Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak Konulan Tanıların Uyum Analizi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak Konulan Tanıların Uyum Analizi"

Transkript

1 Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak Konulan Tanıların Uyum Analizi Aslıhan AYTAÇ*, Hatice YILDIZ ERYILMAZ** ÖZET Amaç: Bu çalışma; laboratuvar tetkiklerinin uygulanamadığı özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde kullanılmak amacı ile geliştirilen Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) ve spekulum muayenesi ile konulan ön tanının, ph, whiff testi ve taze preparat mikroskop incelemesi sonucuna göre konulan son tanı arasındaki uyum düzeyinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve metodolojik olarak planlanıp uygulandı. Yöntem: Araştırma, Sakarya Sağlık Müdürlüğü ne bağlı Sinanoğlu Sağlık Ocağında 50 vakada yapıldı. Veri toplama aracı olarak; araştırmacılar tarafından geliştirilen Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) ve sosyo-demografik özellikleri içeren anket formu kullanıldı. Formlar yüz yüze görüşme yöntemiyle dolduruldu. VATF göre yapılan değerlendirme ve spekulum muayenesine göre ön tanı konuldu. Ardından kadından taze preparat incelemesi için sürüntü örneği alınarak laboratuar incelemesi (ph, whiff testi ve mikroskop incelemesi) yapıldı. Bu testler sonucu elde edilen sonuçlarına göre de son tanı konuldu. Sonuçların değerlendirmesinde uygun istatistiksel analiz yöntemleri kullanıldı. Ön tanı ile son tanı arasındaki uyum da ağırlıklı kapa(κ) analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda VATF ile yapılan değerlendirmede konulan ön tanı ile, laboratuvar sonuçlarına göre konan son tanı arasındaki uyum %84.7 olarak bulundu ve yapılan ağırlıklı kappa uyum analizi sonuçuna göre de κ:0.710 ile uyumun iyi düzeyde olduğu bunun da ileri düzeyde anlamlılık gösterdiği (p:0.0001) saptandı. Sonuç: VATF ın birinci basamak sağlık hizmetlerinde ve kliniklerde vajinal akıntının tanılanmasında sağlık çalışanları, özellikle hemşire ve ebeler tarafından güvenle kullanılabileceğine karar verildi. Anahtar Kelimeler; Vajinal akıntılar, VATF, tanıların uyum analizi ABSTRACT Consistency Analysis Of Diagnosis Made Using Vajınal Dıscharge Assesment Form (VDAF) Objectives: This study has been conducted methodically and descriptively and applied. Aim of the study to determine the level of consistency between initial diagnoses and final diagnoses. The initial diagnoses recognized with the Vaginal Discharge Assesment Form (The VDAF has developed in order to be used especially the primary health care cervices. Because cannot be applied where laboratory facilities) and speculum examination. The final diagnoses made based on results of ph, Whiff test, and microscopic observation of fresh preparate. Methods: The study has been conducted in 50 cases in Sinanoglu primary health care center, managed by Sakarya Health Services Authority. VDAF, developed by the researchers and a form containing social and demographic characteristics have been used to collect data. The forms have been filled by face to face interview method. Initial diagnoses have been made based on VDAF and speculum examination findings. Additionally, vaginal discharge specimen have been collected from * Msc. S.B. Sakarya Sağlık Müdürlüğü, Sinanoğlu Sağlık Ocağı, Adapazarı **Yard.Doç.Dr. Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Anabilim Dalı, İstanbul.

2 Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak women for the fresh preparate examination, and laboratory studies (ph, whiff test, and microscopic observation) have been conducted. Final diagnoses have been done based on those tests. Proper statistical methods have been used to evaluate the results. The consistency between initial diagnoses and final diagnoses has been evaluated using Kappa (κ) analyses. Results: Our study reveals that there is an 84.7% consistency between initial diagnoses, based on finding of VDAF, and final diagnoses, based on to laboratory studies, and result of weighted Kappa consistency analyses, shows there is a good level of consistency κ:0.710, and the finding are highly meaningful (p:0.0001). Conclusion; As a result, it has been concluded that VDAF can safely be used in first stage clinics for the purpose of vaginal discharge diagnosis by health workers, especially by nurses and midwifes. Keywords; vaginal discharges, VDAF, consistency analysis of diagnosis GİRİŞ Vajinal akıntılar genital yol enfeksiyonları (GYE) içinde kadınların en sık yaşadığı jinekolojik sorunlardandır. Doğurganlık dönemindeki kadınların çoğunun, hayatlarında en az bir kez vajinal enfeksiyon nedeni ile akıntı şikayeti yaşadığı belirtilmektedir. Sık tekrarlayan ve tedavi edilmeyen vajinal enfeksiyonlar kronik rahatsızlıklara, infertiliteye hatta kansere neden olabilmekte ve kadının yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir (Atasü ve Şahmay 2001; Bezircioğlu ve Öniz 2004; Kısa 2007; Kısa ve Taşkın 2007; Sağlık Bakanlığı 1995; Sağlık Bakanlığı 2000; Sevil ve Özkan 2004) Vajinal akıntı fizyolojik bir olay olabildiği gibi patolojik bir olayın göstergesi de olabilir. Normal vajinal akıntı berraktır ve yumurta akını andırır. Normal akıntı ile anormal akıntıyı birbirinden ayırmak gerekir. Patolojik vajinal akıntısı olan hastalar semptomatiktir ve akıntıda renk değişikliği, koku, kaşıntı, dizüri ve disparoni gibi şikayetler mevcuttur. Laboratuvar değerlendirilmesinde vajen ph, lökosit ve clue (ipucu) hücrelerinde artış ve anormal organizmalar gözlemlenir. Hastanın semptomları laboratuar incelemeleri ile [taze preparatta direkt mikroskobik inceleme, ph ölçümü ve %10'luk KOH (potasyum hidroksit) ile Whiff (koku) testi] değerlendirilerek ayırıcı tanı konur (Bezircioğlu ve Öniz 2004; Kısa 2007; Larsen 2008; Schwebke 2007; Sevil ve Özkan 2004; Spıegel 2002). Akıntı şikayeti ile başvuran bir hastaya yaklaşımda en önemli basamak kuşkusuz anamnez yani değerlendirmedir. Vajinal enfeksiyon tanısı öncelikle iyi bir anamnezle başlar. Anamnezde; akıntının miktarı, rengi, kıvamı, kokusu ile birlikte yanma, kaşıntı, ağrı, menstruasyonla ilişkisi, vajinal lavaj kullanımı, yaşam tarzı, giyim özellikleri ve aldığı ilaçlar sorgulanmalıdır. Bu özellikle tekrarlayan vajinitlerde önemlidir (Atasü ve Şahmay 2001; Kısa 2007; Sevil ve Özkan 2004). Kadınların büyük çoğunluğu tanı ve tedavi için birinci basamak sağlık kuruluşuna başvururlar ve bu kuruluşlarda etiyolojik ajan tespit etmek için olanaklar yeterli değildir (Atasü ve Şahmay 2001; Kısa 2007; Sevil ve Özkan 2004) Bu nedenle vajinal enfeksiyonları tanılamada bu güne kadar değişik formlar geliştirilmiştir. Amsel kriterleri ve Nugent puanlama sistemi özellikle bakteriyel vajinozisi (BV) tanılamada kullanılmaktadır. Bunların yanı sıra yine vajinal enfeksiyonları tanılamak için standart kontrol listeleri mevcuttur ve Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ile GYE tanılamak amacıyla da Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından önerilen sendrom yaklaşımı kullanılmaktadır (CCQLM 2003; Günay 1998; Günenç 1999; Larsen 2008; Nugent, Krohn ve Hillier 1991; Özkan ve Demir 2002; Schwebke 2007; Sevil ve Özkan 2004; Spıegel, Amsel, Holmes 1983). Richard Amsel tarafından 1983 yılında BV tanılanmasını sağlayan Amsel kriterleri: 1. İnce- homojen, süt gibi, gri, kötü kokulu, vajinal duvarlara yapışan ancak silinebilen bir akıntı. 2.Vajinal ph ın 4.5 in üstünde olması. 3. Pozitif whiff testi. (Vajinal akıntı örneği %10 KOH ile karıştırıldığında bayat balık kokusuna benzer bir koku yayılır, özel amin kokusu ). 4. İpucu hücrelerinin görülmesi (Vajinal akıntı SF ile karıştırılıp hazırlanan taze preparatta görülen ipucu hücreleri-dökülmüş vajinal epitel

3 24 Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Cilt:2,Sayı: hücrelerini gram labil laktobasillerle çevrelenmiş halinin görüntüsüdür). Amsel kriterleri BV i bu dört kriterden üçünün bulunmasıyla tanımlar. Bazı araştırmacılar tanı için var olan epitel hücrelerinin %20 sinin ipucu hücreleri olması gerektiğini belirtmektedir (Baybağ 1992;CCQLM 2003; Günay 1998; Günenç 1999; Larsen 2008; Schwebke 2007; Sevil ve Özkan 2004; Sha ve ark. 2005; Spıegel 2002; Spıegel, Amsel, Holmes 1983) Mazzuli ve arkadaşları ile Nugent ve arkadaşları yaptıkları çalışmalarda en sık rastlanan bakteri olarak, Laktobasillus (büyük gram pozitif çomaklar), Gardnerella ve Bakterioides (küçük gram negatif ve gram değişken çomaklar) ve Mobilincus u (kıvrık gram negatif yada gram değişken çomaklar) bildirmişlerdir. Bu üç morfotipini kullanılarak BV tanısında kullanılabilecek ve 0-10 arasında değişen bir skorlama sistemi (Nugent puanlama sistemi) oluşturulmuştur (CCQLM 2003; Günay 1998; Günenç 1999; Larsen 2008; Nugent, Krohn ve Hillier 1991; Sha ve ark. 2005; Spıegel, Amsel, Holmes 1983). Zarakolu ve ark. (2004) yaptıkları çalışmada Nugent puanlama sistemi güvenilir olarak bildirilmektedir. DSÖ uzmanlar grubu etiyolojik ve klinik tanının yarattığı sorunlara alternatif olarak sendrom yaklaşımı önermektedir. Sendrom hastanın yakınmalarına dayalı belirtiler ve muayene sırasında gözlenen bulgular grubu olarak tanımlanmaktadır. Cinsel yolla bulaşan genital enfeksiyonların yönetiminde kullanılmak üzere geliştirilen sendrom yaklaşımı yönergesi de CYBH sendromatik teşhisi, yönetimi ve lokal tedavisine yönelik önerileri içermektedir Sendrom yaklaşımı ile tek bir hastalık tanısı yerine, hastanın semptomları temel alınarak tanı ve tedavi kararı verilmektedir. Böylece yanlış tanı olasılığı azalırken, eksiksiz tedavi olasılığı da artmaktadır. DSÖ, bu yaklaşımın hekim dışı sağlık personeli tarafından da öğrenilebilir olduğunu ve kullanabileceğini belirtmiştir. Örneğin Hollanda da GYE ve CYBH olanların tanı ve tedavisi, sendrom yaklaşımı kullanılarak yıllarca hemşireler tarafından izlenmiştir (Sevil ve Özkan 2004, World Health Organization, 2001). Ülkemizde de Taşkın ve Kısa (2007) tarafından sendrom yaklaşımının geçerliliği incelenmiş ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan hemşireler tarafından vajinal enfeksiyonları tanılamada kullanılması önerilmiştir. Sağlam ve hasta bireye ulaşmada etkin sağlık personeli olan hemşire ve ebenin, uygun tanı ve tedavi yaklaşımları konusunda bilgi seviyeleri yükseltilerek, vajinal enfeksiyonlarda daha etkin hale gelmesi önemlidir. Yapılan çalışmalar hemşire ve ebenin vajinal enfeksiyonlarda standart kontrol listesi kullanarak vajinit tanısı koymada yüksek oranda başarılı olduğunu göstermiştir. Ev ziyaretlerinde de standart kontrol listesi kullanarak hemşire ve ebenin kadınları yönlendirebilecekleri, jinekolojik muayene yaptıkları takdirde de vajinit tanısı koyabilecekleri belirtilmektedir (Özkan ve Demir 2002; Sevil ve Özkan 2004). Hemşire ya da ebelerin yasal olarak teşhis amaçlı jinekolojik muayene yapma yetkileri yoktur. Ancak hizmet verecekleri alana yönelik eğitilen ve yeterlilik belgesi alanlara bu yetki verilmektedir. Cinsel sağlık ve üreme sağlığı (CSUS )hizmetleri çerçevesi kapsamında birinci ve ikinci basamak sağlık hizmetlerinde hizmeti sunacakların görevleri belirlenmiştir. Buna göre güvenli annelik hizmet çerçevesinde hizmeti sunacakların; bu alanlarda hizmet yönetimini bilmeleri, pelvik muayene, öykü, tarama testleri, bildirim, danışmanlık becerilerinin var olması ve bu girişimleri yapabilmeleri vurgulanmaktadır. Görev yapacak sağlık çalışanları arasında hemşire ve ebeler de yer almaktadır.yine cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve HIV/AIDS in yönetim çerçevesinde sunulacak hizmetler arasında da; fizik muayene (pelvik muayene dahil), evrensel enfeksiyon kontrol önlemleri; örneklerin alınması/ gönderilmesi, lab yöntemleri (örn. boyalı ve boyasız mikroskopi), CYBH tanı ve tedavi protokollerinin uygulanması, bildirimi zorunlu hastalıklar, gereğinde sevk hizmetleri sayılmakta ve bunları yapabilme becerisi olan hekim, hemşire, ebe vb sağlık çalışanlarının bu hizmetleri sunacağı belirtilmektedir (http//sbu.saglik.gov.tr ). 507 sayılı nüfus planlaması hizmetlerini yürütecek personelin eğitimi, görev yetki ve sorumlulukları hakkında yönetmelikte, bu hizmeti yürüten, yürütecek olan ve bakanlıkça eğitilen, yeterlilik belgesi verilen hemşire ve ebelerin görev yetki ve sorumlulukları arasında; pelvik muayene yapmak, pelvik

4 Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak muayene ve izlemlerde patolojik bulguları yetkili hekime bildirmek de yer almaktadır (507 Sayılı Nüfus planlaması Hizmetleri Yönetmeliği, 1983). Tüm bu bilgiler ışığında çalışmamızda; literatür doğrultusunda araştırmacılar tarafından geliştirilen Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) ve spekulum muayenesine göre konulan ön tanıların laboratuar testleri sonucuna göre konulan son tanılar ile uyum analizi yapılarak, VATF nun kullanılabilirliğinin sınanması amaçlanmıştır. YÖNTEM Tanımlayıcı ve metodolojik olanak planlanıp uygulanan bu çalışma Sakarya Sağlık Müdürlüğünün yazılı onayı sonucu aynı müdürlüğe bağlı Sinanoğlu Sağlık Ocağında(SO) gerçekleştirildi. Çalışmanın yapıldığı süre içerisinde vajinal akıntı şikayeti ile SO başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 50 kadın örneklemi oluşturdu. Araştırmanın uygulamasında, önce örnekleme alınan kadınlara çalışmanın amacı açıklanarak sözel izin alındı. Verilerinin toplanmasında; sosyo-demografik özellikleri içeren 30 soruluk anket formu ve vajinal enfeksiyonları tanılamak için araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan Vajinal akıntı tanılama formu (VATF) kullanıldı. Laboratuvar tetkikleri uygulanmasının sınırlı olduğu özellikle birinci basamak sağlık hizmeti veren kurumlarda, vajinal enfeksiyonları tanılamak amacı ile literatür doğrultusunda geliştirilen VATF bir sayfadan oluşmaktadır. Form başvuranın şikayetlerini, semptomlarını, muayene ve tetkik sonuçlarını kapsamaktadır. Tüm faktörler algoritmik yapıda düzenlenmiş olup, çek atılarak kolaylıkla doldurulabilecek şekildedir. Algoritmik düzenleme, değerlendirmeyi yapan doktor, hemşire/ ebeyi tanıya götürecek şekilde sıralama izlemektedir (Ek.1). Önce anket formu yüz yüze görüşme tekniği ile dolduruldu. Sonrasında kadın Vajinal akıntı tanılama formu doğrultusunda sorgulanarak, jinekolojik muayene odasına alındı. Muayene odasında ilk işlem olarak inspeksiyon ve spekulum muayenesi yapıldı. Spekulum muayenesinde akıntının özellikleri, vajina ve serviksin yapısı gözlendi. VATF ve spekulum muayenesi değerlendirme sonuçlarına göre ön tanı konularak VATF a kaydedildi. Daha sonra spekulum muayenesinde posterior forniksten ph indikatör kağıdı ile ph ölçümü yapıldı ve steril pamuk uçlu çubukla da taze preparat alınarak 1.5 cc %0.9 luk serum fizyolojik içine kondu. Ardından bimanuel muayene yapılarak bulgular kaydedildi. Sonrasında lamın her iki ucuna taze preparat örneğinden 1-2 damla konularak birine lamel kapatıldı, diğerine % 10 luk KOH damlatılarak koku testi yapıldı. Balıksı kötü koku tespit edilene pozitif dendi. Koku testinden sonra, %10 luk KOH damlatılan sürüntü de lamel ile kapatılarak mikroskopik inceleme yapıldı. Mikroskopik inceleme laboratuvar teknisyeni ile birlikte yapıldı ve sonuçlarına göre de son tanıya gidildi. Konulan son tanı da VATF a kaydedildi. VATF + spekulum muayenesi ile konulan ön tanı ile bimanuel muayene ve laboratuvar incelemeleri sonucunda konulan son tanıda uyuşma olup olmadığı da VAFT a kaydedildi. Ardından hasta konulan tanı doğrultusunda hekime yönlendirildi. Sonuç olarak çalışmada VATF ile yapılan değerlendirme + inspeksiyon, spekulum muayenesi sonucuna göre konulan ön tanı ile, bimanuel muayene, ph, whiff testi ve taze preparat incelemesini içeren laboratuar incelemesi sonucunda konulan son tanı arasındaki uyuşma durumu değerlendirdi. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri NCSS-PASS 2007 paket programı ile yapıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (ortalama, standart sapma) yanı sıra gruplar arası karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi, nitel verilerin karşılaştırmalarında ki-kare, Mc Nemar χ 2 testi uygulandı. Ön tanı son tanı uyumluluğu ağırlıklı kapa (κ) testi ile belirlendi. BULGULAR Çalışma kapsamına alınan kadınların çoğunluğu (%74.0) ilkokul mezunuydu. Yaşlarının min. 18, max. 48 arasında değiştiği ve ortalamalarının ±8.02 olduğu belirlendi. Tamama yakını (%98.0) evliydi ve çoğunluğu da (%88.0) herhangi bir işte çalışmıyordu. Kadınların vücut kitle indeksleri

