YORGUNLUK FİZİKSEL AKTİVİTE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YORGUNLUK FİZİKSEL AKTİVİTE"

Transkript

1 FİZİKSEL AKTİVİTE Prof. Dr. Fisun ŞENUZUN AYKAR İzmir Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu

2 - Tanım Subjektif, çok boyutlu ve karmaşık bir deneyim Performans gücünde azalma, enerji eksikliği, uyku hali, depresyon, konsantre olmada zorlanma, motivasyon eksikliği ve uykusuzluk 2 Yeşilbalkan ÖU Anemi ve Yorgunluk. Onkoloji Hemşireliğinde Kanıta Dayalı Semptom

3 - Tanım Kansere Bağlı Yorgunluk Her zaman yapılan işlevleri engelleyen, kanser veya kanser tedavisi ile ilişkili olan, yaygın, sıkıntı verici ve subjektif fiziksel, emosyonel ve/veya kognitif bitkinlik veya tükenme hissi National Comprehensive Cancer Network (NCCN) Kansere Bağlı Yorgunluk Yönetimi Paneli

4 - Tanım Amerikan Kanser Birliği, kansere bağlı yorgunluğu Fiziksel, mental ve duygusal olarak bitkin hissetme Avrupa Palyatif Bakım Birliği Subjektif bitkinlik, güçsüzlük veya enerji eksikliği hissi Anderson PR, Dean GE, Piech MA Fatigue. Oxford Textbook of Palliative Nursing.

5 - Prevelans Kanser tanısı alan hastalar tarafından en sık ve en sıkıntı verici semptom Günlük aktivitelerini etkilemekte ve yaşam kalitesinin azalmasına neden olmakta MeyerLP Fatigue. Palliative & End-of-Life Care: Clinical Practice Guidelines

6 - Prevelans SEMPTOMLAR 4 Hafta (%) 1 Hafta (%) Yorgunluk Ağrı Halsizlik Mental bulanıklık, Konfüzyon Anksiyete

7 - Prevelans Prevalansı %60-90 arasında değişmekte Prevalansı Hastalık ve/veya tedavi sürecine, Komplikasyonlara Fiziksel duruma Psikososyal faktörlere bağlı Anderson PR, Dean GE, Piech MA Fatigue. Oxford Textbook of Palliative Nursing

8 - Prevelans Kalp hastalıkları %99 KOAH %96 Böbrek hastalıkları Hemodiyaliz %82 Periton diyaliz %88 HIV/AIDS HIV %69 AIDS %42 Multipl Skleroz %75-95

9 - Patofizyoloji Yorgunluğun patofizyolojisi tam olarak belli değil Kaşeksi Anemi Farmakolojik tedavi Depresyon Metabolik ve endokrin hastalıklar Aşırı efor harcama

10 - Patofizyoloji KAŞEKSİ Tümör yükü ve tümör tedavisinin en tipik sonuçlarından biri ve yorgunluğun oluşumunda etkili bir faktör Konak ve tümör arasındaki kompleks etkileşim Tümör nekroz faktörü (TNF) IL-1 ve 6 gibi sitokinler Lipolitik faktörler Toxohormon L-2 Proteolitik ara metabolizma ürünleri Tip-2 kas lifleri içeren tümörsüz kas dokusunun ürettiği aşırı laktik asit Şenuzun F Semptom yönetimi. Kanser ve Palyatif Bakım Ahlbergve ark., 2003 Renier-Berg DM General Issues: Fatigue, Dyspnea, and Constipation

11 - Patofizyoloji KAŞEKSİ Besin maddelerinin alınmasında azalma Bulantı Kusma Anoreksi Diyare Barsak tıkanıklıgı Stomatit Tavio, M., Milan, I., Tirelli, U. (2002). Cancer-related fatigue

12 - Patofizyoloji KAŞEKSİ Besin maddelerinin metabolizmalarında değişiklikler Protein, glikoz ve lipid metabolizmalarında bozulma Tavio, M., Milan, I., Tirelli, U. (2002). Cancer-related fatigue

13 - Patofizyoloji KAŞEKSİ Enerji gereksiniminde artış İnfeksiyon Ates Hiperkatabolik durum Tümör hücresinin besin maddesini tüketmesi Tavio, M., Milan, I., Tirelli, U. (2002). Cancer-related fatigue

14 - Patofizyoloji ANEMİ Kanserle ilişkili yorgunluğun fizyolojisini açıklamak için anemi tek bir neden olarak gösterilememesine karşın, en çok bildirilen ve etkinliği üzerinde durulan nedenlerden biri Hastanın hemoglobin düzeyindeki ani değişiklikler yorgunluğu daha da kötüleştirebilir Renier-Berg DM General Issues: Fatigue, Dyspnea, and Constipation. Mock ve Olsen, 2005

15 - Patofizyoloji TEDAVİ Ortaya çıkma nedeni olarak % tedavi protokolleri gösterilmekte Kemoterapi % Radyoterapi Cerrahi işlemler Biyoterapi ve hormon tedavileri Bazı ilaçlar Tavio ve ark., 2002, Ahlberg ve ark., 2003

16 - Patofizyoloji TEDAVİ Kemoterapi Hücresel yıkım ürünlerinin vücutta birikmesi Radyoterapi Ağrı, bulantı kusma, ishal, depresyon, uykusuzluk, infeksiyon ve fonksiyonel yetersizlik Biyoterapi Eksojen ve endojen sitokinler Tavio ve ark., 2002, Okuyama ve ark., 2000; Ahlberg ve ark., 2005; Fearon ve ark., 2006

17 - Patofizyoloji TEDAVİ Opioid Analjezikler Antiemetikler Bazı ilaçlar Hipnotikler Trisiklik Antidepresanlar Nöroleptikler Beta Blokerler Benzodiazepinler Antihistaminikler MeyerLP Fatigue. Palliative & End-of-Life Care Renier-Berg DM General Issues: Fatigue, Dyspnea, and Constipation

18 - Patofizyoloji Psiko-Sosyal Faktörler Depresyon Stres Anksiyete İhtiyaç duyulan sosyal destek ihtiyacının karşılanamaması Motivasyon azalması İnançlar Fosså ve ark., 2003; Brown ve ark., 2005, Ahlberg ve ark., 2003

19 - Patofizyoloji Metabolik ve Endokrin Hastalıklar Diabetes mellitus Addison hastalığı Hipotroidi Na, K ve Mg gibi elektrolit dengesizlikleri Hiperkalsemi gibi primer hastalıklar veya ikincil durumlar Renier-Berg DM General Issues: Fatigue, Dyspnea, and Constipation. Hospice and Palliative Care

20 Etkileyen Faktörler Sosyo - Demografik Faktörler Yaş Cinsiyet Eğitim durumu Gelir durumu Medeni durum Fosså ve ark., 2003; Okuyama ve ark., 2000; Donovan ve ark., 2004, De Jong ve ark., 2005, Can ve ark., 2004, Respini ve ark., 2003

21 Etkileyen Faktörler Fiziksel Aktivite ve Kondüsyon Yorgunluk X Aktivite düzeyi ve Fonksiyonel kapasite ile ters ilişkili Mock ve ark., 2002

22 Etkileyen Faktörler Can G Piper- Bütünleşik Yorgunluk Modeli

23 Belirtiler Güçsüzlük, bitkinlik, bezginlik Aşırı uyku hali Dikkatsizlik Konsantrasyonda azalma Unutkanlık Malazi Uykusuzluk İştahsızlık, anoreksiya Anksiyete, korku Konfüzyon Depresyon Solgunluk, solukluk Cohen B Fatigue. Palliative Practices from A-Z for the Bedside Clinician. Fournier J Fatigue. Palliative Practices from A-Z for the Bedside Clinician.

24 TANI - DEĞERLENDİRME Öykü Başlangıç (ani, sürekli) Lokalizasyon (Lokalize, genel), Arttıran ve azaltan faktörler Özgeçmişinde var olan sağlık sorunları Uyku ve dinlenme şekli Beslenme durumu Yeşilbalkan ÖU Anemi ve Yorgunluk. Onkoloji Hemşireliğinde Kanıta Dayalı Semptom Yönetimi

25 TANI - DEĞERLENDİRME Kas gücü Genel görünüş: Monoton ses tonu, soluk görünüm, yavaş konuşma, donuk yüz ifadesi, düşük omuzlar veya kilo kaybı olup olmadığı Yaşamsal bulgular: Ateş, hipotansiyon, düzensiz kalp hızı, nefes darlığı Yorgunluğa katkıda bulunan diğer semptomlar

26 TANI - DEĞERLENDİRME Fizik Muayene BÖLGE BELİRTİ ÖNERİLER Baş Saçlarda kalınlaşma Kaşların laterinde 1/3ünde incelme Hipotroidi Hipotroidi Fournier J Fatigue. Palliative Practices from A-Z for the Bedside Clinician.

27 TANI - DEĞERLENDİRME Fizik Muayene BÖLGE BELİRTİ ÖNERİLER Gözler Miyozis Konjoktivalarda solukluk Yüksek doz opioid Anemi Ağız Kırmızı, parlak dil Vitamin eksikliği Fournier J Fatigue. Palliative Practices from A-Z for the Bedside Clinician.

28 TANI - DEĞERLENDİRME Fizik Muayene BÖLGE BELİRTİ ÖNERİLER Batın Palpabl Mesane Kord basısı Ekstremiteler Sırt Asteriks Vertebralar üzerine perküsyonda hassasiyet Hepatik veya renal yetersizlik Hipokalemi Spinal kord yerleşimi Fournier J Fatigue. Palliative Practices from A-Z for the Bedside Clinician.

29 TANI - DEĞERLENDİRME Fizik Muayene BÖLGE BELİRTİ ÖNERİLER Nörolojik Proksimal miyopati Derin tendon refleklerinde (DTR) azalma DTR uzamış relaksasyon süresi Eaton-Lambert veya diğer miyopatik sendromlar Eaton-Lambert Hipotroidi Hiperaktif DTR Spastisite, duyu kaybı, ekstansör plantar Akut kord basısı Akut kord basısı Fournier J Fatigue. Palliative Practices from A-Z for the Bedside Clinician.

30 DEĞERLENDİRME Fizik Muayene Laboratuvar Öykü Dehidratasyon Boyutlar Fiziksel Anemi Eritroprotein, transferrin, ferittin İnfeksyon Ruhsal Kognitif Boz. Vitamin B1, B6, B12 Ateş Duyuşsal Depresyon Hormonlar TSH, ACTH, Testesteron Kaşeksi Lokal/Fokal Güçsüzlük Sekonder nedenler Nörolojik değerlendirme İlaçlar Uyku Bozuklukları Elektrolitler Ca, Mg, P Sitokinler CRP

31 TANI - DEĞERLENDİRME Kanser Yorgunluk Skalası Çok boyutlu Yorgunluk Semptom Envanteri (MFI-SF) Kanser tedavisinde fonksiyonel değerlendirme Anemi, yorgunluk (FACT-An, FACT-F) Schwartz Kanser Yorgunluk Ölçeği The Profile of Mood States Fatigue/Inertia Subscale POMS-F, Profile of Mood States-Fatigue; PROMIS-F, Distress Termometresi MeyerLP Fatigue. Palliative & End-of-Life Care: Clinical Practice Guidelines. Şenuzun F Semptom yönetimi. Kanser ve Palyatif Bakım. Berger AM. CA CANCER J CLIN 2014

32 TANI - DEĞERLENDİRME Brief Fatigue Inventory BFI Chalder Fatigue Scale CFS Patient Reported Outcome Measurement Information System-Fatigue, Fatigue Scale-Adolescent- FS-A Fatigue Fatigue Scale-Child - FS-C Pediatric Quality-of-Life Inventory Multidimensional Fatigue Scal - PedsQL MF Piper Fatigue Scale-12-PFS-12 PFS-R, Piper Fatigue Scale-Revised Borg Yorgunluk skalası MeyerLP Fatigue. Palliative & End-of-Life Care: Clinical Practice Guidelines. Şenuzun F Semptom yönetimi. Kanser ve Palyatif Bakım. Berger AM. CA CANCER J CLIN 2014

33 TANI - DEĞERLENDİRME. Bidimensional Fatigue Scale BFS. European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality-of-Life Questionnaire-Core 30 - EORTC QLQ-C30. European Organization for Research and Treatment of Cancer- Fatigue Quality-of-Life Questionnaire-13; EORTC QLQ-FA13 MeyerLP Fatigue. Palliative & End-of-Life Care: Clinical Practice Guidelines. Şenuzun F Semptom yönetimi. Kanser ve Palyatif Bakım. Berger AM. CA CANCER J CLIN 2014

34 TANI - DEĞERLENDİRME. Bidimensional Fatigue Scale BFS. European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality-of-Life Questionnaire-Core 30 - EORTC QLQ-C30. European Organization for Research and Treatment of Cancer- Fatigue Quality-of-Life Questionnaire-13; EORTC QLQ-FA13 MeyerLP Fatigue. Palliative & End-of-Life Care: Clinical Practice Guidelines. Şenuzun F Semptom yönetimi. Kanser ve Palyatif Bakım. Berger AM. CA CANCER J CLIN 2014

35 YÖNETİM

36 TANI - DEĞERLENDİRME

37 YÖNETİM Nedene Yönelik Anemi Eritropoetin Transfüzyon Semtomatik İnfeksiyon Ateş Dehidratosyon Elektrolit dengesizlikleri Kaşeksi Hipotroidi Hşpogonadizm Uyku Bozuklukları Depresyon Antibiyotik Antipiretik Hidrasyon Elektrolit replasmanı Beslenme Hormon replasmanı Uyku hijyeni Sedatifler Antidepresan İlaç Tedavisi Stimülan ilaçlar Steroidler İlaç Dışı Tedaviler Günlük Fiziksel Aktivite Enerji Korunması Enerji Restorasyonu

38 YÖNETİM Farmakolojik tedavi Psikostimülanlar Depresyon veya opioid sedasyonuna bağlı oluşan yorgunluk psikostimülanlarla düzeltilebilir Bu ilaçlar insomniya, anksiyete, anoreksiya, konfüzyon ve taşikardiya neden olabilir

39 YÖNETİM Farmakolojik tedavi Psikostimülanlar Metilfenidat sabah ve akşam mg olarak başlanır, uykuya eğilimi önlemek için doz yavaşça titre edilir Modafinil günde bir veya iki kez mcg PO Dekstro amfetamin: Günde 1-3 kez PO Donepezil (Aricept): Her sabah 5 mg (doz kısıtlayıcı yan etkileri vardır) Gong S, Sheng P, Jin H, et al. Effect of methylphenidate in patients with cancer- related fatigue: a systematic review and metaanalysis. PLoS One. 2014;9:e84391 Spathis A, Fife K, Blackhall F, et al. Moda- finil for the treatment of fatigue in lung cancer: results of a placebo-controlled, double-blind, randomized trial. J Clin Oncol. 2014;32: Hovey E, de Souza P, Marx G, et al. Phase III, randomized, double-blind, placebo- controlled study of modafinil for fatigue in patients treated with docetaxel-based chemotherapy. Support Care Cancer. 2014; 22:

40 YÖNETİM Farmakolojik tedavi Düşük doz kortikosteroid Çeşitli çalışmalar kortikosteroidlerin terminal kanser hastalarında iyilik hali oluşturduğu ve enerjiyi arttırdığını göstermiştir. Etki mekanizması tam olarak bilinmemekte Prednizon günlük 5-10 mg PO Deksametazon günde bir kez 1-2 mg PO Uzun süreli tedavi önerilmiyor Berger AM, CA CANCER J CLIN 2014

41 YÖNETİM Nonfarmakolojik Tedavi Enerjinin korunması Sık sık ve kısa süreli dinlenmenin tercih edilmesi Hoşlandığı aktiviteler veya temel işlevler için enerjinin saklanması Aktiviteler için limitin koyulması ve uyulması Enerjinin korunması için adım adım uygulanan aktivitelerin seçilmesi

42 YÖNETİM Nonfarmakolojik Tedavi Enerjinin korunması -Aktivitelerin öncelik sırasına koyulması ve enerjinin en yüksek olduğu dönemlerde yüksek enerji tüketimi gerektiren aktivitelerin planlanması -Günlük yaşam aktivitelerinin planlanmanın hem fiziksel hem de psikolojik stresörlere karşı etkili olacağı hastaya açıklanması

43 YÖNETİM Nonfarmakolojik Tedavi Hayal kurma Masaj Refleksoloji İlerleyici kas gevşemesi İyileştirici dokunma Yoga Stres yönetimi Dua etme ASCO, American Society of Clinical Oncology; CPAC/CAPO, Canadian Partnership Against Cancer/Canadian Association of Psychosocial Oncology; NCCN, National Comprehensive Cancer Network; ONS, Oncology Nursing Society.

44 YÖNETİM Nonfarmakolojik Tedavi Akupuntur Moksibüsyon Chi-gong Thai chi Güneşin doğuşu ve batışı Akupressure Haptoterapi Reiki Polarity terapi ASCO, American Society of Clinical Oncology; CPAC/CAPO, Canadian Partnership Against Cancer/Canadian Association of Psychosocial Oncology; NCCN, National Comprehensive Cancer Network; ONS, Oncology Nursing Society.

45 YÖNETİM Nonfarmakolojik Tedavi Ginseng (8 hafta, 2000 mg) Omega 3 Co enzim Q10 L-Carnitin Berger AM, CA CANCER J CLIN 2014

46 EGZERSİZ yıllarında 40 dan fazla meta analiz ve sistematik derleme!!!!!! Meme, kolon, prostat, Akc, hematolojik.. KT, RT, KİT Bilişsel davranışsal modeller, uyum modelleri Berger AM, CA CANCER J CLIN 2014

47 EGZERSİZ

48 EGZERSİZ Meneses-Echávez et al. BMC Cancer (2015) 15:77

49 EGZERSİZ Meneses-Echávez et al. BMC Cancer (2015) 15:77

50 EGZERSİZ Eğitim basamakları 1. Düzenli egzersizin yararları 2. Nasıl egzersiz yapılır? (tipi, yoğunluğu, süresi) 3. Nabız kontrolü, Borg yorgunluk düzeyi ölçeği, konuşma testi 4. Isınma ve soğuma egzersizleri 5. Yürüme programı 6. Dikkat edilecek durumlar 7. Dikkat edilmesi gereken bulgular ve yapılması gerekenler 8. Günlük egzersiz kayıt formu, pedometer

51 EGZERSİZ TİPİ

52 EGZERSİZ Sıklık Yoğunluk Süre ACSM 3-5 gün/hafta KH max %60-90 VO 2 % dk. sürekli minimum CDC/ACSM Olabildiğince fazla gün Orta Ortalama 30 dk AACVPR 3-5 gün/hafta KH max %50-60 minimum dk. NIH Olabildiğince fazla gün Orta Ortalama 30 dk Surgeon General s Report Olabildiğince fazla gün Orta Ağır tercih edilir 15 dk % dk % dk %40-60

53 EGZERSİZ YOĞUNLUK Örneğin; 40 yaşındaki bir hasta.. (Karvonen) Kalp Hızı Rezervi Maksimak kalp hızı yaş: : istihirat kalp hızı (83)= 85 %65 kalp hız rezervi (85 atım/dk nın %65 i)= 55 atım/dk 55 atım/dk + 83 (İKH)= 138 (Maksimal kalp hızının %95)

54 Egzersiz Düzeyi Algılanan Yorgunluk (BORG) Çok, çok hafif 6 Çok hafif Maksimal kalp hızı % İstihirat KH + Düşük Hafif Orta Biraz Zor Yüksek Zor (ağır) Çok zor Çok, çok zor 19 20

55 EGZERSİZ Sancho et al. BMC Cancer (2015) 15:40

56 EGZERSİZ

57 EGZERSİZ

58 EGZERSİZ

59 EGZERSİZ

60 EGZERSİZ

61 EGZERSİZ

62 EGZERSİZ -Kontrendike durumlarda egzersizin sonlandırılması veya başlanılmaması: Kaslarda normal dışı sertlik veya güçsüzlük Düzensiz nabız Bacak ağrısı veya kramplar saat öncesinde başlayan bulantı-kusma Dispne

63 TEŞEKKÜR EDERİM

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

HALSİZLİK YÖNETİMİ DOÇ.DR.HAKAN KARAGÖL

HALSİZLİK YÖNETİMİ DOÇ.DR.HAKAN KARAGÖL HALSİZLİK YÖNETİMİ DOÇ.DR.HAKAN KARAGÖL DESTEK TEDAVİ KONSENSUS TOPLANTISI, 9. İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Günleri WOW Hotels & Convention Center, 17 EKİM 2011, Antalya, Klinik Onkoloji Derneği,

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İçerik Yaşam kalitesi kavramı Kanser hastalarının bilgi gereksinimleri

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Semptom Yönetimi ve İntegratif Tıp Uygulamaları

Semptom Yönetimi ve İntegratif Tıp Uygulamaları Doç.Dr. Gülbeyaz CAN İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, İSTANBUL gulbeyaz@istanbul.edu.tr Semptom Yönetimi ve İntegratif Tıp Uygulamaları Kanserle Yaşam Ağrı Yorgunluk Bulantı-

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi

Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi w w w. k a n s e r. g o v. t r Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma

Detaylı

KANSER HASTALARINA VERİLEN EĞİTİMİN SEMPTOM YÖNETİMİNE ETKİSİ ŞEFİKA EYİLİ

KANSER HASTALARINA VERİLEN EĞİTİMİN SEMPTOM YÖNETİMİNE ETKİSİ ŞEFİKA EYİLİ KANSER HASTALARINA VERİLEN EĞİTİMİN SEMPTOM YÖNETİMİNE ETKİSİ ŞEFİKA EYİLİ Kanserli hastalar hastalık sürecinden kaynaklanan semptomlar kadar kemoterapi ve radyoterapinin yan etkileri nedeni ile de fiziksel

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma Genel Bakış DSÖ ne

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

Kanserde Terminal Dönem Bakımı

Kanserde Terminal Dönem Bakımı Kanserde Terminal Dönem Bakımı * Nedir? * Neden önemlidir? * Temel prensipleri? * Ne zaman gereklidir? Prof.Dr. Şeref KÖMÜRCÜ Kanser Tedavisinde Son Durum Cevapsızlık Şifa Yaşam Süresinde Uzama Küratif

Detaylı

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İlk kez 1855 te Thomas Addison tarafından tanımlanmıştır Sıklığı milyonda 60-120

Detaylı

Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu

Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu w w w. k a n s e r. g o v. t r Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com

Detaylı

Geriatrik Kanser Hastalarına Yaklaşım. Doç. Dr. Sevgisun Kapucu HÜ Hemşirelik Fakültesi

Geriatrik Kanser Hastalarına Yaklaşım. Doç. Dr. Sevgisun Kapucu HÜ Hemşirelik Fakültesi Geriatrik Kanser Hastalarına Yaklaşım Doç. Dr. Sevgisun Kapucu HÜ Hemşirelik Fakültesi Yaşlanma Doku ve organların yapısında ve işlevlerinde negatif anlamda değişimlere yol açan ilerleyici fakat fizyolojik

Detaylı

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA 4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA EGZERSİZ SONRASI TOPARLANMA Toparlanma, organizmanın egzersiz sonrasında istirahat seviyesine dönmesi olarak tanımlanabilir ve toparlanma süreci 4 ana başlık altında incelenir;

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet. 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür

ÜRÜN BİLGİSİ. 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet. 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür 500 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR İNSUFOR, tip 2 diabetes mellitus tedavisinde, özellikle fazla kilolu

Detaylı

Radyoterapi Alan Hastaların Evde Bakım Gereksinimleri Ve Yaşam Kaliteleri*

Radyoterapi Alan Hastaların Evde Bakım Gereksinimleri Ve Yaşam Kaliteleri* Radyoterapi Alan Hastaların Evde Bakım Gereksinimleri Ve Yaşam Kaliteleri* Gül ERTEM **, Aslı KALKIM***, Süreyya BULUT****, Ümran SEVİL***** ÖZET Amaç: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma, radyoterapi alan

Detaylı

KARAR AĞACI OLUŞTURMA

KARAR AĞACI OLUŞTURMA KARAR AĞACI OLUŞTURMA Elif Sözeri-Mine Buluş-Nurgün Platin 20. Ulusal Kanser Kongresi 19-23 Nisan 2013 Antalya Hemşirelik Bilgisi Teknik Bilgi Temel Bilimler Rehber/Stan. Sosyal Bilimler Teknik Beceri

Detaylı

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZLİ)

HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZLİ) HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI (TEZLİ) HEM 501 Sıvı-Elektrolit Dengesi ve Hemşirelik Uygulamaları (3 0 3) Bu ders, vücut sıvılarının içeriği ve dağılımı, düzenlenme mekanizması, sıvı ve elektrolit dengesini

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

Kanser ve Ağrı Yönetimi. DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013

Kanser ve Ağrı Yönetimi. DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013 Kanser ve Ağrı Yönetimi DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013 Ağrı Olumsuz bir duygudur. Vücutta bazı şeylerin yanlış gittiğini gösteren bir uyarıdır. Her birey ağrıyı farklı şekillerde

Detaylı

DAHİLİYE HEMŞİRELİĞİ HEM 429 30 AKTS 4. yıl 1. yarıyıl Lisans İntern-Zorunlu 30 s/hafta 19 kredi

DAHİLİYE HEMŞİRELİĞİ HEM 429 30 AKTS 4. yıl 1. yarıyıl Lisans İntern-Zorunlu 30 s/hafta 19 kredi DAHİLİYE HEMŞİRELİĞİ HEM 429 30 AKTS 4. yıl 1. yarıyıl Lisans İntern-Zorunlu 30 s/hafta 19 kredi Teorik: 8 s/hafta Klinik: 22 s/hafta İletişim e-posta: Yrd. Doç. Dr. Serap BULDUK serapbulduk@maltepe.edu.tr

Detaylı

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme Temel farmakoterapi ilkeleri Az sayıda ilaç Daha önce kullanılan veya ailede kullanılan ilaç Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması Psikolojik desteğin de sağlanması Hastayı

Detaylı

Meme Kanseri ve Ateş. Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı

Meme Kanseri ve Ateş. Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı Meme Kanseri ve Ateş Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı VAKA-1 52 yaş, kadın hasta Meme kanseri nedeni ile 1 hafta önce aldığı adjuvan kemoterapi sonrası ateş

Detaylı

Quality of life assesment in patients with non-small cell lung cancer patients who have or have not received second line chemotherapy

Quality of life assesment in patients with non-small cell lung cancer patients who have or have not received second line chemotherapy Özgün Araştırma 53 Quality of life assesment in patients with non-small cell lung cancer patients who have or have not received second line chemotherapy İkinci basamak kemoterapi alan veya almayan ileri

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

Akut Karın Ağrısı. Emin Ünüvar. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. eminu@istanbul.edu.tr

Akut Karın Ağrısı. Emin Ünüvar. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. eminu@istanbul.edu.tr Akut Karın Ağrısı Emin Ünüvar İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı eminu@istanbul.edu.tr 28.07. Acil ve Yoğun Bakım Kongresi 1 AKUT Karın ağrısı Çocuklarda karın ağrısı

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ

AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ Öğr. Gör. Müjgan ONARICI Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Çankırı 2013 Ağrı / Organizmayı koruyan bir duyu Duyu doku hasarının olduğu bölgede yanıt Ağrı Tarih

Detaylı

Nedenleri tablo halinde sıralayacak olursak: 1. Eksojen şişmanlık (mutad şişmanlık) (Bütün şişmanların %90'ı) - Kalıtsal faktörler:

Nedenleri tablo halinde sıralayacak olursak: 1. Eksojen şişmanlık (mutad şişmanlık) (Bütün şişmanların %90'ı) - Kalıtsal faktörler: Obezite alınan enerjinin harcanan enerjiden fazla olmasıyla oluşur. Bunu genetik faktörler, metabolizma hızı, iştah, gıdaya ulaşabilme, davranışsal faktörler, fiziksel aktivite durumu, kültürel faktörler

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

Multiple Myelom Radyoterapi Uygulamaları. Prof.Dr. Serra KAMER

Multiple Myelom Radyoterapi Uygulamaları. Prof.Dr. Serra KAMER Multiple Myelom Radyoterapi Uygulamaları Prof.Dr. Serra KAMER Cevap Aranan Sorular Kemik Lezyonlarında Palyatif Radyoterapi Plazmositom tedavisinde küratif radyoterapi Kim ne zaman- tedavi sıralaması?

Detaylı

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYONDA PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYON TANISI Depresif ruh hali İlgi ve isteklerde azalma Enerji azlığı Konsantrasyon bozukluğu ğ İştah bozukluğu Uk Uyku bozukluğu ğ Kendine güven kaybı, suçluluk ve

Detaylı

Uzm.Hemş.Miray AKSU GATF Eğitim Hastanesi Eğitim Hemşiresi

Uzm.Hemş.Miray AKSU GATF Eğitim Hastanesi Eğitim Hemşiresi Uzm.Hemş.Miray AKSU GATF Eğitim Hastanesi Eğitim Hemşiresi SUNUM PLANI Palyatif Bakıma Gereksinim Palyatif Bakımın Tanımı Palyatif Bakım İlkeleri Semptom Yönetimi Palyatif Bakımda En Sık Görülen Semptomlar

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

Kanser Taraması. Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015

Kanser Taraması. Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015 Kanser Taraması Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015 2005 ve 2030'da KANSER *IARC 11 milyon Yeni Vaka 27 milyon 7 milyon Ölüm 17 milyon

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI Prof. Dr. Aydan Kansu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı 7 y, ~ 1 yıldır karın ağrısı Göbek çevresinde Haftada

Detaylı

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Dr. Mecit ÇALIŞKAN HNH Psikiyatri İdari ve Eğitim Sorumlusu Kanser hastaları tanı, tedavi ve hastalığın ileri evrelerde çeşitli ve değişik, ruhsal

Detaylı

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Birçok kişi için = Uyku ilacı Uyku hekimi için =??? Kabus 1979 Sınıflaması Diagnostic Classification of Sleep and Arousal Disorders

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU ICSD-2 (International Classification of Sleep Disorders-version 2) 2005 Huzursuz bacaklar sendromu Uykuda periyodik hareket bozukluğu Uykuyla

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi. Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji

Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi. Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Giriş Nötropeni genellikle malign bir hastalık tedavisi sırasında kemoterapinin

Detaylı

ALS Hastasının Bakım Standartları

ALS Hastasının Bakım Standartları ALS Hastasının Bakım Standartları Amerikan Nöroloji Akademisi Kalite Standartları Alt Komisyon Raporu 17 Ekim 2009 Kanıtlara dayalı bir bakış (Evidence-based review) Çeviri ve uyarlama: Dr. Alper Kaya*

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim Kilo alma karışık mekanizmaların sonucudur. Genetik, fizyolojik, çevresel ve davranışsal öğelerin bir karışımıdır. Sanıldığının aksine, psikolojik sorunların aşırı kiloya neden olmadığı, tam tersine aşırı

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film kaplı tablette 1000 mg levetirasetam içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film kaplı tablette 1000 mg levetirasetam içerir. KULLANMA TALİMATI KEPPRA 1000 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir film kaplı tablette 1000 mg levetirasetam içerir. Yardımcı maddeler: Kroskarmelos sodyum, makrogol 6000, kolloidal anhidrus

Detaylı

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU Dr. Mustafa ERMAN Hacettepe Kanser Enstitüsü İzmir, Kasım 2014 36 y, E Aralık 2009 da sol orşiektomi Markerlar ve CT normal Patoloji: Klasik seminom, tm 2,5 cm. Tm testis içine

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi

Malnutrisyon ve İnflamasyonun. Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi Hastalarında Malnutrisyon ve İnflamasyonun Hasta Ötiroid Sendromu Gelişimine imine Etkisi Ebru Karcı, Erkan Dervişoğlu lu, Necmi Eren, Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi,

Detaylı

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER.

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER. EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER FİZYOLOJİ BİLİM DALI NIN BİR ALT DİSİPLİNİDİR. FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN (ANTRENMAN) DÖNEMDEKİ STRES SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

KANSER HASTALARINDA REHABİLİTASYON

KANSER HASTALARINDA REHABİLİTASYON KANSER HASTALARINDA REHABİLİTASYON Doç. Dr. Meltem ARAS S.B. Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ulusal Kanser Haftası, 1-3 Nisan 2015 Epidemiyoloji Kanser rehabilitasyonu

Detaylı

Palyatif Bakım. Palyatif Bakım Kavramı. Tarihsel Gelişim. Kavram Ve TanIm. Palya%f BakIm KavramIna Çoklu BakIş. Terminoloji

Palyatif Bakım. Palyatif Bakım Kavramı. Tarihsel Gelişim. Kavram Ve TanIm. Palya%f BakIm KavramIna Çoklu BakIş. Terminoloji Palya%f BakIm KavramIna Çoklu BakIş Kavram Ve TanIm Doç. Dr. Nurten İnan Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD, Algoloji Bilim Dalı TARK 2015 Palyatif Bakım Palya%f Bakım Tanımı

Detaylı

KEMOTERAPİNİN SİNİR SİSTEMİ VE PSİKOLOJİK GEÇ YAN ETKİLERİ DR. FİLİZ ÇAY ŞENLER A.Ü.T.F. TIBBİ ONKOLOJİ B.D.

KEMOTERAPİNİN SİNİR SİSTEMİ VE PSİKOLOJİK GEÇ YAN ETKİLERİ DR. FİLİZ ÇAY ŞENLER A.Ü.T.F. TIBBİ ONKOLOJİ B.D. KEMOTERAPİNİN SİNİR SİSTEMİ VE PSİKOLOJİK GEÇ YAN ETKİLERİ DR. FİLİZ ÇAY ŞENLER A.Ü.T.F. TIBBİ ONKOLOJİ B.D. PLAN Kemoterapiye bağlı geç gelişen ya da kronik nöropsikiyatrik toksisiteleri tanımlamak Ayırıcı

Detaylı

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi Prof. Dr. Volkan Korten Marmara Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İnfeksiyon Hastalıklar kları ve Klinik Mikro. ABD. Risk? Başlangıç tedavisine yanıtsızlık değil. Ciddi

Detaylı

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri GARD Türkiye Projesi Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri KBYM Triaj Bilgilendirme Eğitim İleri teknoloji hastaneleri 2. Basamak hastane Evde bakım I. basamak Acil Servisler Özel bakım kuruluşları

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR:

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR: NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK: Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının yıkımı ile ortaya çıkan bir klinik durumdur ve iki şekilde olabilir.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her VENDİOS tablet 600 mg diosmin içermektedir. Yardımcı maddeler: Her VENDİOS tablet povidon, mikrokristalin selüloz, mısır nişastası

Detaylı

Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler

Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler İkinci Baskı Editörler Maryane Fishman, RN,MS Mary Mrozek Orlowski, RN, MSN, AOCN Amerikan Onkoloji Hemşireleri Derneği (ONS) bu baskıdaki değerli

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA

Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA Dr.Şua Sümer Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD KONYA 49 yaşında, erkek hasta Sol ayakta şişlik, kızarıklık Sol ayak altında siyah renkte yara

Detaylı

Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak.

Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak. Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak. Ağrı Ağrının tanımı Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilâtı tarafından 1979 yılında şu şekilde yapılmıştır: "Ağrı, vücudun herhangi bir yerinden kaynaklanan,

Detaylı

Kanıt Temelli Semptom Kontrolü Sn. Prof. Dr. Leman Birol Sn. Uzm. Saliha Koç

Kanıt Temelli Semptom Kontrolü  Sn. Prof. Dr. Leman Birol Sn. Uzm. Saliha Koç Onkoloji Hemşireliği Derneğinin Kurucusu, Türkiye nin Florence Nightingale i Sn. Prof. Dr. Leman BİROL un Onursal Başkanlığında Onkoloji Hemşireliğinde Güncel Yaklaşımlar Sempozyumu 17 Aralık 2010 da Gerçekleşti!

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı