmesini sağlayacak yeni yetiştirme teknikleri belirlenmelidir (Wright ve Waister, 1986). Yazlık sürgünlerinden de meyve alınan (Sonbahar ürünü) kırmızı ahududulardan Heritage çeşidi, Minnesota Islah Programı sonucu elde edilen 3 seleksiyon çeşidiyle (MN 629, MN652, MN659), açık alanda yapılan yetiştiricilikte karşılaştırılmıştır da Minnesota da kurulan deneme sonuçlarının 1983 ve 84 yılı verileri karşılaştırıldığında; en fazla verim Heritage den alınırken ancak, 1983 yılı bulgularına göre MN659 çeşidi diğerlerine göre daha fazla sürgün yoğunluğuna sahip olmuş ancak 1984 te, eşit yoğunluklarda ve daha az verim elde edilmiştir. Diğer yandan MN659 çeşidi her iki yılda da en iri meyveler oluşturmuştur (Hoover ve ark., 1986). Meeker ahududu çeşidinde bitki sıklığı ve budama şiddeti ile ilgili 3 yıl süreyle yürütülen bir araştırma da; tüm meyve ve sürgün ölçümleri alındığında sürgün yoğunluğu ile verim arasında çok yakın ilişkiler bulunduğu belirtilmiştir. Işık giren parsellerde verim daha fazla olurken (542 g/m 2 ), meyve iriliklerinde istatistiki olarak önemli bir farklılığın saptanmadığı belirtilmiştir (Martin ve Nelson, 1986). Örtü altı yetiştiriciliğinde (Sera ve yüksek plastik tünel), ahududu ve böğürtlen yetiştiriciliğinin çok sayıda avantajları vardır. Öncelikle ekolojik şartlar daha kontrollü yapılabildiğinden, yabancı ot, böcek ve hastalıkların kontrolü daha kolay yapılmakta, bunların kontrolü amacıyla kullanılacak ilaçlarda daha aza inebilmektedir. Diğer yandan meyvelerde seyrekte olsa güneş yanıklıkları görülebilmektedir. Yapılan araştırmalara göre, açıkta yetişen aynı çeşidin soğuk ortamdaki raf ömrü yaklaşık bir hafta olurken, sera ahududularının ise 3 haftaya kadar çıkabildiği, aromalarının daha iyi olduğu, meyvelerin daha iyi ve sert olduğu, dikim yılında bitki başına verimin, çeşitlere bağlı olarak 350 gram daha sonraki yıllarda ise 3500 grama kadar çıkabildiği

23 12 belirtilmektedir. Ayrıca hasat sürelerinin yörelere göre, Aralık sonuna kadar uzayabildiği ve ilkbahar donlarından yeni çıkan sürgülerin zarar görmediği de belirtilmektedir. Yapılan araştırmalara göre, tek ürün veren çeşitlerden Cascade Delight, Chilliwack, Encore ve Tulameen çeşitlerinin, iki ürün veren çeşitlerden ise Autumn Bliss, Autumn Britten, Josephine ve Caroline çeşitlerinin sera ortamında iyi sonuç verdikleri belirtilmektedir (Kuster ve Pritts, 2003). Maryland Üniversitesi nde 70 yıldır yürütülen ahududu ıslah çalışmalarında, son 25 yıl içinde ıslah ettikleri çok sayıda çeşitlerin performansları 4 eyalette test edilmiştir. Diğer önemli çeşitler arasında ise Esta, Anne, Alice, Lauren, Jacklyn, Claude ve Chesapeake sayılmaktadır yılındaki adaptasyon denemelerinde, ahududuların soğuktan zarar görebileceği bölgelerde bitkiler, 0.95 x 9 m boyutlarındaki plastik seralara dikilmiştir. Kışın, plastik sera kenarları sıkıca kapatılmış ve sera dışı sıcaklığı 17 0 C dereceye kadar çıktığında açılmıştır. Hem sera, hem de açıkta Alice, Caroline, Jacklyn, Anne ve Josephine çeşitleri denemeye alınmıştır. Tüm çeşitlerde daha ilk yıllarda, özellikle bitki gelişimleri sera koşullarında daha iyi, meyveler daha iri olmuştur. Üçüncü yıl itibariyle hasatlar 25 Temmuz 25 Eylül arasında gerçekleşmiştir. Meyve ağırlıkları ortalama 3 g olurken, Josephine çeşidinde 5 g, Caroline, Anne ve Jacklyn çeşitlerinde ise ortalama 4 g bulunmuştur. Caroline çeşidinin meyve ağırlığı Washington ekolojisinde ise 2 g bulunmuştur. Yine Maryland ekolojisinde çeşitlerin sera verimleri, açıktaki üretimin yaklaşık 2-4 katı olmuştur (Swartz, 2004). Özellikle soğuk ve uzun kışları olan kuzey ekolojilerde ahududu ve böğürtlen yetiştiriciliği yapılamamaktadır. Böyle ekolojilerde, tamamen ekonomik veriler dikkate alınarak cam sera yada plastik tünellerde yetiştiricilik yapılabilmektedir. Örneğin, Amerika nın soğuk iklimine sahip Maine eyaletinde, 2005 yılında Maine Üniversitesi ile Tarım Bakanlığı ortaklaşa bir proje ile, çift kaplı plastik tünellerde (1,5 metre yüksekliğinde, 0,85 х 2,86 m çatı formunda) ahududu ve böğürtlen yetiştirilmesi ile ilgili bir proje yürütmüşler. Bu bölgelerde, domates, biber gibi kışlık sebzelerin üretildiği ısıtmalı seralarda, bu ürünler kaldırıldıktan sonra ufak tefek değişikliklerle, tüpler içinde ahududu ve böğürtlen yetiştirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, açıkta her tüp içine başlangıçta ilkbaharda 3-4 adet bitki dikilmiş, yaz boyunca sürgün gelişmeleri