5 26 Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Cilt:2,Sayı: (VKİ) incelendiğinde yarısı (%50.0) kilolu, %26.0 şişmandı, zayıf ya da normal olanların oranı %24.0 dı. Kadınların yarıdan fazlasında (%56.0) gravida sayısı 3 ve üzeri iken, parite sayısı olarak %48.0 ile bir ya da iki olanlar çoğunluktaydı, Çalışmanın yapıldığı süreçte kontraseptif yöntem olarak %46.0 ile daha fazla oranda RİA kullandıkları belirlendi. Kadınların %42.0 nın daha önce de vajinal akıntı şikayeti yaşadığı ve bu şikayeti sık olarak yaşama oranının %76.2 olduğu saptandı. VATF ile yapılan değerlendirmede; kadınların %52.0 nın (n=26) ince, gri-beyaz akıntıyı, %20.0 nın (n=10) süt kesiğine benzer akıntıyı, %18.0 nın (n=9) yeşil-sarı köpüklü akıntıyı tanımladıkları görüldü. Spekulum muayenesinde ise ince, gri-beyaz akıntı oranı %72.0 ile (n=36) daha yüksek bulundu ve süt kesiğine benzer akıntı, %20.0 (n=10), yeşil-sarı köpüklü akıntı %12.0 (n=6) olarak tespit edildi. Çalışma kapsamına alınan kadınların VATF ile yapılan değerlendirmelerinde tanımladıkları akıntı özellikleri ile spekulum muayenesinde tespit edilen akıntı özelliklerinin dağılımları karşılaştırıldığında; süt kesiğine benzer akıntı tanımlayan 10 kadının % 80.0 da, ince, gri- beyaz akıntı tanımlayan 25 kadının %96.2 inde (ancak VATF yapılan değerlendirmede 26 kadının tanımladığı bu akıntı spekulum muayenesinde 36 kadında gözlendi), yeşil-sarı, köpüklü akıntı tanımlayan 9 kadının da %55.6 da spekulum muayenesinde de aynı özellikler saptandı. Yapılan istatistiksel değerlendirmede sonuçların ileri düzeyde anlamlılık gösterdiği belirlendi (χ 2 1= 29.7, p 1 =0.0001, χ 2 2 =24.8, p 2 =0.0001, χ 2 3=19.8, p 3 =0.001). Kadınların VATF göre değerlendirilmeleri sonucunda tanımladıkları akıntı özellikleri ile spekulum muayenesinde tespit edilen akıntı özellikleri arasındaki uyuma Mc Nemar ki-kare testi ile bakıldığında ise; ince gri-beyaz akıntı açısından anlamlı fark olduğu bulundu (Mc Nemar χ 2 =6.75, P=0.009). Bu da belirtilen akıntı özelliği açısından kadınların tanımladıkları ile spekulum muayenesinde tespit edilen arasında uyumsuzluk olduğunu gösterdi. Diğer tanımlanan süt kesiğine benzer akıntı ile yeşil-sarı köpüklü akıntı arasında ise anlamlı fark olmadığı (p 1 =0.61 p 2 =0.37) belirlendi Bu da kadınların tanımladıkları ile spekulum muayenesi sonucunda tespit edilen sonuçlar arasında bu akıntı özellikleri açısından uyum olduğunu gösterdi ( Tablo 1). Tablo 1. VATF da Kadınların Tanımladıkları Akıntı Özelliklerinin Spekulum Muayene Sonuçları ile Uyumu SPEKULUM MUAYENESİ TANIMLANAN AKINTININ ÖZELLİKLERİ N:50 Süt kesiğine benzer akıntı Yeşil-Sarı, köpüklü akıntı İnce, gribeyaz akıntı Birden fazla akıntı türü İSTATİSTİKSE L ANLAMLILIK Süt kesiğine benzer akıntı n % n % n % n % χ²:29.7 p= Var Yok Mc Namer χ²:0.25 P=0.61

6 Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak İnce,gri-beyaz akıntı χ²:24.8 p= Var Yok Mc Namer χ²:6.75 P= Yeşil-sarı, köpüklü akıntı χ²:19.8 p=0.001 Var Yok Mc Namer χ²:0.80 P=0.37 *: Ki-kare ve Mc Nemar ki-kare uygulandı. Kadınların akıntı şikayeti ile birlikte en fazla oranda %76.0 ile koku, %68.0 ile kasık ve karın ağrısını tanımladıkları, %46.0 oranında kaşıntı, %44.0 yanma ve %42.0 oranında da disparoniayı belirttikleri saptandı. Dizüri ve vulvada kızarıklık oranı %34.0, pollaküri %30.0 ve ateş ve halsizlik oranı da %14.0 olarak bulundu. Kadınların %26.0 da servikste erezyon olduğu belirlendi. Kadınların tanımladığı akıntı özellikleri ile koku, kızarıklık, dizüri ve disparoni şikayetleri arasında anlamlılık bulunmazken (p=0.443, p=0.076, p=0.361, p=0.452), kaşıntı ve yanma şikayetleri arasında anlamlılık bulundu (p=0.036, p=0.028). Çalışmada VATF + spekulum muayenesine göre kadınların %16.0 na Kandida (K), %10.0 na Trichomonas Vajinalis (TV), %62.0 na Bakteriyel Vajinozis (BV), %12.0 na K+BV (Kandida + Bakteriyel Vajinozis) ön tanısı kondu. Laboratuvar sonuçlarına göre son tanı olarak da; %20.0 na K, %2.0 na TV, %52.0 sine BV, %24.0 üne K+BV tanısı konuldu. Bir vakada enfeksiyon etkeni saptanmadı. Sonuçlara bakıldığında ön tanıya göre son tanıda, TV tanısı oranında belirgin azalma, K+BV tanısı oranında ise artma dikkati çekmekteydi. Ön tanı ile son tanının çaprazlama dağılımlarına bakıldığında; K ön tanısı alan 8 kişinin 7 sine son tanıda da K tanısı kondu ancak, 1 tanesi son tanıda K+BV tanısı aldı. Ön tanıda TV saptanan 5 kişiden sadece 1 tanesine son tanıda da TV dendi, 1 kişi K, 1 kişi BV ve 2 kişi de K+BV son tanısı aldı. Ön tanıda BV tanısı konan 31 kişiden 25 tanesine son tanıda da BV dendi, 2 tanesine K, 3 tanesine de K+BV tanısı kondu, 1 kişi de ise hastalık etkeni saptanmadı. Ön tanısı K+BV olan 6 kişinin tamamına son tanıda da aynı tanı kondu ancak, son tanıda K+BV tanısı alan 12 kişi vardı ve diğer 6 kişisinin 1 tanesine ön tanıda sadece K, 2 tanesine TV, 3 tanesine BV tanısı konmuştu. Yapılan ağırlıklı kappa uyum analizinde uyum sonucunun κ: ile iyi düzeyde olduğu belirlendi (Tablo 2). Kappa uyum analizine göre kappa katsayısı 0-1 aralığında değer alır ve buna göre, : mükemmel, : çok iyi, : iyi, : orta düzeyde : ortanın altında ve : zayıf uyumu tanımlamaktadır (Boyacıoğlu ve Güneri 2006, Özdamar 1999).

7 28 Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Cilt:2,Sayı: Tablo 2. Ön Tanı ile Son Tanı Sonuçlarının Çaprazlama Dağılımları (I) Son Tanı Ön Tanı K TV BV Normal K+BV Ön Tanı Total K TV BV K+BV Son Tanı Total *: Ağırlıklı Kapa Uyum Analizi yapıldı κ:0.627 p = Çalışmamızda; son tanıları miks enfeksiyon (K+BV) olarak konan 4 vakanın, VATF + spekulum muayenesine göre konan ön tanılarının miks değil ancak, bu iki enfeksiyondan biri olduğu görüldü (son tanıda K+BV denilen kadınlardan birinde ön tanıda sadece K, üçünde de BV saptanmıştı). Bu nedenle de bu 4 vaka çıkarılarak 46 vakada ön tanı ile son tanı uyuşması tekrar değerlendirildi. İkinci değerlendirmede yapılan ağırlıklı kappa uyum analizi sonucunda κ:0.710 ile güvenilirliği biraz daha yüksek olarak iyi yani önemli düzeyde bir uyuşma olduğu saptandı (Tablo 3). Tablo 3. Ön Tanı ile Son Tanı Sonuçlarının Çaprazlama Dağılımları (II) (4 Vaka Çıkarıldıktan sonra yapılan 2. değerlendirme sonuçları) Ön Tanı Son Tanı K TV BV Normal K+BV Ön Tanı Total K TV BV K+BV Son Tanı Total *: Ağırlıklı Kappa Uyum Analizi bakıldı. κ:0.710, p =0.0001

8 Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak Sonuç olarak iki ayrı kappa uyum analizi değerlendirmesi yapıldı [Birinci değerlendirme 50 vaka (Tablo2), ikinci değerlendirme 46 vaka üzerinden (Tablo3)] Bu iki değerlendirmenin uyum analizleri sonucunda; I.değerlendirmede ön tanı ve son tanı uyuşma oranının %78.0, uyum düzeyinin κ:0.627 olduğu, II. değerlendirmede uyuşma oranın %84.7 ye yükseldiği, uyumun güvenilirliğinin de biraz daha yükselmiş olarak κ:0.710 düzeyinde olduğu bulundu. Her iki değerlendirmenin istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlılık gösterdiği(p=0.0001) belirlendi (Tablo 4). Tablo 4. İki Çaprazlama Değerlendirmeye Göre Tanılar Arası Uyum Sonuçları Tanıların çaprazlama değerlendirmeleri Uyum (%) Kappa (κ) İstatistiksel Anlamlılık 1. Değerlendirme P = Değerlendirme P = *: Kappa Uyum Analizi uygulandı TARTIŞMA Çalışmamızda akıntı şikayeti ile başvuran kadınların tanımladıkları akıntı özellikleri VATF ile değerlendirildi ve ardından spekulum muayenesi yapıldı. Kadınların tanımladıkları akıntı özellikleri ile spekulum muayenesinde gözlenen akıntı özellikleri arasında ileri düzeyde anlamlılık saptandı. Ancak VATF ile yapılan değerlendirmede 26 kadın ince gri-beyaz akıntı yı tanımlarken, spekulum muayenesinde 36 kadında bu akıntı gözlendi. Mc Nemar ki-kare testi ile bakıldığında da ince gribeyaz akıntı açısından kadınların tanımladıkları ile spekulum muayenesinde tespit edilen arasında uyumsuzluk olduğu, diğer tanımlanan akıntı özellikleri ile spekulum muayenesinde gözlenen sonuçlar arasında ise uyum olduğu belirlendi (Tablo 1). Çalışmamızda VATF ile yapılan değerlendirmede kadınların ince gri-beyaz akıntıyı tanımlama oranının, spekulum muayenesinde belirlenen orandan düşük bulunması; non-spesifik vajinitis olarak da bilinen bakteriyel vajinozisin kadınların %50 den fazlasında asemptomatik olarak seyretmesi, balık kokusu ile karakterize kötü kokunun da BV kadınların % 50 de var olması ve bu kokunun da genellikle cinsel ilişkiden sonra daha fazla belirginleşmesi, akıntı miktarının az olması ve sıklıkla intrautusta, vajen anterior ve lateral duvarlarında yapışkan olarak spekulum muayenesi ile görülebilmesi vb tüm bu özellikler ile açıklanabilir (Baybağ 1992; Günay 1998; Günenç 1999; Sevil ve Özkan 2004). Kısa nın (2007) çalışmasında da BV semptom yaklaşımıyla ince gri-beyaz akıntı bulgusunu veren 36 kadın belirlenirken, klinik muayenede ise 55 kadında BV tespit edilmiştir. Çalışmamız Kısa nın (2007) çalışmasıyla benzerlik göstermektedir. Çalışmamızda kadınların tanımladığı akıntı özellikleri ile koku, kızarıklık, dizüri ve disparoni şikayetleri arasında anlamlılık bulunmazken, kaşıntı ve yanma şikayetleri arasında anlamlılık bulundu. Kaymak, Paşaoğlu, Erhan ve Çelik in (2005) yapmış olduğu çalışmada vajinal akıntılar ile spesifik şikayetler arasında anlamlılık olmadığını bildirmiştir. Kısa nın (2007) çalışmasında kaşıntı (%57.8), kızarıklık (%39.3), cinsel ilişki sırasında ya da sonrasında yanma (%50.2), disparoni (%36.5) belirtilerinin vajinal enfeksiyona eşlik ettiği ve bu özellikler ile tanı arasında anlamlı ilişki bulunduğu bildirilmiştir. Bulgularımız bu belirtilen çalışma sonuçları ile çoğu yönden benzerlik göstermektedir. Ancak çalışmamızda tanımlanan akıntı özelliği sadece kaşıntı ve yanma şikayetleri arasında anlamlılık bulunması, vajinal akıntı şikayeti olan kadınlarda kaşıntı ve yanma belirtilerinin daha spesifik bulgular olduğunu düşündürmüştür.

9 30 Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Cilt:2,Sayı: Akıntı şikayeti ile başvuran kadınların ön tanıları VATF + spekulum muayenesine, son tanıları da laboratuvar sonuçlarına göre konmuştur. Buna göre; ön tanı olarak kadınların %16.0 na Kandida (K), %10.0 na Trichomonas Vajinalis (TV), %62.0 na Bakteriyel Vajinozis (BV), %12.0 na K+BV tanısı kondu. Son tanı olarak da; %20.0 na K, %2.0 na TV, %52.0 sine BV, %24.0 üne K+BV tanısı konuldu. Literatürde bir çok kaynakta BV in üreme çağındaki kadınlarda görülen vajinal akıntı şikayetlerinin oldukça büyük bir bölümünü oluşturduğu vurgulanmaktadır (Bezircioğlu ve Öniz 2004; Günay 1998; Günenç 1999; Kalkancı, Çiftçi, Biri, Kuştimur ve Güner 2005; Sevil ve Özkan 2004). Keçeli, Gacar, Yücesoy, Türköz ve Dündar ın (2004) yapmış olduğu çalışmada da en sık vajinit nedeni BV olarak belirtilmiştir. Zeteroğlu, Andiç, Deveci, Şahin ve Güvercinci nin (2004) yaptığı çalışmada da 116 hastanın 48'inde patolojik bulgu belirlendiği, 30'una BV, 23'üne K ve 2'sine TV tanısı konduğu bildirilmiştir. Zhang ve ark. (2001) yaptığı çalışmada da; BV, K ve TV prevelans oranı sırasıyla; %22,2, %4,9, ve %2,1 olarak bildirilmiştir. Literatürde bazı kaynaklarda ise kandidanın daha sık görüldüğü savunulmaktadır (Açıkgöz, Turhan, Gamberzade, Ark ve Göçer 2002; Öner ve Ark. 2004). Bolatlı, Şengül, Doğan, Akgün ve Akşit (1997) 280 kadınla yaptıkları çalışmada; 74'ünde K, 45'inde TV, 32'sinde BV saptandığı bildirilmiştir. Sonuçlarımız BV in üreme çağındaki kadınlarda görülen şikayetlerin oldukça büyük bir bölümünü oluşturduğu literatür bilgisini desteklemektedir. Çalışmamızda geliştirilen VATF + spekulum muayene sonuçlarına göre konulan ön tanılar ile laboratuvar tetkikleri sonuçlarına göre konulan son tanıların uyumu Kappa uyum analizi ile değerlendirildi (Tablo 2,3,4). İlk değerlendirmede ön tanı ile son tanılardaki uyumun κ:0.627 ile iyi düzeyde olduğu belirlendi. Ancak son tanıları miks enfeksiyon (K+BV) olarak konan 4 vakanın, ön tanılarının miks olmadığı fakat bu iki enfeksiyondan biri olduğu görüldü (son tanıda K+BV denilen kadınlardan birinde ön tanıda sadece K, üçünde de BV saptanmıştı). Bu nedenle de bu 4 vaka çıkarılarak 46 vakada ön tanı ile son tanı uyuşması tekrar değerlendirildi. İkinci değerlendirmede yapılan uyum analizi sonucunda κ:0.710 ile güvenilirliği biraz daha yüksek olarak yine iyi düzeyde bir uyum olduğu saptandı. Miks enfeksiyonlarda o anda akut yaşanan ve majör özellik gösteren enfeksiyon belirtileri baskın olduğundan, bu hangi enfeksiyon ise onun semptomlarına yönelik şikayetler ön plana çıkmakta ve kişi öncelikle o şikayetleri ifade etmektedir. Bu nedenle belirtilen bu 4 vaka çıkarılarak ikinci bir değerlendirme yapılmış ve uyuşma oranında ve güvenilirlik düzeyinde artma görülmüştür. Bu iki değerlendirmenin uyum analizi sonucunda da I.değerlendirmede ön tanı ve son tanı uyuşma oranının %78.0, uyum düzeyinin κ:0.627 olduğu, II. değerlendirmede uyuşma oranın %84.7 ye yükseldiği, uyumun güvenilirliği de biraz daha yükselmiş olarak κ:0.710 düzeyinde olduğu bulundu. Her iki değerlendirmenin istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlılık gösterdiği(p=0.0001) saptandı. Kısa nın (2007) çalışmasında da semptom yaklaşımının sensitivitesi %91.5, spesifitesi %69.7, pozitif prediktif değer %87.7 ve negatif prediktif değer %77.5 olarak bildirilmiştir. Diğer bir deyişle semptom yaklaşımı ile vajinal enfeksiyon tanısı alan kadınların %91.5 inin, klinik muayene ile %97.2 sinin doğru tanılandığı tespit edilmiş ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan hemşireler tarafından vajinal enfeksiyonları tanılamada uygun bulunduğu bildirilmiştir. Bizim çalışmamızda da geliştirilen ve uygulanılabilirliği çok kolay olan VATF ve yine hemşire/ ebenin yapabileceği inspeksiyon, spekulum muayenesine göre konan ön tanı ile laboratuar değerlendirmelerine ve bimanuel klinik muayene bulgularına göre konan son tanı arasındaki uyum oranı yüksek, uyumun güvenilirlik düzeyi önemli düzeyde iyi bulunmuş ve ileri düzeyde de anlamlılık saptanmıştır. Bu sonuçlar da vajinal enfeksiyonların tanılanmasında geliştirdiğimiz VATF nun hekim, hemşire/ebeler tarafından güvenli bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir. Literatür incelendiğinde vajinal enfeksiyonları daha kolay ve hızlı tespit edebilmek için birçok form geliştirildiği görülmektedir. BV tanılamak için Richerd Amsel tarafından Amsel kriterleri, Mazuli ve arkadaşları tarafından Nugent puanlama sistemi geliştirilmiştir (CCQLM 2003; Günay 1998; Günenç 1999; Nugent, Krohn ve Hillier 1991; Spıegel 2002; Spıegel, Amsel, Holmes 1983). DSÖ uzmanlar grubu etiyolojik ve klinik tanının yarattığı sorunlara alternatif olarak sendrom yaklaşımı önermektedir (Sağlık Bakanlığı 2000; Sevil ve Özkan 2004). Taşkın ve Kısa (2007) tarafından sendrom yaklaşımının geçerliliği bakılmış ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan hemşireler tarafından vajinal enfeksiyonları tanılamada uygun bulunduğu bildirilmiştir. Özkan ve Demir (2002) tarafından

10 Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak geliştirilen standart kontrol listesi sonucunda, hemşirenin vajinal enfeksiyonlarda standart kontrol listesi kullanarak vajinit tanısı koymada yüksek oranda başarılı olduğu, eğitim almış ebe ve hemşirelerin ev ziyaretleri sırasında standart kontrol listesi kullanarak kadınları yönlendirebilecekleri ve jinekolojik muayene yaptıkları taktirde vajinit tanısı koyabilecekleri belirtilmiştir. Geliştirdiğimiz VATF nun da bu amaçlara hizmet açısından güvenle kullanılabilecek bir form olduğu kanısına varılmıştır. Sonuç olarak elde ettiğimiz veriler bize, VATF + spekulum muayenesi ile birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan hemşire/ebelerin laboratuvar analizlerine çok gereksinim duymadan akıntı şikayeti ile gelen kadınların tanılarını koyabileceklerini, ayrıca geliştirmiş olduğumuz VATF ın birinci basamakta ya da jinekoloji polikliniklerinde de güvenli bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir. KAYNAKLAR Açıkgöz Z.C., Turhan N.Ö., Gamberzade Ş., Ark E., Göçer S. (2002): Vajen Kültürlerinin Mikrobiyolojik Açıdan Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi, Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji ABD., Ankara, Mikrobiyoloji Bülteni, 36(1): Atasü T., Şahmay S. (2001), Jinekoloji(Kadın Hastalıkları),Nobel tıp kitabevi, Bezircioğlu İ., Öniz A. (2004). Vajinal Akıntı Yakınması İle Başvuran Hastaların Akıntı Örneklerinin Direkt Mikroskobik Değerlendirilmesi. Sted dergisi 13(11), Bolatlı T., Şengül M., Doğan N., Akgün Y., Akşit F. (1997) Vajinal Akıntısı Olan Kadınlarda Gardnerella Vaginalis Görülme Sıklığı. Mikrobiyoloji Bülteni,31(2): Boyacıoğlu H., Güneri P. (2006). Sağlık Araştırmalarında Kullanılan Temel İstatistik Yöntemler, Hacettepe Dişhekimliği Fakültesi Dergisi, 30(3), Sayfa: CCQLM (Canadion Coalibitan for Quality in Laboratory Medicine), November Replaces November Microbiyology Working Group. Guideline for Laboratory Processing and İnterpretation of Vajinal Specimens in the Diagnosis of Bacteriyel Vaginozis. Bacterial%20Vaginosis%20 Guideline. Pdf. Günay T.(1998). İnönü Sağlık Ocağı Bölgesinde Yaş Evli Kadınlarda Bakteriyel Vajinozis, Candidiazis, Trichomoniasis, Gonore Sıklığı, Bunu Etkileyebilecek Bazı Faktörlerin İrdelenmesi ve Sağlık Ocağında Kullanılabilecek Tanı Yöntemleri, Halk Sağlığı AD Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir. Günenç T.(1999). Vajinal Akıntılarda En Sık Rastlanan Etkenlerin Klinik Tanı ve Laboratuvar Bulgularının Karşılaştırılması, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Uzmanlık Tezi, On Dokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Samsun. Kalkancı A., Çiftçi B., Biri A., Kuştimur S.,Güner H.: Vajinit Ön Tanısı Almış Olgularda Vajinal Kültür Sonuçlarının Etkenlerine göre Dağılımı, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara, Türkiye Klinikleri Journal Gyenocology&Obstetrics, 2005, 15: Kaymak Y., Paşaoğlu A., Erhan M., Çelik B.(2005). Polikliniğimize Vajinit Yakınmasıyla Başvuran Hastalarda Vajinal Akıntı Etkenlerinin Araştırılması, Gazi Medical Journal, 16(3): Keçeli S., Gacar G., Yücesoy G., Türköz E., Dündar V Semptomatik Olgularda Vulvovajinal Kandidoz Ve Bakteriyel Vajinöz Prevalansı: Risk Faktörleri ile İlişkisi. Enfeksiyon Dergisi.18(4): Kısa S. (2007). Ankarada Bir AÇS/AP Merkezine Başvuran Yaş Evli Kadınlarda Vajinal Enfeksiyonların Hemşire Tarafından Tanılanmasında Semptom Yaklaşımının Geçerliliği ve Etkinliği, Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği AD Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

11 32 Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Cilt:2,Sayı: Kısa S.,Taşkın L.(2007).Bir AÇS/AP Merkezine Başvuran Yaş Evli Kadınlarda Vajinal Enfeksiyonların Hemşire Tarafından Tanılanmasında Semptom Yaklaşımının Geçerliliği ve Etkinliği, 5. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi (Kongre Kitabı), Ankara, Nisan. Nugent R.P., Krohn M.A., Hillier S.L., (1991). Rellability of Diagnosing Bacterial Vajinosis is İmproved by Standardized Method of Gram Stain İnterpratiation.. J Clin Microbial. 29(2), Öner S., Demirhindi H., Erdoğan Ş., Tuncer İ., Şaşmaz T., Sütoluk Z., Akbaba M.(2004). Doğankent Sağlik Ocaği Bölgesinde Yaş Arasi Kadinlarda Genital Enfeksiyon Prevelansı, MEÜ Tıp Fakültesi Dergisi. 5(2): Özdamar K.(1999). Paket Programlar ile İstatiksel Veri Analizi -1, Kaan Kitabevi, Eskişehir, Özkan,S.,Demir,Ü. (2002) yaş doğurgan çağı kadınlarda vajinitis tanılamasında hemşirenin etkinliğinin belirlenmesi ve vajinitise neden olan risk faktörlerinin incelenmesi, Sağlık ve Toplum. 12(4): Sevil,Ü.;Özkan,S. (2004). Kadınlarda sık görülen vulvovajinal enfeksiyonlar. İzmir, T.C. Sağlık Bakanlığı Aile Planlaması Klinik Uygulama El Kitabı (1995), İstanbul, T.C. Sağlık Bakanlığı Ulusal Aile Planlaması ve Üreme Sağlığı Hizmet Rehberi (2000), Ankara, 3. Basım, Cilt 1, William W. Beck, Jr. (1992). Obstetric and gynecology, Güven&Nobel Tıp Kitabevi, World Health Organization (2001). Management of Sexually Transmitted Infections: Report of an Intercountry Workshop Yangon, Myanmar, July 2001.pp Zarakolu P, Sahin Hodoglugil NN, Aydin F, Tosun I, Gozalan A, Unal S. (2004) Reliability of interpretation of gram-stained vaginal smears by Nugent's scoring system for diagnosis of bacterial vaginosis. Diagn. Microbiol Infect. Dis. 48(2): Zeteroğlu Ş., Andiç Ş., Deveci A., Şahin G., Güvercinci M. (2004). Vaginal Akıntısı Olan Kadınlarda Mikrobiyolojik Bulgular, MEÜ Tıp Fakültesi Dergisi. 5(2): Zhang LJ, Geng YT, An HY, Gao SY, Zhang L, Cen Y, Zeng G.(2001). Investigation on Reproductive Tract İnfection Among Floating Married Women of Childbearing Age in Fengtai District in Beijing, China, FEMS Immunol Med Microbiol. 32(1): Sayılı Nüfus planlaması Hizmetleri Yönetmeliği (1983). 507 Sayılı Nüfus planlaması Hizmetlerini yürütecek Personelin Eğitimi, Görev Yetki ve Sorumlulukları hakkında Yönetmelik. 10 Eylül 1983 tarih ve sayılı Resmi Gazete, Sayı Erişim tarihi nnex1a_guvenli_annelik.d, Erişim tarihi http//sbu.saglik.gov.tr/tusp/turkce/destek_alanlari/yonetimin_guclendirilmesi/cerceve/ dokuman/e Annex1D_CYBE_%20HIV_%20AIDS.doc. Erişim tarihi İletişim adresi: Hatice YILDIZ ERYILMAZ adres:

12 Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak VAJİNAL AKINTI TANILAMA FORMU BAŞVURAN Hastanın adı-soyadı: Yaşı : Şikayetin başlangıç tarihi: Siklusa göre başvuruş zamanı: Gravida : Parite: Abortus: Küretaj : Yaşayan çocuk sayısı: Kullandığı kontraseptif yöntem: Son gebelik aralığı : Akıntı Patolojik Akıntının özellikleri (Amsel kriterlerine göre): Normal akıntı Süt kesiğine benzer akıntı Yeşil-sarı,köpüklü akıntı İnce,gri-beyaz akıntı Pürülan akıntı Homojen-sulu,et suyu görünümünde Akıntı Normal Diğer özellikler Cinsel ilişki ile bağlantılı + Inspeksiyon muayenesi + Spekulum muayenesi Cinsel ilişkiyle bağlantısız Kızarıklık Normal akıntı Cinsel ilişki sonrasında kanama Erezyon,ülser,yara Süt kesiğine benzer akıntı Disparonaya Yeşil-sarı,köpüklü akıntı Kanama düzensizlikleri İnce,gri-beyaz akıntı Kaşıntı Prülan akıntı Yanma Homojen-sulu etsuyu akıntı Koku Dokunmakla kanayan serviks Ağrı (kasık yada karın) Servikste çilek görüntüsü Dizüri Erozyon Pollaküri Ektropuyon Ateş,halsizlik vb. Servikste özellik yok ÖN TANI Spekulum Muayenesine Ek Olarak C TV BV Miks enfeksiyon Nonspesifik Normal TANIDA UYUŞMA VAR YOK ph Bakılması Normal ph ph sonucu:. Taze preparat bakılması Bimanuel muayene ph 4.5 BV ph arası Kandida ph 5.0 Trichomonas Özellik var Özellik yok Taze preparatın incelenmesi Tomurcuklar ve hifler..c İpucu hücreleri ve lökosit BV Hareketli trichomonaslar.tv Koku (whiff) Testi Pozitif.BV Negatif SON TANI C TV BV Miks enfeksiyon Nonspesifik Normal

Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak Konulan Tanıların Uyum Analizi

Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak Konulan Tanıların Uyum Analizi Vajinal Akıntı Tanılama Formu (VATF) Kullanılarak Konulan Tanıların Uyum Analizi Aslıhan AYTAÇ*, Hatice YILDIZ ERYILMAZ** ÖZET Amaç: Bu çalışma; laboratuvar tetkiklerinin uygulanamadığı özellikle birinci

Detaylı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Deniz Gökengin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar Gonore Klamidyal

Detaylı

30.12.2014. Kadın Hastalıklarında Uygulanan Muayene Metotları. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 16.Hafta ( 29.12-02.

30.12.2014. Kadın Hastalıklarında Uygulanan Muayene Metotları. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 16.Hafta ( 29.12-02. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015) KADIN HASTALIKLARINDA UYGULANAN MUAYENE METOTLARI Slayt No: 25 JİNEKOLOJİK MUAYENE 1.) Anamnez 2.) Genel Fizik Muayene

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Kadında genital akıntıya yaklaşım: Laboratuvar testleri

Kadında genital akıntıya yaklaşım: Laboratuvar testleri Kadında genital akıntıya yaklaşım: Laboratuvar testleri Doç. Dr. I. Pınar Zarakolu Köşker Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Enfeksiyon Hastalıkları Ünitesi Kadında genital

Detaylı

neslihankelestemur@mynet.com ISSN : 1308-7312 mkaplan101@yahoo.com 2010 www.newwsa.com Elazig-Turkey

neslihankelestemur@mynet.com ISSN : 1308-7312 mkaplan101@yahoo.com 2010 www.newwsa.com Elazig-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2010, Volume: 5, Number: 1, Article Number:1B0015 MEDICAL SCIENCES Neslihan Keleştemur Received: September 2009 Mustafa Kaplan Accepted: January 2010

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması ARAŞTIRMA Doğurganlık Yaş Grubunda β-hcg Testinin Araştırılması T A D Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması β-hcg Test Positivity

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Genital sistem örneklerine yaklaşım Vajinal örnekler

Genital sistem örneklerine yaklaşım Vajinal örnekler Genital sistem örneklerine yaklaşım Vajinal örnekler Prof. Dr. I. Pınar Zarakolu Köşker Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Ünitesi Genital sistem örnekleri Çeşitli klinik sendromların

Detaylı

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 24.03.2014 CureMed te tanımlanmış anamnez modüller eklendi. 01 FTR Tedavi Formu prosedüre tanımlandı. Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hasta Değerlendirme

Detaylı

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi 186 Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi Filiz Kantek, Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu, Antalya,Türkiye, fkantek@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Servikal Erozyon Bulgusu Olan Kadınlarda HPV nin Araştırılması ve Genotiplerinin Belirlenmesi

Servikal Erozyon Bulgusu Olan Kadınlarda HPV nin Araştırılması ve Genotiplerinin Belirlenmesi Servikal Erozyon Bulgusu Olan Kadınlarda HPV nin Araştırılması ve Genotiplerinin Belirlenmesi Doç Dr Ayşen BAYRAM Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D. GİRİŞ İnsan Papilloma Virus

Detaylı

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ Sibel AÇIŞLI 1 Ali KOLOMUÇ 1 1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Özet: Araştırmada fen bilgisi

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

SERVİKAL ÖRNEKLERDE HPV DNA ve SİTOLOJİK İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

SERVİKAL ÖRNEKLERDE HPV DNA ve SİTOLOJİK İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ SERVİKAL ÖRNEKLERDE HPV DNA ve SİTOLOJİK İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Begüm Nalça Erdin 1, Alev Çetin Duran 1, Ayça Arzu Sayıner 1, Meral Koyuncuoğlu 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı

KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU

KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU KANSER ERKEN TEŞHİS TARAMA ve EĞİTİM MERKEZİ HEMŞİRE GÜLBAHAR GÜNEŞ OKUDUCU Sunum Planı Ketem Kuruluş ve Amaçları İdari ve Teknik Yapılanması Ketem Faaliyetleri Ketem Çalışma programları Hedefler KURULUŞ

Detaylı

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Sayfa No 1/17 ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Acil servise 24 saat içinde aynı şikâyetle tekrar başvuran hasta sayısı ve oranının tespiti

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Ta ıtı For u Dersi Adı Öğreti Dili Aile Planlaması Danışmanlığı Türkçe Dersi Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans ( ) Yüksek Lisans(x) Doktora( ) Eğiti Öğreti Siste i Örgü Öğreti X) Uzakta Öğreti Diğer

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3)

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3) Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2008; 7(3):23-236 Lisansüstü Eğitime Devam Eden Evli Kadınların Üreme Sağlığı Sorunları ve Etkileyen Faktörler [Reproductive Health Problems of Married Women

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral

Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Kadın Hastalıkları ve Doğum. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Kadın Hastalıkları ve Doğum. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kadın Hastalıkları ve Doğum Yıl/yarıyıl 6/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S)

Detaylı

ERÜ. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 2. SINIF UYGULAMA DEĞERLENDİRME FORMU (HEMŞİRELİK ESASLARI)

ERÜ. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 2. SINIF UYGULAMA DEĞERLENDİRME FORMU (HEMŞİRELİK ESASLARI) ERÜ. SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 2. SINIF UYGULAMA DEĞERLENDİRME FORMU (HEMŞİRELİK ESASLARI) No: Dersin Adı: DEĞERLENDIRME KRITERLERI Klinikler ı. PROFESYONEL DAVRANıŞLARıN 1 GELIŞTIRILMESI

Detaylı

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi.

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Muayeneyi Yapanın Adı- Soyadı: Uzmanlığı:

Detaylı

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2013 2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

1)SML 2) Ön lisans 3) Lisans 4) Yüksek lisans 5) Doktora 3. Çalışma Yılı:.. yıl

1)SML 2) Ön lisans 3) Lisans 4) Yüksek lisans 5) Doktora 3. Çalışma Yılı:.. yıl Ebelerde Bilgi Beceri Kursu Eğitim Modülü Belirleme Anketi Sayın Güney Genel Sekreterliğine Bağlı Bulunan Hastanelerde Çalışan Ebe Meslektaşlarımız. Ebelik eğitimi almış, ancak daha sonraki yıllarda farklı

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

GATA kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran kadınların genital hijyen davranışları ve bu davranışların vajinal enfeksiyona etkisi

GATA kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran kadınların genital hijyen davranışları ve bu davranışların vajinal enfeksiyona etkisi ARAŞTIRMA Gülhane Tıp Derg 2013; 55: 281-287 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2013 doi:10.5455/gulhane.31663 GATA kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran kadınların genital hijyen davranışları ve

Detaylı

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Prof.Dr. Zeynep ŞİMŞEK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI SAĞLIK BAKIM HİZMETLERİ MÜDÜRLÜKLERİ TOPLANTISI

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI SAĞLIK BAKIM HİZMETLERİ MÜDÜRLÜKLERİ TOPLANTISI TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI SAĞLIK BAKIM HİZMETLERİ MÜDÜRLÜKLERİ TOPLANTISI DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ 22 Şubat 2013 Prof. Dr. Behzat ÖZKAN İzmir Güney Bölgesi

Detaylı

Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz.

Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz. SAĞLIKLI BİREY Değerli öğrenciler Hacettepe Üniversitesine hoş geldiniz. Dr.Semih Leloğlu Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye Yerleşkesi Öğrenci Sağlık Merkezi Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre Sağlık, sadece

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr Türkiye de Bazı İllerde Çocuk Servislerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin 0-6 Ay Arası Bebeklerin Yatış Pozisyonları Konusundaki Bilgi ve Uygulamaları Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ. Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD DÜŞÜK PREVALANS HEKİMLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD Öğrenim amaç ve hedefleri Amaç Düşük prevalans hekimliği hakkında bilgi vermek Hedefler Bu dersin

Detaylı

Proje S üresi Süresi 2010 2010--2014 2014 P j ro B e aşlang an ıç Tar T ihi ihi: 9 9 Mart t 2010

Proje S üresi Süresi 2010 2010--2014 2014 P j ro B e aşlang an ıç Tar T ihi ihi: 9 9 Mart t 2010 AMAÇ İnsanlarda sağlıklı olma, sağlıklı bir evlilik yürütme ve sağlıklı bireyler yetiştirme konularında bilinç oluşturmak. Sağlıklı nesiller yetiştirecek olan bilinçli aileler için başta anne, babalara

Detaylı

Ölçme Değerlendirme. Yöntem ve gereç:

Ölçme Değerlendirme. Yöntem ve gereç: Ölçme Değerlendirme Amaç: Uzmanlık öğrencilerinin aldığı eğitimin, AH uzmanlık eğitimi çekirdek müfredat başlıkları ile uyumu açısından değerlendirilmesi. Hedefler: uzmanlık öğrencisinin; bilgi tutum beceri

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik

Detaylı

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık veya Hemşirelik Yüksekokulları, Hemşirelik, Sağlık Memurluğu ve Ebelik Programları mezunu

Detaylı

neslihankelestemur@mynet.com ISSN : 1308-7312 mkaplan101@yahoo.com 2010 www.newwsa.com Elazig-Turkey

neslihankelestemur@mynet.com ISSN : 1308-7312 mkaplan101@yahoo.com 2010 www.newwsa.com Elazig-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2010, Volume: 5, Number: 1, Article Number: 1B0016 MEDICAL SCIENCES Neslihan Keleştemur Received: October 2009 Mustafa Kaplan Accepted: January 2010

Detaylı

Mikrobiyolojide Kalite İndikatörü Örnekleri

Mikrobiyolojide Kalite İndikatörü Örnekleri Mikrobiyolojide Kalite İndikatörü Örnekleri Dr. Ü. Gül Erdem SB. DışkapıYıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü KLİMUD-2013 [idrar kültürü] * [lökosit/alan] * [CRP] [hastanın

Detaylı

1. Adı ve Soyadı: Hacer ERTEN YAMAN 2. Doğum Yeri/Tarihi: 17.09.1962 3. Ünvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

1. Adı ve Soyadı: Hacer ERTEN YAMAN 2. Doğum Yeri/Tarihi: 17.09.1962 3. Ünvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı: Hacer ERTEN YAMAN 2. Doğum Yeri/Tarihi: 17.09.1962 3. Ünvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale

Detaylı

Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz?

Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz? Türkiye de Toplum Kökenli Enfeksiyon Hastalıklarında Neredeyiz? İzmir İl Sağlık Müdürü Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uz. Dr. Bediha TÜRKYILMAZ Toplum Kökenli Enfeksiyonlar Toplum kökenli enfeksiyon; önemli

Detaylı

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR Son yıllarda dünyada meydana gelen hızlı gelişme ve değişmeler her alanda olduğu gibi sağlık bakım sistemi üzerinde de etkisini göstermektedir. Toplum, nüfus özellikleri, ekonomi,

Detaylı

Dr.Hülya BECERĠR Kanser Erken TeĢhis Tarama ve Eğitim Merkezi(KETEM),Tekirdağ

Dr.Hülya BECERĠR Kanser Erken TeĢhis Tarama ve Eğitim Merkezi(KETEM),Tekirdağ Tekirdağ Kanser Erken TeĢhis,Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM) Ulusal Serviks ve Meme Kanserleri Tarama Programı 2009 Yılı Sonuçlarının Değerlendirilmesi Dr.Hülya BECERĠR Kanser Erken TeĢhis Tarama ve Eğitim

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU...

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU... EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz...iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xv Şekiller

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA. Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış

TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA. Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış I. GİRİŞ Doğumun sağlıklı koşullarda ve bir sağlık personelinin yardımıyla yaptırılmasının ve doğum

Detaylı

03.06.15 09:30 BİYOKİMYA-MİKROBİYOLOJİ-FARMAKOLOJİ 10:30 HALK SAĞLIĞI 11:30 PATOLOJİ 13:30 İYİ HEKİMLİK UYG. 6 Hafta. Kurul Süresi: 10 saat 10 saat

03.06.15 09:30 BİYOKİMYA-MİKROBİYOLOJİ-FARMAKOLOJİ 10:30 HALK SAĞLIĞI 11:30 PATOLOJİ 13:30 İYİ HEKİMLİK UYG. 6 Hafta. Kurul Süresi: 10 saat 10 saat Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 215 216 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DERS KURULU 6 TIP TIP 332- ÜREME SİSTEMİ HASTALIKLARI

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

Türkiye de Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongrelerinde sunulan çalışmaların değerlendirilmesi*

Türkiye de Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongrelerinde sunulan çalışmaların değerlendirilmesi* Türkiye de Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongrelerinde sunulan çalışmaların değerlendirilmesi* Nevin Şahin, İlkay Güngör İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu,

Detaylı

BĠRĠNCĠ BASAMAKTA VULVOVAJĠNAL KANDĠDĠYAZĠS TANISINA SENDROMĠK YAKLAġIM

BĠRĠNCĠ BASAMAKTA VULVOVAJĠNAL KANDĠDĠYAZĠS TANISINA SENDROMĠK YAKLAġIM T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ AĠLE HEKĠMLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI BĠRĠNCĠ BASAMAKTA VULVOVAJĠNAL KANDĠDĠYAZĠS TANISINA SENDROMĠK YAKLAġIM DR.AYġEN ERDOĞAN UZMANLIK TEZĠ ĠZMĠR-2011 T.C. DOKUZ EYLÜL

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK

GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK Doç.Dr. Nevin Hotun Şahin Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği AD Dalı Doç.Dr.Nevin Öğretim Üyesi ŞAHİN Cinsellik

Detaylı

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ Amaç Bu dersin sonunda öğrenciler, sağlık hizmeti verecekleri toplumu tanımanın önemi konusunda bilgi sahibi olacaklardır. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı

Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Yrd. Doç. Dr. Ebru Erek Kazan Doğum Tarihi: 15 Kasım 1978 Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 1995-1999

Detaylı

Hemşirelik Öğrencilerinin Vulva Sağlığına İlişkin Bilgilerinin Saptanması*

Hemşirelik Öğrencilerinin Vulva Sağlığına İlişkin Bilgilerinin Saptanması* Hemşirelik Öğrencilerinin Vulva Sağlığına İlişkin Bilgilerinin Saptanması* Assesment of the Knowledge of Vulva Health of the Nursing Students (Araştırma) Öğr.Gör.Dr. Başak DEMİRTAŞ Ankara Üniversitesi

Detaylı

YAŞAM BOYU SAĞLIK BLOĞU GELİŞİM İZLEM DOSYASI-2

YAŞAM BOYU SAĞLIK BLOĞU GELİŞİM İZLEM DOSYASI-2 ÇOCUK HASTALIKLARI PROGRAMI YAŞAM BOYU SAĞLIK BLOĞU GELİŞİM İZLEM DOSYASI-2 STAJYER ÖĞRENCİNİN ADI ve SOYADI:... DANIŞMAN ÖĞRETİM ÜYESİNİN ADI ve SOYADI:. 1 GELİŞİM İZLEM DOSYASI ÇOCUK HASTALIKLARI PROGRAMI

Detaylı

Toplum kökenli enfeksiyonların kontrolünde hızlı tanı ve tarama testleri

Toplum kökenli enfeksiyonların kontrolünde hızlı tanı ve tarama testleri Toplum kökenli enfeksiyonların kontrolünde hızlı tanı ve tarama testleri Doç. Dr. Pınar Zarakolu Köşker Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Enfeksiyon Hastalıkları Ünitesi

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

Vulvovajinal kandidiyazis tanısına sendromik yaklaşım

Vulvovajinal kandidiyazis tanısına sendromik yaklaşım Research Article doi:10.15511/tahd.14.04202 Türk Aile Hek Derg 2014; 18 (4): 189-202 TAHUD 2014 Vulvovajinal kandidiyazis tanısına sendromik yaklaşım Syndromic approach to vulvovaginal candidiasis Ayşen

Detaylı

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar

Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Apandisit; Akut Apandisit Tanısal Yaklaşımlar Dr. Selcan ENVER DİNÇ ACİL TIP ABD. 09.03.2010 Acil servise başvuran karın ağrılı hastalarda en sık konulan tanılardan bir tanesidir. Apandektomi dünya genelinde

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1985-1989 Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu/ANKARA. Hacettepe Üni. Eğitim Fakültesi Öğretmenlik Sertifikası

ÖZGEÇMİŞ. 1985-1989 Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu/ANKARA. Hacettepe Üni. Eğitim Fakültesi Öğretmenlik Sertifikası ÖZGEÇMİŞ KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı : Songül GÜNDOĞDU BARIŞ Doğum Yeri : OĞUZELİ/GAZİANTEP Doğum Tarihi : 23.07.1968 Tabiyeti : T.C. Yabancı Dil : İngilizce (İntermediate-Orta) Almanca (Grund Stufe-Temel

Detaylı

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ . HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ GÖREVE YENİ BAŞLAYAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN UYUM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz T.C. Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Organizasyon Yapısı. Halk Sağlığı

Detaylı

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Hacer Canatan Öğr.Gör., Okan Üniversitesi Sağlık MYO Acil Durum ve Afet Yönetimi Bölümü, ERA Teknik Koleji ATT Bölümü, hacercanatan20@hotmail.com

Detaylı

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü 1 2 AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI İçerik Karın ağrısı olan hastanın akut apandisit olup olmadığını değerlendirmede kullandığımız testlerin değerliliği kullanımları tartışılacaktır

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI

ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)

Detaylı

Cinsel İstismar Olgularında Muayene ve Örnek Almanın Yasal Sınırları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Mehmet Akif İnanıcı

Cinsel İstismar Olgularında Muayene ve Örnek Almanın Yasal Sınırları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Mehmet Akif İnanıcı Cinsel İstismar Olgularında Muayene ve Örnek Almanın Yasal Sınırları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Mehmet Akif İnanıcı Tıp Fakültesi, Adli Tıp AD Yasal düzenleme Mağdurun rızasının varlığında C.Savcısının

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ Yük.Hemş.Vildan TANIL Yük.Hemş.Fatma COŞAR BAYKAL Uzm.Hemş.Münevver SARSILMAZ Öğr. Gör. Müjgan SOLAK KABATAŞ Prof. Dr. Meryem YAVUZ 1 HASTA

Detaylı

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri Merve Güçlü GİRİŞ Öğretme evrensel bir uğraştır. Anne babalar çocuklarına, işverenler işçilerine, antrenörler

Detaylı

ULUSAL KANSER HAFTASI GÖRSEL SUNU LİSTESİ 2013

ULUSAL KANSER HAFTASI GÖRSEL SUNU LİSTESİ 2013 ULUSAL KANSER HAFTASI GÖRSEL SUNU LİSTESİ 2013 NO İLLER POSTER KONUSU PO-1 ADANA ADANA KETEM SERVİKS KANSERİ BÖLGE TABANLI TARAMA DEĞERLENDİRMESİ PO-2 ADANA ADANA AİLE SAĞLIĞI ELEMANLARI ve AİLE HEKİMLERİ

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı:

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Katılımcılara; klinik mikrobiyoloji laboratuarlarında doğru, geçerli ve

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Prof. Dr. Tuna DEMİRDAL İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları AD, SB Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kliniği, İzmir Avcılarda

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

Uygulama (Saat/Hafta) Ders (Saat/Hafta) AKTS. Yarıyılı. Dersin Amacı. Sağlıklı Toplumda Metabolik Risk Yönetimi I SEC128 1 2 0 3. Ön Koşul Dersleri -

Uygulama (Saat/Hafta) Ders (Saat/Hafta) AKTS. Yarıyılı. Dersin Amacı. Sağlıklı Toplumda Metabolik Risk Yönetimi I SEC128 1 2 0 3. Ön Koşul Dersleri - Dersin Adı Sağlıklı Toplumda Metabolik Risk Yönetimi I Kodu Yarıyılı Ders (Saat/Hafta) (Saat/Hafta) AKTS SEC128 1 2 0 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Seçmeli Dersin Seviyesi Lisans

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı