Vahşi Elektrik: Şimşek ve Yıldırımlar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Vahşi Elektrik: Şimşek ve Yıldırımlar"

Transkript

1 Vahşi Elektrik: Şimşek ve Yıldırımlar Hüseyin Bilgekul Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü, Doğu Akdeniz Üniversitesi, Gazimagosa 1. YILDIRIM NEDİR VE NASIL OLUŞUR? Yildirimlar Tabiatin en gu zel go ru ntu lerinden birini sunmakla beraber tabiatin en o ldu ru cu olaylarindan biridir. Yildirim ates inin sicaklig i gu nes in yu zey sicaklig inin u c kat u zerine 20,000 Santigrad dereceye c ikabiliyor. Bu sicaklig in c evre atmosferde neden oldug u bu yu k basinc farklari, etrafa yayilan s ok ve ses dalgalarini olus turur ve go k gu rlemeleri meydana gelir. Yildirimdan etrafa yayilan s ok dalgalari ve dig er olgularin fiziksel ac iklamalari herkesin ilgisini c ekmektedir. Yildirimlar, s ims ekli firtinalarla olus an elektriksel bos almalardir. Bulut ic erisinde yeterince elektriksel yu k ayris masi olus tuktan sonra potansiyel farkdan dolayi havanin delinmesi kolaylas ir ve belli bir elektik alan deg erinden sonra delinme gerc ekles ir ve hava ic erisinde iletken bir kanal olus ur. Olus an iletken kanal boyunca elektriksel bos almalar gerc ekles ir. Bulutlar arasindaki bos almalar s ims ek ve bulutla toprak arasindaki elektriksel bos almalar ise yildirim olarak isimlendirilir. S ekil 1 ve S ekil 2 de buluttan yere dog ru gerc ekles mis bu yu leyici yildirim resimleri go ru lmektedir. Korkunc luklarina rag men, yildirimlar yine de mutlak olarak o ldu ru cu olmayabilirler c u nku olayin su resi oldukc a kisadir. Yildirim parlamasi ortalama olarak ardis ik 4 vurgundan olus ur. Yildirim vurgun su resi 30 mikosaniye gibi c ok kisa bir zamandir, fakat bu zaman zarfinda Watt gibi oldukc a yu ksek tepe gu c deg erleri ortaya c ikar. Deg is ik s ekilde olus abilen yildirim c es itlerinden o nemlileri s o yle siralanabilir. Şeki1 1. Güneşin yüzey s s ndan daha yüksek bir s ya sahip parlak y ld r m ateşi. Şeki1 2. Yeryüzüne devresini tamamlam ş boşalma an ndaki azg n y ld r m ateşi. Bulut ic i yildirimlar: Enc ok kars ilas tig imiz yildirim c es ididir. buluttan yere dog ru yildirimlar: Can ve mu lke en c ok zarar veren Yildirimlardir. Yerden buluta dog ru Yildirimlar. buluttan buluta yildirimlar. Top yildirimlar: cm c apinda ates topu s eklindeki yildirimlar. buluttan havaya dog ru yildirimlar. Bu yu k bir firtina, dakikada 100 den fazla yildirimin olus masina neden olabilir. Orta bu yu klu kteki bir bulut birkac yu z Mega Watt lik bir elektriksel gu c u retebilmektedir. Bu tu n yildirimlar yeryu zu ne vurmazlar, fakat vurduklari zaman da bu yu k bir enerji ac ig a c ikar. Yildirimin esas enerji kaynag i, bulutlarin EMOBİLİM 29

2 Şeki1 3. Y ld r m öncesi buluttaki yük ayr ş m ve yeryüzünde oluşan ters yükler. devasa boyutlarda elektrik kapasito rleri s eklinde elektriksel yu kle yu klenmeleridir. Bir firtina esnasindaki hareketlerden dolayi, bulut ic erisinde elektriksel yu k ayris imlari s o yle olus ur. Bulutun yeryu zu ne bakan alt kisminda negatif ve bulutun go kyu zu ne bakan u st kisminda ise pozitif elektriksel yu kler toplanir. S ekil 3 de bo yle bir elektriksel yu k ayris masi go ru lmektedir. Bazi zamanlarda bunun tersi elektriksel yu kler de olus abilir. Yeryu zu ne bakan ve negatif yu klu olan bulutun alt yu zeyi, yeryu zu nde ters kutuplu pozitif yu klerin bir go lge s eklinde olus masina neden olur. Yildirimlara neden olan bulut ic erisindeki elektriksel yu k ayris imini s o yle ac iklayabiliriz. Hidrometeor olarak isimlendirilen bulut ic erisindeki buz parc aciklari, c es itli etkiles imlerle bu yu rler, c arpis irlar, kirilirlar ve de ku c u lu rler. Sonuc ta go rsel olarak ku c u k buz parc aciklari elektriksel olarak pozitif yu klenirler. Daha bu yu k buz parc aciklari ise negatif elektrikle yu klenirler. Elektrik yu klu parc aciklar yerc ekimi ve yukari dog ru olus an hava akimlarindan dolayi ayris irlar. Bulutun yeryu zu ne bakan alt kismi genelde negatif yu klu du r c u nku daha ag ir olmalarindan dolayi negatif yu kler burada birikir. S ekil 3 de go ru ldu g u gibi bulutun u st tarafi net olarak pozitif alt tarafi ise negatif yu klu du r. Bulutla yeryu zu arasinda 100 milyon Volt luk bir potansiyel fark olus ur. Bu potansiyel fark, yer yu zeyinde 10 kilovolt/metre Volt/Metre bir elektriksel alan s iddeti olus turur. Firtina ile beraber olus an potansiyel fark ve elektriksel alan s iddeti yu kselmeye devam eder. Belli bir 30 EMOBİLİM Şeki1 4. Y ld r m vurgunu ve elektriksel yüklerin nötrleştirilme aşamas. alan s iddeti olus tug u zaman, bulutla yeryu zu arasindaki hava yalitkanlik o zellig ini kaybeder ve yalitkanlik kirilmis olur. Kirilma ic in gerekli elektriksel alan s iddeti deg eri atmosfer o zelliklerine bag lidir. Bo yle bir s iddet altinda S ekil 4 deki gibi bulutun yeryu zu ne bakan yu zeyinden kisa veya uzun su reli duraklamalarla kademeli bir s ekilde ileri sic ramalar halinde toprag a dog ru bir elektron demeti harekete gec er. Elektron demeti, her ileri sic rayis ta Metre kadar yol alir. Sic ramalar arasinda mikosaniyelik duraksamalar vardir. buluttan yere dog ru olus an bu elektron hareketine o ncu bos alma denir. Yildirim yere yaklas maya bas ladikc a yeryu zu ndeki sivrilmis noktalarda yog unlas an elektrik alan s iddetleri, bu noktalardan bulutlara dog ru gelis en, yakalama bos almalari adi verilen bos almalar meydana getirirler. Bir yildirim olayinda bos alan elektrik yu k miktari genelde 1 Coulomb altinda, s iddetli yildirimlarda ise Ampersaniyelik bos almalar olus ur. Meydana gelen iletken kanal yerden yu kselen yakalama des arji ile birles tig inde ana bos alma olayi olus ur. Bu olay sic ramalarla deg il tek bir iletken kanalin ic erisinden kuvvetli bir akimin gec mesiyle olus ur. Yildirim bos almasiyla beraber bulutla yeryu zu arasindaki potansiyel fark kapatilir. Yildirim vurgunu ve takip eden akim as ag idaki ikicil olus um ve su rec lere neden olur. Elektromagnetik darbe. Elektrostatik darbe. Gec ici toprak akimlari. Bag li yu k ve ikincil kivilcimlar.