24 13 izlenmiş ve sonbahar da en iyilerinden 4-6 adet sürgün bırakılmış ve Aralık ayı ortasına kadar arazide tutulmuştur. Yeni sürgün gelişimi ve çiçek oluşumu bu şekilde engellenmiştir. Bu aydan sonra, soğuklama ihtiyacı giderilmiş olan bitkiler, ısıtmalı tünel içine alınarak çiçeklenmesi sağlanmış ve ürün elde edilmiştir. Hasat sonrası bitkiler tekrar tünel dışına çıkarılmıştır. İlk yılda, böğürtlenlerde verim düşüklüğü nedeniyle olumlu sonuçlar alınamazken, ahududu yetiştirildiğinden daha başarılı sonuçlar alındığı ve hali hazırda sınırlı alanlarda ahududu yetiştiriciliğinin yapıldığı bildirilmektedir (Handley ve ark., 2006). Pensilvanya, ABD eyaletinde, ahududu ve böğürtlenin serada üretim çalışmaları uzun zamandır yapılmaktadır. Sıcak bölgelerde bu türlerin seralarda üretiminde, üşüme isteğinin tamamlanamaması nedeniyle ortaya çıkan problem, fidelerin soğuk ortamda tutularak soğuklatılması ve ondan sonra dikilmesiyle giderilmektedir. Sera ürün kalitesi daha fazla olduğundan, ürün fiyatları daha fazla olabilmektedir. Yapılan bir araştırmada; Autumn Britten ahududu çeşidinin (iki ürün veren) pazarlanabilir ürün miktarı (dikim yılında) 555,55 kg/da olarak bulunmuştur. Bu verilerin, açıkta yetiştirildiğinde, aynı çeşitte 3. yılında alınabildiği belirtilmektedir. Benzer şekilde, sürgün boyları 183 cm- 213 cm arası olurken, açıkta cm olarak saptanmıştır. Özellikle, iki ürün veren çeşitlerin daha da başarılı şekilde yetiştirildiği de belirtilmektedir. Dikensiz böğürtlenlerde ise sera verilerinin 211 kg/da olduğu, ahududularda pazarlanabilir ürün miktarının ise dikim aralık mesafesi, çeşit ve yıllara göre % 82 den, % 98 e çıktığını saptamışlardır (Lehnert, 2005). Pensilvanya, ABD da yürütülen diğer bir araştırmada; Heritage ve Autumn Biritten iki ürün veren ahududu çeşitleri ile Triple Crown dikensiz böğürtlen çeşitleri, yüksek plastik tünel altında yetiştiricilikte, normal sıra üzeri x aralık mesafesi şeklinde 2000 yılında; Josephine, Deborah iki ürün veren ahududu çeşitleriyle, QDE-1 ahududuböğürtlen melezi çeşitleri de 2001 yılında, daha sık dikim şeklinde denemeye alınmıştır. Deneme sonucunda, hem ahududu hem de böğürtlen çeşitlerinin açıkta yetiştiriciliğe göre, verimleri ve pazarlanabilir ürünleri daha fazla; Heritage çeşidinin ilk yılki verimleri daha düşük bulunmuş ve ikinci yıl, her iki dönem verimleri de artmıştır. Yine bitki boyları sera ortamında daha fazla olmuştur. Her iki tünelde de, iki ürün veren

25 14 çeşitlerde her iki dönem ürünü de 2002 yılında daha fazla saptanmıştır. Yaz ürünleri, ikinci ürüne göre 3-4 hafta daha erken hasada gelmiştir, ancak hasat süreleri uzamıştır. Josephine ve Deborah çeşitlerinin verimleri daha düşük bulunmuştur. Dikensiz böğürtlen çeşidinin verimi oldukça fazla, meyveler oldukça iri ve kaliteli olurken, iki tüneldeki verimler benzer olmuştur (Demchak, 2002). Portekiz de yapılan araştırmada, Autumn Bills sonbahar ürünü veren ahududu çeşidinde, Ağustos ayının 15 ve 30. günlerinde, primocane lerde yapılan budamanın, son hasat tarihini Şubat ve Nisan aylarına kadar geciktirdiği ancak meyve ağırlığının 4,8 g dan 2,1 g a kadar düştüğü, Temmuz un 2, 16, 31 inde yapılan budamaların ise son hasadı Ocak ayından Şubat ayına kadar geciktirdiğini, bununla beraber sürgün başına verimin ilk budama tarihinde 63,5 g, ikinci budama tarihinde 52,8 g ve üçüncü budama tarihinde ise 26,5 g a kadar düştüğü belirtilmiştir (Oliveira ve ark.,1996). Kıbrıs ta, sonbahar ürünü veren Autumn Bliss ve Polona ahududu çeşitleriyle yapılan araştırma da, bitkiler ısıtmasız plastik tünellere metre kareye 4,1 adet bitki gelecek şekilde dikim yapılmıştır. Araştırma sonuçlarında, Autumn Bliss in yazlık sürgünleri daha kuvvetli olmuş, çiçeklenmeye daha erken başlamış ve kabul edilebilir meyve ağırlığı daha fazla olduğu gözlemlenirken, Polona çeşidi ise yeterli çiçek ve meyve oluşturamamıştır. Araştırma bulgularına göre Kıbrıs ın yarı ılıman bölgelerinde ahududu yetiştiriciliği yapılabileceği ayrıca Kıbrıs ve Güney Avrupa da bu bitklerin örtü altında yetiştirilebileceği kanısına varılmıştır (Neocleous ve ark., 2005). Portekiz de sonbahar ürünü veren ahududu çeşitlerinden Autumn Bills, Autumn Cascade ve Heritage çeşitleri, ısıtmasız plastik tünellere dikilmiş ve budama yapılaraktan geç sezon ürün elde edilmeye çalışılmıştır. İlk yıl sürgün başına verimde 57 g ile en iyi performansı Autumn Bills gösterirken, Autumn Cascade de sürgün başına verim 9 g olmuş, Heritage çeşidinden ise ürün alınamamıştır. Denemenin ikinci yılında ürün miktarı birinci yıla göre artmış, sürgün başına verim Autumn Bills te 165 g, Autumn Cascade de 232 g ve Heritage de 48 g olmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, plastik tünellerde Autumn Bills ve Autumn Cascade nin başarılı bir şekilde üretiminin yapılabildiği ve Kasım-Ocak aylarına kadar ürün alınabildiği ancak

26 15 Heritage nin bunlar kadar verimli olmadığı kanısına varılmıştır (Oliveira ve ark., 1998). USA/Kearneysville de yapılan örtü altında böğürtlen yetiştiriciliği; bitki sırası veya sıralar üzerinin plastik örtü ile örtülmesi şeklinde yapılmıştır. Böğürtlenin gövdesinin soğuğa karşı oldukça dayanıklı olmasına rağmen örtü altına alınmasının sebebi primocane ve tomurcuk gözlerinin soğuğa karşı muhafaza etmektir. Kış sıcaklıklarının - 15 ºC ye düştüğü ve yıllık minimum sıcaklıkların -18, -20 ºC olduğu USA/ Kearneysville de Siskiyou, Boysenberry, Apache, Triple Crown böğürtlen çeşitleri RCA (Rotatable Cross Arm) destek sistemiyle kurularak araştırma yapılmıştır. RCA sistemi kullanılarak kış aylarında primocaneler toprak yüzeyine yakınlaştırılır ve bitkilerin üzerleri örtü materyaliyle kaplanır, bu sistem sayesinde ayrıca hasadın kolaylaşması da sağlanmış olur. Primocanelerin ilkbaharda elastikiyeti çok düşüktür, bu yüzden primocanelerin ilkbahar da dik bir şekilde gelişmesine izin verilir. Hasadı sona eren bitkiler budanarak kaldırıldıktan sonra dik olarak gelişen primocaneler RCA sistemine bağlanarak gövdeleri toprağa yaklaştırılır (Takeda ve ark., 2005). Ahududu ve böğürtlen yetiştiriciliği, ülkemizde son yıllarda önem kazanmaya başlamıştır. Adaptasyon çalışmaları ilk olarak 1960 lı yıllarda başlatılmış, fakat olumlu sonuçlar alınamamıştır. Türkiye de bu konuda bilimsel anlamda ki çalışmalara ancak 1997 yılı ve sonrasında başlanmış, Üzümsü meyveler ıslah projesi adı altında düzenli çalışmalar yürütülebilmiştir (Barut, 1999; Onur ve ark.,1999; Gercekcioglu ve ark., 2005; Gercekcioglu ve Esmek, 2005). Gerçekçioğlu (1999), Tokat yöresinde yürüttüğü böğürtlen seleksiyon çalışmasında 57 tip belirlenmiş olup, bu tiplerden en iyi özellik gösteren 7 böğürtlen tipini selekte etmiştir. Bu tiplerin meyve ağırlıklarının 2,19-2,92 g, suda çözünebilir kuru madde miktarlarının % 10,00-13,80, meyve dalı sayısı/sürgün değerlerinin 3,75-13,75 adet ve meyve sayısı/meyve dalı sayılarının ise 6,38-47,64 adet arasında olduğunu belirtmiştir. Gerçekçioğlu ve ark., (2003a) nın, Tokat ve yöresine tavsiye edilecek çeşitleri belirlemek için, yedi farklı ahududu çeşitleriyle (Meeker, Tulameen, Cola II, Newburg, Canby, Rubin ve Aksu Kırmızısı) yaptıkları çalışmaların 3 yıllık sonuçlarına göre;

27 16 çeşitlerin çiçeklenme periyotlarının gün arasında olduğu belirtilirken, hasatlarının genel olarak haziranın ikinci haftasında başladığı belirtilmiştir. Ortalama meyve ağırlıkları 1,80-3,00 g, ortalama verim ise Rubin çeşidi için kg.ha -1, Meeker çeşidi için ise kg.ha -1 olarak verilmiştir. Araştırmada kullanılan çeşitler içerisinde Rubin çeşidinin, verim ve meyve özellikleri açısından diğer çeşitlerden daha iyi olduğu da belirtilmiştir. Ayrıca, Cola II ve Tulameen çeşitleri de önerilecek çeşitler arasında yer almıştır.

28 17 3.MATERYAL VE YÖNTEM 3.1. Deneme Yerlerine Ait İklim Özellikleri Deneme yerlerine ait 2006 ve 2007 yılı sıcaklık verileri Çizelge 3.1 de, bağıl nem ve yağış durumları Çizelge 3.2 de verilmiştir. Açık alandaki ekolojik veriler, Toprak ve Su Kaynakları Tokat Araştırma Enstitü Müdürlüğü Meteoroloji İstasyonu ndan alınırken sera içi sıcaklık ve bağıl nem değerleri, ölçme ve depolama işlemini birlikte yapan kaydediciler (HOBO Rh/Temp) kullanılarak belirlenmiştir. Bu kaydediciler 0,6 ºC sıcaklık ve % 0,5 bağıl nem hassasiyetinde olup, Box Car Pro 3,5 programıyla çalıştırılmakta ve veriler bilgisayara aktarılmaktadır (Anonim, 2008). Çizelge 3.1. Deneme yerlerine ait 2006 ve 2007 yılları sıcaklık verileri Maksimum sıcaklık(ºc) Minumum sıcaklık(ºc) Ortalama sıcaklık(ºc) Aylar Sera Arazi Sera Arazi Sera Arazi Sera Arazi Sera Arazi Sera Arazi Ocak 22,9 13,5 32,3 18,2-14,7-17,4-8,9-7,2 1,9-0,6 5,9 3,5 Şubat 30,3 19,4 34,8 16,7-10,6-11,8-7,8-12,0 5,4 2,3 6,6 2,9 Mart 35,7 24,2 40,6 24,4-3,4-5,5-1,9-0,7 13,6 9,3 12,1 7,9 Nisan 41,9 27,2 38,7 23,7-1,5-4,1-1,9-1,0 17,6 12,6 14,1 9,4 Mayıs 48,5 36,5 46,4 36,1 4,2 1,5 6,2 6,8 20,7 15,3 23,7 20,3 Haziran 49,6 33,1 44,9 37,2 10,2 6,2 9,8 10,0 25,2 21,7 24,8 21,7 Temmuz 43,9 37,2 47,4 39,0 8,2 7,8 8,6 10,0 23,6 21,0 26,2 24,1 Ağustos 47,9 35,5 47,1 40,0 9,4 13,2 11,7 14,2 28,5 26,0 27,1 25,0 Eylül 39,7 33,2 41,5 37,2 6,2 8,0 5,8 7,5 20,5 19,0 22,1 20,0 Ekim 36,6 28,4 36,6 29,0-1,9 7,5 2,1 4,5 15,1 14,5 16,6 15,7 Kasım 36,1 22,0 36,1 20,6-4,3-3,0-5,8-5,8 10,7 5,9 9,9 7,6 Aralık 29,9 19,8 28,3 16,9-11,7-14,0-9,5-7,3 2,7 0,3 5,4 3,4 Sera ortamında 2006 yılında en yüksek sıcaklık değeri Haziran ayında, en yüksek bağıl nem Şubat ayında gözlenirken; 2007 yılında ise bu veriler sırasıyla, Ağustos ve Kasım aylarında saptanmıştır.

29 18 Çizelge 3.2. Deneme yerlerine ait 2006 ve 2007 yılları nem ve yağış durumları Sera Açıkta Maksimum Minumum Ortalama Ortalama Bağıl Aylar Bağıl Nem(%) Bağıl Nem(%) Bağıl Nem(%) Nem(%) Yağış(mm) Ocak 98,2 89,9 24,0 23,4 64,9 60,7 85,5 61,5 26,0 33,7 Şubat 99,2 91,7 23,0 23,4 62,7 59,8 83,6 64,1 23,0 20,4 Mart 95,9 89,6 22,6 23,4 48,8 55,4 69,7 58,5 41,6 39,6 Nisan 96,0 91,6 21,6 23,4 53,3 52,7 74,1 54,7 45,0 43,2 Mayıs 98,6 94,8 21,0 23,6 58,6 51,5 80,7 50,9 78,8 31,7 Haziran 93,8 94,7 20,9 23,8 51,1 53,3 54,6 53,5 26,3 33,8 Temmuz 98,8 91,7 21,3 23,7 55,0 50,1 61,5 50,7 15,7 0,2 Ağustos 91,8 95,0 21,0 23,6 44,3 53,7 51,7 54,4 11,0 0,1 Eylül 96,1 98,1 22,0 23,7 56,9 57,9 62,2 54,3 15,0 38,5 Ekim 98,2 94,6 24,3 24,3 68,7 66,4 69,8 63,5 59,8 37,3 Kasım 98,2 98,2 23,5 23,4 68,9 71,0 69,7 68,3 35,4 99,9 Aralık 94,6 92,0 23,6 23,4 67,5 67,6 69,9 67,2 14,2 47,4 Açıkta yapılan yetiştiricilikte 2006 yılında en yüksek sıcaklık Temmuz ve yağış miktarı Mayıs aylarında kaydedilirken; 2007 yılında ise sırasıyla bu veriler Temmuz ve Kasım aylarında olduğu belirtilmektedir Materyal Bu araştırmada; Tokat ekolojisinde yapılan adaptasyon denemelerinde en iyi sonuç veren tek ürünlü çeşitlerden Tulameen ve iki ürün verme özelliğine sahip Heritage ahududu çeşitleri ile Jumbo dikensiz böğürtlen çeşidi kullanılmıştır (Gerçekçioglu ve ark., 2005; Gerçekçioglu ve Esmek., 2005). Tulameen çeşidi; 1980 de başlatılan, Kanada Gıda Tarım Bakanlığı Islah proğramı sonucu, Nootka x Glen Prosen melezinden 1991 yılında elde edilmiştir. İri meyveli ve verimli bir çeşittir (Daubeny ve Anderson, 1991). Heritage ahududu çeşidi; [(Milton x Cuthbert) x Durham] melezi olup, 1969 da Geneva/NewYork ta elde edilmiş, iri ve aromalı meyveli, bol verimli bir çeşittir (Hoover, 2004; Anonim, 1997b). Böğürtlen çeşidi olarak kullanılan Jumbo çeşidi, değişik bölgelerde yapılan adaptasyon çalışmalarında en iri meyveli ve verimi en fazla olan çeşit olmuştur (Gerçekçioğlu ve ark., 2003b; Cangi ve İslam, 2003; Akbulut ve ark., 2003).

