ÜNİTE İÇİNDEKİLER HEDEFLER. YANMA ve YANGIN Doç.Dr. Fatih ALTAN YANGIN SÖNDÜRME MADDE VE MALZEMELERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜNİTE İÇİNDEKİLER HEDEFLER. YANMA ve YANGIN Doç.Dr. Fatih ALTAN YANGIN SÖNDÜRME MADDE VE MALZEMELERİ"

Transkript

1 YANGIN SÖNDÜRME MADDE VE MALZEMELERİ İÇİNDEKİLER Giriş ve Temel Kavramlar Yangın Söndürmede Kullanılan Madde ve Malzemeler Su Karbondioksit Kuru Kimyasal (Kimyevî ) Tozlar Yangın Söndürme Köpüğü YANMA ve YANGIN Doç.Dr. Fatih ALTAN HEDEFLER Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Yangın söndürmede kullanılan madde ve malzemeleri tanımlayabilecek, Su ve karbondioksitin yangın söndürmedeki fonksiyonlarını açıklayabilecek, Kuru kimyasallar ve yangın söndürme köpüğü hakkında bilgi sahibi olabileceksiniz. ÜNİTE 3

2 GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR Bilindiği üzere, tüm tehlikelerde olduğu gibi, yangın riski de az da olsa her zaman, her yerde vardır. Dolayısıyla söndürme amaçlı çalışmaların asla ihmal edilmemesi gerekmektedir. Yangın ile baş edebilmek için yanma olayını iyi tanımak, söndürme çalışmalarından çok yanma olayını oluşturan unsurları kontrol ederek yangının meydana gelmesini önlemek gerekmektedir. Önceki ünitelerde, yanma ve yangın kavramları ile yangın sınıfları ile söndürme teknikleri üzerinde durulmuştu. Yangın söndürme, yanıcı maddenin türüne göredir. Şekil 3.1. Yangın söndürme tüpü ile yapılan doğrular ve yanlışlar Yangın söndürme madde ve malzemeleri, herhangi bir yangını kontrol altına alma veya söndürme amacıyla kullanılan her türlü gereçlerdir. Söndürme maddelerinin kullanılması, yanıcı maddenin türüne göre değişkenlik arz etmektedir. Yangınlarda başarılı olmanın en temel şartı, uygun söndürme maddesi seçimidir. Müdahale edilen her yangın gerek yanıcı madde farklılıkları ve gerekse müdahale tekniği açısından (yangın türü, yanıcı madde cinsi, müdahale yöntemleri gibi) farklılık arz etmekte ve bu farklılıklar da kısa sürede olsa müdahaleden önce bir araştırma yapma ihtiyacını gerekli kılmaktadır. Yangınlarda iyi araştırma yapılmadan seçilen söndürme maddesi, çoğunlukla zaman kayıplarından öte yangının yayılmasına sebep olmaktadır. Bunların yanı Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 2

3 sıra, söndürme maddesinin israfına ve maddi açıdan kurumun zararına yol açmaktadır. Yangın söndürücüler, yangın sınıfına göre seçilir. Şekil3.2. Yangın sınıfları ile uygun yangın söndürücüler Bu ünitenin amacı, belli başlı yangın söndürme maddeleri olan su, karbondioksit, kuru kimyevi toz ve köpük gibi madde ve malzemelerin öğrenilmesidir. YANGIN SÖNDÜRMEDE KULLANILAN MADDE VE MALZEMELER SU Yangın söndürmede en fazla kullanılan madde sudur. Büyük miktarlarda ve kolayca temin edilebilmesi, ucuzluğu, soğutma ve boğma gibi birtakım özellikleri suyun en yaygın kullanılan söndürme maddesi olmasını sağlamıştır. Şekil 3.3. Su ile yangın söndürme Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 3

4 Suyun söndürücü özelliği yanan madde ile temasa geçmesiyle ortaya çıkar. Suyun 0,35 mm lik damlalar hâlinde ateşe tatbik edilmesi suyun söndürücülüğünü artırır. Bu nedenle su verme cihazları suyu 0,1-1 mm arasında bir damla büyüklüğü oluşturarak kullanırsa, söndürme amacına daha çabuk ulaşır. Ancak bazı kimyasal maddelerle reaksiyona girmesi veya karışabilmesi, elektrik iletmesi ve söndürme esnasında çevresinde yanmayan maddelere de zarar vermesi gibi nedenler suyun söndürücü olmasını kısıtlayan faktörlerdir. Bu sebeple su, sadece A sınıfı olarak tanımlanan yangınlarda emniyetle kullanılır. Suyun söndürme özellikleri birden fazla olup, aşağıda başlıklar altında izah edilmiştir: Su, üç özelliğinden dolayı söndürmede tercih sebebidir. Soğutucu özelliği, Kaplama ve boğma özelliği, Emülsiyon için kullanma özelliği. Suyun Soğutucu Özelliği Su, soğutarak söndürme prensipleri içinde en çok kullanılanıdır. Suyun elverişli fiziksel ve kimyasal özelliği yanıcı maddeyi boğma ve yanıcı maddeden ısı alarak yangının söndürülmesinde en büyük etken olmaktadır. Genel olarak yanan bir cisim üzerine su temas ederse, suyun temas ettiği madde soğuyarak yanma noktasının altına iner ve dolaysıyla yangın söner. Su, yangın üçgenini oluşturan ısı oksijen ve yanıcı maddeden ısının düşmesi ve oksijenin azaltılarak söndürülmesinde en etkili söndürücüdür. Bazı durumlarda ateşin yayılmasını önlemek için maddeler henüz yanmaya başlamadan önce su sıkılarak (yangın mahalli ıslatılarak) soğutulur ve yanma önlenir. 1 gr suyun ısısını 1 C yükseltmek için 1 kalori gerekir. Su kendi ısısını artırabilmek için bir miktarda sıcaklık absorbe (emme) ederek temas ettiği maddeleri soğutur. Suyun soğutarak söndürme etkisini açıklamak için, 1 kg suyun buharlaştığında çevresinden 539 KCal değerinde ısı aldığını belirtmek yeterlidir. Su, yangın yerine kütlesel olarak gönderileceği gibi püskürtme tekniği ile de gönderilebilir. Suyun özel hortum başları veya sprinkler vasıtasıyla sprey hâlinde, dağıtılarak püskürtülmesi durumunda su, daha kolay buharlaşacak ve soğutma etkisini artıracaktır. Suyun Kaplama ve Boğma Özelliği Yangını suyla boğma, ateşi söndürmek için yeteri kadar su buharının (stim) meydana gelmesi sağlanarak, yanan bölgeden havayı kovma, dolayısı ile oksijensiz bırakma tekniğidir. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 4

5 Bu arada suyun kendisinden daha ağır sıvılar üzerinde kaplama yapacağını, kendisinden hafif sıvılar üzerinde bu özelliğinden istifade edilmeyeceğinin ve ayrıca suyun belli bir sıcaklığa ulaştığında su buharı yoğunlaşmaya başladığı zaman, soğutucu değil tam aksine ısıtıcı bir rol oynayacağının unutulmaması gerekir. Ayrıca suyun buharlaşması sırasında 1,7 defa artan hacim, eşit miktardaki havayı yangın ortamından uzaklaştırarak bulunduğu ortamda oksijen azalmasını temin ettiğinin bilinmesinde yarar vardır. Su buharlaşırken, hacmi 1,7 kez artar Suyun Emülsiyon (Emülsifikasyon) İçin Özelliği Birbiriyle karışmayan iki sıvıdan biri, diğerinin üzerinde dağılarak küçük damlalar meydana getirir. Bu damlalar bir süre için yanıcı sıvının üzerini kaplar, yanmayı durdurup yayılmasını önler. Fuel-oil üzerine ince damlalar hâlinde püskürtülecek su, yanmayı durdurur. Suyun bu teknikle kullanılması sonucu meydana gelen olaya emilsiyon (emülsifikasyon) denir. KARBONDİOKSİT Karbondioksit (CO2), yüksek basınç altında (50-60 kg/cm²) sıvılaştırılarak tüplere doldurulan, püskürtülmesiyle normal basınçta gaz hâline geçerek ortamdaki oksijen miktarını azaltan, yani boğucu etkisi ile yangını söndüren kimyasal bir söndürücü maddedir. Karbondioksit (CO 2) gazı temiz, kuru ve elektrik iletken değildir. Yangından korunacak eşyalara zarar vermez. Şekil 3.4. Karbondioksit (CO 2) Yanıcı olmayıp kimyevî maddelerle pek kolay birleşemez. Kullanım esnasında gaz hâlinde bulunduğu için, ateşin üzerine kolayca dağılarak yanıcı maddenin üzerini kaplar. Karbondioksitin püskürtülmesi esnasındaki ani basınç düşmesi, bir kısmının ortamdan ısı alarak (-78 C lık soğuklukta) kar hâline gelmesine sebep olur. Ancak soğutarak yangını söndürme etkisi ikinci derecededir. Sınırlı söndürme etkisiyle sadece B sınıfı olarak tanımlanan sıvı maddelerin yüzey yangınları ve yalıtkanlık özelliğinden dolayı elektrik yangınlarını söndürmekte kullanılır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 5

