TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2008: 7 (1)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2008: 7 (1)"

Transkript

1 Araştırma/Research Article Kor Hek. 2008; 7(1):25-30 Sigara Yolu ile Esrar Kullanımının Gençlerde Pulmoner Hipertansiyon Gelişimine Etkisi [Effect of Hashish Use by the way of Smoking on Development of Pulmonary Hypertension in Youngs] ÖZET AMAÇ: Esrar kullanımının vücut üzerine akut veya kronik çok çeşitli etkileri olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmada; sigara yolu ile esrar içen gençlerde esrarın pulmoner arter basıncı üzerine etkilerini inceleyerek pulmoner hipertansiyon gelişimi ile ilişkisinin olup olmadığını ortaya koymayı amaçladık. YÖNTEM: Sigara yolu ile esrar içme alışkanlığı (ortalama 6±1,2 yıl) olan 21 genç hasta (yaş 22,3±2,0) ile herhangi bir yakınması olmayan sağlıklı 25 genç (yaş 22,2±1,5) bireye ekokardiyografik inceleme yaptık. Ekokardiyografi ile triküspit yetersizliği akımı üzerinden Sürekli Doppler akımı ile elde edilen pulmoner arter basıncı ile pulmoner akımın akselerasyon zamanı ve pulmoner akselerasyon zamanı/pulmoner ejeksiyon zamanının oranı ölçüldü. Aynı zamanda nefes darlığı yakınması varlığı da sorgulandı. İstatistikî analizler Mann Whitney-U testi kullanılarak yapıldı. BULGULAR: Gruplar arası bireylerin özelliklerin karşılaştırılmasında anlamlı bir farklılık izlenmedi. Esrar kullanan genç hasta grubunda pulmoner arter basıncı yüksek bulunarak pulmoner hipertansiyon gelişmiş olduğu tespit edildi. Bunu destekler şekilde de pulmoner akselerasyon zamanı azalmış, pulmoner akselerasyon zamanının pulmoner ejeksiyon zamanına oranının azalmış olduğu bulunmuştur. Gerek istirahatta gerekse egzersiz esnasında nefes darlığı yakınması esrar kullanan grupta %85 oranında tespit edilmiştir. SONUÇ: Bu çalışmamızda sigara yolu ile esrar kullanan gençlerde pulmoner hipertansiyon gelişimi ekokardiyografik metot kullanılarak yapılan ölçümler ile ortaya konmuştur. Uyuşturucu madde bağımlılığı ile ilgili gençlere yönelik panellerde esrarın akciğer üzerine bu zararlı ve geri dönüşü imkânsız etkileri de vurgulanmalıdır. Bu hastalara aynı zamanda kardiyoloji konsultasyonu alınarak bu konunun araştırılması gerekirse seri ekokardiyografik muayeneler ile takiplerinin yapılması uygun olacaktır. SUMMARY BACKGROUND: Hashish was reported having either acute or chronic many adverse effects on human body. In this study we aimed to evaluate the probable adverse effects of hashish smoking on pulmonary artery pressure and thus relationship to pulmonary hypertension development in youth by using echocardiographic examination method. METHODS: 21 young patient (age 22.3±2.0) addicted to hashish smoking (duration 6±1.2 years) and 25 healthy youths (age 22.2±1.5) were evaluated echocardiographically. Pulmonary artery systolic pressure through tricuspid regurgitation via continuous wave Doppler and pulmonary wave acceleration time and ratio of pulmonary acceleration time to pulmonary wave ejection time was measured via Pulse wave Doppler by using echocardiography. Also presence of dyspnea was interrogated. Data were analyzed statistically by Mann Whitney-U test. RESULTS: In the comparison of definitive features of groups there is not any significant difference. Pulmonary hypertension was diagnosed in youths addicted to hashish because of raised pulmonary artery pressures, supported by diminished pulmonary acceleration time, diminished ratio of pulmonary acceleration time to ejection time when compared to healthy youths. Dyspnea on either exercise or rest was presented in youths addicted to hashish with 85%. CONCLUSION: In the youth addicted to hashish smoking is closely related to develop pulmonary hypertension due to hashish and its smoke. We brought up that with our echocardiographic findings. This adverse effect of hashish smoking on the lung and the respiratory system is to be emphasized on the seminars or panels to the youth. Also those patients should be consultated to the specialist of cardiology. Serial echocardiographic examination is recommended for development or progression of pulmonary hypertension. Mustafa Aparci 1, Ejder Kardeşoğlu 1, Namık Özmen 1, Bekir Yılmaz Cingözbay 1, Bekir Sıtkı Cebeci 1, Sami İyisoy 2, Cengiz Başoğlu 2, Murat Atalay 1, Mehmet Dinçtürk 1 1 GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Kardiyoloji Servisi, 2 Psikiyatri Servisi, İstanbul, Türkiye. Anahtar Kelimeler: Esrar, pulmoner arter basıncı, ekokardiyografi Key Words: Hashish smoking, pulmonary artery pressure, echocardiography Sorumlu yazar/ Corresponding author: Mustafa Aparcı, GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Kardiyoloji Servisi, Kadıköy, İstanbul, Türkiye. Not: Bu araştırma Uluslararası III. Vasküler Biyoloji Kongresinde poster sunum olarak sunulmuştur. GİRİŞ Kenevir (cannabis) ve türevleri (esrar vb); tıbbi amaçlar için veya zevk verici olarak çok eski tarihlerden bu yana kullanılmaktadır. Ancak zevk verici bir türevi olan esrar son yıllarda gelişmiş ülkeler başta olmak üzere tüm dünyada özellikle gençler arasında yaygın bir şekilde kullanılmaya 25

2 başlamıştır. İngiltere de okul çağı çocuklarında yapılan bir taramada yaş çocukların %40 nın 18 yaş ve üstü gençlerin ise %59 unun en az bir defa esrarı denediği belirlenmiştir. Üniversite öğrencilerinin ise %50 sinin değişen sıklıkta aldığı, %20 sinini ise en az haftada bir veya daha fazla sıklıkta kullandığı belirlenmiştir (1,2). Günümüzde esrar kullananların büyük çoğunluğu yaş arası grupta olup sıklıkla da okul sıralarında başlamışlardır. Esrarın içeriğindeki temel psikoaktif madde olan 9 -tetrahidrokannabinol (THC) ve diğer kannabinoid türevleri büyük oranlarda sigaranın dumanına karışarak akciğer yolu ile dolaşıma ulaşır. Bunu takip eden dakikalar içerisinde ise objektif ve subjektif etkileri ortaya çıkar (3). Esrar dumanı sigara dumanına göre daha fazla oranda partikül ve daha fazla karsinojen (Örn: Benzpyren) madde içerir. Esrar içenler daha fazla THC ün dolaşıma ulaşmasını sağlamak amacı ile daha derin nefes çekerek bu nefesi daha uzun süre ile tutarlar. Sonuçta bu maddelerin solunum yolları ile teması ve etkileri daha fazla olur (4). Dolayısı ile kronik esrar içiciliği bronşit, amfizem ve trakeobronşiyal epitelinde yassı hücre metaplazisi (kanser öncesi değişiklikler) ile yakından ilişkilidir (5). Bu çalışmada da biz sigara yolu ile esrar kullanımının gençlerde yol açması muhtemel akciğer patolojilerini ekokardiyografik ölçüm ve parametreler ile ortaya koymayı amaçladık. sinüs ritminde idi. Hastaların bireysel özellikleri (yaş, boy, kilo) kayıt edildi. Ekokardiyografik muayene hasta sol yan pozisyonda yatarken standard tarzda VingMed System Five; 2,5 MHz probe (GE Medical System, Hortan, Norveç) kullanılarak yapıldı. Ölçümler Amerikan Ekokardiyografi Topluğunun önerileri doğrultusunda yapıldı (6). Sol ventrikül ölçümleri yapıldı. Transtriküspit olarak triküspit yetersizliği akımının pik hızı sürekli Doppler yardımı ile ölçüldü. Bernoulli denklemi ile bu pik hız kullanılarak sağ ventrikül ile sağ artiyum arasındaki sistolik basınç gradiyenti elde edildi. Sağ ventrikül sistolik basıncı veya pulmoner arter sistolik basıncı (PASP) ise elde edilen bu gradiyente sağ atriyum için sabit kabul edilen 10 mmhg basınç eklenerek belirlendi (7). Pulmoner arter sistolik basıncı 30 mmhg nın üzerinde olan değerler pulmoner hipertansiyon olarak tanımlandı. Ayrıca pulmoner arter sistolik basınçları ile korele olduğu bildirilmiş sağ ventrikül akselerasyon zamanı (pulmoner akımın başlangıcından pikine kadar geçen süre) ile sağ ventrikül akselerasyon zamanının pulmoner arter ejeksiyon zamanına (pulmoner akımın başlangıcından bitimine kadar geçen süre) oranı da ölçüldü (8). Veriler ortalama±standard sapma olarak ifade edildi. İstatistiki analizler SPSS 11.0 for Windows paket programı ile Mann Whitney U testi kullanılarak yapıldı p<0,05 değeri istatistiki olarak anlamlı kabul edildi. GEREÇ YÖNTEM Ortalama 6±1,1 yıl süre ile haftada en az 4 kez sigara yolu ile esrar içen 21 genç erkek (ortalama yaş 22,3±2,0 yıl) hasta (Grup 1) ile herhangi bir yakınması olmayan ve sigara kullanmayan 25 genç birey (Grup 2) (ortalama yaş 22,2±1,5 yıl) çalışmaya dahil edilerek tam bir ekokardiyografik inceleme yapıldı. Hasta grubumuz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri kliniğine başvuran ve esrar bağımlılığı olan gençlerden seçilmiştir. Kontrol grubumuz ise GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Kardiyoloji Polikliniğine kontrol amacı ile başvurmuş herhangi bir yakınması olmayan gençlerden seçilmiştir. Her iki çalışma grubu yaş grubu, fiziksel özellikler açısından uyumlu bireylerden seçilmiştir. Ciddi triküspit yetersizliği, romatizmal mitral veya aort kapak hastalığı veya hikayesi olanlar ile kronik obstruktif akciğer hastalığı veya pulmoner hipertansiyon tanısı almış olan hastalar ve kontrol grubu bireyleri çalışmaya dahil edilmedi. Hastalar BULGULAR Gençlerin bireysel özellikleri ve sol ventrikül özellikleri karşılaştırıldığında grup 1 ve grup 2 arasında istatistikî olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0,05) (Tablo 1). Grup 1 deki gençler ortalama 6±1,2 yıldır haftada en az 4 kez sigara yolu ile esrar kullanmaktaydılar. Bu grupta egzersizde veya istirahatte nefes darlığı yakınması oranı %85 olup normal gençlerde böyle yakınma yoktu (p<0,05). Her iki grubun sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu arasında anlamlı fark izlenmedi. Esrar kullanan gençlerde pulmoner arter sistolik basıncı pulmoner hipertansiyon tanısı kriterlerini karşılayacak nitelikte yüksek tespit edilmiştir (32,4±3,1 e karşı 25,0±1,4 mmhg, p<0,05). Pulmoner hipertansiyonda beklenildiği üzere pulmoner akım akselerasyon zamanı kısalmış (82,7±13,5 e karşı 132,1±5,8 msn, p<0,05), pulmoner akım akselerasyon zamanının ejeksiyon zamanına oranı azalmıştır (0,31±0,02 e karşı 0,42±0,05, p<0,05) (Tablo 2). 26

3 Tablo 1. Gençlerin bireysel özelliklerinin karşılaştırılması Özellikler Grup 1 (n=21) Grup 2 (n=25) Yaş (yıl) 22,3±2,0 22,2±1,5 Boy (cm) 173,3±4,9 176,4±3,9 Kilo (kg) 67,2±4,4 68,0±2,4 Sistolik kan basıncı (mmhg) 110±12 108±8 Diastolik kan basıncı (mmhg) 64±6 66±8 Kalp hızı (vuru/dk) 86±13 84±6 Tablo 2. Esrar kullanan gençler ile kullanmayan gençler arasında nefes darlığı varlığı, ekokardiyografik LVEF ile pulmoner arter sistolik basınç ölçümleri ve pulmoner akımın özelliklerinin karşılaştırılması. İncelenen Parametreler Group 1 (n=21) Group 2(n=25) p Bağımlılık süresi (yıl) 6±1,2 None Nefes darlığı % %85 None Sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (LVEF) (%) 63±6 64±4 >0.05 Pulmoner arter sistolik basıncı (PASP) (mmhg) 32,4±3,1 25,0±1, Pulmoner akım akselerasyon zamanı (msn) 82,7±13,5 132,1±5, Pulmoner akımın akselerasyon zamanı / ejeksiyon zamanı 0,31±0,02 0,42±0, TARTIŞMA Esrar kenevirden üretilen ve bağımlılık yapıcı bir madde olup çok eski tarihlerden bu yana zevk verici olarak kullanılmaktadır. Günümüzde gelişmiş ülkeler de dâhil olmak üzere kullanımı artmış özellikle de gençler arasında yaygın bir hal almıştır (1,2). Oral biyoyararlanımı %5 ile 24 arasında değiştiği için genellikle THC un %50 sinin dolaşıma ulaştığı sigara yolu ile içilmesi şeklinde kullanılmaktadır (3). Dolaşıma ulaştıktan sonra dakikalar içerisinde kanlanması fazla organlarda (örn. beyin, akciğer, kalp) yoğunlaşarak objektif ve subjektif etkilerini ortaya koyar (3). Esrar dumanı normal sigaraya göre partikül oranı çok daha fazla olup daha yüksek konsantrasyonlarda kanserojen (örn. Benzpyren ve türevleri) maddeleri içerir (4,9). Ayrıca kronik esrar içicileri esrar dumanındaki THC un daha fazla dolaşıma karışmasına imkan sağlayacak şekilde dumanı akciğerlerinde tutarlar. Bu nedenle üç kat daha fazla katran solunum yollarında kalır (10,11). Kanserojen maddeler solunum yolları ile daha uzun süre temas halinde olur. Kronik esrar içiciliği bronşit, amfizem ve trakeobronşiyal epitelinde yassı hücre metaplazisi (kanser öncesi değişiklikler) ile yakından ilişkilidir. Bu değişiklikler yalnız sigara içenlere göre esrar içenlerde çok daha fazla gözlenir (5). Öksürük, balgam çıkarma ve hışırtılı solunum kronik bronşit ile ilgili semptomlar olup kronik esrar içenlerde daha sık görülür (12). Yine bir kenevir türevi olan marihuananın sigara ile içilmesi durumunda alveolar makrofaj eksudasyonu, allerjik bronkopulmoner fungal hastalık gelişimi, solunum yolları epitelyal metaplazisi, barotrauma ve alveolar bağ dokusu artışı olduğu bildirilmiştir (13). Tashkin ve ark. tarafından kronik esrar kullanımının akciğer fonksiyonlarında bozulma görüldüğü ve kronik obstruktif akciğer hastalığı ile ilişkili yakınmalara yol açtığı bildirilmiştir (4). Büyük ve orta boyutlu solunum yolları fonksiyonlarında belirgin bir azalma dikkati çekmektedir. Bu bozulmanın derecesi içilen esrar sigara sayısı dolayısı ile de maruz kalınan irritan maddeler ile yakından ilişkilidir. Taylor ve ark tarafından yapılan bir takipte esrar kullanan hastalarda sigara içenlere göre daha fazla oranda hışırtılı solunum, solunum güçlüğü, göğüste sıkışma hissi ve sabahleyin balgam çıkarma yakınmaları gözlendiği bildirilmiştir (14). Bu çalışmadaki amacımız da temel olarak sigara yolu ile esrar içiciliğinin akciğer üzerine zararlı 27

4 etkilerinin pulmoner arter sistolik basıncında oluşturacağı değişiklikleri ve olası bir pulmoner hipertansiyon gelişimini ekokardiyografik muayene ile ortaya koymaktır. Ekokardiyografi yardımı ile CW Doppler kullanılarak triküspit yetersizliği pik akım hızı tespit edilir. Bernoulli denklemi ile bu pik hız kullanılarak sağ ventrikül ile sağ atriyum arasındaki sistolik basınç gradiyenti elde edilir. Bu basınç gradiyentine sağ atriyum için sabit kabul edilen 10 mmhg basınç eklenerek sağ ventrikül sistolik basıncı veya pulmoner arter sistolik basıncı (PASP) belirlenebilir (7). Ayrıca pulmoner arter sistolik basınçları ile korele olduğu bildirilen sağ ventrikül akselerasyon zamanı ile sağ ventrikül akselerasyon zamanının pulmoner arter ejeksiyon zamanına (pulmoner akımın başlangıcından bitimine kadar geçen süre) oranı da ölçülebilir (8). Çalışma grubumuz ortalama 6 yıldır sigara yolu ile esrar kullanan gençler olup bu süre zarfında gelişmiş olası bir pulmoner hipertansiyonun varlığını ortaya koymak amacı ile ekokardiyografik muayene yapıldı. Triküspit yetersizliği akımı kullanılarak elde edilen PASP değerleri kontrol grubu bireylere göre anlamlı derecede yüksek olup pulmoner hipertansiyon kriterlerini karşılamakta idi. Kontrol grubu sağlıklı gençlerde ise gözlenen fizyolojik düzeyde triküspit yetersizliği akımı kullanılarak elde edilen pulmoner arter sistolik basınç ortalaması normal sınırlar içerisindeydi. Çalışma grubunda kontrol grubuna göre pulmoner arter akımı üzerinden ölçülen pulmoner akım akselerasyon zamanı daha kısa ve akselerasyon zamanının ejeksiyon zamanına oranı ise daha düşük bulunmuştur. Bu verilerde esrar kullananlarda triküspit yetersizliği akımı üzerinden ölçülen basınç değerleri ile varlığı ortaya konan pulmoner hipertansiyonu destekler tarzda bulunmuştur. Çünkü literatürde pulmoner akım akselerasyon zamanının pulmoner hipertansiyon varlığında 100 msn ve daha düşük olacağı, dolayısı ile de akselerasyon zamanının pulmoner akım ejeksiyon zamanına oranının azalacağı bildirilmiştir (15). Her iki grup arasında yapılan bireysel özelliklerin (yaş, boy, kilo) karşılaştırılmasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Kan basıncı ve nabız sayısı arasında farklılık bulunmaması ise esrar kullanan gençlerin muayeneden önceki saatler içerisinde herhangi bir yol ile esrar kullanmamış olduklarından kaynaklanmakta idi. Esrar içimi veya çiğnenmesi kalp hızını 2 ile 15 dakika içerisinde %20 50 oranında arttırır ve bu etkisi 3 saate kadar uzayabilir (16). Kan basıncı kişi oturur pozisyonda iken artarken ayakta durur pozisyonda düşer diğer bir ifade ile ortostatik hipotansiyon bu kişilerde daha da belirgin hale gelir. Akut dönemde gelişen taşikardiye periferik vazodilatasyon eşlik edince postural hipotansiyon belirginleşir. Esrar içilmesini takiben kardiyak output %30 kadar artarak kardiyak iş yükünü ve oksijen ihtiyacını büyük oranda arttırır. Bu değişiklikler genç yaşlarda tolere edilebilirse de koroner arter hastalığı olasılığı yüksek olan yaşlarında altta yatan iskemik kalp hastalığını ortaya çıkartabilir. 20 li yaşlarda esrar kullanımı sonrası geliştiği rapor edilmiş miyokardial iskemi, miyokardiyal infarkt veya geçici iskemik ataklar bildirilmiştir (17,18). Esrar içenlerin dumanı daha derin çekmeleri ve daha uzun süre ile derin inspiryumda kalmaları nedeni ile nispeten daha fazla oranda karbonmonoksid dolaşıma geçmektedir. Sigaraya göre 5 kat daha fazla karboksihemoglobin konsantrasyon artışına yol açması nedeni ile de uzun dönem kardiyak risk artışına katkıda bulunacaktır (19). Literatürde; orofarinks, dil, burun ve sinüs epiteli ile larinks kanseri ile ilişkilendirilmiş vakalar da mevcuttur. Bunlardan bazıları sigara ve alkol kullanmayan ve yalnızca esrar bağımlısı genç kişilerdir. Bu tür kanserlerin 40 yaş altında görülmesi nadirdir. 11 Esrar dumanı karsinojenik olabileceği gibi in vitro ve in vivo mutajeniktir. Esrar ve türevlerinin farelerde hücresel ve humoral bağışıklığı zayıflattığı, esrar dumanının alveolar makrofajların fonksiyonlarını zayıflattığı gösterilmiştir (20). Bizim çalışmamızda ele alınan hasta grubunda dikkati çekici diğer bir konu gençlerin ortalama 6 yıl gibi kısa bir süredir esrar dumanına maruz kalıyor olmalarına rağmen pulmoner hipertansiyon gelişmiş olmasıdır. Normal sigara içicileri esrar kullananlara göre çok daha fazla sayıda sigara içiyor olmalarına rağmen esrar içicilerinin sigara dumanını daha derin ve daha uzun süreli çekmelerinden dolayı partikül yapısındaki maddelerin solunum yollarında kalması, birikmesi ve tahrişi daha fazla olmaktadır. Sigara yolu ile esrar içilmesine bağlı gelişen bronşit, amfizem ile yabancı madde reaksiyonuna bağlı alveollerde bağ dokusu birikimi bu erken gelişen pulmoner hipertansiyonunun temelini oluşturmaktadır. Literatürde esrar içilmesi ile vücuda giren maddelerin birikici etkilere sahip olduğu, akut etkilerinin yanı sıra latent periyodu yılı bulan 28

5 bir sürede zararlı etkilerinin ortaya çıktığı bildirilmiştir. Ancak bu çalışmanın sonucunda pulmoner hipertansiyonun beklenenden daha erken sürede ortaya çıkabileceği söylenebilir. Her ne kadar çalışma grubumuzda sigaranın da akciğer üzerine olumsuz etkileri olması muhtemeldir. Ancak dikkat çekmek istediğimiz husus esrarın sigara ile birlikte olsa bile bu kadar kısa süre de pulmoner hipertansiyon gelişimine yol açmasıdır. Yalnız sigara içicilerden oluşturulacak üçüncü bir kontrol grubunda pulmoner arter basıncı özellikleri incelenerek pulmoner hipertansiyon gelişiminde sigaranın katkısı ortaya konabilir. Çalışmadaki önemli bir kısıtlılık hastalarımıza solunum fonksiyon testi veya CO diffüzyon testi yaptırılamamış olmasıdır. Bundan sonraki benzer çalışmalarda çalışma gruplarında solunum fonksiyonlarının incelenmesi gerekliliği göz önünde bulundurulacaktır. SONUÇ Esrar solunum yolları ve akciğer dokusu için oldukça irritan bir maddedir. Bu çalışmamızda sigara yolu ile esrar kullanan gençlerde 6 yıl gibi oldukça kısa bir sürede pulmoner hipertansiyon geliştiğini ortaya koyduk. Bunun için ekokardiyografik muayene ile pulmoner arter sistolik basınç ölçüm metodlarını kullandık. Uyuşturucu madde bağımlılığı ile ilgili panellerde gençlere esrarın akciğer üzerine zararlı ve geri dönüşü imkânsız bu etkilerinden bahsedilmeli ve gerekirse çalışma sonuçlarımız örnek olarak verilmelidir. Esrar bağımlılığı olan hastalar genç dahi olsalar mutlaka kardiyoloji konsultasyonu alınarak pulmoner hipertansiyon varlığı araştırılmalıdır. Gerekirse seri ekokardiyografik muayeneler ile yıllık takiplerinin yapılması da uygun olacaktır. Hatta semptomatik olan hastaların göğüs hastalıkları uzmanları ile görüşmesi sağlanmalıdır. KAYNAKLAR 1. Miller P McC, Plant M. Drinking, smoking and illicit drug use among 15 and 16 years old in the United Kingdom. BMJ. 1996;313: Parker H, Aldridge J, Measham F. Illegal Lesiure: the Normalisation of Adolescent Recreational Drug Use. London: Routledge, Busto U, Bendayan R, Sellers EM. Clinical pharmacokinetics of non-opiate abused drugs Clin Pharmacokinet 1989; 16: Tashkin D. Effects of cannabis on the respiratory system, in: Kalant H, Corrigall W, Hall W & Smart R. (Eds.) The Health Effects of Cannabis, 1999 pp Hall W. The respiratory risks of cannabis smoking. Addiction 1998;93: Lang RM, Bierig M, Devereux RB, Flachskampf FA, Foster E, Pellikka PA, Picard MH, Roman MJ, Seward J, Shanewise JS, Solomon SD, Spencer KT, Sutton MJ, Stewart WJ. Recommendations for Chamber Quantification: A Report from the American Society of Echocardiography s Guidelines and Standards Committee and the Chamber Quantification Writing Group, Developed in Conjunction with the European Association of Echocardiography, a Branch of the European Society of Cardiology. J Am Soc Echocardiogr 2005;18: Yock PG, Popp RL. Noninvasive estimation of right ventricular systolic pressure by Doppler ultrasound in patients with tricuspid regurgitation. Circulation 1984;70: Özer N, Tokgözoğlu L, Çöplü L, Kes S. Echocardiographic Evaluation of Left and Right Ventricular Diastolic Function in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease J Am Soc Echocardiogr 2001;14: Nahas G. General toxicity of cannabis. Edts: Nahas G, Latour C. Cannabis: Physiopathology, Epidemiology, Detection. Boca Raton, Florida: CRC Press, 1993; Wu T-C, Tashkin DP, Djahed B, Rose JE. Pulmonary hazards of smoking marijuana as compared with tobacco. N Engl J Med 1988; 318: Ashton CH. Adverse effects of cannabis and cannabinoids. Br J Anaesth 1999;83: Bloom JW, Kaltenborn WT, Paoletti P, et al. Respiratory effects of non-tobacco cigarettes. BMJ 1987; 295: Tomashefski JF, Felo JA. The pulmonary pathology of illicit drug and substance abuse. Current Diagnostic Pathology, 2004;10: Taylor DR, Poulton R, Moffitt T, Ramankutty P, Sears M. The respiratory effects of cannabis dependence in young adults, Addiction. 2000; 95, Chan KL, Currie PJ, Seward JB, Hagler DJ, Mair DD, Tajik AJ. Comparison of three Doppler ultrasound methods in the prediction of pulmonary artery pressure J Am Coll Cardiol. 1987;9:

6 16. Hall W, Solowij N. Adverse effects of cannabis Lancet. 1998; 352: Maclnnes DC, Miller KM. Fatal coronary artery thrombosis associated with cannabis smoking. J R Coll Gen Practitioners. 1984;34: Lawson TM, Rees A. Stroke and transient ischemic attacks in association with substance abuse in a young man. Postgrad Med. 1996; 72: Benson M, Bentley AM. Lung disease induced by dug addiction. Thorax. 1995;50: Munson AE, Fehr KO. Immunological effects of cannabis. In: Fehr KO, Kalant H, eds. Cannabis and health hazards. Toronto: Addiction Research Foundation,

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır Toraks Derneği, Göğüs Hastalıkları Uzmanları ve solunum hastalıkları alanında çalışan diğer uzmanlık dallarındaki hekimler tarafından 1992 de kurulan bir ulusal uzmanlık derneğidir. Toraks Derneği nin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. ...(Pejman Golabi)...Göğüs Hastalıkları Uzmanı. : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul

ÖZGEÇMİŞ. ...(Pejman Golabi)...Göğüs Hastalıkları Uzmanı. : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul ÖZGEÇMİŞ...(Pejman Golabi)......Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doğum Tarihi : 05.05.1974 Doğum Yeri İş Adresi : Tahran-İran : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul Telefon:

Detaylı

Levosimendanın farmakolojisi

Levosimendanın farmakolojisi Levosimendanın farmakolojisi Prof. Dr. Öner SÜZER Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD 1 Konjestif kalp yetmezliği ve mortalite 2 Kaynak: BM Massie et al, Curr Opin Cardiol 1996

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar AKCİĞER KANSERİ Doç.Dr.Filiz Koşar Akciğer Kanseri Nedir? Kanserler genellikle ilk ortaya çıktığı dokuya göre adlandırılır. Akciğer kanseri ilk önce akciğerde başlar Akciğerler göğüs boşluğumuzun büyük

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı 5A 5R KAVRAMLARI Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Genel İlkeler Tütün bağımlılığı kronik bir hastalıktır. Genellikle birkaç denemeden sonra bırakılır. Her

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri TÜTÜN VE ASTIM Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri Kısa Dersimizin Hedefleri KISA DERSİMİZİN AMACI: Öğrencileri tütünün astım üzerindeki zararlı etkileri ile astım hastalarına ve ebeveynlerine

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

KAN BASINCI (TANSĐYON) Prof. Dr. Erdal ZORBA

KAN BASINCI (TANSĐYON) Prof. Dr. Erdal ZORBA KAN BASINCI (TANSĐYON) VE SAĞLIK Prof. Dr. Erdal ZORBA KAN BASINCI (TANSĐYON) VE SAĞLIK Kalbimiz günde 24 saat hiç durmamaksızın kan pompalama görevini yerine getirir. Kan basıncı, kalbin kanı vücudun

Detaylı

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI AKCİĞER KANSERİNİN ÖLÜMLERİNİN %90 neden sigaradır. SİGARA NEDİR? Zehirli bir bitki olan tütünün, ince bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri #

Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri # Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri # Sibel ÖZKURT*, Mehmet BOSTANCI**, Remzi ALTIN*, Aysun ÖZŞAHİN**, Beyza AKDAĞ*** * Pamukkale Üniversitesi

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ Yaşar Çalışkan 1, Halil Yazıcı 1, Tülin Akagün 1, Nadir Alpay 1, Abdullah Özkök 1, Nihat Polat

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi?

Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Konjenital Kalp Cerrahisinde Periferik Venöz Basınç Santral Venöz Basınca Alterna=f Olabilir Mi? Onur IŞIK 1, Cengiz SAHUTOĞLU 2, Zeliha Korkmaz DİŞLİ 3, İsmail AYTAÇ 1, Olcay Murat Dişli 4, Ali KUTSAL

Detaylı

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT)

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Dr. Sabri Demircan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD September 20, 2014 Kardiyoloji Semineri 2009 1 Kalp Yetersizliğinin Ciddiyeti Ölüm Nedenleri

Detaylı

Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sigara içmenin insan vücudu üzerine etkileri Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Pulmoner arteriyel hipertansiyon tanısında ekokardiyografinin yeri

Pulmoner arteriyel hipertansiyon tanısında ekokardiyografinin yeri Pulmoner arteriyel hipertansiyon tanısında ekokardiyografinin yeri Pulmoner hipertansiyon istirahatte, sağ kalp kateterizasyonu ile değerlendirilen ortalama pulmoner arter basınç değerinin 25 mm Hg bulunması

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Doğumsal kalp hastalığı ve PAH Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı 39 y kadın hasta Nefes darlığı, morarma ile başvurdu. 22 y iken (17 sene önce 1998) gebeliğin 3.

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI SERKAN YILDIZ¹, REMZİ DÜNDAR², ÖMÜR KURU², FERCEM ERBAY², FATİH KILIDz,

Detaylı

Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sigara bırakma poliklinikleri, rutin poliklinik hizmetlerinden

Detaylı

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ ÖĞRENİM HEDEFLERİ KOAH tanımını söyleyebilmeli, KOAH risk faktörlerini sayabilmeli, KOAH patofizyolojisinin

Detaylı

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Dr. Cem Alhan XVI. Ulusal Kongre, 19-22 Mayıs, Eskişehir Changing patterns of initial treatment selection among medical therapy (MED, yellow line), percutaneous

Detaylı

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika)

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) TÜTÜN ENDÜSTRİSİ VE GENÇLİK Birinci Dönem Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) Tütün endüstrisinin gençler üzerinden tütün tüketimini artırmaya yönelik çalışmaları hakkında

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

ÇOCUKLARDA SİGARAYA MARUZİYETİN ETKİLERİ. Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA SİGARAYA MARUZİYETİN ETKİLERİ. Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı ÇOCUKLARDA SİGARAYA MARUZİYETİN ETKİLERİ Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı PASİF SİGARAYA MARUZİYET Çocuklar zamanlarının %60-80 kadarını iç ortamlarda Türkiye

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

DİŞ HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE HASTALARDA GÖRÜLEN KARDİYOVASKÜLER DEĞİŞİKLİKLER ÖZET

DİŞ HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE HASTALARDA GÖRÜLEN KARDİYOVASKÜLER DEĞİŞİKLİKLER ÖZET G.Ü. Dişhek. Pak. Der. Cilt VII, Sayı 2, Sayfa 65-70, 1990 DİŞ HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE HASTALARDA GÖRÜLEN KARDİYOVASKÜLER DEĞİŞİKLİKLER Hüma ÖMÜRLÜ* ÖZET Bu klinik çalışmada endodontik tedavi gören

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi

Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi Cengiz ÖZGE, Münir TÜMKAYA, Eylem S. ÖZGÜR, Suzan EKER Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA

Doç.Dr. Mehmet Güngör KAYA ERCIYES ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDİYOLOJİ Anabilim Dalı I. GENEL BĠLGĠLER Dersin Adı MED 402 KARDİYOLOJİ STAJI Yerel Kredi:2 Yıl ve Dönemi 4. sınıf & 7. ya da 8. sömestr AKTS Kredi:3 Öğretim Üyeleri

Detaylı

DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI)

DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Fizyoloji Anabilim Dalı Yüksek irtifa fizyolojisi İrtifa (metre) Atm.P (mmhg) At.PO 2 (mmhg) P A CO 2 (mmhg) P A O 2 (mmhg) Art.O 2

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

Romatizmal Hafif Mitral Kapak Tutulumunda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarının Doku Doppler Ekokardiyografi ile Değerlendirilmesi

Romatizmal Hafif Mitral Kapak Tutulumunda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarının Doku Doppler Ekokardiyografi ile Değerlendirilmesi doi: 10.5505/abantmedj.2012.69875 Abant Medical Journal Orijinal Makale / Original Article Cilt Volume 1 Sayı / Issue 3 Aralık / December 2012 Romatizmal Hafif Mitral Kapak Tutulumunda Sağ Ventrikül Fonksiyonlarının

Detaylı

Sigara içme alışkanlığı hakkında ne kadar bilgilisiniz? Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sigara içme alışkanlığı hakkında ne kadar bilgilisiniz? Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda çocuğunuzun bilgilenmesinde katkınız olmasını

Detaylı

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Kalp yetersizliğine ine sahip yaşlılarda larda Nebivolol ü ün KARDİYAK SONUÇLARA (outcomes)) ve rehospitalizasyon üzerindeki etkileri Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Hipertansiyonla Mücadele

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Kardiyoloji Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Trakea Rüptürü. Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu. Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011

Trakea Rüptürü. Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu. Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011 Trakea Rüptürü Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011 1 Klinik Öykü Ş.Ş., 75 yaş, erkek, Asenden Aort Anevrizması

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan.

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan. SİGARA VE GENÇLİK Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü 01.Nisan. 2015 TÜTÜN ZEHİRLİ BİR BİTKİDİR VE İSTER ELDE İSTER FABRİKADA İŞLENSİN BU

Detaylı

Mitral kapak darlığının ciddiyeti ile beyin natriüretik peptid serum düzeyi arasındaki ilişki

Mitral kapak darlığının ciddiyeti ile beyin natriüretik peptid serum düzeyi arasındaki ilişki Dicle Tıp Dergisi / E. Bilen ve ark. Mitral kapak darlığında BNP düzeyleri 2011; 38 (4): 477-481 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2011.04.0069 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Mitral

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Kronik Öksürük Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Epidemiyoloji Polikliniklerde en sık 5. şikayet %88-100 neden saptanıyor Spesifik tedavi

Detaylı

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kardiyoloji Yıl/yarıyıl 4/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S) Dersin dili Kodu Kardiyoloji

Detaylı

KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi

KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi Ayşe GÜNER*, Nazlı ATAK* * Ankara Üniversitesi Sağlık Eğitim Yüksek Okulu, ANKARA ÖZET Bu çalışma, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER Doç. Dr. Şule Akçay Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD 8 Nisan 2009 Hastasının sigarayı bırakmasını sağlamak her hekimin görevi

Detaylı

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon HİPERTANSİYON Dr. Hatice ODABAŞ Yüksek Kan Basıncının Nasıl Bir Tehlikesi Vardır?

Detaylı

UÜ-SK AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

UÜ-SK AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 5 1 HİZMET KAPSAMI: Aile Hekimliği Anabilim Dalı yaş, cinsiyet, yakınma, hastalık ayrımı yapmaksızın, yaşamın bütün evrelerinde ve süreklilik içinde, sağlığın

Detaylı

SİGARA VE AKCİĞERLER

SİGARA VE AKCİĞERLER SİGARA VE AKCİĞERLER Hazırlayan Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet Sağlık Bakanlığı Yayın No:

Detaylı

Türk Erişkinlerde Patolojik Ekokardiyografi Bulguları: Epidemiyolojik Gözlemsel Çalışma ARAŞTIRMA MAKALESİ

Türk Erişkinlerde Patolojik Ekokardiyografi Bulguları: Epidemiyolojik Gözlemsel Çalışma ARAŞTIRMA MAKALESİ ARAŞTIRMA MAKALESİ Sübhan Yalcın 1 Yasin Türker 1 Hakan Özhan 1 Yusuf Aslantaş 1 Yasemin Türker 2 İsmail Ekinözü 1 Hakan Tibilli 1 Ahmet Karabacak 1 1 Düzce Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kardiyoloji AD,

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek 2 Egzersiz programına başlamadan önce bireyin aşağıdaki değerlendirmesinin

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 31 Mayıs 2014 Antalya Kalbin elektriksel anatomisi Bradiaritmilerin patofizyolojisi

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ STRES EKOKARDİYOGRAFİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) Kılıç N, Ek NH ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU VE SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN SİGARAYA YÖNELİK, BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARI* Knowledge,

Detaylı

5-15 Yaþ grubu saðlýklý çocuklarda ekokardiyografiyle hesaplanan pulmoner ve aort kapak alanlarý ile pulmoner arter basýnç deðerleri

5-15 Yaþ grubu saðlýklý çocuklarda ekokardiyografiyle hesaplanan pulmoner ve aort kapak alanlarý ile pulmoner arter basýnç deðerleri Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2003: 1 (3): 21 - ARAÞTIRMA 5-15 Yaþ grubu saðlýklý çocuklarda ekokardiyografiyle hesaplanan pulmoner ve aort kapak alanlarý ile pulmoner arter basýnç deðerleri Mesut Garipardýç

Detaylı

Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi

Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi Tekstil endüstrisinde sağlık gözetimi Millworkers by Laurence Stephen Lowry (1948) Prof.Dr. Nadi Bakırcı Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı A.D. Tekstil Sektörü Elyaf ve ipliği kullanım eşyasına

Detaylı

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ 17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ GİRİŞ Ülkemizde KOAH prevalansı 40 yaş üzeri erişkin nüfusta %19 dur, diğer bir ifadeyle yaklaşık

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atışı. Initiated by the World Hypertension League

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atışı. Initiated by the World Hypertension League Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atışı Initiated by the World Hypertension League MAY 17, 2013 Hipertansiyon Nedir? Hipertansiyon kan basıncı (tansiyon) yüksekliği olarak bilinir. Kan basıncının yüksek

Detaylı

Periferik Arter Hastalıklarına Yaklaşım. Dr. Murat İKİZLER Eskişehir, 201 3

Periferik Arter Hastalıklarına Yaklaşım. Dr. Murat İKİZLER Eskişehir, 201 3 Periferik Arter Hastalıklarına Yaklaşım Dr. Murat İKİZLER Eskişehir, 201 3 Periferik arter hastalıkları uygarlık tarihinin ilk medeniyetlerinde bile dikkat çeken bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi. Dr. Zehra Arıkan

Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi. Dr. Zehra Arıkan Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi Dr. Zehra Arıkan Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı: Glaxo, Sanovel, Bilim Epidemiyoloji Tıbbi araştırmaların yöntem bilimi Sağlık sorunlarının tanımlanması, nedenlerinin

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

İki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi

İki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi Örnek: Kalple ilgili bir çalışmada 5 yaşındaki 4 erkek ve 40 yaşındaki 30 erkeğin sistolik kan basınçları ölçülmüştür. Elde edilen verilere göre 0.05 anlamlılık düzeyinde yaşlı erkeklerin genç erkeklere

Detaylı

BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası

Detaylı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı HİPERTANSİYON Prof. Dr. Mustafa ARICI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim Üyesi

Detaylı

Sosyoekonomik düzey ile miyokart enfarktüsü ve komplikasyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Sosyoekonomik düzey ile miyokart enfarktüsü ve komplikasyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi doi:10.5222/j.goztepetrh.2011.143 KLİNİK ARAŞTIRMA ISSN 1300-526X Kardiyoloji Sosyoekonomik düzey ile miyokart enfarktüsü ve komplikasyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi Ahmet Yıldırım (*),

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ EGİTİM İŞDENEYİMİ MESLEKİ ÜYELİKLER. Uzm. Dr. Özgür Kaplan Doğum yeri: Elazığ Doğum tarihi: 9 Haziran 1978 E-mail: drozgurkaplan@yahoo.

ÖZGEÇMİŞ EGİTİM İŞDENEYİMİ MESLEKİ ÜYELİKLER. Uzm. Dr. Özgür Kaplan Doğum yeri: Elazığ Doğum tarihi: 9 Haziran 1978 E-mail: drozgurkaplan@yahoo. ÖZGEÇMİŞ Uzm. Dr. Özgür Kaplan Doğum yeri: Elazığ Doğum tarihi: 9 Haziran 1978 E-mail: drozgurkaplan@yahoo.com EGİTİM 1989-1996: Elazığ Anadolu Lisesi 1996-2002: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 2004-2009:

Detaylı

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması Araş.Gör. Yener KURMAN İSTANBUL

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyatın Riski Ameliyatın Riski Major akciğer ameliyatı yapılacak hastalarda risk birden fazla faktöre bağlıdır. Ameliyatın Riski

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

ORİJİNAL ARAŞTIRMA ORIGINAL INVESTIGATION

ORİJİNAL ARAŞTIRMA ORIGINAL INVESTIGATION ORİJİNAL ARAŞTIRMA ORIGINAL INVESTIGATION Kalp Kateterizasyonu ile Hemodinamik Ölçümleri Saptanmış Atriyal Septal Defekt ve Ventriküler Septal Defektli Olguların Genetik Algoritmalar ve Çok Katmanlı Yapay

Detaylı