Ahududu Bitkisinde (Rubus idaeus L.) En Uygun Dikim Budamasının Belirlenmesi ve Bunun Vegetatif ve Generatif Gelişme Üzerine Etkisi 1,2

Ahududu Bitkisinde (Rubus idaeus L.) En Uygun Dikim Budamasının Belirlenmesi ve Bunun Vegetatif ve Generatif Gelişme Üzerine Etkisi 1,2 Ahududu Bitkisinde (Rubus idaeus L.) En Uygun Dikim Budamasının Belirlenmesi ve Bunun Vegetatif ve Generatif Gelişme Üzerine Etkisi 1,2 A. Z. Makaracı S. Çelik Trakya Üniversitesi Tekirdağ Ziraat Fakültesi

Detaylı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı iii ÖZET Yüksek Lisans Tezi AYDIN EKOLOJĐK KOŞULLARINDA FARKLI EKĐM ZAMANI VE SIRA ARALIĞININ ÇEMEN (Trigonella foenum-graecum L.) ĐN VERĐM VE KALĐTE ÖZELLĐKLERĐNE ETKĐSĐ Đmge Đ. TOKBAY Adnan Menderes

Detaylı

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur.

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur. Elma Tarihçe İklim İstekleri Elma ılıman, özellikle soğuk ılıman iklim bitkisidir. Akdeniz Bölgesinde 800 m. den yukarı yerlerde yetişir. Yüksek ışık yoğunluğu elmada çok iyi renk oluşumunu sağlar. Elma

Detaylı

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 Sera nedir? Bitki büyüme ve gelişmesi için gerekli iklim etmenlerinin

Detaylı

Fen ve Mühendislik Dergisi 2000, Cilt 3, Sayı 1 51. KAHRAMANMARAŞ BÖLGESİNDE TRABZONHURMASI (Diospyros kaki) SELEKSİYONU

Fen ve Mühendislik Dergisi 2000, Cilt 3, Sayı 1 51. KAHRAMANMARAŞ BÖLGESİNDE TRABZONHURMASI (Diospyros kaki) SELEKSİYONU Fen ve Mühendislik Dergisi 2000, Cilt 3, Sayı 1 51 KAHRAMANMARAŞ BÖLGESİNDE TRABZONHURMASI (Diospyros kaki) SELEKSİYONU Mehmet SÜTYEMEZ K.S.Ü., Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Kahramanmaraş Fuat

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

Çelikle Çay Üretimi. Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi

Çelikle Çay Üretimi. Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi Çelikle Çay Üretimi Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi Nitelikleri, kalitesi ve diğer özellikleri belirlenen çay klonlarının hızlı, yoğun ve ucuz bir şekilde üretilmesi için en uygun yöntemdir. Çelik alınacak

Detaylı

Van Ekolojik Koşullarında Üretilen Çilek Fidelerinin Meyve Verim Özelliklerinin Belirlenmesi

Van Ekolojik Koşullarında Üretilen Çilek Fidelerinin Meyve Verim Özelliklerinin Belirlenmesi Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 1(2): 15-22, 2011 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GİRİŞ Sulamanın amacı kültür bitkilerinin ihtiyacı olan suyun, normal yağışlarla karşılanmadığı hallerde insan eliyle toprağa verilmesidir. Tarımsal

Detaylı

Modern (Bodur) ve Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği. 04 Şubat 2014 İzmir

Modern (Bodur) ve Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği. 04 Şubat 2014 İzmir Modern (Bodur) ve Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği 04 Şubat 2014 İzmir Ajanda Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği (GMY) Modern Meyve Yetiştiriciliği (MMY) GMY ve MMY Farkları GMY Nasıl MMY Çevrilir 2 Geleneksel

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI KOLZ (rassica napus oleifera L.) 2001 TRIMSL EĞERLERİ

Detaylı

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER Dünya üzerinde çay bitkisi, Kuzey yarımkürede yaklaşık 42 0 enlem

Detaylı

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN Toprak İsteği Derin Kumlu- tınlı Kısmen kireç içeren Süzek topraklar İdeal toprak Kuru koşullarda Tabanda su tutabilen killi topraklar daha verimli

Detaylı

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER Populus nigra Dr. Süleyman GÜLCÜ - 2008 1 KAVAK FİDANI ÜRETİMİ VE FİDANLIK TEKNİĞİ Kavak fidanı yetiştirilmesinde en önemli konuların başında, kaliteli kavak fidanı yetiştirilmesine

Detaylı

Ünye de (Ordu) yetiştirilen mahalli armut çeşitlerinin pomolojik özellikleri*

Ünye de (Ordu) yetiştirilen mahalli armut çeşitlerinin pomolojik özellikleri* Akademik Ziraat Dergisi 1(2): 97-106 (2012) ISSN: 2147-6403 http://azd.odu.edu.tr Araştırma (Research) Ünye de (Ordu) yetiştirilen mahalli armut çeşitlerinin pomolojik özellikleri* Saim Zeki BOSTAN 1,

Detaylı

Yağ Gülü Yetiştiriciliği

Yağ Gülü Yetiştiriciliği Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Yayın No: 45 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Yağ Gülü Yetiştiriciliği Rafet SARIBAŞ, Hasan ASLANCAN Lütfen Dikkat!... Gül yağı, parfüm ve kozmetik sanayinin yanında antibakteriyel

Detaylı

Yarı bodur çeşitlerin gelişmeleri ve yetiştirilmeleri diğerlerinden farklılık göstermektedir. Bu farklı özellikleri şöylece sıralayabiliriz;

Yarı bodur çeşitlerin gelişmeleri ve yetiştirilmeleri diğerlerinden farklılık göstermektedir. Bu farklı özellikleri şöylece sıralayabiliriz; Spur (Yarı bodur) Elma Çeşitleri : Yarı bodur çeşitlerin gelişmeleri ve yetiştirilmeleri diğerlerinden farklılık göstermektedir. Bu farklı özellikleri şöylece sıralayabiliriz; Bu çeşitler; 1- Starking

Detaylı

06.06.2012-Devam Daire Başkanı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü 18.07.2011-05.06.2012 Daire Başkan Vekili

06.06.2012-Devam Daire Başkanı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü 18.07.2011-05.06.2012 Daire Başkan Vekili KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Dr. Nejdet KAPLAN Ünvan Daire Başkanı Telefon (0312) 3271795 E-mail nkaplan@tagem.gov.tr Doğum Tarihi - Yeri 1958-Akçaabat (Trabzon) Doktora Yüksek Lisans Lisans EĞİTİM BİLGİLERİ

Detaylı

Ahududu ve Böğürtlen Yetiştiriciliği

Ahududu ve Böğürtlen Yetiştiriciliği Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Yayın No: 38 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Ahududu ve Böğürtlen Yetiştiriciliği Alim GÖKTAŞ Lütfen Dikkat!... Ahududu, taze tüketimi yanında meyve suyu, dondurma, pastacılık,

Detaylı

YURTİÇİ DENEME RAPORU

YURTİÇİ DENEME RAPORU YURTİÇİ DENEME RAPORU PERLA VİTA A+ UYGULAMASININ MARUL VERİM VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ GİRİŞ Marul ve marul grubu sebzeler ülkemizde olduğu gibi dünyada geniş alanlarda üretilmekte ve tüketilmektedir.

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI HŞHŞ (Papaver somniferum L.) 2005 İÇİNEKİLER Sayfa

Detaylı

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale Ekrem Yüce Dr. Turgay Turna Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Ali Kabaoğlu Safiye Pınar Özer Gökhan Tanyel ÇAYKUR Atatürk

Detaylı

Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi

Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi Âlim Çağlayan 1 Ertan Demoğlu 1 Besinlerin rolü Yeterli bir gübreleme programı sadece bütün besinlerin temel görevleri açık bir

Detaylı

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ Badem Anadolu nun en eski meyve türlerinden birisidir. Ancak ülkemizde bademe gerekli önem verilmemekte, genellikle tarla kenarlarında sınır ağacı olarak yetiştirilmektedir. Ülkemizde

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI YEMLİK PANCAR (HAYVAN PANCARI)

Detaylı

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU

TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖR RAPORU DÜNYADA YAŞ MEYVE VE SEBZE ÜRETİMİ FAO nun verilerine göre; 2012 yılında dünyada 57,2 milyon hektar alanda, 1,1 milyar ton yaş sebze üretimi yapılmıştır. Domates yaklaşık

Detaylı

Bazı Yerli ve Yabancı Ceviz (Juglans regia L. ) Çeşitlerinin Kahramanmaraş Ekolojisine Adaptasyonu

Bazı Yerli ve Yabancı Ceviz (Juglans regia L. ) Çeşitlerinin Kahramanmaraş Ekolojisine Adaptasyonu KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi 5(1) 2002 148 KSU J. Science and Engineering 5(1) 2002 Bazı Yerli ve Yabancı Ceviz (Juglans regia L. ) Çeşitlerinin Kahramanmaraş Ekolojisine Adaptasyonu Mehmet SÜTYEMEZ

Detaylı

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER Populus nigra Dr. Süleyman GÜLCÜ - 2008 1 Fidanlık Bakımları Yabancı ot mücadelesi Sulama Gübreleme Tekleme Budama Dr. Süleyman GÜLCÜ - 2008 2 Yabancı ot mücadelesi(mekanik

Detaylı

JAPON GRUBU ( Prunus salicina L.) BAZI ERİK ÇEŞİTLERİNİN AYDIN YÖRESİNDEKİ * GELİŞME DURUMLARININ BELİRLENMESİ. Görkem BİLGÜ, Güner SEFEROĞLU

JAPON GRUBU ( Prunus salicina L.) BAZI ERİK ÇEŞİTLERİNİN AYDIN YÖRESİNDEKİ * GELİŞME DURUMLARININ BELİRLENMESİ. Görkem BİLGÜ, Güner SEFEROĞLU ADÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 005; () : 95-100 JAPON GRUBU ( Prunus salicina L.) BAZI ERİK ÇEŞİTLERİNİN AYDIN YÖRESİNDEKİ * GELİŞME DURUMLARININ BELİRLENMESİ Görkem BİLGÜ, Güner SEFEROĞLU 1 1 ÖZET Bu çalışma

Detaylı

BİTKİ TANIMA I. P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) Yrd. Doç. Dr.

BİTKİ TANIMA I. P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) Yrd. Doç. Dr. 1 BİTKİ TANIMA I Yrd. Doç. Dr. Taki DEMİR P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) C r y p t o m e r i a j a p o n i c a ( K a d i f

Detaylı

Bu anaçlar tohumla üretilir. Yabani elmaların tohumundan elde edilen bitkilere çöğür, kültür çeşitlerinin tohumdan elde edilenlere ise yoz denir.

Bu anaçlar tohumla üretilir. Yabani elmaların tohumundan elde edilen bitkilere çöğür, kültür çeşitlerinin tohumdan elde edilenlere ise yoz denir. Normal 0 21 false false false TR X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.msonormaltable {mso-style-name:"normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0;

Detaylı

Tarımsal Meteoroloji. Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 23 EKİM 2013

Tarımsal Meteoroloji. Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 23 EKİM 2013 Tarımsal Meteoroloji Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 2 EKİM 201 Prof. Dr. Mustafa Özgürel ve Öğr. Gör. Gülay Pamuk Mengü tarafından yazılan Tarımsal Meteoroloji kitabından faydalanılmıştır. Hava ve İklim ile

Detaylı

SERA TARIMI VE ÖNEMİ

SERA TARIMI VE ÖNEMİ 2015 SERA TARIMI VE ÖNEMİ Sera Tarımı ve Önemi 1 ÖNEMİ: Ülkemizde kırsal kesimde nüfusun tutulmasının en önemli sorunlarından biri toprak sermaye büyüklüğüdür. Nüfusun hızlı artması sonucu, gittikçe pazarlanan

Detaylı

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22 S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22 KONYA YÖRESİNDE FARKLI EKİM ZAMANLARINDA YETİŞTİRİLEN BAZI HAVUÇLARDA KALİTE Tahsin SARI 1 Mustafa PAKSOY 2 1 Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü,

Detaylı

Bu nedenle budama, meyvecilikte karlılık oranını artırmak için yapılması gereken en önemli bakım tedbirlerindendir.

Bu nedenle budama, meyvecilikte karlılık oranını artırmak için yapılması gereken en önemli bakım tedbirlerindendir. MEYVE AĞAÇLARINDA BUDAMA Prof. Dr. Ali ÜNAL E.Ü. Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü EGE ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Çiftçi Broşürü : 28 Meyve Ağaçları Neden Budanır? Meyve

Detaylı

KESME GÜL VE GÜL FĐDANI

KESME GÜL VE GÜL FĐDANI KESME GÜL VE GÜL FĐDANI ÜRETĐMĐ Gül Fidanı Üretimi Tohum Çelik ve aşı ile çoğaltılabilirler. Tohumla Üretim *Gül tohumları hasattan hemen sonra ekildiğinde çimlenemez. 4 C de 4-6 ay süre ile nemli sphagnum

Detaylı

Araştırma (Research) İskilip armutları. Turan KARADENİZ 1, Mustafa Serdar ÇORUMLU 1

Araştırma (Research) İskilip armutları. Turan KARADENİZ 1, Mustafa Serdar ÇORUMLU 1 Akademik Ziraat Dergisi 1(2): 61-66 (2012) ISSN: 2147-6403 http://azd.odu.edu.tr Araştırma (Research) İskilip armutları Turan KARADENİZ 1, Mustafa Serdar ÇORUMLU 1 1 Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Detaylı

Perşembe (Ordu/Türkiye) Yöresinde Yetiştirilen Elma Genotiplerinin Pomolojik, Morfolojik ve Fenolojik Özellikleri

Perşembe (Ordu/Türkiye) Yöresinde Yetiştirilen Elma Genotiplerinin Pomolojik, Morfolojik ve Fenolojik Özellikleri Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 4(3): 15-20, 2014 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

seciley@hotmail.com EĞİTİM BİLGİLERİ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi 2010

seciley@hotmail.com EĞİTİM BİLGİLERİ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi 2010 KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı S.Seçil Erdoğan Unvan Mühendis Telefon 226-8142520-1287 E-mail seciley@hotmail.com Doğum Tarihi - Yeri 04.01.1970 Fotoğraf Doktora Yüksek Lisans Lisans EĞİTİM BİLGİLERİ Namık