3 2. YILDIRIMLARIN İKİNCİL OLUŞUMLARI 2.1. Elektromagnetik Darbe Etkisi Yildirim vurgunu c ok kisa bir su rede gerc ekles mektedir. Bu su re ic erisinde yalitkandan gec irgene do nu s en yildirim gec idinden oldukc a yu ksek no tu rles tirici akim deg erlerine ulas ilir. Bu akim deg erlerinin deg is im hizlari akim yolunun impedansi ve bulutta biriken elektrik yu ku ne bag lidir. Yildirimlardaki akim deg is im hizlari 500 KA/mikrosaniye deg erlerine ulas abilmektedir. Ortalama deg er ise 100 KA/mikrosaniye civarindadir. Bu deg is en akim deg erleri bir elektromagnetik darbe etkisi yaratirlar ve darbe etkisi altindaki elektrik sistemlerinde endu klemenin dog urdug u endu ktans voltajlari olus ur. Bu endu kleme voltajlari elektrik iletim hatlariyla pek uzak mesafelere kadar etkisini go sterebilirler. Yine bu endu klenen voltajlarin genis frekans spektrumlari nedeniyle koruyucu kalkan devrelerini as arak elektrik sistemlerde giris imlere neden olmaktadirlar Elektrostatik Darbe Etkisi Yildirim bulutlarindaki elektriksel yu k ayris imlari, yeryu zu ile bulutlar arasinda bu yu k potansiyel farklarin olus masina ve elektriksel alan s iddetlerinin dog masina sebep olmaktadir. Havada duran herhangi bir metal iletken, havadaki elektriksel alan s iddetinden dolayi, bulundug u yu kseklig in sahip oldug u bir elektriksel potansiyel deg er elde edecektir. O rnek olarak, yildirimli bir havada 10 Metre yu kseklikte duran bir sabit telefon hatti, toprag a go re 100 kvolt ile 300 kvolt arasi bir potansiyel deg er elde edecektir. No trles eme ve bos alma as amalarinda bu potansiyelin olus turacag i akimlari yo nlendirmek oldukc a o nemlidir. Telefon kablosunun bag li oldug u cihazlar bu akimlar tarafindan tehdit altindadir ve kolayca tahrip edilebilirler. Atmosfer yu kseklig ine bag li olarak olus an bu tip elektrostatik voltaj deg is iklikleri, elektrostatik darbe olarak isimlendirilir. Elektrik iletim hatlari ve anten kuleleri gibi dikey metal kuleler, elektrostatik darbelerden oldukc a etkilenen tesislerdir. Yeterli s ekilde topraklanmadiklari takdirde potansiyel farkdan olus an kivilcimlar tehlikeli durumlar yaratabilmektedir Gec ici Toprak Akimlari Yildirim vurgununu takip eden no trles tirme as amasinda toprak yu zeyinde ve yildirimin du s u s noktasi etrafinda elektrik akimlari olus ur. Bu akimlar elektriksel yu klu alanlardan yildirimin du s u s noktasina dog ru akarlar. Toprakta go mu lu metal su, gaz, petrol borulari, elektrik hatlari ve dig er metal tesisler bu akimlar ic in tercihli bir yol olus tururlar. Bu c es it akimlar gec ici toprak akimlari olarak isimlendirilirler. Bu akimlar c ok ani deg is en akimlar olduklari ic in, yine bu tesislerde yu ksek indu kleme voltajlari dog ururlar Bag li Yu k ve I kincil Kivilcimlar Yildirimlardan dolayi gelis en ve o zellikle metalden yapilmis petrol depolarinda ve de patlayici maddeler ic eren dig er metal depolarda go ru len c ok tehlikeli bir durum bag li yu k olayidir. Bu olus umun dog urdug u kivilcimlar c ok bu yu k ve de tehlikeli yanginlara neden olurlar. Bag li yu k olayinin, yildirimlarla neden oldug u kivilcimlar s o yle olus ur. Bir metal deponun yakinina yildirim du s erse, yildirimin neden oldug u metal tanktaki elektriksel yu klenmeler hemen bos alir c u nku tanklar iyi bir s ekilde topraklanmis tir. Bu gibi tanklarin ic erisi koruma amac li yalitkan maddeler ile kaplidir. Dolayisiyla topraklanmis metal tank yildirimla beraber yu ku nu toprag a bos altir. Metal depo ic erisindeki petrol, patlayici madde veya benzeri malzemeler yu ku nu bag li tutmaya devam eder. Yildirim sonrasi yavas c a no trles meye bas layan bu yu kler, uygun topraklanmanin yapilmadig i ortamlarda kivilcimlar olus turur. Kivilcimlar depolanan malzeme ile metal tank arasinda olus ur ve patlama ile yanginlara sebep olur. 3. YILDIRIMDAN KORUMA SİSTEMLERİ Yildirimlar bazi tesisler ic in c ok bu yu k EMOBİLİM 31

4 tehlikeler arz eder ve yeterli korunma sag lanmadig i takdirde c ok bu yu k felaketlere neden olabilirler. Petrol depolama tesisleri, elektrik enerji tesisleri ve dag larin yu ksek tepelerine konumlanmis radyo haberles me tesislerini o rnek go sterebiliriz. Bu gibi tesisler mutlaka yildirimlardan korunma gerektiren tesislerdir. S ekil 5 ve S ekil 6 da yildirim koruma sistemleri go ru lmektedir. Yildirimdan korunma yo ntemlerini iki ana sinifa ayrilira biliriz. Pasif yakalama sistemleri Aktif yakalama uc lari paratonerler 3.1. Pasif Yakalama Sistemleri Yildirim c ubuklari, binalarin damlarina yerles tirilen 2-3 Santim c apinda sivri uc lu metal c ubuklardir. Bu c ubuklara bag li alu minyum ve bakirdan yapilmis 2-3 Santimlik iletkenler bu c ubuklari toprag a go mu lu iletken bir levha veya kafese bag lar. Genelde yildirim c ubuklarinin esas amaci yanlis anlas ilmakta ve yildirimlari u zerlerine c ektiklerine inanilmaktadir. Daha dog ru bir tanimlama s o yledir; yildirim c ubuklari, c arpma esnasinda ortaya c ikan c ok bu yu k elektrik akimlarina du s u k direnc li bir toprak yolu sag larlar. Yildirim c arpmasi sonucu ortaya c ikan zararli ve yu ksek elektrik akimlari c ubuk koruma sistemi tarafindan emniyetli bir s ekilde binadan uzag a ve toprag a verilir. Yildirim, iyi iletkenlig i olmayan bir yere du s erse, direnc ten dolayi ac ig a c ikan isi enerjisiyle bu yu k bir tahribat yapar.yildirimlarin etrafa sic rama o zellikleri vardir ve s o yledir. Vurgundan sonra yildirim akimi toprag a akabilmek ic in en du s u k direnc li yolu bulmaya c alis ir ve bu amac la etrafa sic rar. Eg er vurgun, yildirim c ubuk sistemi bulunan bir yerin yakinina du s mu s se, yildirim akimi du s u k direnc li toprak yolunu sag layan c ubuk sistemine sic rayip oradan da emniyetli bir s ekilde toprag a akacaktir. Go ru ldu g u gibi yildirim c ubug u, yildirimi u zerine c ekmez, fakat yildirima sec ebileceg i emniyetli bir yol sag lar. Yildirim c ubug u olsun veya olmasin, yildirim du s ecekse du s er ve c ubuk yalniz du s en yildirim ic in emniyetli bir yol sag lar. 32 EMOBİLİM I letken bir kafes ic erisinde elektriksel alanin sifir oldug u ortamlar Faraday kafesi olarak isimlendirilir. Bu yo ntemle korunacak yapilar u zerine yerles tirilen yakalama uc lari ve bu uc larin topraklanmasiyla yapinin her noktasi ayni potansiyele getirilip yapi elektriksel olarak bir kafes ic erisine alinmis olur Aktif Yakalama Uc lari Paratonerler Aktif yakalama uc lari yildirim bulutlarina dog ru iyonlas mis bir yol ac arak veya bir s ekilde iyon elektriksel yu k go ndererek yildirim bos almasi ic in havanin yalitkanlig ini zayiflatarak hava ic erisinde iletken bir kanal olus masina yol ac arlar. Sakincalarindan dolayi radyoaktif yakalama uc lu paratonerler yasaklanmis tir. Dolayisiyla aktif paratonerlere o rnek Piezzo-elektrik paratonerler ve elektrostatik paratonerleri sayabiliriz. Şeki1 5. Y ld r mdan korunma sistemi döşenmiş bir tesis. Y ld r m çubuklar ve topraklama hatlar görülmektedir. Yildirim olus urken ru zgar ve firtinali hava durumlari varsayilmaktadir. Ru zgar etkisi ile salinim yapan paratoner go vdesi, ic erisindeki piezzo-elektrik kristali basinca maruz birakarak yu ksek gerilim darbeleri olus ur. Bu darbeler piezzo-elektrik paratonerin yakalama ucu u zerinden kivilcim yaratirlar. Bu kivilcimlarin amaci yildirimi paratoner u zerinden bas latmaktir. Elektrostatik paratonerler, yildirim bos almalarini havanin yu k deg is imiyle devreye giren ve enerji kaynag i gerektirmeyen pals generato rlu kondansato r sistemleridir.

5 4. YILDIRIMLARDAN FERDİ KORUNMA Gu ru ltu lu havalarda, buluttan yere dog ru her yildirim o ldu ru cu bir tehlike arz eder. Yildirimin c arpma tehlikesi yalniz bos alma akiminin akis yolunda bulunup bulunmamamiza bag li deg ildir. Daha sik go ru len bir tehlike ise s udur. Yildirimin du s u s noktasindan etrafa toprak akimlari olus ur. I s te kurbanlarin fazlasi bu toprak akimlarinin sebep oldug u elektrik c arpmalariyla yaralanir veya telef olurlar. Yildirimdan ferdi korunmak ic in akilda tutulmasi gereken o nemli hususlar as ag ida siralanmaktadir 3-5. C evresinde bas ka ag ac lar bulunmayan uzun boylu ag ac larin altina yag murdan korunmak ic in sig inmayiniz. Ag ac islanmanizi o nleyecek fakat yildirima yakalanma olasilig inizi oldukc a artirmis olacaktir. Bo yle durumlarda sig inilacak en emin yerler kapali binalardir. Binaya veya yakinina du s en yildirimin bos anma akimi binanin elektrik ve su tesisatini takip ederek toprag a akar. Kapali metalden olus an araba ve dig er tas itlar da yildirim ic in bir sig inma ortamidirlar. Buradaki metal c erc eveli ortamlar yildirima kars i bir Farady kafesi olus tururlar. Akimlar kafesin dis yu zeyinde akar ve ic erisi ic in bir koruyucu kalkan olus ur. S ekil 6. Resimde go ru len Toronto Kanada daki kule ortalama olarak yilda 75 kez yildirim vurgununa maruz kalmaktadir. Uzun boylu ve yalniz duran cisim ve kulelerin yakininda bulunmaktan sakininiz. Yildirim genelde olus tug u yo redeki enyu ksek cisimleri vurur. Metal cisimlerden uzak durunuz c u nku metallerin iletkenlik o zellikleri var. Ac ik, ag ac siz, c iplak du z ovada ayaklariniz kapali olarak yere c o meliniz, bas inizi yere dog ru eg ip yu kseklig inizi en aza indirgeyiniz. Hic bir zaman yere yatmayiniz. C u nku eg er yildirimin potansiyel fark olus turan bo lgesinde bulunuyorsaniz, vu cudunuzun iki uc noktasi arasindaki potansiyel farkdan dolayi vu cudunuzdan elektrik akimi akacaktir. Kablolu telefonlari ellemeyiniz, yildirim akimi tas iyabilirler. Su tesisatini ellemeyiniz, lavabo ve banyoyu kullanmayiniz c u nku c evrede olus an yildirimlardan elektriklenebilirler. Pencere ve kapilardan uzak durunuz. Beton yerlere yatmayiniz ve beton duvarlara yaslanmayiniz. 5. Kaynakc a 1 Carpenter R. B., Drabkin M. N., Lightning Strike Protection Report by Lightning Eliminators & Consultants, Inc., Boulder, Colarado, USA. 2 Krider E. P., Benjamin Franklin and the First Lightning Conductors Proc. of Inter. Com. on History of Meteorology 1 1, 2004: pp National Wheather Service Lightning Safety: 4 National Lightning Safety Institute: 5 Lightning and Atmospheric Research at: EMOBİLİM 33

E.S.E (Erken Akış Uyarımlı) Paratonerler

E.S.E (Erken Akış Uyarımlı) Paratonerler E.S.E (Erken Akış Uyarımlı) Paratonerler Havanın iyi bir iletken olmaması bünyesinde elektrik yükleri bulunduran bulutları oluşturur. Fiziksel nedenlerden ötürü, bulutun yüklenmesi sırasında yere yakın

Detaylı

YILDIRIMDAN KORUNMA YÖNTEMLERİ

YILDIRIMDAN KORUNMA YÖNTEMLERİ YILDIRIMDAN KORUNMA YÖNTEMLERİ Burçin RENDA Yüksek Elektrik Mühendisi Erke Elektrik, İstanbul erkemuhendislik@kobinet.org.tr 1. YILDIRIMIN TANIMI Havanın iyi bir iletken olmaması bünyesinde yüksek gerilimli

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Tanımlar 1 İçerik 1. Giriş Temel tanım ve kavramlar Enerji şebekesi (Üretim, iletim ve dağıtım aşamaları) Temel bileşenler (İletkenler, elektrik tesisat ekipmanları, anahtarlama

Detaylı

TOPRAKLAMA Topraklama,

TOPRAKLAMA Topraklama, TOPRAKLAMA Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile, toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine Topraklama denilmektedir.

Detaylı

YILDIRIMDAN KORUNMA VE TOPRAKLAMA SEMİNERİ ERKOÇ MÜHENDİSLİK

YILDIRIMDAN KORUNMA VE TOPRAKLAMA SEMİNERİ ERKOÇ MÜHENDİSLİK YILDIRIMDAN KORUNMA VE TOPRAKLAMA SEMİNERİ ERKOÇ MÜHENDİSLİK 1- YILDIRIMDAN KORUNMA a) YILDIRIM NEDİR? Bulutla toprak arasında elektrik yüklerinin hızlı bir deşarjıdır. b) YILDIRIMIN OLUŞUMU Bulutların

Detaylı

21. YÜZYIL KÜTÜPHANECİLİĞİ EĞİTİM ÇALIŞMA GRUBU WEBİNAR SERİSİ-3

21. YÜZYIL KÜTÜPHANECİLİĞİ EĞİTİM ÇALIŞMA GRUBU WEBİNAR SERİSİ-3 21. YÜZYIL KÜTÜPHANECİLİĞİ EĞİTİM ÇALIŞMA GRUBU WEBİNAR SERİSİ-3 IFLA ve UNESCO IFLA (Uluslararası Ku tu phane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu) UNESCO (Birles mis Milletler Eg itim, Bilim ve Ku ltu

Detaylı

İstanbul Vakıf Üniversiteleri Makine Mu hendislig i Programları Karşılaştırması

İstanbul Vakıf Üniversiteleri Makine Mu hendislig i Programları Karşılaştırması İstanbul Vakıf Üniversiteleri Makine Mu hendislig i Programları Karşılaştırması Erhan Erkut, Temmuz 2015 İncelenen program: Makine Mu hendislig i Karşılaştırılan grup: İstanbul vakıf u niversiteleri O

Detaylı

Microkontrolör Tabanl S cakl k Ölçümünde Termistör Kullan m

Microkontrolör Tabanl S cakl k Ölçümünde Termistör Kullan m Microkontrolör Tabanl S cakl k Ölçümünde Termistör Kullan m Prof. Dr. Doğan İbrahim Yak n Doğu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, KKTC ÖZET Gu nu mu zde sicaklik senso ru olarak c ok deg is ik senso

Detaylı

Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya (-) negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Negatif yük sayısı= 5

Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya (-) negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Negatif yük sayısı= 5 ELEKTRİKLENME VE ELEKTROSKOP Elektriklenme: Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya () negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Cisimlerede iki tür elektrik yükü vardır: 1. Pozitif(+)

Detaylı

20. ÜNİTE PARATONER TESİSATLARI

20. ÜNİTE PARATONER TESİSATLARI 20. ÜNİTE PARATONER TESİSATLARI KONULAR 1. PARATONER TESİSATININ GÖREVLERİ 2. PARATONER TESİSATI ÇEŞİTLERİ VE ÖZELLİKLERİ 3. PARATONER TESİSATININ BÖLÜMLERİ 20.1 PARATONER TESİSATININ GÖREVLERİ Gökyüzünde

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

Kapak ONAY PARATONER. Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi

Kapak ONAY PARATONER. Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi Kapak ONAY PARATONER Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi ONAY PARATONER -- İÇİNDEKİLER -- Aktif Paratoner Ünitesi...1 L=45 m Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi...2 L=60 m Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi...3

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Yıldırımdan korunma 1 Yıldırımdan korunma 2 Yasal Mevzuat BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yıldırımdan Korunma Tesisatı, Transformatör ve Jeneratör Yıldırımdan

Detaylı

Atom. Atom 9.11.2015. 11 elektronlu Na. 29 elektronlu Cu

Atom. Atom 9.11.2015. 11 elektronlu Na. 29 elektronlu Cu Atom Maddelerin en küçük yapı taşlarına atom denir. Atomlar, elektron, nötron ve protonlardan oluşur. 1.Elektronlar: Çekirdek etrafında yörüngelerde bulunurlar ve ( ) yüklüdürler. Boyutları çok küçüktür.

Detaylı

01.01.2015 DOĞALGAZ YAPI MARKET İMALAT SAN.TİC

01.01.2015 DOĞALGAZ YAPI MARKET İMALAT SAN.TİC 01.01.2015 DOĞALGAZ YAPI MARKET İMALAT SAN.TİC ŞİRKET PROFİLİ 2010 Yılından itibaren DOĞ ALĞAZ SEKTO RU NDE o nemli kuruluşlardan biri olan RVC DOĞ ALĞAZ YAPI MARKET I MALAT SAN.TI C. KALI TELI U RETI

Detaylı

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley BÖLÜM 2 Gauss s Law Hedef Öğretiler Elektrik akı nedir? Gauss Kanunu ve Elektrik Akı Farklı yük dağılımları için Elektrik Alan hesaplamaları Giriş Statik Elektrik, tabiatta birbirinden farklı veya aynı,

Detaylı

Ç AMAŞ IR KURUTMA MAKİNESİ- T3300S,TD3030 SERİLERİ

Ç AMAŞ IR KURUTMA MAKİNESİ- T3300S,TD3030 SERİLERİ Ç AMAŞ IR KURUTMA MAKİNESİ- T3300S,TD3030 SERİLERİ Uyarı : Emniyetiniz iç in bu kılavuzdaki bilgiler yangın veya patlama tehlikesini minimuma veya mülkiyete zarar gelmesini kiş isel yaralanmayı veya ölümü

Detaylı

Nisan 2015 20.04.2015 1

Nisan 2015 20.04.2015 1 Nisan 2015 20.04.2015 1 ininal nedir? Kısım 1 20.04.2015 2 Ininal, Türkiye nin fiziksel perakende noktalarında satın alınabilen ilk ön ödemeli kartıdır ininal Kart; MasterCard, ING Bank, Provus Bilis im

Detaylı

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ

MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ 5 BÖÜ RENER 1 2 ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖÜERİ T aralığı yalnız, T aralığı ise yalnız kaynaktan ışık alabilir aralığı her iki kaynaktan ışık alabileceğinden, + ( + yeşil) = renkte görünür I II O IV III

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME ALANI : FZKSEL OLAYLA ÜNTE 3 : YAŞAMIMIZDAK ELEKTK (MEB) B ELEKTK AKIMI (5 SAAT) (ELEKTK AKIMI NED?) 1 Elektrik Akımının Oluşması 2 Elektrik Yüklerinin Hareketi ve Yönü 3 ler ve Özellikleri 4 Basit

Detaylı

MICROSOFT EXCEL 2010 Ders Notları

MICROSOFT EXCEL 2010 Ders Notları MICROSOFT EXCEL 2010 Ders Notları Sayılara dayalı verileri hesaplama, is leme ve sonuc ları farklı go ru nu mlerle yansıtma ic in kullanılan bir programdır. Sayısal verileri is leme o zellig ine sahiptir.

Detaylı

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir.

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir. TEMEL ELEKTRONİK Elektronik: Maddelerde bulunan atomların son yörüngelerinde dolaşan eksi yüklü elektronların hareketleriyle çeşitli işlemleri yapma bilimine elektronik adı verilir. KISA ATOM BİLGİSİ Maddenin

Detaylı

TBS Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri

TBS Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri TBS Aşırı Gerilim ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri TBS 4 ALT ÜRÜN GRUBUNA AYRILMAKTADIR 1 TBS 2 Alçak Gerilim Parafudr Sistemleri(Surge Arrester Systems) Paralel Pazar Stratejisi Eşpotansiyel Sistem Ürünleri

Detaylı

Yakalama ucu sistemlerinin montajı ve bu montajda kullanılacak malzeme tercihi TS EN 62305 e uygun yapılmalıdır.

Yakalama ucu sistemlerinin montajı ve bu montajda kullanılacak malzeme tercihi TS EN 62305 e uygun yapılmalıdır. NEDEN İÇ YILDIRIMLIK KULLANMALIYIZ? Yıldırım Nedir? Yıldırım, gök gürültüsü ve şimşekle görülen, gökyüzü ile yer arasındaki elektrik boşalmasıdır. Şimşek bir bulutun tabanı ile yer arasında, iki bulut

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 4. Konu MANYETİZMA ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. IIF KOU ALATIMLI 2. ÜİTE: ELEKTRİK VE MAYETİZMA 4. Konu MAYETİZMA ETKİLİK ve TET ÇÖZÜMLERİ 2 Ünite 2 Elektrik ve Manyetizma 2. Ünite 4. Konu (Manyetizma) A nın Çözümleri 3. 1. Man ye tik kuv vet ler,

Detaylı

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi Amaç Akaryakıt Taşıma Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Emniyetli Sürüş Teknikleri Uyku ve

Detaylı

Bu konuda cevap verilecek sorular?

Bu konuda cevap verilecek sorular? MANYETİK ALAN Bu konuda cevap verilecek sorular? 1. Manyetik alan nedir? 2. Maddeler manyetik özelliklerine göre nasıl sınıflandırılır? 3. Manyetik alanın varlığı nasıl anlaşılır? 4. Mıknatısın manyetik

Detaylı

logo TURGUT ÖZAL U NI VERSI TESI YENI KURUMSAL LOGO SUNU ARIYOR SON BAŞVURU TARI HI : 08 Mart 2015 BI RI NCI LI K ÖDU LU : 3.000TL

logo TURGUT ÖZAL U NI VERSI TESI YENI KURUMSAL LOGO SUNU ARIYOR SON BAŞVURU TARI HI : 08 Mart 2015 BI RI NCI LI K ÖDU LU : 3.000TL logo TURGUT ÖZAL U NI VERSI TESI YENI KURUMSAL LOGO SUNU ARIYOR tasarımı yarışması SON BAŞVURU TARI HI : 08 Mart 2015 BI RI NCI LI K ÖDU LU : 3.000TL www.turgutozal.edu.tr TURGUT ÖZAL U NI VERSI TESI YENI

Detaylı

Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız.

Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız. Oksijen, flor ve neon elementlerinin kullanıldığı alanları araştırınız. 3.2 KİMYASAL BAĞLAR Çevrenizdeki maddeleri inceleyiniz. Bu maddelerin neden bu kadar çeşitli olduğunu düşündünüz mü? Eğer bu çeşitlilik

Detaylı

İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan. Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER

İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan. Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER İletim Hatları ve Elektromanyetik Alan Mustafa KOMUT Gökhan GÜNER 1 Elektrik Alanı Elektrik alanı, durağan bir yüke etki eden kuvvet (itme-çekme) olarak tanımlanabilir. F parçacık tarafından hissedilen

Detaylı

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ

ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ Dr. Cemile BARDAK Ders Gün ve Saatleri: Çarşamba (09:55-12.30) Ofis Gün ve Saatleri: Pazartesi / Çarşamba (13:00-14:00) 1 TEMEL KAVRAMLAR Bir atom, proton (+), elektron (-) ve

Detaylı

TEMİZ SU DALGIÇ POMPA

TEMİZ SU DALGIÇ POMPA TEMİZ SU DALGIÇ POMPA MODEL RTM860 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU 1 CİHAZIN ÜNİTELERİ HORTUM BAĞLANTISI POMPA EMİŞ TABANI ELEKTRİK KABLOSU ÇALIŞTIRMA ANAHTARI Teknik Özellikler Ana voltaj 230 V Frekans 50

Detaylı

YANICI VE PATLAYICI TESİSLERDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA

YANICI VE PATLAYICI TESİSLERDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA YANICI VE PATLAYICI TESİSLERDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA Rafineriler, gaz, petrol ve ürünleri boru hatları, bölgelerin ve ülkelerin can damarları ve var olan en gelişmiş inşaat yapılarıdır. Güvenilirlik,

Detaylı

Kıble Yo nu nu n Belirlenmesi

Kıble Yo nu nu n Belirlenmesi Kıble Yo nu nu n Belirlenmesi er s ity yo nu nu referans alarak belirleyin. As ag ıdaki s emaya bakarak da kıble yo nu nu tarif edebilirsiniz. tre ch Kıble yo nu nu n belirlenmesi konusu I slam du nyasında

Detaylı

17. ÜNİTE PARATONER TESİSATI ÇİZİMLERİ

17. ÜNİTE PARATONER TESİSATI ÇİZİMLERİ 17. ÜNİTE PARATONER TESİSATI ÇİZİMLERİ KONULAR 1. Paratonerlerle İlgili Yönetmelik ve Şartnamelerin İncelenmesi 2. Paratoner Tesisat Şemasının Çizimi BU ÜNİTEYE NEDEN ÇALIŞMALIYIZ? Doğa olaylarından biri

Detaylı

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 1 1 Terim Terimler, Birimleri ve Sembolleri Formülsel Sembolü Birimi Birim Sembolü Zaman t Saniye s Alan A Metrekare m 2 Uzunluk l Metre m Kuvvet F Newton N

Detaylı

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ TOPRAKLAMA VE POTASİYEL SÜRÜKLEMESİ Genel bilgi Generatör, transformatör, motor, kesici, ayırıcı aydınlatma artmatürü, çamaşır makinası v.b. elektrikli işletme araçlarının, normal işletme anında gerilim

Detaylı

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net Yük Elektriksel yük maddelerin temel özelliklerinden biridir. Elektriksel yükün iki temel

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ AALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ Bu faaliyette verilecek bilgiler doğrultusunda, uygun atölye ortamında, standartlara ve elektrik iç tesisleri ve topraklamalar yönetmeliğine

Detaylı

SİRENG ENERJİ MUHENDISLIK DANIŞMANLIK HIZMETLERI SAN. VE TIC. LTD.ŞTI.

SİRENG ENERJİ MUHENDISLIK DANIŞMANLIK HIZMETLERI SAN. VE TIC. LTD.ŞTI. SİRENG ENERJİ MUHENDISLIK DANIŞMANLIK HIZMETLERI SAN. VE TIC. LTD.ŞTI. ENDÜSTRİYEL GÜNEŞ PARABOLİK OLUK TOPLAYICILARI () TEKNİK ÖZELLİKLER En 2,5 m, Modül uzunluğu 12 m, özel üretimli metal kaplama aynalı

Detaylı

ELEKTROSTATİK. Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur.

ELEKTROSTATİK. Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. ELEKTROSTATİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında bulunan elekton ve proton

Detaylı

GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ

GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ Mustafa Kemal AVŞAROĞLU Radsan A.Ş. mavsaroglu@radsan.com.tr ÖZET Güneşler elektrik elde edilen sistemlerin en temel yapıtaşı güneş hücreleri

Detaylı

as ag ıdaki o zelliklere sahip bir madde anlamına gelir: (a) 50 C'de buhar basıncı 300kPa'dan (3 bar) bu yu k olan veya (b) 101,3 kpa standart basınc

as ag ıdaki o zelliklere sahip bir madde anlamına gelir: (a) 50 C'de buhar basıncı 300kPa'dan (3 bar) bu yu k olan veya (b) 101,3 kpa standart basınc 4. TANIMLAR TANIMLAR as ag ıdaki o zelliklere sahip bir madde anlamına gelir: (a) 50 C'de buhar basıncı 300kPa'dan (3 bar) bu yu k olan veya (b) 101,3 kpa standart basınc ta 20 derecede tamamen gaz halde

Detaylı

PHOTOVOLTAİC SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM&YILDIRIMDAN KORUNMASI VE PV SİSTEMLERDE TOPRAKLAMA

PHOTOVOLTAİC SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM&YILDIRIMDAN KORUNMASI VE PV SİSTEMLERDE TOPRAKLAMA PHOTOVOLTAİC SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM&YILDIRIMDAN KORUNMASI VE PV SİSTEMLERDE TOPRAKLAMA SERDAR AKSOY ELEKTRİK MÜHENDİSİ/MBA serdar.aksoy@yilkomer.com 05327720676 www.yilkomer.com SUNUM İÇERİĞİ *PV SİSTEMLERİN

Detaylı

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011)

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011) ELEKTRİK 1. Bir orta gerilim (OG) dağıtım sisteminin trafodan itibaren yüke doğru olan kısmının (sekonder tarafının) yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? ( A Sınıfı 02.07.2011) A)

Detaylı

Fizik ve Ölçme. Fizik deneysel gözlemler ve nicel ölçümlere dayanır

Fizik ve Ölçme. Fizik deneysel gözlemler ve nicel ölçümlere dayanır Fizik ve Ölçme Fizik deneysel gözlemler ve nicel ölçümlere dayanır Fizik kanunları temel büyüklükler(nicelikler) cinsinden ifade edilir. Mekanikte üç temel büyüklük vardır; bunlar uzunluk(l), zaman(t)

Detaylı

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26

KÜRESEL AYNALAR BÖLÜM 26 ÜRESE AYNAAR BÖÜ 6 ODE SORU DE SORUARN ÇÖZÜER d d noktası çukur aynanın merkezidir ve ışınlarının izlediği yoldan, yargı doğrudur d noktası çukur aynanın odak noktasıdır d olur yargı doğrudur d + d + dir

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI

DA DEVRE. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI DA DEVRE Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ANALIZI BÖLÜM 1 Temel Kavramlar Temel Konular Akım, Gerilim ve Yük Direnç Ohm Yasası, Güç ve Enerji Dirençsel Devreler Devre Çözümleme ve Kuramlar

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 ELEKTRİĞİN İLETİMİ Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 Elektrik Nedir? Günümüzde evlerin aydınlatılması, televizyon, radyo, telefon, çamaşır makinesi gibi araçların çalıştırılmasında elektrik kullanılmaktadır.

Detaylı

darbesinin yapabileceği etkiler oldukça yıkıcı olabilir. Yıldırımın bu etkilerini genel olarak aşağıdaki başlıklarla incelenebilir.

darbesinin yapabileceği etkiler oldukça yıkıcı olabilir. Yıldırımın bu etkilerini genel olarak aşağıdaki başlıklarla incelenebilir. www.livaparatoner.com alan şiddeti değeri yeterince arttığında bulut-bulut veya bulut-yeryüzü deşarjı görülebilir. Eğer yeryüzündeki alan şiddeti çeşitli sebeplerden ötürü (yeryüzünün engebeli yapısı,

Detaylı

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 2. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 2. AKIM, GERİLİM E DİRENÇ 2.1. ATOM 2.2. AKIM 2.3. ELEKTRİK YÜKÜ

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

BÖLÜM-6 VAKUMLAMA (TAHLĠYE)

BÖLÜM-6 VAKUMLAMA (TAHLĠYE) BÖLÜM-6 VAKUMLAMA (TAHLĠYE) 6.1 TERĠMLER VE TANIMLAR Vakum: Atmosfer basıncının (14.7 psi) altındaki basınçlar, 0 ile 30 ıskalalı inç civa sütunu ile gösterilir. Vakumlama: Soğutma sisteminden hava ve

Detaylı

JENERATÖRDE KULLANILAN ÖZET TEKNİK TERİMLER. : Sabit manyetik alana bağlı olarak periyodik sürelerde Yönünü ve alternas sayısı değişen akımdır.

JENERATÖRDE KULLANILAN ÖZET TEKNİK TERİMLER. : Sabit manyetik alana bağlı olarak periyodik sürelerde Yönünü ve alternas sayısı değişen akımdır. JENERATÖRDE KULLANILAN ÖZET TEKNİK TERİMLER ALTERNATİF AKIM DOĞRU AKIM AKÜ ŞARJ CİHAZI DİYOD FIRÇA (Kömür) ELEKTRİK DEVRESİ ŞALTER KONTAKTÖR CHANGE OWER SWİTCH BOBİN /SARGI TRANSFORMOTOR VERİM : Sabit

Detaylı

KATLANIR KAPI TEKN K MALAT DOSYASI

KATLANIR KAPI TEKN K MALAT DOSYASI KTLNIR KPI TEKN K MLT DOSYSI KTLNIR NDEK LER 0.1 sayfa no - ns z - Katlan r Kap Sistem Tan t m 0.1 1.1 - ksesuarlar 1.2 - Katlan r Kap Tipleri 2.1 - Tiplere G re Profil Detaylar 2.2 - rnek Hesaplamalar

Detaylı

YAYIM VE YAZIM KURALLARI

YAYIM VE YAZIM KURALLARI YAYIM VE YAZIM KURALLARI 1. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi yılda iki kez yayımlanan ulusal hakemli bir dergidir. 2. Dergide Tu rkc e, Almanca, Fransızca ve I ngilizce makaleler yayımlanmaktadır. 3. Yayın

Detaylı

Gü ven ce He sa b Mü dü rü

Gü ven ce He sa b Mü dü rü Güvence Hesabı nın dünü, bugünü, yarını A. Ka di r KÜ ÇÜK Gü ven ce He sa b Mü dü rü on za man lar da bi lin me ye, ta nın ma ya S baş la yan Gü ven ce He sa bı as lın da ye - ni bir ku ru luş de ğil.

Detaylı

ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER

ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER İletkenlik Elektrik iletkenlik, malzeme içerisinde atomik boyutlarda yük taşıyan elemanlar (charge carriers) tarafından gerçekleştirilir. Bunlar elektron veya elektron boşluklarıdır.

Detaylı

KIRILMA MEKANİĞİ Prof.Dr. İrfan AY MALZEME KUSURLARI

KIRILMA MEKANİĞİ Prof.Dr. İrfan AY MALZEME KUSURLARI MALZEME KUSURLARI Deformasyonda Birinci Özelliğe Sahip Hatalar: A. Noktasal Hatalar: Kafes düzeninin çok küçük bölgelerindeki (1-2 atom boyutu) bozukluğa verilen addır. Bunlar ; 1. Boşluklar : Kafeslerde

Detaylı

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

Emeklilik Gözetim Merkezi Bireysel Emeklilik Sistemi Devlet Katkısı Kullanım ve Limit Bilgileri Sorgulama KULLANIM KILAVUZU

Emeklilik Gözetim Merkezi Bireysel Emeklilik Sistemi Devlet Katkısı Kullanım ve Limit Bilgileri Sorgulama KULLANIM KILAVUZU Emeklilik Gözetim Merkezi Bireysel Emeklilik Sistemi Devlet Katkısı Kullanım ve Limit Bilgileri Sorgulama KULLANIM KILAVUZU 1 Başlamadan Önce... Bu hizmeti kullanarak bireysel emeklilik sözleşmelerinizin

Detaylı

KİREÇTAŞINA KARŞI En EKONOMİK Çözüm

KİREÇTAŞINA KARŞI En EKONOMİK Çözüm KİREÇTAŞINA KARŞI En EKONOMİK Çözüm KİREÇTAŞI ÖNLEYİCİ Frekans Jeneratörü Kireçtaşı Oluşmasını Önler, Mevcut Kireçtaşlarını Söker SANAYİ UYGULAMALARI ISI EŞANJÖRÜNDE HydroFLOW, plakalı ve borulu ısı eşanjörlerinde

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI TÜPÜ X-IŞINI TÜPÜ PARÇALARI 1. Metal korunak (hausing) 2. Havası alınmış cam veya metal tüp 3. Katot 4. Anot X-ışın

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

Dersin Sorumlusu;Prof.Dr. Đnci MORGĐL. PROJE DESTEKLi DENEY UYGULAMASI

Dersin Sorumlusu;Prof.Dr. Đnci MORGĐL. PROJE DESTEKLi DENEY UYGULAMASI Dersin Sorumlusu;Prof.Dr. Đnci MORGĐL KiMYA EĞiTiMiNDE PROJE DESTEKLi DENEY UYGULAMASI CEP TELEFONU MISIR PATLATIR MI? Proje Hedef Sorusu: Cep telefonları mısırı patlatacak kadar radyasyon yayar mı? Yaydığı

Detaylı

1.Temel Kavramlar 2. ÆÍlemler

1.Temel Kavramlar 2. ÆÍlemler 1.Temel Kavramlar Abaküs Nedir... 7 Abaküsün Tarihçesi... 9 Abaküsün Faydaları... 12 Abaküsü Tanıyalım... 13 Abaküste Rakamların Gösterili i... 18 Abaküste Parmak Hareketlerinin Gösterili i... 19 2. lemler

Detaylı

Fiziksel Ergonomi (Physical Ergonomics)

Fiziksel Ergonomi (Physical Ergonomics) FİZİKSEL ERGONOMİ 1 Fiziksel Ergonomi (Physical Ergonomics) Fziksel çevrenin tasarımı (gu ru ltu,aydınlatma,havalandırma vs.) -Sağlık ve gu venlik tasarımı (yaralanma riski,kontrolu,elle taşıma ve koruyucu

Detaylı

ELEZ101 Ölçme Tekniği Sunu No: 01. Öğr. Gör. Dr. Barış ERKUŞ

ELEZ101 Ölçme Tekniği Sunu No: 01. Öğr. Gör. Dr. Barış ERKUŞ ELEZ101 Ölçme Tekniği Sunu No: 01 Öğr. Gör. Dr. Barış ERKUŞ Elektriksel yük ve akım nedir? 1 Coulomb luk yük 6,24 10 18 adet elektronun yüküne eşittir. İletkenin herhangi bir noktasından 1 saniyede 6,24

Detaylı

Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren cisimlere mıknatıs denir.

Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren cisimlere mıknatıs denir. MIKNATIS ve ÖZELLĐKLERĐ Magnetik adı verilen demir oksit (Fe 3 O 4 ) bileşiği tabii bir mıknatıs olarak bilinir. Demir, nikel, kobalt gibi maddeleri çekme özelliği gösteren cisimlere mıknatıs denir. Üç

Detaylı

BÖLÜM -II- TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI TİP ÖLÇÜM ve MUAYENE RAPORLARI

BÖLÜM -II- TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI TİP ÖLÇÜM ve MUAYENE RAPORLARI BÖLÜM -II- TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI TİP ÖLÇÜM ve MUAYENE RAPORLARI TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası 46 Elektrik, Elektronik, Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Hizmetleri TOPRAK ÖZGÜL DİRENCİ

Detaylı

Firmamız kuruldug u tarihten itibaren Tu rkiye genelinde kendi imalatımız olan çelik baca ve havalandırma sistemlerinin altına imza atmıştır.

Firmamız kuruldug u tarihten itibaren Tu rkiye genelinde kendi imalatımız olan çelik baca ve havalandırma sistemlerinin altına imza atmıştır. 40 Senelik Tecrübe Hakkımızda ; Ozener Çelik Baca Sistemleri 1976 yılında Ozen Çinko ismiyle şahıs irması olarak kurulmuş olup, 1993 yılında tu zel kişilig e geçerek faaliyetlerine Ozener Çelik Baca Sistemleri

Detaylı

TEKNİK BİLGİLER. www.korkmazmuhendislik.com.tr

TEKNİK BİLGİLER. www.korkmazmuhendislik.com.tr TEKNİK BİLGİLER www.korkmazmuhendislik.com.tr Firmamız, üstün nitelikli ileri teknoloji kullanan, etik değerlere saygılı, çağdaş dünyada multidisipliner çalışmanın önemini bilen, üretici bireylerin bilgi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ! Emniyet!

İÇİNDEKİLER. ! Emniyet! İÇİNDEKİLER Kumanda paneli + kullanma talimatları Program 1A91 1:1 Program 1C91 2:1 Program 1M91 3:1 Program 1C01 4:1 Madeni para ö lçeri olmayan makine..5:1 Madeni para ile çalış tırılan makineler için..6:1

Detaylı

GÜNEŞ PANELLERİNİN ve SOLAR SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM VE YILDIRIMDAN KORUNMASI

GÜNEŞ PANELLERİNİN ve SOLAR SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM VE YILDIRIMDAN KORUNMASI GÜNEŞ PANELLERİNİN ve SOLAR SİSTEMLERİN AŞIRI GERİLİM VE YILDIRIMDAN KORUNMASI Solar sistemlerin açık arazilerde ve çatılarda konumlandırılması yıldırım darbesinin tesisimize vurma ihtimalini arttırmaktadır.gerek

Detaylı

MODEL SORU - 2 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ. Yalnız K anahtarı kapatılırsa;

MODEL SORU - 2 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ MODEL SORU - 1 DEKİ SORULARIN ÇÖZÜMLERİ. Yalnız K anahtarı kapatılırsa; 1. BÖÜ EESTROSTATİ ODE SORU - 1 DEİ SORUARIN ÇÖZÜERİ ODE SORU - DEİ SORUARIN ÇÖZÜERİ 1.. 1. Z. yatay üzlem 8 yatay üzlem ve küeleinin ve küeciğinin yükleinin işaeti I., II. ve III. satılaaki gibi olabili.

Detaylı

Dell PowerVault MD3400/3420/3800i/3820i/3800f/3820f Depolama Dizileri Başlangıç Kılavuzu

Dell PowerVault MD3400/3420/3800i/3820i/3800f/3820f Depolama Dizileri Başlangıç Kılavuzu Dell PowerVault MD3400/3420/3800i/3820i/3800f/3820f Depolama Dizileri Başlangıç Kılavuzu Resmi Model: E03J and E04J Series Resmi Tip: E03J001 and E04J001 Notlar, Dikkat Edilecek Noktalar ve Uyarılar NOT:

Detaylı

TESİSAT BİLGİSİ DERSİ DERS NOTLARI

TESİSAT BİLGİSİ DERSİ DERS NOTLARI TESİSAT BİLGİSİ DERSİ DERS NOTLARI 11.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 3. SIVA ÜSTÜ TESİSAT 3.1. DÜBELLER Dübel, plastikten yapılmış tutturma gerecine denir. Dübeller, beton ve duvar

Detaylı

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda

Detaylı

TOPRAKLAMA RAPORU. 7 (Ekler Hariç) BARIŞ EREN 23605

TOPRAKLAMA RAPORU. 7 (Ekler Hariç) BARIŞ EREN 23605 FİRMANIN ADI FİRMANIN ADRESİ RAPOR KONUSU KONTROLÜN YAPILDIĞI TARİH RAPORUN DÜZENLENDİĞİ TARİH RAPOR NUMARASI RAPORUN SAYFA SAYISI RAPORU DÜZENLEYEN EMO SİCİL NUMARASI TOPRAKLAMA RAPORU 7 (Ekler Hariç)

Detaylı

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler TORAKLAMA - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler Genel Bilgi Topraklama Nedir? Elektrik Topraklama Nedir? tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır.

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. BÖLÜM 2 KONDANSATÖRLER Önbilgiler: Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. Yapısı: Kondansatör şekil 1.6' da görüldüğü gibi, iki iletken plaka arasına yalıtkan bir maddenin

Detaylı

Elektrik Yük ve Elektrik Alan

Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Hedef Öğretiler Elektrik yükler ve bunların iletken ve yalıtkanlar daki davranışları. Coulomb s Yasası hesaplaması Test yük kavramı ve elektrik alan tanımı.

Detaylı

KIBRIS TÜRK ELEKTRİK MÜTEAHHİTLERİ BİRLİĞİ Teknik İngilizce Terimler

KIBRIS TÜRK ELEKTRİK MÜTEAHHİTLERİ BİRLİĞİ Teknik İngilizce Terimler Multimeter Avometre/Multimetre: Ampermetre, voltmetre ve ohmmetrenin bir gövde içinde birleştirilmesiyle üretilmiş ölçü aletine avometre denir. Oscilloscope Salınımölçer/Osiloskop: Elektrik işaretlerindeki

Detaylı

1.1 Asansörün Çalı ma Prensibi

1.1 Asansörün Çalı ma Prensibi 1 1. G R 1.1 Asansörün Çalı ma Prensibi ekil 1.1 de modern bir asansörün bina içindeki kurulumu resmedilmi tir.tipik bir asansör sisteminde asansör bo lu unda diklemesine raylar olu turulup kabin bu raylara

Detaylı

ÜSKÜDAR İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İSG EĞİTİM SEMİNERİ Sinan Akduman İSG UZMANI

ÜSKÜDAR İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İSG EĞİTİM SEMİNERİ Sinan Akduman İSG UZMANI ÜSKÜDAR İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ İSG EĞİTİM SEMİNERİ İSG UZMANI 1 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İş Sağlığı ve Güvenliği Semineri Programı Programın İçeriği Tanışma ve Program Hakkında Bilgilendirme Okullarımızdaki

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA n Aşırı akımlar : Kesici n Aşırı gerilimler: 1. Peterson bobini 2. Ark boynuzu ve parafudr 3. Koruma hattı 26.03.2012 Prof.Dr.Mukden UĞUR 1 n 1. Peterson bobini: Kaynak tarafı yıldız bağlı YG sistemlerinde

Detaylı

Bilgi ve iletis im NETWORK, INTERNET

Bilgi ve iletis im NETWORK, INTERNET Bilgi ve iletis im NETWORK, INTERNET internet Nedir? Bir bilgisayarın birden fazla bilgisayarla bag lanması sonucu olus an yapıya bilgisayar agĭ denir. Du nyada bilinen en buÿu k bilgisayar ag ına ise

Detaylı

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Tesis Yönetimi ve Güvenliği Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/6 1. AMAÇ

Detaylı

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ

5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ 5. ÜNİTE KUMANDA DEVRE ŞEMALARI ÇİZİMİ KONULAR 1. Kumanda Devreleri 2. Doğru Akım Motorları Kumanda Devreleri 3. Alternatif Akım Motorları Kumanda Devreleri GİRİŞ Otomatik kumanda devrelerinde motorun

Detaylı

BOYAR MADDELERDE AKTİF KARBONUN ADSORPLANMA ÖZELLİĞİNE HİDROJEN PEROKSİTİN ETKİSİ

BOYAR MADDELERDE AKTİF KARBONUN ADSORPLANMA ÖZELLİĞİNE HİDROJEN PEROKSİTİN ETKİSİ TÜBİTAK BİDEB KİMYA LİSANS ÖĞRENCİLERİ KİMYAGERLİK, KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BİYOMÜHENDİSLİK ARAŞTIRMA PROJESİ KİMYA 3 (Çalıştay 2012) KİMYA PROJE RAPORU GRUP AKTİF PROJE ADI BOYAR MADDELERDE

Detaylı

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları Arş.Gör. Arda Güney İçerik Uluslararası Birim Sistemi Fiziksel Anlamda Bazı Tanımlamalar Elektriksel

Detaylı

HORTUM. Gelişmiş bir oraj bulutu, kümülonimbus

HORTUM. Gelişmiş bir oraj bulutu, kümülonimbus HORTUM Dar bir alandaki ani basınç değişikliğiyle meydana gelen hortumlar, girdap şeklindeki çok şiddetli rüzgarlardır. Atmosferde ani basınç değişikliğine sebep olan, sıcak havanın çok büyük bir hızla

Detaylı

EK-B Gazlı Söndürme Sistemleri İçin Açıklayıcı Bilgiler

EK-B Gazlı Söndürme Sistemleri İçin Açıklayıcı Bilgiler EK-B Gazlı Söndürme Sistemleri İçin Açıklayıcı Bilgiler Tablo B.1 Söndürücü Gazların Karakteristikleri ¹ Söndürücü Gazlar HFC-227ea HFC-125 IG-01 IG-541 Özellikleri Kimyasal Formülü CF3CHFCF3 CF3CHF2 Ar

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı