Üçüncü basamak sağlık merkezine başvuranlarda kolorektal kanser tarama programı farkındalık çalışması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Üçüncü basamak sağlık merkezine başvuranlarda kolorektal kanser tarama programı farkındalık çalışması"

Transkript

1 Araştırma / Research Article TAF Preventive Medicine Bulletin DOI: /pmb Üçüncü basamak sağlık merkezine başvuranlarda kolorektal kanser tarama programı farkındalık çalışması Patients admitted to tertiary health care center colorectal cancer screening program awareness study Serhat Pirinççi, Cenk Benli, Pınar Okyay ÖZET Amaç: Dünyada 2008 yılında 7,6 milyon kanser ölümü gerçekleşmiştir. Ülkemizde ölüme sebep olan hastalıklar içerisinde %21,1 ile kanserler, ikinci sıradadır. Kolorektal kanserler dünyada üçüncü en sık izlenen kanserdir. Bu araştırmada katılımcıların kolorektal kanserler ve tarama yöntemleri hakkındaki farkındalığının tespiti amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, kesitsel-tanımlayıcı bir araştırmadır. Bu araştırmada, 2013 Eylül ayında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi nin 26 polikliniğine başvuran 50 yaş üstü 381 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Kişilere yüz yüze görüşme yöntemiyle 25 soruluk bir soru formu uygulanmıştır. Tanımlayıcı veriler, yüzdelikler, ortanca (en az-en çok) olarak verilmiştir. Analitik değerlendirmede, ki-kare testi ve lojistik regresyon analizi testi kullanılmıştır. Tip 1 Hata (α) düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortanca yaş değeri 51, %55,7 si kadın ve %85,8 i evli, %44,1 i ev hanımıdır. Katılımcıların %56,2 si kolorektal kanser taramalarını, %17,6 sı ise KETEM i duyduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %20,5 i kolorektal kanser taramalarını yaptırmışken, bunlardan en sık %77 oranında gaytada gizli kan testini yaptırmıştır. Ailesinde kanser öyküsü bulunanlarda kolorektal kanser taraması yaptırma sıklığı olmayanlarla benzerdir. Sonuç: Katılımcıların %82,4 ü KETEM i duymadığından KETEM bilinirliğini arttırılmalıdır. Kolorektal kanserli vakaların yakınlarını bilinçlendirme çalışmaları yapılmalıdır. Tarama yöntemlerine yönelik sorulara düşük oranlarda doğru cevaplar verildiğinden halkımız kolorektal kanser taramaları yönünden bilgilendirilmelidir. ABSTRACT Aim: In 2008, 7.6 million cancer deaths occured in the world. In our country, second most common cause of death is cancers with the rate of 21.1 %. The third most common cancer in the world is colorectal cancer. In this research the detection of participants awareness about colorectal cancer and screening programmes were aimed. Methods: Our study was a cross-sectional descriptive study. In our study, a 25-item questionnaire was applied to 381 patients who were over 50 years old and admitted to 26 clinics in the Adnan Menderes Medical Faculty with the method of face to face interview. The descriptive data was given as percentages and median (min-max). In the statistical evaluation chi-square test and logistic regression test were used. Type 1 error alpha level was taken as Results: The median age of participants was % were female. 85.8% of women were married and 44.1% of them were housewifes. The participants stated that they had heard the colorectal screening programmes (56.2%) and KETEM (17,6%). 20.5% of the participants had colorectal cancer screening. The most common screening method was fecal occult blood test (77%). The frequency of colorectal cancer screening was similar between the participants who had family history of a cancer and who did not have. Conclusion: Because of 82.4% participants had not heard about KETEM, the knowledge of KETEM should be increased. Awareness studies for relatives of patients with colorectal cancer should be conducted. Due to low rates of correct answers were given to the questions of methods for screening methods,our people should be informed about colorectal cancer screening. Adnan Menderes Üniversitesi Halk Sağlığı AD/Aydın-Türkiye. Yazışma Adresi/Address for correspondence: Serhat Pirinççi, Adnan Menderes Üniversitesi Halk Sağlığı AD/Aydın-Türkiye Anahtar Kelimeler: Kolorektal Kanser, Kanser Taraması, Farkındalık Key Words: Colorectalcancer, Cancer Screening, Awareness Gönderme Tarihi/Received Date: Kabul Tarihi/Accepted Date: Yayımlanma Tarihi/Published Online: GİRİŞ Dünyada 2008 yılında 57 milyon ölüm meydana gelmiştir. Bunlardan 7,6 milyon ölüm kanser ölümleridir (1). Ülkemizde ölüme sebep olan hastalıklar içerisinde de %21,1 ile kanserler, ikinci sırada yer almaktadır (2). Kolorektal kanserler Dünyada 3. en sık izlenen kanser olup, ortalama her yıl 1 milyon yeni vaka ile tüm kanser olgularının %9,4 ünü oluşturmaktadır (3). Toplumumuzda ortalama yaşam süresinin artması, obezite oranında artış, sigara ve alkol kullanımının yaygınlaşması, diyabetes mellitus ve koroner arter hastalığı oranlarındaki artış ve kişilerin diyette daha çok konsantre ve hazır gıdalara yönelmesi kolorektal kanser insidansını arttırmaktadır (4). Kanser insidansındaki bu artış önemli morbidite ve mortaliteye neden olmaktadır. Türkiye de kolon ve rektum kanseri sıklığı kadınlarda yüz binde 7,6 dır ve meme kanserinden sonra ikinci sırada yer almakta, erkeklerde ise yüz binde 7,4 ile dördüncü sırada yer almaktadır. Sağlık Bakanlığı ülkemiz için kolorektal kanser insidansını yüz binde 17 olarak bildirmektedir (5). Son 50 yılda kadınlarda kolorektal kanserden ölüm azalırken, oran erkeklerde değişmemiştir. Görülme sıklığı 40 yaşlarından itibaren artış göstermeye başlayan kolorektal kanser yaşlarında tepe noktasına TAF Prev Med Bull 2015 Vol 14 Issue 3 209

2 Pirinççi, v.d. : Üçüncü basamak sağlık merkezine başvuranlarda kolorektal kanser tarama programı farkındalık çalışması ulaşmaktadır (6). Yapılan çalışmalarda bir kişide hayatı boyunca kolorektal kanser gelişme riskinin yaklaşık %6 olduğu bildirilmektedir (7). Bu veriler ışığına, kolorektal kanserler gerçek bir ciddi bir halk sağlığı sorunu olarak görünmektedir. Kolorektal kanser taramaları; kolorektal kanserler preklinik belirti verdikleri için ikincil koruma açısından çok önemlidir. Kolorektal kanserlerin 5 yıllık sağ kalım oranı erken tanı konan lokalize hastalıkta %90; regional yayılım gösteren hastalıkta %40-60; yaygın metastaz durumlarında ise %6 civarındadır (8). Bu durum sağlıklı insanlara tarama programlarının ne kadar önemli olduğunun bir başka göstergesidir. Bu nedenlerle Sağlık Bakanlığı kolorektal kanserleri tarama kapsamına almıştır. Kolorektal kanser için risk grupları tanımlanmış ve bu kişilere uygun kolonoskopi ile yıllık izlem sıklığı belirlenmiştir. İkincil koruma kapsamındaki bu taramalara ek olarak; ailesel kolorektal kanser vakalarında genetik testler önerilmektedir. Ülkemizdeki kolorektal kanser taraması ulusal standartları; iki yılda bir uygulanacak gaitada gizli kan testi (GGK) ve 10 yılda bir yapılacak kolonoskopi taramasıdır. Hedef kitle yaş arasındaki tüm erkek ve kadınlardır (50 ve 70 yaş dahil). Bu yöntemler aile hekimlerinin kayıtları esas alınarak davet yöntemiyle yapılmaktadır. Yüksek riskli olgularda 40 yaşından itibaren tarama prosedürüne başlanmalıdır (9). Ülkemizde taramanın yürütüldüğü merkezler; Aile Sağlığı Merkezi ve Toplum Sağlığı Merkezi bünyesindeki Kanser Erken Teşhis Tarama ve Eğitim Merkezidir (KETEM). Halk Sağlığı Müdürlüğü ise; toplum tabanlı kolorektal kanser tarama çalışmalarının koordinasyon, kayıt, izlem ve Sağlık Bakanlığına bildiriminden sorumludur. KETEM toplumun kanser ve kanserde erken teşhis ile taramanın önemi hakkındaki farkındalığını eğitim yoluyla arttırmak, erken yakalanabilir kanserlerde erken teşhis ve toplum tabanlı tarama faaliyetlerini yürütmek, tüm bu faaliyetler sonucunda da önlenebilir ve erken yakalanabilir kanserlerin morbidite ve mortalitesini azaltmak amacıyla kurulmuştur. Ülkemizde 81 ilde 82 merkez ile hizmet vermektedir. Aydın KETEM ise 2003 yılından itibaren bu kapsamda faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu çalışmanın amacı; üçüncü basamak bir sağlık kuruluşuna başvuran kişilerin kolorektal kanserler, kolorektal kanserlerin tarama yöntemleri, kolorektal kanserlerin taramalarının yapıldığı yerler, kolorektal kanserlerin tarama yöntemlerinin yapılma sıklığı hakkında farkındalık düzeylerinin belirlenmesidir. YÖNTEM Araştırma, kesitsel-tanımlayıcı bir araştırmadır. Bu araştırma 2013 Eylül ayında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi nin Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniği ve onkoloji polikliniği dışındaki tüm polikliniklerde (n=26) yapılmıştır. Pediatri poliklinikleri hedef yaş grubuna uymadığından, onkoloji polikliniği ise hasta profilinin kanser vakalarından oluşması sebebiyle yanlış sonuçlar doğurabileceğinden araştırma kapsamına alınmamıştır. Aydın merkez nüfusu 200 bin, daha önce yapılan benzer çalışmalardaki farkındalık düzeyi %40 ve güven düzeyi %95 olarak alındığında örneklem büyüklüğü 369 olarak alınmıştır. Olası veri kayıpları göz önüne alınarak %10 yedek eklenmiştir. Böylece hedef grubun sayısı 381 olarak bulunmuştur. 40 yaş ve üzeri olan, belirtilen polikliniklere başvuran, çalışmamıza katılmak isteyen, belirlediğimiz gün ve saat diliminde poliklinik önünde bekleyen tüm yetişkinler çalışmamıza dahil edilmiş; 40 yaş altında olan ve çalışmaya katılmayı reddeden hastalar çalışmaya alınmamıştır. Kullanılan soru formu iki bölümden oluşmakta olup; birinci bölümde katılımcıların sosyodemografik verileri (yaşı, cinsiyeti, eğitim durumu, medeni durumu, çalışma durumu ve sağlık güvencesi) sorgulanmıştır. Soru formunun ikinci bölümünde; kişinin kendisinde veya ailesinde kanser öyküsü, barsak kanseri taramasını duyup duymadıkları, tarama yapılmasının gerekli olup olmadığı, taramaların amacı, barsak kanseri taraması ile ilgili bilgileri nereden edindikleri, barsak kanseri taramasını yaptırmak için en uygun merkezin neresi olduğu, hangi yöntem/yöntemlerin kullanılacağı, bu yöntemlerin hangisinin daha etkin olduğu ve hangi sıklıkta yapılması gerektiği soruları sorulmuştur. Geliştirilen anketi, Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi 4. sınıf öğrencileri yüzyüze görüşme yöntemiyle uygulamışlardır. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu çalışma protokolünü değerlendirmiş ve onaylamıştır (2014/321). Veri analizi için bir istatistik programı (SPSS for Windows, version15.0, 1999, SPSS Inc, Chicago, IL, USA) kullanılmıştır. Tanımlayıcı veriler, yüzdelikler, ortanca (en az-en çok) olarak verilmiştir. Analitik değerlendirmede, ki-kare testi ve lojistik regresyon analizi testi kullanılmıştır. Tip 1 (α) hata düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. BULGULAR Araştırmaya katılan bireylerin (n=381) ortanca yaş değeri 51 (en az??-en çok??), %55,7 si (n=212) kadın ve %85,8 i (n=327) evlidir. Araştırmaya katılanların demografik özellikleri Tablo-1 de verilmiştir. 210 TAF Prev Med Bull 2015 Vol 14 Issue 3

3 Pirinççi, et al. : Patients admitted to tertiary health care center colorectal cancer screening program awareness study Tablo 1. Sosyodemografik Özellikler. Değişkenler n % Cinsiyet Kadın ,7 Erkek , ,2 Yaş ,1 60 ve üzeri 98 25,7 Medeni Durum Evli ,8 Bekar 54 14,2 Okur yazar değil 19 5,0 Okur yazar 14 3,7 Eğitim Durumu İlköğretim ,2 Lise 70 18,4 Yüksekokul 60 15,7 Memur 54 14,2 Meslek İşçi 89 23,4 Emekli 70 18,3 Ev hanımı ,1 Sağlık Güvencesi Var ,0 Yok 19 5,0 Katılımcıların %9,2 sinin (n=35) daha önce kanser öyküsü bulunurken, bunlardan en sık %2,1 (n=8) ile meme kanseri, %1,6 sının (n=6) kolorektal kanser öyküsü vardır. Katılımcıların %37,3 ünün (n=142) birinci derece akrabalarında kanser tanısı almış birey vardır. Araştırmaya katılanların %56,2 si (n=214) kolorektal kanser taraması diye bir şey duyduğunu belirtmiştir. Katılımcıların kolorektal kanserler ve taramaları ile ilgilibilgi ve davranışları Tablo-2 de verilmiştir. Araştırmaya katılanların %56,2 si (n=214) kolorektal kanser taraması diye bir şey duyduğunu belirtmiştir. Katılımcıların kolorektal kanserler ve taramaları ile ilgilibilgi ve davranışları Tablo-2 de verilmiştir. Araştırmaya katılanlar Ulusal Kanser Taraması Standartları na göre kolorektal kanser için herhangi bir risk faktörü taşımayan bir kişinin kaç yaşından itibaren tarama yaptırması gereklidir sorusuna %17,2 (n=31) oranında, dışkıda gizli kan testi kaç yılda bir yapılmalıdır sorusuna %35,8 (n=73) oranında, rektosigmoidoskopi/ kolonoskopi kaç yılda bir yapılmalıdır sorusuna %6,6 (n=13) oranında doğru cevap vermiştir. Katılımcıların kolorektal kanser tarama yöntemleri hakkındaki bilgi durumu Tablo-3 de verilmiştir. Tablo 2. Kolorektal Kanserler ve Taramaları ile İlgili Bilgi ve Davranışlar. Kolorektalkanser taraması diye bir şey duydunuz mu? (n=381) Kolorektal kanser taramalarının yapılması sizce gerekli midir? (n=214) Kolorektal kanser taramasının amacı sizce nedir? (n=254)* Kolorektal kanser taraması ile ilgili bilgiyi nereden edindiniz? (n=240)* KETEM nedir biliyor musunuz? (n=381) KETEM i duyduysanız nereden duydunuz? (n=67) Sizce kanser taraması yaptırmak için en uygun merkez neresidir? (n=110) *Birden çok seçenek işaretlenmiştir. Değişkenler n % Evet ,2 Hayır ,8 Evet ,7 Hayır 7 3,3 Kolorektal kanser gelişimini önlemek 39 15,3 Kolorektal kanseri erken dönemde yakalamak ,7 Kolorektal kanseri tedavi etmek 22 8,7 Kolorektal kanserin organlara yayılımını tespit etmek 16 6,3 Sağlık profesyonelleri 68 28,3 Arkadaş 58 24,1 Gazete, dergi 33 13,8 Televizyon 70 29,2 İnternet 11 4,6 Evet 67 17,6 Hayır ,4 Sağlık profesyonellerinden Yüz yüze görüştüm Broşürlerini gördüm 4 6,0 Aile hekimi 5 4,5 Devlet hastanesi 11 10,0 Üniversite hastanesi 76 69,2 Özel hastane 2 1,8 KETEM 16 14,5 TAF Prev Med Bull 2015 Vol 14 Issue 3 211

4 Pirinççi, v.d. : Üçüncü basamak sağlık merkezine başvuranlarda kolorektal kanser tarama programı farkındalık çalışması Tablo 3. Katılımcıların Kolorektal Kanser Tarama Yöntemleri Bilgi Düzeyi. Bilgi Düzeyi Değişkenleri n % Kolorektal kanser taramasında hangi yöntem/ler kullanılır? (n=230)* Taramalarda kullanılan yöntemlerden hangisi en değerlidir? (n=192) Şimdiye kadar hiç kolorektal kanser taraması yaptırdınız mı? (n=381) Kolorektal kanser taraması yaptırdığınızda hangi test uygulandı? (n=78) *Birden çok seçenek işaretlenmiştir. Dışkıda gizli kan testi 34 14,8 Rektosigmodioskopi/ Kolonoskopi ,5 Tomografi 35 15,2 Bilmiyorum 31 13,5 Dışkıda gizli kan testi 66 34,4 Rektosigmodioskopi/ Kolonoskopi 71 37,0 Tomografi 55 28,6 Evet 78 20,5 Hayır ,5 Dışkıda gizli kan testi 60 77,0 Rektosigmodioskopi/ Kolonoskopi 16 20,5 Tomografi 2 2,5 Çalışmamıza katılanların %53 ü (n=202) yaş grubunda olup (50 ve 70 yaş dahil), bunların %18,3 ü (n=37) herhangi bir kolorektal kanser tarama yöntemini yaptırmıştır. Kolorektal kanser taramalarını kadınlar %57,5 (n=123), erkekler ise %42,5 (n=91) oranında duyduklarını belirtmişlerdir. Katılımcılar arasında kolorektal kanser tarama yöntemlerinden en fazla bilineni hem erkeklerde hem de kadınlarda rektosigmodioskopi/kolonoskopi yöntemidir. Katılımcıların cinsiyete göre kolorektal kanser tarama ve yöntemlerinin farkındalığı Tablo-4 de verilmiştir. Katılımcılardan kolorektal kanser taramalarını duyanlar ile duymayanlar arasında, kolorektal kanser taramasını duyanlar kolorektal kanser taramasını daha fazla yaptırmıştır (p=0.001). Tablo 4. Cinsiyete Göre Kolorektal Kanser Tarama ve Yöntemlerinin Farkındalığı Farkındalık Değişkenleri Erkek Kadın n % n % Kolorektal kanser taramalarını duyanlar 91 42, ,5 Kolorektal kanser taramasında hangi yöntemler kullanılır?(n=230)* *Birden çok seçenek işaretlenmiştir. Dışkıda gizli kan testi 15 6,5 19 8,3 Rektosigmodioskopi/ Kolonoskopi 54 23, ,1 Tomografi 13 5,6 22 9,6 Bilmiyorum 13 5,6 18 7,8 Tablo 5. Kolorektal Kanser Taramalarının Bilinirliği ile Sosyodemografik Özelliklerin İlişkisi Modeldeki Değişkenler Beta Standart Hata p OR %95 Güven Aralığı Yaş 0,100 0,252 0,691 1,106 0,674-1,813 Cinsiyet 0,228 0,219 0,298 1,256 0,817-1,931 Eğitim 0,434 0,349 0,213 1,543 0,779-3,055 Sağlık Güvencesi 2,481 0,759 0,001 11,259 2,700-52, TAF Prev Med Bull 2015 Vol 14 Issue 3

5 Pirinççi, et al. : Patients admitted to tertiary health care center colorectal cancer screening program awareness study TARTIŞMA Kişinin kendisinde veya ailesinde kanser öyküsü olması kolorektal kanser açısından yüksek risk olarak adlandırılmaktadır (10). Bu çalışmada katılımcıların %37,3 ünün (n=142) birinci derece akrabalarında kanser tanısı almış birey vardır. Yapılan çalışmalarda bu oran %7,8 ile %47,6 arasında değişmektedir (11). Bayçelebi nin yapmış olduğu uzmanlık tezi çalışmasında katılımcıların %35,8 inde ailesinde kanser öyküsü vardır (12). Araştırmaya katılanların %56,2 si (n=214) kolorektal kanser taramalarını duyduğunu belirtmiştir. Bunlardan %14,8 i (n=34) gaitada gizli kan testini, %56,5 i (n=130) rektosigmoidoskopi/ kolonoskopi tetkikini, %15,2 si (n=35) tomografi tetkikini duymuş; ancak, %13,5 i (n=31) kanser taramalarını duymasına rağmen yöntemler hakkında fikri yoktur. Vaizoğlu ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmada katılımcıların %80,6 sı gaitada gizli kan testini duymuştur (7). Araştırmamızda kolorektal kanser taramalarını duyanlar arasında (n=214) dışkıda gizli kan testini erkekler %6,5 (n=15), kadınlar %8,3 (n=19) oranında, rektosigmoidoskopi/ kolonoskopi tetkikini erkekler %23,6 (n=54), kadınlar %33,1 (n=76), tomografi tetkikini erkekler %5,6 (n=13), kadınlar %9,6 (n=22) oranlarında duymuştur. Bayçelebi nin yapmış olduğu uzmanlık tezi çalışmasında 50 yaş üstü 1023 kadının % 51 i gaitada gizli kan testini, %52,7 si rektosigmoidoskopi tetkikini ve 50 yaş üstü 922 erkeğin % 50,7 si gaitada gizli kan testini, % 48,3 ü, rektosigmoidoskopi tetkikini duymuştur.(12) Bu araştırmaya katılanların %20,5 i daha önce kolorektal kanser taraması yaptırdığını belirtmiştir yaş grubunda (50 ve 70 yaş dahil) kolorektal kanser taraması yaptırma oranı %18,3 (n=37) olup oldukça düşük bir orandır. Yaptıranların %77,6 sı dışkıda gizli kan testini, %21,6 sı rektosigmoidoskopi/kolonoskopi yaptırmıştır. Yapucu ve arkadaşları tarafından, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesine yatan hastaların refakatçilerinden oluşan 356 kişinin katıldığı bir çalışmada, bu çalışmaya katılanların %94,6 sı son 10 yılda kolorektal kanser ile ilgili herhangi bir tarama yaptırmamıştır (13). Walsh ve arkadaşları tarafından yaş aralığındaki 1013 kişiyle gaitada gizli kan taraması ve kolorektal kanser taraması yaptırma oranlarıyla ilgili bir çalışma yapılmıştır. Katılımcıların %38 i gaitada gizli kan testi yaptırmış, %66 sı ise herhangi bir kolorektal taraması yaptırmıştır (14). KETEM ülkemizde kolorektal kanser taramalarının yürütüldüğü merkezlerin başında gelmektedir. Bu çalışmaya katılanların %82,4 ü KETEM i duymamıştır. KETEM bilinirliği ile ilgili bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamız üçüncü basamak bir sağlık merkezinde yapıldığından KETEM bilinirliğinin daha yüksek olması beklenir. Ayrıca KETEM i duyanların %28 i KETEM faaliyetleriyle KETEM i öğrenmiştir. Bu da tüm grupta ancak 19 kişiye denk gelmektedir. Bu veri, KETEM in bilinirliğini arttıracak çalışmalar yapılması gerektirdiğini göstermektedir. Bu çalışma gerçekleştirildiğinde, Aydın KETEM bünyesine yeni bir gezici mammografi cihazı alınmış ve bu yönde bir tarama çalışması başlatılmıştır. Bir başka araştırma ile bu çalışmanın etkilerinin değerlendirilmesi önemli görünmektedir. Kolorektal kanserli hastalarda kalıtımsal predispozisyon önemlidir. Bu çalışmada daha önce kanser tanısı almış bireyler kolorektal kanser taramalarını daha çok yaptırırken (p=0.034), ailesinde kanser öyküsü bulunanlarda kolorektal kanser taraması yaptırma konusunda anlamlı fark bulunamamıştır.(p=0.302) Oysa ailesinde kolorektal kanser öyküsü bulunanlarda tarama yaptırmak çok önemlidir. Kolorektal kanser taramasını duyanlar arasında kaç yaşından itibaren tarama yapılmalıdır ve tarama yöntemlerinin hangi sıklıkta yapılmalıdır sorularına düşük oranlarda doğru cevaplar verilmiştir. Ayrıca, kolorektal kanser taramalarını duyanlar arasında taramaların amacı %69,7 oranında doğru bilinmiştir. Bu nedenle, halkın kolorektal kanser taramaları yönünden bilgilendirilmeye gereksinimi olduğu görünmektedir. Bu gereksinimin karşılanmasında farklı kaynaklar kullanılmalıdır. Katılımcıların ancak %28,3 ü kolorektal kanser taramaları hakkındaki bilgilerini sağlık profesyonellerinden almışlardır. Geri kalan %71,7 si ise medyadan ve arkadaş çevresinden öğrenmiştir. Bu nedenle, kolorektal taramaların önemi konusunda da akran eğitimi ve medya okur-yazarlığı önemli görünmektedir. Kolorektal kanser taramalarının bilinirliği ile sosyodemografik özelliklerin ilişkisi (Tablo-5) analizinde anlamlı çıkan sağlık güvencesi değişkenin güven aralığı dikkate alınarak okunmalıdır. Katılımcıların %69,2 si kolorektal kanserlerin taramaları için en uygun merkezin üniversite hastanesi olduğunu belirtmiştir. Kolorektal kanser taramaları üniversite hastanelerine kalmamalı ve birinci basamaktan itibaren yaygınlaştırılmalıdır. Tüm basamaklarda muayene bekleme dönemleri broşürlerle veya bu konuda özel eğitimli personel ya da öğrenciler vasıtasıyla bilgi verilerek eğitim fırsatları değerlendirilmelidir. Bu bakış açısı, dünya nüfusunun artan yaş ortalaması, özellikle düşük ve orta gelir düzeyindeki ülkelerde meydana gelecek yaşlı nüfus artışı ile kolorektal kanser taramasının bu ülkelerde hayata geçirilememesi, tarama ile mortalitenin azaldığı bilinen ve izlem için de kaynakları sınırlı olan bu ülkelerdeki sağlık eşitsizliğinin giderilmesi açısından çok önemlidir.(14) Bu çalışma, üçüncü basamak bir hastanede gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle, topluma yansıtma açıcından yeterli değildir; ancak çalışmanın bu kısıtlılığı bir bakış açısıyla da daha büyük bir ihtiyaca işaret TAF Prev Med Bull 2015 Vol 14 Issue 3 213

6 Pirinççi, v.d. : Üçüncü basamak sağlık merkezine başvuranlarda kolorektal kanser tarama programı farkındalık çalışması etmektedir. Bu kişiler, üçüncü bir sağlık kurumuna başvuruncaya kadar sağlık sisteminin diğer tüm kaynaklarına başvurmuş oldukları ve tüm basamaklarda elde ettikleri deneyimlerle sağlık bilgilerinin daha yüksek oldukları varsayılabilir. Bu nedenle bu çalışmada elde edilen bulgulardan, özellikle bilgi ve pozitif sağlık davranışının toplumda daha da düşük olduğu öngörülebilir. Çalışmanın bir başka kısıtlılığı da katılımcıların çoğunun kadınlardan, evlilerden, sağlık güvencesi olanlardan oluşmasıdır. Ancak çalışma bir durum tespiti niteliğindedir ve polikliniklere ilgili zaman diliminde başvuranlar dahil edildiğinden bu konuda bir şey yapılamamıştır. KAYNAKLAR 1. WHO, Global Status Report on Noncommunicable Diseases ncd_report2010/en/ [Ulaşım tarihi: 8 Haziran 2013]. 2. TUİK, Ölüm nedeni istatistikleri. 2010,2011, [Ulaşım tarihi: 5 Haziran 2013]. 4. WHO,IARC,GLOBOCAN. asp [Ulaşım tarihi: 3 Haziran 2013]. 5. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Kanser Daire Başkanlığı Değerlendirme Raporları, Kolorektal Kanser Taramaları; 2013, Sağlık Bakanlığı, Kanser Kayıtçılığı, tr/index.php/daire-faaliyetleri/kanser-kayitciligi.html [Ulaşım tarihi: 5 Haziran 2013]. 7. Vaizoğlu S, Turhan T, Temel F, Bolat Ö, Baydar O, Bacanlı A, Asarcıklı F, Güler Ç. Birinci Basamakta 50 Yaş ve Üzeri Bireylerde Kolorektal Kanser ile İlişkili Olabilecek Bazı Faktörlerin ve Gaitada Gizli Kan Tetkikine Uyumun Değerlendirilmesi. Türk Geriatri Dergisi 2010, 13: Greenlee RT, Hill-Harmon MB, Murray T, Thun M. Cancerstatistics 2001, CA Cancer J Clin2001, 51(1): Borum ML. Colorectal Canser Screening; Primary Care. ClinicsDn Office Practice. 2001,28 (3): Remzi FH, Öncel M.Kolon Kanserinde Tarama ve Takip. Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi. 2006,17(1): Açıkgöz A, Çehreli R, Ellidokuz H. Kadınların Kanser Konusunda Bilgi Ve Tutumları İle Erken Tanı Yöntemlerine Yönelik Davranışları. DEÜ Tıp Fakültesi Dergisi.2011, 25(3); Bayçelebi G. Trabzon Bölgesinde Risk Gruplarının Kanser Erken Tanısına Yönelik Tarama Testlerini Yaptırma Oranları. Yayınlanmış Uzmanlık Tezi, Tıp, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Trabzon, 2011 Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi. 13. Yapucu GÜ, Zaybak A, Eşer İ, Khorsid L. Sağlıklı Bireylerde Kanser Risk Faktörleri. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 2007, 2: Walsh JM, Salazar R, Kaplan C, Nguyen L, Hwang J, Pasick RJ. Healthycolon, healthy life (colonsano, vida sana). Colorectal Cancer Screening Among Latinos in Santa Clara, California J Cancer Educ. 2010,25: Okyay P, Kolorektal Kanser Epidemiyolojisi. Türkiye Klinikleri J Med Oncol-Special Topics 2013;6(3). GATA. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non-Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/) which permits unrestricted, noncommercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited. Source of Support: Nil, Confl ict of Interest: None declared 214 TAF Prev Med Bull 2015 Vol 14 Issue 3

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Eğitim Hastanesi Acil Servisine başvuran hastaların memnuniyet düzeylerinin değerlendirilmesi

Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Eğitim Hastanesi Acil Servisine başvuran hastaların memnuniyet düzeylerinin değerlendirilmesi Araştırma / Research Article TAF Preventive Medicine Bulletin www.korhek.org DOI: 10.5455/pmb.1-1453297214 Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Eğitim Hastanesi Acil Servisine başvuran hastaların memnuniyet düzeylerinin

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU

KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU Sunum Planı Ketem Kuruluş ve Amaçları İdari ve Teknik Yapılanması Ketem Faaliyetleri Ketem Çalışma programları Hedefler KURULUŞ

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

Memnuniyet, bağlılık ve yalnızlık ilişkisi: TSK Ankara özel bakım merkezinde bir araştırma

Memnuniyet, bağlılık ve yalnızlık ilişkisi: TSK Ankara özel bakım merkezinde bir araştırma Araştırma / Research Article TAF Preventive Medicine Bulletin www.korhek.org DOI: 10.5455/pmb.1-1432581460 Memnuniyet, bağlılık ve yalnızlık ilişkisi: TSK Ankara özel bakım merkezinde bir araştırma The

Detaylı

Trafik kazaları ve risk faktörleri: Düzce il merkezinde meydana gelen trafik kazalarının değerlendirilmesi

Trafik kazaları ve risk faktörleri: Düzce il merkezinde meydana gelen trafik kazalarının değerlendirilmesi Araştırma / Research Article TAF Preventive Medicine Bulletin www.korhek.org DOI: 10.5455/pmb.1-1396946991 Trafik kazaları ve risk faktörleri: Düzce il merkezinde meydana gelen trafik kazalarının değerlendirilmesi

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

KADIN SAĞLIK PROFESYONELLERİNİN MEME KANSERİ ERKEN TANI YÖNTEMLERİNİ BİLME VE UYGULAMA DURUMLARI

KADIN SAĞLIK PROFESYONELLERİNİN MEME KANSERİ ERKEN TANI YÖNTEMLERİNİ BİLME VE UYGULAMA DURUMLARI ORIGINAL ARTICLES / ORİJİNAL MAKALELER KADIN SAĞLIK PROFESYONELLERİNİN MEME KANSERİ ERKEN TANI YÖNTEMLERİNİ BİLME VE UYGULAMA DURUMLARI Nuran Gençtürk İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi,

Detaylı

Olgu-kontrol araştırmalarının analizi ve değerlendirilmesi. Raika Durusoy

Olgu-kontrol araştırmalarının analizi ve değerlendirilmesi. Raika Durusoy Olgu-kontrol araştırmalarının analizi ve değerlendirilmesi Raika Durusoy 1 Olgu-kontrol araştırmaları Belli bir hastalığı olan ( olgu ) ve olmayan ( kontrol ) bireyler belirlenir Her iki grubun bir etkene

Detaylı

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments Gülşen AYTAR 1, Nuray YEŞİLDAL 2 1 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Sosyal Hizmet Uzmanı 2 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Düzce ÖZET Düzce Tıp Fakültesinde yatan 61 hastada memnuniyet

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

BURSA İLİNDE MEME KANSERİNİN ERKEN TANISINDA FARKINDALIĞIN ÖNEMİ-ALAN ÇALIŞMASI

BURSA İLİNDE MEME KANSERİNİN ERKEN TANISINDA FARKINDALIĞIN ÖNEMİ-ALAN ÇALIŞMASI Meme Sağlığı Dergisi 2012 Cilt: 8 : 2 RESEARCH ARTICLE/ARAŞTIRMA YAZISI BURSA İLİNDE MEME KANSERİNİN ERKEN TANISINDA FARKINDALIĞIN ÖNEMİ-ALAN ÇALIŞMASI Hatice Biçen Yılmaz, Handan Aksüyek Uludağ Üniversitesi,

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

SUŞEHRİ DEVLET HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ

SUŞEHRİ DEVLET HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ SDH (N) OCAK SUŞEHRİ DEVLET HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ MEMNUNİYET ANKETLERİ VERİ ANALİZ FORMU YILI - 1.DÖNEM AYAKTAN HASTA MEMNUNİYETİ ANKET KATSAYILARI RAPOR İSTATİSTİKLERİ ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN

Detaylı

ULUSAL KANSER HAFTASI GÖRSEL SUNU LİSTESİ 2013

ULUSAL KANSER HAFTASI GÖRSEL SUNU LİSTESİ 2013 ULUSAL KANSER HAFTASI GÖRSEL SUNU LİSTESİ 2013 NO İLLER POSTER KONUSU PO-1 ADANA ADANA KETEM SERVİKS KANSERİ BÖLGE TABANLI TARAMA DEĞERLENDİRMESİ PO-2 ADANA ADANA AİLE SAĞLIĞI ELEMANLARI ve AİLE HEKİMLERİ

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri YATAN HASTALARDA, HASTANE HİZMET KALİTESİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES TIP ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT Müdür Aydemir KAYABAŞI İstatistikçi

Detaylı

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz T.C. Sağlık Bakanlığının Onayı ve Desteği ile Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz İstatistik Analiz Raporu (İstanbul) Eylül 2010 Omega Araştırma tarafından hazırlanmıştır. İÇİNDEKİLER Türkiye nin Tansiyonunu

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI

ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

Doğurganlığın korunmasında etik ve yönetmelikler. Doç. Dr. Murat Gültekin Kanser Daire Başkanı 0 532 256 09 51 mrtgultekin@yahoo.

Doğurganlığın korunmasında etik ve yönetmelikler. Doç. Dr. Murat Gültekin Kanser Daire Başkanı 0 532 256 09 51 mrtgultekin@yahoo. Doğurganlığın korunmasında etik ve yönetmelikler Doç. Dr. Murat Gültekin Kanser Daire Başkanı 0 532 256 09 51 mrtgultekin@yahoo.com 0 Sunum Planı Biz Kimiz? Sağlık Bakanlığı Yeni Yapılanması Türkiye de

Detaylı

Kanser Taraması. Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015

Kanser Taraması. Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015 Kanser Taraması Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015 2005 ve 2030'da KANSER *IARC 11 milyon Yeni Vaka 27 milyon 7 milyon Ölüm 17 milyon

Detaylı

ANKARA DA 1. BASAMAK SAĞLIK KURULUŞLARINA BAŞVURANLARIN SAĞLIK GÜVENCE KURUMLARINDAN MEMNUNİYET DURUMLARI

ANKARA DA 1. BASAMAK SAĞLIK KURULUŞLARINA BAŞVURANLARIN SAĞLIK GÜVENCE KURUMLARINDAN MEMNUNİYET DURUMLARI TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (4) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE ANKARA DA 1. BASAMAK SAĞLIK KURULUŞLARINA BAŞVURANLARIN SAĞLIK GÜVENCE KURUMLARINDAN MEMNUNİYET DURUMLARI Sefer AYCAN, Fatma İLHAN,

Detaylı

Ankara da sosyoekonomik düzeyi düşük olan bölgede kaçırılmış aşı firsatlarının irdelenmesi

Ankara da sosyoekonomik düzeyi düşük olan bölgede kaçırılmış aşı firsatlarının irdelenmesi TAF Preventive Medicine Bulletin Araştırma / Research Article www.korhek.org DOI: 10.5455/pmb.1-1398273917 Ankara da sosyoekonomik düzeyi düşük olan bölgede kaçırılmış aşı firsatlarının irdelenmesi The

Detaylı

Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması

Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması Ovarian cancer screening and mortality in the UK Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS): a randomised controlled

Detaylı

KOLONOSKOPİK TARAMA VE KOLONOSKOPİ

KOLONOSKOPİK TARAMA VE KOLONOSKOPİ KOLONOSKOPİK TARAMA VE KOLONOSKOPİ KOLONOSKOPİ HAKKINDA ÖZET BİR REHBER OP. DR. ŞABAN BEYAZPINAR GENEL CERRAHİ UZMANI www.cerrahiklinik.com BU SUNUMDA KULLANILAN VERİLER, 2004 YILINDA YAPILAN DÜNYA CERRAHLAR

Detaylı

Dr. Cansu ÖZTÜRK Kanser Daire Başkanlığı cnsozt@yahoo.com

Dr. Cansu ÖZTÜRK Kanser Daire Başkanlığı cnsozt@yahoo.com Taramalarda Kullanılan Temel Kalite Kriterleri ve Koordinasyon Merkezleri Dr. Cansu ÖZTÜRK Kanser Daire Başkanlığı cnsozt@yahoo.com HANGİ KANSERLERİ TARIYORUZ TÜRKİYE DE ERKEK VE KADINLARDA EN SIK GÖRÜLEN

Detaylı

Adım Adım Kanser Kayıtçılık. Uz. Dr. Güledal Boztaş Kanser Daire Başkanılığı Kanser Kayıt & Epidemiyoloji Birimi boztasguledal@yahoo.

Adım Adım Kanser Kayıtçılık. Uz. Dr. Güledal Boztaş Kanser Daire Başkanılığı Kanser Kayıt & Epidemiyoloji Birimi boztasguledal@yahoo. Adım Adım Kanser Kayıtçılık Uz. Dr. Güledal Boztaş Kanser Daire Başkanılığı Kanser Kayıt & Epidemiyoloji Birimi boztasguledal@yahoo.com Sunum Planı Kanser Kayıtçılığı nedir? Neden kanser kayıtçılığı yapılmalıdır?

Detaylı

Kolorektal kanser cerrahisi uygulanan hastaların bilgi gereksinimlerinin belirlenmesi

Kolorektal kanser cerrahisi uygulanan hastaların bilgi gereksinimlerinin belirlenmesi Araştırma / Research Article TAF Preventive Medicine Bulletin www.korhek.org DOI: 10.5455/pmb.1-1406189204 Kolorektal kanser cerrahisi uygulanan hastaların bilgi gereksinimlerinin belirlenmesi Determination

Detaylı

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu.

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özlem Serenli,

Detaylı

Türkiye de Kanser Kontrolü 2013. Doç. Dr. Murat Gültekin Kanser Daire Başkanı 0 532 256 09 51 mrtgultekin@yahoo.com

Türkiye de Kanser Kontrolü 2013. Doç. Dr. Murat Gültekin Kanser Daire Başkanı 0 532 256 09 51 mrtgultekin@yahoo.com Türkiye de Kanser Kontrolü 2013 Doç. Dr. Murat Gültekin Kanser Daire Başkanı 0 532 256 09 51 mrtgultekin@yahoo.com Türkiye de ve Dünyada Kanser 1 2005 den 2030 a Dünyada Kanser 11 milyon yeni vaka 27 milyon

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih :11.09.2015 Kanser Vakaları ve Kanserden Ölüm Oranları Sayı :10 Hazırlayan H. Erkin SÜLEKLİ Katkıda Bulunanlar Saadet TURHAL Nurdan

Detaylı

HUZUREVĠ ÇALIġANLARININ TUTUM VE STRES VERĠLERĠNĠN DEĞERLENDĠRMESĠ

HUZUREVĠ ÇALIġANLARININ TUTUM VE STRES VERĠLERĠNĠN DEĞERLENDĠRMESĠ HUZUREVĠ ÇALIġANLARININ TUTUM VE STRES VERĠLERĠNĠN DEĞERLENDĠRMESĠ SOS. YELDA ġġmġġr PSK. ÖZGE KUTAY PSK. PINAR ULUPINAR Ġzmir, 2014 1 HUZUREVĠ EĞĠTĠMĠ VERĠ DEĞERLENDĠRMELERĠ 2013 yılında İBB Kadın Danışma

Detaylı

İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji Birimi: Yeni Kurulan Bir Ünitenin 18 Aylık Sonuçları

İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji Birimi: Yeni Kurulan Bir Ünitenin 18 Aylık Sonuçları İstanbul Tıp Derg - Istanbul Med J 2012;13(1):13-18 doi: 10.5505/1304.8503.2012.55264 KLİNİK ÇALIŞMA - ORIGINAL ARTICLE İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji Birimi: Yeni Kurulan Bir Ünitenin

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) Balcı E, Gün İ, Özçelik B, Öztürk A ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN DOĞUM POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN GEBELERİN SEVK VE SAĞLIK OCAKLARINI KULLANMA DURUMU Health Center Usage

Detaylı

Türkiye'de HPV ile Serviks Kanseri Tarama Süreci

Türkiye'de HPV ile Serviks Kanseri Tarama Süreci Türkiye'de HPV ile Serviks Kanseri Tarama Süreci Kanser Taramaları Toplum tabanlı taramalar; Meme Kanseri Serviks Kanseri Kolorektal Kanser 40-69 yaş kadın 2 yılda bir Mamografi çekilmesi 30-65 yaş kadın

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Türkiye'de Kanser Taramaları. Dr. S. Hatice TURAN Kanser Daire Başkanlığı 312 565 60 33 hturan2005@yahoo.com.tr

Türkiye'de Kanser Taramaları. Dr. S. Hatice TURAN Kanser Daire Başkanlığı 312 565 60 33 hturan2005@yahoo.com.tr Türkiye'de Kanser Taramaları Dr. S. Hatice TURAN Kanser Daire Başkanlığı 312 565 60 33 hturan2005@yahoo.com.tr Sunum Planı Kanser tarama istatistiklikleri Taramalarda karşılaşın sorunlar ve çözüm önerileri

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

Dr. Kenan Ergus İşyeri Hekimi ve Eğiticisi Bilgemed OSGB - BURSA

Dr. Kenan Ergus İşyeri Hekimi ve Eğiticisi Bilgemed OSGB - BURSA Dr. Kenan Ergus İşyeri Hekimi ve Eğiticisi Bilgemed OSGB - BURSA Tanımlar Kapsam Dünyada ve Türkiye de MH Hedefler Sonuçlar Başka Sonuç Mümkün mü? 5510 sayılı SSGSS- K/2006: M14- Sigortalının çalıştığı

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu ASM = KETEM. Bartın Halk Sağlığı Müdürlüğü. Dr. Hürol AKSU 1

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu ASM = KETEM. Bartın Halk Sağlığı Müdürlüğü. Dr. Hürol AKSU 1 ASM = KETEM Bartın Halk Sağlığı Müdürlüğü Dr. Hürol AKSU 1 TARİHİ VE DOĞASIYLA ZENGİN BARTIN 2 KARADENİZİN İNCİSİ AMASRA 3 BARTIN KANSER TARAMA VERİLERİ 16000 14000 12000 10000 8000 6000 4000 2000 0 13780

Detaylı

Aile sağlığı merkezine başvuranların geleneksel /alternatif tıpla ilgili görüşleri ve kullanım durumu

Aile sağlığı merkezine başvuranların geleneksel /alternatif tıpla ilgili görüşleri ve kullanım durumu Araştırma / Research Article TAF Preventive Medicine Bulletin www.korhek.org DOI: 10.5455/pmb.1-1439552842 Aile sağlığı merkezine başvuranların geleneksel /alternatif tıpla ilgili görüşleri ve kullanım

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE KADIN

LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE KADIN LOJİSTİK UYGULAMALARI VE ARAŞTIRMALARI MERKEZİ LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE KADIN Şubat, 2013 Fikri Mülkiyet Hakları Saklıdır ÇALIŞMA EKİBİ Bülent TANLA (Danışman) Prof. Dr. Okan TUNA (Koordinatör) Öğr. Gör. Aslıhan

Detaylı

MEME ve SERVİKS KANSERLERİ MOBİL TARAMA SONUÇLARI - 2013 MANİSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ & TOBB İŞBİRLİĞİ ÇALIŞMASI

MEME ve SERVİKS KANSERLERİ MOBİL TARAMA SONUÇLARI - 2013 MANİSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ & TOBB İŞBİRLİĞİ ÇALIŞMASI MEME ve SERVİKS KANSERLERİ MOBİL TARAMA SONUÇLARI - 2013 MANİSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ & TOBB İŞBİRLİĞİ ÇALIŞMASI G. Köroğlu 1, M. Tekeci 1, Z. Tay 1, G. Yorgancıgil 2, N. Karataş 2, S. Bulut 2 1 Manisa

Detaylı

Tarama Şekilleri Toplum Tabanlı (Population Based) Fırsatçı (Oportunistik) Servikal Kanser Meme Kanseri Kolorektal Kanserler

Tarama Şekilleri Toplum Tabanlı (Population Based) Fırsatçı (Oportunistik) Servikal Kanser Meme Kanseri Kolorektal Kanserler Ekim 2014 Meme Kanseri Farkındalık Ayı Dünyada ve Türkiye de Meme Kanseri Tarama Programları Doç. Dr. Murat Gültekin Taranması Önerilen Kanserler Tarama Şekilleri Toplum Tabanlı (Population Based) Fırsatçı

Detaylı

Trabzon da Kanser Tarama Testleri Farkındalığı

Trabzon da Kanser Tarama Testleri Farkındalığı Makale / Article ISSN:2149-455X 4 Trabzon da Kanser Tarama Testleri Farkındalığı Gülşah Bayçelebi 1, Fazıl Aydın 2, Feyzi Gökosmanoğlu 3, Tuğba Songül Tat 4, Ceyhun Varım 5 1 Kardeniz Teknik Üniversitesi

Detaylı

DÜZCE TIP DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL

DÜZCE TIP DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL DÜZCE TIP DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE Atilla Senih MAYDA Sinemis ÇETİN DAĞLI Ramazan Oğuz ŞAHİN Ferhat DANIŞMAN Filiz DERE Ahmet ÇELER Dursun ÇELİK Seda BURGUCU Nevzat

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

İlkokullarda Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Oyun Ve Fiziki Etkinlikler Dersi İle İlgili Görüş Ve Uygulamaları

İlkokullarda Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Oyun Ve Fiziki Etkinlikler Dersi İle İlgili Görüş Ve Uygulamaları İlkokullarda Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Oyun Ve Fiziki Etkinlikler Dersi İle İlgili Görüş Ve Uygulamaları Uğur ŞENTÜRK, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Çanakkale,

Detaylı

KIRSAL ALANDAKİ KADINLARIN MEME KANSERİ BİLGİSİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ UYGULAMA DURUMLARININ BELİRLENMESİ

KIRSAL ALANDAKİ KADINLARIN MEME KANSERİ BİLGİSİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ UYGULAMA DURUMLARININ BELİRLENMESİ RESEARCH ARTICLE/ARAŞTIRMA YAZISI KIRSAL ALANDAKİ KADINLARIN MEME KANSERİ BİLGİSİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ UYGULAMA DURUMLARININ BELİRLENMESİ Hacer Alpteker 1, Ayşen Avcı 2 1 Abant İzzet Baysal

Detaylı

ARAŞTIRMA. Ege Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Halk Sağlığı Hemşireliği AD, İzmir, Türkiye.

ARAŞTIRMA. Ege Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Halk Sağlığı Hemşireliği AD, İzmir, Türkiye. SDÜ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt 5 / Sayı 3 / 2014 SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ARAŞTIRMA Yaşlı bireylerin kolorektal kanserin riskleri ve erken tanısına yönelik bilgi düzeylerinin ve bu kanserle

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

Acil Servise Başvuran Hastaların Memnuniyet Düzeyleri

Acil Servise Başvuran Hastaların Memnuniyet Düzeyleri Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(2):11-6 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Acil Servise Başvuran Hastaların Memnuniyet Düzeyleri Level of Satisfaction of Patients Admitting to Emergency

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir

Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir Prostat Kanseri Tarama ve PSA Dr. Cemil Uygur 30 Mayıs 2009 Eskişehir PSA nın tarihsel süreci ve klinik kullanımı 1. Tarama / Erken Tanı 2. Gelecekteki Kanseri öngörme 3. Evreleme T evresi N evresi M evresi

Detaylı

Kolon Kanseri Nedir? Prof. Dr Tahsin ÇOLAK. MEÜ Tıp Fakültesi. Kolorktal Cerrahi Ünitesi. Genel Cerrahi AD

Kolon Kanseri Nedir? Prof. Dr Tahsin ÇOLAK. MEÜ Tıp Fakültesi. Kolorktal Cerrahi Ünitesi. Genel Cerrahi AD Kolon Kanseri Nedir? Nasıl Tanıyacağız? Prof. Dr Tahsin ÇOLAK MEÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD Kolorktal Cerrahi Ünitesi Kolorektal Kanser (CRC) 1. Dünyadaki dağılımı ve yaygınlığı (Epidemiology) 2.

Detaylı

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Prof.Dr. Zeynep ŞİMŞEK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

MEDİPOL MEGA ÜNİVERSİTE HASTANESİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ KONUSUNDA BİLGİ, İNANÇ VE TUTUMLARI

MEDİPOL MEGA ÜNİVERSİTE HASTANESİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ KONUSUNDA BİLGİ, İNANÇ VE TUTUMLARI MEDİPOL MEGA ÜNİVERSİTE HASTANESİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ KONUSUNDA BİLGİ, İNANÇ VE TUTUMLARI Kadavradan bulunan organların, bekleme listelerinin ihtiyacını karşılamaktan giderek uzaklaşması

Detaylı

Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı

Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Güncel Verilerle Prostat Kanseri Taranmalı mı? Dr. Bülent Akdoğan Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı 4 Nisan 2014 TESTOSTERON ETKĠSĠ PCa erken tanısı Şüpheli rektal muayene ve/veya

Detaylı

Tanı Testlerinin Değerlendirilmesi. ROC Analizi. Prof.Dr. Rian DİŞÇİ

Tanı Testlerinin Değerlendirilmesi. ROC Analizi. Prof.Dr. Rian DİŞÇİ Tanı Testlerinin Değerlendirilmesi ROC Analizi Prof.Dr. Rian DİŞÇİ İstanbul Üniversitesi, Onkoloji Enstitüsü Kanser Epidemiyolojisi Ve Biyoistatistik Bilim Dalı Tanı Testleri Klinik çalışmalarda, özellikle

Detaylı

Kocaeli İlinde Obezite ve Bir Tedavi Alternatifi Olan Obezite Cerrahisi Farkındalığının Değerlendirilmesi

Kocaeli İlinde Obezite ve Bir Tedavi Alternatifi Olan Obezite Cerrahisi Farkındalığının Değerlendirilmesi Kocaeli İlinde Obezite ve Bir Tedavi Alternatifi Olan Obezite Cerrahisi Farkındalığının Değerlendirilmesi Sertaç Ata Güler, Sertaç Kırnaz, Ezgi Uçar Taş, Oktay Yirmibeşoğlu, Tonguç Utku Yılmaz, Nihat Zafer

Detaylı

15 49 Yaş Grubu Kadınlarda Sağlığı Geliştirme Davranışları ve Etkileyen Faktörler

15 49 Yaş Grubu Kadınlarda Sağlığı Geliştirme Davranışları ve Etkileyen Faktörler Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2009; 8(5):421-426 15 49 Yaş Grubu Kadınlarda Sağlığı Geliştirme Davranışları ve Etkileyen Faktörler [The Healthy Lifestyle Behaviors of 15 49 Age Group Women

Detaylı

Van il merkezinde evlenme başvurusunda bulunan çiftlerin kontrasepsiyon bilgi durumları

Van il merkezinde evlenme başvurusunda bulunan çiftlerin kontrasepsiyon bilgi durumları Dicle Tıp Dergisi / A. Yılmaz ve ark. Kontrasepsiyon bilgi düzeyleri 2013; 40 (3): 453-457 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2013.03.0309 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Van il merkezinde

Detaylı

KANSER ERKEN TEŞHİS, TARAMA VE EĞİTİM MERKEZLERİ (KETEM) İZLEME VE DEĞERLENDİRME FORMU

KANSER ERKEN TEŞHİS, TARAMA VE EĞİTİM MERKEZLERİ (KETEM) İZLEME VE DEĞERLENDİRME FORMU KANSER ERKEN TEŞHİS, TARAMA VE EĞİTİM MERKEZLERİ (KETEM) İZLEME VE DEĞERLENDİRME FORMU İli /İlçesi Tarih Birim Adı Adresi :../.. :../../.. :.. :.. Telefon / Faks : /.. Mail Adresi : KETEM Sorumlusu : Personel

Detaylı

Manisa'da tütün kullanımı, meslek ve seçili hastalıklara göre mesane kanseri riski

Manisa'da tütün kullanımı, meslek ve seçili hastalıklara göre mesane kanseri riski Manisa'da tütün kullanımı, meslek ve seçili hastalıklara göre mesane kanseri riski Koray Ömer Erdurak 1, Pınar Erbay Dündar 2, Beyhan Cengiz Özyurt 2, Eva Negri 3, Carlo La Vecchia 3, Ziya Tay 1 1 Manisa

Detaylı

KIZ ÖĞRENCİLERİN MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ BİLGİ VE UYGULAMALARININ İNCELENMESİ

KIZ ÖĞRENCİLERİN MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ BİLGİ VE UYGULAMALARININ İNCELENMESİ RESEARCH ARTICLE/ARAŞTIRMA YAZISI KIZ ÖĞRENCİLERİN MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ BİLGİ VE UYGULAMALARININ İNCELENMESİ Hacer Alpteker 1, Derman Gümüş 2, Sevinç Doğan 2, Serpil Bilir 2, Merve

Detaylı

Türkiye Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması Sonuçları. Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 21 Mayıs 2011-Antalya

Türkiye Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması Sonuçları. Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 21 Mayıs 2011-Antalya Türkiye Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması Sonuçları Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 21 Mayıs 2011-Antalya Sunuş Saygıdeğer Meslektaşlarımız, Hipertansiyon, dünyada ve ülkemizde

Detaylı

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-ÇSGB İSGGM, Sosyal Güvenlik Kurumu-SGK, Üniversite Hastaneleri Temsilcileri, Meslek Hastalıkları Hastanesi-MHH,

Detaylı

KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD 1 Soğuk su içmeyi engelleyerek soğuk algınlığını önleyebilir miyiz? Vitamin C vererek gribi önleyebilir

Detaylı

Kanser Dairesi Faaliyetleri. Doç. Dr. Murat Gültekin 0 532 256 09 51 mrtgultekin@yahoo.com

Kanser Dairesi Faaliyetleri. Doç. Dr. Murat Gültekin 0 532 256 09 51 mrtgultekin@yahoo.com Kanser Dairesi Faaliyetleri Doç. Dr. Murat Gültekin 0 532 256 09 51 mrtgultekin@yahoo.com 0 Sunum Planı Türkiye de Kanserin Durumu Alkol ve Kanser İlişkisi Kanser Önleme Kanser Kayıtçılığı Kanser Taramaları

Detaylı

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ SELDA ARSLAN 1,FİGEN BEKAR TUNÇALP 2 1 Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü; 2 Selçuk Üniversitesi

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

Proje S üresi Süresi 2010 2010--2014 2014 P j ro B e aşlang an ıç Tar T ihi ihi: 9 9 Mart t 2010

Proje S üresi Süresi 2010 2010--2014 2014 P j ro B e aşlang an ıç Tar T ihi ihi: 9 9 Mart t 2010 AMAÇ İnsanlarda sağlıklı olma, sağlıklı bir evlilik yürütme ve sağlıklı bireyler yetiştirme konularında bilinç oluşturmak. Sağlıklı nesiller yetiştirecek olan bilinçli aileler için başta anne, babalara

Detaylı

Toplam Kalite Yönetimi Uygulamasının Yatan Hasta Memnuniyetine Etkisi: Altı Yıllık Kamu Hastanesi Deneyimi

Toplam Kalite Yönetimi Uygulamasının Yatan Hasta Memnuniyetine Etkisi: Altı Yıllık Kamu Hastanesi Deneyimi İstanbul Tıp Derg - Istanbul Med J 212;13(4):186-19 doi: 1.555/134.853.212.35119 KLİNİK ÇALIŞMA - ORIGINAL ARTICLE Toplam Kalite Yönetimi Uygulamasının Yatan Hasta Memnuniyetine Etkisi: Altı Yıllık Kamu

Detaylı

Kanser Taramalarında Güncel Durum Dr. S. Hatice TURAN Kanser Daire Başkanlığı 312 565 60 33 hturan2005@yahoo.com.tr

Kanser Taramalarında Güncel Durum Dr. S. Hatice TURAN Kanser Daire Başkanlığı 312 565 60 33 hturan2005@yahoo.com.tr w w w. k a n s e r. g o v. t r Kanser Taramalarında Güncel Durum Dr. S. Hatice TURAN Kanser Daire Başkanlığı 312 565 60 33 hturan2005@yahoo.com.tr 2015 Yılı Kanser Taramaları 2015 yılında Halk Sağlığı

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin duygusal tepkisellik durumlarının değerlendirilmesi

Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin duygusal tepkisellik durumlarının değerlendirilmesi Araştırma / Research Article TAF Preventive Medicine Bulletin www.korhek.org DOI: 10.5455/pmb.1-1422358166 Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin duygusal tepkisellik durumlarının değerlendirilmesi The evaluatıon

Detaylı

Gaitada gizli kan pozitifliği yalnızca kolon-rektum patolojileri ile açıklanabilir mi? Ulusal Kanser Sempozyumu Ankara 2014

Gaitada gizli kan pozitifliği yalnızca kolon-rektum patolojileri ile açıklanabilir mi? Ulusal Kanser Sempozyumu Ankara 2014 Gaitada gizli kan pozitifliği yalnızca kolon-rektum patolojileri ile açıklanabilir mi? Ulusal Kanser Sempozyumu Ankara 2014 Seher Civcik 1, Mehmet Ali Eryılmaz 2, Ayşe Kara 1, Atiye Odabaş 1, Tuba Uca

Detaylı

TÜRKİYE DE 2000-2009 YILLARI ARASINDA HEMŞİRE VE EBELERİN MEME KANSERİ İLE İLGİLİ YAPTIKLARI ÇALIŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE DE 2000-2009 YILLARI ARASINDA HEMŞİRE VE EBELERİN MEME KANSERİ İLE İLGİLİ YAPTIKLARI ÇALIŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ The Journal of Breast Health 2011 Vol: 7 No: 1 Meme Sağlığı Dergisi 2011 Cilt: 7 Sayı: 1 RESEARCH ARTICLE/ARAŞTIRMA YAZISI TÜRKİYE DE 2000-2009 YILLARI ARASINDA HEMŞİRE VE EBELERİN MEME KANSERİ İLE İLGİLİ

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

Knowledge, Attitude and Behavior of Midwives and Nurses Working Primary Health Services on Family Planning ARAŞTIRMA MAKALESİ

Knowledge, Attitude and Behavior of Midwives and Nurses Working Primary Health Services on Family Planning ARAŞTIRMA MAKALESİ ARAŞTIRMA MAKALESİ Yasemin Türker 1 Funda Yıldırım Baş 2 Erdinç Yavuz 3 Bahriye Arslan 2 1 Isparta Halk Sağlığı Müdürlüğü, Isparta 2 Süleyman Demirel si Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Isparta

Detaylı

BĠR DEVLET HASTANESĠNDE ÇALIġANLARIN HASTA VE ÇALIġAN GÜVENLĠĞĠ ALGILARININ ĠNCELENMESĠ. Dilek OLUT

BĠR DEVLET HASTANESĠNDE ÇALIġANLARIN HASTA VE ÇALIġAN GÜVENLĠĞĠ ALGILARININ ĠNCELENMESĠ. Dilek OLUT BĠR DEVLET HASTANESĠNDE ÇALIġANLARIN HASTA VE ÇALIġAN GÜVENLĠĞĠ ALGILARININ ĠNCELENMESĠ Dilek OLUT Tıp biliminin ilk ve temel prensiplerinden biri Önce Zarar Verme ilkesidir. Bu doğrultuda kurgulanan sağlık

Detaylı

Cukurova Medical Journal

Cukurova Medical Journal Cukurova Medical Journal Araştırma Makalesi / Research Article 2008 2012 Yılları Arasında Adli Toksikoloji Laboratuvarına Gelen Olguların Değerlendirilmesi Evaluation of Cases Consulted to Forensic Toxicology

Detaylı

ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE

ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE 2011 Düzce Medical Journal e-issn 1307-671X www.tipdergi.duzce.edu.tr duzcetipdergisi@duzce.edu.tr Düzce Tıp Dergisi 2011; 13(1): 32-44 33 Tüberkülin deri testinin yorumlanması

Detaylı

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr Türkiye de Bazı İllerde Çocuk Servislerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin 0-6 Ay Arası Bebeklerin Yatış Pozisyonları Konusundaki Bilgi ve Uygulamaları Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ Yük.Hemş.Vildan TANIL Yük.Hemş.Fatma COŞAR BAYKAL Uzm.Hemş.Münevver SARSILMAZ Öğr. Gör. Müjgan SOLAK KABATAŞ Prof. Dr. Meryem YAVUZ 1 HASTA

Detaylı

AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU

AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU Adı, Soyadı: Hasta ID No: Doğum Tarihi (Gün/Ay/Yıl): / / Cinsiyeti: K E Uyruğu: KKTC TC Diğer: Kimlik No: Sosyal Güvencesi: Ücretli Hasta Devlet Sevkli

Detaylı