6 Belirli bir sürede ortam ısısı 31,8 C nin üzerinde olan yerlerde bulundurulması halinde, tüp içindeki sıvı gaz haline dönüşür, dolayısıyla tüp kullanılamaz. Bunun için karbondioksitli yangın söndürme cihazları ısısı 31 C altında olan yerlerde muhafaza edilmelidir. Karbondioksit zehirli bir gaz olduğundan, havadaki oranının % 9 un üzerine yükselmesi boğulmalara, % 20 nin üzerine yükselmesi ise ölümlere neden olabilir. Akaryakıt dolu madeni kaplardaki yangınların da söndürülmesi mümkün ise de, kaplar kızgın olduğundan karbondioksit dağıldıktan sonra alevlenme tekrar devam edebilir. Çünkü karbondioksit yangını boğmuş fakat soğutamamıştır. Karbondioksit gazlı söndürücüler B ve C sınıfı parlayıcı sıvı vb. yangınlarda kullanılır. Ayrıca sodyum, potasyum, magnezyum, titanyum gibi reaktif (alkali) metal yangınlarını karbondioksit söndürmez. Çünkü bu metaller karbondioksiti ayrıştırırlar ve bu durumda söndürme değil, yangını büyütme sonucu ortaya çıkar. Ofisler, elektrik risklerinin yoğun olduğu bölgeler, yağ ve solventler gibi sıvıların tutuşmasından meydana gelen yangınlara müdahalelerde etkilidir. Söndürmeden sonra ortamda hiç bir atık ve kalıntı bırakmaz. % 99,9 saflıkta karbondioksit, kendinden basınçlı bir gazdır. Yüksek soğutucu etkiye sahip olan karbondioksit, ortamdaki oksijen miktarını düşürerek kimyasal zincirleme yanma reaksiyonunu kırarak söndürme sağlar. Karbondioksit gazlı yangın söndürücüler, B ve C sınıfı (asetilen,yanıcı sıvılar, LNG, benzin, tiner, yanıcı gazlar vb), özellikle parlayabilir sıvılar ve elektrik tehlikelerini de kapsayan yangın riskleri için uygundur. Karbondioksit gazlı yangın söndürücüler elektronik malzemelere zarar vermez. Portatif (taşınabilir, seyyar) yangın söndürücüler, bu tip yangın söndürücü içerisinde dengede sıvı ve gaz halde CO2 bulunur. Dolum esnasında tüplere sıvı halde doldurulur. Şekil 3.5. Portatif yangı söndürme cihazı Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 6

7 Karbondioksitli portatif yangın söndürücülerin üzerinde basınç göstergesi bulunmaz. Kullanım esnasında gaz eksi 80 C civarında (-78 C) bir soğuklukla çıktığı için, kullanım sırasında dikkatli olunması gerekir. Zira tutma kolunda hata yapılırsa, soğuk yanıklarına sebep olabilir. Bu gaz, diğer söndürme gazlarına göre nispeten daha ucuzdur. Karbondioksitli yangın söndürücülerin kullanımında dikkat edilmelidir. Şekil 3.6. Yangın söndürme tüpünün kullanımı Şekil 3.7. Karbondioksitli portatif manuel yangın söndürme tüpleri Yüksek Basınçlı Karbondioksit Sistemleri ise, NFPA 12 ve ISO standartları ve kurallarına uygun olarak, mühendislik uygulaması ile, sistemin aktivasyonu sırasında, yangından korunacak maddelerin kimyasal özelliklerine göre, gerekli konsantrasyon sağlanmak sureti ile, ortamdaki oksijen oranını, tekrar tutuşmanın gerçekleşemeyeceği bir seviyeye düşürmek üzere tasarlanmaktadır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 7

8 Yüksek Basınçlı Karbondioksit Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri otomatik ya da manuel aktive edilecek şekilde tasarlanabilmektedir. Bu sistemlerde, yönlendirme valfleri kullanılarak, birden fazla yangına riskli alan koruma altına alınabilmektedir. Bu sistemlerin uygulama yerleri olarak, yüksek güç üniteleri ve jeneratör odaları, bilgisayar merkezleri, elektronik haberleşme sistemleri, veri depolama merkezleri, ARGE merkezleri ve laboratuvarlar, sıvı kaplama ve parlayıcı sıvıların kullanıldığı işletmeler, kimyasal üretim tesisleri ve alanları, depolama sahaları, arşivler, kömür dönüştürme, depolama ve işleme sahaları, çimento fabrikaları, otomotiv endüstrisi, gemi (marine) sistemleri, boya imalat ve uygulama vb işletmeler sayılabilir. Yüksek Basınçlı Söndürme Sistemleri otomatik veya manuel olabilir. Şekil 3.8. Yüksek Basınç Karbondioksit (C02) Sistemleri Yüksek Basınç Karbondioksit (CO 2) Sistemlerinde, CO 2 gazı, bar basınç altında ve oda sıcaklığında 20 kg, 30 kg veya 45 kg kapasiteli dikişsiz çelik silindirlerde depolanır. Grup hâlinde düzenlenen silindirler, her bir silindir bireysel olarak ortak bir tahliye manifolduna esnek yüksek basınç karbondioksit boşaltma hortumları ile bağlanır. Pilot silindir, otomatik sistemlerde, elektrikli aktivatör ile otomatik olarak, manuel sistemlerde ise manuel pnömatik aktivatör ile manuel olarak tetiklenir. Yedek silindirler ise, fleksible aktivasyon hortumları ile pilot silindirden taşınan basıncın, yedek silindir valfleri üzerinde bulunan pnömatik aktivatörleri otomatik tetiklemesi ile aktive olur. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 8

9 Mühendislik hesaplamaları sonucu, korunacak hacme monte edilen borulama sistemi ile silindirlerin içindeki gaz, karbondioksit tahliye nozullarına taşınır. KURU KİMYASAL (KİMYEVÎ) TOZLAR Kuru toz, yanan maddenin yüzeyini kaplayarak hava ile temasını kesmekte ve yapısındaki kimyasal maddelerin ayrışmasıyla söndürme işlemini gerçekleştirmektedir. Yangın sınıflarına göre farklı kimyasal birleşimlerde kuru toz kullanılmaktadır. B, C ve D sınıfı, yani sıvı madde, gaz madde ve elektrik yangınlarında kullanılan tozun esas maddesi sodyumbikarbonattır. Çok maksatlı olarak bilinen A, B, C ve D sınıfı yangınları söndüren toz ise amonyumfosfat esaslıdır. Kuru toz, yanan maddenin yüzeyini kaplayarak hava ile teması keser. Taşınabilir söndürücülerde, yangın araçlarında ve sabit sistemlerde depolanan kuru toz, azot veya karbondioksit gazıyla püskürtülmektedir. Kuru Kimyevi Tozlar (KKT), ateşin üzerine tatbik edildikleri zaman, sodyum bikarbonat ve su şekline dönüşerek ayrışır ve ateşi söndürür. Kuru kimyasal tozlar, uygulama esasında ısı ile kimyasal reaksiyona uğrayarak çok önemli ve her biri farklı sınıf yangınlara etkin olan, su ve karbondioksite dönüşmektedir. Kuru kimyevi tozlar zehirli değildir, ancak teneffüs edilen yerlerde bol miktarda bulunduğunda solunumu güçleştirir ve etrafı kapladığı için görüş zorluğu oluşturur. Kuru toz yangına yeterli uzaklıktan püskürtülmelidir ve yüzey kaplama özelliği, akışkanlığı ve tane iriliği ile ilişkilidir. Ayrıca bulunduğu cihazda ve depolandığı yerlerde zamanla bozulmaması, nem kaparak sertleşmemesi gereklidir. Kuru kimyevi tozlar, düşük ve normal sıcaklıklarda kararlı bir maddedir. Ancak yüksek sıcaklıklarda bazı ilaveler eriyip yapışkanlığa neden olacağından, muhafaza sıcaklığının 50 C yi aşmaması tavsiye edilir. Kuru kimyevi tozlar kimyasal yapıları nedeniyle nem çekici özelliktedir. Hâlbuki bu tozların depolanma sırasında ve söndürme cihazları içinde en az 5 yıl bozulmadan kalması gerekir. Bu amaçla; kullanılan ham maddeler kimyasal ve fiziksel işlemlere tabi tutularak, gerekli katkı maddeleri ilave edilir ve özel formülasyonlar ile kuru toz imal edilir. Kuru kimyevi tozlar, yangını çok kısa sürede söndürdüğü için yanıcı maddelerdeki yüzeysel yangınlarda da (A sınıfı) kullanılır. Kuru kimyevi tozun diğer bir özelliği de tane büyüklüğüdür. Tane büyüklüğünün yeterli yüzey kaplayıcı ve uygun püskürtme mesafesini sağlayıcı irilikte olması gerekir. Çok ince toz uzak mesafelere püskürtülemez. Fakat çok iri tozun da örtücülüğü azdır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 9

10 Kuru bir ortamda metaller ve alaşımlar üzerinde aşındırıcı etkiye sahip değildir. Fakat tuz yapısı yüzünden, söndürme işleminden sonra metallerin temizlenmesi tavsiye edilir. Kuru kimyevî tozlar, kum gibi aşındırıcı etkiye sahip değildir. Yağlı yüzeylerde uzun süre bekletildiğinde yağlı yüzeylerin bozulmasına yol açar. Bu yüzden kullanımdan sonra bu yüzeylerin temizlenmesinde fayda vardır. Kuru kimyevi yangın söndürme tozları, normal taşıma ve kullanım koşullarında hiçbir zehirleyici etki göstermez. Bununla beraber dolum ortamının havadar olması gerekir. Gözlerde ve solunduğunda burun mukozasında iritasyona neden olur. Ancak, bu kalıcı ve ciddi bir durum değildir. Kuru kimyevi yangın söndürme tozları; yanıcı sıvıların yüzeyinde kararlı bir atmosfer oluşturmaz. Sonuç olarak, sıcak metal yüzeyler ya da devam eden elektrik arkları varsa yangın yeniden başlar. Kuru kimyevi yangın söndürme tozunun kaptan boşalması ve püskürtülmesi karbondioksit veya azot gibi inert gaz basıncı ile sağlanır. Kuru Kimyevi Tozlar piyasada değişik ağırlıklardaki bulunur Etkin söndürme gücü, geniş kullanım alanı, kolay kullanım, emniyetli aksesuarlarla donatılmış olması ve rahat taşınması vb avantajlar, Kuru Kimyevi Tozlu söndürme cihazlarının tercih edilme sebepleridir. 1, 2, 6, 12, 25, 50,ve 100 kg lık çeşitli tipleri bulunmaktadır. Şekil 3.9. Çeşitli büyüklüklerde kuru kimyevî tozlu yangın söndürme cihazı Kuru kimyevi tozlar aşağıdaki başlıklar altında izah edilen özelliklere sahiptirler: Boğma özelliği: Kimyasal yapıları amonyum fosfat esaslıdır. Erime noktası düşük olan, kimyasal tozların alev ile temasında meydana gelen metafosfork asit (HPO 3), katı yüzeyler üzerinde camsı bir tabaka meydana getirmekte ve korlu yanan, ( A ) sınıfı yangınlarda, oksijen ile teması kesmektedir. Böylelikle, kuru kimyevi tozlar ateşe püskürtüldüğü zaman, alevi kısmen boğarlar. Soğutucu özelliği: Kuru kimyasal tozlar, ateşe püskürtüldükleri zaman sıcaklığın belirli bir kısmını emerler. Örneğin 18 C deki toz ateşe püskürtüldüğü zaman tozun 1 gramı 300 C ye yükselerek 79 Cal lik bir Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 10

11 Kuru Kimyevîler temelde parlayıcı sıvı yangınında kullanılır. ısıyı absorbe eder. Kuru kimyevi tozun soğutucu etkisi, yangınları çabuk söndürmesinin önemli nedenlerinden biri değildir. Ancak kuru kimyevi tozları dekompoze etmek için gerekli ısı enerjisi, maddelerin söndürme yetenekleri ile oldukça ilgilidir. Sonuç olarak, maddenin kimyasal aktif hâle gelebilmesi için, bütün kuru kimyevi maddeler ısıya duyarlı olmalı, yani ısıyı yutmalıdır. Aleve kalkan olma özelliği: Alevli yanan bir ateş üzerine püskürtülen kuru kimyevi toz, alev ile yanıcı madde arasında bir toz bulutu oluşturarak yanıcı maddeyi alevden gelen sıcaklığa karşı korur. Yani, yanıcı madde ile alev arasında kalkan vazifesi yapar. Bir diğer anlatımla, kuru kimyevi tozun püskürtülmesi, alev ile yakıt arasında bir toz bulutu oluşturur. Bu bulut, yakıtı alev tarafından yayılan sıcaklığa karşı bir ölçüde yalıtır ki buna Radyasyon Yalıtımı da denmektedir. Zincirleme yanma olayını engelleme özelliği: Kuru kimyevi tozların, yangın söndürücü özellikleri, büyük oranda, zincir kırma reaksiyonuna bağlıdır. Yanma olayının devam edebilmesi için yanan yerde açığa çıkan bazı maddeler birbiriyle birleşerek reaksiyonlar meydana getirirler. Yani, ateş üzerine kuru kimyevi tozların dökülmesi, reaktif parçacıkların birleşmesine ve zincirleme yanma reaksiyonu sürdürmelerine engel olur. Zincirleme yanma reaksiyonuna göre, yanan bölge içinde serbest radikaller vardır ve yanmanın devam etmesi için, bunların birbirleriyle reaksiyona girmeleri gereklidir. İşte, kuru kimyevi tozlar ise, açığa çıkan bu maddelerin birleşmesini engellemekte ve dolayısıyla yanma zincirinin oluşmasını önlemektedir. Böylece yanma olayı genişleyememekte ve dolayısıyla, yanma olayı daha kısa sürede söndürülmektedir. Günümüzde var olan ABC kuru kimyasal yangın söndürme tozlarının, üretiminde kullanılan kimyasal maddeler, etkili oldukları yangın sınıflarına göre farklı kimyasal bileşimlerde olup, BC, ABC, D tipi olarak gruplandırılır. Bu maddelere akış ve suya dayanıklılık özelliklerini, arttırıcı ve muhafazayı kolaylaştırıcı çeşitli ilaveler karıştırılır. Kuru kimyevi yangın söndürme tozlarından ABC tozu ile BC tozu hiçbir zaman birbiriyle karıştırılmamalıdır. Karıştırmak tehlikelidir. Bu konuya çok dikkat edilmelidir. Ayrıca, katı madde yangınlarında söndürme sonrasında geri ateşlenmeye sebep olabileceğinden dikkat edilmelidir. Su ile mutlaka soğutma yapılmasını gerektirir. Kuru kimyevi tozlar, temel olarak parlayıcı sıvı yangınlarında kullanılır. Elektriksel olarak yalıtkan olduklarından, enerjili elektrik donanımı ilgilendiren parlayıcı sıvı yangınlarında da etkilidirler. Fakat kirletici özelliği nedeniyle elektronik cihaz, hassas makina ve motor yangınlarında tercih edilmezler. Daha çok açık saha yangınlarında ve fabrikaların hassas makina ve elektrikli cihaz bulunmayan bölümlerinde kullanılır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 11

12 YANGIN SÖNDÜRME KÖPÜĞÜ Belli oranlarda suyla karışan yapıcı maddenin meydana getirdiği köpük, yanan sıvının yüzeyini kaplayarak hava ile temasını keser ve yanma ısısını düşürür. Köpük, su ve hava karışımıdır. Karışımdaki hava miktarı köpük çeşidi ve özelliklerini belirler. Köpük, yanıcı ve sıvı kimyasal maddeler veya yakıtların söndürülmesi işlemlerinde kullanılır. Kimyasal içeriklerine göre; protein veya sentetik baz, film oluşturucu ve alkole dayanıklı köpük vb. çeşitleri bulunur. Söndürücü köpük, soğutma, boğma, ayırma, örtme, yangının önüne set çekme ve yerini değiştirme vb. farklı söndürme etkileri ve söndürme kabiliyetini geliştirir. Şekil Yangın söndürme köpüğünün kullanım şekilleri Kimyasal köpüğün en yaygın kullanılanları mekanik ve sentetik olanlardır. Şekil Köpüklü yangın söndürme sistemleri Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 12

13 Kimyasal köpük olarak da adlandırılan yangın söndürme köpüklerinin günümüzde en yaygın kullanılanları mekanik ve sentetik türleridir. Kimyasal Köpük Kimyasal köpük, alüminyum sülfat ile sodyum bikarbonatın kohesin bir madde beraberliğinde suda çözülmesi sonunda oluşan köpük olup, yaygın olarak kullanılmaktadır. Isıya dayanıklı olup, çok yoğun olduğundan yavaş hareket eder. Protein esaslı veya sentetik olabilen mekanik köpük, yüzey kaplayarak buhar çıkmasına engel olur. Köpük içerisinde su mevcut olduğundan, suyun soğutma etkisi de ayrı bir avantajdır. Ancak, elektrik sistemiyle ilgili yangınlarda kullanılmamalıdır. Mekanik Köpük Mekanik (protein esaslı) köpük, kimyasal yollarla özel olarak formüle edilmiş hayvansal ve bitkisel artıkların hidrolize edilerek %3-5 oranlarında su ile karışmasından elde edilir. Mekanik köpüğün, regular ve flora proteinli olmak üzere iki türü bulunur. Regular ve flora protein esaslı olmak üzere iki çeşidi bulunur. Regular protein esaslı köpük, saf hidrolize proteindir. Köpük stabilizötürü, donma noktası düşürücü ve koruyucu maddeden meydana gelmiştir. Flora protein esaslı köpük ise regular esaslı köpük sıvısına ek olarak, flora karbon bileşiklerini içermesi, yangını daha çabuk kontrol altına alması, daha akışkan olması, örtme yeteneğinin yüksekliği, geri alev almayı önlemesi, kuru kimyevi tozlarla karıştırıldığında özelliğinin bozulmaması, petrol türü yangınlarda yakıt tankına alttan verilebilmesi ve regular protein esaslı köpük sıvısına karıştırılabilir olması üstün yönleridir. Sentetik Köpük Sentetik köpük, sentetik deterjan terkibinde olup, yüksek genleşme ve çabuk köpük yapma özelliği vardır. Köpük jeneratörleri ( misli köpük elde etmek mümkündür) ile kullanılıp, A sınıfı yangınlarda tatbik edilir. A sınıfı yangınların meydana geldiği depo, hangar gibi geniş hacimli mekânların köpükle doldurulması şeklinde de tatbik edilebilir. Alkole Dayanıklı Köpük Alkole dayanıklı köpük, regular proteinli köpük sıvısına metal sabunları ilave edilerek hazırlanır. Bu köpük maddesi bilhassa (alkol, eter, keton gibi) polar solventler tipinde parlayabilen sıvıların yangınlarında iyi bir söndürücüdür. Zira hidrokarbonlar suda çözülmediği için normal köpük maddeleri ile söndürülebilir. Ancak polar solventler ise suda çözüldüğü için örtüsü altındaki suya karışarak tekrar alev alır. O hâlde bütün kimyasal madde yangınlarında mutlaka bu tip köpük kullanılmalıdır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 13

14 AFFF Tipi Köpük AFFF tipi köpük, flora karbon bileşikleri ile sentetik köpük sıvılarının bir kombinasyonudur. Yangını aniden söndürür. Hidrokarbonun yüzey gerilimini küçülterek köpük filminin ani olarak yayılmasını sağlar. İzolasyon etkisi uzun süre devam eder. Seri alev almayı kesinlikle önler. Yangın söndürme köpükleri, köpük lansı, köpük monitörü, köpük jeneratörü gibi özel araçlarla ve basınçlı su ile kullanılır. Yangın söndürme köpüklerinde aranacak genel özellikler: Basınçlı su karışımı sonucu oluşan köpük, yüksek ısıda bulunmamalı, rüzgârda dağılmamalı ve kuru kimyevî tozdan etkilenmemeli, Köpük hidrolize edilmiş sıvı durumda olmalı, Köpük maddesinin su ile karışım oranı % 2-10 olmalı, Su ile karıştırıldığında, karışımın en az 15 katı oranında köpük yapmalı, Köpük maddesinin asitlik kimyevî değeri 7-9 civarında olmalı, Genelde 10 C ile 50 C arasında çökelti yapmamalı, En az 10 yıl özelliğini kaybetmemelidir. Köpük kullanılmaması gereken yerler: LPG, elektrik, yağ yangınlarında vb. köpük kullanılmaz. LPG yangınları, Sıcak asfalt ve ağır yağ yangınları, Elektrik tesisatı yangınları, Gıda maddesi yangını, Kuru kimyevi toz kullanılan yangınlar (aynı anda kullanılmaz). Yangın söndürme köpüğü işleme yöntemleri şunlardır: Ara musluğu ile bidondan işleme, Arazözden köpük işleme, Köpük jeneratörü ile işleme. Ara musluğu ile bidondan işleme Ara musluğu ile bidondan işlemede, arazöze bağlı hortumla yangın mahallinin yakınına gelinir, sonra ara musluğu konur, ara musluğuna döndürücü iştirak rekoru ile bağlanır. Köpük hortumundan bidona ara musluğunun çıkış ucuna hortum bağlanır. Suyun basınçlı gelmesi bidondan köpük emilmesine sebep olur. Hortumun ucuna köpük lansı eklenerek yangına işlem yapılır. Bu yöntem küçük yangınlar için kullanılır. Arazözden köpük işleme Arazözden köpük işlemede, arazözlerin su tankı yanında bir de köpük tankı bulunur. Yangına su işler gibi hortumlar açılıp, araca bağlanır. Su ve köpük vanaları açılır, hortumun ucuna takılan lansla yangına işlenir. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 14

15 Akaryakıt depo yangınlarında sentetik köpükler kullanılır. Şekil Arazözden köpükle müdahale Suyun basınçlı geçmesi lans hava deliğinden hava emilmesini sağlar. Böylece bol köpük oluşur. Köpük jeneratörü ile işleme Köpük jeneratörü ile işlemede, iştirak rekoru ile köpük jeneratörüne bağlanır. Suyun basıncı jeneratör pervanelerinin dönmesini sağlar, böylece genişleme yeteneğine sahip köpük bol miktarda hava alabilir. Bilhassa sentetik köpükler büyük ölçüde hacim arttığından akaryakıt depoları yangınlarında köpük jeneratörü ile köpük işlemek yerinde olur. Şekil Köpük jenaratörü Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 15

16 Özet Yangın ile baş edebilmek için yanma olayını iyi tanımak, söndürme çalışmalarından çok yanma olayını oluşturan unsurları kontrol ederek yangının meydana gelmesini önlemek gerekmektedir. Yangın söndürme madde ve malzemeleri, herhangi bir yangını kontrol altına alma veya söndürme amacıyla kullanılan her türlü gereçlerdir. Yangın söndürmede en fazla kullanılan madde sudur. Büyük miktarlarda ve kolayca temin edilebilmesi, ucuzluğu, soğutma ve boğma gibi birtakım özellikleri suyun en yaygın kullanılan söndürme maddesi olmasını sağlamıştır. Karbondioksit (CO 2 ), yüksek basınç altında (50-60 kg/cm²) sıvılaştırılarak tüplere doldurulan, püskürtülmesiyle normal basınçta gaz hâline geçerek ortamdaki oksijen miktarını azaltan, yani boğucu etkisi ile yangını söndüren bir kimyasal söndürücü maddedir. Kuru toz, yanan maddenin yüzeyini kaplayarak hava ile temasını kesmekte ve yapısındaki kimyasal maddelerin ayrışmasıyla söndürme işlemini gerçekleştirmektedir. Yangın sınıflarına göre farklı kimyasal birleşimlerde kuru toz kullanılmaktadır. B, C ve D sınıfı, yani sıvı madde, gaz madde ve elektrik yangınlarında kullanılan tozun esas maddesi sodyumbikarbonattır. Çok maksatlı olarak bilinen A, B, C ve D sınıfı yangınları söndüren toz ise amonyumfosfat esaslıdır. Belli oranlarda suyla karışan yapıcı maddenin meydana getirdiği köpük, yanan sıvının yüzeyini kaplayarak hava ile temasını keser ve yanma ısısını düşürür. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 16

17 Ödev "Yangın Söndürme Malzemelerinin Önemi" başlıklı bir makale hazırlayınız. Yanlış seçilen yangın söndürme maddesinin, yangının söndürülmesindeki getirdiği dez avantajları araştırınız? Bulunduğunuz şehirdeki itfaiyelere uğrayarak, ellirinde bulunan yangın sönürücüler hakkında bilgiler toparlayınız. Bulunduğunuz çevrede, bu güne kadar yaşanmış yangınları araştırarak, nasıl söndürüldüğü hakkında bir çalışma yürütünüz. Hazırladığınız ödevi sistemde ilgili ünite başlığı altında yer alan Ödev bölümüne yükleyebilirsiniz. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 17

18 DEĞERLENDİRME SORULARI Değerlendirme sorularını sistemde ilgili ünite başlığı altında yer alan Bölüm Sonu Testi bölümünde etkileşimli olarak cevaplayabilirsiniz. 1. Büyük miktarlarda ve kolayca temin edilebilmesi, ucuzluğu, soğutma ve boğma gibi bir takım özelliklerinden dolayı en yaygın kullanılan söndürme maddesi hangisidir? a) Su b) Karbondioksit c) Toz d) Mekanik köpük e) Sentetik köpük 2. Suyun söndürücülüğünün artması için ateşe kaç mm lik damlalar halinde tatbik edilmesi gerekir? a) 0,05 b) 0,15 c) 0,25 d) 0,35 e) 0,45 3. Söndürme amacına daha çabuk ulaşılabilmesi için su verme cihazlarının suyu kaç mm arasında bir damla büyüklüğü oluşturması önerilir? a) 0,5-5 b) 0,4-4 c) 0,3-3 d) 0,2-2 e) 0, gr suyun, ısısını 1 C yükseltmek için kaç kalori gerekir? a) 0,5 b) 1,0 c) 1,5 d) 2,0 e) 2,5 Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 18

19 5. Ateşi söndürmek için yeteri kadar su buharının (stim) meydana gelmesi sağlanarak, yanan bölgeden havayı kovma, dolayısı ile oksijensiz bırakma şeklinde tanımlanan söndürme tekniği aşağıdakilerden hangisidir? a) Suyun emülsyonu b) Yangını suyun soğutucu özelliğiyle söndürme c) Yangını suyla boğma d) Yangını kimyasallarla söndürme e) Yanıcı maddeyi ortadan kaldırma 6. Karbondioksitli yangın söndürme cihazları, ısısı C altında olan yerlerde muhafaza edilmelidir? a) 31 b) 26 c) 21 d) 16 e) Kuru toz, aşağıdaki gazlardan hangisiyle püskürtülmektedir? a) Sodyumbikarbonat b) Sülfat c) Flora protein d) Azot veya karbondioksit e) Polar solvent 8. Kuru kimyevi tozlar (KKT), ateşin üzerine tatbik edildikleri zaman, ne şekle dönüşerek ateşi söndürür? a) Sodyum solvent b) Amonyum sülfat c) Sodyum bikarbonat ve su d) Hidrokarbon bisülfat e) Halojensiz sülfat Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 19

20 9. Kuru kimyevi tozların depolanma sırasında ve söndürme cihazları içinde en az kaç yıl bozulmadan kalması gerekir.? a) 4 b) 5 c) 6 d) 7 e) AFFF tipi köpük, Flora karbon bileşikleri ile sentetik köpük sıvılarının bir kombinasyonu hangi tip köpüktür? a) ABBB b) ACCC c) ADDD d) AEEE e) AFFF Cevap Anahtarı 1.A, 2.D, 3.E, 4.B, 5.C, 6.A, 7.D, 8.C, 9.B, 10.E Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 20

21 YARARLANILAN VE BAŞVURULABİLECEK DİĞER KAYNAKLAR Altan, M. F., Şantiye Güvenlik Sistemi, ZKÜ MF Ders Notu, Altan, M. F., Şantiye Organizasyonu, ZKÜ MYO Ders Notu, Altan, M. F., Yapı Bilgisi, ZKÜ MF Ders Notu, Altan, M. F., Yapı Sistemlerinde Güvenlik, ZKÜ MF Ders Notu, Corbett, G. P., Fire Engineering s Handbook for Firefihter I & II, Fire Eng. Bk. Dept., 2009 IFSTA, Essentials of Fire Fighting and Fire Department Operations, Prentice Hall, (5th Edition), 2008 IFSTA, Fire Service Instructor: Principles and Practice, Jones & Bartlett, (2nd Ed.), 2013 Jones, A. M., Fire Protection Systems, Delmar Cengage Learning, 2008, Clifton Park, NY, USA Klinof, R. W., Introduction to Fire Protection and Emergency Services, Jones&Bartlett Learning, (5 th Ed.), 2013, USA Klinof, R. W., Introduction to Fire Protection, Cengage Learning (4 th Edi), 2011, NY, USA Lindeburg, M. R., Fire and Explosion Production Systems: A Desing Professional s Introduction, 1999, Professional Pub., 2nd Ed., (Erişim Tarihi: ) (Erişim Tarihi: ) TS EN , Sabit Yangın Söndürme Sistemleri - Gazlı Söndürme Sistemleri İçin Bileşenler, 2004 TSE, EN , Seyyar Yangın Söndürücüler, Karakteristikleri, Performansı ve Deney Metotları, 2008 TSE, TS 10223, Yangından Korunma, Yangınla Mücadele, Kurtarma İşlemleri Ve Tehlikeli Maddelerin Taşınması, 2013 TSE, TS EN , Sabit Yangın Söndürme Sistemleri, Su Püskürtme Elemanları, Islak Tip ve Kuru Alarm Vana Tertibatları, 2002 TSE, TS EN , Yangın Söndürücü Maddeler, Köpük Konsantreleri - Bölüm 1: Suyla Karışmayan Sıvıların Yüzeyine Uygulanan Orta Genleşmeli Köpük Konsantreleri İçin Özellikler, Nisan Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 21

22 TSE, TS EN , Yangın Söndürücü Maddeler, Köpük Konsantreleri - Bölüm 2: Suyla Karışmayan Sıvıların Yüzeyine Uygulanan Yüksek Genleşmeli Köpük Konsantreleri İçin Özellikler, Nisan TSE, TS EN , Yangın Söndürücü Maddeler, Köpük Konsantreleri - Bölüm 3: Suyla Karışmayan Sıvıların Yüzeyine Uygulanan Düşük Genleşmeli Köpük Konsantreleri İçin Özellikler, Nisan TSE, TS EN , Yangın Söndürücü Maddeler, Köpük Konsantreleri - Bölüm 4: Suyla Karışmayan Sıvıların Yüzeyine Uygulanan Düşük Genleşmeli Köpük Konsantreleri, Nisan TSE, TS EN 54-12, Yangın Algılama ve Yangın Alarm Sistemleri, Duman Dedektörleri, 2005 TSE, TS EN 615 Yangından Korunma - Yangın Söndürücü Maddeler - Tozlar İçin Özellikler (Sınıf D Tozlar Hariç), 2011 TSE, TS ISO , Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri - Fiziksel Özellikler Ve Sistem Tasarımı, 2004 TSE, TS ISO , Yangından Korunma, Terim ve Tarifler, Yangın Söndürme Tertibatı, 2003 Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 22

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Yangının Sınıfları A Sınıfı (Odun, kağıt, tekstil ve benzeri maddeler.) B Sınıfı (Yanabilir sıvılar ve sıvılaşabilir katı maddeler)

Detaylı

AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00

AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00 AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00 YANMA NEDİR? Maddenin ısı ( sıcaklık ) ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Bir yangının başlayabilmesi için gerekenler : 1- OKSİJEN ( HAVA ) 2- SICAKLIK

Detaylı

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÜKSEK LİSANSI (İÖ)

T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÜKSEK LİSANSI (İÖ) T.C. KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÜKSEK LİSANSI (İÖ) CEREN ŞAHİN 145148006 İŞSAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE GÜNCEL UYGULAMALAR YANGIN ÇEŞİTLERİ VE KULLANILMASI GEREKEN

Detaylı

YANGIN SÖNDÜRME KÖPÜKLERİ

YANGIN SÖNDÜRME KÖPÜKLERİ YANGIN SÖNDÜRME KÖPÜKLERİ KÖPÜK NEDİR? Yangın söndürme köpüğü; köpük konsantresinin su ve hava ile basınç altında oluşturduğu kabarcıklar topluluğudur. Köpük üç bileşenden oluşur Köpük konsantresi Su Hava

Detaylı

İstanbul Sağlık Müdürlüğü. Güvenlik ve Sağlık İşaretlerinin Kullanımı

İstanbul Sağlık Müdürlüğü. Güvenlik ve Sağlık İşaretlerinin Kullanımı İstanbul Sağlık Müdürlüğü Güvenlik ve Sağlık İşaretlerinin Kullanımı İkaz ve Uyarı İşaretleri Parlayıcı madde veya yüksek ısı Toksik (Zehirli) madde IŞIKLI İŞARET : Saydam veya yarı saydam malzemeden

Detaylı

İTFAİYEDE KULLANILAN YANGIN SÖNDÜRME ARAÇ-GEREÇ VE MALZEMELRİN TANITIMI, KULLANIMI VE BAKIMI D- LANSLAR VE MALZEMELRİN TANITIMI, KULLANIMI VE BAKIMI

İTFAİYEDE KULLANILAN YANGIN SÖNDÜRME ARAÇ-GEREÇ VE MALZEMELRİN TANITIMI, KULLANIMI VE BAKIMI D- LANSLAR VE MALZEMELRİN TANITIMI, KULLANIMI VE BAKIMI D- LANSLAR Yangına su gönderilmesinde kullanılan hortumlardan gelen suyun yangına işlemek için hortumun ucuna takılan ve basınçlı suyu sıkıştırmak yoluyla daha fazla basınçla verilmesini sağlayan bakır,

Detaylı

YANGIN. Amaç İşyerlerinde yangın tehlikesi ve yangın durumunda yapılması gerekenler, yangına karşı önlemler hakkında bilgi edinmek.

YANGIN. Amaç İşyerlerinde yangın tehlikesi ve yangın durumunda yapılması gerekenler, yangına karşı önlemler hakkında bilgi edinmek. YANGIN Amaç İşyerlerinde yangın tehlikesi ve yangın durumunda yapılması gerekenler, yangına karşı önlemler hakkında bilgi edinmek. Öğrenim hedefleri Yangın hakkında genel bilgiler, Yangından korunma ve

Detaylı

YANMA. Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Bu üç unsur bir arada olmadığında, yanma olayı meydana gelmez.

YANMA. Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Bu üç unsur bir arada olmadığında, yanma olayı meydana gelmez. YANMA maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Bu üç unsur bir arada olmadığında, yanma olayı meydana gelmez. YANMA YOK YANMA YOK YANMA YOK YANMA VAR Yanmanın Çeşitleri:

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİM SEMİNERLERİ TEMEL YANGIN EĞİTİMİ. Eğitimci www.uzmanrehberi.org İş Güvenliği Uzmanı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİM SEMİNERLERİ TEMEL YANGIN EĞİTİMİ. Eğitimci www.uzmanrehberi.org İş Güvenliği Uzmanı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİM SEMİNERLERİ TEMEL YANGIN EĞİTİMİ Eğitimci www.uzmanrehberi.org İş Güvenliği Uzmanı 1 YANMA NEDİR? YANMA BİR KİMYASAL OLAY OLUP, YANICI MADDELERİN BELİRLİ BİR ISI SEVİYESİNDE

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ YANGIN Bu eğitimin amacı, yangın gerçekleşmeden ve yangın sırasında yapılacak faaliyetlerin bilinmesi, gerekli olan önlemlerin alınarak

Detaylı

Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi

Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi Serdar GÜLTEK Makine Müh., FPE, M.Sc. İş Güvenliği Uzmanı (A) Serkan KÜÇÜK Kimya Müh., M.Sc. İş Güvenliği Uzmanı (A) Toz Patlaması Parametreleri

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ YANGIN Bu eğitimin amacı, yangın gerçekleşmeden ve yangın sırasında yapılacak faaliyetlerin bilinmesi, gerekli olan önlemlerin alınarak

Detaylı

YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ

YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ FM 200 GAZLI SÖNDÜRME SİSTEMİ FM 200 NEDİR? FM 200 (CF3 CHFCF3 Heptafluoropropane) karbon,flüor ve hidrojenden oluşan bir bileşiktir. FM 200 ÜN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

Vizyon - Misyon. Şirket Profili

Vizyon - Misyon. Şirket Profili www.ak-grup.com.tr Vizyon - Misyon Şirket Profili Misyon Müşteri odaklı çözümler sağlayarak güncel ve gelişen teknolojilerle uyumlu, nitelikli ve maliyet etkin ürün ve sistemler tasarlamak, geliştirmek,

Detaylı

ISI OKSİJEN (O 2) YANICI MADDE ZİNCİRLEME KİMYASAL REAKSİYON

ISI OKSİJEN (O 2) YANICI MADDE ZİNCİRLEME KİMYASAL REAKSİYON YANICI MADDE ISI ZİNCİRLEME KİMYASAL REAKSİYON OKSİJEN (O 2) Yangın Sınıfları 1. A SINIFI YANGINLAR (KATI MADDE YANGINLARI) 2. B SINIFI YANGINLAR (SIVI MADDE YANGINLARI) 3. C SINIFI YANGINLAR (GAZ YANGINLARI)

Detaylı

İşletmelerdeYakıt Depolaması ve Yangın Riski

İşletmelerdeYakıt Depolaması ve Yangın Riski İşletmelerdeYakıt Depolaması ve Yangın Riski İşletmelerin büyük bölümü hem konfor ısıtmada kullanılan kazanlar için, hem proses ısısını karşılayan ekipman, hem de işletmede bulunan jeneratör, firma taşıtları,

Detaylı

İşletmelerde Yakıt Depolaması ve Yangın Riski

İşletmelerde Yakıt Depolaması ve Yangın Riski İşletmelerde Yakıt Depolaması ve Yangın Riski İşletmelerin büyük bölümü hem konfor ısıtmada kullanılan kazanlar için, hem proses ısısını karşılayan ekipman, hem de işletmede bulunan jeneratör, firma taşıtları,

Detaylı

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti NEDEN ENERJİNİN KONTROLÜ? Kontrolsüz Enerji Ölümcüldür! TEHLİKELİ

Detaylı

YANGIN GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI

YANGIN GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI II.Yangın Sempozyumu ve Sergisi SPG (LPG) DEPOLARINDA YANGIN RİSKİ ve YANGIN GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI Sunan Tanju ATAYLAR KARİNA Tasarım, Danışmanlık ve Eğitim Hiz. Ltd.Şti. 11 Haziran 2003 Ankara 1 Sunuş

Detaylı

YANGINA KARŞI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

YANGINA KARŞI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER YANGINA KARŞI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Kurum, kuruluş ve iş yerlerinde yangını önleyici tedbirler iki kısımda ele alınır; Yapısal bakımdan yangından korunma: Yapılarda yanmaz veya yanması güç yapı malzemeleri

Detaylı

2. BÖLÜM AKSESUARLAR. HİDROLİK-PNÖMATİK Prof.Dr.İrfan AY

2. BÖLÜM AKSESUARLAR. HİDROLİK-PNÖMATİK Prof.Dr.İrfan AY 2. BÖLÜM AKSESUARLAR Aksesuar kelimesi, hidrolik devreyi tamamlayıcı elemanları içerir. 2.1 BORULAR VE HORTUMLAR Borular, hidrolik akışkanı taşıyan araçlardır. Dikişsiz çekme borular, pastan korunmak için

Detaylı

TEKNİKER (SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK)

TEKNİKER (SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK) ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ GÖREVDE YÜKSELME ve UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI MAYIS 2015 TEKNİKER (SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK) ADAYIN ADI :... SOYADI :..... T.C. KİMLİK NUMARASI :... SINAV SALON NO :...

Detaylı

SPRĐNKLER YANGIN SÖNDÜRME SĐSTEMLERĐ

SPRĐNKLER YANGIN SÖNDÜRME SĐSTEMLERĐ SPRĐNKLER YANGIN SÖNDÜRME SĐSTEMLERĐ Sprinkler sistemi, yangın söndürme sistemleri içinde en eski olanlardan bir tanesi olmasına rağmen günümüzde yaygın kullanımına devam edilmektedir. Dünyada 18. yüzyılın

Detaylı

SU SİSİ YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ. Yüksek Basınçlı Su Sisi Sistemlerinde Özel Uygulamalar I.SU SİSİ SİSTEMLERİ TEORİSİ ATOMİZASYON

SU SİSİ YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ. Yüksek Basınçlı Su Sisi Sistemlerinde Özel Uygulamalar I.SU SİSİ SİSTEMLERİ TEORİSİ ATOMİZASYON SU SİSİ YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ I. SU SİSİ SİSTEMLERİ TEORİSİ II.SU SİSİ SİSTEMLERİ UYGULAMA ÇEŞİTLERİ Düşük Basınçlı Sistemler Yüksek Basınçlı Sistemler Yüksek Basınçlı Su Sisi Sistemlerinde Özel Uygulamalar

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ. İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ. Yangın

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ. İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ. Yangın MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ Yangın Not: Sunumun bazı kısımları güncel değildir. Derste güncel ifadelerle anlatılmıştır. Bu sunum Kimya Öğretmeni Elif Hanım tarafından

Detaylı

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu Laboratuar Yeri: E1 Blok Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Laboratuvarı

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

Yangın Söndürme Sistemleri-2

Yangın Söndürme Sistemleri-2 Yangın Söndürme Sistemleri-2 Yağmurlama sistemi Amaç Yangına erken tepki verilmesinin sağlanması Yangının kontrol altına alınması ve söndürülmesi Sistem hangi elemanlardan oluşur? Yağmurlama başlıkları

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK İçerik Patlayıcı Ortamlar ATEX Nedir? İlgili Mevzuat Temel Kavramlar Patlamadan Korunma Dokümanı 2 3 ATEX Nedir? ATEX Atmosphères

Detaylı

Pyrosol Yangın Söndürme Sistemleri

Pyrosol Yangın Söndürme Sistemleri Pyrosol Yangın Söndürme Sistemleri Pyrosol Monteli Yangın Söndürücü Nedir? Kendiliğinden çalışan Aerosol Yangın Söndürücü madde içeren Pyrosol monteli yangın söndürücü cihaz, şu an mevcut olan Halon ürünlerine

Detaylı

TARIM İLAÇLARI DEPOLAMA

TARIM İLAÇLARI DEPOLAMA TARIM İLAÇLARI DEPOLAMA TARIM İLAÇLARI AMBARLARINDA YANGINA KARŞI KORUMA A. Teknik tedbirler B. Organize edilebilecek tedbirler C. Yangında alınacak tedbirler D. Yangın sonunda alınacak tedbirler Dr. Selami

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi Amaç Akaryakıt Taşıma Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Emniyetli Sürüş Teknikleri Uyku ve

Detaylı

BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ. Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR

BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ. Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR RESTORAN VE ENDÜSTRİYEL MUTFAK HAVALANDIRMASI Genel olarak bir mutfak havalandırma sisteminde davlumbaz, kanallar, egzoz fanı, baca

Detaylı

ĠTÜ KĠMYA METALURJĠ FAKÜLTESĠ YANGIN PLANI

ĠTÜ KĠMYA METALURJĠ FAKÜLTESĠ YANGIN PLANI ĠTÜ KĠMYA METALURJĠ FAKÜLTESĠ YANGIN PLANI 2010 İstanbul Teknik Üniversitesi Kimya Metalurji Fakültesi 34469 Maslak İstanbul ĠTÜ KĠMYA-METALURJĠ FAKÜLTESĠ YANGIN PLANI Olası bir yangında işyerlerinin ve

Detaylı

CIP Sisteminin Avantajları

CIP Sisteminin Avantajları Gıda işletmelerinde spesifik hijyen sorunlarının çözümünde CIP temizleme yöntemi büyük bir öneme sahiptir. Uzun zamandan beri başarı ile uygulanmaktadır. Gıda işletmelerinin otomatik olarak temizlenmesini

Detaylı

YANMA VE YANGIN İÇİNDEKİLER HEDEFLER YANGIN SINIFLARI VE SÖNDÜRME TEKNİKLERİ. Doç.Dr. Senayi DÖNMEZ. Giriş Yangın Yangın Türleri Söndürme Sistemleri

YANMA VE YANGIN İÇİNDEKİLER HEDEFLER YANGIN SINIFLARI VE SÖNDÜRME TEKNİKLERİ. Doç.Dr. Senayi DÖNMEZ. Giriş Yangın Yangın Türleri Söndürme Sistemleri YANGIN SINIFLARI VE SÖNDÜRME TEKNİKLERİ İÇİNDEKİLER Giriş Yangın Yangın Türleri Söndürme Sistemleri YANMA VE YANGIN Doç.Dr. Senayi DÖNMEZ HEDEFLER Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Yangın hakkında genel bilgi

Detaylı

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur?

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur? 1. Doğalgaz nedir? Başta Metan (CH 4 ) ve Etan (C2H6) olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır. Doğalgaz renksiz, kokusuz havadan daha hafif bir gazdır. 2. Doğalgaz nasıl

Detaylı

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk değerlendirmesiyle birlikte aşağıdaki sorularla birlikte basitçe değerlendirilebilir.

Detaylı

MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu)

MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) 1. KİMYASAL ÜRÜN & ŞİRKET TANIMI Ürün Adı: SPT-1657 Ürün tanımı: Tek komponentli Poliüretan yapıştırıcı Fabrika:. SAMHO CHEMICAL CO. LTD. Adres: 241-2, Chongwon-ri, Mado-myun, Hwasung-City Kyunggi-do,

Detaylı

Türkiye de LPG 70 % Bütan 30 % Propan LPG : 30 70 %

Türkiye de LPG 70 % Bütan 30 % Propan LPG : 30 70 % LPG nedir? LPG Likit Petrol Gazı kelimelerinin kısaltılmışıdır. Ham petrolün damıtılması sırasında elde edilen Bütan ve Propan gazları esas 2 petrol gazıdır. Bu gazlar sıvılaştırıldıktan sonra belli oranlarda

Detaylı

TUSAŞ-TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ A.Ş. TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. / TSKGV nin Bağlı Ortaklığıdır.

TUSAŞ-TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ A.Ş. TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. / TSKGV nin Bağlı Ortaklığıdır. TUSAŞ-TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ A.Ş. YANGINDAN KORUMA ORGANİZASYON YANGINDAN KORUMA EKİP LİDERİ YANGIN MÜFETTM FETTİŞİ YANGIN ARAÇLARI BAKIM TEKNİSYEN SYENİ Y.S.C. TEKNİSYEN SYENİ VARDİYA SORUMLUSU

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01 1. AMAÇ: Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması, Depolanması, Kullanılması, Dökülmesi ile Tehlikeli Maddelere Maruz Kalınması Durumunda yapılması Gerekenler ve Eğitimi İçin Standart Bir Yöntem Belirlemektir.

Detaylı

NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÇERKEZKÖY MESLEK YÜKSEKOKULU SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK PROGRAMI 1.SEVİYE YANGIN EĞİTİCİ EĞİTİMİ

NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÇERKEZKÖY MESLEK YÜKSEKOKULU SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK PROGRAMI 1.SEVİYE YANGIN EĞİTİCİ EĞİTİMİ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÇERKEZKÖY MESLEK YÜKSEKOKULU SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK PROGRAMI 1.SEVİYE YANGIN EĞİTİCİ EĞİTİMİ 1.SEVİYE YANGIN EĞİTİCİ EĞİTİMİ 1. EĞİTİMİN HEDEF KİTLESİ: Kamu Kurum ve Kuruluşları

Detaylı

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Tesis Yönetimi ve Güvenliği Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/6 1. AMAÇ

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

AZOT ( basınçlıgaz halinde ) GBF NO : 5

AZOT ( basınçlıgaz halinde ) GBF NO : 5 Sayfa No: 1 / 5 1. KİMYASAL ÜRÜN VE FİRMA TANIMI Ürün Adı : AZOT ( BasınçlıGaz Halinde ) Kimyasal Formülü : N 2 2 Kullanım Alanı : Amonyak sentezinde, katalizörler vasıtasıyla yüksek basınç altında Hidrojen

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

HİDROLİK MERDİVENLİ İTFAİYE EKİPMANI TEKNİK ŞARTNAMESİ

HİDROLİK MERDİVENLİ İTFAİYE EKİPMANI TEKNİK ŞARTNAMESİ HİDROLİK MERDİVENLİ İTFAİYE EKİPMANI TEKNİK ŞARTNAMESİ 1- SU TANKI: St -37 A1 kalite 5 mm sac kullanılmaktadır. Tank içinde Enine 2, Boyuna 4 adet tank malzemesi ile ayni malzemeden dalgakıran Tank üzerinde

Detaylı

Kod: ISG_TGE_11 SICAK İŞ GÜVENLİĞİ GENEL AÇIKLAMA Bu bilgilendirme notu İSG İş Güvenliği Temel Eğitim Seti nin bir parçası olan Sıcak İş Güvenliği konulu eğitim kapsamında hazırlanmıştır. Eğitimin CD üzerinde

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU

GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa No: 1 / 5 1. KİMYASAL ÜRÜN VE FİRMA TANIMI Ürün Adı Kimyasal Formülü Kullanım Alanı Firma Tanımı : Oksijen+Balans Azot Gaz Karışımı : O 2 + N 2 : Genel Endüstriyel. 2 2. BİLEŞİMİ / BİLEŞİM HAKKINDA

Detaylı

YANGIN. Doç. Dr. Niyazi Bilim S.Ü. Maden Mühendisliği Bölümü

YANGIN. Doç. Dr. Niyazi Bilim S.Ü. Maden Mühendisliği Bölümü YANGIN Doç. Dr. Niyazi Bilim S.Ü. Maden Mühendisliği Bölümü Sıra No / Konu Konunun genel amacı Öğrenme hedefleri Konunun alt başlıkları Yüz yüze / toplam ders saati Eğitici 28 / Yangın Katılımcıların,

Detaylı

T.C. NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÇERKEZKÖY MESLEK YÜKSEKOKULU SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK PROGRAMI 1.SEVİYE YANGIN EĞİTİCİ EĞİTİMİ

T.C. NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÇERKEZKÖY MESLEK YÜKSEKOKULU SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK PROGRAMI 1.SEVİYE YANGIN EĞİTİCİ EĞİTİMİ T.C. NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ ÇERKEZKÖY MESLEK YÜKSEKOKULU SİVİL SAVUNMA ve İTFAİYECİLİK PROGRAMI 1.SEVİYE YANGIN EĞİTİCİ EĞİTİMİ TEKİRDAĞ 2013 1.SEVİYE YANGIN EĞİTİCİ EĞİTİMİ 1. EĞİTİMİN HEDEF KİTLESİ:

Detaylı

BÖLÜM 4 Sprinkler Sistem Tipinin Belirlenmesi

BÖLÜM 4 Sprinkler Sistem Tipinin Belirlenmesi BÖLÜM 4 Sprinkler Sistem Tipinin Belirlenmesi 4.1 Islak Borulu Sprinkler Sistemi Seçim Kriterleri 4.1.1 Islak borulu sprinkler sisteminde borular, sürekli olarak basınçlı su ile dolu durumda tutulur. 4.1.2

Detaylı

YANMA. Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır.

YANMA. Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. YANGIN YANMA Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Yanma olayının oluşabilmesi için; yanıcı madde, ısı ve oksijenin bir arada bulunması gerekir. YANGIN NEDİR?

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

YANGIN NEDİR? Yararlanmak amacı ile yakılan ateş dışında oluşan ve denetlenemeyen yanma olayına denir.

YANGIN NEDİR? Yararlanmak amacı ile yakılan ateş dışında oluşan ve denetlenemeyen yanma olayına denir. YANGIN YANGIN YÖNETİMİ YANMA Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Yanma olayının oluşabilmesi için; yanıcı madde, ısı ve oksijenin bir arada bulunması gerekir.

Detaylı

Tekstil Mamüllerinin Depolanması ve Yangın Riskleri

Tekstil Mamüllerinin Depolanması ve Yangın Riskleri Tekstil Mamüllerinin Depolanması ve Yangın Riskleri Kullanılan elyaf (lif) tipi ve depolama şekli yangın riskini belirleyen önemli faktörlerden biridir. Elyafın tipi, yapısı ve depolanma şekli yanma davranışını

Detaylı

www.teknotesltd.com Teknotes Ltd. Şti Nitris Nitrojen Jeneratörü Kullanım Kılavuzu

www.teknotesltd.com Teknotes Ltd. Şti Nitris Nitrojen Jeneratörü Kullanım Kılavuzu Değerli Müşterimiz, Cihazımızı tercih ettiğiniz için teşekkür ederiz. Satın aldığınız ünite en son standardlara, ilgili yasa ve yönetmeliklere uygun olarak imal edilmiştir. Lütfen kullanma kılavuzunu sonuna

Detaylı

Yanma ve Yangın Vize Soruları - Cevapları 25.04.2015

Yanma ve Yangın Vize Soruları - Cevapları 25.04.2015 Yanma ve Yangın Vize Soruları - Cevapları 25.04.2015 1 )A il yö le dir e ve aydı lat a ar atürleri yerleşi kuralları ile ilgili aşağıdakilerde ha gisi veya ha gileri doğrudur? I- Yö le dir e işaretleri,

Detaylı

olayının oluşabilmesi için madde, ısı ve oksijenin (havanın) bir arada bulunması gerekir

olayının oluşabilmesi için madde, ısı ve oksijenin (havanın) bir arada bulunması gerekir YANGIN SÖNDÜRME VE ÖNLEME TEDBİRLERİ Yanma ve Yangının Tanımı Yanma: Maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır.yanma olayının oluşabilmesi için madde, ısı ve oksijenin (havanın)

Detaylı

YANGININ TANIMI ve KAVRAMLAR

YANGININ TANIMI ve KAVRAMLAR YANGIN YANGININ TANIMI ve KAVRAMLAR Yangın (Fire): Katı, sıvı veya gaz halindeki yanıcı maddelerin kontrol dışı yanma olayıdır. Yanma: Yanıcı maddenin tutuşma sıcaklığına ısıtıldığında oksijenle verdiği

Detaylı

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır.

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır. MADDE VE ISI Madde : Belli bir kütlesi, hacmi ve tanecikli yapısı olan her şeye madde denir. Maddeler ısıtıldıkları zaman tanecikleri arasındaki mesafe, hacmi ve hareket enerjisi artar, soğutulduklarında

Detaylı

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI 1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI Otomatik kontrol sistemlerinin en önemli elemanları olan motorlu vanaların kendilerinden beklenen görevi tam olarak yerine getirebilmeleri için, hidronik devre

Detaylı

Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü

Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü EK Yangın Emniyet Sistemleri Uluslararası Kodu (International Code for Fire Safety Systems FSS Code) nda İdarenin Takdirine, Düzenlemesine veya Onayına Bırakılan Teknik Konular Paragraf 1/4: Yangın söndürücü

Detaylı

www.pmdyangin.com A.Eğlence Mah. Gn. Dr. Tevfik Sağlam Cad. No:63 / 71 Etlik - Keçiören / ANKARA Tel./Fax : +90 312 323 33 00 info@pmdyangin.

www.pmdyangin.com A.Eğlence Mah. Gn. Dr. Tevfik Sağlam Cad. No:63 / 71 Etlik - Keçiören / ANKARA Tel./Fax : +90 312 323 33 00 info@pmdyangin. www.pmdyangin.com A.Eğlence Mah. Gn. Dr. Tevfik Sağlam Cad. No:63 / 71 Etlik - Keçiören / ANKARA Tel./Fax : +90 312 323 33 00 info@pmdyangin.com SPRİNKLER SİSTEMLERİ SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE OLAN DONANIM

Detaylı

Gazlı yangın söndürme sistemleri

Gazlı yangın söndürme sistemleri Yang n Güvenlik Güvenliği 28 TEKN K MAKALE Gazlı yangın söndürme sistemleri Yangın söndürme sistemlerindeki en etkili gaz hangisidir? Sorusunun tek bir doğru cevabı yoktur. Doğru cevap; uygulama yapılacak

Detaylı

SU, HALDEN HALE GİRER

SU, HALDEN HALE GİRER Atmosferde yükselen buhar soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında yoğuşur. Gaz halindeki bir madde dışarıya ısı verdiğinde sıvı hale geçiriyorsa bu olaya yoğuşma denir. Sıcak Hava Yükselir ve Soğuyup Yağış

Detaylı

www.pmdyangin.com A.Eğlence Mah. Gn. Dr. Tevfik Sağlam Cad. No:63 / 71 Etlik - Keçiören / ANKARA Tel./Fax : +90 312 323 33 00 info@pmdyangin.

www.pmdyangin.com A.Eğlence Mah. Gn. Dr. Tevfik Sağlam Cad. No:63 / 71 Etlik - Keçiören / ANKARA Tel./Fax : +90 312 323 33 00 info@pmdyangin. www.pmdyangin.com A.Eğlence Mah. Gn. Dr. Tevfik Sağlam Cad. No:63 / 71 Etlik - Keçiören / ANKARA Tel./Fax : +90 312 323 33 00 info@pmdyangin.com HFC-125 OTOMATİK/ MANUEL GAZLI YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMİ HFC

Detaylı

Sirküler No : TMGD-07-15/002 Konu : Tehlikeli Madde Taşımacılığında taşıtlarda bulunması zorunlu Yazılı Talimat

Sirküler No : TMGD-07-15/002 Konu : Tehlikeli Madde Taşımacılığında taşıtlarda bulunması zorunlu Yazılı Talimat 29.07.2015 Sirküler No : TMGD-07-15/002 Konu : Tehlikeli Madde Taşımacılığında taşıtlarda bulunması zorunlu Yazılı Talimat YAZILI TALİMAT Tehlike veya bir kaza durumunda araç personelinin nasıl hareket

Detaylı

YANGIN ALARM SĐSTEMLERĐ MODERN ALGILAMA VE UYARI TEKNĐKLERĐ

YANGIN ALARM SĐSTEMLERĐ MODERN ALGILAMA VE UYARI TEKNĐKLERĐ YANGIN ALARM SĐSTEMLERĐ MODERN ALGILAMA VE UYARI TEKNĐKLERĐ Atilla KARADAĞ atilla.karadag@karadag.com.tr Karadağ Elektronik Araçlar San. ve Tic. Ltd Şti. Tekno Group Emniyet Evleri Mahallesi, Yeniçeri

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU DEMİR SÜLFAT LİKİT 1) MADDE VE ŞİRKET TANIMI Ürünün Tanımı: Demir (II) Sülfat likit Ürün İsmi: TUROKS D2S Üretici/ Tedarikçi Firma: Turoksi Kimyevi Maddeleri San. Tic. Ltd.

Detaylı

HİDROLİK KURTARMA SETLERİ

HİDROLİK KURTARMA SETLERİ HİDROLİK KURTARMA SETLERİ Kesici ve ayırıcılar; tüm dünya ülkelerinde kurtarma operasyonları, trafik kazaları ve afet yönetimlerinde kullanılmak üzere çeşitli güçlerde ve ebatlarda tasarlanmıştır. İstanbul

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU MOIL BLUE

GÜVENLİK BİLGİ FORMU MOIL BLUE 1. MADDE / MÜSTAHZAR VE ŞİRKET / İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1 Madde/ Müstahzarın Tanıtılması Ürün adı 1.2 Madde / Müstahzarın Kullanımı Adblue 1.3 Firmanın Tanıtımı MİLAN PETROL SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 10013

Detaylı

Bakım ve Onarım BAKIM VE ONARIM. Geniş ürün seçeneği. Eşsiz dayanıklı tasarımlar. Hızlı ve güvenilir performans. Model No. Sayfa.

Bakım ve Onarım BAKIM VE ONARIM. Geniş ürün seçeneği. Eşsiz dayanıklı tasarımlar. Hızlı ve güvenilir performans. Model No. Sayfa. Bakım ve Onarım Geniş ürün seçeneği. Eşsiz dayanıklı tasarımlar. Hızlı ve güvenilir performans. Tip No Sayfa Test Pompaları 2 9.2 Boru Dondurucular 2 9.3 Kireç Çözücü Pompalar 2 9.5 9.1 Test Pompaları

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Periyodik Test ve Kontroller

Periyodik Test ve Kontroller Periyodik Test ve Kontroller İş Güvenliği yönünden; Buhar Kazanı Periyodik Kontrolü, Kalorifer Kazanı Periyodik Kontrolü, Hava Tankı Periyodik Kontrolü, Kompresör Periyodik Kontrolü, Hidrofor Periyodik

Detaylı

Yayın Tarihi: 06.07.2010

Yayın Tarihi: 06.07.2010 1/5 1. VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİDROKSİT KAPALI FORMULÜ NaOH TİCARİ ADI SUDKOSTİK KULLANIM ALANI Suni ipek, kâğıt hamuru, textil endüstrisi, kauçuk ıslahı, organik çözme ameliyesi, alüminyum

Detaylı

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2 On5yirmi5.com Madde ve özellikleri Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Yayın Tarihi : 21 Ocak 2014 Salı (oluşturma : 2/9/2016) Kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir.çevremizde

Detaylı

YANGINLARA KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER:

YANGINLARA KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER: YANGIN TALİMATI YANGINLARA KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER: 1.Elektrik tesisatına ek yük getiren yangın riski yüksek cihazları kullanmayınız. 2.Elektrik tesisatında gerekli ilave veya onarımı mutlaka Teknik elemanlara

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU (MGBF)

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU (MGBF) 1. ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANIMI Ürünü Tanıcı Bilgiler Ürün Kodu 1103 Ürün Adı HYFIX FLEXIL (A Bileşeni) İKİ BİLEŞENLİ, LİF TAKVİYELİ, ÇİMENTO BAZLI KİMYASAL VE FİZİKSEL Tanımlama/ Kullanım SU YALITIM MALZEMESİ

Detaylı

Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı

Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde/Müstahzar, Kimyasalın /Malzemenin Tanıtılması Ürün Adı : CAS No : 75-09-2 Kullanım alanları : Plastik sanayisinde, kimyasal ürünlerin

Detaylı

Teknolojik Sistemler İnşaat Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Teknolojik Sistemler İnşaat Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. Teknolojik Sistemler İnşaat Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yangın Algılama ve Otomatik Söndürme Sistemleri Yangın Algılama ve Otomatik Söndürme Sistemleri FIREFLY UV IR Spark / Kıvılcım Alev Dedektörleri

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU (MGBF)

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU (MGBF) 1. ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANIMI Ürünü Tanıtıcı Bilgiler Ürün Kodu 1202 Ürün Adı FIXCRETE (A Bileşeni) Tanımlama/ Kullanım MGBF Düzenleyen Hakkında Bilgiler Acil Durum telefon numarası İKİ BİLEŞENLİ, ÇİMENTO

Detaylı

28 EYLÜL 2013 SRC 5 TEMEL EĞİTİM SORULARI

28 EYLÜL 2013 SRC 5 TEMEL EĞİTİM SORULARI 1. Ulusal mevzuat gereği, taşıması özel izne bağlı olan Sınıf 6.2 bulaşıcı maddelerin taşınması için hangi kurumdan izin alınması gerekmektir? A. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı B. İçişleri Bakanlığı

Detaylı

Patlamadan Korunma Dokümanı Hazırlığında Standart, Mevzuat ve Uygulamadaki Belirsizlikler, Türkiye ye Özgü Çözüm Önerileri

Patlamadan Korunma Dokümanı Hazırlığında Standart, Mevzuat ve Uygulamadaki Belirsizlikler, Türkiye ye Özgü Çözüm Önerileri Patlamadan Korunma Dokümanı Hazırlığında Standart, Mevzuat ve Uygulamadaki Belirsizlikler, Türkiye ye Özgü Çözüm Önerileri Serkan Küçük / Serdar Gültek / Cem Çeribaşı SUNUM PLANI Mevzuzat ve standarttaki

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİSİ SURFECOPLUS. SurfecoPlus

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİSİ SURFECOPLUS. SurfecoPlus 1. ÜRÜN VE ŞİRKET TANIMLAMASI 1.1 ÜRÜN TANITIMI Ürün Adı Ürünün Kimyasal Ailesi SurfecoPlus Polialkilenoksit Modifiye Heptametiltrisiloksan 1.2 ÜRÜNÜN KULLANIMI Yüzey gerilimi düşürücü ajan 1.3 FİRMA BİLGİLERİ

Detaylı

AKÜMÜLASYON TANKI SICAK SU DEPOLAMA TANKI

AKÜMÜLASYON TANKI SICAK SU DEPOLAMA TANKI AKÜMÜLASYON TANKI SICAK SU DEPOLAMA TANKI 71AT Serisi Ürün No: 71 İSTANBUL KAZAN İmalat Makina İnşaat San. ve Tic. Ltd Şti. www.istanbulkazan.com.tr info@istanbulkazan.com.tr www.eastanbulwaterheater.com.tr

Detaylı

KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK

KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK KONU: KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK Kaynak : İki malzemenin, ısı veya basınç veya her ikisini kullanarak, bir malzemeye ilave ederek veya etmeden birleştirmedir. KAYNAK ÇAŞİTLERİ SOĞUK BASINÇ KAYNAĞI SICAK

Detaylı

: LİCOPLAS DEKORATİF SIVA

: LİCOPLAS DEKORATİF SIVA MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Page: 1/5 1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI Ürün Adı Kullanımı Üretici; Adres LİCOPLAS DEKORATİF SIVA : LİCOPLAS DEKORATİF SIVA : İç cephe duvar kaplama malzemesi Acil : +90 266 721

Detaylı

MALZEME EMNİYET BROŞÜRÜ

MALZEME EMNİYET BROŞÜRÜ 1. ÜRÜN VE ŞİRKET TANIMI Ürün Adı : ÇEKOMASTİK 888 ŞEFFAF ve RENKLİ SİLİKON (Asedik) Firma Adı : ÇEKOMASTIK KİMYA SAN.VE TİC.A.Ş. Akça Burgaz Mevkii Hadımköy Kavşağı Alüminyumcular Sanayi Sitesi C-2 Blok

Detaylı

YANICI PARLAYICI SIVI DEPOLARINDA KÖPÜKLÜ SPRİNKLER SİSTEMLERİ

YANICI PARLAYICI SIVI DEPOLARINDA KÖPÜKLÜ SPRİNKLER SİSTEMLERİ YANICI PARLAYICI SIVI DEPOLARINDA KÖPÜKLÜ SPRİNKLER SİSTEMLERİ ÖZET Su ile söndürülmesi mümkün olmayan yanıcı-parlayıcı sıvılar, kimsayal özelliklerinden dolayı kolayca alevlenme özelliğine sahiptirler.

Detaylı