Detaylı

Proje Koordinatörü : Prof. Dr. Ayla GÜRDAL

Proje Koordinatörü : Prof. Dr. Ayla GÜRDAL Proje Koordinatörü : Prof. Dr. Ayla GÜRDAL ÖZET Tekirdağ İlinde bulunan iğde bitkisinin farklı kullanım alanlarını bulmak ve bu sayede ekonomiye katkı sağlamak amaçlanmıştır.sanayide İğde bitkisinin meyvesi,çiçeği,çekirdeğinin

Detaylı

CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ

CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ Bağ-bahçe ürünlerinin üretim, tüketim ve ticareti yönünden önemli ülkeler arasında yer alan Türkiye, köklü bir meyvecilik kültürüne sahip olup birçok meyve türünde olduğu gibi cevizin

Detaylı

Ceviz Yetiştiriciliği

Ceviz Yetiştiriciliği Yayın No: 61 Yayın Tarihi: 15.10.2014 Ceviz Yetiştiriciliği Yılmaz SESLİ Lütfen Dikkat!... Ülkemiz ceviz üretiminde dünyada söz sahibi ülkelerdendir. Ancak sürdürülebilir bir üretim için kapama ceviz bahçelerinin

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

Türk Patent Enstitüsü Başkanlığından : 555 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME GEREĞİ COĞRAFİ İŞARETLERİN KORUNMASINA İLİŞKİN TESCİL TALEBİ İLANI

Türk Patent Enstitüsü Başkanlığından : 555 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME GEREĞİ COĞRAFİ İŞARETLERİN KORUNMASINA İLİŞKİN TESCİL TALEBİ İLANI Türk Patent Enstitüsü Başkanlığından : 555 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME GEREĞİ COĞRAFİ İŞARETLERİN KORUNMASINA İLİŞKİN TESCİL TALEBİ İLANI Aşağıda başvuru tarihi, başvuru numarası, başvuru sahibi, çeşidi

Detaylı

: Menşe Adı : Kale Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı Başvuru Sahibinin Adresi : Hükümet Konağı Kale/DENİZLİ Ürünün Adı

: Menşe Adı : Kale Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı Başvuru Sahibinin Adresi : Hükümet Konağı Kale/DENİZLİ Ürünün Adı Koruma Tarihi : 18.12.2008 Başvuru No : C2008/049 Coğrafi İşaretin Türü Başvuru Sahibi : Menşe Adı : Kale Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı Başvuru Sahibinin Adresi : Hükümet Konağı

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Mustafa ÖNEN 0900 ZİRAAT KİRAZ ÇEŞİDİNDE GA 3, BUDAMA VE GÖLGELEME UYGULAMALARININ DERİM ZAMANI VE MEYVE KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Detaylı

8Çevre Tanzimi ve Ağaçlandırma Çalışmaları

8Çevre Tanzimi ve Ağaçlandırma Çalışmaları 8Çevre Tanzimi ve Ağaçlandırma Çalışmaları Bölgemiz çevre tanzimi ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında 2008 yılı içerisinde toplam 7.500 ağaç, 50.000 adet çalı grubu bitki dikilmiştir. 8.1. Bitkisel

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN

AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN Ayvanın İklim İstekleri Ayva bir ılıman iklim meyve türüdür. Kışın yapraklarını dökerek dinlenmeye girer. Ilıman deniz ikliminden hoşlanır.

Detaylı

Jiffy-7 Ormancılık Tabletleri

Jiffy-7 Ormancılık Tabletleri Jiffy-7 Ormancılık Tabletleri Bugün dünyada yetişen milyarlarca ağaç, Jiffy nin sunduğu avantajların bir kanıtıdır. Jiffy ürünleri elli yıldan fazla bir süredir tarımsal ve çiçek fideciliği sektöründe

Detaylı

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8.1. Ağaçlandırma: Bölgemiz imar planı içerisinde yeşil alan olarak ayrılan yerlerin çevre tanzimi ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında; 2009 yılı içerisinde

Detaylı

Nesrin AKTEPE TANGU. ntangu@yalovabahce.gov.tr. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı 2012

Nesrin AKTEPE TANGU. ntangu@yalovabahce.gov.tr. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı 2012 KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Nesrin AKTEPE TANGU Unvan Mühendis (Dr.) Telefon 02268142520/1210 E-mail ntangu@yalovabahce.gov.tr Doğum Tarihi - Yeri 22.08.1970/Kalecik Fotoğraf Doktora Yüksek Lisans Lisans

Detaylı

verimli bir sezon için İÇİNDEKİLER KARPUZ KABAK KAVUN Görkem, Destan...2 Barçın, Dorukan...3 Gürkan, Karacan...4 Zümrüt, Berrak... 5 Yağız, Meram...

verimli bir sezon için İÇİNDEKİLER KARPUZ KABAK KAVUN Görkem, Destan...2 Barçın, Dorukan...3 Gürkan, Karacan...4 Zümrüt, Berrak... 5 Yağız, Meram... verimli bir sezon için İÇİNDEKİLER KARPUZ Görkem, Destan....2 Barçın, Dorukan.....3 Gürkan, Karacan.....4 KABAK Zümrüt, Berrak.... 5 Yağız, Meram...6 KAVUN Zeynep, Adahan 7 Hanzade,Duru 8 Yaren, Sarıca....

Detaylı

AÇIK TARLADA PATLICAN YETİŞTİRİCİLİĞİ

AÇIK TARLADA PATLICAN YETİŞTİRİCİLİĞİ AÇIK TARLADA PATLICAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Patlıcan her türlü yemeği kolayca pişirilen, garnitür ve salata olarak değerlendirilen bir sebzedir. Bunun dışında reçeli ve turşusu da yapılabilir. 100 gr

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI

ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI Zir. Yük. Müh. Mine YALÇIN Tarım Ekonomisi Bölümü Zeytincilik Araştırma İstasyonu Bornova 26 Kasım 2014 Tablo 1. Dünya Tane Zeytin

Detaylı

T.C. AĞAÇÖREN KAYMAKAMLIĞI Ġlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ PROJESİ

T.C. AĞAÇÖREN KAYMAKAMLIĞI Ġlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ PROJESİ T.C. AĞAÇÖREN KAYMAKAMLIĞI Ġlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ PROJESİ AĞAÇÖREN-2012 ĠÇĠNDEKĠLER Konu : Sayfa No: 1. İçerik:. 1 2. Projenin Özeti:. 2 3. Projenin Adı:.. 3 4.

Detaylı

Çayın Bitkisel Özellikleri

Çayın Bitkisel Özellikleri Çayın Bitkisel Özellikleri Bir asırlık bir ömre sahip bulunan çay bitkisi doğada büyümeye bırakıldığında zaman bir ağaç görünümünü alır. Görünüş itibarı ile dağınık bir görünüm arz eden bitki yapısı tek

Detaylı

Prof. Dr. MUHARREM ÖZCAN IN YAYIN LİSTESİ

Prof. Dr. MUHARREM ÖZCAN IN YAYIN LİSTESİ Prof. Dr. MUHARREM ÖZCAN IN YAYIN LİSTESİ 1. TUZCU, Ö., KAPLANKIRAN, M., YEŞİLOĞLU,T., YILMAZ, İ., ÖZCAN, M., 1989. Değişik Ortamların Bazı Turunçgil Anaçlarının Büyüme ve Gelişmeleri Üzerine Etkileri.

Detaylı

MEYVECİLİKTE BUDAMA GENEL PRENSİPLER

MEYVECİLİKTE BUDAMA GENEL PRENSİPLER MEYVECİLİKTE BUDAMA Budama, ağaca iyi bir şekil vermek, gelişme ve verime etki etmek, kaliteyi iyileştirmek ve çeşitli nedenlerle zararlanan yerleri onarmak amacı ile yapılan kesme sanatıdır. Dikim zamanı

Detaylı

Tarım Konferansı 25 Nisan 2011 Hassa_HATAY

Tarım Konferansı 25 Nisan 2011 Hassa_HATAY Bağ Sulaması Tarım Konferansı 25 Nisan 2011 Hassa_HATAY Prof. Dr. Sermet ÖNDER Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü (Biyosistem Mühendisliği Bölümü) sermetonder01@gmail.com

Detaylı

BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit

BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit -18, 2-4 arasında ise 40 lt su ile Hum Elit 15 uygulaması

Detaylı

Some Fruit and Morphological Characteristerics Of Five Sweet Cherry Cultivars Grafted On Prunus mahaleb L. Rootstock

Some Fruit and Morphological Characteristerics Of Five Sweet Cherry Cultivars Grafted On Prunus mahaleb L. Rootstock YYÜ TAR BİL DERG (YYU J AGR SCI) 2011, 21 (3):152-157 Geliş Tarihi (Received): 22.02.2011 Kabul Tarihi (Accepted): 25.04.2011 Araştırma Makalesi/Research Article (Original Paper) Anacı Üzerine Aşılı 5

Detaylı

Soğuklamanın verim ve kalite üzerine olumlu etkisi vardır. Çileklerin soğuklama ihtiyacı 400-500 saat olarak belirlenmiştir.

Soğuklamanın verim ve kalite üzerine olumlu etkisi vardır. Çileklerin soğuklama ihtiyacı 400-500 saat olarak belirlenmiştir. ÇİLEK YETİŞTİRİCİLİĞİ Dr Sami SÜZER Ziraat Yüksek Mühendisi Yetiştirme Tekniği Bölüm Başkanı Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü GİRİŞ Çilek, üzümsü meyveler grubuna girmektedir. Meyvesi gerçek bir meyve

Detaylı

Acurun anavatanı hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak Anadolu, İran, Afganistan ve Güney Batı Asya anavatanı olarak kabul edilmektedir.

Acurun anavatanı hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak Anadolu, İran, Afganistan ve Güney Batı Asya anavatanı olarak kabul edilmektedir. ACUR YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ 1.Black Strong Ürünlerinin Acur YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Acur organik maddece zengin topraklarda çok iyi yetişir. Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise

Detaylı

SAMSUN KOŞULLARINDA GELİŞTİRİLEN BAZI TEK MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR

SAMSUN KOŞULLARINDA GELİŞTİRİLEN BAZI TEK MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(2), 229-234 SAMSUN KOŞULLARINDA GELİŞTİRİLEN BAZI TEK MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Ahmet ÖZ Halil KAPAR Karadeniz Tarımsal Araştırma

Detaylı

BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica)

BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica) BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica) SİSTEMATİKTEKİ YERİ Takım: Brassicales Familya: Brassicaceae Cins: Brassica Tür: B. oleracea var. italica SAĞLIK VE BESLENME YÖNÜNDEN Brokkoli, A ve C vitamini,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Abdulveli SİRAT

Yrd. Doç. Dr. Abdulveli SİRAT Yrd. Doç. Dr. Abdulveli SİRAT ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Ünvanı Adı Soyadı Doğum Yeri : Yrd. Doç. Dr. : Abdulveli SİRAT : ParwanAfganistan Doğum Tarihi : 29.01.1971 Telefon : (456) 511 86 69/126

Detaylı

BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı

BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ

AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Domates ülkemizde en çok üretilen ve tüketilen sebzedir. Dünyada taze olarak, yemeklerde diğer sebzelerle pişirilerek, dayanıklı domates suyu, konsantre domates

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

Key Words : American Vine Rootstock, Vine Cutting Stems, Auxiliary Shoots, Çanakkale.

Key Words : American Vine Rootstock, Vine Cutting Stems, Auxiliary Shoots, Çanakkale. Ege Üni. Ziraat Fak. Derg., 2001, 38(2-3): 1-8 ISSN 1018-8851 140 Rugeri ve 1103 Poulsen Amerikan Asma larının Çanakkale-Umurbey Koşullarındaki Çelik Verimleri ile Bazı Morfolojik Özelliklerinin Belirlenmesi

Detaylı

Kullanma Kılavuzu. 10 dönüm için 1 l gübre kullanılarak ilkbaharda sürgünler püskürtme(ya da damlama) yöntemiyle

Kullanma Kılavuzu. 10 dönüm için 1 l gübre kullanılarak ilkbaharda sürgünler püskürtme(ya da damlama) yöntemiyle Yazlık ve kışlık tahıllar, patates, pancar, patlıcangiller, kabakgiller, lahana grubu, ağaçlar, soğanlar, yeşillikler, çiçekler ve çimler, ay çiçeği, üzüm, meyve çalılıkları ve dekoratif çalılıklar, küçük

Detaylı

Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi

Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi Mahmut Tepecik 1 M.Eşref İrget 2 ÖZET Düzce ili merkeze bağlı Otluoğlu köyünde çiftçi koşullarında yürütülen bu denemede K un farklı

Detaylı

SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI BURÇAK (Vicia ervilia L.) HATLARININ OT VE TOHUM VERİMLERİNİN BELİRLENMESİ

SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI BURÇAK (Vicia ervilia L.) HATLARININ OT VE TOHUM VERİMLERİNİN BELİRLENMESİ OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 26,21(3): 318-322 J. of Fac. of Agric., OMU, 26,21(3): 318-322 SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI BURÇAK (Vicia ervilia L.) HATLARININ OT VE TOHUM VERİMLERİNİN BELİRLENMESİ İlknur

Detaylı

Tescil No : 157 Koruma Tarihi : 17.09.2010 Başvuru No : C2010/054 Coğrafi İşaretin Türü : Menşe Adı Başvuru Sahibi

Tescil No : 157 Koruma Tarihi : 17.09.2010 Başvuru No : C2010/054 Coğrafi İşaretin Türü : Menşe Adı Başvuru Sahibi Koruma Tarihi : 17.09.2010 Başvuru No : C2010/054 Coğrafi İşaretin Türü : Menşe Adı Başvuru Sahibi : Bayramiç Ziraat Odası Başkanlığı Başvuru Sahibinin Adresi : Camikebir Mah. Baliğ Sok. No:8 Bayramiç

Detaylı

zeytinist mucahit@zeytin.org.tr www.mucahitkivrak.com.tr

zeytinist mucahit@zeytin.org.tr www.mucahitkivrak.com.tr zeytinist mucahit@zeytin.org.tr www.mucahitkivrak.com.tr 27.12.2015 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0

Detaylı

Hindistan Çay Plantasyonlarında Yürütülmekte Olan Dört Farklı Bitki Islah Programı

Hindistan Çay Plantasyonlarında Yürütülmekte Olan Dört Farklı Bitki Islah Programı Hindistan Çay Plantasyonlarında Yürütülmekte Olan Dört Farklı Bitki Islah Programı Bitki Islahı UPASI Çay Araştırma Kurumu 1 Ocak 31 Aralık 2005 Periyodu, 79. Yıllık Raporu. ISSN : 0972-3129 Botanist Dr.R.Victor

Detaylı

BULDAN DA CEVİZ ve KESTANE YETİŞTİRİCİLİĞİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR

BULDAN DA CEVİZ ve KESTANE YETİŞTİRİCİLİĞİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR BULDAN DA CEVİZ ve KESTANE YETİŞTİRİCİLİĞİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Dr. Ayşe GÜN *, Prof. Dr. M. Atilla AŞKIN **, Abdullah KANKAYA** * Atatürk bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü,YALOVA ** Süleyman Demirel

Detaylı

Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 7 (1): 47-52, 2014 ISSN: 1308-3945, E-ISSN: 1308-027X, www.nobel.gen.tr

Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 7 (1): 47-52, 2014 ISSN: 1308-3945, E-ISSN: 1308-027X, www.nobel.gen.tr Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 7 (1): 47-52, 2014 ISSN: 1308-3945, E-ISSN: 1308-027X, www.nobel.gen.tr Rize ili Sütlüce Köyü Ekolojik Koşullarında Farklı Maviyemiş Çeşitleri (Vaccinium corymbosum L.)

Detaylı

Taksonomi. Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof)

Taksonomi. Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof) Taksonomi Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof) Anavatanı Hindistan Türkmenistan Baykal Gölü Çevresi Sibirya D.Akdeniz Türkiye Ülkemizde Şikori Akdeniz Böglesinde

Detaylı

Bioredworm- S(Solid)-Katı ve Bioredworm-L(Liquid)-Sıvı Uygulama tablosu Bitki Türü Gübre Türü Uygulama dönemi Dozlar / saf gübre olarak /

Bioredworm- S(Solid)-Katı ve Bioredworm-L(Liquid)-Sıvı Uygulama tablosu Bitki Türü Gübre Türü Uygulama dönemi Dozlar / saf gübre olarak / Kök gelişimini ciddi oranda desteklediği için, özellikle dikim esnasında granül gübrenin kullanılması tavsiye edilir. Üreticilerin, topraktaki besin ihtiyacını tespit edebilmeleri için toprak analizi yaptırmaları

Detaylı

son hacim 20 30 litre olacak şekilde sulandırılarak toprak yüzeyine püskürtülüp, 10 15 cm toprak derinliğine karıştırarak uygulanabilir.

son hacim 20 30 litre olacak şekilde sulandırılarak toprak yüzeyine püskürtülüp, 10 15 cm toprak derinliğine karıştırarak uygulanabilir. TKİ HÜMAS ın Kullanım Zamanı, Şekli ve Miktarı Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) HÜMAS; tarla bitkileri, sebzeler, sera bitkileri, süs bitkileri, çim, fide, bağ ve meyve ağaçları olmak üzere bu kılavuzda

Detaylı

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ KOŞULLARINDA DEĞİŞİK KIŞLIK MERCİMEK (Lens culinaris Medic.) ÇEŞİTLERİNDE VERİM VE VERİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

KAHRAMANMARAŞ KOŞULLARINDA DEĞİŞİK KIŞLIK MERCİMEK (Lens culinaris Medic.) ÇEŞİTLERİNDE VERİM VE VERİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(2), 285-290 KAHRAMANMARAŞ KOŞULLARINDA DEĞİŞİK KIŞLIK MERCİMEK (Lens culinaris Medic.) ÇEŞİTLERİNDE VERİM VE VERİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Detaylı

DOĞU AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ OKALİPTÜS ISLAH ÇALIŞMALARI. A. Gani GÜLBABA Orman Yük Mühendisi

DOĞU AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ OKALİPTÜS ISLAH ÇALIŞMALARI. A. Gani GÜLBABA Orman Yük Mühendisi DOĞU AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ OKALİPTÜS ISLAH ÇALIŞMALARI A. Gani GÜLBABA Orman Yük Mühendisi Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Estitüsü PK. 18 33401 TARSUS 1. GİRİŞ Okaliptüs, yurdumuza

Detaylı

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ Yulafın Kökeni Yulafın vatanını Decandolle Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya

Detaylı

Giresun Fide-Fidan, Maviyemiş Meyvecilik ve Orman Ürünleri Ltd. Şti. Bulancak-GİRESUN. Yüksekboylu MAVİYEMİŞ YETİŞTİRİCİLİĞİ. Prof. Dr.

Giresun Fide-Fidan, Maviyemiş Meyvecilik ve Orman Ürünleri Ltd. Şti. Bulancak-GİRESUN. Yüksekboylu MAVİYEMİŞ YETİŞTİRİCİLİĞİ. Prof. Dr. Giresun Fide-Fidan, Maviyemiş Meyvecilik ve Orman Ürünleri Ltd. Şti. Bulancak-GİRESUN Yüksekboylu MAVİYEMİŞ (Highbush Blueberry) YETİŞTİRİCİLİĞİ Prof. Dr. Hüseyin ÇELİK Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat

Detaylı

C e d r u s ( S e d i r ) C e d r u s a t l a n t i c a C e d r u s b r e v i f o l i a C e d r u s d e o d o r a C e d r u s l i b a n i

C e d r u s ( S e d i r ) C e d r u s a t l a n t i c a C e d r u s b r e v i f o l i a C e d r u s d e o d o r a C e d r u s l i b a n i 1 BİTKİ TANIMA I PEP101_H03 C e d r u s ( S e d i r ) C e d r u s a t l a n t i c a C e d r u s b r e v i f o l i a C e d r u s d e o d o r a C e d r u s l i b a n i Sakarya Üniversitesi İbreliler 2 C

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI NOHUT (Cicer arietinum L.) MERCİMEK

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU Adı Soyadı Ünvanı Birimi Doğum Yeri/Yılı E-Posta BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Özlem ÇALKAN SAĞLAM Yrd. Doç. Dr. Tarım Bilimleri ve Teknolojikleri Fakültesi

Detaylı

1 yaşlı kivi fidanı dikimden 3-4 sene sonra ilk meyvelerini vermeye başlar ve 6-7 sene sonrada tam verim çağına gelir.

1 yaşlı kivi fidanı dikimden 3-4 sene sonra ilk meyvelerini vermeye başlar ve 6-7 sene sonrada tam verim çağına gelir. Kivi Yetiştiriciliği Anavatanı Çin olan kivi, ticari olarak 1940'lı yıllarda ilk kez Yeni Zelanda'da üretilmiştir. 1970' li yıllardan sonra diğer ülkelerde de yetiştirilmeye başlanmış ve hızla yayılmıştır.

Detaylı

ŞEFTALİ-NEKTARİN YETİŞTİRİCİLİĞİ

ŞEFTALİ-NEKTARİN YETİŞTİRİCİLİĞİ ŞEFTALİ-NEKTARİN YETİŞTİRİCİLİĞİ Şeftali botanik adına bakılarak ana vatanının İran ve Kafkasya olduğu ileri sürülmekteydi. Fakat daha sonra yapılan çalışmalar şeftalinin ana vatanının Doğu Asya ve Çin

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

Kayısı Yetiştiriciliği

Kayısı Yetiştiriciliği Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Yayın No: 7 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Kayısı Yetiştiriciliği Hakkı KOÇAL Lütfen Dikkat!... Türkiye 500 bin ton üretim ile kayısı üretiminde dünyada birinci sırada

Detaylı

ŞEFTALİ YETİŞTİRİCİLİĞİ

ŞEFTALİ YETİŞTİRİCİLİĞİ ŞEFTALİ YETİŞTİRİCİLİĞİ Dünyada sert çekirdekli meyve türleri içinde çok yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan şeftalinin (P. persica) ana vatanı Doğu Asya ve Çin dir. Ülkemizde ekonomik şeftali yetiştiriciliğine

Detaylı