ȱ G G < Editörler ȱ < ȱȱ, < ȱ[ G ORSAM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ȱ G G < Editörler ȱ < ȱȱ, < ȱ[ G ORSAM"

Transkript

1 Editörler ORSAM

2

3 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT OSMANLI V LAYET SALNAMELER NDE BA DAT Cengiz Murat Orhan ERO LU BABUÇO LU ÖZD L ORSAM

4 ORSAM Kitapları No: 7 ORSAM Ortadoğu Kitapları No: 5 Osmanlı Vilayet Salnamelerinde Bağdat Editörler: Cengiz EROĞLU, Murat BABUÇOĞLU, Orhan ÖZDİL ANKARA - Kasım 2012 ISBN: X ORSAM Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi Center for Middle Eastern Strategic Studies Mithatpaşa Caddesi 46/6 Kızılay-Ankara Tel: 0 (312) Fax: 0 (312) ORSAM 2012

5 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT H (1903) Tarihli Ba dat Vilayet Salnamesi Orijinal Kapa. 5

6

7 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT Ç NDEK LER KISALTMALAR G R fi Irak ve Ba dat n Stratejik Önemi Kuruluflundan Bugüne Ba dat fiehri ve Ba dat Vilayeti Tarihi Osmanl dari Taksimat nda Ba dat Ba dat Vilayeti Salnameleri ve Osmanl Vilayet Sistemi Salnamelerde Ba dat SALNAMELERDE BA DAT I. BA DAT V LAYET N N TAR H Keldan ve Babil Hükümetleri Ba dat fiehri Hakk nda Tarihi Bilgiler Ba dat ta Meydana Gelen Felaketler Ba dat Hükümranlar Hakk nda Tarihi Bilgiler Hülagü Devleti lhanl Devleti Karakoyunlu ve Akkoyunlu Devletleri Safevi Devleti Osmanl Devleti II. BA DAT V LAYET N N CO RAFYASI Ba dat Vilayetinin Co rafi Özellikleri Vilayetin Mevkii, S n rlar, Yüzölçümü ve Nüfusu Vilayetin Arazi Yap s Nehirler ve Göller

8 ORSAM klim Ormanlar ve Madenler Ba dat Sanca n n Siyasi ve Medeni Co rafyas Ba dat Kazas Kaz miye Kazas Samarra Kazas Mendeli Kazas Hanekin Kazas Horasan Kazas Bedre Kazas Aziziye Kazas Cezire Kazas Kuttulamare Kazas Dilim Kazas Ane Kazas Kerbela Sanca n n Siyasi ve Medeni Co rafyas Kerbela Kazas Hindiye Kazas Necef Kazas Divaniye Sanca n n Siyasi ve Medeni Co rafyas Divaniye Kazas Hille Kazas fiamiye Kazas Semave Kazas III. H ND YE BARAJI IV. BA DAT V LAYET NDE TARIM VE HAYVANCILIK Tar m Arazisi Vilayetin Bafll ca Mahsulleri Evcil Hayvanlar V. BA DAT V LAYET NDE SANAY VI. BA DAT V LAYET NDE T CARET VE ULAfiIM thalat ve hracat Deniz Tafl mac l Karayollar Posta ve Telgraf Hizmetleri

9 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT VII. BA DAT V LAYET N N HALKI VE NÜFUSU Vilayetin Halk Lisan Din ve Mezhep Nüfus VIII. BA DAT V LAYET DAR TAKS MATI IX. BA DAT V LAYET N N MÜLK VE ASKER TEfiK LATI X. BA DAT V LAYET N N RUHAN RE SLER XI. BA DAT V LAYET NDE BULUNAN YABANCI DEVLET KONSOLOSLUKLARI XII. BA DAT V LAYET NDE BULUNAN ESK ESERLER XIII. BA DAT GENEL KÜTÜPHANES K TAP MEVCUDU XIV. BA DAT V LAYET NDE PAD fiah TARAFINDAN LM YE VE MÜLK YE RÜTBELER VE N fianla TALT F ED LENLER XV. BA DAT V LAYET NDE BULUNAN PEYGAMBER, EVL YA VE fieyhler N TÜRBELER XVI. BA DAT V LAYET N N STAT ST K CETVELLER (GEL R-G DER, ÜRET M-TÜKET M, EMLAK) KAYNAKÇA NDEKS

10

11 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT KISALTMALAR a.g.e. Ad geçen eser a.g.m. Ad geçen makale ATAM Atatürk Araflt rma Merkezi b. bn (o lu) Bkz. Bak n z BDAGM Baflbakanl k Devlet Arflivleri Genel Müdürlü ü BOA Baflbakanl k Osmanl Arflivi D A Diyanet slam Ansiklopedisi ed. Editör EI 2 Encyclopedia of Islam H. Hicri Hz. Hazreti A slam Ansiklopedisi Ü FM stanbul Üniversitesi ktisat Fakültesi Mecmuas M. Miladi MEB Milli E itim Bakanl Nflr. Neflreden s. Sahife TTK Türk Tarih Kurumu 11

12

13 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT G R fi Irak ve Ba dat n Stratejik Önemi Ba dat, kuruldu u günden itibaren Irak ve civar ndaki bölgenin kalbi konumundad r (1). Bu yüzden bu bölümde stratejik önemi incelenirken Irak la birlikte ele al nm flt r. Kuruluflunu takip eden y llardan itibaren her alanda h zl bir geliflmeye sahne olan Ba dat IX ve X. yüzy llarda slam dünyas n n önemli bir ilim, kültür ve medeniyet merkezi haline geldi. Artan ticaret, servet ve refaha paralel olarak ilim, edebiyat ve sanatta da ciddi geliflmeler yafland. Ba dat - ta bizzat halife ve vezirlerinin himayesinde kurulan kurumlarda ilim, kültür ve sanatta önde gelen simalar yetiflmifltir. Böylece slam kültür ve medeniyetine damgas n vuran Ba dat, ayn zamanda Avrupa medeniyetinin do ufluna da zemin haz rlam flt r (2). Dicle ve F rat n sulad bu co rafya, bir yandan birçok zirai ürünün yetifltirildi i bir alan, di er yandan da baflta petrol olmak üzere gaz ve kükürt gibi madenler bak m ndan da zengin bir bölgedir (3). Bu nedenle de bölge kadîmden beri iktisadi, siyasi ve askeri olmak üzere stratejik bir öneme sahiptir. Tarih boyunca Do u ile Bat aras nda önemli bir ticaret kavfla nda yer almas ve kervanlar n geçifl noktas nda bulunmas (4), zamanla flehrin önemli bir pazar yeri olmas na neden olmufltur (5). Öyle ki kentin bu konumu seyyahlar n da dikkatini çekmifltir. Örne in meflhur gezgin- 1 Dicle nehrinin her iki yakas nda 33 26` 18`` kuzey enlemi ile 44 23` 9`` do u boylam üzerinde yer alan flehir, VIII. yüzy lda Abbasi Halifesi Ebu Cafer El-Mansur taraf ndan kurulmufltur. Kuruluflundan Abbasi devletinin y k l fl na (1258) kadar hilafet merkezi olarak kalan Ba dat, Osmanl lar devrinde Ba dat vilayetinin merkezi ve 1921 de de Irak n baflflehri oldu. Ba dat, D A, IV, stanbul 1991, s Eski ça lardan beri Basra körfezini Akdeniz e, Hicaz ve Ortado u yu Anadolu ya ba layan yollar Irak tan geçmektedir. stanbul dan gelip Diyarbak r, Nusaybin ve Habur üzerinden Irak a giden ana yol Delikan, Musul, Erbil, Alt nköprü, Kerkük ve Dakuk menzillerinden sonra do uya yönelerek Hemedan a, güneyi takiben de Ba dat ve Basra ya ulafl yordu. Di er bir kol da Basra dan itibaren F rat nehrini takip ederek Rakka üzerinden Suriye ve M s r a gidiyordu. Selçuklular, Atabekler ve Osmanl lar zaman nda bu yollar üzerine birçok ribat ve han yap lm flt r. Ancak Birinci Dünya Savafl sonras nda Musul-Ba dat-basra karayolunun aç lmas sebebiyle eski kervan yolu önemini kaybetmifl, üzerindeki hanlarsa k sa zamanda yok olmufltur ( Ba dat, D A, s.437). 3 Irak bölgesinin siyasi ekonomik ve askeri aç dan önemi için bkz. Prof. Dr. M.Ezher Said Es-Semmak, El-Irak Klimatoloji Etüt, 1.Bölüm, Musul Üniversitesi, Musul 1985, s.17; Dr. Faruk Ömer Fevzi, Tarihu l-irak (H. 1/656 M.622/1258), Mektebetü l- Nahza, Ba dat 1988, s.7. 4 Irak, D A, s Ba dat n önemi hakk nda daha ayr nt l bilgi için bkz. Tahir Muzaffer El-Âmid, Ba dat Medinetü l-mansur El-Mudevvara, ( slam Tarihi hakk nda, Ba dat Üniversitesine sunulan mastar tezi) El-Numan Yay nevi, Necef 1967, s

