ATIK MANTAR KOMPOSTUNUN LGNOSELÜLOZK ENZM KAYNAI OLARAK KULLANIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ATIK MANTAR KOMPOSTUNUN LGNOSELÜLOZK ENZM KAYNAI OLARAK KULLANIMI"

Transkript

1 ÖZEL EGE LSES ATIK MANTAR KOMPOSTUNUN LGNOSELÜLOZK ENZM KAYNAI OLARAK KULLANIMI HAZIRLAYAN ÖRENC: Menderes Karaköse (10B) DANIMAN ÖRETMEN: Mesut Esen ZMR 2011

2 ÇERK LSTES Projenin Amacı 3 1.Giri 1.1. Mantar Yetitirme ve Kompost Yapımı 1.2. Alfa amilaz 1.3. Selülaz 1.4. Ksilanaz glukosidaz 1.6. Lakkaz Yöntem 2.1. Örnek alımı 2.2. Ekstraksiyon 2.3. Enzim aktivitelerinin ölçümü DNS yöntemi amilaz enzim aktivitesinin belirlenmesi Ksilanaz enzim aktivitesinin belirlenmesi Selülaz enzim aktivitesinin belirlenmesi glukosidaz enzim aktivitesinin belirlenmesi Lakkaz enzim aktivitesinin belirlenmesi 2.4. Protein tayini Sonuçlar ve tartıma Kaynaklar 26

3 Projenin Amacı Organik tarım toprakların, ekosistemin ve insanların salıının sürdürülebilir biçimde devam ettirilmesini salayan bir üretim sistemidir ( Uluslararası Organik Tarım Hareketleri Federasyonu). Bu nedenle organik tarım için kullanılacak gübrenin organik olması tarımın da daha kaliteli olması için önemli bir etkendir. Bu amaçla mantar yetitirildikten sonra geriye kalan bir ürün olan atık mantar kompostunun (AMK) yararlı ekilde kullanılması çevreci bir bakı açısının temel hedeflerinden biridir. Yüksek nem ve organik madde içeriine sahip olan atık mantar kompostu büyük oranda gübre olarak kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra topraın fiziksel özelliklerinin, topraın verimliliinin ve ürün performansının deerlendirilmesi için atık mantar kompostu toprak ıslahında kullanılabilir. Topraa kompost ilavesiyle topraktaki boluk hacmi arttırılarak topraın daha kolay havalandırılması salanır. Böylece topraın yapısal düzeni salanmı olur. Atık mantar kompostu topraın su tutma kapasitesini arttırarak kurak mevsimlerde tuzlanmayı da önler. Yapılan çalımalarda aır metallerin biriktii topraklarda atık mantar kompostunun düzenli olarak kullanılması toprak kalitesini olumlu yönde etkiledii bulunmutur. Bunların dıında düük oranda da olsa atık mantar kompostundan biyogaz üretiminde de yararlanılabilmektedir. Son yıllarda atık mantar kompostunun çeitli lignoselülozik enzimlerin kaynaı olarak kullanımı giderek önem kazanmaktadır. Samana hayvan gübresi katılımı ve doal koullarda karıtırma ile yapılan inkübasyonun ardından pastörize edilen kompost ticari mantar türleri (Agaricus bisporus var. campestris veya Pleurotus ostreatus ) ile aılanır. Hasadın ardından elde edilen atık mantar kompostu, son yıllarda tekrar önem kazanan çounlukla bitkisel atıkların mikroorganizma besini olarak kullanıldıı katı kültür fermantasyonuna benzer ekilde, içinde ticari mantar türlerinin hücre dıı enzimlerini içeren bir organik materyaldir. Lignoselülozik materyalin biyolojik parçalanmasına sebep olan ve bir çok biyoteknolojik uygulama alanı bulunan bu enzimler atık mantar kompostunda yüksek oranda bulunmaktadır ve atık mantar kompostunu deerli bir yan ürün haline getirmektedir. Bu çalımada beyaz apkalı kültür mantarı olarak da bilinen Agaricus bisporus un ticari üretiminin gerçekletirildii kompost aamalarından alınan örneklerde 5 farklı

4 lignoselülozik enzim aktivitesinin aratırılması ve ekonomik deere sahip bir enzim kaynaı olarak kullanılabilirlii aratırılmıtır. 1. Giri Kompost bitki ve hayvan orijinli artıkların bir araya toplanıp gübre yapmak üzere çürümeye terk edilmesiyle elde eden organik bir karıımdır. Kompost oluum süreci ise canlı organizmalarının ve organik maddelerin topraa karııp çürüyerek minarelize olması doada madde yani besin dönüümünü, enerji akıını, doal sisteme balı canlıların yaamlarını sürdürebilmesini, tüm fiziksel, kimyasal ve biyolojik elemanların denge içerisinde fonksiyonelliini sürdürmesini salayan en önemli olgudur. Kompostlama aslen bir fermantasyon biçimi olup aerobik ve anaerobik olarak ikiye ayrılmaktadır. Kompost esas kullanım alanı olan organik gübre olarak kullanılması yanında mantar yetitiricilii içinde kullanılabilir. Ancak mantar yetitirmek için kullanılan kompost özel ilemler sonucunda elde edilir. Mantar yetitirildikten sonra geriye kalan atık mantar kompostu (AMK) son yıllarda farklı biçimde kullanılmaktadır. AMK gübre olarak, biyogaz üretiminde, biyoremediasyon ve lignoselülozik enzim geri kazanımı amacı ile kullanılabilmektedir. Bu çalımada Foça-zmir de yer alan bir mantar üretim çiftliinden farklı üretim basamaklarından alınan atık mantar kompost örneklerinden sıvı ekstraksiyon yöntemi ile geri kazanılan lignoselülozik enzimlerin nicel tayinleri yapılarak, AMK enzim kaynaı olarak kullanılabilirlikleri aratırılmıtır Mantar Yetitirme ve Kompost Yapımı Mantar insan beslenmesinde önemli bir yere sahiptir. Toprak üzerindeki beyaz renkli sap ve apka yenen kısımdır. Ülkemiz mantar yetitiricilii için uygun koullara sahip olmasına ramen bu alandaki bilgi eksikliinden dolayı iletmelerin yaygınlaması ilerleme istenen ölçekte deildir. Kültür mantarcılıında apkalı mantar (Agaricus bisporus) en çok yetitirilen mantar türüdür. Mantarın gelimesi için belirli koulların salanması gerekir. Bu koullar ısı, nem, CO 2 içerii gibi abiyotik faktörlerdir. Mantar tüm bu oluum boyunca yaklaık %70-90 neme ihtiyaç duyar. Nem de kompostun belirli aralıklarla ıslatılması ve sıkıtırılmasıyla salanmaktadır. Nem kaybının önlenmesi için oluturulan kompostun üzerine toprak örtülmektedir. Belirli zaman aralıklarında karıtırılarak buday saplarının iyice çürümesi beklenir. Mantar, geliim döneminde güne ııına ihtiyaç duymamaktadır. Eer ıık alırsa apkada lekeler oluur ve bu durum kalitenin bozulmasına sebep olur. Miselin geliimi sırasında

5 havalandırma; odada yükselen ısı ve nem oranını azaltmak için yapılır. Mantarın gelitii ortamda CO 2 miktarının yükselmesi verimin hızla dümesine neden olmaktadır. Gelien mantarlar, aerobik canlılar oldukları için mutlaka O 2 ne ihtiyaç duyarlar. Kültür mantarı üretiminde kullanılan en elverili kompost tavuk gübresi ile yapılan komposttur. Kompost oluturmak için buday sapı, buday kepei, tavuk gübresi, amonyum nitrat, üre, pamuk tohumu küspesi ve alçı kullanılmaktadır. Kompost karıımı oluturulduktan sonra kompost oluum sürecinde etkili olan ancak ticari mantar üretiminde istenmeyen mikroorganizmaları ve patojenleri baskılamak için 60 ºC de yaklaık 6 gün süren pastörizasyon ilemi uygulanmaktadır. Pastörizasyon ileminden sonra komposta, üretilecek ticari mantarın ekimi yapılmaktadır. Tohum olarak, buday tohumuna sardırılmı mantarın (Agaricus bisporus ) vejetatif yapısı olan miseller hazırlanan kompost üzerine ekilir. Miselin komposta sarımı sırasında odada 20-25ºC ısı olmalıdır. 25ºC ısının üzerinde miselin geliimi yavalar. 30ºC de misel ölür. Misel geliimi gün beklendikten sonra örtü topraı ilave edilerek kökün tutunabilecei misellerin yumaklatıı ve suyu iyi tutar hale gelmektedir. Örtü topraı örtüldükten sonra ısının düürülmesi gerekir. Bu devrede ısı 15-18ºC arasında olmalıdır. 15ºC nin altında misel sarımı ve gelimesi yava olup verim az olmaktadır. 18ºC nin üzerindeki ısıda ise mantar verim ve kalitesinde düüklük görülmektedir. Su tutma kapasitesi az olan örtü topraı, mantar veriminin de dümesine neden olur. Örtü topraı atıldıktan gün sonra hasat yapılmaya balanmaktadır. Mantar geliimi takip edilerek belirli zaman aralıklarında hasat yapılmaktadır. Hasattan sonra geriye kalan kısım atık mantar kompostu olarak bilinir ve bu karıım çounlukla depolama alanlarına bırakılır. Odalar boaltılıp yeniden üretime ilk basamaktan balanır. Bu durumda mantar üretiminin kompostun oluturulmasından odalardan boaltılmasına kadar geçen süre toplamda gün arasında deimektedir. Kompost, içerisinde birçok lignoselülozik substrat içermektedir ve süreç ilerledikçe substratlar parçalanarak daha kolay parçalanabilir organik son ürünler oluur. Atık olan mantar kompostunun en verimli ekilde kullanılması bizim temel hedeflerimizden biridir. Bir dier önemli hedefimiz ise daha kaliteli bir tarım için yüksek nem ve organik madde içeriine sahip olan atık mantar kompostunu gübre olarak kullanmaktır. Bunun yanı sıra topraın fiziksel özelliklerinin, topraın verimliliinin ve ürün performansının deerlendirilmesi için atık mantar kompostu, biyoremediasyon ileminde kullanılabilir. Biyolojik olarak parçalanmaya sebep olan enzimler, atık mantar

6 kompostunda yüksek oranda bulunduu için enzim kaynaı olarak da faydalanılır. Bunların dıında atık mantar kompostu biyogaz oluturmada kullanılır. Bu çalımada atık kompostta incelenen be enzimden dört tanesi (-amilaz, karboksimetil selülaz, ksilanaz ve -glukosidaz) hidrolaz sınıfının üyesi olup beinci enzim (lakkaz) oksido-redüktaz sınıfının üyesidir Alfa amilaz Amilazlar hidrolazlar grubuna giren, niasta ve glikojen moleküllerini hidrolize eden enzimlerdir. -amilaz enzimi, niasta molekülündeki baları parçalayarak glikoz, maltoz, maltotrioz oluumunu salar. Niasta, çok sayıda glikoz molekülünün farklı ekillerde balanmasıyla olumu polisakkarit özellikte bir bileiktir. Bazı bakteriler ve mantarlar tarafından üretilen -amilaz, -amilaz, glikoamilaz ve glikoizomeraz gibi enzimler niastayı parçalama yeteneine sahiptirler. Uluslararası Biyokimya Birlii nin yaptıı sınıflandırmaya göre - amilaz, eter hidrolaz grubunda yer almaktadır ve - 1,4 glukanglukanohidrolaz (E.C ) olarak adlandırılmaktadır (Telefoncu,1993.) Bu enzimlerle ilgili ilk çalıma Ohlsson un 1930 yılında yapılmıtır. Malt substratından elde ettii parçalayıcı enzimleri alfa () ya da beta () amilazlar olarak isimlendirmitir. Amilazlar endoamilazlar ve ekzoamilazlar olmak üzere balıca iki grupta da incelenebilmektedir. Bugün ise amilazlar, niastaya etki mekanizmaları ve oluturdukları ürünlere balı olarak -amilaz, -amilaz ve amiloglikosidaz olmak üzere 3 gruba ayrılmıtır. Amilaz enziminin substratı olan niasta, bitkilerin bir depo karbonhidratı olup, D- glukoz birimlerinden oluan ve (C 6 H 10 O 5 ) n kapalı formülü ile gösterilen bir moleküldür. Amiloz ve amilopektin denen 2 farklı yapıdaki polisakkaritten olumutur, dolayısıyla heterojen yapıdadır -Amilaz ticari olarak kullanılan ilk enzimdir yılında Japonya da tekstil endüstrisinde haıl alma ilemi için ticari amaçla üretilmitir. Tekstil endüstrisinde dokuma sırasında ipliklerin salam ve düzgün olması ve daha dayanıklı olup kopmaması için iplikler niasta içeren bir çözelti ile muamele edilmektedirler. Bu ileme haıllama adı verilir. Kuma dokunduktan sonra, kumataki fazla niastanın

7 uzaklatırılması gerekir. Bu ileme de haıl alma adı verilmektedir. Haıl alma ajanı olarak da yaygın olarak -amilaz enzimi kullanılmaktadır (Tarakçıolu, 1979; Sarıkaya 1995; Cheetham, 1995). Bu yaklaımdan sonra -amilazın uygulama alanı oldukça genilemi ve çeitlenmitir. Daha sonraki yıllarda -amilaz enzimi niasta ileme endüstrisinde niasta sıvılatırma ajanı olarak kullanılmıtır yılında ise -amilaz ve amiloglukozidaz kullanılarak niastadan toz ve kristal dekstrozun endüstriyel üretimine balanmıtır (Sarıkaya, 1995). -Amilaz enziminin dier bir kullanım alanı ise fırıncılık ürünleridir (Hamer, 1995). Ekmek yapımında gerek fermantasyon gerekse piirme sırasında ekmein kabarmasını, hacim kazanmasını salayan CO 2 gazıdır. Maya fermantasyonunun gerçekletirilmesi her eyden önce ortamda yeterli miktarda fermente olabilir ekerin varlıına balıdır. Ancak unlarda maya faaliyeti için gerekli fermente olabilir eker miktarı çok düük (% 0,1-0,5), niasta miktarı ise çok yüksektir. Amilaz enzimleri unda mevcut bulunan niastayı (% 4-10) ve jelatinize olmu niastayı parçalayarak fermente olabilir ekerleri oluturmaktadırlar. Ancak -amilaz salam budaydan çekilen unda çok az miktarda bulunmaktadır. Yine unda bulunabilecek - amilaz miktarı un verimine balı olarak deimektedir. Bu enzimler tekstil ve kaıt endüstrisinde, glikoz ve fruktoz urupları ve tutkal üretiminde, alkol fermantasyonunda kullanılmaktadırlar. Alkol üretiminde hammadde olarak kullanılan niastalı materyaller -amilaz enzimi ve amiloglukozoksidaz enzimleri ile muamele edilmektedir (Sarıkaya, 1995). Meyve suyu endüstrisinde de özellikle elma ve armut sularının berraklatırılmasında -amilaz kullanılmaktadır. Meyveler tam olgunlamadan toplandıında meyve halen niasta içermektedir. Bu durum ise meyve sularında bulanıklıa yol açmaktadır. Bu sorun ortama -amilaz ilave edilerek giderilebilmektedir (Eki, 1988, Sarıkaya, 1995). -Amilazların dier bir kullanım alanı ise deterjan üretimidir. Enzimler deterjan katkısı olarak ilk kez 1913 yılında Alman kimyacı Otto Röhm tarafından kullanılmıtır. Bu amaçla günümüzde enzim üreticileri sıvı ve toz her tip deterjan için farklı formüllendirilmi proteazlar üretmektedirler. Porteazlara ek olarak -amilaz, selülaz ve lipaz gibi enzimler de deterjanlara katılmaktadır. Ayrıca proteazlar dıında lipazlar, selülazlar ve -amilazların da yaygın kullanılmasının desteklenmesi deterjan sektöründeki enzimlerin farklı bakı açıları kazanmasına neden olacaktır (Telefoncu, 1997). Amilazlar niasta ve glikojen moleküllerini hidrolize eden ekstraselüler enzimlerdir. Bu enzimler hayvanlar ve bitkiler tarafından da sentezlenmesine ramen;

8 kontrollü koullarda kısa sürede ürün elde edilmesinden dolayı mikroorganizmalar asıl kaynaı oluturmaktadır. Mikroorganizmalar içerisinde Aspergillus niger, A. oryzae, A. candidus gibi bazı funguslar ile Pseudomonas, Saccharophila bazı Clostridium ve Bacillus türleri ve alt türleri gelmektedir (Sarıkaya, 1995). Enzim protein yapısında olduundan enzim aktivitesi ph, sıcaklık gibi bazı faktörlerden etkilenmektedir. -Amilazların optimum ph aralıı enzimin elde edildii kaynaa göre farklılık göstermektedir. Sıcaklık, ph gibi enzim aktivitesine etkili faktörlerin yanı sıra çeitli metal iyonlarının da aktiviteyi etkiledii aratırmalarla belirlenmitir. Enzim aktivite gösterebilmek için Ca ++ iyonlarına ihtiyaç duyan bir metallo proteindir. Kalsiyum, ekstrem ph ve sıcaklıklarda pepsin, tripsin ve papain gibi proteazlara karı enzimi dayanıklı kılmaktadır. -amilazın katalitik aktivitesi için gerekli olan bu metalin enzime balanma gücü enzim kaynaına balıdır (Sarıkaya, 1995). Klor iyonu da enzim stablizasyonu için gereklidir. Ayrıca Cl - iyonu enzim aktivatörüdür. Enzim aktivitesini artıran bu gibi iyonların yanı sıra bazı iyonlar ve maddeler enzim aktivitesini olumsuz etkilemektedir. Örnein; Cu, Hg ve Pb gibi aır metaller enzimi inhibe etmektedir. Bunun yanı sıra üre de -amilazı inhibe etmektedir., 1.3. Selülaz Selüloz, bitki biyokütlesinin yaklaık % 40 ını oluturan bir substrattır. Selüloz genellikle bitki kalıntıları, özellikle huhubat sapları ve sonbaharda dökülen yaprakların büyük kısmını oluturmaktadır. Yaklaık glikoz biriminin -1,4- glikozidik balar ile düz bir ekilde balanması ile oluur. Selülozun suya karı yüksek çekicilii olmasına ramen, suda hiç çözünmez. Selüloz glikoza, en az üç farklı enzimin birlikte çalıması ile hidrolize olabilir. Bu enzimler; endoglukanaz, ekzoglukanaz ve - glukosidaz dır. Lignin, selüloz ve hemiselüloz huhubat saplarının en önemli kısımlarıdır. Bu maddeler hücre duvarları içinde yer alır. Birinci fermantasyon sırasında bu maddeler parçalanır ve ileride mantarın besin maddesi kaynaını oluturur. Bu bakımdan mantar kompostunda bir bitki materyaline yer verirken, onun yapısı ve içerdii maddelerin bilinmesi gerekir. Selülozu hidrolize eden enzimler geni çapta mantar ve bakterilerden elde edilmektedir. Böyle enzimler çeitli biyoteknolojik uygulamalarda kullanılmaktadır. Ticari olarak en çok kullanılan selülaz Trichderma sp. tarafından üretilmektedir. Ayrıca

9 selülazlar Aspergillus, Penicillium, Basidiomycetes ve Bacillus türlerinden de elde edilmektedir. Selülaz enzimi, Uluslararası Biyokimya Birlii nin yaptıı sınıflandırmaya göre E.C endohidrolaz olarak kodlanmı olup karboksimetil selülaz olarak da isimlendirilmektedir. Selülolizik enzimler, sıvı kazancını arttırmak ve iyi bir renk elde etmek için alkol üretiminde kullanılmaktadır. Deterjanlarda selülazın varlıı renklerin canlanmasına, yumuamasına ve partikül halindeki topraın uzaklamasına neden olmaktadır. Ayrıca selülaz kot pantolonların biyolojik olarak talanmasında kullanılmaktadır. Selülazın dier kullanım alanları, selülozik biyokütlenin ve yemlerin besin deerini ve sindirilebilirliliini artırmak, zirai ve endüstriyel atıkların enzimatik sakkarifikasyonudur. Selülozik materyallerin enzimatik hidrolizi üzerine gerçekletirilen biyoteknolojik ilemler günümüzde oldukça artmıtır. Yenilenemeyen kaynakların giderek azalması; selülozu gıda, enerji, yakıt ve dier ürünler için temel ham madde haline getirmitir. Selüloz, bitkiler tarafından büyük miktarlarda üretilen çok önemli bir ham maddedir ve öncelikle lignin ile iliki kurarak lignoselülozu meydana getirirler. Lignoselülozdan, lignin bariyerini ayırmak için ön muamele gerekmektedir Ksilanaz Ksilanazlar (E.C ,_-1,4-D-xylanohydrolase), pentozanazlar veya hemiselülazlar olarak da isimlendirilmektedir. Ksilanaz enzimleri, polimer yapıyı ksilobioz ve ksiloz oligomerlerine ve bunların çesitli alt birimlerine parçalarlar. Ksilan, yüksek bitkilerin hücre duvarının hemiselülozik kısmının temel bileenidir ve yüksek potansiyelde kullanılı son ürünlere parçalanabilen ikinci en bol kaynaktır. Bitki hücre duvarları mikroorganizmaların canlı bitki dokusuna geçiini engellemek için bir bariyer meydana getirmektedir (Gamerith ve ark., 1992). Doal olarak bulunan lignoselülozik bitki biokütlesinin içeriinin % unu heterojen polisakkaritler olan ve selülozla ilikili bir ekilde bulunan hemiselülozik materyaller oluturur. Biokütle, dünyanın yakıt ihtiyacını karılayan ve yeterince kısa bir döngüye sahip olan alternatif doal kaynaklardır. Ksilan yüksek yapılı bitkilerin hücre duvarının hemiselülozik kısmının temel bileenidir ve yüksek potansiyelde kullanılı son ürünlere parçalanabilen ikinci en bol kaynaktır (Yang ve ark., 1995; Salles ve ark., 2000). Pek çok bakteri ve mantar ksilanı sindirmek için ksilanaz enzimine ihtiyaç duymaktadır (Gamerith ve ark., 1992; Salles ve ark., 2000).

10 Ticari olarak satılan ksilanazlar çounlukla bakteriyel ve fungal kaynaklardan elde edilmektedir. Ksilanaz üretiminde yararlanılan bakteri ve fungus türlerine örnek olarak; Aspergillus niger, Aspergillus oryzae, Bacillus licheniformis, B. subtilis, Trichoderma longibrachiatum, Trichoderma reseii ve Thermoascus aurantiacus örnek olarak verilebilir. Büyük bir kısmı lignin, selüloz ve hemiselülozdan oluan lignoselülozlar yeryüzünde en çok bulunan doal polimerlerdir. Yeryüzüne ulaan güne enerjisinin %0,1 i bitkilerin fotosentezi sonucu tutulmaktadır. Ksilan bitkilerde en fazla bulunan hemiselülozdur ve yüksek bitkilerin toplam kuru maddelerinin %35 ini oluturarak selülozdan sonra ikinci sırada yer alır. Ksilanaz parçalanması için endo ve ekzo beta ksilanaz ile beta-ksilanaz dıında birçok enzime ihtiyaç duyulmaktadır. Beta ksilanaz yem ve kaıt sanayinin yanı sıra -amilaz enzimi ile birlikte fırıncılık sanayinde de kullanılmaktadır. Ksilanın yemlerde kısmi olarak hidrolizi rumen sindirimi esnasında selülaz enzimlerinin yemdeki selüloza ulaımını kolaylatırır. Ksilanın yemden tamamen uzaklatırılması barsak rahatsızlıklarına neden olacaından arzu edilmemektedir. Ksilanaz enzimleri mikroorganizmalarda oldukça yaygın olarak bulunmaktadır. Etki ettikleri substrat tipleri, etki mekanizmaları, inhibitörlerle olan reaksiyonları ve kinetik kapasitelerindeki farklılıklardan dolayı bütün ksilanaz tipleri ekmek yapımında kullanılmaya uygun deildir. Ekmek yapımında kullanılmaya uygun olan ksilanazlar, daha çok suda çözünemeyen arabinoksilanlar üzerine etkili olanlardır. Bu nedenle patojenler ve saprofitler hücre duvarı parçalayan enzimler üretmektedirler. Çevresel düzenlemeler kaıt ve kaıt hamuru endüstrisinde aartma ileminde klor kullanımını sınırlamıtır (Yang ve ark., 1995). Günümüzde çevreyi endüstriyel atıklardan korumak için kaıt ve kaıt hamuru endüstrisinde mikrobiyal enzim sistemlerinin uygulanması önem kazanmıtır (Lin ve ark., 1999). Bu nedenle çevre kirliliini indirgeme yaklaımlarından biri, kaıt hamurunun ksilanaz kullanılarak ön ilemlerden geçirilmesidir. Bu yaklaım, aartma kimyasallarının özellikle de klor bileiklerinin önemli derecede indirgenmesine ve kirliliin azaltılmasına izin vermektedir (Christov ve ark., 1996). Kaıt hamurunun ksilanaz kullanılarak aartılması ilemi oldukça gelecek vaat etmektedir. Bu alandaki ilk çalımada 1986 da kaıt hamurunu aartmak için endoksilanazların kullanımının kimyasalları indirgedii bildirilmitir. Pek çok aratırma ise bu gözlemi dorulamı, geniletmi ve bu teknolojiyi ticari bir duruma

11 getirmitir (Gressesse, 1999). Ksilanazlar, aaç kabuklarının çıkartılmasında, geri dönütürülmü liflerin boyasının çıkarılmasında ve kaıt hamurunun çözülmesinin hazırlıı için selülozun saflatırılmasında önemli derecede kullanılmaktadır (Yang ve ark., 1995). lk ksilanaz ile aartma çalımaları mantar ve mayaların bilinen enzimlerinin kullanımına odaklanmıtır. Ancak bunların aktivite gösterdikleri optimum ph asidiktir. Aartma ilemi ise güçlü alkali koullar altında gerçekletirilmektedir. Bu nedenle alkali koullar altında enzimatik aartma ileminde fonksiyon gösterebilmesi, enzim için oldukça önemli bir karakteristik özelliktir. Termostabil alkali ksilanazların kullanımı enzimle kaıt hamuru aartma için ph ve sıcaklık ayarlamalarını oldukça indirgeyerek önemli derecede teknik ve ekonomik avantaj salamıtır. Ayrıca ksilanaz, ıra ve meyve suyunun arıtılması, meyve ve sebzelerin suyunun elde edilmesi için kullanılmaktadır (Wong ve ark., 2000). Ksilanazın dier önemli bir kullanım alanı ise yem endüstrisidir. Aırlık kazancında ve çavdarla beslenmi ızgaralık piliç için yem dönütürme verimindeki daralma intestinal viskosite ile ilikilidir. Piliçlerin çavdar tabanlı diyetlerine ksilanazın katılması intestinal viskositenin indirgenmesine böylece hem piliçlerin aırlık kazancında hem de yemlerin dönütürülmesindeki etkinlii arttırmaktadır (Wong ve ark., 2000). Ksilan, zirai ve gıda endüstrilerinin atıklarında yüksek miktarlarda bulunurlar. Bu nedenle, ksilanaz atık sudaki ksilan ı ksiloz a dönütürülmesi için kullanılır. Enzimatik hidrolizin etkili ilemlerinin gelitirilmesi hemiselülozik atıkların muamelesinde yeni umutlar ortaya çıkarmıtır (Wong ve ark, 2000) glukosidaz -glukosidaz (EC ), sellobiaz olarak da isimlendirilir. Bitkisel polisakkaritlerin ana bileeni olan selülozun hidrolizinden sorumlu olan hidrolaz sınıfı enzimlerden biridir. -1,4 glikozidik baı ile balı glikoz monomerlerinden oluur. Selülozun hidrolizi selülozu daha küçük birimlere parçalayan endo -1,4 glukonaz (EC ) ile balatılır. -glukosidaz sellobiozun iki molekül glukoza hidrolizini katalizleyerek selülozun tamamen degradasyonunu tamamlar. Bu hidroliz ile sellobiyozu kullanamayan mikroorganizmalar için kullanılabilir karbon kaynaı olan glukoz ortama verilmi olur. Bu nedenle -glukosidaz selülozun hidrolizinde hız

12 sınırlayıcı bir faktördür. -glukosidazlar esas olarak toprak mikrobiyal heterotrofları olan Mucor ve Actinomucor gibi Mucorales (Fungi) türleri tarafından sentezlenir. Bu mikroorganizmalarda -glukosidaz sentezi selüloz parçalanma ürünleri olan sellobiyoz, glukoz ve glukoz metabolitleri tarafından indüklenir. Son yıllarda toprak kalitesinin biyolojik indikatörleri olarak ekstraselüler enzimlerin kullanımına yönelik ilgi giderek artmaktadır. Kolay ölçümleri, ekolojik önemleri, çevresel strese karı duyarlı olmaları ve toprak ileme metotlarına hızlı yanıt vermeleri bu ilginin ana sebebidir. -glukosidaz aktivitesi kompostlama sürecinin ve toprak kalitesinin izlenmesinde önemli bir enzimdir. Çünkü kompostlama ve toprak kalitesinin temel faktörü olarak kabul edilen organik madde döngülerinde merkezi bir role sahiptir. Aratırmalar, - glukosidaz aktivitesinin kompostta yaygın olması, selüloz degradasyonuna karıan üç enzimin etkinliinin kolayca belirlenebilmesine olanak salaması, toprak organik maddesinin (SOM) dönüümü üzerine fiziko-kimyasal faktörlerin etkisinin incelenmesinde önemli bir indikatör olarak kabul etmektedirler Lakkaz Lakkaz (benzenediol: oksijen oksidoredüktaz; EC ) enzimleri, oksidoredüktaz sınıfına ait bir enzimdir. Hem fenolik hem de fenolik olmayan ligninle ilikili bileikleri okside edebildii gibi biyolojik yıkıma dirençli olan çevre kirleticilerini de oksitleyebilmektedirler. Buna ilaveten, elektron alıcısı olarak NAD(P) + gibi pahalı kofaktörler yerine moleküler oksijeni kullanmaları ve zararlı olan hidrojen peroksite gereksinim duymamaları gibi nedenlerle, lakkaz enzimleri son zamanlarda oldukça ilgi çekici bir aratırma alanı oluturmaktadırlar. Lakkaz enzimlerinin sahip olduu bu oksidasyon yetenei bazı endüstriyel ve biyoteknolojik süreçlerde bu enzimlerin oldukça kullanılı olarak uygulanmasına yol açmaktadır. Bu tip endüstriyel ve biyoteknolojik uygulamaların çounluunu ise kâıt ve kâıt hamuru endüstrisi, tekstil ve petrokimya endüstrilerinden kaynaklanan atık suların detoksifikasyonu ve çeitli biyosensörler olarak kullanımı oluturmaktadır. Lakkazlar aynı zamanda anti kanser ilaçların üretimi için katalist olarak ve hatta kozmetik ürünlerinde katkı maddesi olarak dahi kullanılmaktadırlar. Buna ilaveten lakkaz enzimleri, herbisidler, pestisidler ve patlayıcılar gibi ksenobiyotik bileiklerle kirlenmi topraklardan ve sulardan bu tip

13 kirleticileri uzaklatırma ve polimerik ürünler oluturma kapasiteleri nedeniyle, biyoremediasyon ajanları olarak da kullanılabilmektedirler. Enzimatik oksidasyon teknikleri, meyve sularında, biralarda ve araplarda kararmaya, puslanmaya ve bulanıklıa yol açan istenmeyen fenolik bileiklerin giderilmesi amacıyla ve tekstil, gıda sanayiinde, odun ileme, farmasötik ve kimya gibi oldukça farklı endüstriyel alanlar için potansiyel bir uygulama alanına sahiptirler. Elektron alıcısı olarak moleküler oksijen üzerinde geri dönüen enzimler en çok ilgi çeken enzimlerdir. Bu nedenle, yukarıda bahsedilmi olan amaçlar için lakkaz enzimi özellikle tercih edilmektedir. Lakkaz mediatör sistemler (LMS) (lakkaz aracılıklı sistemler) ise kaıt hamurunun delignifikasyonu ve beyazlatılması, organik kirleticilerin oksidasyonu, çaylardaki drogların ve fenollerin analizi gibi biyosensörlerin veya biyoyakıt hücrelerinin gelitirilmesi, polimer sentezi, tekstil boyalarının renk giderimi, bioremediasyon, fungisidaller, meyve sularının ve arapların berraklatırılması gibi çok sayıdaki sürece uygulanmıtır. Claus ve ark., ise LMS nin tekstil boyalarının renk giderimlerini artırdıını, hatta lakkaz aracılıı ile parçalanmaya karı dirençli olan bazı tekstil boyalarının dahi renk giderimlerinin gerçekletirildiini belirlemilerdir. Tekstil endüstrisi boyar madde üretiminin 2/3 ünü kullanmaktadır ve tekstil ürünlerinin ilenmesini salayan ya ilemler esnasında büyük hacimlerde su ve kimyasal madde tüketilmektedir. Tekstil sanayinde kullanılan kimyasal ajanlar ise kimyasal içerikleri açısından oldukça çeitli olup, inorganik bileiklerden polimerlere ve organik ürünlere kadar deimektedir. Tekstil sanayiinde kullanılan ticari boyaların çeitlilii çok fazla olup, bu boyaların yıllık üretimi de yüksektir. Kimyasal yapıları nedeni ile tekstil boyaları ııa, suya ve farklı kimyasal oksitleyici ajanlara maruz kaldıklarında ise renk solmalarına karı oldukça dirençlidirler ve sentetik orijinleri nedeniyle bu boyaların çounun renk giderimlerini (dekolorizasyon) salamak da oldukça zordur. Bu boyaların parçalanma ürünleri çok daha toksik olabildiinden, tekstil boyası içeren atıkların muamelesinde fiziko-kimyasal yöntemler yerine enzimatik yöntemler tercih edilmektedirler. Ksenobiyotiklerle birlikte polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) toprak kontaminasyonunun temel kaynaını olutururlar. Bu nedenle, bu tür bileiklerin parçalanması çevre açısından oldukça önemlidir. Lakkaz enzimlerinin katalitik özellikleri ise PAH lar ve klorofenoller gibi bileiklerin parçalanmasında kullanılabilir. Son zamanlarda yapılan bir çalımada ise, Trametes modesta kaynaklı lakkaz

14 enziminin 2,4,6- trinitrotoluen (TNT) degredasyon ürünlerinin immobilizasyonunda rol aldıını göstermilerdir. Lakkaz enzimleri indirgenmi TNT metabolitlerini organik toprak matriksine balayabilmekte, böylece de sava amaçlı kullanılan patlayıcı kalıntılarının detoksifikasyonu salanmaktadırlar. Bu tip uygulamalar için, ksenobiyotik bileiklerle kontamine olmu toprakların lakkaz enzimlerini üreten mikroorganizmalar ile kontamine edilerek iyiletirilmesini salamak en ekonomik ve kullanılı metottur. Lakkaz enzimlerinin ticari uygulamalarının önündeki en önemli engel yeterli enzim stounun bulunmaması ve redoks-aracılarının fiyatıdır. Bu problemlerin çözümüne yönelik önemli çalımalar ise son zamanlarda yapılmaktadır. Bu nedenle, lakkaz enzimlerinin ucuza ve aırı üretimini salayacak olan heterolog konakçıların aratırılması ve aynı zamanda da bu enzimlerin çok daha aktif ve güçlü olması için kimyasal veya protein mühendislii yöntemleri ile modifiye edilmelerine yönelik çalımaların sürdürülmesi gerekmektedir (Münir, 2009). 2. Yöntem 2.1. Örnek Alımı Aratırmada kullanılan örnekler zmir-foça yolu üzerinde bulunan PE-MA kültür mantarı çiftliinden alındı. Raf sistemi uygulanan mantar çiftliinde örnekler kültivasyon ortamından ve kompostun 3 farklı aamasında alındı. Örnekler sırasıyla; kompostlama süreci sonunda örtü topraı atılmadan önce, birinci hasat bitimi ve ikinci hasat bitiminden sonra örtü topraı kaldırılarak alındı. Denemeler örneklerin alındıı gün yapılmı olup örnekler üç tekrarlı olarak çalııldı Ekstraksiyon Alınan atık kompost örneklerindeki enzim aktivitelerini belirlemek için ilk olarak enzimin ekstraksiyon ilemine tabi tutulması gerekir. Bu ilemde enzim aktivitesinin miktarına etki edebilecek nötral ve alkali proteazların inhibisyonu amacıyla içinde 1 mm EDTA (etilen daimin tetra asetik asit), 1mM PMSF (fenilmetilsülfonilflorid) ilave edilmi 20 mm sodyum asetat tamponu (ph:5) hazırlandı. Ayrıca enzimlerin tampon çözeltisine geçiini arttırmak amacı ile yüzey gerilimini düüren %0,1 lik Tween 80 çözeltisi de tampona ilave edildi. Örnekler 1/10 oranında hazırlanan tampon içerisinde 1 saat 4 C de çalkalamalı inkübatörde muamele edildi. nkübasyon sonunda karıım 5000

15 rpm de 4 C de 20 dakika santrifüjlendi. Santrifüj sonunda santrifüj tüplerindeki çökelek üzerinde kalan sıvı kısım (supernatant) enzim aktivitesi ölçümlerinde kullanıldı Enzim Aktivitelerinin Ölçümü Süpernatant içindeki -amilaz, ksilanaz ve selülaz enzimlerinin aktivitelerinin hesaplanmasında DNS (dinitro salisilik asit) yöntemi kullanıldı. -glukosidaz enziminin aktivitesi, sentetik bir substrat olan p-nitrofenil -D hidrolizi sonucu açıa çıkan nitrofenil miktarının ve Lakkaz aktivitesi ise ABTS nin oksidasyonu sonucu oluan ürün miktarının spektrofotometrik olarak belirlenmesi ile saptandı. Uygun reaksiyon koullarında inkübasyondan sonra okunan absorbans deerleri -amilaz, ksilanaz, selülaz ve -glukosidaz enzimlerinin hacimsel aktivitelerinin hesaplanmasında kullanıldı. Hacimsel enzim aktiviteleri aaıdaki formül kullanılarak hesaplandı. Hacimsel Enzim aktivitesi(unit/ml) =[(Abs/Eim) X Reaksiyon Hacmi(ml)/Zaman(dak.) X Enzim Hacmi]X Seyreltme katsayısı Lakkaz enziminin hacimsel aktivitesinin hesaplanmasında ise aaıdaki formül kullanıldı. Hacimsel Enzim aktivitesi = [Abs 420 X V T X 10 6 ] / [ X V E X t(süre)] X Seyreltme Faktörü Aratırmada kullanılan tüm enzimlerin spesifik aktivitesi aaıdaki formülden yararlanılarak hesaplandı. Spesifik Enzim Aktivitesi (Unit / mg protein)=hacimsel aktivite/protein miktarı DNS Yöntemi: DNS Reaktifinin Hazırlanması DNS reaktifi enzim aktivitelerini durdurmakla görevlidir. %1 lik DNS çözeltisi hazırlanırken 1 gr DNS, 20 ml 2 M NaOH çözeltisi içerisinde çözüldü. Karıım, kaynar suda üzerine 50 ml distile su ilave edilerek çözülmeye devam edildi. Tamamen

16 çözünme gerçekletikten sonra 30 gr K-Na- tartarat ilave edilip hacim 100 ml ye tamamlandı milaz Enzim Aktivitesinin Belirlenmesi Enzim aktivitesini belirlemek için 0,2 g niasta substratı, 20 ml 0,02 M ph:7 fosfat tamponunda çözüldü. Hazırlanan niasta çözeltisinden 0,9 ml temiz tüplere aktarıldı ve üzerine 1/10, 1/20, 1/40 enzim seyreltmeleri ile 1 ml ye tamamlandı. Reaksiyon karıımı 37ºC de 5 dakika bekletildi. Üzerlerine 1 er ml DNS reaktifi ilave edilerek 10 dakika kaynar suda tutuldu. Üzerine 10 ml distile su eklenir ve 1 er ml alınarak 540 nm de absorbansları okundu (Resim 1). Resim 1. -milaz Enzim Aktivite Tayini. Bir unit -amilaz aktivitesi (unit/ml) reaksiyon koullarında 1 mg glukoz oluturan enzim miktarı olarak belirlendi. Bu, hacimsel aktivite olarak da ifade edilir. Hacimsel aktivitenin mg daki protein miktarına bölünmesi ile enzimin spesifik aktivitesi (unit /mg protein) hesaplandı. Maltoz Standart Grafiinin Hazırlanması 2 g maltoz 24 saat 65 C de kurutuldu. Kurutulan maltozdan 0,2 gram tartılarak 20 ml 0,02 M ph: 7 fosfat tamponu içerisinde çözüldü, vortekste karıtırıldı. 0,02 M ph:7 fosfat tamponu ile 1 mg/ml; 0,8 mg/ml; 0,6 mg/ml; 0,4 mg/ml; 0,2 mg/ml; 0,1 mg/ml lik seyreltmeler yapıldı. 37ºC 5 dakika bekletildi. Üzerine 1 er ml DNS reaktifi eklenerek kaynar suda 10 dakika muamele edilen reaksiyon karıımına 10 ml distile su ilave

17 edildi. Bu karıımın 1 er ml si küvetlere alınarak spektrofotometrede 540 nm dalga boyunda absorbans deeri okundu. DNS yönteminin uygulanması ile elde edilen A 540 deerleri kullanılarak maltoz standart grafii çizildi. Bu grafikten faydalanarak enzim aktivitesi hesaplandı Ksilanaz Enzim Aktivitesinin Belirlenmesi Enzim aktivitesini belirlemek için 0,2 g ksilan substratı, 20 ml 0,1 M ph:7 fosfat tamponunda çözüldü. Hazırlanan ksilan çözeltisi 0,9 ml temiz tüplere aktarıldı ve üzerine 1/10, 1/20, 1/40 enzim seyreltmeleri ile 1 ml ye tamamlandı. Reaksiyon karıımı 37ºC de 20 dakika bekletildi. Üzerlerine 1 er ml DNS reaktifi ilave edilerek 10 dakika kaynar suda tutuldu. Üzerine 10 ml distile su eklendi ve 1 er ml alınarak 540 nm de absorbansları okundu (Resim 2). Resim 2. Ksilinaz Enzim Aktivite Tayini. Bir unit ksilanaz aktivitesi (unit/ml) reaksiyon koullarında 1 mg ksiloz oluturan enzim miktarı belirlendi. Bu deer hacimsel aktivite olarak da ifade edildi. Hacimsel aktivitenin mg daki protein miktarına bölünmesi ile enzimin spesifik aktivitesi (unit /mg protein) hesaplanmı oldu. Ksilan Standardının Hazırlanması 2 g D-ksiloz 24 saat 65 C de kurutuldu. Kurutulan D-ksiloz 0,2 gram tartılarak 20 ml 0,1 M ph: 7 fosfat tamponu içerisinde çözüldü, vortekste karıtırıldı. 0,1 M ph:7 fosfat tamponu ile 1 mg/ml; 0,8 mg/ml; 0,6 mg/ml; 0,4 mg/ml; 0,2 mg/ml; 0,1 mg/ml lik seyreltmeler yapıldı. 40 C de 20 dakika bekletildi. Üzerine 1 er ml DNS reaktifi eklenerek kaynar suda 10 dakika muamele edilen reaksiyon karıımına 10 ml distile su

18 ilave edildi. Bu karıımın 1 er ml si küvetlere alınarak spektrofotometrede 540 nm dalga boyunda absorbans deeri okundu. DNS yönteminin uygulanması ile elde edilen A 540 deerleri kullanılarak D-ksiloz standart grafii çizildi. Bu grafikten faydalanarak enzim aktivitesi hesaplandı Selülaz Enzim Aktivitesinin Belirlenmesi Enzim aktivitesini belirlemek için 0,2 g karboksimetilselüloz substratı, 20 ml 0,2 M ph:5 asetat tamponunda çözüldü. Hazırlanan karboksimetilselüloz çözeltisi 0,9 ml temiz tüplere aktarılır ve üzerine 1/10, 1/20, 1/40 enzim seyreltmeleri ile 1 ml ye tamamlandı. Reaksiyon karıımı 37ºC de 45 dakika bekletildi. Üzerlerine 1 er ml DNS reaktifi ilave edilerek 10 dakika kaynar suda tutuldu. Üzerine 10 ml distile su eklenir ve 1 er ml alınarak 540 nm de absorbansları okundu (Resim 3). Resim 3. Selülaz Enzim Aktivite Tayini. Bir unit selülaz aktivitesi (unit/ml) reaksiyon koullarında 1 mg glukoz oluturan enzim miktarı belirlendi. Bu deer hacimsel aktivite olarak da ifade edildi. Hacimsel aktivitenin mg daki protein miktarına bölünmesi ile enzimin spesifik aktivitesi (unit /mg protein) hesaplanmı oldu. Glukoz Standart Grafiinin Hazırlanması 2 g glukoz 24 saat 65 C de kurutuldu. Kurutulan glukozdan 0,2 gram tartılarak 20 ml 0,2 M ph: 5 asetat tamponu içerisinde çözüldü, vortekste karıtırıldı. 0,2 M ph:5 asetat tamponu ile 1 mg/ml; 0,8 mg/ml; 0,6 mg/ml; 0,4 mg/ml; 0,2 mg/ml; 0,1 mg/ml lik seyreltmeler yapıldı. Karıımlar 37 C 45 dakika bekletildi. Üzerine 1 er ml DNS reaktifi

19 eklenerek kaynar suda 10 dakika muamele edilen reaksiyon karıımına 10 ml distile su ilave edildi. Bu karıımın 1 er ml si küvetlere alınarak spektrofotometrede 540 nm dalga boyunda absorbans deeri okundu. DNS yönteminin uygulanması ile elde edilen A 540 deerleri kullanılarak glukoz standart grafii çizildi. Bu grafikten faydalanarak enzim aktivitesi hesaplandı Glukosidaz Enzim Aktivitesinin Belirlenmesi Enzim aktivitesini belirlemek için 20 mm 4-nitrofenil -D glukopiranosid substratı, 20 ml 0,2 M ph:4,6 asetat tamponunda çözüldü. Hazırlanan 4-nitrofenil -D glukopiranosid çözeltisi 0,9 ml temiz tüplere aktarıldı ve üzerine 1/10, 1/20, 1/40 enzim seyreltmeleri ile 1 ml ye tamamlandı. Reaksiyon karıımı 37ºC de 20 dakika bekletildi. nkübasyon süresi tamamlandıktan sonra hazırlanan Na 2 CO 3 (sodyum karbonat) çözeltisinden 0,5 ml ilave edilerek reaksiyon durduruldu. 1 er ml küvetlere alınarak spektrofotometrede 420 nm de absorbansları okundu (Resim 4). Resim 4. -Glukosidaz Enzim Aktivite Tayini. - Glukosidaz enzim aktivitesi hazırlanan p-nitrofenil standart grafii kullanılarak aaıdaki formül ile hesaplandı. Bir unit - Glukosidaz enzim aktivitesi reaksiyon koullarında dakikada 1 µ mol p-nitrofenil oluturan enzim miktarı olarak ifade edildi.

20 P-nitrofenil Standart Grafiinin Hazırlanması 20mM p-nitrofenil substratı 0,2 M ph: 4,6 asetat tamponu içerisinde çözüldü, vortekste karıtırıldı. 0,2 M ph:4,6 asetat tamponu ile 1 mg/ml; 0,8 mg/ml; 0,6 mg/ml; 0,4 mg/ml; 0,2 mg/ml; 0,1 mg/ml lik seyreltmeler yapıldı. 37 C 20 dakika bekletildi. nkübasyon süresi tamamlandıktan sonra hazırlanan Na 2 CO 3 (sodyum karbonat) 0,5 ml ilave edilerek reaksiyon durdurulur ve 420 nm de absorbansına bakıldı. A 420 deerleri kullanılarak p-nitrofenil standart grafii çizildi. Bu grafikten faydalanarak enzim aktivitesi hesaplandı Lakkaz Enzim Aktivitesinin Belirlenmesi Enzim aktivitesini belirlemek için 5 mm ABTS (2,2'-azino-bis(3- ethylbenzthiazoline-6-sulphonic acid) 20 ml 0,1 M ph: 4 asetat tamponunda çözüldü. Hazırlanan ABTS(2,2'-azino-bis(3-ethylbenzthiazoline-6-sulphonic acid) çözeltisi 1/200, 1/400, 1/800 enzim seyreltmeleri ile 1 ml ye tamamlandı. Reaksiyon karıımı oda sıcaklıında 5 dakika bekletildi. nkübasyon süresi tamamlandıktan sonra 1 er ml küvetlere alınarak spektrofotometrede 420 nm de absorbansları okundu (Resim 5). Resim 5. Lakkaz Enzim Aktivite Tayini. Bir unit (U) enzim aktivitesi, 1 dakikada 1 µmol ABTS yi dönüüme uratan enzim miktarı olarak tanımlandı. Aktiviteler U/L olarak ifade edildi. Lakkaz aktivitesi aaıdaki formülle hesaplandı. Enzim Aktivitesi= [Abs 420 X V T X 10 6 ] / [ X V E X t(süre)] X Seyreltme Faktörü

21 Abs= absorbansdaki artı V T = toplam tepkime hacmi (ml) s = ABTS substratının moleküler ekstinksiyon katsayısı ( M -1 cm -1 ) V E = enzim hacmi (ml) 2.4. Protein Tayini Bradford Yöntemi: 50 l olacak ekilde belirli seyreltmelerle hazırlanan örneklere 1.5 ml Coomassie Brillant Blue G-250 reaktifi ilave edildi ve 10 dakika inkübasyona bırakıldıktan sonra 595 nm dalga boyunda spektrofotometrede absorbans okundu. Bradford Reaktifinin Hazırlanması: 20 mg, %95 lik etanol (50ml) içinde çözüldü. Üzerine 27,5 ml %88 lik fosforik asit ilave ederek distile su ile 500 ml ye tamamlanıp Whatman No1 filtre kaıdı ile filtre edildi. Protein Standard Çözeltisinin Hazırlanması Pek çok protein tayin yönteminde bilinen bir proteinin kullanılmasıyla çizilen standart grafikler yardımıyla, bilinmeyen örnein miktarına ulaıldı. Saflatırılmak istenen proteinin saf bir örneiyle ölçümü kalibre etmek ve benzer renk verimine ulamak için en iyi çözümdür. Bunun mümkün olmadıı durumlarda en yaygın olarak kullanılan protein standardı Bovin Serum Albumin dir (BSA). Hazırlanan standartların doruluu en az %1 olmalıdır. Standart Bovin Serum Albumin (BSA) in 1500 µg/ml; 1000 µg/ml, 750 µg/ml, 500 µg/ml, 250 µg/ml,125 µg/ml, 25 µg/ml konsantrasyonlarına göre BSA standart çözeltisi hazırlandı. Bu standart çözeltiden 0,05 ml alınıp üzerine 1,5 ml Coomassie Brillant Blue G-250 ilave edildi. 10 dakika inkübe edildikten sonra 595 nm dalga boyunda spektrofotometrede absorbansı ölçüldü. Absorbans deerleri ve BSA miktarına göre standart grafik çizildi. 3. Sonuçlar ve Tartıma Mantar kompostu hazırlanmasına benzer bir mikrobiyal ürün üretimi yöntemi olan Katı Kültür Fermentasyonu (KKF) uzun zamandır bilinen bir teknik olmasına ramen son yıllarda hücre dıı enzim üretiminde ucuz substratların kullanılması nedeni ile büyük önem kazanmıtır. Bu tekniin atıklara uygulanmasıyla çevresel problemlere yol açan lignoselülozik tarımsal atıkların doada birikimi önlenebildii gibi, enzim ve

22 antibiyotik gibi deerli ürünler de elde edilebilir.kompost üretim süreci; serbest su bulunmayan nemlendirilmi katı substratlar üzerinde mikroorganizma geliimini ve onların metabolik faaliyetlerinin oluumunu kapsar. Bu çalımada beyaz apkalı kültür mantarı olarak da bilinen Agaricus bisporus un ticari mantar üretiminin gerçekletirildii kompost içindeki lignoselülozik enzim aktiviteleri aratırılmıtır. Atık mantar kompostuyla yapılan incelemelerde lignoselülozik enzim aktivitelerinin sonuçları ve protein miktarları aaıda verilmitir. Kompostun örtü topraı olmayan kısmından alınan örnekte toplam protein miktarı 0,61 mg/ml dir. Bu protein miktarında -amilaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,017 u/ml (Tablo.1), ksilanaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,004 u/ml (Tablo.2), selülaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,0004 u/ml (Tablo.3), -glukosidaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,0003 u/ml (Tablo.4), lakkaz enziminin hacimsel aktivitesi 65,70 u/ml (Tablo. 5) olarak belirlenmitir. Kompostun 1. hasat sonrasında alınan örneinde toplam protein miktarı 0,54 mg/ml dir. Bu protein miktarında -amilaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,006 u/ml (Tablo.1), ksilanaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,014 u/ml (Tablo.2), selülaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,00015 u/ml (Tablo.3), -glukosidaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,0004 u/ml (Tablo.4) ve lakkaz enziminin hacimsel aktivitesi 41,67 u/ml (Tablo.5) olarak belirlenmitir. Kompostun 2. hasat sonrasında alınan örneinde toplam protein miktarı 0,51 mg/ml dir. Bu protein miktarında -amilaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,006 u/ml (Tablo.1), ksilanaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,0123 u/ml (Tablo.2), selülaz enziminin hacimsel aktivitesi 0,0u/ml (Tablo.3), -glukosidaz enziminin hacimsel aktivitesi 0, u/ml (Tablo.4) ve lakkaz enziminin hacimsel aktivitesi 5,31 u/ml (Tablo.5) olarak belirlenmitir. Kompostlasma sürecinde enzim aktiviteleri deerlendirildiinde atık mantar kompostunun potansiyel bir lakkaz enzim kaynaı olduu bulunmutur. Yüksek miktarda olutuu düünülen enzimler, uygun bir ekstraksiyon yönteminin atık mantar kompostuna uygulanmasıyla enzim geri kazanımına olanak salar. Lakkaz enziminin geri kazanımı endüstride birçok sektörün daha ucuz ve salıklı bir yolla ürün üretimine katkı salamaktadır. Lakkaz enziminin sahip olduu oksidasyon yetenei, onun birçok endüstriyel ve biyoteknolojik süreçte kullanılmasına yol açar. Çounlukla kâıt ve kâıt hamuru endüstrisi, tekstil ve petrokimya endüstrilerinden kaynaklanan atık suların

23 detoksifikasyonu ve çeitli biyosensörler olarak kullanılır. Lakkazlar aynı zamanda anti kanser ilaçların üretimi için katalist olarak ve hatta kozmetik ürünlerinde katkı maddesi olarak dahi kullanılmaktadırlar. Buna ilaveten lakkaz enzimleri, herbisidler, pestisidler ve patlayıcılar gibi ksenobiyotik bileiklerle kirlenmi topraklardan ve sulardan bu tip kirleticileri uzaklatırma ve polimerik ürünler oluturma kapasiteleri nedeniyle, biyoremediasyon ajanları olarak da kullanılabilmektedirler. Enzimatik oksidasyon teknikleri, meyve sularında, biralarda ve araplarda kararmaya, ve bulanıklıa yol açan istenmeyen fenolik bileiklerin giderilmesi amacıyla ve tekstil, gıda sanayiinde, odun ileme, farmasötik ve kimya gibi oldukça farklı endüstriyel alanlar için potansiyel bir uygulama alanına sahiptir. Atık mantar kompostundan elde edilen lakkaz enzimi kaıt hamurunun delignifikasyonu ve beyazlatılması, organik kirleticilerin oksidasyonu, çaylardaki drogların ve fenollerin analizi gibi biyosensörlerin veya biyo-yakıt hücrelerinin gelitirilmesi, polimer sentezi, tekstil boyalarının renk giderimi, bioremediasyon (petrol kirliliinin giderilmesi), fungisidaller, gibi çok sayıdaki sürece uygulanabilir. Tablo 1. Atık mantar kompostunun farklı zamanlarında alınan örneklerdeki -amilaz enziminin spesifik ve hacimsel aktiviteleri.

24 Tablo 2. Atık mantar kompostunun farklı zamanlarında alınan örneklerdeki ksilanaz enziminin spesifik ve hacimsel aktiviteleri. Tablo 3. Atık mantar kompostunun farklı zamanlarında alınan örneklerdeki selülaz enziminin spesifik ve hacimsel aktiviteleri.

25 Tablo 4. Atık mantar kompostunun farklı zamanlarında alınan örneklerdeki - glikosidaz enziminin spesifik ve hacimsel aktiviteleri. Tablo 5. Atık mantar kompostunun farklı zamanlarında alınan örneklerdeki lakkaz enziminin spesifik ve hacimsel aktiviteleri.

26 Teekkür Çalımalarım sırasında laboratuar destei salayan, bilgi ve deneyimlerini paylaan Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öretim Üyesi Doç.Dr. hsan Yaa ya ve Burçin Çelik e teekkür ederim. Projem boyunca yardımlarını esirgemeyen Biyoloji öretmenim Mesut Esen e, Bilim Kurulu E Bakanı Dr. Aye Türker e ve bizi bilimsel çalımalara tevik eden, bu konuda her türlü destei veren okul yöneticilerimize teekkür ederim. 4. Kaynaklar Adams, M.R., (1986), Progress in ndustrial Microbiology. Elsevier, 23, Amsterdam Akyüz M., Kırba S., (2009), Bazı Tarımsal ve Endüstriyel Atıkların Pleurotus spp. Üretiminde Kompost Olarak Deerlendirilmesi, Ekoloji 18, 70, Aygan A, (2008), Haloalkolofil Bacillus sp. zolasyonu, Amilaz, Selülaz ve Ksilanaz Enzimlerinin Üretimi, Karakterizasyonu ve Biyoteknolojik Uygulamalarda Kullanılabilirlii, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Proje No: FBE 2003-D- 18 sayfa Baran M., (2001), Miksobakterilerden -amilaz enziminin ayrımı ve saflatırılması, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yükseklisans Tezi, 4-11 s., Isparta. Cheetham, P. S. J., (1995). The applications of enzymes in industry. handbook of Enzyme Biotechnology. (Wiseman, A.-eds), Ellis Horwood. Cornwall. Claus, H.; Faber, G.; König, H.; (2002), Redox-mediated decolorization of synthetic dyes by fungal laccases, Appl. Microbiol. Biotechnol., 59, Çömlekçiolu U., Özköse E., Akyol., Ekinci M. S., (2010), Anaerobik Fungusların Bitki Dokularını Kolonizasyonu ve Enzimatik Yıkımı, Hayvansal Üretim 51(1), Eki, A., (1998). Meyve Suyu Durultma Teknii. Gıda Teknolojisi Dernei yayınları No: s. Ankara.

27 Eren K. Ö., Çömlekçiolu U., Dostbil N., (2006), Bazı Mikrobiyal Enzimler ve Endüstrideki Kullanım Alanları KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 9(1). Gamerith, G., Groicher, R., Zeilinger, S., Herzag, P., Kubicek, C.P., (1992), Cellulasepoor xylanase produced by Trichoderma reesei RUTC-30 on hemiselulase substrates. Apply Microbial Biotechnol., 38, Güner K. G., Dalıolu O., (2008), Ksilanaz Enziminin Ekmek Yapımında Kullanımı Türkiye 10. Gıda Kongresi, Erzurum. Hamer, R.J., (1995). Enzymes in the baking industry. Enzymes in the Food processing. (Tucker, G.A., Woods, L.F.J.,-eds) Chapman and Hall, Glasgow. Karademir A., Akgül M., Tutu A., (2002), Kaıt Endüstrisinde Enzim Kullanımına Genel Bir Bakı: Enzimlerin Kabuk Soyma, Liflerin Modifikasyonu, Çözünebilir Kaıt Hamuru ve Selüloz Üretiminde Kullanımı, KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi 5(1). Ko H.G., Park S.H., Kim S.H., Park H.G., Park W.M., Detection and recovery of hydrolytic Enzymes from spent compost of four mushroom species, Folia Microbiol.50(2), Krishna, Hari, S., Sekhar, K.C., Saresh Babu, J., Srirami Reddy, D., (2000). Studies on the production and application of cellulase from Trichoderma reesi, QM-9414, Bioprocess Engineering 22, Mondini C., Fornasier F., Sinicco T., Enzymatic activity as a parameter for the characterization of the composting process, Soil Biology & Biochemistry,36, Münir T., (2009), Lakkaz, Kısım 2: Potansiyel, endüstriyel ve biyoteknolojik uygulamaları, Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22,

28 Özdemir C., (2006), Mantar yetitiricilii Samsun Valilii Tarım l Müdürlüü Çiftçi Eitimi ve Yayım ube Müdürlüü, Samsun. Salles, B.C., Cunha, R.B., Fantes, W., Sousa, M.V., Filho, E.X.F., (2000), Prufication and Characterization of a new xylanase from Acrophiolophora nainiana. Journal of Biotechnology, 81, Sarıkaya, E., (1995), -Amilaz üreten bazı Bacillus sularının gelime parametreleri, enzim özellik ve üretim koullarının optimizasyonu.. Doktora Tezi (Yayınlanmamı), 114s, Ankara. Tarakçıolu, Y., (1979), An Amylase Producing Maltotiose from Bacillus subtilis. Agric. Biol. Chem. 49 (4), Telefoncu, A., (1997). Enzimlerin Endüstriyel Uygulamaları. Enzimoloji. (Telefoncu, A.- eds). Fen Fak. Yayınları No: zmir. Tiquia S.M., Tam N.F.Y., (1997), Composting of spent pig litter in turned and forcedaerated piles, Environment Pollution 99(1998) Topal S., Pembeci C., Borcaklı M., (2000). Türkiye nin Tarımsal Mikoflorasının Endüstriyel Öneme Sahip Bazı Enzimatik Aktivitelerinin Incelenmesi-I: Amilaz, Proteaz, Lipaz, Turk J Biol 24, TÜBITAK. Uluslararası Organik Tarım Hareketleri Federasyonu Vargas-García M.C., Suárez-Estrella F., López M.J., Moreno J., (2010), Microbial population dynamics and enzyme activities in composting processes with different starting materials, Waste Management 30,

29 Yang, V.W., Zhuang, Z., Elegir, G., and Jeffries, T.W., (1995), Alkaline-active xylanase produced by an alkaliphilic Bacillus sp. solat from kraft pulp. Journal of Industrial Microbiology, 15, Yaa., Çaldırcı H., (2007), Mikrobiyal Fizyoloji Uygulama Kitabı, Ege Üniversitesi Yayınları Fen Fakültesi Yayın No:204 ISBN: , s. Yıldız T., (2008), Farklı Rumen Funguslarına Ait Selülaz ve Ksilanaz Enzimlerinin Analizi, Kahramanmara Sütçü mam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Proje No:2007/3-14 sayfa 7-9.

ALTERNATF BR ENERJ KAYNAI ÜRETELM

ALTERNATF BR ENERJ KAYNAI ÜRETELM ALTERNATF BR ENERJ KAYNAI ÜRETELM Hazırlayanlar Cannur KURUOLU 6B Pırıl ALP 6B Danıman Öretmen Demet EROL 2011 ÇNDEKLER Projenin Amacı.....1 Projenin Hedefi.1 Proje çalımaları sırasında gerçekletirilen

Detaylı

KABAK L F ( LUFFA CYL NDRCA ) NIN FARKLI KULLANIM ALANLARININ ORTAYA ÇIKARILMASI

KABAK L F ( LUFFA CYL NDRCA ) NIN FARKLI KULLANIM ALANLARININ ORTAYA ÇIKARILMASI KABAK LF ( LUFFA CYLNDRCA ) NIN FARKLI KULLANIM ALANLARININ ORTAYA ÇIKARILMASI PROJEY HAZIRLAYANLAR: M. Nur ALBAYRAK B. Selcen BEYDA DANIMAN ÖRETMEN: Binnur AKINER ORAL ÖZEL EGE LSES 2009 ÇERK LSTES Proje

Detaylı

Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır.

Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır. FİTİK ASİT İN BESLENMEDEKİ ÖNEMİ FİTİK ASİT NEDİR? Fitik asit gıdaların fonksiyonel ve besinsel özellikleri üzerine önemli etkileri olan doğal bileşenlerin kompleks bir sınıfını oluşturmaktadır. Birçok

Detaylı

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri 1. Enzimler GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri Enzimler, hücreler ve organizmalardaki reaksiyonları katalizleyen ve kontrol eden protein yapısındaki bileşiklerdir. Reaksiyon hızını

Detaylı

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Fenolik maddeler uçucu özellik göstermeyen safsızlıklardan distilasyon işlemiyle ayrılır ve ph 7.9 ± 0.1 de potasyum ferriksiyanür

Detaylı

Gıdalarda Tuz Analizi

Gıdalarda Tuz Analizi Gıdalarda Tuz Analizi 01. Peynir ve Tereyaında Tuz Analizi 01.01. Yöntemin Prensibi 01.02. Kullanılan Kimyasallar 01.03. Deneyin Yapılıı 01.04. Hesaplamalar 01.05. Kullanılan Malzemeler 02. Et ve Et Ürünlerinde

Detaylı

DENEY RAPORU. Askıda Katı Madde Tayini ve Nessler Yöntemi le Amonyak Tayini (5 No lu deney)

DENEY RAPORU. Askıda Katı Madde Tayini ve Nessler Yöntemi le Amonyak Tayini (5 No lu deney) M.H ilmi EREN 04-98 - 3636 www.geocities.com/mhilmieren Çevre Kimyası Salı 7.Deney Grubu DENEY RAPORU DENEY ADI Askıda Katı Madde Tayini ve Nessler Yöntemi le Amonyak Tayini ( No lu deney) DENEY TARH 04

Detaylı

MKRODALGA, UV VE HOT PLATE LE BOZUNDURULMU SRKE ÖRNEKLERNDE KADMYUM, KURUN VE BAKIR ÇERNN POTANSYOMETRK SIYIRMA ANALZ LE NCELENMES

MKRODALGA, UV VE HOT PLATE LE BOZUNDURULMU SRKE ÖRNEKLERNDE KADMYUM, KURUN VE BAKIR ÇERNN POTANSYOMETRK SIYIRMA ANALZ LE NCELENMES T.C. EGE ÜNVERSTES FEN FAKÜLTES KMYA BÖLÜMÜ MKRODALGA, UV VE HOT PLATE LE BOZUNDURULMU SRKE ÖRNEKLERNDE KADMYUM, KURUN VE BAKIR ÇERNN POTANSYOMETRK SIYIRMA ANALZ LE NCELENMES Danıman: Doç. Dr. H. smet

Detaylı

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ

KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI. Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ KATI ATIKLARIN BERTARAFINDA BİYOTEKNOLOJİ UYGULAMALARI Doç. Dr. Talat Çiftçi ve Prof. Dr. İzzet Öztürk Simbiyotek A.Ş. ve İTÜ 1 KATI ATIK ÇEŞİTLERİ Evsel ve Kurumsal Çöpler Park ve Bahçelerden Bitkisel

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

TOPLAM NĐŞASTA-05 AACC Metodu (76-13)

TOPLAM NĐŞASTA-05 AACC Metodu (76-13) 1 GĐRĐŞ Nişasta α-d-glukoz birimlerinin polimerleşmesiyle oluşan polisakkaritir. Nişasta bitkilerin enerji deposu olup bitkilerin tohum, kök, yumru, gövde, meyve ve/veya yapraklarında bulunabilmektedir.

Detaylı

MAIA Pesticide MultiTest

MAIA Pesticide MultiTest MAIA Pesticide MultiTest GIDALARDA PESTİSiT KALINTILARI İÇİN AB MAKSİMUM KALINTI LİMİTLERİ İLE UYUMLU ÇOKLU KALINTI TARAMA TESTİ Microplate Acetylcholinesterase Inhibition Assay (MAIA) katı veya sıvı gıda

Detaylı

Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ.

Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ. Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ. BİYOGAZ NEDİR? Anaerobik şartlarda, organik atıkların çeşitli mikroorganizmalarca çürütülmesi sonucu

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

BT 28 MİKROBİYAL KAYNAKLI LİPAZ ÜRETİMİNE KARBON KAYNAĞI OLARAK BİTKİSEL YAĞLARIN VE GLUKOZUN ETKİSİ

BT 28 MİKROBİYAL KAYNAKLI LİPAZ ÜRETİMİNE KARBON KAYNAĞI OLARAK BİTKİSEL YAĞLARIN VE GLUKOZUN ETKİSİ BT 28 MİKROBİYAL KAYNAKLI LİPAZ ÜRETİMİNE KARBON KAYNAĞI OLARAK BİTKİSEL YAĞLARIN VE GLUKOZUN ETKİSİ B. Ş. Şengel 1, S. Takaç 1, G. Dönmez 2 1 Ankara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Protein Ekstraksiyonu

Protein Ekstraksiyonu Protein Ekstraksiyonu Dr.Gaye Güler Tezel Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı Proteinler tüm canlı organizmalar için en önemli makromoleküllerden biridir. Bazıları yapısal komponentleri

Detaylı

TEMZ BR HAYAT ÇN SZ DE DETERJANI KESN

TEMZ BR HAYAT ÇN SZ DE DETERJANI KESN ÖZEL EGE LSES TEMZ BR HAYAT ÇN SZ DE DETERJANI KESN HAZIRLAYAN ÖRENC: Zeynep ÇALANDA 63 6B DANIMAN ÖRETMEN: Özgem Ayça BEKTUR ZMR (2011) ÇNDEKLER Sayfa Konu, Özet, Giri.3 Projenin Amacı, Projenin Hedefleri

Detaylı

Ders Tanıtım Formu. Dersin Adı Öğretim Dili

Ders Tanıtım Formu. Dersin Adı Öğretim Dili Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Biyoteknoloji Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (x) Uzaktan Öğretim( ) Diğer

Detaylı

Şarap Üretiminde Fermantasyon Süreci Doç. Dr. Elman BAHAR Öğretim Görevlisi Burcu ÖZTÜRK

Şarap Üretiminde Fermantasyon Süreci Doç. Dr. Elman BAHAR Öğretim Görevlisi Burcu ÖZTÜRK WINE CLUSTER IN TEKIRDAG: WCT TR0135.03-02/015 Şarap Üretiminde Fermantasyon Süreci Doç. Dr. Elman BAHAR Öğretim Görevlisi Burcu ÖZTÜRK Sunum İçeriği Fermantasyon tanımlar Spontan & Saf Kültür Fermantasyonu

Detaylı

KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar

KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar KONU: MOLEKÜLER BİYOLOJİDE TEMEL TEKNİKLER; Çözeltiler ve Tamponlar AMAÇ: - Moleküler Biyoloji laboratuvarında kullanılan çözeltileri ve hazırlanışlarını öğrenmek. - Biyolojik tamponların kullanım amaçlarını,

Detaylı

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý LYS BÝYOLOJÝ Soru Çözüm Dersi Kitapçığı 1 (MF) Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý Bu yayýnýn her hakký saklýdýr. Tüm haklarý bry Birey

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı

KÜSPE VE MELAS EBRU YÜCEL 20626638 KÜSPE Pancar küspesi şeker pancarından şekerin ekstraksiyonu sonunda difüzyonda elde edilir. Ekstraksiyon işleminin sonunda elde edilen şekeri alınmış kıyıma sulu küspe,preselerden

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANILAN HERBİSİDLERİN YARATTIĞI BİYOKİMYASAL DEĞİŞİMLER VE TOPRAK MİKROORGANİZMALARININ ÜZERİNE ETKİSİ

ÖZEL EGE LİSESİ BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANILAN HERBİSİDLERİN YARATTIĞI BİYOKİMYASAL DEĞİŞİMLER VE TOPRAK MİKROORGANİZMALARININ ÜZERİNE ETKİSİ ÖZEL EGE LİSESİ BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANILAN HERBİSİDLERİN YARATTIĞI BİYOKİMYASAL DEĞİŞİMLER VE TOPRAK MİKROORGANİZMALARININ ÜZERİNE ETKİSİ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİ: Umut Can YAĞAN İZMİR 2006 İÇİNDEKİLER

Detaylı

BİYOETANOL ÜRETİMİ İÇİN TARIMSAL ATIKLARIN ENZİMATİK HİDROLİZ YÖNTEMİ İLE ŞEKERLERE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ

BİYOETANOL ÜRETİMİ İÇİN TARIMSAL ATIKLARIN ENZİMATİK HİDROLİZ YÖNTEMİ İLE ŞEKERLERE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ BİYOETANOL ÜRETİMİ İÇİN TARIMSAL ATIKLARIN ENZİMATİK HİDROLİZ YÖNTEMİ İLE ŞEKERLERE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ İÇERIK Giriş Biyokütle potansiyeli Biyokütle dönüşüm süreçleri Dünyada biyoetanol Türkiye de biyoetanol

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

BOYAR MADDELERDE AKTİF KARBONUN ADSORPLANMA ÖZELLİĞİNE HİDROJEN PEROKSİTİN ETKİSİ

BOYAR MADDELERDE AKTİF KARBONUN ADSORPLANMA ÖZELLİĞİNE HİDROJEN PEROKSİTİN ETKİSİ TÜBİTAK BİDEB KİMYA LİSANS ÖĞRENCİLERİ KİMYAGERLİK, KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BİYOMÜHENDİSLİK ARAŞTIRMA PROJESİ KİMYA 3 (Çalıştay 2012) KİMYA PROJE RAPORU GRUP AKTİF PROJE ADI BOYAR MADDELERDE

Detaylı

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Genel Bilgi 1. Çözelti İki ya da daha fazla maddenin herhangi bir oranda bir araya gelerek oluşturdukları homojen karışıma çözelti denir. Diğer bir deyişle, bir maddenin

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR 1 Yüzyıllardır doğayı ve doğadan elde edilebilecek maddeleri keşfetme arzusu içinde olan insanoğlu 1400'lü yıllarda o güne kadar bilinmeyen bir asidi, yani HCl (hidrojen klorür,

Detaylı

PEG-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI. Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Maltepe, Ankara

PEG-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI. Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Maltepe, Ankara PE-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI E.DİLAN ve U.ÜNDÜZ azi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Mepe, Ankara 1.ÖZET Model protein olarak seçilen Bovine

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ

ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ ENDÜSTRİYEL BİYOTEKNOLOJİ Prof. Fazilet VARDAR SUKAN EBİLTEM 3 Nisan 2013, Ankara Tanımlar Biyoteknoloji Biyoekonomi Giriş Endüstriyel Biyoteknoloji sınırları, ürünlerin niteliği ve hangi sektöre hizmet

Detaylı

T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GIDA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ

T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GIDA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ T.C. GAZİSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GIDA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIMSAL ATIKLARDAN ENZİMATİK YLLA KSİLLİGSAKKARİT ÜRETİMİ Şeyda BSTANCI TKAT 2009 Her hakkı saklıdır

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

KAZANIMLAR KARBONHĐDRATLARIN YAPISI VE ÇEŞĐTLERĐ NĐŞASTANIN HĐDROLĐZĐ FEHLĐNG AYIRACININ ETKĐSĐ

KAZANIMLAR KARBONHĐDRATLARIN YAPISI VE ÇEŞĐTLERĐ NĐŞASTANIN HĐDROLĐZĐ FEHLĐNG AYIRACININ ETKĐSĐ ANKARA -2009 KAZANIMLAR KARBONHĐDRATLARIN YAPISI VE ÇEŞĐTLERĐ NĐŞASTANIN HĐDROLĐZĐ FEHLĐNG AYIRACININ ETKĐSĐ KARBONHĐDRAT Pek çok karbonhidratın formülü (CH 2 O) n veya C n (H 2 O) m (karbonun hidratı

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER Enzimler Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu q Vücuttaki tüm reaksiyonlar, tüm işlem sonunda kendileri değişmeden reaksiyonların hızını artıran protein katalizörler olan enzimler

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

ZEYTİN ATIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ZEYTİN ATIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ZEYTİN ATIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Zeytinyağı Üretim Yöntemleri Geleneksel Presleme Yöntemi Sürekli Üretim Yöntemi 1. Üç fazlı 2. İki fazlı Geleneksel Presleme Yöntemi (Kesikli Yöntem) Su Zeytin Kırma

Detaylı

TEMEL ECZACILIK BİLİMLERİ ANABİLİM DALI Temel Eczacılık Bilimleri Programı

TEMEL ECZACILIK BİLİMLERİ ANABİLİM DALI Temel Eczacılık Bilimleri Programı Programa Kabul Koşulları: TEMEL ECZACILIK BİLİMLERİ ANABİLİM DALI Temel Eczacılık Bilimleri Programı Yüksek Lisans: Eczacılık Fakültesi, Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, Kimya Bölümü, Mühendislik Fakültesi

Detaylı

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015 BİTKİSEL VE HAYVANSAL YAĞ ANALİZLERİ GT 1 KIRILMA İNDİSİ TS 4960 EN ISO 6320 50 GT 2 ÖZGÜL AĞIRLIK (YOĞUNLUK) TS 4959 40 GT 3 İYOT SAYISI (Katı ve Sıvı Yağlarda) EN ISO 3961 60 GT 4 İYOT SAYISI (Ekstre

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

Bacillus Amyloliquefaciens Kullanılarak α-amilaz Üretimine Substrat Partikül Boyutunun Etkisi

Bacillus Amyloliquefaciens Kullanılarak α-amilaz Üretimine Substrat Partikül Boyutunun Etkisi Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 9, No: 1, 2014 (1-5) Electronic Journal of Food Technologies Vol: 9, No: 1, 2014 (1-5) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com e-issn:1306-7648

Detaylı

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015 Mikrobiyal Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde funguslarda görülen

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

YAKIT PLLERNE GENEL BR BAKI

YAKIT PLLERNE GENEL BR BAKI YAKIT PLLERNE GENEL BR BAKI DR. MUSTAFA TURHAN ÇOBAN 1. GR Dünya nın en önemli ticari malı olan ham petrolün, küresel önemi ve mevcut miktarı 1991 yılının Ocak ayında Körfez Savaı ile birlikte tekrar gündeme

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Yeni esil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Dr FATİH ALGI falgi@comu.edu.tr Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Organik Malzeme Laboratuvarı (LOM) 25.01-02.02.2014 1 Sensör

Detaylı

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ Tesisin Amacı Organik yapıdaki hammaddelerin oksijensiz ortamda bakteriler yoluyla çürütülerek enerji potansiyeli olan biyogaza ve biyogazın

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

Mardin İlinde Üretilen Mısır Nişastasının Spesifikasyon Değerlerine Uygunluğunun Belirlenmesi - doi: 10.17932/ IAU.

Mardin İlinde Üretilen Mısır Nişastasının Spesifikasyon Değerlerine Uygunluğunun Belirlenmesi - doi: 10.17932/ IAU. Mardin İlinde Üretilen Mısır Nişastasının Spesifikasyon Değerlerine Uygunluğunun Belirlenmesi - doi: 10.17932/ IAU. IAUD.m.13091352.2015.7/25.13-17 Nurten BOZDEMİR 1 Murat ÇİMEN 1* Seyhan AKÇAN 1 Özet

Detaylı

KİRLİLİK KATSAYISI. 4 KOİ, AKM, Yağ-Gres, ph

KİRLİLİK KATSAYISI. 4 KOİ, AKM, Yağ-Gres, ph SEKTÖR GIDA SANAYİ ALT SEKTÖR KİRLİLİK KATSAYISI KİRLİLİK PARAMETRELERİ Nişasta,Un ve Makarna Üretimi 4 KOİ, AKM, ph Maya Üretimi KOİ, AKM, Yağ-Gres, Top-N, Top-P, ph Sitrik Asit Üretimi KOİ, AKM, Yağ-Gres,

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

BİYOLOJİK ATIK KOMPOSTLAMA

BİYOLOJİK ATIK KOMPOSTLAMA BİYOLOJİK ATIK KOMPOSTLAMA BIOSOLUTION TARIM DANIŞMANLIK İTHALAT VE İHRACAT TİC. LTD. ŞTİ. 1479 Sok. Kristal İş Merkezi, No. 15, Kat 5, Daire 22 Alsancak / İzmir Tel.: +90 232 464 71 21 / Faks: +90 232

Detaylı

EM nin Katı Atık Toplama ve Gömme Alanlarındaki Yararları:

EM nin Katı Atık Toplama ve Gömme Alanlarındaki Yararları: EM nin Katı Atık Toplama ve Gömme Alanlarındaki Yararları: Katı Atıklar: Katı atıkların içinde %40 ila %60 organik madde vardır ve bu organik maddeyi doğanın çevrim yasası içinde mutlaka değerlendirmek

Detaylı

BİYODİZEL BİYOETANOL BİYOGAZ

BİYODİZEL BİYOETANOL BİYOGAZ BİYODİZEL BİYOETANOL BİYOGAZ Prof. Dr. Bülent B KESKİNLER BİYODİZEL Biyodizel Üretim Prosesleri Kesikli (500-10000 ton/yıl) Yarı kesikli Sürekli (>30000 ton/yıl) 1. Homojen Kataliz a) Asit katalizör: H

Detaylı

DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0)

DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) Gıda Mühendisliği Anabilim Dalında Enstitümüz tarafından yüksek lisans tez programları kabul edilen yüksek lisans öğrencileri için danışman

Detaylı

MANYETK KTOSAN BONCUKLARLA Brilliant Blue FCF BOYA GDERM

MANYETK KTOSAN BONCUKLARLA Brilliant Blue FCF BOYA GDERM ÖZEL EGE LSES MANYETK KTOSAN BONCUKLARLA Brilliant Blue FCF BOYA GDERM HAZIRLAYAN ÖRENCLER: Gizem Özbakır Ouzhan Çalıyan (10B) (10A) DANIMAN ÖRETMENLER: Rüçhan Özdamar ZMR 2011 ÇERK LSTES PROJENN AMACI.....

Detaylı

NİTRİT VE NİTRAT TAYİNİ

NİTRİT VE NİTRAT TAYİNİ NİTRİT VE NİTRAT TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Azot ve azotlu maddeler, Çevre Mühendisliğinde büyük bir öneme sahiptir. İçme ve kullanma suları ile yüzeysel suların ve kirlenmiş su kütlelerinin içerdiği çeşitli

Detaylı

Gıda Analizlerinde Toksik Madde Tayini LC-GC Aplikasyonu Tanım:

Gıda Analizlerinde Toksik Madde Tayini LC-GC Aplikasyonu Tanım: Gıda Analizlerinde Toksik Madde Tayini LC-GC Aplikasyonu Tanım: İşlem görmüş gıda matrislerinde LC-MS/MS ve GC-MS ile Yüksek dozda toksik madde kalıntısı teşhis ve miktarlandırma analizleri için geliştirilmiş

Detaylı

Biyogaz tesisi ürünlerinde analizler ALS ÇEVRE BİLGİ KİTAPÇIĞI

Biyogaz tesisi ürünlerinde analizler ALS ÇEVRE BİLGİ KİTAPÇIĞI Biyogaz tesisi ürünlerinde analizler ALS ÇEVRE BİLGİ KİTAPÇIĞI İçindekiler 1. Biyogaz tesislerinde sunduğumuz hizmetler...1 1.1 Probleme dair kısa bilgi...1 1.2 ALS Çek Cumhuriyeti'nin yeterlilikerine

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

RTA Bakteriden Genomik DNA İzolasyon Kiti

RTA Bakteriden Genomik DNA İzolasyon Kiti RTA Bakteriden Genomik DNA İzolasyon Kiti Kullanma Kılavuzu Yayın Tarihi - 2011-12 IVD Bakteri örneklerinden genomik nükleik asit izolasyonu ve saflaştırılması için In vitro tanı amaçlı kullanım için Yalnızca

Detaylı

Sanayi Destek Projeleri TDİ - OSB uygulama örneği

Sanayi Destek Projeleri TDİ - OSB uygulama örneği Sanayi Destek Projeleri TDİ - OSB uygulama örneği TÜBİTAK MAM Çevre ve Temiz Üretim Enstitüsü Ahmet Baban, Ceren Tosun, Mithat Sinan Binici 26-28 MAYIS 2016 CROWNE PLAZA /BURSA ÇTÜE ÇALIŞMA ALANLARI Temiz

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi,

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi, Testonic kitleri Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından üretilmektedir. Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Colin; Tekstil yardımcı kimyasalları üretimi http://www.colin.com.tr - Vilso; Endüstriyel

Detaylı

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS EVDE BİYOTEKNOLOJİ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS STERİLİZASYON; BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİNDE KULLANILAN STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ VE BU STERİLİZASYON

Detaylı

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm Et Endüstrisinde Elektrolize Yükseltgen Su Uygulaması Cem Okan ÖZER, Birol KILIÇ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ Elektrolize yükseltgen su Kontaminasyon=problem Bakteriler otostopçudur.

Detaylı

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri i Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri Ekoljik yerleşimler kaynakların kullanımında tutumludur. Atık Yönetimi ve geri dönüşüm bu yerleşimlerde kaynak yönetiminin ayrılmaz bir bileşenidir.

Detaylı

DENEY RAPORU. Rejenere Selüloz Lifleri ve Üretimi (4 No lu deney)

DENEY RAPORU. Rejenere Selüloz Lifleri ve Üretimi (4 No lu deney) M.ilmi EREN 04-98 - 3636 www.geocities.com/mhilmieren Endüstriye rganik Kimya II 1.Deney Grubu DENEY RAPRU DENEY ADI Rejenere Selüloz Lifleri ve Üretimi (4 No lu deney) DENEY TAR 15-22 Nisan 2004 Perembe

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun bir reaktif kullanarak oksitli bakır cevherindeki bakırı

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Chemical Oxygen Demand (COD)

Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Chemical Oxygen Demand (COD) Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Chemical Oxygen Demand (COD) A. METODUN KAYNAĞI: Standard Methods, 1989, 5220 D. B. METODUN ÖZETİ-UYGULANABİLİRLİĞİ VE GENEL BİLGİLER Kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) sudaki

Detaylı

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Alkalinite Alüminyum (Al) Amonyum (NH 4 + ) Anyonlar (Br, F, Cl, NO 2, NO 3, SO 4, PO 4 ) PE veya BC 200 100 Tercihen arazide yapılmalıdır. sırasındaki indirgenme ve oksitlenme reaksiyonları numunede değişikliğe

Detaylı

KARBOHİDRATLAR. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ

KARBOHİDRATLAR. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ KARBOHİDRATLAR Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ Karbohidratlar (CHO) şeker, nişasta, glikojen ve selüloz olarak canlılar aleminde en geniş yeri kaplayan makromoleküllerdir. İnsanlar, hayvanlar ve mikroorganizmalar

Detaylı

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması)

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) Gerek hayvansal yağlar gerekse bitkisel (nebati) yağlar, yağ asitlerinin gliserin (gliserol) ile oluşturdukları oldukça kompleks esterlerdir. Bu

Detaylı

ZEDELENMĐŞ NĐŞASTA AACC Metodu (76-31)

ZEDELENMĐŞ NĐŞASTA AACC Metodu (76-31) GĐRĐŞ Buğdayın öğütülmesi prosesinde nişasta granülleri fiziksel olarak zarar görmekte olup zarar gören nişasta granülleri zedelenmiş nişasta olarak tanımlanmaktadır. Zedelenmiş nişasta miktarı unun su

Detaylı

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Umut ŞAHAR Ege Üniversitesi EgeMikal Çevre Sağlığı Birimi 19.03.2014 Ulusal Biyosidal Kongresi

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 8. Hafta (04.04.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 8. Hafta (04.04. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 8. Hafta (04.04.2014) 1 6. Haftanın Ders İçeriği Bazı Temel Kavramlar Şekerlerin Tayini Enzimlerin

Detaylı

PİYASADA SATILAN KUMAŞ BOYASININ SU PİRESİ ÜZERİNE TOKSİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ

PİYASADA SATILAN KUMAŞ BOYASININ SU PİRESİ ÜZERİNE TOKSİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ PİYASADA SATILAN KUMAŞ BOYASININ SU PİRESİ ÜZERİNE TOKSİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ GRUP İNDİGO GAMZE ÖZEN İHSANİYE YURTTAŞ Danışman: YRD. DOÇ.DR. FATİH DUMAN ÖZET: Bu çalışmada piyasada satılan kumaş boyalarının

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

Kanatlı. Bacillus Amyloliquefaciens in Enzim Aktivitesi

Kanatlı. Bacillus Amyloliquefaciens in Enzim Aktivitesi Bacillus Amyloliquefaciens in Enzim Aktivitesi KONU Bacillus amyloliquefaciens in enzim aktivitesi İLGİ Probiyotik türü olan Bacillus amyloliquefaciens in enzim aktivitesi üzerine yapılan değerlendirme

Detaylı

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 1 Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde

Detaylı

Mısır silajında EM-silaj kullanımının etkileri

Mısır silajında EM-silaj kullanımının etkileri Mısır silajında EM-silaj kullanımının etkileri Raporu hazırlayan: Feed Innovation Services (FIS) FIS Aarle-Rixtel Hollanda L. J. van der Kolk W. Smink Haziran 2004 Müşteri: EM Agriton BV Noordwolde Hollanda

Detaylı

T.C KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI

T.C KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI T.C KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI KAHRAMANMARAŞ İLİ KAĞIT FABRİKALARI ÇEVRESİNDEN İZOLASYONU YAPILAN BACİLLUS SP. SUŞLARINDAN ELDE EDİLEN SELÜLAZ

Detaylı

1. Ulusal Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu 17-20 Kasım 2011, Tekirdağ,

1. Ulusal Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu 17-20 Kasım 2011, Tekirdağ, Sempozyumu 17-20 Kasım 2011, Tekirdağ, ENDOKRİN BOZUCU DİMETİL FİTALATIN ELEKTROKOAGÜLASYON VE ELEKTROKOAGÜLASYON/FENTON PROSESLERİ İLE ARITIMI Burçin Coşkun, Tuğba ÖlmezHancı, Işık Kabdaşlı ve Olcay Tünay

Detaylı

ODORIENT. Biyolojik Koku Arıtma Sistemi. www.bioorient.com.tr

ODORIENT. Biyolojik Koku Arıtma Sistemi. www.bioorient.com.tr Biyolojik Koku Arıtma Sistemi www.bioorient.com.tr www.bioorient.com.tr organik atıkların düşük oksijenli ortamlarda bile en verimli şekilde giderimini sağlayan özel bir bakteri kültürüdür. İçeriğindeki

Detaylı

UYGULAMALI MİKROBİYOLOJİ LABORATUARI

UYGULAMALI MİKROBİYOLOJİ LABORATUARI 27.02.2012 UYGULAMALI MİKROBİYOLOJİ LABORATUARI DANIŞMANLAR: Araş.Gör.Dr. Ali KOÇYİĞİT Caner VURAL Hazırlayanlar: Sinem BÜYÜKKALP Ezgi OSMANOĞULLARI Sevcan ŞATIR Simge KAHYA 1 http://www.geyigiz.biz/2012/02/16/inek-isi-iskence/

Detaylı

IRROMETER NASIL ÇALIIR...

IRROMETER NASIL ÇALIIR... IRROMETER NASIL ÇALIIR... Irrometer bir tansiyometre prensibi ile görev yapar. Irrometer içi saf su dolu bir tüp, bir vakum göstergesi ve gözenekli porselen bir balık ihtiva eder. Kök bölgesi derinliine

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III İÇİNDEKİLER... V 1. LABORATUVARDA KULLANILAN MALZEME VE ALETLER... 1 1.1. Tüpler... 1 1.2. Beher... 1 1.3. Erlenmeyer... 2 1.4. Balonlar... 2 1.5. Mezur... 3 1.6. Pipetler...

Detaylı