TELEFON İLETİŞİM VE ANAHTARLAMA SİSTEMLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TELEFON İLETİŞİM VE ANAHTARLAMA SİSTEMLERİ"

Transkript

1 0

2 1-TELEFON ANAHTARLAMA SİSTEMLERİ 1.1 HABERLEŞMEYE GİRİŞ İnsanlık tarihinin başlaması ile birlikte insanlar birbirleriyle sözlerle ve işaretlerle haberleşmişlerdir.insan sesini ulaştıramadığı mesafeye işaretlerle, bu şekilde haber veremiyorsa bizzat giderek haber vermek veya bir vasıtayla haber vermek ihtiyacını duymuştur. Toplum hayatının gelişmesiyle yazılı metinlerle haberleşmeyi sağlayan posta işletmeleri kurulmuştur. Posta işletmeleri alt yapılarını elektronik-haberleşmenin gelişimine göre sürekli geliştirmiş ve bugünkü modern işletmeler haline gelmişlerdir TELGRAF VE TELEFONUN KEŞFİ VE İLK UYGULAMALAR Elektriğin keşfi ile uzaktan haberleşmede kullanılması yeni bir çığır açmıştır.elektrik akımına bağlı mıknatıslanma olayı ve ilk basit rölenin gerçekleştirilmesi ile uzak mesafeye işaret gönderme yolu açılmıştır. İlk olarak anlamlı bir işaret gönderme sistemi MORSE tarafından ortaya konularak 1830 yıllarında demiryolu işletmesinde kullanılmaya başlanmıştır. Sistemin gönderme tarafında hatta gerilim uygulamaya yarayan anahtar (maniple) ve alış tarafında akım geçişini tam olarak duymaya yarayan kulaklık vardı. Her iki taraftaki operatöre kısa uzun işaretlerle ifade edilen harfleri gönderecek ve alacak şekilde morse alfabesinin öğretilmesi ve titizlikle eğitilmeleri gerekiyordu. Çünkü kaçırılan bir sinyal bilginin hatalı olmasına netice veriyordu. Daha sonra alıcı tarafın işaretleri şerit şeklindeki kağıda yazmasını sağlayan sistemin geliştirilmesi ile telgraf (latince tel:uzak, graphe:yazı) ticari amaçlı yaygın haberleşme aracı haline gelmiştir. Maniple Hat Hat Lamba Gönderme Şerite Hoparlör Sistemi Yazıcı Pil Telgrafın basit şeması 1

3 Telgrafın pratik olarak kullanılması yaygınlaşırken artan haberleşme talepleri, uzak mesafeye iletmedeki zorluklar, aynı anda çok sayıda haberleşme isteği, ticari olarak cazip bir iş kolu haline gelmesi, hızlı bir şekilde daha iyi yeni sistemlerin geliştirilmesine ve telgraf şebekesinin kurulmasına zorlayıcı sebepler olmuştur. Fransa'da Emile Boudat 1874'de çoklayıcı sistemleri keşfederek telgrafta uygulanmasını sağladı. Telgraf işaretlerinin uzak mesafelere doğrudan bakır iletkenlerle naklinde karşılaşılan zayıflama, girişim ve gürültü gibi zorlukların etkisini azaltmak için, ilk olarak uzun hatlara röleli tekrarlayıcılar (repetör) kondu. Bu yenilikten sonra tek hattan tek kanallı olarak uzak mesafelerle haberleşme sağlanmış oldu. Telgrafta kazanılan tecrübeler ses nakliyle ilgili araştırmaların yoğunlaşmasına sebep oldu. Elektrik akımındaki titreşimi bir bobindeki mıknatıslanma etkisine bağlı olarak vızıltı şeklinde izleme gerçekleştirildi. Telgrafın keşfinden 40 yıl sonra 1876 Abraham Graham Bell ilk olarak insan sesini elektrik akımındaki değişmeye bağlı olarak iletmeyi gerçekleştirdi. İlk mikrofon, sabit mıknatıstan çekirdek etrafındaki iletken sargı ve manyetik akıyı sese dönüştüren diyaframdan ibaretti. Alıcı ise benzer şekilde dizayn edilmiştir. Endüksiyon akımının bobinden geçmesi ile değişen manyetik kuvvet etkisi ile diyafram sesi tekrarlıyordu. Daha sonra zayıf olan ses iletimini güçlendirmek için besleme bataryası ilave edilmiştir. Böylece uzak mesafeden insan sesiyle haberleşmenin yolu açılarak telefon (tele=uzak, Phone=ses) hizmete girmiştir. Telefonun keşfinden hemen sonra sisteme zil akımı üretecek manyeto sistemi eklenerek diğer tarafı uyaran ilk telefon işaretleşmesi gerçekleştirildi. Daha sonra telefonları irtibatlamak için manuel santrallar kuruldu. Santrallar arası irtibatı sağlayan trank devreleri gerçekleştirildi. Uzak mesafe haberleşmesinde ortaya çıkan zayıflama, gürültü gibi problemleri çözecek tedbirler ve araçlar geliştirildi. DC işaret gönderme zorlukları sebebiyle AC ton üreterek uzak mesafeye işaret gönderilmesi sağlandı. Yoğunlaşan haberleşme talepleri bir hattan çok sayıda bağlantı kurma çalışmalarını arttırdı. Ve 1920 yıllarında çok sayıda frekans kanalı kullanan telgraf taşıyıcı (fransızca couranporteur = akım taşıyıcı) sistemleri geliştirildi. Modülasyon teknikleri kullanılmaya başlandı. 24 kanallı telgraf sistemi tesis edildikten sonra çok büyük bir tasarruf sağlandı. Daha sonra üst mertebede analog çoklayıcı sistemler geliştirildi. 2

4 1.2. SES VE SES ÖZELLİKLERİ Ses hava zerreciklerinin bir titreşim kaynağının etkisi altında bir noktadan diğer bir noktaya hareketiyle meydana gelir. Temas eden diğer zerrenin etkilenmesi suretiyle yayılır. Yayılmakta olan ses titreşimleri hava moleküllerinin, bir kısmından diğerine doğru iletilmesinde karşılaşılan direnç sebebiyle zayıflar. 20Hz ile 20KHz arasındaki sinyallere ses frekans sinyalleri denir. Normal bir insan kulağı 100 Hz ile 12 KHz arasındaki sinyalleri rahatlıkla duyabilirler. İnsan kulağının işitemiyeceği seviyede olan 20KHz'den büyük seslere ultra ses denir. Kulağın algılama özelliği ile ilgili yapılan çalışmalarda ses gücünün artması ile ses artışının doğrusal olmadığı ve logaritmik olduğu anlaşılmıştır.haberleşme sistem ve cihazlarının yapısı ve ölçü birimleride bu sebepten logaritmik olarak düzenlenmiştir.decibel kullanılır SANTRAL VE TELEFON İLE İLGİLİ KAVRAMLAR End office : Abone hattının bağlandığı santrala end office (uç santral) denir. Trunk: End office leri (telf. santrallarını) birbirine bağlayan hatta trunk denir Tandem office : Birden fazla End office i bağlayarak santrallar arası anahtarlama yapan merkezdeki santrala tandem office denir. Tandem trunk :End Office leri tandem santrala bağlayan hatlara tandem trunk denir. 3

5 HABERLEŞME KEŞİF VE GELİŞMESİNİN TARİFİ İŞLETMEDE KULLANILAN İŞARETLEŞME VE BAĞLANTI ŞEKİLLERİ DÜNYADA İLK TESİS YILI TÜRKİYE DE TESİS YILI Mors telgrafı Tek hat,tek akım tek ibre ile 1830 İlk çoklayıcı sistem Emil Baudot beşli sistem 1840 Telefonun keşfi İki tel irtibatı ile görüşme 1876 İlk manuel yol verme Zille diğer aboneyi ikaz İlk ticari manuel santral Aboneden santral operatörüne - santraldan aboneye zille ikaz ve meşgul lambası 1879 İstanbul 1909 İlk otomatik yol verme 5 telli abone telefonundan 4 tel sinyalleşme ve 1889 düzeni Strowger sürücü İlk uzak mesafe telefon irtibatı Manuel kanal kullanılarak Londra-Paris arasında 1891 Ankara-İst 1926 İlk ticari otomatik santralın tesisi Abone devresinin durum kontrolü, Pals şeklinde adres kodlama, zil,geri tonu... laporte 1892 İlk döner sellektörlü santralın tesisi DC tek hat işaretleşmesi DP yazıcı işaretleşmesi İngiltere 1914 Ankara 1926 İlk Krosbar santral Santrallar arası otomatik arama ve trank işaretleşmesi Stockholm 1919 İlk analog çoklayıcı 12 kanal K/P sistemlerinin geliştirilmesi sistemlerin kullanımı Bell NO.1 Krosbar Amerika da geliştirildi 1938 Uzak mesafede oparatör Operatörler trank üzerinden otomatik arama Philedelphia 1970 otomatik araması ile bağlantı yaparak irtibat sağlıyorlar 1943 Şehirler arası uzak mesafede otomatik görüşme Abone Şehir kodu kullanarak otomatik arama yapıyor İlk uydu haberleşmesi ABD de ilk uydu yer bağlantısı 1970 Yer İst.1975 İlk milletlerarası Trank ücretlendirmesi otomatik görüşme Elektronik santrallar TTE 500A tipi santrallar 1965 Pasin 1983 Yeni işaretleşmelerin R1 ve R2 MF işaretleşmesinin kullanılmaya kullanılması başlanması Sayısal santrallar Ankara da Kavaklıdere DMS Mobil (araç) telefonu Ankara ve İstanbul Nokia Firması 1986 No.7 işaretleşmesi Ankara DMS 300-ABD arası GSM santralı İstanbul,Türkcell-Ericson Telefon Haberleşmesinin tarihi gelişme dönemleri 4

6 1.4. A-B HATTI (Tip-ring Hattı) AB hattı telefon santralı ile telefon makinası arasındaki bağlantıyı sağlayan bir çift hatta denir. Bu hat üzerinde DC besleme akımı, AC zil çaldırma akımı, numara arama sinyalleri, konuşma sinyalleri ve telefon makinasının durumuna göre ücretlendirme işaretleri taşınır. Bu bağlantı fiziksel olarak ya da radyo dalgaları ile sağlanır. Fiziksel bir AB hattı iç şebekede kullanılan 0.4, 0.5, 0.6, 0.9, 1.3 mm çapındaki iletkenlerden oluşabilir. AB hattına bağlanan telefonun santralının göndermiş olduğu çevir sesini ve 12 KHz ücretlendirme sinyalini algılayabilmesi için max zayıflaması db0 olması maksimum bukl (gidiş-dönüş) direnci ise santral tiplerine göre XBar 1500 ohm,erikson 1200 ohm,elektronik santrallerde 1300 ohm olması gerekmektedir. A AB Hattı A Çatalaltı Kontağı B B C -48 V Zil Santral hat Telefon röleleri makinası AB hattı prensip şeması Ahizenin kaldırılmasıyla çatalaltı kontağı üzerinden devre tamamlanır ve santrallardaki hat röleleri çeker.bu şekildeki telefonun açıldığını anlayan santral numara kaydedici devreyi A-B hattına bağlar. Bunu da çevir sesi ile aboneye duyurur. 5

7 Numara bilgisi santrala iki şekilde gönderilir. 1- Kadran kontağı yada hat transistörü yardımıyla A-B hattı çevrilen numaraya göre açılıp kapanır.ahize kapalı iken -48V DC besleme vardır.ahize açılınca besleme gerilimi -12V ile -19V DC olur. Numara bilgisi gönderilirken hat 60 ms açık 40 ms kapalı kalır. Bu bilgiler DP (Dial Pulse) kayıt devresi tarafından değerlendirilir. Çatalaltı Kontağı A A DP B B K Kayıt Devresi a d r a n -48 V Diğer Devreler Santral hat röleleri Telefon makinası 0 40ms ms Telefon DP Numara Bilgisi Telefon Kapalı Telefon Konuşma Açık Süresi Kapalı DP numara arama sinyalleri 2- Göndermek için tuşa basılan rakamın değerine göre makina içindeki osilatör tarafından üretilen bir çift sinyal A-B hattına iletilir. Bu frekans santraldeki MF (Multi Frequency) kayıt devresi tarafından değerlendirilir. Abone tuşlara hızlı basarsa numara grubu hızlı gönderilir. Bu özelliği nedeniyle DP aramaya göre üstündür. 6

8 A A Çatalaltı Kontağı MF Kayıt B B Numara Devresi Devresi -48 V Diğer Devreler Santral hat röleleri Telefon makinası 0-12 V V MF Numara Bilgileri Konuşma Süresi Telefon Kapalı Telefon Açık Telefon Kapalı DTMF numara arama sinyalleri 7

9 1.5 TELEFON MAKİNASININ TANIMI, ÖZELLİKLERİ VE ÇEŞİTLERİ AB hattından gelen elektrik enerjisini yükselterek kulaklığa, mikrofondan alınan elektrik sinyallerini yükselterek AB hattına ileten uzak iki birim arasında görüşme yaptıran cihazdır. Bir telefon makinasının 3 ana prensibi vardır. 1- Çağrılma (Aranma ) durumu 2- Çağırma (Arama ) durumu 3- Konuşma (Görüşme)durumu TELEFON MAKİNASININ PARÇALARI Bir otomatik telefon makinasına ait parçalar aşağıda belirtilmiştir. 1-Telefon ahizesi a)kulaklık b)ağızlık 2-Endüksiyon bobini 3-Zil ve Zil bobini 4-Kadran 5-Çatalaltı kontağı 6-Spiral kordon 7-Köken kordonu 8-Dış koruyucu ve şase 8

10 TELEFON AHİZESİ Mikrofon ve kulaklık kapsüllerini içine alan portatif parçadır. a)kulaklik KAPSÜLÜ: Ses bileşimi şeklindeki elektriksel dalgaları sese dönüştüren ve Hz'de verimli çalışan cihazlardır. Elektrik sinyalleri bobin üzerinden geçerken manyetik alan meydana getirir. Bu manyetik alan yumuşak demirin elektromıknatıslanmasına neden olur.yumuşak demirin elektromıknatıslığı sabit mıknatıs parça tarafından çoğaltılır.yumuşak demir etrafında oluşan alan şiddetine göre metal diyafram şiddetli yada zayıf bir şekilde çekerek hareket eder. Diyafram hareketiyle titreşen hava molekülleri ses çıkartırlar. Böylece elektrik sinyalleri ses enerjisine çevrilmiş olur. Kulaklığa paralel bağlanan varistör (VDR) yüksek akımlarda düşük direnç gösterip kulaklığı kısa devre yaparak yüksek akımların kulakta şok tesiri yapmasını engeller. Düşük akımlarda ise yüksek direnç göstererek kulaklığı kısa devre etmez. Böylece ses seviyesi dengede kalır. Diyafram Bobin Yumuşak Demir S N Mıknatıs Kulaklık kapsülü iç yapısı 9

11 b)mikrofon KAPSÜLÜ: Ses dalgalarına bağlı olarak değişen ses basıncının etkisi ile titreşim yapan diyagramın mikrofon kapsülü içindeki kömür zerreciklerini sıkıştırması ve serbest kalmasına göre iletken bağlantı uçları arasındaki direncin değişmesi esasına göre çalışır. Bu işlevin yürütülmesini sağlayan bir çok mikrofon tipleri bulunmaktadır. 1-Karbonlu mikrofon 2-Kristalli mikrofon 3-Kondansatörlü mikrofon 4-Elektrodinamik mikrofon 1-KARBONLU MİKROFON: Diyafram Piston Karbon tanecikleri Ağızlık V + - DC kaynak Karbonlu mikrofon prensip şeması Mikrofon iki disk arasına yerleştirilmiş karbon taneleri diyafram ve ses dalgalarını da toplayan bir ağızlıktan oluşur.karbon zerrecikleri yatak ve piston görevi yapan pirinç parçaları arasına yerleştirilmiştir. Piston üzerine diyagram bağlanmıştır. Piston ile yatak arasına DC kaynak bağlanmıştır. Mikrofon karşısında konuşan bir kimsenin ağzı aracılığı ile oluşturduğu ses dalgaları hava moleküllerini hareket ettirerek mikrofon diyagramı üzerinde değişen basınç oluşturur. Diyaframa çarpan ses dalgaları diyafram ve pistonu hareket ettirir. Pistonun hareketiyle sıkışan veya gevşeyen karbon taneciklerinin direnci değişir. Değişen direnç değerlerine bağlı olarak akım miktarıda değişir. Böylece ses şiddetine bağlı değişen bir akım şiddeti elde edilir. 10

12 2-KRİSTALLİ MİKROFON: Kristal üzerine düşen ses sinyalleri kondansatör üzerindeki yükün değişmesine sebebiyet verir.bu ise transistör beyzine uygulandığında transistörün iletime geçmesine veya kesime gitmesine sebebiyet verir. Bu ise diğer kondansatör üzerindeki yük değişikliğine sebep olacaktır. Kondansatör üzerinden elektriksel sinyal elde edilmiş olur. Ses Kristal C C Kristalli mikrofon prensip şeması 3-KONDANSATÖRLÜ MİKROFON: Diyagram üzerine düşen ses dalgaları bobin üzerindeki magnetik alanı etkiler. Bobinin ucundaki kondansatör üzerinde bir elektrik yükü değişmesi meydana gelir. Böylece ses sinyali elektriksel sinyale çevrilmiş olur. Diyafram Bobin Mıknatıs C R Kondansatörlü mikrofon prensip şeması 11

13 4-ELEKTRODİNAMİK MİKROFON: Bobin Diyafram Mıknatıs Elektrodinamik mikrofonun prensip şeması Diyagramın titreşmesine bağlı olarak sabit manyetik alan içerisindeki bobinin hareketiyle sese bağlı olarak indüksiyon akımı elde edilmesi esasına göre çalışır Endüksiyon Bobini Mikrofon veriş ve kulak alış devrelerinin iki telli bağlantıya uygun hale getiren hibrit bobini telefonun önemli bir parçasıdır. Görevleri: Konuşma akımını yükseltir, dengeyi sağlar, konuşma akımının bir kısmının kulaklıktan geçmesini sağlar. AB Hattına R Mikrofon VDR Hoparlör Endüksiyon bobini prensip şeması Konuşanın kulağını kulaklığın kapatması ağızdan çıkan sesi duymasına sebep olur. Bu yüzden kendi sesinden bir miktarını kulaklığa vermek suretiyle rahat konuşma ortamını sağlayan yukarıdaki devre gerçekleştirilmiştir. 12

14 ZİL VE ZİL BOBİNİ Abonelere telefondan çağrıldıklarını haber vermek için telefon makinalarına zil ve zil bobini konmuştur. Telefon makinalarında genel olarak AC zil mekanizması bulunur. Çağırma akımı telefon makinalarında AC olduğu için telefon makinalarında kullanılan ziller polarize tip zildir. Zil devresinde seri bir kondansatör bulunur. Bu kondansatör doğru akımın zil devresine geçmesini engellediği gibi aynı zamanda AC çağırma akımına karşı da zil devresinin empedansını düşürür. Şekilden de görüldüğü gibi AC zil akımının bir alternansında sol taraftaki kutbun armatörün çektiğini kabul edersek diğer alternansta sağ taraftaki kutup armatörü çekecektir. Tokmakta buna bağlı alarak çanlara vuracaktır. Elektronik telefonlarda zil olayı doğrultmaç+transistörlü devre + buzzer devreleriyle gerçekleştirilir. Çan Tokmak Yumuşak Demir S N Armatür Mıknatıs Polarize zilin iç yapısı 13

15 SORU-1 çiziniz. -48 V DC Telefon Hattına binen 110V rms zil sinyalinin dalga şeklini CEVAP-1 v=v m Sin2πf m t V m =V rms *1,41 V m =110*1,41=155,1V ,1V Şekil:1A. -155,1V 110V rms sinyalin dalga şekli -48 Volta binen pozitif alternans -48+(155,1)=107,1V -48 Volta binen negatif alternans -48+(-155,1)= -203,1V ,1V ,1V -240 Şekil 1B. -48V DC üzerine binmiş 110V rms sinyalin dalga şekli 14

16 SORU-2) Aşağıda verilen telefon zil sinyalinin şekline göre zil sinyalinin efektif değerini bulunuz ,8 V ,8 V -192 Şekil 2. Telefon zil sinyali CEVAP-2 (1) Birinci yol 160,8-48=112,8 112,8 = 80 Vrms 1,41 (2) İkinci yol 64,8+48=112,8 112,8 = 1,41 80 Vrms 15

17 KADRAN Çevirdiğiniz yada tuşladığınız numaraya göre hattın uçlarını açıp kapatarak santrala sinyal gönderme işlemi yapan otomatik santrallarda araya hiç bir aracı girmeden arayacağımız numaraya göre hattın uçlarına açıp kapamayla numara bulmamızı sağlar. 4 parçası vardır. 1-Şase kısmı 2-Delikli kadran levhası 3-Empüls ve kısa devre kontakları 4-Regülatör 1-Şase kısmı:regülatör, kontak grupları, kurma yayı ve diğer parçaların yerleştirildiği yer. 2-Delikli kadran levhası: Üzerinde numaralar yazılı 10 delikli bakalit yada plastik malzemeden üretilmiş bir parçadır. Bu parça göbekten bir yay aracılığı ile sabit olarak kurulur. Her numara çevrilişinde bu yay kadranı yeniden ilk konumuna getirir 3-Empüls ve kıssa devre kontakları: Abone kadran numara levhasını ileri yönde (saat yönünde) çevirirken empüls kontakları temas durumunda kalır. Kadran yay etkisiyle geri dönmeye başlayınca bu kontaklar açılır kapanır. Empüls ve kısa devre kontaklarının görünümü Kadran üzerinde bulunan diğer bir kontak çifti kısa devre kontaklarıdır. Kadranın parmakla döndürülen ileri hareketinde kadran eksenine saptanan bir kam parçası kontakları temas durumuna getirerek mikrofonu ve kulaklığı kısa devre eder. Ancak kadranın geri dönmesi sonunda yaylar yine açılarak kulaklık ve mikrofon üzerinden kısa devre kalkar. Empüls gönderilirken kulaklık ve mikrofonu kısa devre etmekteki amaç mikrofonun değişken direnci ile kulaklığın reaktansını kadran devresinden çıkarmak hem de empülsleri düzenli olarak sağlamaktır. 16

18 4-Regülatör: Kadranın dönme hızı regülatör yardımıyla ayarlanır. Her numara çevrilişinde kadranın aynı hızla geri dönmesini sağlar. Telefon makinasında bulunan kadran ünitesi ile yalnızca pulse araması yapılır. Empüls kontakları adı verdiğimiz parçalar DP numara arama arama bilgilerini mekanik olarak üretirler. Üretilen DP işaretlerinde işaret boşluk oranı 60/40 dır. Yani AB hattı 60 msn açık 40 msn kapalı kaldığında bir numara bilgisi elde edilmiş olur. İki numara arasındaki maksimum süre 800 msn dir. Bu süre aşılacak olursa hat meşgule düşer. Elektronik telefonlarda numara arama bilgileri transistörlü yada entegreli osilatör devreleri ile hem DP hem de MF olarak üretilir SPİRAL KORDON Telefon makinasıyla ahizeyi birbirine bağlayan kabloya denir KÖKEN KORDONU AB hattına telefon makinasını bağlayan kabloya köken kordonu denir DIŞ KORUYUCU VE ŞASE denir. Telefon makinasının parçalarını dış etkenden koruyan parçaya dış koruyucu Telefon makinasının parçalarını üzerinde toplayan kısma şase denir ÇATALALTI KONTAĞI Telefonun AB hattı ile irtibatını sağlar. Telefon makinası kapalı iken zil kondansatörünü ve zil bobinini devreye sokar. Telefon makinası açık iken konuşma transformatörünü, mikrofonu ve kulaklığı devreye sokar. Mekanik telefonlarda çatalaltı kontakları hem A hem B iletkenlerinin açılıp kapanmasını sağlar. Elektronik telefonlarda ise yalnız A iletkenini ya da B iletkenini açıp kapatan bir anahtardan oluşur. 17

19 1.6. TELEFON MAKİNASININ ÇALIŞMA PRENSİBİ T A C1 Mikrofon C2 Hoparlör Zil X Y S B Telefon makinasının basit şeması Telefon kapalı iken S çatalaltı kontağı Y konumunda açıktır. Santraldan arama işaretleri (rink akımı) geldiğinde bu sinyal A - C2 - ZİL - B yolunda devresini tamamlar ve zil çalmaya başlar. Telefon açıldığında S anahtarı X konumunda kapanır. Ve ring kesilir. AB hattına gelen elektrik sinyalleri T tranformatörü (indüksiyon bobini) tarafından yükseltilip kulaklığa iletilir. Kulaklık bu elektrik sinyallerini ses sinyallerine çevirir. Mikrofon yaptığımız konuşma sinyallerini elektrik sinyallerine çevirip T transformatörü aracılığıyla yükselterek AB hattına iletilir. Aynı anda yükseltilen bu işaretlerin bir kısmı kulaklığa iletilir. Böylece konuşmamızı hem karşımızdaki hem de biz duyarız. Zil ile seri bağlı olan C2 kondansatörünün görevi hatta var olan DC akımını (voltajını) süzmektir. C1 kondansatörünün görevi ise gelen sesin seviyesini belirgin bir seviyede tutmayı sağlar. 18

20 1.7 TELEFON MAKİNALARININ ÇEŞİTLERİ Telefon makinaları kullanma şekillerine göre çeşitlre ayrılır. 1-Manyetolu Telefon Makinası:LB (local Bataryalı)Telefonlardır. 2-Merkezi Bataryalı Telefon Makinası:CB (Santral Bataryalı) 3-Otomatik telefon Makinası 4- Ankesörlü Telefon Makinası 5-Telsiz Telefon Makinası 6-Araç Telefon Makinası 7-Self Sekreter ve Tele Sekreter 8-Cep Telefonları 1.8 DP VE DTMF ARAMA a)dp ARAMA: Bu aramada kare dalga osilatörü 10 Hz'lik işaretler üretir. Basılan tuşun değerine göre hat açlıp kapanarak numara bilgisi hatta iletilir. DP arama bilgilerinde işaret boşluk oranı 60/40 msn'dir msn DP numara arama sinyalleri ÖRNEK DP telefon ile 5 çevrildiğinde hatta oluşan darbeyi on-off hook sürelerini göz önüne alarak çiziniz. ÇÖZÜM 100-8V/-12V -48V 60 ms 40 ms 19

21 b)dtmf (ÇOK FREKANSLI) ARAMA: DP numara arama bilgileri teker teker santrala gönderilirken DTMF aramada son rakam çevrilinceye kadar numara bilgileri telefon makinasının hafıza ünitesinde saklanır. Arama işlemi bittikten sonra bütün numara bilgileri toplu olarak santrala gönderilir. Bu şekilde gerçekleştirilen numara arama olayı çok süratlidir. DTMF kullanımında her rakam için 2 değişik frekans üretilir. DTMF kullanımında her numaranın gönderilme süresi aynıdır. Ve numara bilgileri dışardan gelen müdahelelerden az etkilenir. DTMF Frekansları aşağıdaki tabloda verilmiştir.dtmf tuşlamada bir digit için geçen süre 0.25 sn ve digitler arası geçen süre 0.25 sn alınır. Satır frekansları arasındaki artış ortalama %10 dur. KOLON FREKANSLARI (Hertz) SATIR FREKANSLARI (Hertz) A B C 941 * 0 # D Tuş takımı ve DTMF Frekansları 20

22 ÖRNEK a)dtmf Telefon aparatında digitleri tuşlandığı zaman hangi entegre hangi frekansları üretir,toplam geçen süre ne kadardır? b)aynı numara DP telefonla çevrilseydi geçen süre ne olurdu? ÇÖZÜM KOLON FREKANSLARI (Hertz) SATIR FREKANSLARI (Hertz) A B C 941 * 0 # D Tuş takımı ve DTMF Frekansları (a) DTMF frekanslarını, TP 5088 DTMF generatör entegresi ya da TP5650 DTMF generatör entegresi üretir. DTMF tuşlama için geçen toplam süre: Digit ler için 5*0,25=1,25sn Digit arası için 4*0,25=1 sn Toplam süre =2,25 sn (b) DP için geçen toplam süre: 0 için 1 sn 1 için 0,1sn 2 için 0,2 sn 3 için 0,3 sn 4 için 0,4 sn Digit süresi toplamı = 2 sn Digit arası için 4*0, 5 =2 sn Toplam süre =4 sn 21

23 1.9 KONUŞMA ÜNİTESİ: Elektronik telefonlarda DTMF tuşları ve entegreli konuşma devreleri bulunur. Konuşma devrelerinde mikrofon ve kulaklıktaki parazitleri giderici devreler bulunur. Böylece her zaman net bir konuşma yapabilir. Ayrıca telefonlarda ahizeyi kullanmadan görüşmede yapabiliriz. Elektronik tuşla arayan abone meşgul ise ahize yerine konur. Bir süre sonra tekrar aynı numarayı aramak gerektiğinde telefon kaldırılır # tuşuna basılır. Aranan abonenin hafızadaki numara bilgileri santrale gönderilir. Hafızayı silmek istiyorsak * tuşuna basılır. 22

24 2.TELEFON DEVRELERİ VE FANTOM DEVRELERİ Fiziksel telefon devrelerinde randımanı arttırmak ve bir telefon devresi üzerinden daha fazla haberleşme sağlamak gayesiyle teşkil edilen sistemlere fantom devreleri denir. Bunlarda prensip fiziksel devrenin iki ucuna birebir değerinde yani primer ve sekonderleri aynı değerde olan bir transformatöre irtibatlamak ve transformatörün sekonder sargılarının sonuna bir telefon sistemini bağlamaktır. Toprak dönüşlü fantom devrelerde iyi kaliteli bir telefon haberleşmesi sağlanamaz. Bu bakımdan bunlarda genellikle bir fiziki telefon devresine bir telgraf sistemi irtibatlandırılır. Transformatör 1 Fiziksel devre Transformatör 2 Telefon Telefon Maniple Maniple Lamba Lamba Pil Pil Toprak Dönüşü Yarı fantom devre prensip şeması Fantom devrelerde daha kaliteli haberleşme sağlamak için süper fantom denilen tertipler kullanılır. Bu bağlama ile fantom akımlar yan devre tansformatörlerinin bobinlerinde ters yönde akarlar. İki bobinin endüktif etkileri birbirlerini yokeder.telefon görüşmesine etkisi olmaz Ancak yan devre transformatörlerinin merkez simetrilerinin (orta ucunun) çok iyi olması ve her bir devrenin A ve B kablolarının aynı dirence sahip olmaları 23

25 gerekmektedir. Bu durum dışındaki çok küçük sapmalar bile devre sinyallerini etkileyecek ve karışık telefon konuşması (crosstalk) meydana gelecektir. Transformatör 1 Transformatör 2 Fiziksel Devre Süper Fantom devre Fiziksel Devre 2 Toprak Dönüşlü Fantom Devre Süper fantom devresi prensip şeması 24

26 3.HİBRİT: Hibrid 2 teli 4 tele çıkaran devreye denir A abonesi için hibrid ayarını yapmak için sinyal jeneratörü f=800 Hz 1V t-t ayarlanır. Osiloskopta minimum genlik çıkışı için 1 numaralı hibridin balans ayarı yapılır. B abonesinin hibrid ayarını yapmak için ölçü aletleri çapraz konuma alınır ve 2 numaralı hibridin balans ayarı aynı şekilde yapılır. 25

27 4.RÖLE Elektromagnetik anahtarlardır. Bobinden geçirilen akım ile oluşturulan elektromagnetik alan yardımıyla karşısında bulunan iletkeni çekme esasına göre çalışır. Çok çeşitli ayak konumları vardır. Normalde kapalı veya nomalde açık gibi. 1 Kılavuz Devre 1 ve 3 2 nolu uclardan 3 tamamlanır Bobin Yay Enerji Uygulanmamış Rölenin enerjisiz haldeki çalışma şekli Röle armatür adı verilen harekli bir kontağa sahiptir. Enerji uygulanmamış durumda iken yay armatürü yukarı doğru çeker ve armatür ucu 1 nolu röle bacağı ile irtibatlıdır. Elektriksel olarak 1 ve 3 nolu röle bacakları arasında bağlantı vardır. 1 Kılavuz Devre 2 ve 3 2 nolu uclardan 3 tamamlanır Bobin Yay Rölenin enerjili haldeki çalışma şekli 12 V DC Uygulanmış Röle bobinlerine 12 V DC uygulandığında bobinin oluşturduğu manyetik alan, röle armatürünü çekecek ve armatür konum değiştirecektir. Armatür normalde kapalı olan kontağını açacaktır. Armatür rölenin 2 nolu röle bacağı ile irtibatlanır. Elektriksel olarak 2 ve 3 nolu röle bacakları arasında bağlantı vardır. Bobin uclarındaki voltaj kaldırıldığında, armatür yayın etkisi ile, tekrar konum değiştirerek rölenin 1 nolu bacağı ile irtibatlanır. Normalde kapalı konumuna geri döner. 26

28 5. İŞARETLEŞME İHTİYACI VE UYGULAMALARI Birbirine bağlantılı müstakil düğüm noktalarından oluşan genel veya özel haberleşme şebekesindeki kullanıcılara hizmet verebilmek için, bu farklı sistemler arasında işaretleşmeye ihtiyaç vardır.ancak bu sayede kullanıcılar şebeke üzerinden farklı amaçlara uygun bağlantıyı sağlayacak mekanizmayı harekete geçirebilirler. İşaretleşme sistemin donanım yapısı telefon, teleks ve data gibi hizmet türüne bağlı olarak farklılıklar gösterir. İşaretleşme sistemleri kullanılan haberleşme ünite ve cihazlarının bağlantı durumuna göre; a) Aboneden aboneye işaretleşme, b) Abone ile santral arası işaretleşme, c)santrallar arası işaretleşme, d)santral içi anahtarlama işaretleşmeleri, e)transmisyon teçhizatı işaretleşmeleri olarak sınıflandırılır. Telefon Şebekesi Yapısına ve Kullanma Yerine Göre; a)local, b)şehir içi, c)şehirler arası, d)milletler arası, e)özel servisler ve operatör devreleri olarak sınıflandırılır. İletim Sistemi Transit Santral İrtibatına Göre; a)uçtan uca, b)bağlantıdan bağlantıya olarak sınıflandırılır. İşaret Fonksiyonuna Göre; a)hat işaretleşmesi, b)yazıcı işaretleşmesi olarak sınıflandırılır. İşaret iletme Metoduna Göre ; a)normal işaret, b)zorlanmış işaret olarak sınıflandırılır. İşaret Sürekliliğine göre; a)darbeli işaret, b)yarı devamlı işaret olarak sınıflandırılır. Frekans sıralamasına Göre; a)bant içi, b)bant dışı olarak sınıflandırılır. Kullanılan Frekans Sayısına Göre; a)tek frekanslı, 27

29 b)çok frekanslı olarak sınıflandırılır. İşaretleşme Seviyesine Göre; a)düşük seviye, b)yüksek seviye olarak sınıflandırılır. İşaretleşme Kanalının Kullanılmasına Göre; a)müstakil kanal, b)yardımcı kanal, c)ortak kanal olarak sınıflandırılır. 6. TELEFON KABLOSU (YALITKAN) RENK KODLARI Kablo renk kodları konusunda henüz yerleşmiş standartlar bulunmadığından kablo renk kodları ülkeden ülkeye değişim gösterebilmektedir. Telefon kablosu, renk kodları için soyulmaya başlandığı zaman gruplara dikkat edilir ve farklı renk kodlaması ile karşılaşılabileceği göz önüne alınır.telefon kablosu renk kodlarıyla ilgili olarak doğru yaklaşım üretici firma ile temasa geçmektir. Aşağıda 2 tip kodlama anlatılacaktır. A) 25 Lİ GRUP KODLAMASI Kablo çiftinin tanınması: Kablo çifti teşhis edilirken 3 durum göz önüne alınır 1) Kablonun geometrik yapısı 1.1) Kablolar gruplar halinde bulunurlar 1.2) Büyüklüğüne bakılmaksızın kablo merkezindeki grup başlangıç grubudur. 1.3) Kablo grupları merkezden başlayarak saat yönünde yer alırlar 2) Bağımsız iletkenlerin renk kodu İletkenleri birbirinden ayırmak için 10 renk kullanılır Renk birimlerini, alt birimleri, süperbirimleri birbirinden ayırmak için bağ renkleri kullanılır. Bağ rengi olarak da 10 renk kullanılır 3)Renk birimleri, alt birimler, süper birimler Bir birim 25 çift iletkenden oluşur. Bir alt birim ; bir birimin ya da lu gruplara bölünmesi ile oluşur Süperbirim iki ya da daha fazla birimin bir araya gelmesi ile oluşturulur (50 çift iletken 2 birimden oluşmuştur.) RENK KODLARI TİP:Tip kablo çiftinin gönderici iletken rengidir. 5 Tip rengi vardır RİNG:Kablo çiftinin alıcı iletken rengidir. 5 Ring rengi vardır 28

30 TİP İLETKENLERİ BEYAZ KIRMIZI SİYAH SARI MOR RİNG İLETKENLERİ MAVİ PORTAKAL YEŞİL KAHVERENGİ GRİ Ring (-) İletkenleri Tip (+) İletkenleri 1 Mavi (Blue) Beyaz(white) 2 Portakal (Orange) Kırmızı (red) 3 Yeşil (Green) Siyah(Black) 4 Kahverengi (Brown) Sarı(Yellow) 5 Gri (Gray-Slate) Mor-Menekşe(Violet) BİRİM İÇİNDEKİ İLETKEN NO RİNG (-48Volt) NEGATİF TİP (0 Volt) POZİTİF 1 MAVİ BEYAZ 2 PORTAKAL BEYAZ 3 YEŞİL BEYAZ 4 KAHVERENGİ BEYAZ 5 GRİ BEYAZ 6 MAVİ KIRMIZI 7 PORTAKAL KIRMIZI 8 YEŞİL KIRMIZI 9 KAHVERENGİ KIRMIZI 10 GRİ KIRMIZI 11 MAVİ SİYAH 12 PORTAKAL SİYAH 13 YEŞİL SİYAH 14 KAHVERENGİ SİYAH 15 GRİ SİYAH 29

31 16 MAVİ SARI 17 PORTAKAL SARI 18 YEŞİL SARI 19 KAHVERENGİ SARI 20 GRİ SARI 21 MAVİ MOR 22 PORTAKAL MOR 23 YEŞİL MOR 24 KAHVERENGİ MOR 25 GRİ MOR TİP RİNG RENKLERİ RENKLERİ MAVİ PORTAKAL YEŞİL KAHVERENGİ GRİ BEYAZ KIRMIZI SİYAH SARI MOR

32 SORU 10.Çift için renk kodu nedir? CEVAP: KIRMIZI-GRİ SORU 8.Çift için renk kodu nedir? CEVAP: KIRMIZI-YEŞİL SORU 12.Çift için renk kodu nedir? CEVAP: SİYAH-PORTAKAL BAĞ RENK KODLARI BAĞ: Birden fazla kablo birimlerini saran üzerinde renk kodu olan sargıdır arasındaki herhangi bir kablo çiftini bulmak için önce süperbirim bağ sargı rengine bakılır. Mesela 72. kablo bulunmak isteniyorsa önce 72. kablonun içinde bulunduğu bağ rengi bulunur. Bu bağ rengi arası birimlerin sarildığı (Yeşil- Beyaz) bağ sargısıdır. Yeşil-Beyaz bağ sargısı içinde yer alan ( 72-50=22) 22.kablo çiftinin rengi (morportakal) rengini taşıyan kablo çifti aranan 72.kablodur. 600 Den daha büyük kablo renklerini bulmak için de aynı yol takip edilerek önce süperbirim bağ rengine bakılır daha sonra birim rengine bakılır. SUPER-BİRİM BAĞ- NO BAĞ RENGİ KISALTMA PAİR (Kablo çifti) SAYISI 1. MAVİ BEYAZ MAVİ-BEYAZ PORTAKAL BEYAZ PORTAKAL-BEYAZ YEŞİL BEYAZ YEŞİL-BEYAZ KAHVERENGİ BEYAZ KAHVERENGİ-BEYAZ GRİ BEYAZ GRİ-BEYAZ MAVİ KIRMIZI MAVİ-KIRMIZI PORTAKAL KIRMIZI PORTAKAL-KIRMIZI YEŞİL KIRMIZI YEŞİL-KIRMIZI KAHVERENGİ KIRMIZI KAHVERENGİ-KIRMIZI

33 10. GRİ KIRMIZI GRİ-KIRMIZI MAVİ SİYAH MAVİ-SİYAH PORTAKAL SİYAH PORTAKAL-SİYAH YEŞİL SİYAH YEŞİL-SİYAH KAHVERENGİ SİYAH KAHVERENGİ-SİYAH GRİ SİYAH GRİ-SİYAH MAVİ SARI MAVİ-SARI PORTAKAL SARI PORTAKAL-SARI YEŞİL SARI YEŞİL-SARI KAHVERENGİ SARI KAHVERENGİ-SARI GRİ SARI GRİ-SARI MAVİ MOR MAVİ-MOR PORTAKAL MOR PORTAKAL-MOR YEŞİL MOR YEŞİL-MOR KAHVERENGİ MOR KAHVERENGİ-MOR SORU 20.Çift için bağ rengi ve renk kodu nedir? CEVAP: Bağ rengi : MAVİ-BEYAZ Kablo rengi: SARI-GRİ SORU 413. Çift için kablo rengi nedir? CEVAP: Bağ rengi : PORTAKAL-SARI Kablo rengi: SİYAH- YEŞİL SORU 69.Çift için bağ rengi ve renk kodu nedir? CEVAP Bağ rengi : YEŞİL-BEYAZ (Bağ rengi arası) Kablo rengi: SARI-KAHVERENGİ (50+19) 19. renk kodu sarı-kahverengidir Kablo rengi: SARI-KAHVERENGİ (25 İN KATLARINI ÇIKARTIRIZ) (69-50=19) 32

34 SORU 210. Çift için bağ rengi ve renk kodu nedir? Bağ rengi: KAHVERENGİ-KIRMIZI Kablo rengi: KIRMIZI-GRİ ( =10) SORU 120. Çift için bağ rengi ve renk kodu nedir? Bağ rengi: GRİ-BEYAZ Kablo rengi: SARI-GRİ SORU 172. Çiftin bağ rengi ve renk kodu nedir? Bağ rengi: PORTAKAL-KIRMIZI Kablo rengi : =22 MOR- PORTAKAL B) 10 LU GRUP KODLAMASI 10 lu grup kodlamada kablolar 10 arlı bağ yapısı içinde yer alırlar ve sadece 10 renk kullanılır.bu tip kablo kodlaması 50 çiftlik kablolara kadar kullanılırlar RİNG (-48Volt) NEGATİF TİP (0 Volt) POZİTİF 1 MAVİ BEYAZ 2 PORTAKAL BEYAZ 3 YEŞİL BEYAZ 4 KAHVERENGİ BEYAZ 5 GRİ BEYAZ 6 MAVİ KIRMIZI 7 PORTAKAL KIRMIZI 8 YEŞİL KIRMIZI 9 KAHVERENGİ KIRMIZI 10 GRİ KIRMIZI BAĞ RENKLERİ UNIT PAİR (KABLO ÇİFTİ BAĞ RENGİ NO SAYISI 1. MAVİ PORTAKAL YEŞİL KAHVERENGİ GRİ

35 SORU 17.Çift için bağ rengi ve renk kodu nedir? CEVAP: Bağ rengi : PORTAKAL Kablo rengi: PORTAKAL-KIRMIZI B4610 TELEFON SANTRAL SİSTEMİ EĞİTİM SETİ ÖNSÖZ B4610 eğitim seti, 6 hat kapasiteli olup, endüstriyel tip telefon santral sisteminin kompakt bir modelidir. Bu hatlardan 1tanesi operatör pozisyonudur,genel telefon ağı ile bağlantı kurmak için gereken hatlar ise 2 tane şehirlerarası hat devreleridir. B4610 küçük bir sistem olmasına karşılık, büyük ve ileri teknoloji sistemlerinin özelliklerini taşımaktadır. Bu özelliklerden bazıları şunlardır; Ses ve veri iletimi için elverişli olan tamamen sol id-stat bir telefon santrali ağıdır. Santral ağı birbirlerine bağlantılı olan 4x10 matris olarak entegre edilmiş analog şalterlerinden oluşmuştur Şalter matrissi Statik boşluk Şalteri, Statik Space swich olarak çalıştırılabilir, bu da telefon teknoloji üzerindeki en son CCITT ÖNERİLERİ ne uygundur. Mikroprosesöre dayalı kontrol. Bu kısım değiş tokuş (exchange) modelinin çoğu yüksek seviyeli özelliklerinden sorumludur. Sistemin içine yerleştirilmiş ses tonu ve zil sesi jeneratörleri. B4610 modeli değişik ülkelerde kullanılan çeşitli telefon tonlarına sahip olduğu halde, en çok kullanılan tonu benimsenmiştir; örneğin Hat alınmış = numarayı çevirmeye davet eden 150 Hz tonunu ve 1 saniye ON / 1 saniye OFF tonunu da Hat meşgul için benimsenmiştir. Çalma sinyali bir saniye ON / 4 saniye OFF dadır. Sistemin içine yerleştirilmiş güç kaynağı : eğitim seti belirtildiği üzere 110, 130, 220 V AC ton ağı tarafından direk olarak güçlendirilir, bu da 50 den 60 Hz ye kadardır. Sistemin içine yerleştirilmiş operatör pozisyonu. Bu da operatörün ahizesini ve kolay kullanıla bilen kompakt bir klavyeyi içermektedir. Operatör pozisyonunun her komut ve kontrol cihazı açıkça ipek yazım ile etiketlenmiştir. Eğitim seti 6 telefon seti birleştirici kablolar, güç kablosu ve aşağıdaki kullanım kılavuzu ile verilmektedir. 34

36 B4610 santralinin Numaralandırma Planı, Tel. istasyon 1 = 41 Tel. istasyon 2 = 42 Tel. istasyon 3 = 43 Tel. istasyon 4 = 44 Tel. istasyon 5 = 45 Tel. istasyon 6 = 46 Santral = 49 Dış hat = 0 SİSTEMİN ANLATIMI Şekil 1 eğitim setinin önden görünüşünü göstermektedir. Bu şekil sistemin çalıştırılmasında gereken unsurları, öğrencinin anlayabilmesi için anlaşılır bir şekilde ve be sistemin mimarisini ve organizasyonu göstermektedir. GÜÇKAYNAĞI. Bu kısım şekildeki eğitim setini sağ-alt kısmında yerleştirilmiş bir kutu ile temsil edilir. Bu kutu 3- delikli AC prizini, ana şalteri ve kaynağı açık olduğunu gösteren bir ışık içermektedir. Güç kayağı sistemin çalışmasında kullanılan aşağıdaki voltajları yaratır ve gönderir. +12 V, +5 V,-12 V,-24 V, 100 V AC zil çaldırma voltajı. Sondan bir önceki güç kaynağı (-24 V), telefon hatlarını çalışmak içindir. 100 V nominal AC voltajı telefonların zillerini çaldırmak içindir. Bu Voltaj arama işlemleri sırasında uzatma hatlarının üzerinde gönderildiği için yanlışlıkla öğrenciler tarafından kullanılmaması için özel önlemler alınmıştır; bu önlemler AC hatlarından üçlü insülasyon içermektedir, böylece seri halindeki rezistörleri kısa devreler karşı dayanıklı olmaları için kısıtlamıştır, aynı zamanda riskleri azaltmak için eklenmiş güç kısıtlamaları içermektedir. TELEFON İSTASYON HAT DEVRELERİ veya CCITT ÖNERILER tarafından verilen sonraki ismi ile Abonman Değiş tokuş Terminalleri. Bu devrelerin 6 tanesi verilmektedir. Her hat devresi şunları içermektedir; Telefonları modemleri veya kullanılan herhangi bir cihazı bağlamakta kullanılan standart ISDN telefon prizleri. Telefon istasyonlarını çalma sinyalleri gönderildiği zaman komut üzerine merkez kontrol çalıştırılabilen, röleden oluşan sistemin içine yerleştirilmiş zilin çalmasını sağlayan devreler. 35

37 Telefon kullanan kimse avizeyi kaldırdığı zaman mantık sinyal geçişini veren optoinsulatör sensorindan oluşan uzun duyarlı halka (loop)devresi. Hat sağlayıcı köprüsü. Hatlar direnç köprüsünden geçerek 24 V de verilir. Bu 20 de 30 ma a kadar olan loop akımına sağlamaktadır (telefonu içten ne tür rezistansı olduğuna bağlıdır). Bu hem geleneksel elektro-mekanik aletler ham de modern elektronik telefonlar için kullanışlıdır. Ağ bağlantı çıkışları İnterfeyzi. Bu devre, konuşma sinyali hariç, abonman hatlarının santral ağından ayırması ve dekapulaj yapmasını elektriksel olarak sağlayan transformatörü kapsar. ANA İLETKEN HATLARI KUTUPLARI Bunlar B4610 nın genel telefon ağına veya B4610 Telefon Hat Simulatörünü bağlama noktalarıdır. Bu devreler dış dünyaya olan elektrik interfeyzlerine kadar, sıradan bir telefon seti gibi çalışırlar. Örneğin; Bunlar DC loopunu kapatarak bir hat ala birler. Bu tür bir hat alma olayı Hat Kutusu (bak şekil 1) bloğunda bulunan röleleri harekete geçiren mikroprosesörü tarafından kontrol edilirler. 36

38 Bunlar çevrilen numaraları sıradan bir telefonun yaptığı gibi dışarıya gönderirler. Bu işlem yine, DİEler yani çevirici diye bildiğimiz bir diğer alt-blok tarafından yapılır. Bu hatlar arama sinyalini yaklaşık olarak 100V AC voltajın standart formunda algılar ve fark ederler. Zil çalması yerine, arama sinyali ZİL DEDEKTÖRÜ tarafından algılanır ki bu detektör de mikroprosesör tarafından taranması için bir mantık sinyali temin eder. Aktif bir ZİL DEDEKTÖR ün sinyaline tepki olarak mikroprosesör operatörün cevap vermesi için TRK 1 veya TRK 2 ismini verdiğimiz uyarıcı lambayı çalıştırır. SANTRAL AĞI Daha önce de belirtildiği üzere, santral ağı 4x10 ebatlarında analog şalterlerinin statik matrisidir.(aslında ebatlar daha büyüktür ancak bulunan komponentler bu sayıya uygundur). 37

39 10 bağlantı kutupları aşağıda belirtildiği şekilde kullanılmaktadır: İstasyon hatları için 6 Ana iletken hatları için 2 Ton jeneratörü için 1 Operatörün konuşma devresi için 1 Matriskin diğer tarafının büyüklüğü 4 dür, bu da demek oluyor ki sistemin içinde ardı ardına 4 bağlantı yapılabilir. Bir bağlantı şu şekilde yapılır: Tel. bir hattının Tel 3 hattına bağlanması gerektiğini düşünün ;bu bağlantı mikroprosesörden alınan talimat üzerine 12 ve 14 üncü şalterlerin kapatılması ile elde edilir. Eğer örneğin aynı anda hat 2 ve hat 6 arasında bir diğer konuşma da yapılacak ise, 23 ve 27 inci şalterler kapatılır ve bu böyle devam eder. Eğer örneğin 4 üncü abonmanın meşgul sinyalini alması gerekiyorsa, ton jeneratörüne bağlantı yapılır, ve bu da 35 ve 30 uncu şalterlerin kapatılması ile bu ayarlanır. Bağlantının aralıklı hallerde duraklaması çok iyi bilinen Hat Meşgul efektifini üretir. Ağ meşguliyetleri rasgele olacağı için, bağlantıları kontrol eden mikroprosesör basit bir kuralı takip eder; her bağlantı isteği için ilk idle (kullanılmayan) sıra bağlanır, ve bu sıraları 1, 2, 3, 4, diye takip eder. Bir örnek vermek gerekir ise ;eğer santral hatları kullanılmıyorsa ve bir abonman ahizesini kaldırırsa 1 numaralı sırayı almış olur. Ondan sonraki bir başka abonman aynı şekilde ahizesini kaldırırsa 2 numaralı sırayı alır ve böyle devam eder. Eğer bu sırada ilk abonman ahizeyi yerine bırakırsa 1 numaralı sıra idle hale gelir ve bir daha ki sefere kullanılır. OPERATÖRÜN POZİSYONU Bu fonksiyonel blok panelin sol tarafında yer almaktadır ve ahize, klavye ve Led ikaz lambalarını içirmektedir. Ahize santral ağına ağ bağlantı çıkışı ile iletilir. Klavye ve ikaz lambaları sırasıyla direk olarak mikroprosesör tarafından doğru buffer / çalıştırıcı kullanarak işletirler. Ledler ve görüntü ikaz lambaları sistemdeki yazımlar tarafından kontrol edilirler. Operatörün pozisyonunun işlem detayları deneylerin işletilmesinde daha kolay ve çabuk referans olması için bu kılavuzun bir kısmında toplanmışlardır. MİKROPROSESÖR KONTROL BİRİMİ Bu blok hartware i kontrol eder, gözetler,ve aynı zamanda santral pozisyonunun ve abonman hatlarının yüksek seviye teknolojisinden de sorumludur. MCU, programın depo edildiği Sadece Oku Hafızası ve kullanılan fonksiyonlarla bağlantılı olan geçici verileri saklamak için RAM ile sağlanmıştır ve 8-bit mikroprosesörün etrafına inşa edilmiştir. 38

40 MCU 48 hatlı programlanabilir Çevre İnterfeyzi ile birliktedir. Bu 48 hat ya Giriş (Input) veya çıkış (Output) hatları olarak kullanılırlar. Girişler, hardwarein belirli noktalarının algılamakta ve mikroprosesörün gereken işlemi yapmasına izin vermektedir. Çıkışlar, mikroprosesör tarafından hardwarin belirli kısımlarını işletmek için verilen talimatlardır. Bu çıkışlar LED lambası, düzenleyici, vs... olabilir. ARAMA İŞLEMLERİ Bu bölüm adım adım sistemde çeşitli bağlantıların nasıl yapılacağını anlatmaktadır. Birinci kişi birinci telefon istasyonunun ahizesini kaldırır bu durumda:hat SAĞLAMA KÖPRÜSÜ Telefon prizi Dış hat Telefon seti Dış hat Telefon prizi HAT SAĞLAMA KÖPRÜSÜ loop unda bir DC akımı akmaktadır. Loop akımı mikroprosesörü uyarmak için düşük seviyeli bir lojik sinyali üreten loop algılama devresi tarafından fark edilir. Bu lojik sinyali aynı zamanda test noktasında öğrencinin incelemesi için bulunmaktadır. Algılama noktalarını seviyelerde değişiklik için devamlı tarayan mikroprosesör,birinci kişinin lojik sinyalini fark eder ve hemen bu kişiyi ton jeneratörüne bağlamak için kullanılmayan bir hat aramaya başlar. Arayış birinci sıradan başlar. Bu sıranın kullanılmadığı farz ederek, mikroprosesör 12 ve 10 uncu şalterlerin kapatılması talimatını vererek bağlantıyı yapar. Böylece ton üreticisinden 1 inci istasyonun bağlantı çıkışına ve buradan da telefon kullananın setine bir yol açılmış olur. Birinci kişi aradığı numaranın ilk rakamını çevirir. Numarayı çevirme sesi Loop algılama devresi tarafından algılanan abonman loop undaki zamanlanmış aralıklardır. Mikroprosesör, büyük bir hızla hala algı noktalarını tararken,bu zamanlanan duraklamaları fark eder, ve duraklamanın uzunluğunu çevirilerden mi, ahizenin yerine konmasında mı yoksa arızalardan dolayı mı olduğunu ölçer. Çevirme duraklaması olduğunu anlayınca mikroprosesör loop aralıklarını sayar, örneğin çevrilen numara gibi. B4610 santralinin numaralandırma sırası aşağıda görüldüğü üzeredir: Tel. istasyon 1 = 41 Tel. istasyon 2 = 42 Tel. istasyon 3 = 43 Tel. istasyon 4 = 44 Tel. istasyon 5 = 45 Tel. istasyon 6 = 46 Santral = 9 Dış hat = 0 39

41 Böylece ilk çevrilen rakam abonmandan sadece 4, 9 ve 0 algılanırlar. Hangi rakamın sayıldığına dayanarak, mikroprosesör aşağıdaki işlemler yapar. 4 = istasyondan istasyona arama 9 = istasyondan santrali arama 0 = dışarıya giden arama Diğer rakamlar: kabul edilmezler. Ahizenin yerine konması dışında abonmanın işlemlerinin hepsi göz ardı edilir. Abonmanın ağ kesişme noktası ton jenaratörüne meşgul sesi vermek üzere bağlanır. İSTASYONDAN İSTASYONA ARAMA Bir kere, ilk çevrilen rakamın 4 olduğu anlaşılırsa mikroprosesör daha önce kapatmış olduğu 12 ve 10 uncu şalterleri açarak 1 inci kişiye çevir sesi göndermeyi durdurur. İşlemde olan aramayı tesis ederken birinci sıra meşgul kalır ve böylece hattı bir başkasının alması önlenmiş olur. Abonman ikinci rakamı çevirir. Eğer bu rakam mikroprosesör tarafından dışarıya giden rakam olarak algılanmaz ise işlemler ret edilir ve daha önce de açıklandığı gibi 1 inci kişiye meşgul sesi gönderilir. Eğer algılanan rakam geçerli ise (2 den 6 ya kadar olan rakamlar). Mikroprosesör aranan kişinin off-hook olmasını önlemek için arana kişinin hat devresini kitler ve bu arada bir başka telefonla aramayı başlatır. Aynı zamanda mikroprosesör aranan kişinin zil çaldırıcısını da işletir ve arayanı ton üreticisine bağlayarak ZİL KONTROL tonu sağlar. Aranan kişi ahizeyi kaldırarak cevap verir. Bu yine arana kişinin hat devresinin loop algı devresi tarafından ortaya çıkarılır. Aranan kişi aranan olarak bağlantıya alındığı için mikroprosesör aşağıdaki işlemleri yapar. Cevap veren kişiye zil sinyalleri göndermeyi durdurur. Arayan kişiye zil kontrol sesi göndermeyi durdurur. Ağdaki gereken şalterleri kapatır(örneğin eğer aranan kişi 46 ise, 12 ve 17 inci şalterler kapatılır). Telefon konuşması başlar. Konuşma biter. Kişilerden biri ahizeyi yerine koyar. O kişinin loop algı devresi bunu fark eder ve mikroprosesör bağlantıyı keser. Ağdaki sıra (1) diğer kişi ahizeyi kapatana kadar meşgul kalır. Böylece 1 inci sıra idle hale gelir. 40

42 İSTASYONDAN SANTRALİ ARAMA Birinci kişi 9 u çevirmiştir. Üstte belirtildiği üzere mikroprosesör çalma sinyalini göndereceği yerde, santral pozisyonun INT lambasına yanıp sönme sinyali gönderir. Önceden olduğu gibi zil kontrol sinyali arayan kişiyi gönderilmektedir. Operatör INT düğmesine basarak cevap verir. Bu mikrooprosesör tarafından sanki loop algılayıcısından bir sinyal olarak fark edilir. Bundan sonraki yapılacak işlemler daha önceki belirtilen işlemlerin aynısını teşkil etmektedir, sadece bir değişiklik vardır o da operatörün telefon konuşmasını END düğmesini basarak sona erdirmesidir. Aramanın sonu erdirilmesi aynı zamanda operatörün yeni bir arama yapması için START düğmesine basması veya bir başka arayana cevap vermesi halinde de oluşur. istasyondan DIŞARI GİDEN ARAMA Birinci kişi tarafından eğer çevrilen ilk rakam 0 ise, mikroprosesör kullanılmayan bir ana iletken kutubu arar ve eğer hiçbir ana iletken hatları temin edilmez ise daha öncede gördüğümüz gibi, meşgul sinyali gönderir. Diğer durumda, ilk ana iletken kutubu elde edilir ve 12 ve 18 inci şalterler kapatılır. Şimdi arayan kişi ilk genel hattın sağladığı telefonun çevirmeye hazır olduğu sesini duya bilir ve istediği numarayı çevirir. Her çevrilen numara mikroprosesör tarafından sayılır, böylece DIALER devresini harekete geçirerek pulsların dış hatlara gönderilmeleri için yeniden tayin edilirler. Hattın boşalması önceden olduğu gibi birinci kişinin ahizeyi yerine koyması ile gerçekleşir. OPERATÖRÜN POZİSYONU Bu bölümde operatörün pozisyonunun fonksiyonlarını çalıştırmak ve denemek için nelerin gerektiğini anlatılmaktadır. SANTRALDEN İSTASYONU ARAMA Operatör ahizeyi kaldırır. Ses yoktur. STARTL a basar. Bir sıra şalter matrisleri işleme girer ve telefonun sinyali duyulur. Extension (dış hat ) numarası çevrilir, örneğin 41. Bir numaralı telefon istasyonu çalar. Operatör zil kontrol sesi algılar. Aranan kişi cevap verir. Konuşma başlar. Aranan kişi ahizeyi yerine koyar ve hattı kapanır. Operatör aranan kişinin pozisyonunu, END düğmesine basarak veya bir başka telefona cevap vermek gibi bir işlem yaparak iptal eder. İSTASYONDAN SANTRALİ ARAMA Birinci abonman kişi 9 u çevirir. Santral pozisyonundaki INT lambası yanıp sönmeye başlar. Operatör INT düğmesine basarak cevap verir. INT in kırmızı ışığı söner ve operatörün içten bir aramaya cevap verdiğini gösteren yeşil ışığı yanar. 41

43 Operatör END düğmesine basarak veya yeni bir aramaya START düğmesine basarak cevap vermek, bir başka aramaya cevap vermek, beklemekte olan bir telefona cevap vermek gibi diğer işlemler yaparak hattı boşalta bilir. SANTRALDEN TRUNK ( DIŞ ) ARAMA Operatör START düğmesine basar. Çevir sesi duyulur. Operatör 0 ı çevirir. Eğer kullanımda değil ise 1 inci dış hattı şileme girer, eğer kullanımda ise ikinci hat işleme girer. Eğer tüm hatlar meşgul ise operatör meşgul sesini duyar. Operatörün bağlantıda olduğunu gösteren ışık devamlı yanar. Operatör genel değiş tokuşun sağladığı tonu duyar ve istediği numarayı çevirir. Bağlantının sonunda operatör END düğmesine basarak hattı işleme koyar. DIŞ HATTAN SANTRALİ ARAMA Dış hatlardan gelen bir arama operatörün panelinde bir kırmızı ışığın yanıp sönmesiyle anlaşılır. Operatör duruma göre TRK 1 veya TRK 2 ye basarak cevap verir. Kırmızı ışık söner ve yeşil ışık yanar. Eğer operatör diğer dış hatta dışarıdan arayan birisi ile görüşüyor ise, arama otomatik olarak beklemeye alınır (kırmızı ışık yanar halde, yeşil ışık sönmüş halde). Eğer operatör içerden arayan bir kişi ile konuşuyorsa hat işleme girer. BEKLETİLEN ARAMALAR Operatör birinci dış hatta dışarıdan arayan birisi ile konuşuyor. Tam bu sırada başka birisi arıyor. Operatör bu ikinci telefonun nereden geldiğine bakıp INT veya TRK 2 ye basar. İlk telefon kapatılmaz ama otomatik olarak BEKLEME durumuna gelir. İkinci konuşma bittikten sonra, operatör bekleyen telefonu TRK ye basarak alır. Dışarıdan gelen bir telefon gerektiği kadar beklemeye alınır ve sonra cevap verilir. Operatör tarafından END düğmesine basılarak işleme sokulur. Yapılan herhangi bir diğer işlem aramayı beklemeye alır. İçerden gelen bir arama beklemeye alınamaz. Bir iç arama ile konuşurken operatör tarafından yapılan herhangi bir işlem (örneğin, dıştan gelen bir aramaya cevap vermek veya yeni bir konuşma için START a basmak veya akımı durdurmak için END e basmak)iç hattı kapatır. ARAMALARIN TRANSFERİ Operatör dışardan arayan bir kişi ile görüşüyor. Aramayı transfer etmek için operatör START düğmesine basar. Bu durumda arama beklemeye alınır. Operatör iç hat numarasını çevirir. Dış hat cevap verir. 42

44 Operatör telefonun geldiğini haber verir, sonra TRANSA basarak aramayı transfer eder. Operatör aradan çıkar ve içten arayan kişi dışardan arayan kişi ile konuşmaya başlayabilir. İç hattan aranan kişi eğer cevap vermez transferi istemez ise, operatör dışardan gelen telefonu yeniden elde eder ve ondan sonra başka bir dış hata transfer eder veya işleme sokar. BREAK-IN (Telefon konuşması yapılırken arya girmek) Operatör dışardan birisi ile görüşüyor ve bu telefonu iç hattan bir aboneye transfer etmek istiyor. Operatör önceki işlemlerdeki gibi yapıyor fakat aranan hat meşgul. Operatör konuşmanın arasına girebilir ve transfer edilecek aramayı haber verir. Araya girme INCL (=ınclusion) düğmesine basılarak yapılır. Operatör konuşabilmesi için bu düğmeye devamlı olarak basmak durumundadır. Araya girerken, operatörün sesi konuşmayı yapan iki kişiye haber vermek için meşgul sesinin yerini alır. İç hattaki kişi konuşmayı bitirdikten sonra operatör beklemekte olan telefonu daha önce gördüğümüz işlemleri yaparak transfer eder. KONFERANS Operatör iki kişiden fazla kişi arasında aşağıdaki örnekte görüldüğü üzere, konferans bağlantısı yapabilir. 41 inci abonman ahizeyi kaldırır ve 9 u (operatörü ) çevirir. Operatör INT düğmesine basarak cevap verir ve 41 numaralı abonmandan 42, 43, 44, vs...numaralı abonmanlarla görüşme isteği alır. Bu görüşme hepsi ile aynı anda yapılmak istenmektedir. Operatör 41 numaralı abonmana hatta kalmasını söyleyerek ilk önce kendisi hattan çıkar sonra konferans düğmesine basar.41 inci abonman bu durumda iken ahizeyi yerine koymamalıdır yoksa bütün işlem iptal olur. Operatör ilk istenilen kişiyi arar (örneğin 43 numara ).Bunu da START düğmesine basarak ve 43 ü çevirerek yapar. 43 numaralı abonman cevap verdiğinde, operatör konferansı haber verir ve eğer 43 kabul ederse KONFERANS düğmesine basar. Bundan sonra operatör aradan çıkar ve 43 ve 41 numaralı abonmanlar konuşmaya başlarlar. Operatör bir diğerinin arkasından diğer istenilmiş olan kişiyi arar ve her seferinde görüşmeyi sağlamak için KONFERANS düğmesine basar. Konferansı bağlaya bilmek için gereken önemli şeyin, operatörün bunu tek başına başaramayacağıdır. Konferansı sağlaya bilmek için operatörün bir abonmanda istek almış olması ve abonmanında ahizeyi açık tutması şarttır. Konferans bağlantısı elde edildikten sonra, konuşan kişiler ahizeyi yerine bırakarak konferanstan ayrıla bilirler. Bu durumda pozisyon idle hale gelir ve diğer bir arama yapılabilir. Konferansa yeniden girilmek isteniyorsa, konferansı terk eden 43

GSM Kartı. Programlama Butonu

GSM Kartı. Programlama Butonu Teknik Özellikler GSM DIALER KULLANMA KILAVUZU Besleme Gerilimi : 12 Volt Sukunet Akımı : 35 ma. Arama Esnasında Çekilen Akım : 100 ma. Tetikleme Türü : Negatif (-) Tetikleme Bağlantı Şekli GSM Kartı SIM

Detaylı

Kontrol Đşaretleşmesi

Kontrol Đşaretleşmesi Kontrol Đşaretleşmesi Dinamik değişken yönlendirme, çağrıların kurulması, sonlandırılması gibi ağ fonksiyonlarının gerçekleştirilmesi için kontrol bilgilerinin anahtarlama noktaları arasında dağıtılması

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

TT Ofis, TTNET Bayi ya da Çağrı Merkezi ne talebinizi bildirmeniz yeterlidir. Bu özellik talebinizi

TT Ofis, TTNET Bayi ya da Çağrı Merkezi ne talebinizi bildirmeniz yeterlidir. Bu özellik talebinizi TTNET Alo kullanım kolaylıkları nedir? Nasıl faydalanabilirim? Clip (Arayan Numaranın Aranan Abone Cihazında Görünmesi) Telefonunuzu arayan abonenin numarasının görünmesi özelliğidir. Bu özellik hattınıza

Detaylı

TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ

TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ PROJENİN AMACI: Tramvay hattındaki makasların makinist tarafından araç üzerinden otomatik olarak kontrol edilmesi. SİSTEMİN GENEL YAPISI Tramvay Otomatik Makas Kontrol

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

48 H KONSOL. MONTAJ ve KULLANIM KILAVUZU

48 H KONSOL. MONTAJ ve KULLANIM KILAVUZU OP 48 H KONSOL 02/2002 MONTAJ ve KULLANIM KILAVUZU OP48 MK- V001 05/02/2002 KAREL bu dokümanda belirtilen aksesuar özelliklerinde önceden haber vermeden deðiþiklik yapma hakkýna sahiptir. ÝÇÝNDEKÝLER OP48

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Ses Sensörleri (Ultrasonik) Ultrasonik sensörler genellikle robotlarda engellerden kaçmak, navigasyon ve bulunan yerin haritasını çıkarmak amacıyla kullanılmaktadır.bu

Detaylı

BQ300 RF Röle Kontrol Ünitesi. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.1 18.11.2015 BQTEK

BQ300 RF Röle Kontrol Ünitesi. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.1 18.11.2015 BQTEK RF Röle Kontrol Ünitesi Kullanım Kılavuzu Doküman Versiyon: 1.1 18.11.2015 BQTEK İçindekiler İçindekiler... 2 1. Cihaz Özellikleri... 3 2. Genel Bilgi... 4 2.1. Genel Görünüm... 4 2.2 Cihaz Bağlantı Şeması...

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

Detaylı bilgi için www.ekont.com veya http://www.ekont.com/index.php?id=119 adreslerine göz atabilirsiniz. -1-

Detaylı bilgi için www.ekont.com veya http://www.ekont.com/index.php?id=119 adreslerine göz atabilirsiniz. -1- -1- -2- Temel Fonksiyonlar-Özellikler 1. Ücretsiz çağrı atarak kapı ve bariyer kumanda edebilme (1 adet kuru kontak çıkış) 2. Tüm programlama işlemlerinin SMS ile yapılabilmesi ve SMS ile geri bildirim

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler AKTÜATÖRLER Bir sitemi kontrol için, elektriksel, termal yada hidrolik, pnömatik gibi mekanik büyüklükleri harekete dönüştüren elemanlardır. Elektromekanik aktüatörler, Hidromekanik aktüatörler ve pnömatik

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

DİKON KULLANMA KILAVUZU

DİKON KULLANMA KILAVUZU DİKON KULLANMA KILAVUZU Cihaz, kontör ve dialer özelliklerini bir arada bulundurur, dialer fonksiyonu devre dışı ( by-pass) bırakılabilir. Besleme ünitesi, Kontör cihazı, Eksay Cihazı ( opsiyonel ) ve

Detaylı

Telefon Kontor Cihazı Kullanım Kılavuzu

Telefon Kontor Cihazı Kullanım Kılavuzu D4U-BM2L Telefon Kontor Cihazı Kullanım Kılavuzu (Çoklu-port Ankesörlü Telefon Faturalama Sayacı) İthalatçı Firma : Teknocom Elektronik Ltd. Tel: 0212-2923171 www.teknocomelektronik.com.tr destek@teknocomelektronik.com

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

Isı ile emk elde etmek

Isı ile emk elde etmek ELEKTRİK ÜRETİMİ Isı ile emk elde etmek İki farklı iletkenin birer uçları birbirine kaynak edilir ya da sıkıca birbirine bağlanır. boşta kalan uçlarına hassas bir voltmetre bağlanır ve birleştirdiğimiz

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

Semboller : :Açma kapama alteri :Ate leme butonu :Yardımcı röle :Merkez kontak :Normalde açık kontak :Normalde kapalı kontak :UV.

Semboller : :Açma kapama alteri :Ate leme butonu :Yardımcı röle :Merkez kontak :Normalde açık kontak :Normalde kapalı kontak :UV. ALEV MONİTÖRÜ 03A1 Uygulama Alev monitörleri, uygun alev elektrodu veya UV. fotosel ile birlikte, alevin belirli bir standardın altında olduğunu, yanmanın iyi olduğunu veya alevin söndüğünü haber verir.

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

WAM 918. DIRAC ELECTRONICS WAM 918 Kablosuz Erişim Ünitesi. Kullanıcı El Kitabı

WAM 918. DIRAC ELECTRONICS WAM 918 Kablosuz Erişim Ünitesi. Kullanıcı El Kitabı WAM 918 DIRAC ELECTRONICS WAM 918 Kablosuz Erişim Ünitesi Kullanıcı El Kitabı İçindekiler Genel Özellikler 1 Kart Bağlantı Şeması. 2 Konnektörler 2 Gösterge Işıkları 3 Ayar Anahtarları. 3 SIM Ayarları...

Detaylı

CG - G5. GSM Modüllü Alarm Sistemi

CG - G5. GSM Modüllü Alarm Sistemi Yusuf Noyan AYDIN Aydın Dış Ticaret Altınkum Mahallesi 430 Sokak No:2/4 Konyaaltı ANTALYA Telefon : + 90 242 229 96 50 www.aypro.com info@aypro.com CG - G5 GSM Modüllü Alarm Sistemi GSM / SMS / RFID Alarm

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

3MK-AFP29 1 Loop 64 Adresli Yangın Algılama Paneli

3MK-AFP29 1 Loop 64 Adresli Yangın Algılama Paneli 3MK-AFP29 1 Loop 64 Adresli Yangın Algılama Paneli 3MK-AFP29 adresli alarm paneli mikroişlemci tabanlı ve SMD teknolojisi ile üretilmiştir. 3MK-AFP29 adresli alarm paneline 64 adet dedektör veya buton

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Elektrik ve Elektronik Ölçmeler Laboratuvarı Deney Adı: Sensörler. Deney 5: Sensörler. Deneyin Amacı: A.

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Elektrik ve Elektronik Ölçmeler Laboratuvarı Deney Adı: Sensörler. Deney 5: Sensörler. Deneyin Amacı: A. Deneyin Amacı: Deney 5: Sensörler Sensör kavramının anlaşılması, kullanım alanlarının ve kullanım yerine göre çeşitlerinin öğrenilmesi. Çeşitli sensör tipleri için çalışma mantığı anlaşılıp sağlamlık testi

Detaylı

RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda

RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda delab Deniz Elektronik Laboratuvarı Tel:0216-348 65 21 Yüksek performanslı 6 kanal RF kontrol alıcı verici seti. Çalışma frekansı UHF 434.9 MHz. Endüstriyel çalışmalara uyumlu.açık

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL MANYETİK SENSÖRLER VE TRANSDÜSERLER Bir tel bobin haline getirilip içinden akım geçirilirse, bu bobinin içinde ve çevresinde manyetik alan oluşur. Bu manyetik alan gözle

Detaylı

www.vescoalarm.com www.vescoalarm.com 1

www.vescoalarm.com www.vescoalarm.com 1 Alarm Sisteminiz Hakkında Bilmeniz Gerekenler Markalı alarm sisteminiz hakkında bilinmesi ve uygulanması gereken Teknik bilgiler asağıda sıralanmıstır. Sistem Kullanıcıları için uyarılar Alarm sisteminizin

Detaylı

Telekomünikasyon Uygulamalarında Cihaz Seçme Kılavuzu

Telekomünikasyon Uygulamalarında Cihaz Seçme Kılavuzu Telekomünikasyon Uygulamalarında Cihaz Seçme Kılavuzu Telekom Üzerinden UMTH Üzerinden GSM / FCT Sinyalli(12Khz) Sinyalsiz Analog Hat İnternet Santral Callshop - Dikon Set - Dikon Set(A,B,C tipi) - FCT

Detaylı

BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR. 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri ANALOG HABERLEŞME

BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR. 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri ANALOG HABERLEŞME BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri Stereo kelimesi, yunanca 'da "üç boyutlu" anlamına gelen bir kelimeden gelmektedir. Modern anlamda stereoda ise üç boyut

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU No Soru Cevap 1-.. kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. 2-, alternatif ve doğru akım devrelerinde kullanılan

Detaylı

AKILLI EV SİSTEMİ. : Doç. Dr. Gökalp KAHRAMAN Yrd. Doç. Dr. Aydoğan SAVRAN. Haziran 2003 Bornova

AKILLI EV SİSTEMİ. : Doç. Dr. Gökalp KAHRAMAN Yrd. Doç. Dr. Aydoğan SAVRAN. Haziran 2003 Bornova AKILLI EV SİSTEMİ Proje Danışman : Ömer ÇETİN : Doç. Dr. Gökalp KAHRAMAN Yrd. Doç. Dr. Aydoğan SAVRAN Haziran 2003 Bornova Sistemin Tanıtımı Sisteme, İnternet üzerinden bağlantı kurulup kurulmadığını

Detaylı

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ Üretim merkezlerinde üretilen elektrik enerjisini dağıtım merkezlerine oradan da kullanıcılara güvenli bir şekilde ulaştırmak için EİH (Enerji İletim Hattı) ve

Detaylı

B2K TARTI İNDİKATÖRÜ KULLANIM KILAVUZU

B2K TARTI İNDİKATÖRÜ KULLANIM KILAVUZU Sürüm 1.0 ERTE Endüstriyel Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Adres Sakarya Cad. 142/A Balçova İZMİR TÜRKİYE Telefon +90 232 259 7400 Faks +90 232 259 3960 E-posta Web sitesi bilgi@erte.com.tr

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL İçerik Algılama Teknolojisi Algılama Mekanizması Uygun Sensör SENSÖR SİSTEMİ Ölçme ve Kontrol Sistemi Transdüser ve Sensör Kavramı Günlük hayatımızda ısı, ışık, basınç

Detaylı

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin ACD BİLGİ İŞLEM URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ URT-V2 Terminallerinin Donanım Özellikleri Genel Yetenekleri Terminal Dış Özellikler Montajda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Detaylı

11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION )

11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION ) 11. DİĞER ELEKTRONİK SİSTEMLER 11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION ) Elektronik ateşlemenin diğerlerinden farkı, motorun her durumda ateşleme zamanlamasının hassas olarak hesaplanabilmesidir.

Detaylı

SUPER BASS TAŞINABİLİR BLUETOOTH HOPARLÖR

SUPER BASS TAŞINABİLİR BLUETOOTH HOPARLÖR SUPER BASS TAŞINABİLİR BLUETOOTH HOPARLÖR Kullanım Kılavuzu DA-10287 DIGITUS DA-10287 Super Bass Taşınabilir Bluetooth Hoparlörü satın aldığınız için teşekkür ederiz! Bu kullanım kılavuzu Bluetooth Hoparlörünüzün

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

CAPTAİN-i ver. 5.6 & ve Üzeri RX-6 KULLANIM KİTAPÇIĞI

CAPTAİN-i ver. 5.6 & ve Üzeri RX-6 KULLANIM KİTAPÇIĞI 1 CAPTAİN-i ver. 5.6 & ve Üzeri RX-6 KULLANIM KİTAPÇIĞI http://www.salimusta.com salim@salimusta.com CAPTAIN-I Alarm paneli Özellikleri 6 programlanabilir bölge 2 bölünme Arayıcı: üç kişisel cep veya ev

Detaylı

SafeLine SL1. SafeLine SL1, EN81-28 ve EN81-70 koşullarını tam olarak karşılar.

SafeLine SL1. SafeLine SL1, EN81-28 ve EN81-70 koşullarını tam olarak karşılar. Kataloğu - SafeLine 2011, EN81-28 ve EN81-70 koşullarını tam olarak karşılar. EN81-28 ve EN81-70 koşullarını yerine getirerek, asansörün en gelişmiş teknoloji olduğunu gösterirken ihtiyacınız olan tüm

Detaylı

İÇİNDEKİLER Güvenlik Paket içeriği Telsiz Şeması Telsiz şeması açıklamaları Bataryanın takılması Antenin takılması Cihazın şarj edilmesi Temel işlemler Göstergeler ve anlamları Temizlik ve Bakım Uyarılar

Detaylı

MFS-64 EFES-FIRST TOPLAYICI SANTRALİ KULLANIM KILAVUZU MAS MEKANİK ALET ELEKTRİK ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

MFS-64 EFES-FIRST TOPLAYICI SANTRALİ KULLANIM KILAVUZU MAS MEKANİK ALET ELEKTRİK ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ MFS-64 EFES-FIRST TOPLAYICI SANTRALİ KULLANIM KILAVUZU MAS MEKANİK ALET ELEKTRİK ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ Gümüşsuyu Cad. Litros Yolu Site Sok. No:27/32 Topkapı-Maltepe / İSTANBUL www.masmekanik.com

Detaylı

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 2. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 2. AKIM, GERİLİM E DİRENÇ 2.1. ATOM 2.2. AKIM 2.3. ELEKTRİK YÜKÜ

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARA BUTON VE KONTAKTÖRLE YOL VERME

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARA BUTON VE KONTAKTÖRLE YOL VERME ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARA BUTON VE KONTAKTÖRLE YOL VERME Şekil - 1 Şekilde üç fazlı asenkron motora buton ve kontaktörle yol veren devre görülmektedir. Devrede start butonuna basıldığında K 1 kontaktörünün

Detaylı

1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR?

1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR? 1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR? Güç hattı haberleşmesi, verinin kurulu olan elektrik hattı şebekesi üzerinden taşınması tekniğidir. Sistem mevcut elektrik kablolarını kullanarak geniş bantlı veri transferi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önlemler Önemli Bilgiler Ürün İnceleme LCD ekran Telsiz şeması açıklamaları Temel işlemler- Gelişmiş özellikler

İÇİNDEKİLER. Önlemler Önemli Bilgiler Ürün İnceleme LCD ekran Telsiz şeması açıklamaları Temel işlemler- Gelişmiş özellikler İÇİNDEKİLER Önlemler Önemli Bilgiler Ürün İnceleme LCD ekran Telsiz şeması açıklamaları Temel işlemler- Gelişmiş özellikler 2 3-4 5 5 6 1 Değerli Müşterimiz LUITON LT- 002 ürününü tercih ettiğiniz için

Detaylı

Kullanım Kılavuzu / User s Guide Garanti Belgesi / Guarentee Certificate

Kullanım Kılavuzu / User s Guide Garanti Belgesi / Guarentee Certificate Pratik-CP series Kullanım Kılavuzu / User s Guide Garanti Belgesi / Guarentee Certificate PRATİKKART, PRATİK-CP SERİSİ Pratikkart, Pratik-CP serisi (şifre + kartlı geçiş sistemi) KGS (Kartlı Geçiş Sistemi)

Detaylı

Soru 5) Türkiye'de şebeke geriliminin frekansı kaç Hertz dir? a) 50 b) 900 MHz c) 380 d) 220

Soru 5) Türkiye'de şebeke geriliminin frekansı kaç Hertz dir? a) 50 b) 900 MHz c) 380 d) 220 Soru 1) Aşağıdakilerden hangisi topraklama yöntemi a) nötr hattına doğrudan bağlama yapılması b) toprak altında kömür tozları içine kablolu bakır plaka yerleştirilmesi c) topraklama direnci düşük su veya

Detaylı

Bölüm 9 ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

Bölüm 9 ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley Bölüm 9 ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON Hedef Öğretiler Faraday Kanunu Lenz kanunu Hareke bağlı EMK İndüksiyon Elektrik Alan Maxwell denklemleri ve uygulamaları Giriş Pratikte Mıknatısın hareketi akım oluşmasına

Detaylı

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir.

TEMEL BİLGİLER. İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. TEMEL BİLGİLER İletken : Elektrik yüklerinin oldukça serbest hareket ettikleri maddelerdir. Örnek olarak bakır, gümüş ve alüminyum verilebilir. Yalıtkan : Elektrik yüklerinin kolayca taşınamadığı ortamlardır.

Detaylı

BoomP!ll. Bluetooth Hoparlör. Kullanma Kılavuzu 33033

BoomP!ll. Bluetooth Hoparlör. Kullanma Kılavuzu 33033 BoomP!ll Bluetooth Hoparlör Kullanma Kılavuzu 33033 Ednet 33033 Boom P!ll Bluetooth hoparlörü seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Cihazı ilk kez kullanmadan önce lütfen aşağıdaki talimatı okuyun. ÖZELLİKLER

Detaylı

Kullanım Kılavuzu / User s Guide Garanti Belgesi / Guarentee Certificate

Kullanım Kılavuzu / User s Guide Garanti Belgesi / Guarentee Certificate Pratik-C series Kullanım Kılavuzu / User s Guide Garanti Belgesi / Guarentee Certificate PRATİKKART, PRATİK-C SERİSİ PratikKart, Kartlı Geçiş Sistemi Pratik-C serisi, KGS (Kartlı Geçiş Sistemi) mantığında

Detaylı

İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0. Sistem Kataloğu

İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0. Sistem Kataloğu İNFOSET İNFOSET Ses Kayıt Sistemi v2.0 Sistem Kataloğu İ N F O S E T S E S K A Y I T S İ S T E M İ V 2. 0 Sistem Kataloğu İnfoset Yazılım Marmara Cad.Yüksel Sok. 6/7 Pendik-İstanbul Telefon 216 379 81

Detaylı

Geniş Alan Ağları- Devre Anahtarlama

Geniş Alan Ağları- Devre Anahtarlama Geniş Alan Ağları- Devre Anahtarlama Şimdiye kadarki derslerde, işaretlerin iletimi, kodlanması, noktadan noktaya iletişim üzerinde durduk. Ancak haberleşen aygıtlar çoğunlukla doğrudan bağlanmayıp bir

Detaylı

VİLLA SET BAĞLANTI ŞEMASI

VİLLA SET BAĞLANTI ŞEMASI VİLLA SET BAĞLANTI ŞEMASI VPON VİLLA SİSTEMİ BAĞLANTI DİYAGRAMI KIRMIZI MAVİ SARI BEYAZ KIRMIZI MAVİ SARI BEYAZ KANAL 1 KANAL 2 KONNEKTÖR KABLO UÇLARI BEYAZ - VİDEO SARI - +12 V MAVİ - VİDEO GND KIRMIZI

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

B2 KANTAR İNDİKATÖRÜ KULLANIM KILAVUZU

B2 KANTAR İNDİKATÖRÜ KULLANIM KILAVUZU Sürüm 1.0 ERTE Endüstriyel Elektronik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Adres Sakarya Cad. 142/A Balçova İZMİR TÜRKİYE Telefon +90 232 259 7400 Faks +90 232 259 3960 E-posta Web sitesi bilgi@erte.com.tr

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU Mobil Telefon Elektrik-Elektronik Teknolojisi Haberleşme Sistemleri

DERS BİLGİ FORMU Mobil Telefon Elektrik-Elektronik Teknolojisi Haberleşme Sistemleri Dersin Adı Alan Meslek/Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Ders İle Kazandırılacak Yeterlikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler BİLGİ FORMU Mobil

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

S50 Parmak izi Cihazı Kullanım Kılavuzu. S50 Genel Tanıtım

S50 Parmak izi Cihazı Kullanım Kılavuzu. S50 Genel Tanıtım S50 Parmak izi Cihazı Kullanım Kılavuzu S50 Genel Tanıtım Fonksiyon Tanımı İlgili özellik ve input için aşağıdaki tabloyu inceleyiniz Programlama Moduna Giriş * 888888 # Kodundan sonra programlamaya başlayabilirsiniz

Detaylı

İÇİNDEKİLER Güvenlik Paket içeriği Telsiz Şeması Telsiz şeması açıklamaları Bataryanın takılması Antenin takılması Cihazın şarj edilmesi Temel işlemler Kanal Seçimi Gelişmiş Özellikler Temizlik ve Bakım

Detaylı

22. ÜNİTE ARIZA YERLERİNİN TAYİNİ

22. ÜNİTE ARIZA YERLERİNİN TAYİNİ 22. ÜNİTE ARIZA YERLERİNİN TAYİNİ 1. Toprak Kaçak Arızası KONULAR 2. İletkenler Arasındaki Kaçak Tayini 3. Kablo İletkenlerinde Kopukluğun Tayini 4. Kablo ve Havai Hatlarda Elektro Manyetik Dalgaların

Detaylı

Temel Kavramlar Doðru Akým (DA, DC, Direct Current) Dinamo, akümülâtör, pil, güneþ pili gibi düzenekler tarafýndan

Temel Kavramlar Doðru Akým (DA, DC, Direct Current) Dinamo, akümülâtör, pil, güneþ pili gibi düzenekler tarafýndan Bölüm 8: Güç Kaynaðý Yapýmý A. Doðrultmaç (Redresör) Devre Uygulamalarý Elektronik devrelerin bir çoðunun çalýþmasý için tek yönlü olarak dolaþan (DC) akýma gerek vardýr. Bu bölümde doðru akým üreten devreler

Detaylı

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir.

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir. 7.1.4 Paket Şalter İle Bu devredeki DG düşük gerilim rölesi düşük gerilime karşı koruma yapar. Yani şebeke gerilimi kesilir ve tekrar gelirse motorun çalışmasına engel olur. 7.2 SIRALI KONTROL Sıralı kontrol,

Detaylı

Vertex PolyCure 25 için Kullanım Talimatları. 1.0 Genel Uyarılar:

Vertex PolyCure 25 için Kullanım Talimatları. 1.0 Genel Uyarılar: Vertex PolyCure 25 için Kullanım Talimatları 1.0 Genel Uyarılar: 1.1 Cihaz kullanılmadan önce bu kullanım kılavuzu dikkatle okunur. 1.2 PolyCure 25 kullanan kişinin işinde profesyonel olması gerekir ve

Detaylı

Başkan Ünitesi (gömme tip) Delege Ünitesi (gömme tip)

Başkan Ünitesi (gömme tip) Delege Ünitesi (gömme tip) RX-300 Dijital Konferans Sistemi Merkez Ünite Başkan Ünitesi Delege Ünitesi Başkan Ünitesi (gömme tip) Delege Ünitesi (gömme tip) : RX-M300 : RX-C300 : RX-D300 : RX-C550-30 : RX-D550-30 1. Sistem Öns nsöz

Detaylı

Kullanım Kılavuzu Pens Ampermetre PCE-DC 1

Kullanım Kılavuzu Pens Ampermetre PCE-DC 1 PCE Teknik Cihazları Ltd.Şti. Halkalı Merkez Mah Ataman Sok. No.:4/4 Türkiye Tel: 0212 471 11 47 Faks: 0212 705 53 93 info@pce-cihazlari.com.tr www.pce-instruments.com/turkish Kullanım Kılavuzu Pens Ampermetre

Detaylı

Strike 5.50 R Proximity Kart Okuyucu Kullanım Kılavuzu

Strike 5.50 R Proximity Kart Okuyucu Kullanım Kılavuzu Strike 5.50 R Proximity Kart Okuyucu Kullanım Kılavuzu Bu kılavuz Strike 5,50 R kullanım ve bilgisayar bağlantısı ile cihaz tanımlamalarına yönelik doğru çalışma alışkanlıkları konusunda bilgiler vermektedir.

Detaylı

RAGE-VP4 KULLANMA KILAVUZU

RAGE-VP4 KULLANMA KILAVUZU RAGE-VP4 KULLANMA KILAVUZU V:1.0 1 İÇİNDEKİLER SAYFA Cihazın Genel Özellikleri... 3 Çağrıların Ücretlendirilmesi... 4 Voip/Gateway İle Otel Uygulamaları... 5 PSTN hatlarda Otel Uygulamaları... 6 Callshop

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

Mina 960 Kart Basma Saati Kullanım Kılavuzu

Mina 960 Kart Basma Saati Kullanım Kılavuzu Mina 960 Kart Basma Saati Kullanım Kılavuzu Bu kılavuz kart basma saatinin kullanımına yönelik doğru çalışma alışkanlıkları konusunda bilgiler vermektedir. Daha detaylı bilgiyi http://www.perkotek.com

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19 010 SİSTEMİ 1 VOLUMETRİK DAĞITICILAR US ve USM Serisi volumetrik yağlama blokları endirek yağlama için tasarlanmıştır. Pompa basıncının düşmesinden sonra yağlama bloklarına gönderilen yağ yaylar vasıtasıyla

Detaylı

RTX2-LRN BX UZAKTAN KUMANDA

RTX2-LRN BX UZAKTAN KUMANDA UZAKTAN KUMANDA delab Deniz Elektronik Laboratuvarı Tel-Fax:06-348 65 Kod öğrenmeli, Toplam 5 röle çıkışlı olarak kullanılabilen Toggle- Momentary ve Latch şeklinde çalışabilen genel amaçlı rf uzaktan

Detaylı

STK6 KURUTMA KONTROL ÜNİTESİ KULLANMA KLAVUZU V1.1

STK6 KURUTMA KONTROL ÜNİTESİ KULLANMA KLAVUZU V1.1 STK6 KURUTMA KONTROL ÜNİTESİ KULLANMA KLAVUZU V1.1 STK6 KONTROL ÜNİTESİ TUŞ TAKIMI Bir numaralı program tuşu. Birinci programın parametrelerine ulaşmak için kullanılan tuştur. İki numaralı program tuşu.

Detaylı

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2 DENEY 1 AMAÇ: VE Kapılarının (AND Gates) çalısma prensibinin kavranması. Çıkıs olarak led kullanılacaktır. Kullanılacak devre elemanları: Anahtarlar (switches), 100 ohm ve 1k lık dirençler, 7408 entegre

Detaylı

Cihazın Tanıtımı. Kontrol Ünitesi. IP Koruma Sınıfı: IP67 - Toza karşı korumalı ve 1 metreye kadar su geçirmez. 360 Algılama Ucu.

Cihazın Tanıtımı. Kontrol Ünitesi. IP Koruma Sınıfı: IP67 - Toza karşı korumalı ve 1 metreye kadar su geçirmez. 360 Algılama Ucu. Cihazın Tanıtımı 360 Algılama Ucu Kontrol Ünitesi Açma - Kapama / Hassasiyet (+) Mod / / Hassasiyet (-) LED Aydınlatma Ses Çıkışı LED Pil Yuvası IP Koruma Sınıfı IP67 - Toza karşı korumalı ve 1 metreye

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

PİLSAY KULLANMA KILAVUZU

PİLSAY KULLANMA KILAVUZU PİLSAY KULLANMA KILAVUZU V:1.0 1 İÇİNDEKİLER SAYFA Cihazın Genel Özellikleri... 3 Çağrıların Ücretlendirilmesi... 4 Sayaçların Takibi ve Silinmesi... 5 Aranan Numaraların Takibi... 6 Program Moduna Girme...

Detaylı

Şekil 6.1 Faz çeviren toplama devresi

Şekil 6.1 Faz çeviren toplama devresi 23 Deney Adı : İşlemsel Kuvvetlendiricinin Temel Devreleri Deney No : 6 Deneyin Amacı : İşlemsel kuvvetlendiricilerle en ok kullanılan devreleri gerekleştirmek, fonksiyonlarını belirlemek Deneyle İlgili

Detaylı

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ 10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ KONULAR 1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri 2. Şebeke Çeşitleri 10.1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri Elektrik enerjisini üretmeye,

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

ROLAN ALICI KARTI KULLANIM KİTABI V 4.0

ROLAN ALICI KARTI KULLANIM KİTABI V 4.0 ROLAN ALICI KARTI KULLANIM KİTABI V 4.0 OCAK, 2012 KONTAL ELEKTRONİK :: ROLAN ALICI KARTININ KULLANIM KİTABI 0 1. TEKNİK ÖZELLİKLER RKA ( Tek Ve Çift Kanal Çıkışlı) 12 / 24 Volt ayarlanabilir çalışma voltajı

Detaylı

MODEL HCC SICAK YOLLUK KONTROL MODÜLLERİ KULLANMA KILAVUZU

MODEL HCC SICAK YOLLUK KONTROL MODÜLLERİ KULLANMA KILAVUZU MODEL HCC SICAK YOLLUK KONTROL MODÜLLERİ KULLANMA KILAVUZU OPKON OPTİK ELEKTRONİK KONTROL SAN.TİC.LTD.ŞTİ. Terazidere Mah.60.Yıl Cad.No:46 Kat:3 Bayrampaşa / İstanbul Tel:0212 501 48 63 Faks:0212 501 48

Detaylı

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları Yumuşak Yolvericiler Vektör kontrollü AKdem dijital yumuşak yol vericisi, 6-tristör kontrollü olup, 3 fazlı sincap kafesli motorlarda yumuşak kalkış ve duruş prosesleri için tasarlanmıştır. Vektör kontrol,

Detaylı

Dijital Kıskaçmetre TES 3010 KULLANMA KLAVUZU

Dijital Kıskaçmetre TES 3010 KULLANMA KLAVUZU Dijital Kıskaçmetre TES 3010 KULLANMA KLAVUZU ~ TES ELECTRICAL ELECTRONIC CORP. I. TANITIM Pensmetre tamamen protatif 3 ½ dijit çok amaçlı ölçümlere imkan sağlayan bir test cihazıdır. Her tür elektrikli

Detaylı

Elektronik Termostat TE-1

Elektronik Termostat TE-1 Delivery address:mackenrodtstraße 14, Postal address: JUMO Adres: Instrument Co. Baraj Ltd. Yolu Cad. JUMO Ataşehir Process M Yanyol, Control, Inc. Veri Sayfası 6.551 Sayfa 1/5 Elektronik Termostat -1

Detaylı