14 ORSAM lerden Barsonez 1775 tarihinde Ba dat ziyareti s ras nda eserinde kentle ilgili flunlar kaydetmifltir: Ba dat büyük bir pazar(d r). Hindistan, ran, Kostantiniye, Halep ve fiam n ürünlerinin pazar d r. K saca Do u nun en büyük ambar d r (6). Görüldü ü gibi Ba dat, XVIII. yüzy lda yaln zca yak n çevresinin de il, ayn zamanda uzak çevresinde yer alan önemli ticaret merkezlerinin de pazar konumundad r. 19. yy. da Ba dat fiehri (Bir Seyyah n Resminden) XIX. yüzy la gelindi inde Irak, bereketli topraklar ve gittikçe önem kazanan petrolü sebebiyle sömürgeci ülkelerin ilgisini çekmeye bafllad. ngiltere, Fransa ve Almanya, bölgede nüfuz kurmak amac yla birbirleriyle rekabete girdiler. Bu dönemde Osmanl Devleti nin uygulamaya koydu u reformlar ve Tanzimat Ferman yla birlikte getirilen düzenlemeler, Irak ta da etkisini hissettirdi. Bölgedeki su yollar n n imar ve iflletilmesine yönelik yat r mlarla stanbul-ba dat demiryolunun yap m, ngilizler ile Almanlara dengeli bir flekilde da t larak, aralar ndaki rekabetten istifade yoluna gidildi. Birinci Dünya Savafl arefesinde ngiltere, Osmanl hükümetine yapt bask lar 6 Dr. A. Musa Kaz m Nevres - Dr. mat Abdüsselam Rauf, El-Irak Fi El-Tarih, Daru l-hürriye Matbaas, Ba dat 1982, s Ayr ca D na R zk Khoury; Ticari Tar m n Musul Eyaletine Girifli ve Köylülük Üzerine Etkileri ( ), Osmanl da Toprak Mülkiyeti ve Ticari Tar m, TVYY, stanbul 1998, s.164. Ba dat, zaman içinde Musul ve civar nda üretilen tah l, kuru meyve, maz gibi pek çok ürünün en önemli müflterilerinden biri haline gelmiflti. Ba dat n hinterland, flehrin g da ihtiyac n karfl lamakta yetersiz kal yordu. K rsal kesimde yaflanan kar fl kl klar, afliretlerin tar msal art vergi olarak teslim etmeye yanaflmamas, bir de ran la sür giden çat flmalar, Ba dat özellikle XVIII. yüzy l n ikinci yar s nda, Musul un tar msal ürünlerinin en önemli tüketicilerinden biri yapm flt. Üstelik Ba dat n bölge üzerindeki siyasi nüfuzu artt için, Ba dat valileri talep etti i zaman onlara sunmak üzere devaml tah l stoku bulundurmak, Musul valileri için zorunlu hale gelmiflti larda Ba dat Valisi Davut Pafla n n ordular n n iaflesini ço unlukla Musul valileri karfl l yordu. 14

15 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT neticesinde, Musul petrollerinin imtiyaz haklar n elde etmeyi baflard ve böylece Irak, Birinci Dünya Savafl nda Osmanl Devleti ile ngiltere nin mücadele alan na dönüfltü ve savafl n sonunda ngilizler bölgeyi iflgal ettiler. Nihayet Irak bölgesini elinde bulunduran ngilizlerin deste iyle, 1921 de Irak krall kurularak Emir Faysal krall a getirildi (7). Harita-1: Ba dat Vilayeti Haritas (19. yy. sonlar ) K sacas XVI. yüzy ldan itibaren de iflen dünya koflullar ve Osmanl Devleti nin bu de iflen flartlara uyum sa lama sürecinde yaflad s k nt lar, bölgenin yönetiminde yerel güçlerin a rl k kazanmas na neden olmufl ve yavafl yavafl adem-i merkezi bir idare söz konusu olmufltur. XIX. yüzy lda bafllayan milliyetçilik ak mlar yla birlikte bölge, Bat l emperyal devletlerin sömürge elde etme yar fl nda ç karlar n çat flt bir alana dönüflmüfltür. Bu ç kar çat flmas yaln zca zengin petrol yataklar için de il, bu kaynaklara sahip olabilmenin bir yolu olarak demiryolu hatt üzerinde de yaflanm flt r. O dönemde Ba dat demiryolunu içinde bulunduran Osmanl topraklar, özellikle de Irak n önemli bir bölümünün de erli bir hammadde kayna ve sömürgelefltirilebilecek bir alan olmas, Bat l devletlerin ifltah n kabartmaya yetecekti ( 8 ). Öyle ki Bat l devletler, Osmanl 7 Irak, D A, s Emperyalist güçlerin Ba dat demir yolu ve bölgedeki zengin petrol kaynaklar na sahip olabilme yar fl ndaki tutumlar hakk nda bkz. Edward Mead Earle; Ba dat Demir ve Petrol Yolu Savafl ( ), stanbul 2003, s

16 ORSAM Devleti nin Kilikya, zmir, El-Cezire (Irak), Basra ve Suriye gibi yeralt ve yerüstü kaynaklar bak m ndan zengin ve stratejik öneme sahip bölgelerini sömürge haline getirebilmek için, özellikle iktisadî aç dan Osmanl Devleti ni Avrupa sermayesinin bir uydusu haline getirmifllerdir. Böylece XIX. yüzy lda Osmanl Devleti ni mali bak mdan istila ederek siyasi itaatini sa lamak maksad yla, çeflitli ticarî anlaflmalar imzalamay baflarabilmifllerdir. Nitekim kurulan Osmanl Bankas ve Düyun-u Umumiye daresi, Avrupa sermayesine genifl bir yay lma imkân sa lam fl ve ekonomik hayat Avrupal lar n eline geçmifltir. Avrupa sermayesi Osmanl topraklar nda iki yönde faaliyet göstermifltir. Bir yandan Osmanl topraklar demir yollar, bankalar, ithalat ve ihracat bürolar ndan oluflan bir a la sar l rken; di er yandan politik ve stratejik aç lardan k ymetli Osmanl topraklar nda egemenlik kurma çabalar bafl göstermifltir. Örne in Fransa mali ve ekonomik ç karlar n Suriye de; ngiltere Irak ta; Rusya ise Do u Anadolu da gelifltirmeye çal flm flt r. ngilizler Anadolu dan çok, topraklar son derece verimli ve zengin petrol yataklar na sahip El-Cezire (Irak) bölgesiyle ilgilenmifl ve bu bölgeyi kontrolleri alt na almak için büyük çabalar göstermifl ve birtak m siyasi politikalar izlemekten geri durmam fllard r. Öyle ki ngilizlerin Irak bölgesindeki en önemli siyaseti, afliretleri Osmanl Devleti ne karfl k flk rtmak olmufltur. ngiltere Ortado u daki varl n n devam n, bölgede kendisine ba l, fakat birbirleriyle geçinemeyen Arap fleyhliklerinin kurulmas nda ve bu fleyhliklerin birbirine karfl kullan lmas nda görmüfltür. Birinci Dünya Savafl nda Arap topraklar nda ngilizlerle savaflan Türk ordusunun, Araplar taraf ndan arkadan vurulmas nda bu politikalar etkili olmufltur. Nihayet Bat l güçlerin izledikleri bu politiklar sonuç vermifl ve savafl sonunda imzalanan Sykes-Picot Antlaflmas (3 Ocak 1916) ile var lan uzlaflmaya göre, kurulacak yeni devletlerden Suriye ve Lübnan n Fransa; Ürdün ve Irak n ise ngiltere nin denetiminde olmas kararlaflt r lm flt. Irak taki ngiliz ticareti ve mali ç karlar n n stasyon Binas Ba dat 16

17 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT öncüsü, Ba dat ta bir flubesi olan fiark Bankas olmufltur. Bu dönemde Ba dat ta bulunan sekiz yabanc firman n alt s ngilizlere aittir ve ngiliz sermayesi ticaretten daha önemli gördükleri Irak petrollerine yönelmifltir ( 9 ). Özetle ngiltere, tüm planlar nda M s r n güvenli ini, Do u Akdeniz deki üstünlü ünü, Hindistan yolunun daima kendisi için tehlikesiz k l nmas n sa lamak üzere ince bir siyaset güdü-yordu (10). XX. yüzy l n ilk çeyre inde Ba dat, 1921 de ba ms z Irak Devleti nin baflflehri olduktan sonra da çok h zl bir geliflme gösterdi lerden sonra ise, artan petrol gelirleri sayesinde adeta yeniden infla edilme sürecine girmifl ve k sa zamanda flehre birçok yat r m yap l p, resmi binalar n yan s ra çeflitli sanayi tesisleri kurulmufltur. Ba dat n h zl büyümesinde rol oynayan bir baflka etken de köyden flehre göç hadisesidir (11) lere gelindi inde flehrin geleneksel yap s art k neredeyse tamamen de iflmifl ve Ba dat yeni, yüksek binalar, genifl yollar, otelleri ve parklar ile son derece modern bir görünüm alm flt. Bununla birlikte eski flehir denilen k s m, geleneksel el yap m eflya ve elbiselerin sergilendi i pazarlar yla yaflamaya devam etmektedir. Harita-2: Ba dat Livas S n rlar A.Hurflit Tolon, Birinci Dünya Savafl S ras nda Taksim Anlaflmalar ve Sevr e Giden Yol, ATAM Y. Ankara, 2004, s Tolon, a.g.e., s Ba dat, D A, s

18 ORSAM Kuruluflundan Bugüne Ba dat fiehri ve Ba dat Vilayeti Tarihi Ba dat geliflmesini, sulak ve zengin Mezopotamya ovas n n merkezinde yer almas na ve bu bölgede birbirinden yaln zca 40 km. uzakl kta bulunan Dicle ve F rat nehirleri ile Diyale nehri vadisinin a z nda kurulmas na borçludur. Ba dat, tarihte Iraku l-arap n merkezi ve bu konumuyla Akdeniz ile Basra körfezi ve ran a giden bütün akarsu ve ticaret yollar n n kavflak noktas n oluflturmufltur. Ayr ca zengin yeralt ve yerüstü kaynaklar ile slam tarihi aç s ndan büyük öneme sahiptir. Eski ça lardan bu yana Ortado u nun bu stratejik noktas nda Sümer, Babil, Selefkiye ve Ktesiphon gibi birbiri ard na pek çok devletler kurulmufltur (12). Ba dat vilayetini oluflturan Irak ve El-Cezire bölgesinde bilinen en eski uygarl klar Asur ve Keldanilere aittir. Nitekim bu iki kavim bölgede sürekli olarak birbirlerine karfl üstünlük kurma çabas nda olmufltur. Öyle ki o dönemlerden kalan eserler, bugün bile bilim adamlar n hayrette b rakmaktad r. Su bask nlar n n hasarlar n s n rland rmak için Dicle sahilinde infla ettikleri setler ile tarlalar n sulamak için açt klar cetveller ve su kanallar yla bentler, ulaflt klar medeniyetin derecesini göstermeye yeterlidir. Asur ve Keldanilerden sonra Irak bölgesinin Ba dat vilayetine ait topraklar ran a, skender e, Selefkiyan a ve sonra Sasaniler e intikal etmifl ve slam n do ufluyla da slam halifeli inin bir parças haline gelmifltir. Bu say lan millet ve kavimlerden her biri, bölgede tarihî aç dan birçok k ymetli eserler b rakm flt r. Bu sebeple bugün El-Cezire ad verilen Mezopotamya bölgesi, geçmiflten günümüze birçok izi bünyesinde bar nd rmaktad r. Dicle kenar na bir saat uzakl ktaki harabelerin bulundu u Eski Ba dat ile Harun Reflit taraf ndan kurulan ve o döneme ait kal nt lar n yer ald Haruniye kasabas, bunun en güzel örneklerindendir (13). Halife El-Mansur la bafllayan Ba dat tarihi bafll ca iki büyük devreye ayr l r: lki, 500 sene devam eden Abbasi devresidir. Bu devirde Ba dat, 55 senelik bir fas la istisna edilirse, daima hilafet flehri olmufl, zaman zaman büyük bir slam devletine merkezlik yapm flt r. Ayn zamanda fikri hayat n bir merkezi ve Ön Asya n n birinci derecede önemli bir ticaret yeri haline gelen bu flehir, yaln z di er eyalet flehirlerini gölgede b rakmakla kalmam fl, büyüklük, debdebe ve zenginlik bak m ndan, o zamanki medeni âlemin en mühim beldesi olmufltur. kincisi hilafetin ink raz ndan itibaren bugüne kadar uzayan devredir. Bu ikinci devrede Ba dat, lhanl lardan baz lar n n burada k fllam fl olmalar durumu hariç, daimi olarak, sadece bir eyalet merkezi haline dönüflmüfltür. Ba dat bu haliyle Türk hâkimiyetinden itibaren, uzun bir dönem M s r derecesinde en önemli eyalet merkezlerinden biri olmufltur (14). Ba dat flehri Abbasi halifelerinin ikincisi olan Ebu Cafer El-Mansur taraf ndan kurulmufltur. Yap m na H. 145 (M. 762) senesinde bafllanm fl ve yap m H. 149 (M.766) senesinde tamamlanarak baflkent yap lm flt r. Bafllang çta Dicle nin sa taraf nda infla edilerek Darü s-selam olarak adland r lm flt. Bu yerin seçilmesi hakk nda tarihçilerin ihtilaflar çok ise de, bu seçimin gerçek 12 Geliflim Hachette, Alfabetik Genel Kültür Ansiklopedisi, Sabah Yay nlar, stanbul Ali Cevad; a.g. e., s.186. Ayr ca bkz. fiemseddin Sami; Kâmûsû l-a lâm, Ba dat, s.1328, T pk bas m Cilt II, Kaflgar Neflriyat, Ankara [As l Bask H.1306 ( )]. 14 Ba dat, A, II, MEB Yay., Eskiflehir 1997, s

19 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT nedeni, kentin co rafi konumudur. Kent, Dicle ve F rat gibi iki büyük nehri kullanmaya uygun bir yerde infla edilmifltir. Ayr ca Dicle ye kar flan Büyük ve Küçük Zap ile Diyale nehirleriyle bu civardan her türlü ihtiyaç ve mahsuller, Ba dat a kolayca ulaflt r labiliyordu. Bununla birlikte Basra Körfezi yoluyla Çin, Hindistan ve Afrika dan mallar n getirilebilmesi, özellikle ticarî aç dan önemli faydalar sa lamaktayd. flte tüm bu sebeplerden dolay kent burada kurulmufl ve baflkent yap lm flt r (15). Ba dat n isimlendirilmesi hakk ndaki tarihi rivayetler de pek çoktur. Bir rivayete göre Ba dat, flehrin kurulmas ndan evvel orada bulunan bir bahçenin ismi idi. Kelimenin, Farsça bir isim oldu u flüphesizdir. Kentin ad n n adalet bahçesi anlam na gelen ba ve dâd kelimelerinin birleflmesinden olufltu una dair olan rivayet, gerçe e daha uygundur (16). fiehrin plan na bak ld nda, birtak m sosyal gayelerin gözetildi i dikkat çekmektedir. Öyle ki her bölge, belirli bir etnik veya mesleki grubun sorumlulu undayd. Askerler genel olarak surlar n d fl nda, flehrin kuzey ve bat s nda; tüccar ve zanaatkârlar ise Kerh te Sarat n güneyinde oturuyorlard. Pazar yerleri, di er Osmanl ve slam flehirlerinde oldu u gibi, Ba dat n plan nda da önemli bir rol oynamaktayd (17). Bafllang çta en d fltaki büyük surdan iç sura do ru uzanan dört yol boyunca yüksek kemerli dükkânlardan oluflan dört pazar, ayr ca surlar n d fl nda da dört pazar yeri vard. Daha sonra Halife Mansur 773 te pazarlar n, emniyet düflüncesiyle flehirden Kerh e nakledilmesini emretti. Her zanaat ve ticaret erbab n n müstakil pazar yerleri, çarfl lar vard. Mesela Kerh te manav, bakkal, sarraf ve kitapç lara tahsis edilmifl çarfl lar mevcuttu. fiehrin büyümesiyle buraya Horasan, Semerkant, Merv, Belh, Buhara ve Harizm den tüccarlar geliyordu; bunlar n kendilerine ait mahalleleri ve her grubun bir reisi vard (18). Plan 755 te çizilen Ba dat n yap m çal flmalar na 762 de bafllanm fl ve bu plan üzerinde dört mimar çal flm flt r. Halife Mansur yap m ifli için e yak n iflçi ve ustay bir araya getirmifltir. 763 te saray, cami ve divanlar tamamlanm fl, hilafet merkezi buraya nakledilmifl ve nihayet daire fleklindeki flehir 766 da tamamlanm flt r. K saca plan n anlatmaya çal flt m z Ba dat, kent planlamas alan için önemli bir örnektir. fiehir, merkezin her taraf na eflit uzakl kta olmas ve kolayca kontrol edilip korunmas için daire fleklinde planlanm flt r. Halifeli in arflivlerine dayanan resmi raporlar, Mansur un Ba dat için Dirhem harcad n göstermektedir. Böylesine pragmatik bir düflünceyle ele al nan plan sayesindedir ki kent, bir yandan k sa bir sürede inflaat ve ticaret faaliyetlerinin canland bir mekan özelli i gösterirken, di er yandan da yak n çevresinden nüfus çeken bir yerleflim yeri haline 15 Ba dat n baflkent olarak seçilmesinin nedenini El-Âmid flöyle aç klamaktad r: Ba dat flehrinin baflkent seçilmesinde en önemli neden, Arap tarihinde ve Arap gelene inde her devlet ve her hükümdar n kendine yeni bir yer ve yeni bir baflkent seçme gelene idir. [El-Âmid, Tahir Muzaffer, Ba dat Medinetü l-mansur El-Mudevvara, ( slam Tarihi hakk nda, Ba dat Üniversitesine sunulan yüksek lisans tezi) El-Numan Yay nevi, Necef, 1967, s.118]. Meflhur tarihçi Richard Coke ise, Ba dat Bar fl fiehri adl eserinde Ba dat flehrinin yap l fl nedenini flöyle izah etmektedir. Ba dat flehrinin yap lmas nda en önemli neden sosyal bir talep olmaktan ziyade tamamen siyasidir. Çünkü Halife Mansur, hâkimiyetinin onuncu y l nda flahsiyetinin ve ailesinin varl n güçlü bir temel üzerine oturmam fl oldu unu his etmifltir [El-Âmid, a.g.e, s.123]. 16 Ba dat Vilayet Salnamesi, Ortado u ve slam flehirlerinin ortak özellikleri için bkz. Max Weber, fiehir: Modern Kentin Oluflumu, Editör: Don Matindale- Gertrud Neuwirt, Çeviren: Musa Ceylan, stanbul Ayr ca Arap- slam ve Osmanl kentlerinin farkl flehir kimlikleri hakk nda son zamanlarda yap lm fl karfl laflt rmal bir çal flma için bkz. Edhem Eldem-Daniel Goffman-Bruce Masters, Do u ile Bat Aras nda Osmanl Kenti: Halep, zmir ve stanbul, Tarih Vakf Yurt Yay nlar, stanbul Ba dat, D A, s

20 ORSAM Harita-3: Ba dat fiehri (Abbasi Devleti Döneminde.) gelmifltir. Öyle ki kentin bu yeni görünümü flairleri bir hayli etkilemifle benzemektedir. fiairler, Ba dat n güzelliklerini övmüfller ve ona yeryüzünün cenneti ad n vermifllerdir. Ba dat, güzel bahçeleri, yeflil çay rlar, kap lar n n üzerinde ve salonlar ndaki muhteflem dekorasyonlar yla flahane saraylar, mükemmel ve zengin eflyalar yla ün yapm fl bir flehir olarak tarihe geçecek ve dahas co rafi konumu, halk n n çal flkanl, devletin ticareti teflviki ve halifelerin itibar, Ba dat büyük ticaret merkezlerinden biri haline getirecektir (19). Abbasi egemenli inin sonu olan H.656 (M. 1258) senesine de in Ba dat n mamuriyeti baki idiyse de, Büveyhiler ve Selçuklular zamanlar nda meydana gelen muharebeler, Dicle nin defalarca tafl p su basmas, birçok yang n, veba salg nlar ve k tl k defalarca tekrar etmifl, Ba dat n mamuriyetine bir hayli zarar vermifl ve ahalisini de azaltm flt r (20). flte Abbasi egemenli inin son buldu u 1258 de Ba dat a yap lan Mo ol sald r lar neticesinde Halife Muttas m, kay ts z flarts z teslim olmufltur. slam medeniyetinin duraklamas na sebep olan Mo ol istilas sadece Ba dat için de il, bütün slam dünyas için korkunç bir felaket olmufltur. fiehir y llar na kadar lhanl lar n hakimiyetinde kalm flt r (21). Ba dat Mo ollar n eline geçtikten sonra Irak taki e itim ve kültür merkezlerinden birço u tahrip edilmifl, âlimler de ya öldürülmüfl ya da Irak d fl na kaçmaya mecbur b rak lm flt r (22). 19 Ba dat, D A, s Ba dat, Selçuklu devleti döneminde rahat nefes alm fl ve hilafet makam eski itibar n ve nüfuzunu geri alm flt r. Selçuklular döneminde Ba dat a ekonomik reformlar gerçekleflti ve civar ülkeler ile iliflkilerin düzelmesi için iyi niyet köprüleri at ld. Dr. Faruk Ömer Fevzi, Tarihu l-irak (H. 1/656 M.622/1258), Mektebetü l-nahza, Ba dat 1988, s Ba dat, D A, s Irak, D A, s

21 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT Daha sonra flehir, bu kez Timur taraf ndan 1392 de ve 1401 de olmak üzere iki kez iflgal edildi. Birincisinde flehir fazla zarar görmedi; fakat ikincisinde halk suçsuz olarak öldürüldü ve Abbasilere ait mahalle ve binalar n ço u tahrip edildi. Bu, Ba dat n kültür hayat na indirilen ikinci a r darbe idi y llar aras nda Karakoyunlu Türkmenlerinin hâkimiyetinde kalan Ba dat, daha sonra Akkoyunlular n eline geçti e gelindi inde flehir, Safevi Hükümdar fiah smail in yönetimine geçti ve buraya sahip olmak isteyen Osmanl larla aras nda bir mücadele bafllad. Ticaret yollar üzerinde bulunmas, Osmanl lar n Avrupa ile mücadelesinde Ba dat ön plana ç kard. Nitekim Avrupa y ekonomik bask alt na almak isteyen Osmanl Devleti, Anadolu ve Karadeniz ticaret yollar na sahip olduktan sonra Basra dan Ba dat a, oradan da Suriye ye uzanan hatt ele geçirmek için faaliyete geçti ve Kanuni Sultan Süleyman 1534 te Ba dat a girdi. 25 May s 1555 te Amasya Muahedesiyle hukuken Osmanl Devleti ne ba l oldu u kabul edilen Ba dat ta, I. Ahmet devrine ( ) kadar baz afliret ayaklanmalar d fl nda önemli bir hareket görülmemektedir. I. Ahmet devrinde ise Celalilerden olan Bölükbafl Tavil Ahmet ve o lu Mehmet isyan etmifltir. syan bast rmaya önce Nasuh Pafla gönderilmifl, baflar l olamam fl, daha sonra da isyan, Cigalazade Mahmut Pafla taraf ndan bast r lm flt r (23). Ba dat fiehri 1534 (Matrakç Nasuh Minyatürü) 23 Ba dat, D A, s

22 ORSAM I. Ahmet ten sonra merkezi otoritenin sars lmas sebebiyle Ba dat ta yeniden isyanlar ç kt. Bu isyanlar n elebafllar ndan Yeniçeri Zabiti Bekir Subafl ile Azaplar A as Mehmet Kanber, devleti en çok u raflt ran asiler olmufltur. Daha sonra Ba dat, 1623 te Safevi hükümdar fiah Abbas taraf ndan iflgal edilmifl ve bu durum 1638 e kadar devam etmifltir. 15 Ekim 1638 de bafllay p k rk gün süren bir kuflatma sonucu, flehir yeniden Osmanl idaresine girmifltir. Bu s rada flehir büyük ölçüde harap oldu undan, IV. Murat flehrin ele geçirilmesinden sonra binalar tamir ettirdi i gibi ranl lar taraf ndan tahrip edilen mam- Azam n türbesini onart p, Dicle ye set inflas ve baz mahallere su getirilmesi gibi faaliyetlerde bulundu. Yap lan Kasr- fiirin Antlaflmas yla da ranl lar Ba dat n Osmanl lara ait oldu unu kabul ettiler (24) tarihinde Ba dat valili ine gelen Hasan Pafla n n uygulad siyasi, idari ve askeri yöntemler neticesinde vilayetin durumunda XVIII. yüzy l boyunca belirgin bir iyileflme gözlenmifltir. Bu iyileflmenin etkisi di er vilayetleri de içine alm fl ve Hasan Pafla n n uzun süren valili i ( ) ve ard ndan gelen o lu Ahmet Pafla n n valili i ( ), Ba dat tarihinde bir dönüm noktas olmufltur (25) te Nadir fiah taraf ndan kuflat lan Ba dat, Topal Osman Pafla n n Nadir fiah ma lup etmesi üzerine kurtuldu. Nadir fiah 1743 te Ba dat tekrar kuflatt ve Kerkük ü zapt etti da imzalanan Osmanl - ran antlaflmas nda Ba dat yine Osmanl larda kald (26). Ba dat valili ine hâkim olan kölemen valileri döneminde ise, Irak n her taraf nda yabanc ülkelerin faaliyetleri artm flt r. Çünkü ticaret yollar n n tamam Basra körfezinden Hindistan a kadar bu bölgeden geçmekte idi ve bu yüzy lda sömürgeci devletlerin politikalar, söz konusu ticaret yollar n kontrolleri alt na alma çabalar üzerine kurulu idi. Nitekim bu amaçla y llar nda ngiltere, Basra da bulunan ticari ataflelik temsilcili ini konsolosluk seviyesine ç kartm flt r y l nda Fransa Basra ya bir konsolos atam fl ve kendisine Basra daki görevleri aras nda ticarî ve siyasî faaliyetler yürütmesi için baz talimatlar vermifltir. Ayr ca Fransa, ç kar için çok say da Frans z gezgin ve eski eser araflt rmac lar n n bölgeyi ziyaret etmelerini sa lam fl ve bölge hakk nda araflt rmalar yapt rm flt r (27). XIX. yüzy la gelindi inde Ba dat tarihinde öne ç kan isim Ahmet Mithat Pafla olacakt r y llar aras nda vali olan Mithat Pafla zaman nda, Ba dat büyük bir geliflme göstererek modern bir kimlik kazanacak, halk n refah düzeyi artacak, flehrin çevresindeki surlar y k l p kuzeyden güneye do ru büyük bir cadde yap lacak, sokaklar geniflletilecek (28) ve onun döneminde Irak n üç vilayeti Musul, Ba dat ve Basra birbirine ba lanarak bölgede merkezî bir otorite kurulacakt r (29). Mithat Pafla döneminde Ba dat ta e itim kurumlar na da önem verilmifltir. ki askeri okulun yan s ra iki yeni okul aç lm flt r. Bunlardan ilki Sanayi Mektebi olup, sanat erbab için ö renci yetifltirmektedir. kincisi de Rüfltiye Mülkiye Mektebi ad verilen lise düzeyindeki okullar olup 24 Ba dat H. 906 tarihinde fiah smail Safevi nin eline geçip, H.940 tarihinde Kanuni Sultan Süleyman taraf ndan Osmanl topraklar na kat lm fl, defalarca Safevi devletinin sald r ve iflgaline maruz kald ktan sonra nihayet H.1048 tarihinde Sultan IV.Murat taraf ndan kati olarak Osmanl topraklar na dahil edilmifltir. Kâmûsû l-a lâm, a.g. m, s El-Irak Fi El-Tarih, s Ba dat, D A, s El-Irak Fi El-Tarih, s Ba dat, D A, s Ahmet Midhat Pafla n n Ba dat Valili i s ras ndaki faaliyetleri hakk nda ayr nt l bilgi için bkz. Bekir Koç, Midhat Pafla ( ), Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bas lmam fl Doktora Tezi, Ankara 2002, s

23 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT Harita-4: Ba dat Vilayeti Haritas, 1299 (1882) tarihli Ba dat Vilayet Salnamesinden al nm flt r. devlet memurlar yetifltirmektedir. Halk bu okullardan en çok 1871 de kurulan sanayi mektebine ilgi göstermifltir (30). Ayr ca Mithat Pafla zaman nda Ba dat a ça dafl matbaalar getirildi. lk gazete Zevra (31) ad alt nda 11 Haziran 1869 tarihinde bas lm fl ve Osmanl hâkimiyeti sonuna kadar yay nlanmaya devam etmifltir. Yine bu dönemde nehir nakliyat meselesinde yap lan pek çok denemeye ra men, ngiliz Lynch flirketinin Dicle ve F rat nehirlerinde mevcut tekelleri k r lamam flt r. Ancak Mithat Pafla, bölgenin geliflmesine önemli katk larda bulunaca na inand Dicle ve F rat nehri üzerinde Ba dat- Basra aras nda yük ve insan tafl mak için Gemi Seyrüsefer fiirketi kurmay baflarm flt r (32). 30 Vali Redif Pafla zaman nda Ba dat ta ilk erkek lisesi aç ld dan sonra önce Ba dat ta, ard ndan bütün büyük flehirlerde ilkokullar aç ld ve giderleri vilayet tahsisat na ilaveten zirai ürünlerden al nan verginin % 5 iyle karfl land. II. Meflrutiyet ten önce 1889 da Ba dat ta ilk k z rüfltiyesi, arkas ndan Ba dat, Musul ve Basra da ilk ö retmen okullar aç ld y l n n Eylül ay nda yine Ba dat ta aç lan Hukuk Mektebi de memleketin baflta idari kadrosu olmak üzere büyük bir ihtiyac n karfl lam flt. Bkz. Irak, D A, s Zevra Gazetesi ve Mithat Pafla n n Ba dat Valili i hakk nda daha ayr nt l bilgi için bkz. Yücel, Yaflar; Midhat Pafla n n Ba dat Vilayetindeki Alt Yap Yat r mlar, Uluslararas Midhat Pafla Semineri Bildiriler ve Tart flmalar (Edirne 8-10 May s 1984), TTK, Ankara 1986, s El-Irak Fi El-Tarih, s

24 ORSAM Ba dat, Lozan Anlaflmas na kadar hukuken Osmanl Devleti ne ba l kalm fl ve önce 23 A ustos 1928 de kurulan Irak Krall n n, daha sonra da 14 Temmuz 1958 tarihinde kurulan Irak Cumhuriyetinin baflkenti olmufltur (33) Irak ran savafl nda, ard ndan 1990 l y llarda gerçekleflen Körfez Savafl ve sonras nda, tüm Irak ta oldu u gibi, Ba dat ve civar da yap lan bombard manlar sonucunda harabe halini alm flt r. Son olarak 2004 y l nda gerçekleflen iflgalle de bu harabiyet katlanarak artmaya devam etmektedir. Genel hatlar yla tarihçesini verdi imiz Ba dat hakk nda erken tarihlerden bafllayarak günümüze kadar pek çok eser yaz lm fl ve ilmi araflt rmalar yap lm flt r. Bu konuda yaz lan klasik kaynaklar n bafll calar flunlard r: bn Tayfur Ahmed b. Ebu Tahir, Kitabü Ba dad; Muhammed b. Ömer El-Ceabi, Ahbaru Ba dad ve Tabakatü Ashabi l-hadis; Hatib El-Ba dadi Tarihu Ba dad; Hibetullah b. Mübarek Zeylü Tarihi Ba dad; bnü d-dübeysi Zeylü Tarihi Medineti s-selam Ba dad; madüddin Ebu Abdullah Muhammed b. Muhammed Tarihu Ba dad; Bündari Tarihu Ba dad (34). Buraya kadar verdi imiz Ba dat tarihi ile ilgili bilgilerin tarihi delillerini, vilayet salnamelerinden takip etmek mümkündür. Salnamelerde kentin tarihçe bölümleri flu ana bafll klar alt nda toplanm flt r: Keldan ve Babil Hükümetleri, Ba dat fiehri Hakk nda Tarihi Bilgiler, Ba dat - ta Meydana Gelen Felaketler, Ba dat Hükümdarlar Hakk nda Tarihi Bilgiler; Hülagû Devleti, lhanl Devleti, Karakoyunlu Devleti, Safevi Devleti, Osmanl Devleti (35) ten itibaren Lozan a kadar 350 y ldan fazla bir süre bölgede hüküm süren Osmanl döneminde Ba dat vilayetinin idarî taksimat nda da zaman zaman birtak m de ifliklikler yaflanm flt r. Bu konuda gerek arfliv kaynaklar nda (tahrirler gibi), gerekse seyyahlar n kaleme ald seyahatnamelerde (Evliya Çelebi Seyahatnamesi gibi) ve bu çal flman n konusu olan vilayet salnamelerinde ayr nt l bilgiler verilmektedir. Türk hakimiyetinin s n rlar n n belirlenebilmesi aç s ndan bu konunun daha ayr nt l olarak ele al nmas san r z faydal olacakt r. Karakoyun Türkmenlerinin Yaflad Karakoyun Köyü. 33 Meydan Larousse, Büyük Lugat ve Ansiklopedisi, IX, stanbul 1986, s Ba dat, D A, s Tarihçe ile ilgili ayr nt l bilgiler için eserin Salnamelerde Ba dat bölümünün Ba dat Vilayeti Tarihi k sm na bak n z. 24

25 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT Osmanl dari Taksimat nda Ba dat Klasik dönemde Osmanl Devleti, t mar sistemini ancak sancak sistemiyle Osmanl yasa ve yönetiminin yeterince yerleflti i bölgelerde uygulayabilirdi. Memâlik-i mahrûsenin çok genifl bir alan na yay lm fl olan bu sistemi M s r, Ba dat, Habeflistan, Basra ve Elhasa gibi özel statüye sahip kimi eyaletlerde uygulanmam flt r. Dolay s yla bunlar n bir derece özerklikleri tan nm flt r. Sultan, bu eyaletlerin her birine kalabal k bir yeniçeri garnizonu yerlefltirir, birer vali, defterdar ve kad atard. Eyalet gelirleri sipahilere t mar olarak da t lmaz, vali bütün askeri ve idari giderleri karfl lad ktan sonra baflkente her y l sâliyâne denen, sabit bir miktar vergi gönderirdi. Bu nedenle de bu eyaletlere, sâliyâneli eyaletler denmifltir (36). Osmanl fethinden sonra Ba dat ve civar n n tahriri yap larak flehir, yeni bir eyalet merkezi halinde teflkilatland r ld larda eyalete 29 sancak ba l idi döneminde ise ba l sancak say s 22 idi. Bu dönemde eyaletin önemli sancaklar flunlard : Erbil, Hille, Zengabad, Semevat, Kerkük, Cessan, Bedre, Harirdivin, Bayat, Rumahiye, Derteng, Cevazir, Vas t ve Kasr- fiirin. Bunlar n d fl nda di er bir önemli idarî birim olan madiye ise yar müstakil hükümet statüsünde eyalete ba l bulunuyordu. Eyalette beylerbeyi, kad lar, yeniçeri, cebeci ve hisar a alar, topçubafl, hazine ve t mar defterdarlar, gümrük emini gibi yüksek devlet memurlar da görev yap yordu (37). Harita-5: Ba dat Vilayeti (19. yy. Sonlar ) 36 Halil nalc k, Osmanl mparatorlu u Klasik Ça ( ), YKY, stanbul 2003, s Ba dat, D A, IV, stanbul 1991, s Ayr ca Ba dat için Ba dat, A, s Ba dat, Osmanl Devletinin eski idare taksimat nda ayn isimle yadedilen bir eyalet merkezi idi. Eyalet 18 sanca a ayr lm fl olup, bunlardan yedisinde t mar ve zeamet usulü 25

26 ORSAM Bu ba lamda bakt m zda Ba dat bölgesi fetihten sonra t mar sistemine dahil edilerek tahriri yap lm flt r. BOA, TD 1028 ve 1049 numaral defterler bu say m n sonuçlar n ihtiva etmektedir. Eyalette 9 flehir, 17 kale, 12 liva, 317 mamur köy, 106 harap köy, 61 Ulus taifesi (14 taifesi yok olmufltur) ve iki cemmas taifesi bulunmaktad r (38). Irakeyn Seferi sonunda yap lan ilk tahrirde Ba dat eyaletinin idari yap s afla daki gibi bir durum göstermektedir (39) : 1- Nefs-i Ba dat 10- Zengabad Bölü ü Zebid Nahiyesi 11- Mevazi-i Ba dat 2- Halis Bölü ü 12- Mevazi-i Furatiyye 3- Tarik-i Horasan Bölü ü 13- Cevazir Livas 4- fiehriban Kasabas 14- Hille Livas 5- Mehrud Bölü ü 15- Rumahiye Livas 6- Düceyl Bölü ü a- Balik Nahiyesi 7- Mendelcin Livas b-kebifle Nahiyesi 8- Kerkük Livas c- Hasr, Kebefl ve Ümmü r-rabab Nahiyesi 9- Dakuk Livas BOA MAD numaral deftere göre Ba dat vilayetinin idari taksimat flöyle idi (40) : 1- Ba dat Livas 3- Hille Livas a- Kerkük Nahiyesi a- Hille Nahiyesi b- Mehrud Nahiyesi 4- Cevazir Livas c- Tarik-i Horasan Nahiyesi 5- Kerkük Livas d- Mevazi -i Furatiyye Nahiyesi a- Halis Nahiyesi e- Düceyl Nahiyesi b- Dakuk Nahiyesi 2- Rumahiye Livas c- Mevazi Nahiyesi a- Rumahiye Nahiyesi 6- Zengi-abad Livas b- Semavat Nahiyesi 7- Dertenk Livas 8- Cessan Livas Evliya Çelebi Seyahatnamesinde ise Ba dat eyaleti flöyle tasvir edilmektedir: 18 sancakt r. Hazine Defterdar, Defter Kethüdas, T mar Defterdar vard r. 7 sanca nda öteki memleketler gibi zeamet ve t mar vard r ki flunlard r: Hille, Zengabat, Civar- Zor, Mahiye, Cenkule, Karada (Evliya cari idi ki, bunlara arz- memleket ve di er on birine de arz- haliye-i Irak denilir ve kuzey taraf nda, madiye adl genifl topraklar, buran n hâkimi taraf ndan tasarruf olunurdu. Saliyane usulü ile idare edilmekte olan Ba dat livas n n senelik geliri 14 yük akçe idi. fiehirde en büyük amir olan beylerbeyinden baflka, bir kad, yeniçeri, cebeci ve hisar a alar, topçu bafl, hazine ve t mar defterdarlar ve gümrük emini gibi, bir çok büyük memur vard. Her sene merkezden gönderilen kap kulu, iç kalede oturur, flehrin ayr ca vazifekar yerli kulu bulunurdu. Ba dat 1847 de teflkil edilen 6.Ordu nun, son zamanlarda ise 13. Kolordu nun merkezi idi. Ba dat ta Kanuni Sultan Süleyman dan itibaren, muhtelif padiflahlar zaman nda alt n, gümüfl ve bak r sikkeler de bast r lm flt r Numaral Kerkük Livas Mufassal Tahrir Defteri (Kanuni Devri), BDAGM Yay., Ankara 2003, s Numaral Kerkük, s Numaral Kerkük, s.6. 26

27 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT Çelebi, 7 sancak dedi i halde 6 sancak say yor. Civar- Zor denilen sanca n Civar ve Zor adl iki sancak olmas da muhtemeldir). Bu sancaklardan baflka 11 sanca a Arz- Irak (Irak Topra ) derler ki zeamet ve t mar yoktur. Ancak sancak beylerinin has vard r. Baz köyleri ve tarlalar tahmin üzere verilmifltir ki flu sancaklard r: Tertenek, Semvat, Bayat, Derne, Yukar Dih, Orta Dih, Kernede, Demirkap, K raniye ve Keylan. Bu eyalete tabi madiye Eyaleti vard r ki t mar ve zeameti yoktur. Mülk olarak idare ederler. Fakat sefere gelmeleri kanundur (41). Daha sonra bir ara Safevilerin eline geçtikten sonra eyalet sistemi da lm flsa da IV. Murat taraf ndan flehrin yeniden zapt ile eski teflkilat n kurulmas na çal fl lm flt r. Bu dönemde Ba dat eyaleti Mendelican, Kerkük, Dükuk, Cevazir, Hille ve Rumahiye adl t mar sisteminin uyguland alt sanca a ayr lm flt. XVII. yüzy l n ortalar nda ise eyalet, bir k sm nda t mar sisteminin uyguland, di erlerinde ise uygulanmad 25 sancaktan ibaretti tarihinde Basra ile fiehrizor sancaklar da buraya ilave edilerek uzun bir süre bu yöreler Ba dat eyaleti içinde yer ald. Kölemen idaresinin son bulmas ndan sonra Irak n do rudan merkeze ba lanmas yla Basra, fiehrizor ve Musul ayr vilayet haline getirildi ve daha sonra Ba dat vilayeti sadece Divaniye ve Kerbela dan ibaret kald. Ba dat 1857 de yeni kurulan 6. Ordu nun, daha sonra ise 13. Kolordu nun merkezi oldu (42). BA DAT V LAYET N N S YAS TAKS MATI (1329 / 1911) (43) SANCAK SINIF KAZA SINIF NAH YE SINIF KÖY Ba dat 1 Ba dat Azamiye 2 0 Ba dat Kaz miye 3 5 Ba dat Samarra 3 Tikrit 1 5 Ba dat Ba dat Horasan Horasan 1 fiehriban Hal s Ba dat Ba dat Hanekin Hanekin 1 Benekdere K z lrabat Ba dat Mendeli 2 2 Ba dat Ba dat Bedre Bedre 3 Garibe Cessan Ba dat Kuttulamare 2 0 Ba dat Aziziye 2 Selmanpak 1 22 Ba dat Cezire 2 0 Ba dat Dilim 1 Hit 2 Ba dat Ba dat Dilim Dilim Felluce Kübeyse Ba dat Dilim Rehhaliye 3 Ba dat Ane 3 El-Kaim 2 Ba dat Ba dat Ane Ane Cebe-i Âlus Hadise Evliya Çelebi Seyahatnamesinden Seçmeler I, Ats z, MEB Yay nlar, stanbul 1990, s Ba dat, D A, s Ba dat vilayeti 1329 / 1911 y l nda üç sancak yirmi kaza ve otuz yedi nahiyeye bölünmüfltür. 27

28 ORSAM SANCAK SINIF KAZA SINIF NAH YE SINIF KÖY Kerbela Kerbela Kerbela Kerbela Kerbela Kerbela Kerbela Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye 1 1 Kerbela Kerbela Hindiye Necef Necef Necef Rezzaze Divaniye Divaniye Divaniye Divaniye Hille Hille Hille Hille Hille fiamiye fiamiye fiamiye fiamiye Samava Samava Ba dat Vilayeti Salnameleri ve Osmanl Vilayet Sistemi Salnameler, Osmanl mparatorlu u tarihinde 1866 y l ndan itibaren yay mlanmaya bafllan lan, geçmifl y llardaki önemli olaylar özetleyen ve ait oldu u y l n müesseseler ve hal tercümeleri gibi, çeflitli konularda son durumu k saca aç klayan eserlerdir. Salnamelerin almanak ve takvimlerle kar flt r l yor olmas na ra men, bunlardan farkl ve daha kapsaml eserlerdir. Devlet taraf ndan resmi olarak yay nland gibi, özel kurumlarca da haz rlanabilen salnameler, tarih kaynaklar aras nda mühim bir yere sahiptir. Devlet taraf ndan yay nlanan ve büyük bir yekûn tutan vilayet salnameleri, ilgili vilayetin idari örgütlenmesi, bürokratik yap ve görevlileri, co rafi, tarihi, iktisadi ve toplumsal durumu ve istatistikleriyle XIX. yüzy l n bafll ca baflvuru kaynaklar aras nda yer almaktad r (44). Sözü edilen bu vilayet salnameleri, mektupçunun denetiminde haz rlat lmakta, hükümetçe gönderilen örnek göz önünde tutularak vilayetle ilgili bilgiler verilmektedir. Ancak, vilayetin özel durumu, salnameyi haz rlayanlar n bilgi düzeyleri do al olarak salnameler aras nda önemli bilgi farkl l klar na neden olmufltur. Öyle ki baz vilayet idarelerinin gösterdikleri özel çaba sonucunda haz rlanan salnameler birinci elden kaynak olma niteli ine kavuflmufltur (45) Müseyyip fiefatiye Kefl Küfe Hurüdd hn Rehbe Deggare El-Bedir A fek Fevvar Memduhiye Bermane Nehriflah Havas Mehavil fiunafiye Horullah Salahiye Gemmas H z rderraci Abucevarir ( R u m e y s e ) 44 Ayr ca Salname ve Salnamelerin çeflitleri hakk nda genel bir bilgi için bkz.: Sâl-nâme, A, X, stanbul 1967, s Salnamelerin toplu katalo u için bkz.: Hasan Duman, Osmanl Salnameleri ve Nevsâlleri, I-II, Ankara Musa Çad rc, Tanzimat Döneminde Anadolu Kentlerinin Sosyal ve Ekonomik Yap s, TTK Yay nlar, Ankara 1997, s

29 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT Vilayet salnamelerinin yay nlanmas na Halep Mektubî Kalemi nde bulunan brahim Halet Bey taraf ndan Fihrist-i Vilayet-i Haleb (46) ad yla düzenlenen ve istatistikî bilgiler içeren eserin Bâb- Âlî nin dikkatini çekmesi üzerine baflland bilinmektedir. brahim Halet Bey in haz rlad bu eserin birer örne i vilayetlere gönderilmifl ve benzeri y ll klar haz rlanmas için emirler verilmifltir. Bununla birlikte salname gelene inin oluflmas 1867 Vilayet Nizamnamesinin yay nlanmas ile birlikte gerçekleflmifltir. Bu nizamnameyle birlikte eyalet düzeninden vilayet düzenine geçilmifltir (47) te haz rlanan vilayet nizamnamesi, Mithat Pafla n n y llar aras nda Tuna vilayetindeki uygulamalar ndan sonra, memâlik-i mahrûsenin (48) genelinde geçerli hale getirildi. Buna göre Osmanl topraklar vilayet, sancak, kaza ve köy lerden oluflan yönetim birimlerine ayr l yordu (49). Bu düzenlemeyle yöneticilerin unvan ve atanmalar nda bir de iflikli e gidilmifltir. Eyalet ad vilayete dönüflürken, vali yönetici olarak durumunu ve unvan n koruyacakt. Sancak terimi yerine ise zaman zaman liva teriminin kullan ld görülecek ve sancak yönetimi, kaymakam yerine mutasarr fa b rak lacakt. Kaza birimi ise 1842 deki statüsünü korumakla birlikte seçimle göreve getirilen kaza müdürü yerine kaza yöneticisi olarak kaymakam ifl bafl na getirilecekti. Böylece en önemli de ifliklik kaza yönetiminde yap lm fl oluyordu (50) e gelindi inde nahiyeler de yönetim birimi olarak bu teflkilatta yerini alacakt r. Vilayet yönetimi ise valinin baflkanl nda birçok üyeden oluflan Vilayet dare Meclisi taraf ndan yürütülecektir. Tanzimat n ilan ndan hemen sonra ülke yönetiminde yap lan düzenlemelerle eyalet ve sancak merkezi olan kentlerin tümünde yönetim, yarg ve maliye iflleriyle do rudan do ruya u raflan meclisler kuruldu. Taflra yönetiminde; vilayet, sancak (liva) ve kazalarda meclislerin yöneticilerle birlikte etkin olmalar, yönetimi ilgilendiren konularda do rudan do ruya karar alabilmeleri Tanzimat dönemine özgü bir geliflmedir. Özellikle 1864 Nizamnamesiyle görev bölüflümü ayr nt lar yla yeniden belirtilmiflti Nizamnamesi nde de ayn anlay fl n egemen oldu u görülmektedir. Vali, en üst düzeyde hükümeti temsil eden ve çeflitli birimlerin gördükleri hizmetleri denetleyen bir görevli idi. Maiyetindeki defterdar, mektupçu, zab ta amiri, ticaret ve ziraat müdürü gibi memurlar, onun denetimi ve emri alt nda idiler. Ne var ki bunlar n her biri ayr ayr nezaretler 46 Henüz bu eserin herhangi bir nüshas na ulafl lamam flt r. Bu nedenle mevcut vilayet salnameleri içerisinde en eski tarihli olan 1868 de yay nlanan Bosna Vilayet Salnamesi dir. Bkz. Hasan Duman, Osmanl Salnameleri ve Nevsâlleri, I, Ankara 2000, s.xviii, Özer Ergenç, Salnamelerde zmir, Türkiye Ekonomisinin 100 Y l ve zmir ve zmir Ticaret Odas Sempozyumu, Kas m 1985 Atatürk Kültür Merkezi, zmir. 48 Osmanl Topraklar. 49 Tanzimat reformlar yla eyaletlerin ad de iflti, vilayet oldu. De ifliklik bu kadar da de ildi. S n rlar daralm flt ve vilayet örgütü ortaya ç kt. Sancaklar liva ad n alarak vilayetin alt birimi halinde örgütlendirildi. K sacas valinin yönetimindeki vilayet; Tanzimatla birlikte adli, idari, mali yönden örgütleniyor ve alt birim olan liva yönetiminin üstü oluyordu. Kazalarda Livalara ba l yd. Nizamname (1864 ve 1871 Vilayet Nizamnameleri); vilayeti sancaklara, sancaklar kazalara, kazalar da köylere ay r yordu. Taflra idaresinde; vilayet, liva ve kaza idare meclislerini bir çeflit yerel yönetim kurulu saymak mümkündür. Bununla beraber merkezi hükümetin bu organlarda a rl k sahibi oldu unu, yerel temsilcilerin ise sadece dan flma fonksiyonu bulundu unu belirtmek gerekir. Vilayetin idari yap s içinde bu meclislerden baflka, baz kurullardan da seçilmifl üyeler bulunuyordu. Birçok vilayette kurulan Maarif, Naf a ve Ziraat Komisyonlar bu tür kurullard r. Buralarda bölgenin sorunlar n n çözümü büyük ölçüde yerel temsilcilere b rak lm flt r. Bunlardan baflka yarg örgütünde, yani mahkemelerde de seçimle gelen üyeler bulunmaktayd. Bu konuda ayr nt l bir çal flma için bkz. lber Ortayl ; Tanzimat Devrinde Osmanl Mahalli dareleri ( ), TTK, Ankara 2000, s Çad rc, Tanzimat Döneminde Anadolu Kentleri, s

30 ORSAM (bakanl klar) taraf ndan atanmakta idiler. Vilayet idare meclisine giren kent ileri gelenleri, ço unlukla valiyi görevsel ve yetkisel bak mdan k s tlayan Tanzimat öncesi, dedi i dedik, otoriter ve etkin meslektafl ndan daha toleransl ve demokrat olmaya zorlayan ikinci önemli bir etkendi (51). flte ça dafllaflma dönemi olarak nitelenen Tanzimat ve sonras nda ülke genelinde yap lan de ifliklikler ve bunlar n taflradaki uygulamalar na dair bilgileri, vilayet salnamelerinde bulmak mümkündür. Bu eserde ele al nan Ba dat vilayetine ait 21 adet salname, o zamanki Ba dat Vilayeti s n rlar içinde yer alan Ba dat, Kerbela ve Divaniye sancaklar n (bafllang çta Musul, fiehrizor (Kerkük) ve Basra Sancaklar da dâhil) kapsamaktad r. Bu salnamelerin kütüphane künye bilgileri flöyledir: 1- Def a 1, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1292 (1875), 176 sy, 19x13, 15x 10 cm. 2- Def a 2: Ba dat Vilayet Matbaas, 129? (187?), (Tespit Edilememifltir) 3- Def a 3, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1299 (1882), 199 sy, 18x3, 14,5x 8,5 cm. 4- Def a 4, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1300 (1883), 288 sy, 20x14, 15,5x 10 cm. 5- Def a 5, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1301 (1884), 315 sy, 19x13, 15,5x 9,5 cm. 6- Def a 6, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1302 (1885), 142 sy, 18x13, 15x 9,5 cm. 7- Def a 7, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1303 (1886), 215 sy, 18x13, 14x 9,5 cm. 8- Def a 8, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1309 (1892), 352 sy, 18x12, 14x 9 cm. 9- Def a 9, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1310 (1892), 266 sy, 20x14, 18x 10 cm. 10- Def a 10, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1311 (1893), 258 sy, 22x15, 16x 9,5 cm. 11- Def a 11, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1312 (1894), 277 sy, 12- Def a 12, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1314 (1896), 367 sy, 20x14, 16,5x 10 cm. 13- Def a 13, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1315 (1897), 327 sy, 19x13, 15x 10 cm. 14- Def a 14, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1316 (1898), 292 sy, 19x13, 15,5x 10 cm. 15- Def a 15, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1317 (1899), 305 sy, 19x13, 16x 10 cm. 16- Def a 16, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1318 (1900), sy, 25x17, 20x 12 cm. 17- Def a 17, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1319 (1901), 507 sy, 22x15, 17,5x 11 cm. 18- Def a 18, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1321 (1903), 411 sy, 22x15, 17,5x 11 cm. 19- Def a 19, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1323 (1905), 429 sy, 20x14, 16,5x 11 cm. 20- Def a 20, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1324 (1906), 358 sy, 23x15, 21x 10,5 cm. 21- Def a 21, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1325 (1907), 351 sy, 20x14, 17x 10,5 cm. 22- Def a 21, :Ba dat Vilayet Matbaas, 1329 (1911), 349 sy, 22x15, 17x 11 cm H ( ) tarihleri aras nda yay nlanan Ba dat Vilayet Salnameleri, Tanzimat sonras dönem ile I. Meflrutiyet dönemlerinin tamam n ve II. Meflrutiyet sonras dönemi kapsamakta ve günümüzde de önemini artt rarak sürdürmekte olan Ba dat ve Kerbela gibi flehirlerin 51 Çad rc, Tanzimat Döneminde Anadolu Kentleri s

31 OSMANLI VİLAYET SALNAMELERİNDE BAĞDAT ayr nt l bir panoramas n sunmaktad r. Bu salnamelerin incelenmesiyle vilayet ve vilayete ba l yerler hakk nda, ilgili döneme ait kapsaml veriler ortaya koymak mümkündür. Bu çal flmada, yukar da künyeleri verilen Ba dat a ait 21 salnamedeki vilayetle ilgili bilgiler, karfl laflt rmal olarak kullan lm flt r. Bu çal flma kaleme al n rken temelde iki amaç güdülmüfltür. Bunlardan ilki, salnamelerde Ba dat a ait bilgilerin ortaya konulmas d r. kincisi ise vilayet salnamelerinin kent tarihi, siyasi ve ekonomik tarih, antropoloji, co rafya gibi sosyal bilimler aç s ndan bölgeyle ilgileneceklere ampirik bilgi üretebilecekleri veriler sunmakt r. Bu nedenle, salnamelerdeki bilgilerin Ba dat a ait olan k s mlar sadelefltirilerek bugünkü dile aktar lmaya çal fl lm flt r. Bilindi i üzere salnamelerde slamiyet ten önceki devletler, bütün Osmanl ülkesinde yap lan hayratlar, Osmanl hanedan tarihi ya da Osmanl Devleti nin kuruluflundan itibaren göreve gelen sadrazamlar gibi tüm salnamelerde ortak olan bir tak m bilgiler de yer almaktad r. Bu tür bilgilere, eserin kapsam na girmedi inden, yer verilmemifltir. Salnamelerde Ba dat Bilindi i gibi salnameler, bir yandan o beldenin tarihine fl k tutarken, di er yandan da iktisadî hayat ndan folklorik özelliklerine, iklim koflullar ndan sa l kla ilgili halk aras nda yayg n olan birtak m uygulamalara ya da taflra ile merkez aras ndaki iliflkiye dair birçok konuda oldukça önemli ve ilginç bilgiler içermektedir. Bu nedenle bu bölümde Ba dat vilayeti hakk nda salnamelerde verilen bilgilere k saca de inilecektir. Ba dat vilayeti Asya n n güneybat s nda bulunan ve Iraku l-arap n kuzeybat k sm yla El- Cezire bölgesinin güneydo u k sm ndan ibarettir. Kuzeyde Musul vilayeti, do uda ran devleti, güneydo uda Basra vilayeti, güneybat da fiam çölü ve kuzeybat s nda Zor sanca yla s n rl olan vilayet, km 2 lik bir araziye sahiptir (52). Topraklar n n büyük bir k sm düz araziden ve bir k sm kumluk sahradan oluflan Ba dat arazisi, Dicle ve F rat nehirlerinin eskiden beri b rakt alüvyonlardan (53) dolay, zirai üretim bak m ndan dünyan n en verimli bölgelerinden biridir (54). Vilayet içinde Dicle, F rat, Diyale, Vend, Mendeli, Tersak, Gelal ve Kavi sular gibi pek çok çay akmaktad r. Co rafi s n rlar n kabaca bu flekilde belirtebilece imiz Ba dat vilayetiyle ilgili salnamelerde verilen bilgilerden, özellikle idari tarihine, nüfusa ve ekonomisine dair olanlar, flöyle özetlenebilir: tarihli Ba dat vilayet salnamesi. 53 Salnamelerde gübre olarak belirtilmifltir. 54 Ali R za n n Atlasl Memalik-i Osmaniye Co rafyas adl eserinde konuyla ilgili flu de erlendirme yap lmaktad r (s ): Umumiyet üzere vilayetin alel husus Dicle ve F rat n aras nda olan araziden büyük k sm n n topra, bu iki nehrin ortaya ç k fl ndan beri sürükleyip b rakt klar gübreli topraklardan olmakla, verimlili iyle dünyan n birinci topra d r. Nehirlerin sular n n da bu arazide kullan lmas yla uygun yerlerde kanallar ve setler infla edilerek, batakl klar n kurutulmas hususunda da çaba harcand takdirde oras servet ve mamuriyetçe M s r fersah fersah geçece inden flüphe yoktur. fiimdiki halde dahi Ba dat vilayeti Osmanl topraklar n n en zengin ve varidatl vilayetlerinden say l r ise de, tabî yeteneklerine nispetle yeterince istifade edilmemektedir. 31

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul Yay n no: 07 Sohbet : 01 stanbul 2008, 1. Bask ISBN 978-975-8757-08-4 Editör: Necdet Y lmaz Hadis Tahriçleri Süleyman Sar Kitap konsept ve tasar m : GNG TANITIM Kitap iç uygulama: TN LET fi M Bask : Acar

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir 1915-1918 Çanakkale Hava Savafllar Bilindi i gibi Osmanl savafla girdi inde birkaç cephesi vard r. Ancak en önemlisi buradaki Çanakkale Cephesidir. Adeta savafl n can damar

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği

Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği Dursun Yıldız SPD Başkanı 2 Nisan 2016 Giriş Gelişmenin ve karşı duruşun, doğuya karşı batının, kuzey kıyısına karşı güney kıyısının, Afrika ya karşı

Detaylı

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

* Azerbaycan 642'de Hz. Ömer (r.a.) zaman nda fethedildi. Hz. Osman (r.a) devrinde ise

* Azerbaycan 642'de Hz. Ömer (r.a.) zaman nda fethedildi. Hz. Osman (r.a) devrinde ise SAYI 12 AGUSTOS BASKI.qxt 15/7/09 12:18 Page 46 Azerbaycan, göç yollar üzerinde Azerbaycan Her ad mda Ülke ad : Azerbaycan Cumhuriyeti Yüzölçümü: 86.600 km2 Sahil fleridi: 825 km (Hazar Denizi) bir kültür...

Detaylı

OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK

OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK 2009 8.SINIF SBS SINAV SORUSU 6. Yukarıdaki tablo 1906 yılında Osman Hamdi Bey tarafından yapılmıştır. Tablonun adı Kaplumbağa Terbiyecisi dir. Bu tabloyla ilgili aşağıdaki

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu Rapor No:01 Rapor Tarihi: 10.03.2011 muz İl Genel Meclisimizin 01.03.2011 tarih ve 2011/33 sayılı kararı doğrultusunda 08-09-10 Mart 2011 tarihlerinde toplanmıştır. İdaremiz araç parkında bulunan makine

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Derviş KILINÇKAYA

Doç. Dr. Mehmet Derviş KILINÇKAYA HACETTEPE ÜNİ VERSİ TESİ ATATÜRK İ LKELERİ VE İ NKILÂP TARİ H İ ENSTİ TÜSÜ BEYTEPE/ANKARA TELEFON +90312 2976870/122 FAKS:+90312 2992076 GSM : +905337387607 E-POSTA: mdervis@hacettepe.edu.tr Doç. Dr. Mehmet

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r.

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) 1/11/85 YAT Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. 1. TEHL KELER Bu sigorta, her zaman burada gönderme yap lan istisnalara ba l olarak,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

YEM Ödülleri 2008 YEM M MARIN LK YAPISI ÖDÜLÜ ALTIN ÇEKÜL YAPI ÜRÜN ÖDÜLÜ YEM MEDYA ONUR ÖDÜLÜ YEM M MAR TASARIM ÖDÜLLER www.yemodul.com YEM Ödülleri 2008 YEM M MARIN LK YAPISI ÖDÜLÜ ALTIN ÇEKÜL YAPI ÜRÜN

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV ISBN No: 978-99-44-234-22-1 Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Kapak Can Eren Tasar m / Uygulama Referans Ajans Tel: +90.212 347 32 47

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Marmara Üniversitesi..B.F. Ticaret Hukuku Ana Bilim Dal Baflkan

Marmara Üniversitesi..B.F. Ticaret Hukuku Ana Bilim Dal Baflkan Prof. Dr. Ayfle Nur BERZEK Marmara Üniversitesi..B.F. Ticaret Hukuku Ana Bilim Dal Baflkan F KR VE SINAÎ HUKUK MEVZUAT I - Kanunlar - Kanun Hükmünde Kararnameler - Yönetmelikler - Tüzükler - Uluslararas

Detaylı

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi Yüksel Baykara ACAR YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yrd. Doç. Dr. Yüksel Baykara Acar Hacettepe Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü nde Ö retim Üyesi olarak görev

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

MERS N DEN Z SINIR KAPILARINDAN G R fi YAPAN YABANCI TUR STLER N ÜLKE GRUPLARINA GÖRE DA ILIMI

MERS N DEN Z SINIR KAPILARINDAN G R fi YAPAN YABANCI TUR STLER N ÜLKE GRUPLARINA GÖRE DA ILIMI Turizm Mersin ili, co rafi konumu itibariyle, Akdeniz Bölgesi nin Çukurova bölümünün bat s nda Do u Akdeniz Havzas n n önemli bir bölümünü kapsamaktad r. 330 km. lik sahil fleridiyle, Türkiye nin en uzun

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS GÜNÜMÜZ MÜSLÜMAN TOPLUMLAR İLH 340 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI

MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI 6 15 MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK MEVZUATI Bandrol Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 2. fıkrası çerçevesinde bandrol taşıması zorunlu değildir. Yay n No : 2840 Hukuk

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla mali ÇÖZÜM 171 E T M TES SLER VE REHAB L TASYON MERKEZLER NE L fik N KURUMLAR VERG S ST SNASI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla birlikte

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

HASAR TÜRLER NE GÖRE BAfiVURU ADETLER OCAK-ARALIK 2009/2010

HASAR TÜRLER NE GÖRE BAfiVURU ADETLER OCAK-ARALIK 2009/2010 2010 Y l nda Güvence Hesab na Yap lan lar Rekor Düzeyde Artt A. Kadir KÜÇÜK Güvence Hesab Müdürü üvence Hesab nda 2010 y l nda yap - G lan baflvurularda yüzde 111 gibi rekor bir art fl yaflan rken, toplam

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı

EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA-

EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA- EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA- Prof. Dr. Ahmet Turan ARSLAN 1949 Y l nda S vas ta do du. 1971 de stanbul mam-hatap Okulu ndan, 1975 te stanbul Yüksek slam Enstitüsü

Detaylı

Okulumuz Bilgisayar Programcılığı Bölümü öğrencilerinden Gizem COŞKUN Çanakkale Şehitlerine adlı şiiri okudu.

Okulumuz Bilgisayar Programcılığı Bölümü öğrencilerinden Gizem COŞKUN Çanakkale Şehitlerine adlı şiiri okudu. BASIN BÜLTENİ Selçuk Üniversitesi Akören Ali Rıza Ercan Meslek Yüksekokulunda 01.04.2015 tarihinde 100. Yılında Çanakkale yi Anlamak adlı konferans düzenlendi. Şehitlerimiz anısına yapılan saygı duruşu

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TETAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÖNERGE 10 BÜTÇE YÖNERGESİ T E T A Ş TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET VE TAAHHÜT ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BÜTÇE YÖNERGESİ TÜRKİYE ELEKTRİK TİCARET

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

fi RKETLER MUHASEBES Prof. Dr. Yunus K SHALI KOCAEL ÜN VERS TES Onbirinci Bask

fi RKETLER MUHASEBES Prof. Dr. Yunus K SHALI KOCAEL ÜN VERS TES Onbirinci Bask I Prof. Dr. Yunus K SHALI KOCAEL ÜN VERS TES ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Plan na Göre Haz rlanm fl ve Son De iflikliklere Göre Gözden Geçirilmifl fi RKETLER MUHASEBES

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU Ocak 2016 Kuruyemiş sektörü geçtiğimiz sezon kuraklı ve don gibi olumsuz koşullar nedeniyle rekoltelerde düşüş yaşarken fiyatlarda önemli artışlara sahne olmuştur. Geçtiğimiz yıl

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl

Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Tarih yazan Gazi Osman Pafla Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl s ras nda Türk askerinin yazd

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti?

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Bütün Dünya da yazmaya bafllad m ilk y llarda, Kraliçe Marie Antoinette in, Frans z Devrimi s ras nda, Ekmek

Detaylı

Genel S ra No: 108 2007/19 Cep Kitapl : XXV ISBN: 978-9944-234-20-7

Genel S ra No: 108 2007/19 Cep Kitapl : XXV ISBN: 978-9944-234-20-7 Genel S ra No: 108 2007/19 Cep Kitapl : XXV ISBN: 978-9944-234-20-7 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen Av. Coflkun Ongun Kapak: Can Eren Bask ve Cilt Can Matbaac l k Tel: +90 212 613 10 77-613 15 47 Birinci

Detaylı

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU 2015-2016 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANIYLA YATAY GEÇİŞ İŞLEMLERİ (EK MADDE-1 E GÖRE) ve BAŞVURULARI Yükseköğretim Kurumlarında Ön lisans ve Lisans

Detaylı

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev EGEM MARLIK 00/ - 0 Yap Tan t m Genel görünüm O live Park Evleri Mimari Tasar m : M art D Mimarl k, Metin K l ç Mimari Proje ve Uygulama Ekibi: Özgür Dinçer, Gökhan Yadel, Okan Taflk ran, brahim Deniz,

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları TURİZM Kütahya ya gelen yabancı turistler Merkez ve Tavşanlı ilçelerinde; yerli turistler ise Merkez, Emet, Simav ve Tavşanlı ilçelerinde yoğun olarak konaklamaktadırlar. 2012 yılı içerisinde ildeki işletme

Detaylı

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 253 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 5035 SAYILI KANUNDAK MADDES KANUN MADDES N N ESK fiekl KANUN MADDES N N YEN fiekl 49/7 Destek ve muafiyetler

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

1.500 Ö renciye E itim mkan Sunuyor

1.500 Ö renciye E itim mkan Sunuyor fabrika haberleri AKÇANSA, Büyükçekmece Belediyesi flbirli inde 1.500 Ö renciye E itim mkan Sunuyor kçansa Çimento, Büyükçekmece A Belediyesi flbirli i ile 1999 A ustos unda yaflanan deprem felaketi sonras

Detaylı

Turistler art k stanbul u "T kl yorlar"

Turistler art k stanbul u T kl yorlar Turistler art k stanbul u "T kl yorlar" Tanıtım görevlisi bürokratların, turizm acentalarının ve halkla ilişkiler uzmanlarının yıllardır Kafdağı nın ardında sandıkları ve o nedenle yalnızca düşlemekle

Detaylı

KAYHAM STRATEJİK PLANINA GÖRE 2014 YILI FAALİYET RAPORU

KAYHAM STRATEJİK PLANINA GÖRE 2014 YILI FAALİYET RAPORU KAYHAM STRATEJİK PLANINA GÖRE 2014 YILI FAALİYET RAPORU PAYDAŞLARIMIZ KAYHAM STRATEJİK PLANINA GÖRE 2014 YILI FAALİYET RAPORU Stratejik Amaç 1: Kurumsal Tanınırlığı Artırmak Hedef 1: 2014 yılı sonuna kadar

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI

Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI Otopsi Cengiz Özak nc 8 Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI 71 Y l Sonra Dünyada ve Türkiye de lk Kez T pk Bas m ve Tam Metin 24 fiubat 1942 Struma Facias nda Türkiyenin Suçsuzlu unu Kan tlayan

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI I. KURUMSALLA MA VE ÖRGÜTLENMEN N GEL LMES Trabzon ubesi nin kurumsal ve örgütlenme yap güçlendirerek daha etkin ve verimli

Detaylı

ELAZIĞ - TUNCELİ ZİYARETİ

ELAZIĞ - TUNCELİ ZİYARETİ SAYI : BİR 7-11 MAYIS 2009 ELAZIĞ - TUNCELİ ZİYARETİ Ben siyasi hayatım ve ülke sevdamla ilgili olarak tüm Türkiye yi memleketim bilirim ancak Çemişgezek benim doğup, büyüdüğüm yer. Elazığ Valisi Muammer

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Mehmet Nadir ÖZDEMİR 2. Doğum Tarihi: 01.02.1972 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Mehmet Nadir ÖZDEMİR 2. Doğum Tarihi: 01.02.1972 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: 1. Adı Soyadı: Mehmet Nadir ÖZDEMİR 2. Doğum Tarihi: 01.02.1972 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Fakültesi Selçuk Üniversitesi 1995 Y. Lisans

Detaylı

Derece Alan Üniversite Tez Başlığı Yıl

Derece Alan Üniversite Tez Başlığı Yıl PROF.DR. ERTAN EĞRİBEL ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ertan Eğribel 2. Unvanı: Profesör 3. İletişim: ertanegribel@yahoo.com.tr 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Tez Başlığı Yıl Y. Lisans İstanbul Üniversitesi

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler

2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar. Konsolide Olmayan Veriler 2008 1. Çeyrek Finansal Sonuçlar Konsolide Olmayan Veriler Rakamlarla Halkbank 70 y l Kooperatif ve KOB kredilerinde 70 y ll k tecrübe ve genifl müflteri taban Halkbank n rekabette kuvvetli yönleridir.

Detaylı

SORU - YANIT YANIT SORU VE

SORU - YANIT YANIT SORU VE SORU - YANIT YANIT SORU VE??? 316 MAL ÇÖZÜM Say : 96-2009 Soru - Yanıt SORU 1 Sabit k ymetlerimizin icradan zarar na sat lmas durumunda sat fl zararlar n gider yazabilirmiyiz? YANIT 1 5520 Say l Kurumlar

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU Tarih: 10 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 40 Katılımcı listesindeki Sayı: 38 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU

KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU KULLANILMIfi B NEK OTOMOB L TESL MLER N N KDV KANUNU KARfiISINDAK DURUMU Bülent SEZG N* 1-G R fi: Bilindi i üzere 3065 say l Katma De er Vergisi Kanununun Verginin konusunu teflkil eden ifllemler bafll

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı