Biyoloji. Muhammet DAĞAŞAR. Z a m b a k «c o ş k u İ M İ Z i r v e. Çine, Yatağan, Kavaklıdere, B ayır Bölge Bayii

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Biyoloji. Muhammet DAĞAŞAR. Z a m b a k «c o ş k u İ M İ Z i r v e. Çine, Yatağan, Kavaklıdere, B ayır Bölge Bayii"

Transkript

1 Biyoloji Öğretim Programına Göre Hazırlanmıştır. Z a m b a k «c o ş k u İ M İ Z i r v e V AVI NLARI V v «. n I. K lia S a II W W> # Çine, Yatağan, Kavaklıdere, B ayır Bölge Bayii Muhammet DAĞAŞAR Tel: GSM: Çarşı İçi - Kavaklıdere/MUĞLA Biyoloji Adem KOLÇA Tan ERDOGA

2

3 9. Sınıf Hücreleme Yöntemi Serisi Biyoloji Soru Bankası Copyright Sürat Basım Reklamcılık ve Eğitim Araçları San. Tic, A.Ş. Bu kitabın tamamının ya da bir kısmının, kitabı yayımlayan şirketin önceden izni olmaksızın elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt sistemi ile çoğaltılması, yayımlanması ve depolanması yasaktır. Bu kitabın tüm hakları, Sürat Basım Reklâmcılık ve Eğitim Araçları San. Tic. A.Ş. ye aittir. Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulunun gün ve 170 sayılı kararı ile kabul edilen 9. Sınıf Biyoloji Dersi Öğretim Programı na uygun olarak hazırlanmıştır. Yayına Hazırlık Sürat Dizgi & Grafik Baskı Tarihi IX Baskı-Cilt Çağlayan A.Ş. TS EN ISO 9001:2008, Ser No.: Sarnıç Yolu Üzeri Nu.: 7 Gaziemir / İZMİR Tel.: (0232) Satış Yerleri Zambak Bayileri, 0flm a ğ a za la rın d a ve seçkin kitapçılarda Ana Dağıtım Gökkuşağı Pazarlama ve Dağıtım Merkez Mah. Soğuksu Cad. No:31 Tek-Er İş Merkezi Mahmutbey / İSTANBUL Tel: (0212) (pbx)

4 Takdim Sevgili Öğrenciler ve Değerli Öğretmenler, Eğitimin temeli okullarda atılır. İyi bir okul eğitiminden geçmemiş birinin hayatta başarılı olması beklenemez. Hedete ulaşmaksa sadece çalışmakla olmaz. Çalışılacak materyallerin de doğru seçilmiş olması gerekir. Bunun bilincinde olan Zambak Yayınları okul yayıncılığında uzman kadrosuna bu yayınları hazırlattı. Zambak Yayınlarının temel amacı, öğrencinin okulda gördüğü derslere yardımcı olmak, bu derslerle ilgili bilgilerini artırmak ve öğrendiklerini pekiştirmektir. Bu kitaplar hem sınıf içi etkinliklerde hem öğrencinin kişisel çalışmalarında vazgeçilmez bir kaynaktır. Zambak Yayınları okul yayıncılığına yeni bir bakış açısı getirdi. Kitaplardaki üslup, bir okul kitabı kadar kavratıcı, bir dershane kitabı kadar pratiktir. Zambak Yayınları öğrencilerin düzeylerindeki farklılığı dikkate alarak kitap içinde her öğrenciye uygun yöntemler geliştirdi. Anlatımda anlaşılırlık hedef alınarak dil ve anlatımda yalınlıktan asla taviz verilmedi. Değerlendirme bölümlerinde her öğrencinin düzeyine uygun sorular hazırlandı. Sorular kolaydan zora doğru gidecek biçimde düzenlendi. Böylece öğrencilerin hedeflerine emin adımlarla yaklaşmaları amaçlandı. Zambak Yayınları, okul yayıncılığında kendini kanıtlamış yazarlar tarafından hazırlandı. Yıllarını öğrenci yetiştirmekle geçirmiş bu deneyimli kadro, öğrencilerin ve öğretmenlerin ihtiyaçlarını göz önüne alarak onlara en yüksek verimi kazandıracak bir yöntemle kitaplarını hazırladı. Bu kitaplar sayesinde hem okul derslerinde başarıyı yakalayacak hem de SBS, YGS ve LYS için iyi bir temel oluşturacaksınız. Zambak Yayınları hazırlanırken birçok öğrencinin ve öğretmenin önerileri dikkate alındı. Onların ihtiyaçları doğrultusunda sürekli kendini yeniledi. Yayıncılıkta görselliğin önemini bilen Zambak Yayınları, anlamayı kolaylaştıran ve çalışmayı zevk haline getiren her türlü görsel materyali kitaplarına yansıttı. Bu kitaplarla çalışırken sıkılmayacak, öğrenmeyi eğlenceli hale getireceksiniz. Zambak Yayınları okul öncesinden Lise son sınıfa kadar, okulun her kademesine seslenen yayınlarıyla geleceğin başarılı öğrencilerini yetiştirmeyi kendisine bir görev bildi. Zambak Yayınlarını tercih eden değerli öğrenci ve öğretmenlerimize teşekkür eder, başarılar dileriz. YAYINEVİ

5 Sevgili öğrenciler.. Bilgilerinizin kökleşmesi ve hedeflediğiniz bir fakülteye veya bölüme girebilmeniz için, her sınıfın konularına sistemli olarak çalışmanız gerekir. Çünkü; bilginin edinilmesi, yorumlanması ve pratiğin artırılması için, uzunca bir hazırlık sürecine ihtiyaç vardır. Bu hazırlığın lise son sınıfa bırakılmasındaki yetersizlik, önünüzde büyük bir gerçek olarak durmaktadır. Elinizdeki bu soru bankası, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yeniden belirlenmiş olan, 9. Sınıf Biyoloji Müfredatı temel alınarak hazırlanmıştın Biyoloji ders kitaplarındaki veya akademik yayınlardaki; bir cümle, bir olay veya bir aktivite, sınavlarda te s t sorusu olarak karşınıza çıkabilmektedir. Bu nedenle, 9. Sınıf Biyoloji Soru Bankası ders kitabındaki üniteleri, konu bütünlüğünü bozmadan bölümlere ayrılarak hazırlandı. Her ünite ve bölümün farklı yöntemlerle analiz edilmiş olduğunu elinizdeki kitapta göreceksiniz. 9. Sınıf Biyoloji Soru Bankasında sorular, şu temel kısımlardan meydana gelmektedir. Bölümlere, çözümlü sorular la başlanmaktadır, iyi bir öğrenmenin gerçekleşmesi için, bölümdeki soruların çözümleri okunmalıdır. Bu sizde, biyolojik kavram ve terim lerin hatırlanmasına ve kalıcı olarak öğrenilmesine katkı sağlayacaktır. Çözümlü soruları ise, "aktiuiteler izlemektedir. Aktiviteler; deney analizleri, şekillerle konuların yorumlanması, doğru - yanlış sorular, boşluk doldurma soruları, tamlayıcı dallanmış ağaç tekniği ve farklı etkinlikleri içermektedir. Bölümlerde, bölümü tarayan soruları kapsayan "bulmaca bulunmaktadır. Bulmaca ve benzeri etkinliklerle biyoloji dersinin eğlenerek öğrenilmesi hedeflenmiştir. Yine belirtilen aktiviteler üzerinde yoğunlaşıl- ması, konuların kalıcı olarak öğrenilmesine katkı yapacaktır. Bunları çalışma soruları izlemektedir. Bu sorularla öğrencilerin konuları tam olarak öğrenmeleri hedeflenmiştir. Soruların çözümünde zorlanan öğrenciler; yardımcı kaynaklardan, ders kitabından ve öğretmeninden eksikliklerini tamamlamalıdır; Bölümlerin sonuna ise, bölüm tarama testleri verilmiştir. Bu sorular; konuların pekişmesini, yorumlanmasını ve tam öğrenmenin gerçekleşmesinde etkili olacaktır. Ünitelerin sonunda ise üniteyi tarayan "ünite tarama testleri bulunmaktadır. Bu testler, bölümler arasında bağlantının sağlanması ve ünitenin bir bütün olarak öğrenilmesine katkı yapacaktır. Bölüm ve ünite tarama testleriyle öğrencilerin girecekleri üniversite sınavlarına hazırlanmaları hedeflenmiştir. Elinizdeki kitapta şu kazanımlar hedeflenmiştir: Yeterli biyoloji bilgi birikimine sahip olmayı, Konuları ezberlemeyi değil, anlamayı sağlamayı, Konuların parçadan bütüne doğru öğrenilmesini sağlamayı, YGS ve LYS sınavları için yeterli düzeyde bulunmayı, Konuların eksiksiz ve bir bütün olarak öğrenilmesini gerçekleştirmeyi, Okulun yazılı sınavlarına hazırlanmayı, Biyoloji bilgilerini yorumlayacak hale gelmeyi, Belirtilen bu kazanımları gerçekleştirmenizi temenni eder, kitabımız hakkında bizimle paylaşacağınız görüşlerinize değer vereceğimizi belirtiriz. Kitabın hazırlanması aşamasında; dizgisinin yapılması, şekillerinin çizimi ve düzenlenmesindeki katkılarından dolayı, Sürat A.Ş. Dizgi ve Grafik Servisi çalışanlarına teşekkür ederiz. Öğrenim hayatınızın başarılı geçmesi dileğiyle... Salih TEKER Musa Ö ZET Ayhan KUŞAK Erdal KIR Adem KOLÇAK Tan ERDOĞAN

6 İçindekiler ÜNİTE t Hücre, O rganizm a ve M etabolizm a B ö lüm 1 Biyoloji Bilim i ve C anlıların O rta k Ö zellikleri Çözümlü Test Testin Ç ö z ü m le ri...12 Aktivite (Etkinlik-1 )...14 Aktivite (Doğru - Yanlış Soruları)...15 Aktivite (Tamlayıcı Dallanmış Ağaç)...17 Aktivite (Etkinlik-2)...18 Aktivite (Etkinlik-3)...18 Aktivite (Boşluk Doldurma Soruları)...19 Aktivite (Etkinlik-4) B ulm aca Çalışma S o ru la rı...23 Tarama T e stle ri...25 B ö lüm 3 Canlıların Tem el Bileşenleri - II Çözümlü Test...59 Testin Ç ö z ü m le ri...61 Aktivite (Etkinlik-1 ) Aktivite (Doğru - Yanlış Soruları) Aktivite (Tamlayıcı Dallanmış Ağaç) Aktivite (Etkinlik-2) Aktivite (Etkinlik-3) Aktivite (Etkinlik-4) Aktivite (E tkinlik-5) Aktivite (Boşluk Doldurma Soruları) Aktivite (Etkinlik-6) Aktivite (Etkinlik-7) B ulm aca...75 Çalışma S o ru la n...76 Tarama T estle ri B ö lü m 4 H ücre Yapıları ve Z a rdan M adde G e çişi B ölüm 2 Canlıların Tem el Bileşenleri - I Çözümlü Test Testin Ç ö z ü m le ri...33 Aktivite (Etkinlik-1 )...35 Aktivite (Etkinlik-2) Aktivite (Doğru - Yanlış Soruları)...37 Aktivite (Tamlayıcı Dallanmış Ağaç)...39 Aktivite (Etkinlik-3)...40 Aktivite (Boşluk Doldurma Soruları)...41 Aktivite (Etkinlik-4)...43 Aktivite (Etkinlik-5)...44 Aktivite (Etkinlik-6)...45 Aktivite (Etkinlik-7)...45 B ulm aca Çalışma Soruları Tarama T e stle ri...51 Çözümlü Test...89 Testin Ç ö z ü m le ri...91 Aktivite (Etkinlik-1 ) Aktivite (Doğru - Yanlış Sorulan) Aktivite (Etkinlik-2) Aktivite (Etkinlik-3) Aktivite (Etkinlik-4) Aktivite (Etkinlik-5) Aktivite (Tamlayıcı Dallanmış Ağaç) Aktivite (Boşluk Doldurma Soruları) Aktivite (Etkinlik-6) Aktivite (Etkinlik-7) B ulm aca Çalışma S o ru la rı Tarama T estle ri...109

7 L Bölüm 5 O rganeller ve D iğer Yapılar Çözümlü T e s t Testin Ç özüm leri Aktivite (Etkinlik-1 ) Aktivite (Doğru - Yanlış Sorulan) Aktivite (Etkinlik-2) Aktivite (Etkinlik-3) Aktivite (Etkinlik-4) Aktivite (Etkinlik-5) Aktivite (Etkinlik-6) Aktivite (Tamlayıcı Dallanmış Ağaç) Aktivite (Boşluk Doldurma Soruları) Aktivite (Etkinlik-7) Aktivite (Etkinlik-8) Bulmaca Çalışma Soruları Tarama Testleri Ünite Tarama Testleri Ünite Cevap A n a h ta rı ÜNİTE 2 Canlıların Sınıflandırılması ve Biyolojik Çeşitlilik Bölüm 1 Biyosistem atik, Bakteri ve Arke Alem leri Çözümlü Test Testin Ç ö zü m le ri Aktivite (Etkinlik-1 ) Aktivite (Doğru - Yanlış Soruları) Aktivite (Tamlayıcı Dallanmış Ağaç) Aktivite (Boşluk Doldurma Soruları) Aktivite (Etkinlik-2) Bulmaca Çalışma S o ru la n Tarama T estleri Bölüm 2 Protista - M a n ta r v e Bitkiler Çözümlü Test Testin Ç ö zü m le ri Aktivite (Etkinlik-1) Aktivite (Doğru - Yanlış Sorulan) Aktivite (Tamlayıcı Dallanmış Ağaç) Aktivite (Etkinlik-2) Aktivite (Boşluk Doldurma Soruları) Aktivite (Etkinlik-3) B ulm aca Çalışma S oru la rı Tarama T estle ri B ö lü m 3 O m u rg a s ız ve O m u rgalı H ayvanlar Çözümlü Test Testin Ç ö z ü m le ri Aktivite (Etkinlik-1 ) Aktivite (Doğru - Yanlış Soruları) Aktivite (Etkinlik-2) Aktivite (Etkinlik-3) Aktivite (Etkinlik-4) Aktivite (Etkinlik-5) Aktivite (Tamlayıcı Dallanmış Ağaç) Aktivite (Boşluk Doldurma Sorulan) Aktivite (Etkinlik-6) Aktivite (Etkinlik-7) B ulm aca Çalışma S o ru la n Tarama T estle ri Ünite Tarama Testleri Ünite Cevap A n a h ta rı ÜNİTE 3 Bilinçli Birey - Yaşanabilir Çevre Çözümlü Test Testin Ç ö z ü m le ri Aktivite (Etkinlik-1) Aktivite (Doğru - Yanlış Soruları) Aktivite (Etkinlik-2) Aktivite (Etkinlik-3) Aktivite (Etkinlik-4) Aktivite (Tamlayıcı Dallanmış Ağaç) Aktivite (Boşluk Doldurm a Soruları) Aktivite (Etkinlik-5) B ulm aca Çalışma S o ru la rı Ünite Tarama Testleri Ünite Cevap A n a h ta rı...286

8 ÜNİTE Hücre, Organizma ve Metabolizma Biyoloji Bilimi ve Canlıların O rtak Özellikleri Canlıların Temel Bileşenleri - I [İnorganik Bileşikler - Karbonhidratlar - Yağlar - P roteinler] Canlıların Temel Bileşenleri - II (Enzimler - Vitam inler - Nükleik A sitler, ATP Hücre Yapıları ve Zardan Madde Geçişi Organeller ve Diğer Yapılar

9

10 Bilim adamlarının canlıları bütün ayrıntılarıyla inceleyebil- meleri mümkün değildir. Bu nedenle biyoloji çeşitli alt dallara ayrılmıştır. Buna göre biyolojinin alt dalları ve incelediği canlılar ya da yapılarla ilgili, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? Bilim dalı İnceleme alanı A) Botanik Bitki özelliklerini B) Sitoloji Hücrenin yapısını C) Parazitoloji Parazit canlıları D) Mikrobiyoloji Mikroorganizmaları E) Histoloji Canlıların dış görünüşünü 5. Yeryüzünde yaşayan hayvanlarla ilgili detaylı ve daha kolay bilgiler toplayabilmek için, destek olan; I. Hayvanlan belli özelliklerine göre sınıflandıran II. Canlıların kalıtsal özelliklerinin belirlenmesini sağlayan özelliğindeki bilim dallarıyla ilgili, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur? A) Genetik Ekoloji B) Ekoloji Fizyoloji C) Taksonomi Histoloji D) Zooloji Anatomi E) Taksonomi Genetik ü Aşağıdakilerden hangisi, biyolojinin incelediği konular içerisinde yer almaz? A) Canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkileri B) Canlıların sınıflandırılması C) Canlıların morfolojik ve fizyolojik özellikleri o D) Suyun buharlaşma ve yoğunlaşması > E) Asalak olarak yaşayan canlıların yapı ve özellikleri -* 6. Canlılarda görülen; I. Enerji üretimi II. Hareket III. Beslenme özelliklerinden hangileri, bitki ve hayvanlarda aynı şekilde gerçekleşir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III Canlıların birbiriyle ve içinde bulundukları cansız çevreyle ilişkilerini inceleyen bilim dalına ekoloji denir. Ekolojinin çalışma alanı içinde bulunan konularla ilgili, aşağıdaki bilim dallarından hangisinden daha az faydalanılır? A) Zooloji B) Genetik C) Botanik D) Biye coğrafya E) Taksonomi 7. Hücreler -> Dokular -> Organlar -> Sistemler Organizma şeklinde özetlenen hücreler arası organizasyon aşağıdaki, canlılardan hangisinde görülmez? A) Bitkiler B) Mantarlar C) Balıklar D) Paramesyum E) Kuşlar Canlılarla ilgili olan aşağıdaki özelliklerden hangisi, bitki ve hayvanlarda ortak olarak görülür? A) Güneş enerjisini kullanma B) Fiziksel etkilerle uyarılma C) Kendi besinini kendisi üretme D) Yer değiştirerek tepki verme E) Duyu organları yardımıyla çevredeki uyarıları alma 8. Aşağıdakilerden hangisi, canlıların ortak özelliklerinden birisi değildir? A) Solunum yapma B) Metabolizmaya sahip olma C) Kendi benzerlerini oluşturma D) Büyüme ve gelişme E) İhtiyacı olan organik besini dışardan hazır alma

11 Biyoloji Bilimi ve Canlıların O rtûk Ö zellikleri Çözümlü Test 9. Biyoloji bilimine ait olan; I. Histoloji II. Sitoloji III. Fizyoloji IV. Parazitoloji V. Ekoloji gibi alt dallardan hangileri organizmayı, grup içinde başka organizmalarla ilişkileri yönünden inceler? 1 4. Biyolojinin alt bilim dalları ve incelediği konularla ilgili, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur? A) Embriyoloji - Bakteriler ve virüsler B) Histoloji - Hücre ve organeller C) Ekoloji - Canlıların sınıflandırılması D) Anatomi - Bitki ve hayvanların organları E) İhtiyoloji - Dokuların yapısı A) I ve II B) I ve III C) II ve V D) IV ve V E) I, II ve V 1 5. Bazı biyoloji alt bilim dallarının tanımları şunlardır: - Canlıların yaşama ortamını inceler. - Canlıları benzerliklerine göre gruplandırmayı sağlar. 10. Toprak kirlenmesinin canlılar üzerine etkisini, aşağıdaki bilim dallarından hangisi inceler? A) Embriyoloji B) Ekoloji C) Fizyoloji D) Genetik E) Mikrobiyoloji - Canlının yapısındaki kimyasal maddeleri ve tepkimeleri inceler. - Canlının organ ve sistemlerinin çalışmasını inceler. Aşağıdaki bilim dallarından hangisi, yukarıdaki tanımlamalarla ilgili değildir? A) Fizyoloji B) Biyokimya C) Ekoloji 11. Aşağıdaki ifadelerden hangisi, biyoloji bilimini en iyi biçimde açıklar? A) Canlıların bütün özelliklerini ve birbirleriyle olan ilişkilerini inceler. B) Canlının hücresini inceler. N C) Canlının yapısını ve çevreleriyle olan ilişkilerini inceler. D) Canlının çevre ile olan ilişkisini inceler. E) Canlılardaki benzerlik ve farklılıkları inceler. 12. Tür içindeki farklılıkları ortaya çıkaran genleri inceleyen bilim dalı, aşağıdakilerden hangisidir? A) Genetik B) Sitoloji C) Taksonomi D) Fizyoloji E) Etoloji 13. Aşağıdakilerden hangisi, çok hızlı gelişen biyotekno- lojinin temel amaçlarından biri değildir? A) İnsanın gen haritasını çıkarmak B) İnsanların insülin hormonunu bakterilere ürettirmek C) Genetik hastalıkları çözüme ulaştırmak D) Tarımda verimliliği artırmak E) İnsan sayısını artırmak '= D) Sistematik E) Biyoteknoloji 1 6. Biyolojinin tarihsel gelişimi içinde görülen bazı bilimsel buluşlar şunlardır: I. İlk defa havada mikroorganizmaların bulunması II. İlk kez hücre kavramının bulunması III. Nükleik asitlerin bulunması Bu buluşların, gelişmesine katkıda bulunduğu biyolojinin alt dalları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? A) Sitoloji Mikrobiyoloji Genetik B) Mikrobiyoloji Sitoloji Moleküler biyoloji C) Genetik Sitoloji Moleküler biyoloji D) Mikrobiyoloji Ekoloji Sitoloji E) Histoloji Sitoloji Taksonomi 1 7. Hücrelerin madde alış verişi, böbreğin işlevi, akciğerlerin çalışması gibi konular, aşağıdaki biyoloji alt bilim dallarından hangisinin alanına girer? A) Fizyoloji B) Anatomi C) Morfoloji D) Histoloji E) Sitoloji

12 Biyoloji Bilimi ve Canhlann Ortak Özellikleri 1. Histoloji doku bilimidir. Dokuların yapısını, özelliklerini inceler. Doku ve organların işleyişini ise fizyoloji bilimi inceler. Hayvanların sınıflandırılmasını taksonomi sağlar. Sınıflandırma bilimi sayesinde, canlı türlerinin daha kolay incelenmesi gerçekleşmiş olur. Botanik, bitkilerin özelliklerini inceleyen bilim dalıdır. Sitoloji, canlıların yapıtaşı olan hücrenin özelliklerini araştırır. Parazit olarak yaşayan canlılar, parazitoloji biliminin inceleme alanına girer. Canlıların kalıtsal özellikleri, genler tarafından belirlenir. Genlerin yapısını, özelliklerini ve dölden döle aktarılma şekillerini inceleyen bilim dalı ise genetiktir. Cevap E Mikroskobik canlıları inceleyen bilim dalı ise mikrobiyolojidir. 2. Cevap E Biyolojinin temel konusu canlılardır. Canlıların yapısı, bir- birleriyle olan ilişkileri ve diğer tüm özellikleri, biyolojinin inceleme alanına girer. Seçenekleri tek tek incelediğimizde yalnız "suyun buharlaşma ve yoğunlaşması" olayı canlılarla doğrudan ilişkili değildir. Kimya biliminin inceleme alanına girer. 6. Doğada bulunan bütün canlılar yaşamaları için enerji üretmek zorundadır. Dolayısıyla enerji üretimi, bitki ve hayvanlarda benzer şekilde gerçekleşir. Her iki canlı grubu da oksijenli solunum yapar. Hayvanlar yer değiştirme şeklinde hareket ederken, bitkiler yönelme şeklinde hareket eder. Bitkiler, kendi besinlerini kendileri üretirken, hayvanlar dışarıdan hazır besin alırlar. Cevap D Cevap A o "E > 3. Soruda da belirtildiği gibi ekoloji canlıların birbirleri ve çevresi ile olan ilişkilerini inceler. Zooloji hayvanları, botanik bitkileri, biyocoğrafya canlıların yeryüzündeki dağılışlarını, taksonomi ise sınıflandırılmasını araştırır. Bu bilim dallarının çalışma konuları, ekoloji bilimine doğrudan katkı sağlar. S E S Organizasyon, kompleks canlılara özgü bir oluşumdur. Paramesyum gibi bir hücreliler böyle bir özelliği taşımaz. Çünkü bu canlılarda bütün metabolik olaylar, tek bir hücrenin içinde gerçekleşir. Genetik ise canlıların yapısında bulunan genlerin özelliklerini ve dölden döle aktarılma şekillerini inceler. Bu nedenle ekoloji bilimine doğrudan katkı sağlamaz. Cevap B Bitkiler, mantarlar, balıklar ve kuşlar çok hücreli canlılardadır. Bu nedenle soruda belirtilen hücreler arası organizasyona sahiptirler. Cevap D 4. Güneş enerjisini kullanma klorofilli canlılara özgüdür. Bitkiler kendi besinini üretirken, hayvanlar dışarıdan hazır besin alırlar. Yer değiştirme ve duyu organlarıyla uyarılma hayvanlarda görülür. 8. Bütün canlılarda; solunum, metabolizma, üreme ve büyüme özellikleri ortak olarak görülür. Fiziksel etkilerle uyarılma hayvan ve bitkilerde ortaya çıkar. Bitkiler ışığa doğru yönelirken, hayvanlar etkilere karşı tepki verirler. Bu nedenle hem bitkiler hem de hayvanlar çevreden gelen uyanlara karşı farklı da olsa tepki gösteririrler. Hayvanlar, insanlar ve mantarlar gibi canlılar, dış ortamdan hazır besin alır. Klorofil pigmentine sahip olan bitkiler, bazı bir hücreliler ve fotosentetik bakteriler ise kendi besinlerini sentezleyebilirler. Cevap B Cevap E 9. Sınıf

13 Biyoloji Bilimi ve Canlıların OrtÛk Ö zellikli Testin Çözümleri 9. Histoloji, doku bilimidir. Sitoloji, hücre bilimidir. Fizyoloji, canlı yapılarının işleyişini inceler. Ekoloji ise canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkisini, parazitoloji ise parazitleri ve üzerinde yaşadıkları konaklarla olan ilişkilerini araştırır. Buna göre canlıları grup olarak, ekoloji ve parazitoloji araştırır Verilen seçeneklerden yalnız D seçeneğinde, bilim dalı ile görevi doğru olarak eşleştirilmiştir. Embriyoloji -» Eşeyli üreyen canlılarda, döllenmiş yumurtanın ergin haline gelinceye kadar geçirdiği gelişme evrelerini inceler. H istoloji -> Çok hücreli canlılardaki doku ve organların özelliklerini ve yapısını araştırır. Cevap D Ekoloji inceler. Canlıların birbirleriyle ve çevresi ile ilişkilerini 10. Canlıların çevresiyle ilişkisini, ekoloji inceler. Mikrobiyoloji, gözle görülmeyen canlıları araştırır. İhtiyoloji > Balıkların özelliklerini inceleyen bilim dalıdır. Cevap D Embriyoloji, canlıların döllenmeden sonraki gelişim basamaklarını inceler. Genetik, canlı özelliklerinin kalıtımını ve fizyoloji ise, organların işleyişini inceler. Cevap B 11. Biyoloji bilimi, canlıların bütün özelliklerini ve birbirleriyle olan ilişkilerini araştırır. Bu nedenle inceleme alanı bütün canlılardır. Biyolojinin canlının sadece yapısını veya canlıların çevreleriyle olan ilişkilerini inceler demek, tanımının eksik yapıldığını gösterir. Cevap A e o c > o* O jqe s 1 5. Canlıların yaşama ortamları -> Ekoloji Canlıları benzerliklerine ve özelliklerine göre gruplandırma Sistematik, Canlıların yapısındaki kimyasal maddeleri ve tepkimeleri Biyokimya, Organ ve sistemlerin çalışması -> Fizyoloji, Görüldüğü gibi verilenler arasında biyoteknolojinin tanımı yoktur. Cevap E 12. Sitoloji canlının yapıtaşı olan hücrenin özelliklerini araştırır. Taksonomi canlıların sınıflandırılmasını sağlar. Fizyoloji canlı yapılarının işleyişini belirlemeye çalışır. Etoloji canlıların davranışlarını inceler. Genetik ise canlılar arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları araştırır. Bu nedenle genetik, farklılıkların ortaya çıkmasını sağlayan genlerin özelliklerini belirlemeye çalışır. Cevap A 1 6. Mikroorganizmaların keşfedilmesi, mikrobiyoloji biliminin ortaya çıkmasına imkan sağlamıştır. Hücreyle ilgili özelliklerin belirlenmesi ve incelenmesi, sitoloji biliminin inceleme alanına girer. Bu nedenle hücreyle ilgili yapılan çalışmalar, sitolojinin gelişmesine imkan sağlamıştır. Nükleik asitler, moleküler biyolojinin inceleme alanına girer. Cevap B 13. Biyoteknolojinin insan sayısını artırmak gibi bir amacı yoktur. Biyoteknoloji, insanın gen haritasını çıkartarak genetik hastalıkların belirlenmesini veya insana gerekli olan bazı maddelerin, bakterilere ürettirilmesini araştırır. Ayrıca tarımda verimliliğin artmasını sağlayacak çalışmalar yapar. Cevap E 1 7. Organların işleyişini fizyoloji bilimi inceler. Anatomi canlıların iç yapısını, morfoloji ise dış yapısını araştırır. Histoloji çok hücreli canlılardaki dokuları, sitoloji de hücreyi inceler. Cevap A 9. Sınıf

14 Biyoloji Bilimi ve Canlıların O rtak Özellikleri Canlılarda O rganizasyon D üzeyi O rganizm a Molekül Buna göre aşağıdaki soruları cevaplandırınız. a. Organizasyonun basamaklarını şekil üzerindeki boşluklara yazınız. b. Her bir organizasyon basamağını açıklayınız. c. Organizasyon olayının canlı için önemini belirtiniz.

15 Uların O rm k Ö zellikleri Aktivite Aşağıdaki ifadelerin sonundaki boşluklara doğru olanına D yanlış olanına ise Y harfi yazınız. Yanlışsa nedenini kısaca açıklayınız. Varlıkların yalnız bir özelliğine bakarak canlı olup olmadığına karar verilir. o Bütün canlıların yapıları, farklı kimyasal maddelerden oluşur. D 5 ' Tek hücrelilerde organizasyon, hücrenin farklı kısımlarının farklı görevleri yapmasıyla sağlanır. D < 3 Canlının büyümesi, iş yapabilmesi, üremesi ve bütün hayatsal fonksiyonlarının gerçekleştirilmesi için enerjiye ihtiyacı vardır. Canlıların kullandığı enerjinin temelini su oluşturur. 9 Güneş enerjisinin canlılar tarafından kullanılabilmesi fotosentez olayı ile gerçekleşir. (3 da Moleküllerin bağlarındaki kimyasal enerji, hücre solunumu ile serbest hale geçerek canlının hayatsal fonksiyonlarınkullanılır. 11 Büyüme olayı, yalnız fotosentezle gerçekleşir. D D D D D 9. Sınıf O

16 A ktivite 1 3 i Çok hücreli canlılarda büyüme, hücrelerinin bölünmesi ve hücre kütlesinin artışıyla sağlanır. Canlıların belirli bir ömür uzunlukları olup, ömür uzunlukları canlıya göre değişir. 1 7 Boşaltım, canlılığın sürmesi için gerekli olan faaliyetlerden biridir. Metabolizma atıklarının hücrelerden uzaklaştırılmasına yıkım tepkimeleri denir. Çok hücreli organizmalarda boşaltım olayında farklı organlar görev yapar. m Bitkilerin tamamı eşeysiz üremeyle çoğalır. ûûûûûûûûûûû! > o > 9. Sını

17 Uların O rtûk Ö zellikleri Aktivite Aşağıda birbiriyle bağlantılı doğru yanlış tipinde ifadeler içeren Tamlayıcı Dallanmış Ağaç tekniğinde bilgiler verilmiştir. a. Belirtilen teknikte ifadesinden başlayarak her doğru ya da yanlış cevabınıza göre çıkışlardan sadece birini işaretleyiniz. b. Doğru ve yanlış cümleleri belirtiniz.» Canlıların ortak özellikleriyle ilgili yeterli bilgiye sahip olan bir öğrenci kaçıncı çıkışa ulaşır? Hücrelerde çeşitli görevler yapmak üzere farklılaşmış organeller bulunur. Bir hücreli ya da çok hücreli tüm organizmalar, belirli bir organizasyona sahiptir. X y " N Paramesyumda boşaltımı kontraktil koful, hareketi siller, besin alınmasını hücre ağzı sağlar. Paramesyumda hücre içi düzeni, organel ve yapıların belirli bir organizasyon içinde iş görmesini sağlar. Organizmalar, kendi türüne uygun olmayan davranış gösterir. P ' D ' * " ' J ' D e. D y ı I I lj 2. Çıkış 3. Çıkış I 6 t Hücreler, belirli görevleri gerçekleştirmek için bir araya gelerek dokuları meydana getirir. \ V Organizmada L farklı görevleri olan organlar bulunur. Bir organizmada dokuların tamamı aynı özelliktedir. D J y\ D J v \ d II il II 4. Çıkış 1. Çıkış t 2. Çıkış y\ o Bir organel, farklı moleküllerin organize olduğu bir yapıdır. D M IJ 3. Çıkış y \ I I 4. Î *, 9. Sınıf O 1

18 E t k in lik H M C anlıların O rta k Ö zellikleri Yukarıda canlıların ortak özellikleri ile ilgili bazı resimler verilmiştir. Aşağıdaki canlılık olaylarını açıklayınız ve hangi resimlerle ilgili olduklarını belirtiniz. a. Büyüme ve gelişme: b. Üreme: c. Solunum: d. Beslenme: e. Hareket: E t k in lik insanda O rganizasyon Yapılar düzensiz olarak verilmiştir. Organizma İnsanın organizasyonunda kullanılan yapıları, organizasyon basamaklarına göre sıralayınız.

19 d d İ Cümlelerdeki boşlukları uygun kavramlarla doldurunuz, Paramesyumda yaşamsal faaliyetlerin tamamı bir içinde gerçekleşir. canlının yapı ve işlev olarak temel birimidir. Bitkiler ve algler, güneş ışığını doğrudan kullanarak olarak beslenir. kul Canlılar; büyüme, iş yapabilme, üreme ve bütün hayatsal fonksiyonların gerçekleştirilmesi için lanmak zorundadır. Canlıların kullandığı enerjinin temelini enerjisi oluşturur. Güneş enerjisi, kullanılır. olayı ile bitkiler tarafından moleküllerin bağlarında kimyasal enerjiye dönüştürülerek Besinlerin bağlarındaki enerji ile canlıların kullanabileceği hale getirilir. m Canlının yapısını oluşturan hücrelerin hacimce ve sayıca artması olarak ifade edilir. Büyüme olayı, ve olayı ile gerçekleşir. Hücre içinde gerçekleşen tepkimeler olarak adlandırılır. Metabolik tepkimeler, ve tepkimeler şeklinde gruplandırılır., hücredeki yapım (sentez) reaksiyonlarıdır. Boşluk Doldurma

20 A ktivite Mantarlar ve hayvanlar, kendi besinlerini yapamadıkları için olarak beslenir. Canlıların tamamı ve gibi maddeleri yaşadıkları ortamlarından alır. Hücrede oksijen kullanılmadan besinlerdeki kimyasal enerjinin ortaya çıkarılmasına solunum denir. Canlılarda dönüşümleri gerçekleşir. Beslenmeyle hücreye alınan besinler, önce olayı ile yapı taşlarına ayrıştırılır. Canlılar çevrelerinden gelen uyarılara karşı gösterirler. Canlıya dış ortamdan gelen; sıcaklık, ışık, basınç, kimyasal ve fiziksel etkiler gibi değişkenler uyarılardır. olayıdır. farklı cinsiyetlerdeki iki canlının üreme hücrelerinin birleşmesiyle yeni canlının meydana gelmesi Bir hücrelilerde sil, kamçı gibi yapılarla sağlanır. 9. Sınıf

21 A k tiv îte I Etkinlik - ( * ) I DENEY ANALIZ Canlılık Olayı Canlıların canlılık özelliği gösterebilmeleri için, enerji üretmeleri gerekir. Enerji üretimi ise, hücre solunumu ile olur. Hücre solunumu, canlının çevresinden oksijen alması ve çevresine karbondioksit vermesiyle gerçekleşir. Bazı canlıların oksijensiz solunum yaptığını hatırlayınız. Kısaca karbondioksit çıkartılması, canlılık belirtisidir. Karbondioksitin ayıracı ise, fenol kırmızısı ve çeşitli bazik maddelerdir. Aşağıdaki deney serisinde değişik yapıların canlılık özellikleri araştırılmıştır. 1. Maddelerin fenol kırmızısı ile denenmesi: 7 küçük deney tüpünü, bir tüplüğe yerleştirdikten sonra her birine 5 damla fenol kırmızısı koyunuz. Her bir tüpü hafifçe eğerek bir alüminyum perçin koyunuz ve yavaşça tüpün dibine inmesini sağlayınız. Bu aşamadan sonra şekilde gösterildiği gibi aşağıdaki maddeleri tüplere ekleyiniz. (Fenol kırmızısı, asitli ortamda sarı renk alır, kireç suyunda ise bulanık görüntü oluşur.) 1 Boş tüp Maya ve şeker çözeltisine batırılmış süzgeç kağıdı Kaynatılmış maya ve şeker çözeltisine batırılmış süzgeç kağıdı Kuru tohum 5-10 kadar çimlenmekte olan tohum Canlı böcek Ölü böcek 2. İki indikatörün (ayıraç) özelliğinin incelenmesi: 6 tane deney tüpünü bir tüplüğe yerleştirdikten sonra etiketleyerek 8, 9, 10,11, 12, 13 numaralarını veriniz. 8,9,1 0 numaralı tüplere damla fenol kırmızısı çözeltisi koyunuz. 11,12,13 numaralı tüpleri de dörtte birine kadar kireç suyu ile doldurunuz. Aşağıdaki gösterilen maddeler eklendiğinde indikatörlerde meydana gelecek değişmeleri tablo üzerine kaydediniz. Tüp 8:1-5 damla seyreltilmiş asit (hidroklorik asit). Tüp 9 :5-1 0 damla karbondioksitli su (soda). Tüp 10 : Bir limonata çubuğu ile 30 saniye kadar soluk havası üfleyiniz. Tüp 11 : damla herhangi bir asit. Tüp 12:5-10 damla karbondioksitli su. Tüp 13 : Bir limonata çubuğu ile 30 saniye kadar üfleyiniz. Buna göre iki deneyle ilgili aşağıdaki soruları cevaplandırınız. a. Hangi tüplerde canlılık belirtisi gözlemlediniz? Açıklayınız. No Eklenen Madde Değişme süresi b. Kireç suyunun ve fenol kırmızısının deneydeki rolünü açıklayınız. 9. Sınıf. O

22 1. Biyoloji bilimini tanımlayınız. 2. Biyolojinin diğer bilimlerle ilişkisini açıklayınız. 7. İki öğrenci, çeşitli gözlemler yapmak için araziye çıktıklarında, yılanların insanlar tarafından aşırı avlanıldığını, bunun sonucunda fare sayısının arttığını ve bölge çalışanlarının yeterli ürün alamadıklarını tespit etmişlerdir. Daha sonra öğrenciler, deney çalışmalarında kullanmak için kurbağa yakalayıp okula getirmişlerdir. Öğretmenlerinin gözetiminde laboratuvarda iç organlarını, kalbin çalışmasını ve yapısını gözlemlemişlerdir. Yine mikroskopta; kurbağanın kanını, düz, çizgili ve kalp kası hücrelerini incelemişlerdir. Buna göre yapılan gezi ve incelemeyle ilgili olan; a. Bilim dallarının adlarını yazınız. 3. Linne, Watson, Crick ve Mendel isimli bilim adamlarının biyolojiye olan katkıları nelerdir? b. Hangi organizasyon basamakları incelenmiştir. 4. Biyolojinin günümüzde niçin önemli bir bilim dalı haline geldiğini açıklayınız. >. JC o JÛe 8 8. Bütün canlıların yapıları, benzer kimyasal maddelerden oluşur. Cümlesini açıklayınız. 5. Canlılık nedir? 6. Bir varlığın canlı ya da cansız olduğuna hangi özelliklerine bakılarak karar verilebilir? 9. Canlılarda görülen organizasyon olayının canlıya sağladığı yararları açıklayınız. I - I. II

23 1 0. Enerji üretme ve kullanma, en önemli canlılık özelliğidir. 12. Resimde anne vücudunda fetüs gelişiminin bazı basamakları verilmiştir. Cümlesini açıklayınız. a. Verilen resimlerle hangi canlılık olayı açıklanır? 1 1. Bir yaşama ortamında canlı ve cansız varlıklar arasındaki ilişki aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Birindi İkincil Üçüncül Üreticiler tüketiciler tüketiciler tüketiciler b. Belirtilen olaylarda, anabolik ve katabolik reaksiyonların hızlarını açıklayınız. a. Enerji dönüşümü gerçekleşir mi? Açıklayınız Böcek kapan bitkisinde böceğin yeme işlevinin safhaları görülmektedir. b. Enerji üretimi görülür mü? Açıklayınız. c. Ototrof beslenme görülür mü? Açıklayınız. Resimdeki olayları inceleyerek uyarılma ve tepki verme kavramlarını açıklayınız. d. Heterotrof beslenme görülür mü? Açıklayınız.

24 B iyoloji B ilim i ve Canlıların O rtak Ö zellikleri 1. Canlıların ortak özelliklerinden biri de, iç ve dış ortamdan gelen uyarılara karşı tepki göstermeleridir. Bununla ilgili; I. Göz bebeğinin aydınlık ortamda daralarak, göze giren ışık miktarını ayarlaması II. Pencere önündeki bir bitkinin ışığa doğru yönelmesi III. Ayağına iğne batan birinin birden ayağını çekmesi şeklindeki özelliklerden hangileri, bu çeşit duyarlılığa örnek verilebilir? 4. Bir grup öğrencinin yapmış olduğu çalışmada 1. düzenekteki tohumlarda çimlenme gerçekleşerek fide oluşurken, 2. düzenekteki tohumlar çimlenmemiştir. Pamuk a Toprak e Nemli, karanlık ve oda sıcaklığında Kuru, karanlık ve sıcak ortamda A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 2. Canlıların bütün bireyleri, aşağıdaki hayatsal olaylardan hangisini gerçekleştirirler? A) Enerji üretme ve kullanma B) İnorganik bileşiklerden organik madde üretme C) Aktif olarak yer değiştirme D) Hazır organik besin alma E) Uyarılara sinir sistemiyle tepki verme >» S JC o OE Buna göre yapılan uygulamanın canlılık olaylarıyla ilgili nasıl bir ilişkisinin olduğu söylenebilir? A) Çevre faktörleri bütün canlıları benzer şekilde etkiler. B) Canlılık, uygun çevre şartlarında gerçekleşir. C) Canlılar, her türlü çevre şartlarında canlılıklarını sürdürür. D) Organizmaların canlılığını sürdürmesi için çevre faktörlerinden birinin uygun olması yeterlidir. E) Çevre faktörleri, canlılık olaylarını doğrudan etkilemez. 3. Bir araştırmacı, şekilde gösterildiği gibi iki termos hazırlayıp, oda sıcaklığında bırakıyor ve 24 saat sonra termometrelerin gösterdiği sıcaklık değerlerini karşılaştırıyor. R 5. Grafikte insan ve bir bitki türünde yıllara göre hücre sayısındaki (büyüme) değişmeler verilmiştir: Hücre Sayısı ' Bitki Haşlanmış tala Çimlenen fasulye tohumlan fasulye tohumları Bu araştırmacı, belirtilen deneyi, neyi öğrenmek için yapmış olabilir? A) Canlı varlıkların yaşamları için enerji ürettiklerini B) Termosların, zamanla kaybedecekleri ısı miktarını C) Canlılık faaliyetleri için gerekli olan ısı miktarını D) Hangi tohumun, solum imla daha fazla karbon dioksit çıkardığını E) Canlılık için gerekli olan besin miktarını Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu grafikten çıkarılamaz? A) Bitkilerde büyüme sürekli olabilir. B) İnsanda 20 yaşına kadar büyüme hızlıdır. C) Bitkide 20 yıldan sonra büyüme yavaşlar. D) İnsanda belirli bir yıldan sonra büyüme durur. E) Bitkilerde sürekli hücre artışı görülebilir. 9. Sınıf

25 Tarama Testi - 1 ve Canlıların O rtak Ö zellikleri 6. insanın hayat döngüsü sırasında gerçekleşen bazı olaylar şekilde gösterilmiştir. Fetüs 9. Bir bölgedeki yılanların yok edilmesiyle, tarla fareleri artmış ve tahıl ürünlerinde büyük zararlar ortaya çıkmıştır. Yukarıdaki ifadeler, aşağıdaki bilim dallarından hangisinin çalışma alanına girer? A) Taksonomi B) Sitoloji C) Genetik D) Ekoloji E) Fizyoloji Embriyo Belirtilen evrelerde; I. Eşeyli üreme II. Büyüme ve gelişme III. Etkiye karşı tepki gösterme şeklindeki canlılık özelliklerinden hangileri açıklanır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III 1 0. Farklı canlı türlerinde görülen beslenme özellikleriyle ilgili; I. Işık enerjisi ile kendi besinini üreten bitkiler; ototrof olarak beslenir. II. Bütün hayvan türleri, kendilerine gerekli olan besinleri hücrelerinde üretebilir. III. Heterotrof beslenme, sadece bakterilerde görülür, açıklamalarından hangileri doğrudur? D) I ve II E) II ve III A) Yalnız I B) Yalnız II D) I ve III E) II ve I C) I ve I 7. Canlıların hücrelerinde gerçekleşen enerji dönüşüm olayları aşağıdaki gibi özetlenebilir: Güneş I -> Fotosentez (besinlerde enerji) -> Solunum -> Hücrede enerji Hücre faaliyetleri Numaralarla gösterilen olaylardan hangileri sadece fotosentezle besin üretebilen canlılarda görülür? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III 8. Canlılarla ilgili; D) II ve III E) III ve IV I. İrkilme ya da hareket edebilme II. Çoğalarak nesillerini devam ettirme III. Yapılarında inorganik ve organik bileşiklerin bulunması IV. Beslenerek çeşitli ihtiyaçları için enerji üretme gibi özelliklerden hangileri, canlı ve cansız organizmalar arasındaki farklardan değildir? A) Yalnız III B) I ve III C) II ve IV D) I, II ve IV E) II, III ve IV IV o c >. o X! E S 11. Levent, bitkilerde ve hayvanlarda bulunan bazı hücre tiplerini, şekilde görüldüğü gibi poster olarak hazırlamıştır. Deri hücreleri Sinir hücreleri Düz kas hötreleri Yaprak hücreleri Çizgili kas hücreleri Taşıma hücreleri Levent in bu çalışmasıyla ilgili nasıl bir hipotez kurulabilir? A) Hücre, canlıların yapı ve işlevsel yapı birimidir. B) Canlılık olaylarının gerçekleşmesinde, hücreler serbest olarak işlev yapar. C) Hücreler, güçlü bir yapının meydana gelmesi için birlikte bulunur. D) Hücreler görevlerini yaparken bazı yapılarını kaybeder. E) Hücrelerin büyümesiyle canlılar meydana gelir. 9. Sınıf

26 1. Kelebeğin oluşma evreleri aşağıdaki şekil üzerinde gösterilmiştir. 3. Canlılığın sürdürülmesi için gerçekleşen yaşamsal olaylardan biri de boşaltımdır. Buna göre, boşaltım olayı ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? Pupa Belirtilen evrelerle; I. Üreme II. Büyüme III. Gelişme Tırtıl A) Hem çok hücreli hem de bir hücreli canlılarda görülebilir. B) Bu olay sayesinde vücuttaki metabolik artıklar uzaklaştırılır. C) Tatlı sularda yaşayan paramesyum ve öglena gibi canlılar, fazla suyu kontraktil kofullarıyla atar. D) Çok yıllık olan bitkiler, sadece yaprakların dökülmesi ile boşaltım olayını gerçekleştirebilir. E) Hayvanlarda katı boşaltım atıkları sindirim sistemiyle, atık solunum gazları ise solunum sistemi ile atılır. 4. Biyoloji biliminin bazı alt dallarına ait özellikler aşağıdaki tabloda verilmiştir. şeklindeki canlılık özelliklerinden hangileri gerçekleşir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III Bilim Dalı X Y Z İnceleme alanı ve özelliği Canlının anne karnındaki gelişimini inceler. Canlıların sistemlerini inceler. Bir hücredeki enerji üretimini inceler. Bu bilgilere göre hangi bilim dalının inceleme alanına bütün canlılar girer? A) Yalnız X B) Yalnız Y C) Yalnız Z D) X ve Y E) Y ve Z 2. Canlılar yaşamlarını sürdürürken gerekli olan enerjiyi, besinlerde depo edilen kimyasal bağ enerjisinden karşılar. Bu enerjinin açığa çıkarılma sürecine solunum denir. Hücrelerde gerçekleşen solunum olaylarıyla ilgili olarak, aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Hücrelerde oksijenli ve oksijensiz olmak üzere iki çeşit solunum görülür. B) Hücre solunumu sayesinde, canlıya gerekli olan enerjinin üretilmesi sağlanır. C) Oksijenli solunumla, oksijensiz solunuma oranla daha çok enerji üretilebilir. D) Oksijenli solunumla enerji üretme reaksiyonları, sadece çok hücreli canlılarda görülür. E) Maya hücreleri ve bazı bakteriler oksijen kullanmadan solunum yaparak enerji üretebilir. 5. Canlılarda görülen eşeyli ve eşeysiz üreme olaylarıyla ilgili olarak; I. İki üreme çeşiti de, yeni oluşan bireyler arasında kalıtsal çeşitlilik meydana gelmesini sağlar. II. Eşeysiz üremenin sağlanması sürecinde, üreme hücreleri meydana getirilmez. III. Eşeyli üreme; hem bir hücreli hem de çok hücreli canlılarda görülebilir. IV. Çok hücreli olan ve eşeyli üreyen bütün canlılarda üreme, yumurtlama olayı ile sağlanır. şeklindeki açıklamalardan hangileri yanlıştır? A) I ve II B) II ve III C) II ve IV D) I ve IV E) III ve IV 9. Sınıf

27 Tarama Testi - 2 joloji Bilim i ve Canlıların Ortak Özellikleri 6. Doğadaki iki canlı, aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. 8. Beslenme şekilleri düşünüldüğünde algler ve bitkiler, ototrof beslenme özelliğine sahiptirler. Bu canlıların ototrof olarak kabul edilmesi, aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olmalarıyla ilgilidir? Belirtilen canlılarda; I. Hücrelerden meydana gelme II. Beslenme biçimleri III. Boşaltım maddelerini vücutlarından atma biçimleri A) Hücrelerinde farklı görevleri yerine getiren yapıları bulundurmalarıyla B) Hücre solunumuyla gerekli olan enerjiyi üretebilmeleriyle C) Vücutlarındaki organik besinleri, belli oranlarda depolamalarıyla D) İnorganik maddeleri kullanarak, gerekli organik besinleri sentezleyebilmeleriyle E) Dış ortamdan aldıkları su ve mineralleri hücrede kullanmalarıyla şeklindeki özelliklerden hangileri farklılık oluşturur? A) Yalnız I B) Yalnız II D) I ve III E) II ve C) I ve II D e >. JC S E N Aşağıdaki keşiflerden hangisinin, biyoloji bilimine katkısı diğerlerine göre daha azdır? A) Doku ve organ nakilleri B) Güneş enerjisiyle ısınma C) Adli tıpta DNA testlerinin yapılması D) Aynı genetik yapıda olan canlıların üretilmesi E) Tarımda ürün verimliliğinin artırılması 7. İnsan vücudunda canlılığın devamını sağlayan olaylardan bazıları şunlardır:» Vücut için gerekli olan oksijen, solunum sistemiyle sağlanır.» Kan süzülerek, artık maddeler boşaltım sistemiyle dışarı atılır.»* Kanın ph ı çeşitli yapılarla 7,4 olarak dengede tutulur. * * Terleme ile vücut sıcaklığı 36,5 C de tutulur. Buna göre verilere uygun olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir? A) Çevre şartlarının değişkenliğine rağmen, iç denge sabit tutulur. B) Metabolizmanın devamlılığı, ortamın asidik olmasına bağlıdır. C) Kandaki metabolik artıkların atılması, sadece böbreklerden yapılır. D) Canlı organizmaların tamamı, yaklaşık aynı sıcaklık değerinde yaşamlarını sürdürebilir. E) Organlar ve sistemler arasında ilişki bulunur. o> 1 0. Biyoloji öğretmeni, sınıfına grup çalışması yaptırarak aşağıdaki kavram haritasını hazırlatmıştır. Öğrenciler, haritayı hazırlarken iki kavramın yerlerinde yanlışlık yapmışlardır. O R G A N İZ M A I kısımlara ayrılır Hücre zarı Sitoplazma Çekirdek oluşur - oluşur- D O K U L A R Buna göre aşağıdaki kavramlardan hangilerinin yerinde yanlışlık yapılmıştır? A) Hücre - Doku B) Hücre - Organ C) Organ - Sistem D) Sistem - Doku E) Hücre - Organizma I

28 Biyoloji Bilim i ve Canlıların O rtak Ö zellikleri Tarama Testi - 2 s 11. Aşağıda canlılarda görülen olaylardan bazıları verilmiştir; I. Metabolizma sonucu enerji üretmeleri II. Yapım ve yıkım reaksiyonlarının gerçekleştirilmesi III. Kendine benzer yeni organizmaları meydana getirmeleri Buna göre canlıların hayatlarını sürdürebilmek için, verilenlerden hangilerini yapmaları zorunlu değildir? 1 4. Aşağıdakilerden hangisi, canlı ve cansız varlıklar için ortak bir özelliktir? A) Kimyasal maddelerden meydana gelme B) Büyüme ve gelişmenin gerçekleşmesi C) Kristal yapıdan canlı yapıya geçebilme D) Etkiye karşı tepki gösterme E) Metabolik faaliyetlerin olması A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 12. Ahmet, canlıları araştırırken birçok özelliğin ortak olarak gerçekleştiğini öğreniyor. Öğrenmiş olduğu bilgilerden bazılarını aşağıdaki şekilde üstelemiştir. ^ Yaşamları için enerjiye gereksinim duyarlar. Aldıkları bazı maddeler, hücrelerin yapısına katılır. Bazı maddeler, hücre içinde yaşamsal faaliyetlerin düzenlenmesinde görev yapar. Canlıların yaşamı sırasında gözlemlenen yukarıdaki olaylar hangi canlılık faaliyetine bağlı olarak gerçekleşir? A) Üreme B) Beslenme C) İrkilme D) Hareket E) Solunum e o c 5. S 1 5. Canlıların tamamı düşünüldüğünde beslenme; I. Vücutta enerji üretimi için gerekli hammaddeleri oluşturma II. Büyüme sırasında, vücuttaki hücre sayısını artıracak besinleri sentezleme III. Hücre içinde bazı maddelerin üretilmesini sağlama şeklindeki amaçlardan hangilerini gerçekleştirmek için yapılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I veya II 1 6. Canlılık özellikleriyle ilgili; D) I ve III E) II ve III 13. Bir saksı bitkisinin şekilde görüldüğü gibi yaprakları koparılarak ışık alan bir yerde bekletilmiştir. Hücrelerde biyolojik olaylar için enerji üretilir. Nimet Canan Büyüme ve gelişme olaylarında beslenme etkilidir. Canlılar, uyarılara karşı uygun tepki gösterir. Belirtilen işlemden sonra, bitkinin hayat döngüsünde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir? A) Büyüme ve gelişme olayları yavaşlar. B) Bitkinin beslenme olayları durmuştur. C) Kök sisteminde hızlı büyüme gerçekleşir. D) Anabolik reaksiyonlar, katabolik reaksiyonlardan hızlı gerçekleşir. E) Bitkide enine büyüme hızlanır. Ebru isimli bireylerden, hangilerinin verdiği bilgiler doğrudur? A) Yalnız Nimet B) Yalnız Canan C) Nimet ve Ebru D) Canan ve Ebru E) Nimet, Canan ve Ebru 9.

29

30 1. Nötral yağlar da diğer polimer bileşiklerde olduğu gibi oluşumu sırasında su açığa çıkaran moleküllerdendir. Buna göre, üç molekül nötral yağ (trigliserit) oluşumu için; I. 9 adet ester bağı kurulur. II. 3 molekül su açığa çıkar. III. 9 adet yağ asiti kullanılır. şeklindeki açıklamalardan hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 5. Aşağıda verilenlerden hangisi yağların özellik ya da görevleri ile ilgili değildir? A) Hücre zarının yapısına katılırlar. B) Başka organik moleküllerle bileşik yapabilirler. C) Bazı çeşitleri, haberci molekül (hormon) olarak görev yapar. D) Fazlası vücutta depolanabilir. E) Hücrelerde her durumda, ilk enerji kaynağı olarak kullanılırlar. 2. Uzun süre karbonhidratlı besinlerle beslenen bir insanın şişmanlamasına, vücudunda hangi maddenin fazla oranda birikmesi neden olmuştur? A) Yağ B) Glikojen C) Protein D) Nişasta E) Amino asit 3. Aşağıda verilen organik besinlerden hangisi, insan vücudunda üretilmez? A) Laktoz B) D vitamini C) Glikojen c o e >* o J3 E Karbonhidratlar; karbon, hidrojen ve oksijen elementlerinden oluşan organik bileşiklerdir. Değişik canlılarda farklı şekillerde bulunabilirler. Buna göre, farklı canlılarda bulunan; I. Nişasta II. III. IV. Maltoz Glikojen Laktoz V. Sakkaroz VI. Selüloz şeklindeki moleküllerin bitki ve hayvanlarda bulunanları, aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir? D) Sakkaroz E) Protein Bitkilerde Havvanlarda 4. Organik bileşiklerin oluşumu sırasında aralarında bağ kurulurken su molekülleri açığa çıkar. Buna göre, yapıtaşlarının bağlanmasını sağlayan; A) I, III ve IV II, V ve VI B) I, II, IV ve VI III ve V C) I, II ve VI III, IV ve V D) I, IV ve V II, III ve VI E) I, II, V ve VI III ve IV I. Peptit bağı II. Ester bağı III. Glikozit bağı şeklindeki bağlar, aşağıdaki organik besinlerden hangi ikisi arasında kuruludur? II 7. Vitamin eksikliğinde, ilgili enzimler çalışamadığından bazı hastalıklar ortaya çıkabilir. İnsan vücudunda aşağıdaki hastalıklardan hangisi, vitamin eksikliğine bağlı olarak oluşmaz? A) Yağ asiti - Gliserol Aminoasit - Yağ asiti Glikoz - Fruktoz A) Renk körlüğü B) Glikoz - Glikoz Yağ asiti - Gliserol Aminoasit - Aminoasit B) Kanın pıhtılaşmasında gecikme C) Glikoz - Glikoz Aminoasit - Aminoasit Yağ asiti - Gliserol C) Raşitizm D) A.asit - A.asit Yağ asiti - Gliserol Glikoz - Glikoz D) Diş etlerinde şişme ve kanama E) A.asit - A.asit Glikoz - Galaktoz Yağ asiti - Gliserol E) Gece körlüğü 9. Sınıf O

31 .:b&tögfoâmaaayj **»» sw *< Ç ö z ü m lü T e s t 8. Biyolojide kullanılan bazı ayıraçlarla ilgili işlemler ve reaksiyon sonucu meydana gelen renk değişimleri, aşağıdaki gibidir. Asit - Baz l- Nişasta Protein -> Kırmızı -> Mavi > Mavi-siyah > Sarı Bu reaksiyonların gerçekleşmesinde etkili olan ayıraçlar, aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? 11. Farklı özellikteki hücrelerde bulunan organik moleküllerden bazıları şunlardır: âl Nişasta 3i Glikojen ât Laktoz âl Amino asit Bu moleküllerin tamamı için, aşağıda verilen özelliklerden hangisi ortaktır? A B C D A) Enerji üretiminde kullanılma A) Turnusol Turnusol İyot Nitrik asit B) Yapıcı ve onarıcı olma B) Turnusol Turnusol Fehling İyot C) Düzenleyici olma C) Nitrik asit Fehling Turnusol İyot D) Aynı hücre içinde sentezlenebilme D) İyot Nitrik asit Turnusol Fehling E) Yapılarında aynı atomların bulunması E) Turnusol İyot Turnusol Fehling 9. Canlı organizmaların vücudunda görev yapan; I. Glikoz II. Laktoz III. Nötral yağ IV. Maltoz V. Glikojen VI. Riboz şeklindeki organik moleküllerden hangilerinin, yapıtaşları arasında glikozit baâı vardır? O -O E 1 2. Canlılarda protein yetersizliği sonucu, aşağıda verilenlerden hangisinin ortaya çıkması beklenmez? A) Büyümenin yavaşlaması B) Bağışıklık sisteminin zayıflaması C) Metabolik reaksiyonların yeterli olarak gerçekleşmemesi D) Yapısal bozuklukların meydana gelmesi E) Hücrelerdeki yağ sentezinin artması A) I, IV ve VI B) I, D) II, III ve VI I ve VI E) II, IV ve V C) I, II ve V 1 3. Biyolojik deneylerde proteinlerin ısıtılarak bozulması, aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır? A) Yadımlama B) Hidroliz C) Dehidrasyon D) Denatürasyon E) Özümleme 1 0. Mineraller, canlı vücudunda düzenleyici olarak görev yapan besinlerdendir. Buna göre minerallerle ilgili; I. Kalsiyum, kanın pıhtılaşmasından, kasların kasılmasına kadar vücutta bir çok olayda görev yapar. II. Sodyum ve potasyum iyonları, sinir sisteminin çalışması için gereklidir. III. Demir, hemoglobinin yapısına katılan bir elementtir ve oksijen taşınmasında görev yapar. şeklindeki açıklamalardan hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız I C) Yalnız I D) I ve I E) ve l 1 4. Nişasta çözeltisi, nişastayı sindiren enzimler ve nişasta ayıracı olan iyotla aynı kap içine konuyor ve uygun sıcaklıktaki su banyosunda bekletiliyor. Bir süre sonra kapta aşağıdaki değişmelerden hangisi gözlenmez? (iyot, nişasta ile mavi renk verir) A) Nişasta miktarı azalır. B) Enzim miktarı değişmez. C) Karışımın rengi zamanla maviye dönüşür. D) İyot miktarı değişmez. E) Kapta glikoz miktarı artar. 9. Sınıf

32 1. Monomerlerin, polimerleri oluşturmak üzere su açığa çıkararak birleşmelerine dehidrasyon tepkimeleri adı verilir. Yağların dehidrasyonu sırasında şu reaksiyonlar gerçekleşir: Gliserol+ 3 Yağ asidi Bu arada 3 adet ester bağı kurulur. Dehidrasyon ) N ötra, yağ + 3 g u 3 yağ molekülünün oluşumu sırasında ise; 9 adet ester bağı oluşur ve 9 molekül su açığa çıkar ve bu reaksiyonların gerçekleşmesi sırasında 9 yağ asiti kullanılır. Cevap D a il 5. Yağların bazı görevleri şunlardır: Canlıların Temel B ileşenleri - f»* Fosfolipit şeklinde hücre zarının yapısına katılır.» * Başka organik moleküllerle bileşik oluşturur. Örneğin glikolipitler. * * Böbrek üstü bezinin kabuk kısmından ve eşeysel bezlerden salgılanan hormonlar, bir yağ çeşiti olan steroit yapılıdır.»* Besinlerle birlikte alınan yağların fazlası vücutta depolanabilir. Diğer besinler olan protein ve karbonhidratlar da vücutta yağlara çevrilerek depolanırlar. Hücrelerde çoğunlukla ilk enerji kaynağı olarak karbonhidratlar kullanılır. Cevap E 2. İnsanlarda besin maddelerinin fazlası yağlara çevrilerek, özellikle deri altında ve karın bölgesinde (göbekte) depolanır. Bu da şişmanlığa neden olur. Protein ve glikojenin vücutta depolanma oranları azdır. Nişasta, bitkilerde depo besindir, Amino asit ise, depolanmayan bir monomerdir ve proteinlerin yapıtaşıdır. Cevap A o JÛ 3. Laktoz hayvansal kaynaklı süt şekeridir. 5 D vitamini, provitamin ön maddesinden güneş ışığının etkisiyle deride sentezlenir. Glikojen, kas ve karaciğerde glikozların fazlasının depolanma şeklidir. Proteinler virüslerin dışında, tüm canlı hücrelerde ve bazı hücre organellerinde üretilir. Sakkaroz ise, glikoz ve fruktoz moleküllerinin glikozit bağı ile bağlanması sonucunda oluşur, bitkilerde sentezlenir. Cevap D 6. Nişasta, bitkilerde lökoplast organelinde ve özellikle de köklerde depolanır. Maltoz, arpa şekeridir ve bitkisel kaynaklıdır. Glikojen; insan, hayvan, bakteri ve mantarlarda glikozun depo şeklidir. Laktoz; süt şekeridir, insan ve hayvanlarda bulunur. Sakkaroz, çay şekeridir ve bitkiseldir. Selüloz ise, hücre çeperinin yapısında bulunur ve bitkisel kaynaklıdır. Cevap E 7. K vitamini eksikliğinde, kanın pıhtılaşmasında gecikme meydana gelir. D vitamini eksikliğinde raşitizm hastalığı oluşur. C vitamini eksikliğinde diş etlerinde şişme ve kanamalar meydana, gelir. A vitamini eksikliğinde gece körlüğü oluşur. Ancak renk körlüğü vitaminlere bağlı olmayıp, genetik bir bozukluktur ve cinsiyet kromozomları ile aktarılır. Bu hastalığın tedavisi yoktur. Cevap A 4. Organik bileşiklerin oluşumu sırasında aralarında kurulan bağlar şunlardır: Karbonhidrat monomerleri arasında; glikozit bağı, yağ monomerleri arasında; ester bağı, protein monomerleri arasında ise peptit bağı kurulur. Cevap D 8. Asit ve bazların ayıracı turnusol kağıdıdır. Asitler, turnosol kağıdını kırmızıya, bazlar maviye çevirir. Nişastanın ayıracı iyottur ve kahverengi olan iyot nişastayla, mavi-siyah renk alır. Proteinlerin ayıracı ise nitrik asittir. Proteinlere nitrik asit damlatılırsa sarı renge dönüşür. Cevap A 9. Sınıf

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ B FOTOSENTEZ : 1 Güneş Enerjisinin Dönüştürülüp Depolanması 2 Fotosentez Olayı (Karbondioksit Özümlemesi) 3 Fotosentez Hızını Etkileyen

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý LYS BÝYOLOJÝ Soru Çözüm Dersi Kitapçığı 1 (MF) Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý Bu yayýnýn her hakký saklýdýr. Tüm haklarý bry Birey

Detaylı

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 9. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi:12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1.Aşağıda verilen özelliklerden hangisi canlılarda

Detaylı

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: HÜCRE, ORGANİZMA VE METABOLİZMA KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

BESİNLERİN ENERJİYE DÖNÜŞÜMÜ

BESİNLERİN ENERJİYE DÖNÜŞÜMÜ BESİNLERİN ENERJİYE DÖNÜŞÜMÜ Bir fabrikanın çalışması ve üretimi için nasıl işçilere ve makinalara ihtiyaç varsa canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için de enerjiye ihtiyaçları vardır. Enerji, bir

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

www.demiraylisesi.com

www.demiraylisesi.com YÖNETİCİ MOLEKÜLLER C, H, O, N, P atomlarından meydana gelir. Hücrenin en büyük yapılı molekülüdür. Yönetici moleküller hücreye ait genetik bilgiyi taşır, hayatsal faaliyetleri yönetir, genetik bilginin

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ SORU 1: A türüne ait bir bitki (Yaprakları koparılmış) B türüne ait bir bitki (Yapraklı) cam fanus cam fanus su su Ortam sıcaklığı 10 C Ortam sıcaklığı 25 C Bir araştırmacı,

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

SINIF. Biyolojik Yorum - Bilimsel Yöntem - Alt Bilim Dalları ve Canlıların Ortak Özellikleri TEST

SINIF. Biyolojik Yorum - Bilimsel Yöntem - Alt Bilim Dalları ve Canlıların Ortak Özellikleri TEST 9. SINIF B Biyolojik Yorum - Bilimsel Yöntem - Alt Bilim Dalları ve Canlıların Ortak Özellikleri 1. Bilim ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Objektif düşünebilmeyi gerektirir. B) Mutlak

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur?

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? 30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? A) Tohum B) Meyve C) Polen D) Embriyo E) Yumurta 39. Çiçekli bitkilerin üremesinde

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ C MADDE DÖNGÜLERİ (6 SAAT) 1 ATP Enerjisi 2 ATP Molekülünün Yapısı 3 Solunum 4 Solunum Çeşitleri 5 ATP Enerjisinin Hücrelerde Kullanılması

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi.

S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi. S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi. C) Tek hücre proteini üretimi. D) Melez bitkilerle bitki türünün

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR???

BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR??? BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR??? ÖĞRETĐMDE PLANLAMA ve DEĞERLENDĐRME GÜNLÜK YAŞAM OLAYLARI DERSĐN SORUMLUSU: PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL HAZIRLAYAN:ESRA ÇECE NUMARA:20338465 HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ANKARA 2008 GÜNLÜK

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

12-A. Alt Bilim Dalları TEST

12-A. Alt Bilim Dalları TEST 12-A B TEST 1 Alt Bilim Dalları 1. Aşağıda biyolojiye ait bazı alt bilim dallarının görevleri verilmiştir. X : Doku ve organların çalışmasını, işlevini inceleyen bilim dalıdır. Y : Canlılardaki yapıların

Detaylı

FİZYOLOJİ BİLİMİNE GİRİŞ

FİZYOLOJİ BİLİMİNE GİRİŞ FİZYOLOJİ BİLİMİNE GİRİŞ fizyoloji Hayvan fiz. İnsan fiz. Bitki fiz. Spor fizyolojisi Fizyoloji; Vücut fonksiyonlarını inceleyen ve bir canlının canlı olma özelliğini devam ettirmede rol oynayan bütün

Detaylı

9. Sınıf. Biyoloji. Soru Bankası. Naci KOÇAK

9. Sınıf. Biyoloji. Soru Bankası. Naci KOÇAK 9. Sınıf Biyoloji Soru Bankası Naci KOÇAK Copright Evrensel İletişim Yayın Dağıtım San. Tic. Ltd. Şti. Bu kitabın her hakkı EVRENSEL İLETİŞİM LTD. ŞTİ. e aittir. Hangi amaçla olursa olsun, bu kitabın tamamının

Detaylı

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III 1) Bir gemiden deniz dibine gönderilen sesin yankısı 8 saniye sonra duyulmaktadır. Sesin sudaki hızının saniyede 1250 m olduğu bilindiğine göre denizin derinliği kaç metredir? A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı

9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı 9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı Bu kitap Bilkent Universitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, CTE 504 Material Design dersi için, Elif Şengün, Hilal Şener ve Rükiye Altın tarafından 2010-2011 akademik

Detaylı

BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI

BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI Proje Öğretmenimiz: Münire SAVRANOĞLU Hazırlayanlar: Begüm UYSALEFE Fatma ÖZÜM Gamze TÜRK Nihan PAZARCIOĞLU Salih YÜCE Seda TOZDUMAN İÇİNDEKİLER Sayfa

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ. Besinler ve Sindirim. Konu Testi. Sınıf Test-01. 1. Besin içeriği. 4. Sindirim. Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür.

FEN ve TEKNOLOJİ. Besinler ve Sindirim. Konu Testi. Sınıf Test-01. 1. Besin içeriği. 4. Sindirim. Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür. Besinler ve Sindirim Konu Testi Besin içeriği FEN ve TEKNOLOJİ 4. Sindirim Besinin kimyasal sonunda oluşan olarak sindirildiği yapıtaşları yer Pankreas öz suyu kalın bağırsağa dökülür. B ve K vitaminleri

Detaylı

Nükleik Asitler ÜNİTE 3. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

Nükleik Asitler ÜNİTE 3. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 3 Nükleik Asitler Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Nükleik asitlerin (DNA, RNA) organizmadaki etkilerini, Görev ve işlevlerini, Hangi besinlerde daha zengin olarak bulunduğunu öğrenmiş olacaksınız.

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4.

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. 1. FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. Çiftçi çok hızlı büyüyen ve bol ürün aldığı bir bitki türünü yukarıdaki gibi yetiştiriyor. Buna göre çiftçinin bunu yapmasındaki amacı aşağıdakilerden

Detaylı

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: BİTKİLERİN YAPISI ALIŞTIRMALAR Bu başlık altında her bölüm kazanımlara ayrılmış, kazanımlar tek tek çözümlü temel alıştırmalar ve sorular ile taranmıştır. Özellikle bu kısmın

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. V. Ders Kurulu TIP 105 1 121 + 73 9 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam.

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. V. Ders Kurulu TIP 105 1 121 + 73 9 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS V. Ders Kurulu TIP 105 1 121 + 73 9 10 Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam Anatomi 25 29 54 Tıbbi Biyokimya 31 2 33 Tıbbi Biyoloji 13-13 Histoloji- Embriyoloji

Detaylı

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR 1- Canlıların Ortak Özellikleri : Çevremizdeki varlıklar canlı ve cansız varlıklar olarak iki grupta toplanırlar. Cansız varlıklar katı, sıvı ve gaz halindeki maddelerden oluşur.

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri

Detaylı

Biyokimya ya ya Giriş. Prof. Dr. Arif Altınta

Biyokimya ya ya Giriş. Prof. Dr. Arif Altınta Biyokimya ya ya Giriş Prof. Dr. Arif Altınta ntaş Biyokimya Yunanca canlı anlamındaki bios sözcüğünden köken alır Biyokimya canlı kimyası anlamına gelir Biyokimya canlı varlıkların yapı, oluşum, işlev

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

GENEL ÖZELLİKLERİ: Tüm canlılarda sudan sonra en fazla bulunan moleküllerdir. Canlının kuru ağırlığının %50 si proteindir. Oldukça büyük ve kompleks

GENEL ÖZELLİKLERİ: Tüm canlılarda sudan sonra en fazla bulunan moleküllerdir. Canlının kuru ağırlığının %50 si proteindir. Oldukça büyük ve kompleks PROTEİNLER GENEL ÖZELLİKLERİ: Tüm canlılarda sudan sonra en fazla bulunan moleküllerdir. Canlının kuru ağırlığının %50 si proteindir. Oldukça büyük ve kompleks maddelerdir. Hücrede ribozom organelinde

Detaylı

Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR

Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR 200 Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR I.1. Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji İnsan için önemli olan birçok ürünlerin üretimi biyoteknolojinin

Detaylı

T.C. 8. SINIF II. DÖNEM

T.C. 8. SINIF II. DÖNEM T.C. 8. SINIF II. DÖNEM F 1. şağıda çeşitli canlıların üreme şekilleri verilmiştir. Bu canlı türlerinin hangisinde, elde edilen yavruların genetik yapısı, ana canlıdan farklıdır? 3. Şekil, bir ekosistemdeki

Detaylı

Biyoloji Canlıların Temel Bileşenleri, Organik Bileşikler

Biyoloji Canlıların Temel Bileşenleri, Organik Bileşikler Biyoloji Canlıların Temel Bileşenleri, Organik Bileşikler Canlılardaki Organik Bileşikler: Canlı vücudunda biyosentez reaksiyonları sonuncu oluşturulan maddelerdir. Organik moleküllerin vücutta çeşitli

Detaylı

Gürcü KIĞILCIM, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK

Gürcü KIĞILCIM, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK YAYIN KURULU Hazırlayanlar Gürcü KIĞILCIM, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK YAYINA HAZIRLAYANLAR KURULU Kurumsal Yayınlar Yönetmeni Saime YILDIRIM Kurumsal Yayınlar Birimi Dizgi & Grafik Mustafa Burak SANK & Ezgi

Detaylı

10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI Biyoloji Dersi Öğretim Programının temelleri üreme, kalıtım ve yaşadığımız çevre konularıyla ilgili somut ve öğrencileri motive edici örnekler üzerine kurulmuştur.

Detaylı

Görevi: Bütün vücut hücrelerinin içindeki ve dışlarındaki suyun düzenlenmesi, kalp ritmi, sinir uyarılarının ve kaskasılmalarının

Görevi: Bütün vücut hücrelerinin içindeki ve dışlarındaki suyun düzenlenmesi, kalp ritmi, sinir uyarılarının ve kaskasılmalarının İNORGANİK BİLEŞİKLER Su Asit Baz Tuz Mineraller SU Özellikleri Yüksek yüzey gerilimine sahiptir Yüksek özgül ısı nedeniyle sıcaklık değişimine karşı dirençlidir Yüksek buharlaşma ısısı nedeniyle soğutma

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

Sınav : FEN BİLGİSİ ÖĞ. Yarışma Sınavı. 4 Levha halindeki bir metal tel haline getirildiğinde; A ) Yalnız II B ) C ) D ) E ) A ) B ) C ) D ) A )

Sınav : FEN BİLGİSİ ÖĞ. Yarışma Sınavı. 4 Levha halindeki bir metal tel haline getirildiğinde; A ) Yalnız II B ) C ) D ) E ) A ) B ) C ) D ) A ) 1 I. Yapılarında tek cins molekül veya atom bulunur. II. Belirli sıcaklıkta erirler. III. yrımsal damıtma ile ayrılabilirler. Yukarıdaki özelliklerden hangisi/hangileri saf maddeler için doğrudur? Yalnız

Detaylı

GOÜ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I I. KURUL

GOÜ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I I. KURUL I. Kurul İnsan Vücudunun Organizasyonu I. Kurul Süresi: 5 hafta I. Kurul Başlangıç Tarihi: 28 Eylül 2009 I. Kurul Bitiş ve Sınav Tarihi: 2 3 Kasım 2009 Ders Kurulu Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. İlhan ÇETİN

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

Pınar SEYFİTTİNOĞLU BİYOLOJİ. Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. Redaksiyon PALME YAYINCILIK

Pınar SEYFİTTİNOĞLU BİYOLOJİ. Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. Redaksiyon PALME YAYINCILIK 9. Sınıf BİYLJİ Banu KARAAĞAÇ SRU KİTABI Pınar SEYFİTTİNĞLU Bilgehan PERİ T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı BİYLJİ Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ İNORGANİK BİLEŞİKLER Su ORGANİK BİLEŞİKLER GÖREVLERİNE GÖRE

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

8. SINIF II. DÖNEM ORTAK SINAVI

8. SINIF II. DÖNEM ORTAK SINAVI T.C. 8. SINIF II. DÖNE ORT SINVI F 1. şağıda çeşitli canlıların üreme şekilleri gösterilmiştir. Bu canlı türlerinin hangisinde, elde edilen yavruların genetik yapısı ana canlıdan farklıdır? 2. Üç öğrenci,

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. Hareket Sistemi TIP 107 1 107 7 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam.

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. Hareket Sistemi TIP 107 1 107 7 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS Hareket Sistemi TIP 107 1 107 7 10 Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam Anatomi 22 18 40 Tıbbi Biyokimya 21 4 25 Tıbbi Biyoloji 16 2 18 Histoloji ve Embriyoloji

Detaylı

TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3.

TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3. TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3. Bir ekosistemde beslenme ilişkisini gösteren besin zinciri yukarıdaki gibidir. Buna göre 1 ve 2 numaralı canlılar aşağıdakilerden hangileri olabilir?

Detaylı

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN KARBONHİDRATLAR Normal diyet alan kişilerde enerjinin % 55-60 ı karbonhidratlardan sağlanır. Bitkiler karbonhidratları fotosentez yoluyla güneş ışığının yardımıyla karbondioksit ve sudan yararlanarak klorofilden

Detaylı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN Döl almaşı Angiospermlerde; Baskın döl sporofit, Gametofit indirgenmiş, Sporofit üreme yapısı olan çiçeği oluşturur. Ovaryum

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ...1 BÖLÜM 2: MİKROORGANİZMALARIN MORFOLOJİLERİ.13 BÖLÜM 3: MİKROORGANİZMALARIN HÜCRE YAPILARI...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ...1 BÖLÜM 2: MİKROORGANİZMALARIN MORFOLOJİLERİ.13 BÖLÜM 3: MİKROORGANİZMALARIN HÜCRE YAPILARI... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ...1 1.1. Tanım ve Kapsam...1 1.2. Mikrobiyoloji Biliminin Gelişmesi...2 1.3. Mikroorganizmaların Hayatımızdaki Önemi...5 1.3.1. Mikroorganizmaların Yararları...5

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL Fotosentez FOTOSENTEZ Işık enerjisinin kullanılarak organik bileşiklerin üretilmesidir. Yeşil yapraklı bitkilerin inorganik maddelerden (H 2 O, CO 2 ), ışık enerjisi ve klorofil yardımı ile organik besin

Detaylı

RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ

RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ Rumen mikroorganizmaların (bakteriler,protozoalar ve mayaların) bir denge içinde çalıştırdığı kusursuz bir makinedir. Yüksek et-süt verimi isterken bu hayvandaki

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

8. sınıf - Ünite 6: Canlılar ve Enerji İlişkileri 1. Bölüm: Besin Zincirinde Enerji Akışı ve Fotosentez

8. sınıf - Ünite 6: Canlılar ve Enerji İlişkileri 1. Bölüm: Besin Zincirinde Enerji Akışı ve Fotosentez 8. sınıf - Ünite 6: Canlılar ve Enerji İlişkileri 1. Bölüm: Besin Zincirinde Enerji Akışı ve Fotosentez Bir bölgede canlı ve cansızlardan oluşan sisteme ekosistem denir. Canlılar doğrudan veya dolaylı

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AÇIK ÖĞRETİM OKULLARI AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ - MESLEKİ AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ BİYOLOJİ DERS NOTU. YAZAR Oğuzhan ÜSTÜNEL

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AÇIK ÖĞRETİM OKULLARI AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ - MESLEKİ AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ BİYOLOJİ DERS NOTU. YAZAR Oğuzhan ÜSTÜNEL T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AÇIK ÖĞRETİM OKULLARI AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ - MESLEKİ AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ BİYOLOJİ 1 DERS NOTU YAZAR Oğuzhan ÜSTÜNEL ANKARA 2015 MEB HAYAT BOYU ÖĞRENME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YAYINLARI

Detaylı

7- Aşağıdakilerden hangisi hayatsal olayların tümünün gerçekleştiği canlının yapı birimidir? A-Kloroplast B-Mitokondri C-Hücre D-Doku

7- Aşağıdakilerden hangisi hayatsal olayların tümünün gerçekleştiği canlının yapı birimidir? A-Kloroplast B-Mitokondri C-Hücre D-Doku HÜCRE TEST 1- Aşağıdakilerden hangisi hücre zarının özelliklerinden değildir? A-Canlıdır B-Esnektir C-Tam geçirgendir D-Seçici geçirgendir 2- Aşağıdakilerden hangisi hücreye alınacak maddeleri kontrol

Detaylı

5. Sınıf Besinler ve Özellikleri Test 2

5. Sınıf Besinler ve Özellikleri Test 2 5. Sınıf Besinler ve Özellikleri Test 2 1-1.Düzenleyici olarak görev yaparlar. 2.Pek çok yaşamsal faaliyetlerin gerçekleşmesinde görev alırlar. 3. Vücuda besinlerle dışardan alınır 4.Bazıları suda bazıları

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Enzimler

ayxmaz/biyoloji Enzimler Enzimler 1. Bir enzim substrat ile karıştırılır. 1 dakika süren karıştırılmada,10 de saniyelik aralıklarla oluşan ürün miktarı belirlenir. Bu denemeden elde edilen veriler aşağıda gösterilmiştir: Zaman

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Vücudumuzda aynı anda birçok karmaşık olayın birbirleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemler tarafından sağlanır. Denetleyici ve

Detaylı

ayxmaz/lisebiyoloji.com

ayxmaz/lisebiyoloji.com Adı/Soyadı: Sınıf/No: / Fotosentez İnceleme Çalışma 1. Verilen terimleri kullanarak aşağıdaki ifadeleri tamamlayın. A.Terimler: Klorofil, Kloroplast, Mavi ve kırmızı ışık dalgalarının,yeşil ışık dalgalarının,

Detaylı

CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ Canlının temel yapı ve görev birimi hücredir. Hücreyi oluşturan maddeler de atomlardan meydana gelmişlerdir.

CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ Canlının temel yapı ve görev birimi hücredir. Hücreyi oluşturan maddeler de atomlardan meydana gelmişlerdir. CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ Canlının temel yapı ve görev birimi hücredir. Hücreyi oluşturan maddeler de atomlardan meydana gelmişlerdir. Molekül Organeller Hücre Doku Organ Sistemler Organizma Atom :

Detaylı

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI 1. Aşağıdaki iskeletin temel bölümlerinin isimlerini yazınız. İskeletin temel bölümlerinin görevlerini belirtiniz. ( 10 puan) Bölümleri

Detaylı

ÖABT BİYOLOJİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ KPSS 2016. Eğitimde

ÖABT BİYOLOJİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ KPSS 2016. Eğitimde ÖABT SINIF KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 40'ın üzerinde soruyu kolaylıkla çözebildiğini açıkladı. ÖĞRETMENLİĞİ BİYOLOJİ Eğitimde 29. yıl

Detaylı

T.C. 8. SINIF II. DÖNEM. ORTAK (MAZERET) SINAVI 11 MAYIS 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF II. DÖNEM. ORTAK (MAZERET) SINAVI 11 MAYIS 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SINIF II. DÖNEM ORTK (MZERET) SINVI 11 MYIS 2014 Saat: 09.00 F 1. Şekilde bir hidranın üremesi gösterilmiştir. 3. hmet, şekilde verilen yaşama ortamındaki canlıları gelişi güzel numaralandırıyor.

Detaylı

KARBOHİDRATLAR. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ

KARBOHİDRATLAR. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ KARBOHİDRATLAR Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ Karbohidratlar (CHO) şeker, nişasta, glikojen ve selüloz olarak canlılar aleminde en geniş yeri kaplayan makromoleküllerdir. İnsanlar, hayvanlar ve mikroorganizmalar

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) TANIM Canlı hücre içindeki malzemeleri (DNA, Protein, Enzim vb.), hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuvar ortamında inceleyerek ortaya çıkaran kişidir. A- GÖREVLER - Canlıları

Detaylı

Yağlar ve Proteinler

Yağlar ve Proteinler Yağlar ve Proteinler Yağlar Yağlar, yağ asitleri ve gliserolden oluşmuş organik bileşiklerdir. Yağlar en ekonomik enerji kaynaklarıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki katından

Detaylı

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. SORULAR 1. Yukarıdaki şekilde de

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI DİSİPLİN/ GELİŞİM ALANI: UZUN DÖNEMLİ AMAÇ: - Vücudumuz bilmecesini çözelim - Maddeyi tanıyalım - Kuvvet ve hareket - Işık ve ses - Canlılar dünyasını

Detaylı