Bölüm 32. G R fi. Çocuklukta ve Eriflkinlerde Aterotrombozun Kayna :

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bölüm 32. G R fi. Çocuklukta ve Eriflkinlerde Aterotrombozun Kayna :"

Transkript

1 1043 Bölüm 32 GENÇLERDE AKUT M YOKARD NFARKTÜSÜ (AM ) Prof. Dr. Rasim ENAR G R fi Genç hastalarda da ateroskleroz oldukça s kt r ve birço unda hastal n erken kan tlar n n bulunabildi i görünmektedir. Savafl ve di er travma ile kaybedilen 30 yafl ndaki Amerikal lar n otopsi çal flmalar sonuçlar nda, 30 yafl ndaki olgularda aterosklerozun erken bulgular %70 inde, ak m k s tlayan anlaml stenoz %10 unda saptanm flt r. Yak n geçmiflteki transplant al c lar ndaki intravasküler ultrason ( VUS) çal flmalar bu bulgular desteklemifl ve kan tlam flt r; bu çal flmalarda ortalama yafl 33.4 ± 13.2 y l olup, vericilerin %51.9 unda koroner arterlerinde transplantasyondan hemen sonra ateromun VUS bulgular bulunmufltur. fiafl rt c olarak, 20 yafl ndan küçük hastalar n %17 sinde hastal n kan tlar görülmüfltür (Circulation 2001; 103: ). Aterosklerozun erken yafllarda bulunabilmesine ra men, genç hastalarda koroner arter hastal n n klinik manifestasyonlar (miyokard infarktüsü, angina pektoris) daha az görülmektedir, sadece bu manifestasyonlar n varl n n bilinmesi, potansiyel öldürücü bu hastal a spesifik müdahale imkanlar n düflünmemizi sa layabilir (revaskülarizasyon giriflimleri). Amerika Birleflik Devletlerinde 45 yafl nda M geçirenler anlams z say da de ildir; yaklafl k y lda 125,000 hasta olup veya bütün M lerin %5 idir (Chest 1995;108:364-9). Çocuklukta ve Eriflkinlerde Aterotrombozun Kayna : Aterosklerozun çocukluktaki kayna, eriflkinde aterotromboza kadar progresyon göstermektedir ve bu lezyon herhangi bir zaman diliminde direk olarak KAH a sebep olmaktad r. Otopsi çal flmalar d fl nda özellikle erken lezyonlar, lümende obstrüksiyon yapmadan ve kalsifiye olmadan önce, hayattaki insanda de erlendirilememektedir. Bilinen risk faktörleri, özellikle aterogenezin bu erken evresinde KAH progresyonunun h z nda önemlidir.

2 1044 Temel Kardiyoloji Gençlerde Aterogenezin risk faktörleri; (a) Genetik olarak, çocuklarda aterotromboz gelifliminde etkili olan kan tlanm fl tek risk faktörü olarak sadece homozigot, familyal hiperkolesterolemi gösterilmifltir. (b) Okul ça çocuklarda ise yaflarken ölçülen risk faktörleri bunlar n baflka sebeplerden ölmeleri sonucu yap lan otopsi tetkiklerinde; vücut-kitle indeksi, sistolik ve diyastolik kan bas nc, ve serum kolesterol konsantrasyonu, LDL-kolesterol, HDL-kolesterol koroner lezyonlar ile iliflkilendirilebilmifltir. Önerilen: Eriflkin risk faktörleri çocuklarda saptand nda öngörülen de ifltirilebilen düzeylerde tutulmal d r. En önemli nokta; gençlerde aterotrombozun h z ve fliddetini belirlemektir. Etyoloji: Genç AM hastalar nda, aterosklerotik ve nonaterosklerotik mekanizmalar aras nda önemli farklar bulunmaktad r. Gençlerde AM de daha seyrek sebepler düflünmek cezbecidir. Bu nonaterojenik süreç,genlerde geleneksel risk faktörlerinden kaynaklanan tipik ateroskleroza ba l olan mekanizmalardan daha s kt r. Gerçekten, genç M hastalar nda, non-aterosklerotik ve daha seyrek görülen risk faktörleri orant s z olarak daha s kt r, dolay s ile doktor genç M hastalar nda seyrek etyolojilere bakmaya ve araflt rmaya meyletmelidir. ATEROSKLEROZ UN OLMADI I DURUMLARDA KORONER TROMBOZ S: (Kleiman NS, Crawford MH. Treatment of Acute Myocardial Infarction. Cardiology Clinics.1995;13-3: ) A. Koroner Arterin Organik veya Fonksiyonel Patolojileri: 1. Koroner Arter Hastal klar : Vaskülit Poliarteritis nodoza Sistemik lupus eritematozus Ankilozan spondilit Romatoid artrit Kawasaki sendromu Takayasu hastal Hipersensivite (malignite, hepatit) 2. ntimay Tutan Proliferatif Hastal klar: Fabry hastal Amiloidoz Homosistinüri Psödoksantoma elastikum Hurler hastal 3. Travma: Penetran Nonpenetran Radyasyon 4. Bozulmufl Lumen Çaplar : Spazm Koroner arter disseksiyonu (spontan, postpartum) Aort disseksiyonu 5. Embolik Olaylar: nfektif endokardit Mitral kapak prolapsusu Mural trombozis(sol atriyum, sol ventrikül de) Prostetik kapak trombüsü Kardiyak miksoma Paradoks embolizm (ASD de gibi) 6. Konjenital Anomaliler: Koroner arter anevrizmas

3 Gençlerde Akut Miyokard İnfarktüsü (AMİ) 1045 B. Prokoagulan Durumlar: 1. KAH Risk Faktörleri: Hiperlipidemiler, diyabet, sigara, obezite, mental stres. Takotsubo, Kounis Sendromlar 2. Anormal Plazminojen Aktivasyonu: Displazminojenemiler Antifosfolipid sendrom Antitrombin-III eksikli i Protein-C eksikli i Protein-C rezistans Protein-S eksikl i Maligniteler Miyeloproliferatif hastal k Homosisteinüri (homozigot, heterozigot) Paroksismal noktürnal hemoglobinüri 3. laçlar ile lgili: Heparin (trombositopeni, trombozis) Sentetik fibrinolitik ilaçlar Protrombin kompleks konsantreleri Kokain Anabolik steroidler Kontraseptif ilaçlar. 1. Nonaterojenik Mekanizmalar: Koroner kan ak m n bloke eden herhangi bir süreç, jeopardize miyokard AM ye götürebilir. Ayr ca, fokal miyokard hasar bölgeleri, buralar n vasküler sunumundaki de iflikliklerden ba ms z olarak meydana gelebilmektedir. a. Koroner Spazm: Prinzmetal in varyant anginas olarak bilinen koroner arter spazm ; aflikar ateroskleroz bulunmadan geliflen M nin sebebi say labilir. Prinzmetal angina ilk defa 1959 da tarif edilmifltir. Tan mlanmas ; epikardiyal koroner arterin çap n n, vazokonstrüksiyona ba l olarak birdenbire azalmas d r. Klasik tarifinde, semptomlar egzersiz ile ilgisiz olup istirahatte olmaktad r. Sonraki çal flmalarda ise, akut miyokard lezyonuna uyan EKG bulgular ve ayn zamanda nitrogliserine verdi i cevap gösterilmifltir. Uzam fl vazospazm, aflikar olarak klasik infarktüse götürmektedir. Bu hastalarda tesadüfen bulunan aterosklerozun, spazm e ilimine yard mc oldu u ve kötülefltirdi i gösterilmifltir, aksi durumunda prognozu mükemmeldir (5 y lda yaflam beklentisi %89-97). Erken KAH aile hikayesi olan hastalar gibi aterosklerozun klinik kan tlar bafllamadan önce genç olgularda vazospazm n diffüz endotel disfonksiyonunu yans tt bildirilmifltir. Genç M hastalar nda koroner arter spazm önemle düflünülmelidir. Genç M olgular nda, kateterizasyon s ras nda normal görünen arteriyogramlar n s kl - na ba l olarak; koroner kan ak m nda Gözden kaybolan kesilmenin potansiyel sebeplerinden birisi koroner arter spazm d r (KAS). Kateterizasyon laboratuvar nda KAS, çeflitli intrakoroner farmakolojik ilaçlar (ergonovin, asetilkolin, metakolin, epinefrin, histamin) kullan larak veya bilinen teknikler (hiperventilasyon, so uk-su testi) ile araflt r lmal d r. KAS tedavisinde nitratlar ve/veya kalsiyum kanal blokerleri kullan lmal, Beta-blokerler ise yasaklanmal d r. b. Kokain: KAS, kokain müptelalar ndaki M nin mekanizmalar ndan birisidir ve nisbeten gençlerde görülen non-aterojenik M nin bir di er sebebidir. Kokain hiperadrenerjik uyar gibi KAS presipite etmektedir, ayr ca miyokard n oksijen ihtiyac n kan bas nc ve kalp h z n yükselterek art rmaktad r. Hasta, kokaini kulland ktan saatler sonra da görülebilir, benzoiergonovin gibi aktif

4 1046 Temel Kardiyoloji metabolitleri bu etkinin uzun sürmesini sa lamaktad r. Kokainin di er etkileri; aterojenik, trombosit agregasyonunu art rmak, intravenöz kullanan müptelalarda artm fl trombosit agregasyonu ile iliflkilendirilmifl endokardit ile embolik infarktlard r. Genç hastalarda AM veya gö üs a r s durumunda bilinen major predispozan faktörler bulunmuyorsa kokain için rutin toksikoloji taramas yap lmas faydal d r. Koroner anjiyografi kokain ile iliflkili infarktlar n 1/3 ünde normaldir. Geriye kalanlar n büyük bölümünde ise anjiyogram de iflik derecelerde az miktarda trombüs veya KAH göstermektedir. c. Emboli: Gençlerde AM nin nonaterojenik bir di er sebebi; koroner embolidir. Arteriyel embolinin bafll ca nedenleri; infektif endokardit, foramen ovaleden paradoks emboli, atriyal miksoma ve hiperkoagulabil durumlard r, genel olarak koroner dolafl mda bu olay n görülmesi oldukça seyrektir. d. Koroner Arter Anomalileri: Ç k fl anamolisi olan arterin çevresindeki yap lar n kompresyonuna ba l olarak iskemi, infarktüs ve/veya ani kalp ölümü geliflebilir. Örne in; sol koroner arterin valsalvan n sa koroner veya non-koroner aortik sinüsünden ç kmas durumu ani kalp ölümü ile iliflkilendirilmifltir (özellikle, koroner arter aort ve pulmoner arter kökleri aras nda gidiyorsa). e. Miyokardiyal-Köprü ve Spontan Koroner Disseksiyon: Ateroskleroz aflikar de ilse (risk faktörleri ve kardiyak veya periferik manifestasyonlar ve aile hikayesi yoksa) düflünülmelidir. 2. Aterojenik Mekanizmalar: nfarktlar n ço unlu u tipik olarak ateroskleroza ba l görünmekle beraber, genç AM hastalar nda geleneksel risk faktörleri de s k olsa dahi non-aterojenik etyolojileri düflünmek önemlidir. 60 yafl ndan daha küçük olup, yo un bak m ünitesine AM ile kabul edilen hastalar n ço unlu unda bilinen KAH risk faktörleri bulunmufltur (Am J Cardiol 1991;67: ). Genç hastalarda daha yayg n KAH öngören geleneksel risk faktörlerinin say s n n artt da bildirilmifltir. En s k bulunan risk faktörleri; sigara içme, dislipidemi ve KAH n aile hikayesidir (Am J Cardiol 1995; 76:8A-20A). Hipertansiyon ve diyabet genç M hastalar yla daha az korelasyon göstermifltir. Çünkü bu süreçlerin damar üzerindeki etkileri ve sonuçlar uzun döneme yans maktad r (Curr Opin Cardiol 2000;15:416-21). Soru: --Bir hastada s kl kla çoklu risk faktörleri bulunmas ile di erlerine göre daha erken (daha genç yaflta) AM geçirmesinin sebepleri (-?-). (a) Bilinen risk faktörlerinin fliddeti, (b) Bilinen risk faktörlerinin çoklu kombinasyonu, (c) Patolojik cevab güçlendiren hastan n altta yatan genotipi, (d) Yukar dakilerin kombinasyonu. (e) Ayr ca aterosklerozlu genç hastalarda art r lm fl egzersiz ile miyokard n oksijen ihtiyac daha yüksektir; dünya klasman ndaki atletlerde s k oluflan bu durum, büyük titizlikle dikkate al nmaktad r (Sport Med 1997; 24:97-119). Geleneksel risk faktörlerinden sigara, genç M hastalar nda KAH risk faktörleri listesinin bafl ndad r (%60-90). P DAY çal flmas nda; kaza sonucu ölen yafl aras ndaki genç erkeklerde sigara içilmesinin markeri olan tiyosiyanat düzeyi

5 Gençlerde Akut Miyokard İnfarktüsü (AMİ) 1047 ile sa koroner arter ve abdominal aortada yükselmifl aterosklerotik lezyonlar aras nda korelasyon bulunmufltur. TIMI çal flmas nda genç M hastalar nda sigara içicili i daha s k bulunmufltur, bunlarda trombüse efllik eden lezyonun darl k derecesi daha az kritik olup, bu bulgu; hassas plak rüptürünü iflaret etmektedir. Daha yak n bir çal flma, yüksek-riskli hastalarda planlanarak, pasif sigara inhalasyonu yasaklanm flt r; sigara içicilerinin tamam nda erken klinik ateroskleroz geliflmemesi, baz hastalar n sigaran n damar üzerindeki toksik etkilerine daha duyarl oldu unu göstermifltir. Epidemiyolojik çal flmalarda istatistiksel olarak en erken KAH, geleneksel risk faktörleri sonucunda geliflmektedir. Önceden bilinmeyen, yeni has l olan risk faktörleri (standart risk faktörlerinin d fl nda) de genç hastalarda ileri yafllara göre nisbeten daha s kt r; hiperinsülineminin erken (prematüre) aterosklerozdaki rolünü destekleyen biyolojik ve epidemiyolojik kan tlar n var oldu u görünmektedir. AM geçiren hastalarda, standart risk faktörleri bulunmayanlar n hepsinde (yafl ve cinsiyetten ba ms z) yeni has l olmufl risk faktörlerinin taranmas düflünülmelidir. 45 yafl ndan önce M geçirenlerde, kal tsal genetik bozukluklar n baz flekillerinin bulunma flans yaklafl k %50 dir. Aterosklerozun, /Prematüre-damar hastal n n; yeni bulunmufl-risk Faktörleri: Lipoprotein (a), Homosistein, nsülin düzeyleri, Fibrinojen, DHEA-s, LDL-partikül büyüklü ü (küçük, yo un, LDL, Paterni B), Oksidize-LDL düzeyi, Azalm fl HDL2 alt-fraksiyonlar. Lipoprotein (a); Bir çal flmada AM li genç erkeklerde Lipoprotein (a) fazlal en s k bulunmufltur (%18.6). Lipoprotein (a), özellikle dikkat çeken bir moleküldür, apoprotein (a) mozayi ine ba lanm fl LDL ye-benzer lipoprotein B partikülü ihtiva etmektedir. Lipoprotein (a) n n direk olarak arteriyel duvar içerisinde depoland bilinmektedir; burada ateroskleroz geliflimine yard mc patolojik reaksiyonlar teflvik edebilir (muhtemelen). Ayr ca, apo (a) mozayi i plazminojenle önemli benzerlik tafl maktad r; plazminojen aktivatörü için tuzak yaratmakta (aktivatörü yakalamakta), fibrinolizi rekabet ile inhibe etmekte ve hiperkoagülabil durumun oluflmas ile sonuçlanmaktad r. Lipoprotein (a), lipoproteinler ve koagülasyon sistemi aras ndaki potansiyel kavfla a (kesiflme noktas ) uymaktad r. Lipoprotein (a) y anlaml olarak düflüren bir ilaç yoktur (Niyasin-?). HDL; S kl kla erken KAH l erkeklerde, tek lipid anormalli i anlaml olarak düflük HDL düzeyidir, bunlarda LDL düzeyi düflüktür, dolay - s ile LDL major sorumlu lipoprotein de ildir (Curr Opin Lipidol 1997;8: ). Buna çok benzeyen, kal tsal lipid bozuklu u hipo-alfalipoproteinemidir. HDL düzeyi ve KAH aras nda ters iliflki gösterilmifltir. Buna göre HDL düzeyinin anlaml yükseltilmesi, bu hastalarda hastal n klinik seyrini anlaml olarak de- ifltirecektir, HDL düzeyinin de ifltirilmesi, yükseltilmesi güçtür; vücut-kitle indeksinin düflürülmesi, egzersiz HDL yi yükseltir, en etkili ilaç ise Niyasin dir. Hafif miktarda alkol al m HDL düzeyini yükseltebilir (Tablo 32-1).

6 1048 Temel Kardiyoloji TABLO Düflük HDL-K nin Tan m ERKEK KADIN < 40 mg/dl < 50 mg/dl HDL-K Y YÜKSELTEN G R fi MLER A. Yaflam flekli de iflikli i Zay flama Aerobik egzersiz Sigaray b rakmak Akdeniz diyeti, bal k/azalt lm fl karbonhidrat tüketimi fiarap, akflam yeme i ile (2-6 0z) B. laçlar Statinler Fibratlar Niyasin Bal k ya, Omega-3 ya asidlerinden zengin beslenme Tiyazolidinler Circulation 2005; 111: Z = cc Beta-bloker kullanmakta olan hastalarda ISA l (intrensek sempatik aktivitesi olan) Beta-blokerler tercih edilmelidir, bunlar n düflük HDL yi daha fazla düflürme e ilimi yoktur. Beta-blokerlerin bu olumsuz etkileri faydal olanlar ile dengelendi inden, bu konuda karar kifli baz nda verilmelidir. VA-HIT çal flmas nda, yaklafl k 5 y ll k takipte Fibratlar ile HDL de %6 hafif art fl olmufl ve (32 mg/dl den 34 mg/dl ye yükselme) koroner sebepli ölümler %22 azalm flt r (N Engl J Med 1999;341:410-8). Di er çal flmalar da, fibrat faydas n n mekanizmas n n hipertrigliseridemiyi düflürmesinin ötesinde HDL ye etkisi ile ilgili olabilece ini göstermifltir. HDL düzeyinin trigliseridlerin düflmesi ile de düzeldi i unutulmamal - d r. Diyet (bu düflük yafl diyeti ile birlikte s kl kla al nan özellikle yüksek karbonhidratl diyeti), egzersiz ve sekonder faktörlerin tedavisi (diyabet, nefrotik sendrom, tiroid hastal klar ) trigliserid düzeyini düflürebilmektedir. Statinlerin ise düflük HDL düzeyine nötral etkisi vard r (AFCAPS çal flmas ). Özellikle genç hastalarda izole düflük HDL düzeyi niyasinin HDL üzerindeki etkisinden büyük miktarda fayda görmektedir. lginç olarak familyal hiperkolesterolemi ile erken KAH riski aras nda kuvvetli iliflki mevcuttur (erken M lerin %3). Yak n zamandaki çal flmalar; yükselmifl LDL, yüksek trigliserid ve düflük HDL düzeylerinin kombinasyonunun ( sendrom X ) özellikle aterojenik oldu u gösterilmifltir, olas mekanizmas ; lipoprotein (a) ve HDL nin trigliseridlerin etkisine kar flmas veya altta yatan insülin rezistans d r. Yükselmifl trigliserid düzeyi ayni LDL/HDL oran nda fakat daha düflük trigliseridemi bulunanlara göre artm fl ateros k lerotik riski iflaret etmektedir (Diabetes 1991;14: 461-9). Sonuç; bilinmeyen familyal lipid bozuklu- u, genç M lerde genetik çal flmalarda saptanm flt r. Aterosklerozu kolaylaflt ran de iflkenler, geleneksel risk faktörleri afla da özetlenmifltir.

7 Gençlerde Akut Miyokard İnfarktüsü (AMİ) 1049 Düflük HDL-Kolesterol Düzeyinin Sebepleri Yükselmifl trigliseridler Obezite Fiziksel inaktivite Sigara içilmesi Çok yüksek karbonhidrat al m (total enerji al m n n >%60 ) Tip-2 Diyabet De iflik ilaçlar(beta-blokerler, anabolik steroidler, progestasyonel ilaçlar) Genetik faktörler Homosistein; Homosisteinin aterojenik kökleri konjenital homozigot homosisteinüriye dayanmaktad r; çocuklu un ilk y llar nda fatal olup bir fenotipi erken damar hastal geliflimini içermektedir. Homosistein düzeyinde genetik olarak belirlenmifl art fl KAH ve di er tipteki damar hastal klar n n n geliflimine yard mc olabilir. Gösterilmifl endotel hasar n n mekanizmalar ; oksidasyon, düz kas hücre pro liferasyonu, endotel hücrelerinin NO üretimini inhibe etmesi, endotelden artm fl trombomodülin oluflumudur. Homosisteinüri insidans ; otozomal ressesif olarak 1:200,000, heterozigotlu u ise 1: 100 dür. Epidemiyolojik çal flmalar homosisteinemi ile M, periferik damar hastal ve kardiyovasküler damar hastal aras ndaki iliflkiyi desteklemifltir konsantrasyona-ba ml etki gibi; normal s n rlarda olsa dahi). PHS (Physician health study) çal flmas nda, homosistein düzeyinin, yafl ndaki erkeklerde >%5 bulunmas daha düflük homosistein de erlerine göre bu kiflilerde M nin rölatif riskini 3.1 art rm flt r (Curr Atherscler Rep 2000;2:194-9). Tromso çal flmas, homosistein düzeylerindeki düflmeninin faydal oldu unu göstermifltir. Buna karfl l k HOPE-2 de B vitaminleri (B12, Piridoksin, Folik asit) ile Homosistein düflürülmesinin geliflecek olay insidans na faydas gösterilememifltir. Homosistein ve prematüre KAH aras ndaki iliflki geç M hastalarda araflt r lmam flt r ve gösterilememifltir. Fibrinojen; Birçok çal flmada Fibrinojen düzeyi ile KAH/AM aras nda iliflki gösterilmifltir. Mekanizmas, koagülasyon ve kan viskozitesine yükselmifl fibrinojen düzeyinin etkisidir. Framingham çal flmas nda yaflla paralel olarak fibrinojen düzeyi artm flt r; KAH insidans, fibrinojen düzeyi 3.1 gr/l yi afl nca anlaml olarak yükselmifltir. 45 yafl ndan küçük hastalarda ise fibrinojen prematüre KAH geliflimini kolaylaflt rm flt r (Br Heart J 1986;55:58-66). Yükselmifl fibrinojen düzeyi <45 yafl ndaki hastalarda iskemik kalp hastal n n en iyi markeri olarak bulunmufltur; muhtemelen risk faktörü olarak fibrinojenin de ifltirilmesine daha az dikkat edilmifltir (sadece alkol ve kad nlarda östrojenin fibrinojen düzeyini düflürdü ü gösterilmifltir). Gençlerde KAH n Klinik Özellikleri: Genç M hastalar nda, tipik olarak daha az yayg nd r; daha az say da ve intraluminal darl k derecesi daha az ciddidir. Bir çal flmada, <40 yafl ndaki post-m hastalar nda tek damar hastal ve infarkt arteri olarak LAD daha s k bulunmufltur (N Engl J Med 1995;332:286-91). SV fonksiyonlar ise gençlerde farkl bulunmam flt r. Hat rlanmas gereken not; Aterosklerozun erken evreleri lumen çap n de ifltirmemektedir (abluminal), buna karfl l k bunlar n rüptür e ilimleri daha fazlad r; M lerin büyük bölümü darl k derecesi <%70 olan lezyonlardan oluflmaktad r. KAYNAKLAR 1. Cannon CP. Management of Acute Coronary Syndromes. Humana Pres Inc p Fuster V, Topol RJ, Nabel EG. Atherothrombosis And Coronary Artery Disease. Lippincot Williams & Wilkins p

8 1050 Temel Kardiyoloji Non-aterojenik Miyokardiyal skemi; Kounis ve Tako-tsubo Sendromlar : ---Var olan n yeniden keflfi? Nonaterojenik etyolojili 2 akut miyokardiyal iskemik sendrom günümüzde dikkat çekmekte olup san ld kadar seyrek olmad klar belirlenmifl olup klinisyenlerin özellikle koroner anjiyografide koroner arterlerinde anlaml lezyon bulunamayan hastalarda bunlara odaklanmas önerilmektedir. 1. KOUN S SENDROMU (Alerjik angina ve M ): Önceden bulunan plaklar n üzerinde Non-okluziv trombüs, dinamik obstrüksiyon, inflamasyon ve/veya infeksiyon ve sekonder anstabil angina sendromunun birlikte bulunan 5 ortak müstesna sebebi de ildir (Circulation 1998;98: ). Vazospastik angina yaklafl k 10 y ldan beri anstabil anginan n bir formu olarak sunulmaktad r, nadiren alerjik reaksiyonlar da sebep olmaktad r; histamin veya lökotrinler gibi mediyatörler koroner arterlerin düz kaslar n etkilemektedirler. Akut veya kronik allerjik süreçte birlikte gö üste rahats zl k flikayeti ile angina pektorisin karakteristik klinik ve laboratuar bulgular bulundu u iflaret edilmifltir, bu durum sonralar Allerjik angina olarak isimlendirilmifltir (Br Clin Pract 1991;45:121-8). Bu, AM ye ilerleyebilir ve böylece Allerjik M olarak isimlendirilir. Heriki alerjik koroner sendrom anlaml do al örneklerdir, bunlar n klinik ve laboratuvar bulgulardan kaynaklanan büyük klinik ve tedavi kar fl kl klar na sebep olmaktad r. Bugün gerçek olan; anstabil angina ve AM lerin büyük bölümü koroner arter spazm ve trombüs oluflumu ile takip edilen ateromatöz erozyon veya rüptürünün kombinasyonu sonucundad r. Alerjik ve hipersensivite reaksiyonlar mast hücrelerinin degranülasyonu ve histamin, lökotrienler ve nötral proteazlar (flimaz, triptaz) gibi mediyatörlerin sal m ile iliflkilendirilmifltir. Histamin ve lökotrienler güçlü koroner vazokonstriktörlerdir ve triptaz ve flimaz metalloproteinaz olup plak erozyonu ve rüptürüne sebep olan kollajen parçalamas n tetiklemektedirler; sonuçta akut koroner olay bafllamaktad r. Allerjik anginay meydana getiren durumlar n baz lar : G da alerjisi, bronfliyal astma, serum hastal, ürtiker, anjiyoödem; ilaçlar (antibiyotikler, kontrastlar, kortikosteroidler, dekstran, NSA ; deri dezenfektanlar ; streptokinaz, tetanus-toksoidi; glaphenine, zomepirac ve y lan zehiri, sar -ar sokmas ). Sebep saptanabiliyorsa derhal uzaklaflt r lmal dr (Circulation 1999;100:156). Genel Bilgiler 1-7 : Akut koroner sendromlar ile allerjik veya hipersensivite reaksiyonlar n n (anaflaktik veya anaflaktoid reaksiyonlar n da) birlikte görülmesi klinik pratikte gittikçe artmaktad r; birçok bildiride mast hücre aktivasyonu ile akut kardiyovasküler olaylar iliflkilendirilmifltir de Kounis ve Zavras alerjik angina sendromunu tarif etmifltir: Gö üs a r s ile alerjik reaksiyonlar n ayn anda oluflmas, alerjik olay sonucunda sal nm fl inflamatuvar mediyatörlerin sebep oldu u klasik angina pektorisin klinik ve laboratuvar bulgular n n efllik etmesi. Alerjik angina akut miyokard infarktüsüne ilerleyebilir ve alerjik miyokard infarktüsü olarak isimlendirilir.

9 Gençlerde Akut Miyokard İnfarktüsü (AMİ) 1051 Bu tariften sonra 1995 de Costantinides; s - radan alerjik reaksiyonlar n dahi plak y rt lmas n art rma olas l ndan bahsetmifltir de, Braunwald; vazospastik anginay ; alerjik reaksiyonlar n meydana getirilebildi i görüflünü sunmufltur alerjik reaksiyonlar koroner damarlar n düz kaslar na etkili histamin veya lökotrienler gibi mediyatörler ile bu etkilerini göstermektedir. Bugün, alerjik angina ve alerjik miyokard infarktüsü Kounnnis Sendromu olarak adland r lmakta ve koroner arter spazm n n yeni sebebi olarak kabul edilmektedir. Bu sendromun 2 varyant yak n geçmiflte tarif edilmifltir; Tip-I variyant: Hastada normal koroner arter olup, koroner arter hastal n n n predispozan faktörleri bulunmamaktad r; alerjik olay koroner arter spazm ile normal kardiyak enzimler ve troponinlere veya koroner spazm yükselmifl kardiyak enzimler ve troponinler ile AM ye gitmektedir. Bu variyant endotelyal disfonksiyon veya mikrovasküler anginan n manifestasyonu olarak bildirilmektedir. Tip-II variyant: Hastada özünde sorumlu olaydan önce ateromatöz hastal k bulunmaktad r; akut alerjik epizod bu hastada klinikte AM ye sebep olan plak erozyonu veya rüptür meydana getirmektedir. Kounis Sendromunu Meydana Getirebilen Sebepler 1 : 1. Hipersensivite Durumlar ; - Anjiyo-ödem, bronfliyal astma, egzersizin sebep oldu u-anaflaksi, - G da allerjisi, - diyopatik anaflaksi. - Mastositoz. - Serum hastal, ürtiker. 2. laçlar; - Antibiyotikler, analjezikler, antineoplastikler. - Kontrast ilaçlar. - Kortikosteridler, ntravenöz anastezikler. - Non-steroidal antiinflamatuvar ilaçlar (NSA ). - Cilt-dezenfektanlar. - Trombolitikler. - Antikoagülanlar. 3. Çevresel temaslar; - Kar nca s rmas, ar sokmas, sar -ar sokmas. - Medüz sokmas. - Ot kesmek, sarmafl k zehirlenmesi. - Lastik (lateks) temas. - Kabuklu deniz hayvan yemek. - Sar -ar alerjisi, kabuklu hayvan yemek. - Zehirli y lan (engerek) zehiri, zehirlenme. nflamatuvar mediyatörler histamin, nötral proteazlar (flimaz, triptaz) ve araflidonik asit ürünleri (fosfolipaz yolunda; lökotrienler, siklooksigenaz yolunda; tromboksan), trombosit aktive eden faktör, de iflik sitokinler ve kemokinler alerjik epizodlar ve akut koroner sendromlar n herikisinde de idrar ve kanda artm flt r. Allerjik reaksiyonlar s ras nda mediyatörlerin sal n m koroner spazm ve/veya ateromatöz plak erozyonu veya rüptürüne sebep olmaktad r. Alerjik ve non-allerjik koroner sendromlar aras nda ortak yol bulunmaktad r. Mast hücreleri sadece plak erozyonu ve rüptüründen önce sorumlu bölgeye girmeyip, gerçek akut koroner epizodan önce ise içeriklerini salg lad klar gösterilmifltir. Mast hücreleri ekstra-renal renin-anjiyotensin sistemleri sayesinde ilave Renin kaynaklar d r, bunun ötesinde insanda anjiyoten-

10 1052 Temel Kardiyoloji sin-ii gen ekspresyonu da meydana getirmektedirler. Mast hücreleri histamin yapmaktad rlar, histamin; (1) koroner arterleri kasmakta, (2) ayr ca trombositleri aktive etmekte ve trombositlerin agonistlerine (adrenalin, trombin, 5-Hidroksitriptamin) karfl agregasyon cevab n güçlendirmektedir. (3) nflamatuvar hücrelerin (nötrofilller, monositler, ve eozinofiller) aktivitelerini de düzenlemektedir. (4) Endotel hücrelerinden proinflamatuvar sitokinlerin oluflumuna sebep olmaktad rlar, endotel hücre yüzeyindeki p-selektini up-regüle etmektedir, ve intimal kal nlaflma ve trombüs oluflumunu meydana getirmektedir (hayvan modellerinde). Histamin ve IL-6 akut stres durumlar nda sal nmaktad r; stres ile iligili koroner inflamasyonu aç klamaktad r. (5) Histamin insan endotel hücreleri damar duvar düz kas hücrelerinde Doku-Faktörü (DF) ekspresyonu ve aktivitesine sebep olmaktad r. DF, koagülasyon aktivasyonunun (F-VII aktivasyonu, F-X aktivasyonu ve Trombin oluflumuna kadar giden) anahtar enzimidir (Bölüm-18Aa) Kounis sendromu; mast hücre aktivasyonu ile iliflkilendirilmifl durumlar n (alerjik veya hipersensivite ve anaflaktik veya anaflaktoid olaylar) ve akut koroner sendromlar n ayn anda olufludur. Klinikle ilgisi; akut alerjik reaksiyonlar ile iliflkilendirilmifl AKS ler klinik pratikte gittikçe artmaktad r. Gerçek s kl n belirlemek güçtür. Yak n geçmiflteki bir çal flmada önkolun ventral yüzü tek kar nca ile s r lan sa l kl gönüllülerde (21 kifli); sokmadan 60 saniye sonra 2 olguda (%9.5) gö üs a r s ile akut miyokardiyal iskemiyi iflaret eden EKG de ifliklikleri geliflmifltir (Emerg Med J 2004;21:149-54). Bern, sviçrede anestezide 3 y ll k dönemde 226 olguda genel anaflaksi ile dolafl m problemleri bir baflka bildiride anestezide kardiyovasküler semptomlar en s k klinik özellikler olarak bulunmufltur (Br J anaesth 2001;87: ). 10, 000 kiflilik populasyonda alerjik reaksiyon ile dolafl m bozuklu u y lda 100,000 de bulunmufltur. Bunlar n %10 u yiyeceklere, %18 i ilaçlara %59 u zehirlere ba lanm flt r (Clin Exp Allergy 2004;34:285-90). Yak n zamanda koroner aertere laçl -Stent tak lmas ndan 4-18 ay sonra allerjik reaksiyonlar (kafl nma ürtüker, astma bronfliyale) ile stent trombozu (angina) ve ölüm bildirilmifltir (JACC. 3 Jan). skemik kalp hastal hipersensiviteyi iflaret eden hikayesi olan hastalar n cilt ve antikor testine gönderilmeleri do rudur. Deneysel olarak kullan lan inflamatuvar mediyatörlerin etkilerine karfl -etkili olan mediyatör antagonistleri, mediyatör biyosentezi inhibitörleri ve mediyatör reseptör blokerlerini gelifltirmek için çal flmalar yap lmaktad r. Ancak, medikal alanda; sodyum- nedocromil, sodyum- kromoglikat, ketotifen, Iopdoksamid ve di erleri mast hücrelerinin stabilizasyonunu etkilemek için deneysel olarak günümüzde kullan lmaktad r. Polifenolik bitki muhtevalar (flavonoidler gibi)bazofiller ve mast hücrelerini bloke etmekte ve mediyatör sal m n inhibe etmektedirler. Yak n geçmiflteki bir çal flmada; anti Ig-E tedavisi ile humanize-edilmifl (insanlaflt r lm fl) Ig1 monoklonal antikorlar mast hücreleri yüzeyindeki IgE ba lanmas ndan sorumlu bölgelere ba lanarak (bunlar maskeleyerek) mast hücre degranülasyonuna karfl koruma sa lam flt r (N Engl J Med 2003;348:986-93). Atopik hastalarda, anti-il-4r antikorlar ile tedavi sonucunda büyük miktarlarda IL-4 ve IL-13 oluflturulmufl; akut ve ciddi alerjik epizodlar önlenmifltir (J Allergy Clin Immunol 2005; 115:449-57).

11 Gençlerde Akut Miyokard İnfarktüsü (AMİ) 1053 Mast hücre membran n stabilize eden ve koruyan tüm bu ajanlar ve do al moleküller akut trombotik olaylar en az ndan baz durumlarda önleyebilmektedir (Circulation 1994; 90: ). Bu hipotez; koroner plaklar n anstabil lezyonlara ilerlemesinden korunmada has l olan yeni olas l kt r: Mast hücre degranülasyonunun inhibisyonu. Araflt rmac lar, mast hücrelerinin membran n sodyum-kromoglikat ile stabilize ederek ve inflamasyonu deksametazon ile azaltarak, geç trombotik olaylar önlemifllerdir (Circulation 2004;110:1670-7). KAYNAKLAR 1. Kounis NG. Kounis syndrome (allergic angina and allergic myocardial infarction):a natural paradigm?. nternational Journal of Cardiology 2006;110: Kouni NG, Zavras GM. Histamin-induced coronary artery spasm:the concept of allergic angina. Br J Clin Pract 1991;45: Zosin P, Miclea F, Munteanu M. Allergic myocardial infarction. Rom Med Review 1965; 19: Kounis NG, Zavras GM. Allergic angina and allergic myocardial infarction Circulartion 1996; 94: Kounis NG, Grapsas GM, Goudevenos JA. Unstable angina, allergic angina and allergic myocardial infarction. Circulation 1999;100: e Constantinides P. Infiltrates of activated mast cells at the site of coronary atheromatous erosion or rupture in myocardial infarction. 7. Braunwald E. Unstable angina. An etiologic approach to management. Circulation 1998; 98: TAKOTSUBO SENDROMU (Geçici, Sol Ventrikül Apikal Balonlaflmas, Stres-Kardiyomiyopatisi): Dünya genelinde, SV nin geçici apikal balonlaflmas ayr cal kl bir durum olarak teflhis edilmifltir. Geçici SV apikal balonlaflmas, SV apeksinin reversibil duvar hareket bozuklu u ve hiperkontraktil bazal segment ile karakterizedir. Bu durum, tako-tsubo ya- benzeyen SV disfonksiyonu olarak tan mlanm fl ve adland r lm flt r (Satoh ve ark. 1990). Tako-tsubo ;alt yuvarlak, boynu dar bir bal k avlama kab d r, Japonya da ahtopot yakalamada kullan lmaktad r (Resim 32-1). Bu hastal n yak nda bildirilen özellikleri; bu çal flmada mediyan yafl 74, hastalar n %82 si kad n, hastalar n hemen hemen tamam nda tetikleyici risk faktörleri; fiziksel ve ruhsal (duygusal) akut, fliddetli stres bulunmufltur ve bunlarda koroner risk faktörleri minimum düzeyde olup akut faz s ras nda (kronik faz s ras nda normale dönen) EKG de birçok derivasyonda ST-T segment elevasyonu veya tersleflmifl T-dalgas ile uzam fl QTc intervali saptanm flt r. Bu özellikler AM ye benzemektedir, bu nedenle AM den ay rt etmek çok önemlidir (gereksiz anjiyografi ile trombolitik uygulamas n önlemek için). Sersemletilmifl (stunned) Miyokard?; Uzam fl post-iskemik ventriküler disfonksiyon iskemik sersemletilmifl miyokard olarak sunulmufltur (afla ya-do ru koroner kan ak - m n n uzun süre kritik düzeyde anlaml olarak azalmas ndan sonra spontan veya reperfüzyon tedavileri ile tekrar sa lanmas sonucunda).

12 1054 Temel Kardiyoloji Bir çal flmada; (a) Akut fazda ST-segment elevasyonu s ras nda hiçbir hastada anjiyografik olarak spazm veya yavafl-ak m gösterilememifltir, (b) Ayn çal flmada Doppler k lavuz- teli ile mikrovasküler fonksiyonlar ölçülmüfl ve normal bulunmufltur ve (c) SV apeksinin miyokard nda artm fl kontrast tutulumu kontrast ventrikülografide saptanm flt r; koroner dolafl m n oluflturdu u hasar n etyolojisinde yard mc faktör olmad na inan lmaktad r (Resim 32-2). (d) Teknesyum-99m tetrafosmin ile miyokardiyal görüntülemede hemen hemen bütün hastalarda SV nin apikal miyokard n n T99m al m akut fazda azalm flt r ve sonra normale dönmüfltür, sintigrafik anormalliklerin olas sebebi; bu hastalarda koroner dolafl m bozuklu u olmad ndan, radyoaktif maddenin mitokondriyal al m n n anormalli ine ba lanm flt r (JACC 2003;41:737-42). RES M Antika tako-tsubo (Circulation 2003; 107: e 120-e121). Bu sendromda bildirilen tüm olgularda epikardiyal koroner arterde oluflmufl anlaml koroner darl k yoktur. Fokal koroner arter spazm ile ST-segment elevasyonu k s tl say da meydana getirilmifltir. Hipokinetik bölge ile vazospazm oluflturulan koroner arter bölgesi (jeopardize alan) aras nda farkl l k saptanm flt r; epikardiyal veya mikrovasküler düzeyde çok-damarl koroner spazm bu sendromun oluflmas na yard mc olmaktad r. Patolojik Bulgular; Bu sendromun endomiyokardiyal biyopsi sonuçlar ; fokal miyosit lezyonu, polimorf nüveli lökositlerden oluflan hücre infiltrarlar ve fibrozis ile miyokard dokusunun yer de ifltirmesidir. Fokal miyositoliz, hafif mononükleer hücre infiltrasyonu ve konnektif doku kayb n n hafif art fl görülmüfltür. Yukar daki çal flmada, interstisiyel fibroz en s k bulgu olarak gösterilmifltir, ve akut faz s ras nda komflu miyositlerde anlaml inflamatuvar infiltrasyon ve nekroz bulunmam flt r; akut miyokardit kan t yoktur (JACC 2003;41:737-42). Yeni bir çal flmada küçük say daki bir hasta grubunda; atriyoventrikülerblok, sinus bradikardisi, paroksismal atriyal fibrilasyon, ventriküler taflikardi ve ventrikül fibrilasyonunu içeren aritmiler bulunmufltur. Komplikasyonlar olarak pulmoner ve kardiyojenik flok bulunmufltur; baz hastalarda dopamin veya dobutamin infüzyonuna ihti-

13 Gençlerde Akut Miyokard İnfarktüsü (AMİ) 1055 RES M Olgu Örne i: 63 yafl ndaki hipertansiyonlu kad n, kocas ile tart flmadan sonra gö üs a r s ; geliflte EKG de prekordiyal derivasyonlarda ST-segment elevasyonu ile yükselmifl kardiyak enzimler. TÖE de, sistolik apikal balonlaflma gösterilmifltir (A daki oklar ). Sonra kontrastl TÖE de apekste kontrast yetersizli i yer alm flt r, anlam ; bu bölgede perfüz yon defekti (D deki oklar ). Hasta sonra kalp kateterizasyonuna gitmifltir. Koroner arter hastal gösterilememifltir (F de sol koroner arter), fakat orta derecede sistolik SV disfonksiyon ile apikal balonlaflma kan tlanm flt r (C). Hastaya stabil durum da medikal olarak yaklafl p, 3 hafta takip edilmifl ve kalp fonksiyonlar yaklafl k total olarak düzelmifltir; hesaplanm fl EF kantitatif olarak düzelip %42 den %56 ya yükselmifltir (B). Hastan n tekrarlanan kontrast TÖE sinde apeksin kontrast al m n n artt, anlam ; perfüzyonun düzeldi i saptanm flt r (E de oklar ) (Circulation 2006; 113: e762). (A)- Transözefajeyal Ekokardiyografide (TÖE) SV apikal balonlaflmas. (B)- Takipte TÖE de düzelmifl apikal fonksiyon para metresi. (C)- Sol ventrikülogram; belirgin sistolik disfonksiyon ve apikal balonlaflmay kan tlamakta. (D)- Miyokardiyal kontrast ekokardiyogram apikal bölgede perfüzyon defekti göstermektedir. (E)- Takipte miyokardiyal kontrast ekokardiyog ramda apikal bölgede düzelmeyi ve perfüzyonu göstermektedir. (F)- Koroner anjiyografide Sol koroner arterde epikardi yal arterde hastal k bulunmam flt r (Circulation 2006 ;113: e762). yaç olmufltur ve mekanik dolafl m deste i gerekmifltir. Bu sendromun tekrarlamas ; bir çal flmada %2,7 (72 hastada 2 hastada tekrar) olarak bildirilmifltir; akut psikolojik (duygusal) stresten sonra, bir hasta ölmüfltür (AM ). Literatürde, bu hastalar n ço unlu unun prognozunun iyi oldu u bildirilmifltir; kritik komplikasyonlar ve tekrarla- r için çok dikkatli izleme önerilmektedir. Hastal k sadece Japonlarda bulunmay p Avrupal beyazlarda da gösterilmifltir ve bütün Avrupal rklar (soylar) bu hastal a maruz kalm flt r. Bu çal flman n ilginç bir bulgusu, çoklu organ yetersizli inden ölen bir hastada yak nda geçirilmifl M nin makroskobik bulgusuna ve-

14 1056 Temel Kardiyoloji ya nebdeye rastlanmam flt r, mikroskopik muayenede ise normal miyokard dokusu, sadece biraz ya l infiltrasyon saptanm flt r; bu gözlemin anlam ; akut miyokardit bu hastal n etyolojisine yard m etmemektedir (Heart 2003;89: ). Ayr cal kl Özellikleri; Önceki bildiriler esas al nd nda bu sendromun karakteristikleri: (1) Balona-benzer, reversibil, SV apeksinde hareket bozuklu u ile bazal segmentlerin hiperkontraksiyonu. (2) EKG de AM ye benzeyen ST-T segment anormallikleri (Resim 32-3). (3) Koroner dolafl m anormalli inin gösteren minimal kan t (veya hiç yok). (4) Hastalar n ço unlu unda fiziksel ve emosyonel stres ile meydana getirilmektedir. (5) Hastalar aras nda yafll kad nlar s kt r. (6) Prognozu iyidir. X Reversibil SV duvar hareket bozuklu u gösteren birçok durum bildirilmifltir; iskemik miyokardiyal sersemleme, subaraknoidal hemoraji, feokromositoma krizi, akut miyokardit, taflikardinin sebep oldu u kardiyomiyopati, post-ressüsitasyon sendromu (uzam fl Kardiyo-Pulmoner canland rma ile). Yukar daki durumlardan ay rmak için bu sendrom; Primer (idiyopatik), geçici, SV apikal balonlaflmas olarak kategorize RES M Koroner anjiyografi: Stres-kardiyomiyopati li, 2 hastada, Gö üs a r s s ras nda koroner anjiyogram; birçok bölgede (LAD, CX de) lokal koroner vazospazmlar (oklar göstermekte ), nitrogliserinden sonra vazospazmlar tamamen düzelmektedir. CX: Siskümfleks koroner arter. LAD: Sol ön inen koroner arter. (Circulation 2005;111:472-9)

15 Gençlerde Akut Miyokard İnfarktüsü (AMİ) 1057 edilmelidir (Tablo 32-2), di er grup ise, yukardaki durumlara sekonder olarak geliflen geçici SV balonlaflmas d r. Etyolojisinin Nörojenik oldu u ima edilen sersemlemifl miyokard; Bu sendrom hastalar n n büyük ço unlu unda tetikleyici faktörler ruhsal ve fiziksel streslerdir. Dolay s ile burada Katekolaminler sorumlu tutulmaktad r. Hayvan çal flmalar nda ruhsal stres ile oluflturulan SV apeksinin geçici balonlaflmas β-reseptör blokaj ön-tedavisi ile normalleflmifltir (Circ J 2002;66:712-13). TABLO Primer, Geçici SV apikal balonlaflmas n n Teflhis Kriterleri A. Major Kriter: Geçici, balona-benzer SV apeksinde duvar hareket bozuklu u ile bazal segmentlerde hiperkontraksiyon. EKG de, AM yi taklit eden ST-T anormallikleri. B. Minör Kriterler: Tetikleyici faktörler; fiziksel veya ruhsal stresler. Kardiyak enzimlerde k s tlanm fl yükselme(hafif). Gö üs a r s. C. D fllama kriterleri: skemik miyokardiyal sersemleme. Subaraknoidal kanama. Feokromositoma krizi. Akut miyokardit. Taflikardinin meydana getirdi i kardiyomiyopati. (Heart 2003;89:974-76) Akut, Reversibil Stres-Kardiyomiyopatisi 6 ; çok büyük psikolojik stres ile tetiklenen akut ve h zla reversibil SV disfonksiyonuyak n geçmiflte tan nm fl bir klinik senaryodur, yukar daki bölümde ilk bildiriler Japonlar taraf ndan yap lan Takotsubo sendromu bunun efl anlaml örne idir. Bu sendromujn Takotsubo dan fark ; daha genifl SV miyokard alan n n tutulumu (yayg n duvar hareket bozuklu u, birçok damar bölgesine ait) ve SV global fonksiyonlar ile bu hastalar n hemodinami inin Takotsubo dan daha kötü olmas d r. Geçici SV duvar hareket bozuklu u ve iskemiye benzer semptom ve EKG de ifliklikleri bulunan bu iki sendromun ortak özellikleri; hastalar n hemen tamam n n kad n ve yafl ortalamas n n >50 olmas, öncesinde ise psikolojik stres bulunmas d r. Yak nda sunulan çal flma sonuçlar nda, ABD de 22 hasta; tümü kad n olan hastalar n yafllar ; (32-89) ortalama 65 ±13 olup 21 inin (%96) yafl >50 olarak bulunmufltur. Bu sendromun karakteristikleri:(1) akut substernal gö üs a r s ile ST-segment elevasyonu ve/veya T-dalgas tersleflmesi (Resim 32-4). (2) Koroner anjiyografide anlaml darl k olmamas. (3) Sistolik disfonksiyon ile (EF: %29± 9), SV nin mid ve distalindeanormal duvar hareket bozuklu u ( apikal balonlaflma gibi) (Resim 32-5). (4) Tetiklenmifl kardiyak olaydan hemen önce çok büyük psikolojik stres (yak nlar n n ölmesi, ölümcül t bbi hastal k teflhisi, tart flma, eviçi küfürlü kavgalar ve suiistimal, rza tecavüz, kumarda kaybetme, finansal iflas gibi) Anlaml say daki hastada (%37) hemodinamik bozukluk bulunmufl ve vazopressor ilaç ve ABP (intraaortik balon pompas ) ihtiyac olmufltur. Her hastan n önceki kardiyovasküler durumu 6±3 günde normalleflmifltir ve hastalar kurtulmufltur. MRI da; SV de çoklu-damar bölgelerini ihtiva eden diffüz olarak segmenter duvar hareket bozukluklar gözlenmifltir.

16 Temel Kardiyoloji 1058 RES M EKG Örnekleri-Psikolojik olarak tetiklenmifl 3 hastan n (AM ye ve akut koroner sendroma benzeyen reversibil SV disfonksiyonu) EKG bulgular ; (A)-V2-3 de ST-segment elevasyonu. (B)-V3 ve V4 de belirgin T-dalga inversiyonu. (C)-V1-3 de R-dalgas kuvvetlerinin gerçek yoklu u. (D)- C deki; V2-6 daki görülenlerin 2. gününde T-dalga tersleflmesine evolusyonu. (Circulation 2005;111:472-9) D YASTOL S STOL RES M Sol ventrikülografi- Sa anteriyor oblik pozisyonda diyastol (Solda) ve sistolda (sa da) Stress-kardiyomiyopatisi için karakteristik duvar hareket bozuklu unu göstermektedir; SV bofllu unun karakteristik kabul edilmifl görünümü: dar boyunlu alt yuvarlak flifle gibi; bu flekli veren distal (apikal SV bölümünün akinetik/hipokinetik bölgeler olmas, aksine proksimal (bazal) segmentlerin hiperkontraktil oluflu (okla gösterilmifltir). (Circulation 2005;111:472-89)

17 Gençlerde Akut Miyokard İnfarktüsü (AMİ) 1059 Bu sendromda, hastal n bafllang ç tablosu tipik olarak AM ye benzemekte veya geliflmekte olan akut koroner sendromu taklit etmektedir (fakat koroner hastal yoktur) miyokard kontraktilitesinde major bozukluk; ayr cal kl olarak SV nin mid ve distalinde (apikal) görülmektedir, SV sadece hiperkontraktil bazal segmentler ile desteklenmektedir. SV nin bafllang çtaki belirgin kontraktilite bozuklu u (EF:%29±9), destekleyici tedavilerden sonra normalleflmifltir (EF: %63±6). Klinik olaylar n fliddetli psikolojik ve fiziksel stres epizodundan hemen sonra bulunmas önemlidir, hastalar n yaklafl k %70 inde yaflam boyu fiziksel veya ruhsal stres epizodlar bulunmufltur; yak nlar ve arkadafllar nda beklenmeyen ölüm, ev içinde küfürlü kavga, yüzyüze tart flma bu epizodlar n tipik örnekleridir. Özellikle yaln z yaflayan yafll larda; umutsuz durumlar, hayattaki kay plar, kifliler aras ndaki çekiflmeler; bu tablo daha önce tarif edilen psikolojik strese ba l ani kardiyak- ölüm hipotezine benzemektedir (Ann Intern Med1971;74:771-82). Araflt r lan etkili Psikolojik mekanizmar: (1) Katekolaminlerin- yönetti i kardiyotoksisite;distal boflluk, miyokardiyal-sersemlemeye( stunning ) selektif olarak duyarl d r. Aterosklerotik koroner hastal n yönetti i miyokardiyal iskemi ile ilgili olmayan bu durum yukar daki çal flmadaki hastalarda diffüz, multifokal ve çok-damar koroner vazopspazm ile bulunmufltur (Resim 32-3). Baz Japon hastalarda; kateter laboratuvar nda spontan veya uyar larak saptanm flt r (2) Di er patofizyolojik mekanizmalar;mikrovasküler spazm ihtiva eden kardiyomiyopati, bozulmufl serbest ya asidi metabolizmas ve geçici SV ç k fl yolu obstrüksiyonudur (yaklafl k %20 hastada, Dobutamin verilmesine sekonder geliflen dinamik intraventriküler bas nç gradiyenti). Sonuç olarak bu durum STE-AM ve anstabil angina gibi akut koroner sendromlar n ay r c tan s nda düflünülmelidir. KAYNAKLAR 1. Kawai S, Suzuki H, et al. Ampulla cardiomyopathy ( Takotsubo cardiomyopathy)- reversibl left ventr cular dysfonction with ST segment elevation Jpn Circ J 2000;64: Tsuchihashi K, Ueshima K, Uchida T, et al. Transient left ventr cular apical balooning with coronary stenosis;a novel heart syndrome mimicking acute myocardial infarction. J Am Coll Cardiol 2001;38: Kuriso H, Kawagoe T, et al. Tako-tsubo-like left ventr cular dysfonction with ST-segment elevation: a novel cardiac syndrome mimickinc acute myocardial infarction. Am Heart J 2002;143: Kando M, Matsuoka R, et al. Assesment of clinical features n transient left ventr cular apical balooning. J Am Coll Cardiol 2003;41: Desmet WJR, Adriensesns BFM, Dens JAY. Apical balooning of left ventricle:f rst series in white patients. Heart 2003;89: KondoM, AbeY. Apical balooning of the left ventricle:a distinct entity?. Heart 2003; 89: Sharkey SW, John R, Andrey L, Zenowich GA, et al. Acute and Reversible Cardiomyopathy Provoked by Stres in Woman from the United States. Circulation 2005;111:472-9.

18

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Endotel zedelenmesi ATEROSKLEROZ Monositlerin intimaya göçü Lipid yüklü makrofajlar Sitokinler İntimaya kas h. göçü

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemii id i Tedavisi i Prof.Dr. Oktay Ergene İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemi Gelişimiş VLDL Chylomicron Liver Defective Lipolysis Remnants

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji Doğumsal kalp hastalığının sıklığı % 0.9 Ciddi anomali % 0.3 Her yıl 1.2 milyon kalp hastası bebek dünyaya gelmekte

Detaylı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? İngiltere

Detaylı

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER

SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER SPOR HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI SPORCULARDA KARDİYAK SEBEPLİ ANİ ÖLÜMLER DOÇ.DR.ERDEM KAŞIKCIOĞLU 1 35 yaşın altındaki sporcularda ani ölüm nedenleri 2% 1% 2% 4% 2% 2% 35% 3% 3% 3% 4% 5% 24% 10% Hipertrofik

Detaylı

M YOKARD HÜCRE ÖLÜMÜ 1,2 M YOKARD NFARKTÜSÜ

M YOKARD HÜCRE ÖLÜMÜ 1,2 M YOKARD NFARKTÜSÜ 9 M YOKARD HÜCRE ÖLÜMÜ 1,2 M YOKARD NFARKTÜSÜ Akut Miyokard nfarktüsü(am ); Aterosklerotik koroner arterin trombus taraf ndan t kanmas ile meydana gelen ve genellikle ciddi ve sürekli gö- üs a r s ile

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S

KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S 2 KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S Afla da ad bulunan uzmanl k dernekleri, ülkemizde kalp damar hastal klar n n azalt lmas için, kardiyovasküler

Detaylı

Endotel disfonksiyonuna genel bir bakış

Endotel disfonksiyonuna genel bir bakış Endotel disfonksiyonuna genel bir bakış Prof. Dr. A. Tuncay Demiryürek Gaziantep Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Farmakoloji Anabilim Dalı TFD-Trabzon Ekim 2007 Endotel Endotel tabakası, - fiziksel bariyer

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

YAfiLIDA SKEM K KALP HASTALIKLARI

YAfiLIDA SKEM K KALP HASTALIKLARI Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Geriatrik Hasta ve Sorunlar Sempozyumu 12-13 Kas m 1998, stanbul, s. 31-38 Sürekli Tıp İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

YILDIRIM /1 /2 /3 /4 /5 KOD DERS ADI

YILDIRIM /1 /2 /3 /4 /5 KOD DERS ADI KAR 16 KARDİYOLOJİ Dr. Haksun EBİNÇ /1 Dr. Mehmet Tolga DOĞRU /2 Dr. Murat TULMAÇ /3 Dr. Vedat ŞİMŞEK /4 Dr. Nesligül YILDIRIM /5 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS KAR 7001 SEMİNER SAATİ (Her Öğretim Üyesi

Detaylı

Tromboz ve tromboz tedavisi komplikasyonları. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi

Tromboz ve tromboz tedavisi komplikasyonları. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Tromboz ve tromboz tedavisi komplikasyonları Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Trombozun komplikasyonları Trombozun kliniği; tromboembolik olayın yerine,

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

ZOR VAKALAR Doç. Dr. Cuma Yıldırım

ZOR VAKALAR Doç. Dr. Cuma Yıldırım ZOR VAKALAR Doç.. Dr. Cuma YıldY ldırım SORU: Hangi vaka ZOR vakadır? OLGU-1 17 yaşında erkek hasta, 3 gündür olan göğüs ağrısı tarifliyor. Gece 23. 00 de acil servise kardeşleri tarafından getirildi.

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

ÇOCUKLARDA TROMBOEMBOLİK HASTALIKLAR

ÇOCUKLARDA TROMBOEMBOLİK HASTALIKLAR ÇOCUKLARDA TROMBOEMBOLİK HASTALIKLAR Dr. Ülker Koçak Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bilim Dalı HEMOSTAZ Prokoagülan Antifibrinolitik Antikoagülan Profibrinolitik ÇOCUKLARDA HEMOSTAZ

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR 17.03.2008 Tarihçe v 1914: Tuffier Dijital yolla aort kapak dilatasyonu v 1952: Bailey LV den dilatör ile yaklaşım v 1954: Gibbon KALP AKCİĞER MAKİNASI Aortik valvotomi

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay PERİFERİK ARTER HASTALIĞI Dr Sim Kutlay ENDOTEL Nitrik oksit Endotelin-1 Anjiotensin II Nitrik oksit NF-kB aktivasyonu Anjiotensin II Aktivatör protein-1 aktivasyonu Nitrik oksit Doku faktörü Plazminojen

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kardiyoloji Yıl/yarıyıl 4/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S) Dersin dili Kodu Kardiyoloji

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

Bölüm 2. Gö üs A r s Sebepleri: Miyokard iskemisinin sebep oldu u; gö üste rahats zl k hissi, s k nt veya a r :

Bölüm 2. Gö üs A r s Sebepleri: Miyokard iskemisinin sebep oldu u; gö üste rahats zl k hissi, s k nt veya a r : 37 Bölüm 2 GÖ ÜS A RISI Prof. Dr. Rasim ENAR Hipokrat: S k tekrarlayan kalp a r s yafll larda ani ölümü haber vermektedir (460-377 BC). 4 Abu-al Biruni: fiiddetli kalp ac s, opiyum ve sedefotu ile tedavi

Detaylı

Dalakda uzun süreli konjesyon hemosiderin birkimi ve fibrozise (siderofibrotik odak) yol açar. Bunlara Gamna Gandy cisimciği denir.

Dalakda uzun süreli konjesyon hemosiderin birkimi ve fibrozise (siderofibrotik odak) yol açar. Bunlara Gamna Gandy cisimciği denir. 1) Şiddetli şokta, böbrekte aşağıdakilerden hangisi görülür? (1999 EYLÜL) a.glomerulonefrit b.pyelonefrit c.akut tubuler lezyon d.papiller nekroz e.akut interstisiyel nefrit Hipovolemik şokta böbrekte

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

Akut koroner sendromlarda yeni antiagreganlar. Yrd.Doç.Dr.Mehmet DOKUR Zirve Üniversitesi Emine-Bahaeddin Nakıboğlu Tıp Fakültesi/Acil Tıp AD.

Akut koroner sendromlarda yeni antiagreganlar. Yrd.Doç.Dr.Mehmet DOKUR Zirve Üniversitesi Emine-Bahaeddin Nakıboğlu Tıp Fakültesi/Acil Tıp AD. Akut koroner sendromlarda yeni antiagreganlar Yrd.Doç.Dr.Mehmet DOKUR Zirve Üniversitesi Emine-Bahaeddin Nakıboğlu Tıp Fakültesi/Acil Tıp AD. Akut Koroner Sendrom(ACS) ST Segment Elevasyonlu Miyokart İnfarktüsü(STEMI)

Detaylı

SOL ANA KORONER HASTALIÐININ GENÇ VE YAÞLI HASTALAR- DA KLÝNÝK ÖZELLÝKLER VE RÝSK FAKTÖRLERÝ AÇISINDAN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

SOL ANA KORONER HASTALIÐININ GENÇ VE YAÞLI HASTALAR- DA KLÝNÝK ÖZELLÝKLER VE RÝSK FAKTÖRLERÝ AÇISINDAN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ TJIC Volume:11 Number:1 February 2007 TGKD Cilt:11 Sayý:1Þubat 2007 SOL ANA KORONER HASTALIÐININ GENÇ VE YAÞLI HASTALAR- DA KLÝNÝK ÖZELLÝKLER VE RÝSK FAKTÖRLERÝ AÇISINDAN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ Dr. M. Timur

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

OLASI AKS YAKLAŞIMI. Dr. Sinan KARACABEY Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği

OLASI AKS YAKLAŞIMI. Dr. Sinan KARACABEY Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği OLASI AKS YAKLAŞIMI Dr. Sinan KARACABEY Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği Bu grupta ele alınan hastaların Akut Koroner İskemi lehine objektif bir kanıt yoktur. - EKG

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 103-112. Prof. Dr.

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 103-112. Prof. Dr. .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri KARD YOLOJ GÜNDEM Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 103-112 Akut Koroner Sendromlar: Kavram, S n flamas, Risk Düzeyi Belirlemesi ve Tedavi

Detaylı

Ateroskleroz - Aterotromboz Prof. Dr. Rasim Enar

Ateroskleroz - Aterotromboz Prof. Dr. Rasim Enar İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Ateroskleroz; Koroner, Serebral, Periferik Arter Tutulumu Sempozyum Dizisi No: 52 Ekim 2006; s. 9-27 Ateroskleroz - Aterotromboz Prof. Dr.

Detaylı

Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris;

Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris; KALP AĞRISI Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris; Kalp ağrısı yada Akut koroner sendrom kalbe giden kan akımının aniden

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 56 Nisan 2007; s. 115-119. Prof. Dr.

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 56 Nisan 2007; s. 115-119. Prof. Dr. .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri KRON K VENÖZ YETERS ZL K Sempozyum Dizisi No: 56 Nisan 2007; s. 115-119 Telenjiektazi ve Retiküler Ven Tedavisi; Skleroterapi, Transkutan

Detaylı

KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI

KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI TKD KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI 1 KARDİYOLOJİ UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMI Süre: 5 yıl Rotasyonlar ve süreleri: Nefroloji: 3 ay Endokrinoloji: 3 ay Gastroenteroloji: 3 ay Göğüs hastalıkları: 3 ay

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

AKUT M YOKARD SKEM S - NFARKTÜSÜ; KL N K ELEKTROKARD YOGRAF

AKUT M YOKARD SKEM S - NFARKTÜSÜ; KL N K ELEKTROKARD YOGRAF BÖLÜM 7 AKUT M YOKARD SKEM S - NFARKTÜSÜ; KL N K ELEKTROKARD YOGRAF Prof. Dr. Rasim ENAR AKUT M YOKARD SKEM S - NFARKTÜSÜ; KL N K ELEKTROKARD YOGRAF : Neyi ararsan onu görürsün, Neyi bilirsen onu tan rs

Detaylı

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 7 1. HİZMET KAPSAMI: Kardiyoloji Anabilim Dalı, erişkin ayaktan ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24 saat

Detaylı

Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler. Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler. Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Cleveland, Ohio/ABD, Kasım 1998 Kaza notları: 2 kişi olay anında, 1 kişi hastanede

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ VIII. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KALITSAL FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ Dr. M. Cem Ar ve THD Hemofili Bilimsel

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT)

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Dr. Sabri Demircan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD September 20, 2014 Kardiyoloji Semineri 2009 1 Kalp Yetersizliğinin Ciddiyeti Ölüm Nedenleri

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Kardiyoloji Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

- KALP KRİZİ NEDİR - NASIL KORUNURUZ?

- KALP KRİZİ NEDİR - NASIL KORUNURUZ? - KALP KRİZİ NEDİR - NASIL KORUNURUZ? Prof. Dr. Nurettin ÖZCAN Right Coronary Artery: Right Anterior-Oblique PositioN BRANCH TO S-A NODE CONUS BRANCH R. MAIN CORONARY ARTERY MARGINAL BRANCHES BRANCH TO

Detaylı

HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ

HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ ANİ ÖLÜMLE İLİŞKİLİ YAPISAL KALP HASTALIKLARIN TEDAVİSİNDE SON GELİŞMELER HİPERTROFİK KARDİYOMİYOPATİ Dr. Murat Sucu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD. Tanım Eko, MR veya CT ile Herhangi

Detaylı

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ

ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ ACİL SERVİSTE ŞOK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Z. Defne DÜNDAR Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fak. Acil Tıp AD. KONYA ŞOK Sistemik doku perfüzyonu bozulduğu ve dokulara oksijen sunumunun azaldığı klinik

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 215 216 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 DERS KURULU YÜRÜTME KURULU DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ:

Detaylı

23 Nisan 2015, Perşembe. 23 Nisan 2015, Perşembe 13:15-14:10 17:20-18:10 14:30-15:20 İLGİNÇ OLGULAR VE KOMPLİKASYONLAR

23 Nisan 2015, Perşembe. 23 Nisan 2015, Perşembe 13:15-14:10 17:20-18:10 14:30-15:20 İLGİNÇ OLGULAR VE KOMPLİKASYONLAR 23 Nisan 2015, Perşembe 23 Nisan 2015, Perşembe 13:15-14:10 Saat Salon1 Açılış Töreni 13:00-13:15 GİRİŞİMSEL KARDİYOLOJİ DE 2014 GÜNCELLEMESİ 13:15-13:30 Perkütan Koroner Girişimlerde Yeni Antiagreganlar

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD.

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. Rehabilitasyonun Tanımı Fizyolojik veya anatomik yetersizliği

Detaylı

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri Mezenterik vasküler olay şüphesi ile gelen hastayı değerlendirmede kullanılan

Detaylı

Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Dersin Amacı KAH patogenezinin öğrenilmesi KAH lı hastaların klinik ve laboratuar bulgularının

Detaylı

SON DÖNEM BÖBREK YETMEZLİKLİ HASTALARDA VASKÜLER SERTLİK İLE VASKÜLER HİSTOMORFOMETRİK BULGULARIN KORELASYONU

SON DÖNEM BÖBREK YETMEZLİKLİ HASTALARDA VASKÜLER SERTLİK İLE VASKÜLER HİSTOMORFOMETRİK BULGULARIN KORELASYONU SON DÖNEM BÖBREK YETMEZLİKLİ HASTALARDA VASKÜLER SERTLİK İLE VASKÜLER HİSTOMORFOMETRİK BULGULARIN KORELASYONU Müge Özcan 1, Kenan Keven 1, Şule Şengül 1, Arzu Ensari 2, Selçuk Hazinedaroğlu 3, Acar Tüzüner

Detaylı

Asistan Oryantasyon Eğitimi

Asistan Oryantasyon Eğitimi Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi ST YÜKSELMESİZ Akut Koroner Sendrom SOAP/NSTEMI Gazi Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı 02.04.2011 Sunumu Hazırlayan Dr. Mehmet Mahir KUNT Hacettepe

Detaylı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Preeklampsi Hipertansiyon (>140/ 90) ve Proteinüri (>0.3 g / 24-s) > 20 gebelik hafta En sık medikal komplikasyon

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı