ii, the judge-made change

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ii, the judge-made change"

Transkript

1 Naz ÇAVUŞOGLU* İNSAN HAKLARI AVRUPA SÖZLEŞMESİ'Nİ "YAŞAYAN BELGE" YAPAN YORUM TEKNİKLERİ "MİLLİüSTÜ HUKUKA BAGLILIK PRENSİBİ" ii, the judge-made change in Convention law has not "come out of a blue sky"** Yeni anayasacılığın gelişmesine yol açan önemli etkenlerden biri, yirminci yüzyılın son çeyreğinde şekillenmekte olan Avrupa ortak hukuk alanının milliüstü hukuka bağlılık prensibini "supranatioııal rule of law" ortaya çıkarmasıdır. 1 Avrupa ortak hukuk alanını kuran İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Hukuku ile Avrupa Topluluk Hukuku'nu klasik milletlerarası hukukdan ayıran ve milliüstü hukuk kavramının gelişmesine neden olan unsur, öncelikle, her iki hukuk düzeninin etkili yargısal denetim mekanizması kurması ve kişileri kendi hukuk düzenlerinin özneleri olarak kabul etmesidir. Ancak Avrupa ortak hukuk alanını şekillendiren ya da kuran, Sözleşme ile Topluluk Hukuku'nun yazılı kurallarından çok, bu kuralları yorumlayan ve uygulayan Avrupa Mahkemeleri içtihadıdır. "Milletlerarası Anayasa Hukuku"nun kurucuları da Avrupa Mahkemeleri içtihadını izleyen milli yargı yerleri olmakta, önce "Milletlerarası İçtihadi Anayasa Hukuku" yazılmaktadır. 2 * Yrd. Doç. Dr., İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Görevlisi. ** Paul Mahoney, "Judicial Activism and Judicial Self-Restraint İn the European Court ofhuman Rights: Two Sides ofthe Same Coin", 11 HRU (1990), s Bkz: Mauro Cappelletti, "General Report" in L. Favoreu, J. A., Jolowicz (ed.), Contrôle juridictionnel des lois, ECdnomica, 1986, s Bakır Çağlar, "Milletlerarası İçtihadi Anayasa Hukuku Üzerine Notlar ya da 'Hürriyetler Mekanı'nm Yargıçları", Insan Haklan Merkezi Dergisi, 1991, Cilt I, Sayı 2-3, s. 7 vd.

2 132 İNSAN HAKlARI YILllGI Bu yazıda, sözüedilen gelişmenin hazırlayıcılarından İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi'nin yorum teknikleri üzerinde durulmuştur. İNSAN HAKLARI AVRUPA MAHKEMESİ'NİN AMAÇSAL-GELİşMECİ YORUM YÖNTEMİ İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin (İHAS) ayırd edici özelliklerinden biri de, başlangıçtan bugüne, Sözleşme'nin güvence altına aldığı hak ve hürriyetlerin içeriğinin İnsan Hakları Avrupa Komisyonu (İHAK) ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM) kararlarında belirlenerek geliştirilmesidir. 3 Sürmekte olan ve Sözleşme'yi "yaşayan bir belge" haline getiren bu dinamizm Sözleşme hak ve hürriyetler rejimini içtihadıa birlikte okumayı gerektirdiğinden, kullanılan yorum teknikleri önem kazanır. İHAS'ni Avrupa İnsan hakları hukukunun anayasası yapan da, Komisyon ve Mahkeme'nin ağırlıklı olarak kullandığı amaçsal-gelişmeci (teleological-evoluti ve) yorum yöntemidir. Amaçsal-gelişmeci yorumun kullanılmasının nedeni ve sonucu ya da anlamı, öncelikle, Sözleşme düzenlemelerine etkili sonuç sağlama arayışıdır. Komisyon ve Mahkeme'nin üye devlet hukukiarının ortak özelliklerini göz önünde tutmakla birlikte Sözleşme kavramlarına "özerk" anlam yüklemeleri, Sözleşme hukukunun iç hukukiardan bağımsız hak ve hürriyetler anlayışı kurmasına imkan sağlayacaktır. 4 Bir bütün olarak bu hak ve hürriyetler anlayışının içeriği; bir yandan Sözleşme ile güvence altına alınan hak ve hürriyetlerin koruma alanının (norm alanı) genişletilmesi, diğer yandan da Sözleşme ile getirilen sınırlamaların dar yorumlanarak, sınırlamanın demokratik toplumda zorunlu ve meşru amaçla oranh olması şartı ile hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasında devletlerin takdir yetkisinin Sözleşme hukukunun denetimi altına alınmasıdır. Sözleşme'nin değişen sosyal şartlara göre yorumlanması, hakların etkili korunması amacını gerçekleştirmeye yöneliktir. 3. Bkz: A. Z. Drzemczewski, European Human Rights Convention İn Domestİc Law: A Comparative Study, Clarendon Press, Oxford, 1983, s Karş: J.G. Merrills, The Development ofinternational Law by the European Court of Human Rights. Manchester University Press, 1988, s. 66.

3 İNSAN HAKLARI AVRUPA SÖZLEŞME si 133 Golder Kararı ve Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi İHAS'ın nasıl yorumlanacağı hususunda en sistematik yaklaşım Golder Olayl'nda S Komisyon tarafından ortaya konmuş ve Mahkeme'nin aynı olaya ilişkin kararında benimsenmiştir. 6 Buna göre, Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 7 "Antlaşmaların Yorumu" ile ilgili 31,32 ve 33. maddeleri Sözleşme yorumunda yol gösterici kurallar olarak kabul edilmekte; Sözleşme hükümlerinin Sözleşme'nin bütünü içinde konu ve amaca uygun yorumu yerleşiklik kazanmaktadır. Viyana Sözleşmesi'nin 31/1. maddesi; "bir antlaşma, hükümlerine antlaşmanın bütünü içinde ve konu ve amacının ışığında verilecek olağan (Hordinary") anlama uygun şekilde iyi niyetle (Hin good faith") yorumlanır" genel yorum kuralını getirir. Aynı maddenin 2. fıkrasına göre "antlaşmanın bütünü", başlangıç ve eklerle, antlaşmaya bağlantılı olarak taraflar arasında kabul edilen belgeleri de kapsar. Fıkra 3 ise, antlaşmanın yorumuna ilişkin taraflar arasında yapılan sonraki anlaşmalar, ortak kabul görmüş uygulamalar ve taraflar arasındaki ilişkilerde uygulanabilecek ilgili milletlerarası hukuk kurallarının antlaşmanın bütünü ile birlikte dikkate alınacağını düzenlemektedir. fıkrası Antlaşma terimlerine "özel anlam" verilebileceği de maddenin 4. ile kabul edilmiştir. Viyana Sözleşmesi'nin 32. maddesi, "tamamlayıcı yorum araçları" arasında antlaşma hazırlık çalışmaları ve yapılma şartlarını öne çıkartmakta; 33. maddede, iki veya daha fazla dilde düzenlenen antlaşmaların yorumunda, eğer metinler aynı derecede geçerli ise anlam farklılıklarının ortaya çıkması halinde, antlaşmanın konu ve amacını en iyi ifade eden anlamın benimseneceği hükme bağlanmaktadır. Mahkeme Golder Kararı'nda yollama yaptığı Viyana Sözleşmesi kurallarını, önceki kararlarında belirlediği ve sürmekte olan içtihadı ile geliştirdiği İHAS hukukunun özel nitelikleri ile uyumlandırarak kullanacaktır Golder v. United Kingdom (4451/70,1 Hazİran 1973). 6. Golder v. United Kingdom (21 Şubat 1975), No. 18, par Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (1969) metni için bkz: Aslan Gündüz, Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Teşkilatlar ile ilgili Temel Metinler, Beta, İstanbul, 1987, s Francis G. Jacobs, The European Conventİon on Human Rights. Clarendon Press, Oxford, 1975, s. 16; Merrils, a.g.e., s. 63.

4 134 İNSAN HAKLARI YILLIGI Strasbourg organlarına göre; İHAS, klasik milletlerarası antlaşmalardan farklı olarak, bağıtlı devletler arasında karşılıklılık prensibine dayanan ve kişilerin temel haklarını bağıtlı devletlerden herhangi birinin ihlal etmesine karşı korumak için düzenlenen objektifyükümlülükler yaratmaktadır. 9 Bu çerçevede Sözleşme'nin amacı, kişi haklarının korunması için bağımsız bir hukuk düzeni kurulmasıdır. LO Mahkeme WemhoffKararl'nda da, Sözleşme'nin amacını gerçekleştirecek en uygun yorumun kullanılması gerektiğini belirlerken, bunun anlamının taraf devletlerin Sözleşme'den doğan yükümlülüklerinin mümkün olduğunca sınırlandırılması olmadığını ifade etmiştir. ii Sözsel Yorum-Özerk Yorum İHAM, terimlerin olağan anlamlarına dayandığı sayılı kararlarında, düzenlemenin anlamını belirlemek için yeterli ise sözsel (lafzi) yorumu benimsemiştir. Johnston Kararı'nda 12 Sözleşme'nin 12. maddesinde yer alan "evlenme hakkı"nın evlilik ilişkisinin oluşması anlamına geldiği, boşanma hakkını kapsamadığı belirtilmektedir. 12 Mahkeme Sözleşme'nin günün şartları ışığında yorumlanması gerektiğini söylemekle birlikte, açıkça Sözleşme dışında bırakılan bir hakkı yorum yoluyla tanıyamayacağını kararlaştırır. 13 Lithgow l4 ve Luedicke l5 Kararlarında da olağan anlamlar ya da sözsel yorum kullanılmıştır. 9. Bkz: Austria v. Italy (788/60,11 Ocak 1961),4 Yearbook 1961, s. 136 vd.; Ireland v. United Kingdom (18 Ocak 1978), No. 25, par. 239; Soering v. United Kingdom (7 Temmuz 1989). No. 161, par Francis G. Jacobs, a.g.e., s Wemhoff v. Germany (27 Haziran 1968), No. 7, par Johnston and Others v. Ireland (18 Aralık 1986), No. 112, par Ancak belirtmek gerekir ki, 9 Ekim 1979 tarihli Airey v. Ireland Kararı'nda (No. 32) İrlanda hukuk düzeni uyarınca "ayrı yaşamaya yargı kararı" için kişinin Yüksek Mahkeme'ye başvurabilmesi Sözleşme 6. maddenin koruması altına alınmıştır. 14. Lithgow v. United Kingdom (8 Temmuz 1986), No. 102, par Luedicke, Belkacem and Koç v. Germany (28 Kasım 1978), No. 29, par. 40.

5 İNSAN HAKLARI AVRUPA SÖZLEŞMESİ 135 Sözleşme'ye ek 1. Protokol'un 2. maddesinin16 yorumlandığı "Belçika Dil Davası"nda ise, ilgili maddenin devlete belli bir dilde eğitim yapılmasını sağlama yükümlülüğü getirmediği sonucuna varılır. 17 Karara göre; devletin ana ve babanın eğitim ve öğretimin kendi dini ve felsefi inançlarına göre yapılmasını sağlama hakkına saygı gösterme yükümlülüğü, ana ve babanın"dil tercihinin" dini ve felsefi inançlar içinde değerlendirilmesine imkan vermez. Mahkeme bu terimlerin dil tercihlerini kapsayacak şekilde yorumlanmasının olağan anlamları bozacağını söylemektedir. Bununla birlikte, Strasbourg organları Sözleşme ve ek Protokolları bir bütün olarak okumaktadır. Bu nedenle, Belçika'da farklı dillerde eğitim yapılmasına rağmen ailelerin oturdukları yer nedeniyle bazı çocukların ana dilleri ile öğrenim yapan okullara "ulaşamaması" ayrımcılık yasağını düzenleyen 14. maddeye ilgili Protokol maddesinin birinci cümlesine bağlantılı olarak aykırı bulunmuştur. 18 İHAS'nin bütün olarak okunması ya da yorumlanması, özellikle ek Protokolların devletlerce onaylanmadığı durumlarda önem kazanmaktadır. Mahkeme'ye göre, Sözleşme veya ek Protokol maddelerinin herhangi biriyle düzenlenen bir konu diğer maddelerle de ilişkilendirilebilir. Bu çerçevede, ihlal edildiği öne sürülen bir maddenin, konunun onaylanmamış Protokol ile özelolarak düzenlendiği ileri sürülerek uygulanamayacağına ilişkin devlet itirazları kabul edilmemiştir. 19 Sözleşme'nin yorumunda ağırlıklı olarak kullanılan "özerk yorum" tekniği ise konu ve amaca bağlı yorum kuralının gerekliliklerindendir. Mahkeme Sözleşme'de yer alan bir dizi terime "özerk anlam" verme zo 16. Protokol 1, madde 2: "Hiç kimse eğitim hakkından yoksun bırakılamaz. Devlet, eğitim ve öğretim alanında yükleneceği görevlerin yerine getirilmesinde, ana ve babanın bu eğitim ve öğretirnin kendi dini ve felsefi inançlarına göre yapılmasını sağlama hakkına saygı gösterir." Türkiye 6366 sayılı yasa ile Sözleşme'yi onaylarken; «Ek Protokorun ikinci maddesi 3 Mart 1924 tarih ve 430 sayılı Tevhidi Tedrisat Kanununun hükümlerini ihlal etmez" çekincesini koymuştur. 17. Belgian Linguistic Case (23 Temmuz 1968), No Bkz: Vincent Berger, Case Law of the European Court of Human Rights, The Round Hall Press, Dublin, 1989, s Rasmussen v. Denmark (28 Kasım 1984), No. 87; Abdulaziz, Cabales and Balkandali v. United Kingdom (25 Mayıs 1985), No. 94. Ayrıca bkz: J.G. Merrills, a.g.e., s

6 136 İNSAN HAKLARI YILLlGI runluluğunu duymuş; Sözleşme hukukunu iç hukukiardan bağımsızlaştıran özerk yorum tekniği ile tanınan hakların koruma alanını kendi geliştirdiği ölçütlerle belirlemiştir. 20 İHAS'nin 6. maddesinde yer alan medeni hak ve yükümlülüklerie ilgili uyuşmazlıklar ve ceza hukuku alanında kişiye yöneltilen suçlamalar kavramları Sözleşme amacı ile bağlı özerk kavramlar olarak yorumlanmaktadır. Benthem Kararl'nda 2l ; 6. maddenin sadece geleneksel anlamda özel hukuk uyuşmazlıklarını kapsamadığı, iç hukukta ilgili yasanın ve yetkili yargı yerinin niteliğinden öte hakkın niteliğinin önemli olduğu vurgulanmıştır. Mahkeme içtihadına göre, uyuşmazlığın taraflarının mutlaka özel kişiler olması gerekmez. Devletin kişi karşısında taraf olduğu u yuşmazlığın konusu, kişiler arası ilişkilerde özel hukukun konusunu oluşturan medeni nitelikte bir hak ise kişi adil yargılanma hakkı güvencesinden yararlanacaktır ve hakkın niteliği iç hukukiardan bağımsız olarak Komisyon ve Mahkeme'ce belirlenir. 22 Ceza hukuku alanı kavramı ise disiplin suçları açısından önem kazanır. Mahkeme disiplin suçları ile ceza hukuku alanına giren suçlar arasındaki ayrımı belirlerken, suçun niteliğinin ve bu suç için öngörülen yaptırımın ağırlık derecesinin incelenmesi gerektiği sonucuna varmıştır. 23 Bu konuda üye devlet hukukiarından bağımsız geliştirilen özerk yorum, devletin disiplin suçları sınıflandırmasıyla kişiye adil yargılanma hakkını tanıma yükümlülüğünden kaçınmasını önleme amacını taşır. Mahkeme'nin 5. ve 6. maddelerde düzenlenen "süre"leri (hemen, en kısa sürede, makul süre içinde) her somut olayın şartlarını inceleyerek değerlendirmesi de özerk yorum tekniğinin bir diğer yansımasıdır. 24 Sözleşme terimlerinin iç hukukiardan bağımsız özerk yorumu, hak ve hürriyetleri sınırlama şartları açısından ayrı bir önem kazanmakta; sınırlamanın yasa ile öngörülmüş olması ile demokratik toplumda zorunlu 20. J.G. Merills, a.g.e., s ; Clovis C. Morrİsson, JR, The Developing European Law of Human Rights, Sijthoff-Leyden, 1967, s Benthem v. Netherlands (23 Ekim 1985), No. 97. Ayrıca bkz: Berger, a.g.e., s Konig v. Germany (28 Haziran 1978), No. 27; Baraona v. Portugal (8 Temmuz 1987), No Engel and Others v. Netherlands (8 Haziran 1976), No Bkz: Naz çavuşoğlu, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Avrupa Topluluk Hukuku'nda Temel Hak ve Hürriyetler Üzerine (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İstanbul, 1991, s

7 İNSAN HAKLARI AVRUPA SÖZLEŞME si 137 ve meşru amaçla oranh olmasından ne anlaşılması gerektiği Sözleşme içtihadi hukuku ile yazılmaktadır. İHAM'nin Sözleşme amacını kişi haklarının etkili korunması olarak görmesi, hak ve hürriyet sınırlamalarının dar yorumlanması sonucunu doğurmuştur. 25 Sınırlama ölçütlerinden "yasa"nın tanımını yapan Mahkeme, hak ve hürriyetlere müdahalenin iç hukukta yasal dayanaklı olmasını her zaman Sözleşme'ye uygunluk nedeni olarak kabul etmemektedir. Komisyon ve Mahkeme'nin yerleşik içtihadına göre, sınırlamanın kaynağı hukuk kuralının ulaşılabilir ve açık anlamlı olması ve yürütmenin keyfi uygulamalarına karşı kişiler için gerekli güvenceleri getirmesi gerekir 26 Sözleşme hukuku içinde "yasa"nın tanımlanması gibi, demokratik toplumda zorunluluk, meşru amaçla oranhlık da somutlaştırılmaya çalışılmış 27, hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasında devletlerin "takdir yetkisi" bu ölçütlerle kayıtlanarak 28, 19. madde ile kurulan denetim mekanizmaları Sözleşme hak ve hürriyetler rejiminin gerçek ve kullanılabilir olmasına imkan sağlamıştır. Strasbourg organlarının denetimi, devletlerin olağanüstü şartlarda Sözleşme'ye aykırı tedbirler alabilme hakkının 15. maddeye uygunluğu açısından da geçerlidir. İHAM'ne göre; olağanüstü halin varlığına karar verilmesi ve bu şartlar altında alınacak tedbirler öncelikle devletin sorumluluk alanına girmekle birlikte, devlete tanınan takdir yetkisi "Avrupa denetimi" ile sınırlanmıştır 29 Hak ve Hürriyetlerin "Etkili" Korunması Strasbourg organları Sözleşme'nin amacını, özellikle İHAS Başlangıcı ve Avrupa Konseyi Statüsü'nde yer alan prensiplerden kalkarak okumakta, hukukun üstünlüğü ve hak ve hürriyetlerin etkili korunmasını sağlama arayışı içtihadın ortak çizgisini oluşturmaktadır. 25. Sınırlayıcı düzenlemeler Sözleşme'nİn güvence altına aldığı bir hakka İstisna getirdikleri için dar yorumlanacaklardır: Klass and Others v. Germany (6 Eylül 1978), No. 28; Silver and Others v. United Kingdom (25 Mart 1983), No Malone v. United Kingdom (2 Ağustos 1984), No. 82; Kruslin v. France (24 Nisan 1990), No. 176-A. 27. Bkz: Naz çavuşoğlu, a.g.e., s Karş: Paul Mahoney, a.g.e., s. 83 vd. 29. Ireland v. United Kingdom (18 Ocak 1978), No. 25, par Ayrıca bkz: J.G. Merrills, a.g.e., s. 139.

8 138 İNSAN HAKLARI YILLlCı İHAM, Sözleşme'de açıkça ifade edilmediği halde, Golder Kararı'nda "mahkemeye ulaşma hakkını" 6. maddenin adil yargılanma hakkına bitişik bir hak olarak tanırken, Başlangıç'da ve Avrupa Konseyi Statüsü'nde belirtilen "hukukun üstünlüğü" prensibine dayanmıştır. 3o Malone Kararı'nda ise, hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasında yasallık şartı Sözleşme Başlangıcı'nda ifade edilen "hukukun üstünlüğü" prensibinin gereklerine uygun yorumlanmakta; yasanın idarenin takdir yetki alanını açıkça belirleyerek kişinin asgari hukuki korunmasını sağlaması gerektiği hükme bağlanmaktadır. 31 Devletin uqlnmln Edimler"i İHAM'e göre hakların etkili korunması, bu hakların somut ve kullanılabilir haklar olmasına bağlıdır. Devletin olumlu edirnde bulunma yükümlülüğü de bu çerçevede vurgulanmıştır. Airey Kararl'nda 32, Sözleşme'nin esas olarak tanıdığı klasik ve siyasi hakların çoğunun ekonomik ve sosyal uzantılarının altı çizilirken, Sözleşme'nin koruma alanına giren haklarla ekonomik ve sosyal haklar arasında sugeçirmez ("water-tight") bir ayrımın olmadığı ileri sürüıür. 33 Sözleşme'nin amacı teorik hakların değil, somut ve kullanılabilir hakların koruma altına alınmasıdır. Karara göre; kişinin mahkemeye ulaşma hakkını kullanabilmesi bir avukatın hukuki yardımına gerek gösteriyorsa, medeni hukuk davalarında da adli yardımın sağlanması devletin olumlu yükümlülüğüdür ("positive obligation").34 Mahkeme Artico Kararl'nda 35 da yine adli yardımla ilgili olarak; devletin Sözleşme ile tanınan bir hakkın gerçek kullanımını sağlayacak olumlu edirnde bulunma borcunu ortaya koymuştur. Artico'ya adli yar 30. Golder v. United Kingdom (21 Şubat 1975), No. 18, par Malone v. United Kingdom (2 Ağustos 1984), No. 82, par Airey v. Ireland (9 Ekim 1979), No a.k., par. 26. Ayrıca bkz: J.G. Merrills, a.g.e., s İHAS'nin 6. maddesi medeni hukuk davaları için adli yardım ile ilgili bir düzenleme getirmemektedir. Buna rağmen İHAM; davanın özellikleri kişinin bir avukatın hukuki yardımından yararlanmasını kaçınılmaz kılıyorsa, mahkemeye ulaşma hakkının etkili kullanılabilmesi devletin bu imkanı sağlama yükümlülüğünü gerektirir sonucuna varmıştır. 35. Artico v. Italy (13 Mayıs 1980), No. 37.

9 İNSAN HAKLARI AVRUPA SÖZLEŞMESi 139 dım yoluyla tayin edilen avukatın mazereti nedeniyle görevini yerine getirmemesi sonucunda Artico yeni bir avukat için başvuruda bulunmuş, ancak mahkeme bu talebi cevaplamamış, önceden tayin edilen avukatın görevini yerine getirmesi için de herhangi bir girişimde bulunmamıştır. İHAM'ne göre ilgili maddenin (m. 6/3 [c]) amacı adli yardımın etkili korunmasını sağlamaktır ve sadece bir avukatın tayini bu amacı karşılamaz. Sözleşme, dava konusu olayda, yetkili devlet otoritelerinin sanığın bir avukatın ücretsiz yardımından yararlanması için olumlu eylemde bulunmasını gerekli kılmaktadır. Bu nedenle Mahkeme, yeni bir avukatın tayin edilmesi ya da eskisinin görevini yerine getirmesinin sağlanması zorunluluğunu kararlaştırmıştır. Tanınan hak ve hürriyetlerin devletin müdahalesine karşı korunması İHAS'nin ana eksenini oluşturmakla birlikte, sözüedilen kararlarda olduğu gibi, 8. madde açısından da Mahkeme, hakkın etkili korunmasını devletin olumlu yükümlülükleriyle bağlı inceleyecektir. Marckx Kararl'nda 36 gayrimeşru çocuklara ilişkin Belçika iç hukuk düzenlemesi 8. maddeye aykırı bulunurken; bu madde çerçevesinde "aile yaşamına saygı"nın, bekar anne ile çocuğu arasındaki aile bağlarına uygulanacak hukuki rejimin düzenlenmesinde devlete bu tür kişilerin "normal" bir aile yaşamı sürmesini sağlayacak şekilde davranma yükümlülüğü getirdiği sonucuna varılmıştır. İHAM'ne göre, 8. maddede düzenlendiği şekliyle aile yaşamına saygı çocuğun doğduğu andan itibaren ailesiyle bütünleşmesini ("integration") mümkün kılacak yasal güvencelerin varlığını gerektirir ve bu şartı yerine getirmeyen bir yasa 8/1. maddenin ihlaline yol açar.37 İHAM aynı yaklaşımı Airey Karan'nda da sürdürecektir. Kararda; İrlanda hukuk düzeni içinde "ayrı yaşamaya yargı kararı" düzenlemesinin, özel ve aile yaşamına saygının korunması için bazı şartlarda evlilik birliğinin bozulmasının gerekli görüldüğü anlamını taşıdığı belirlenmiştir. Bu çerçevede 8. maddenin etkili korunması devleti adli korumayı etkili ve ulaşılabilir kılma yükümlülüğü altına sokar Marckx v. Belgium (13 Haziran 1979), No a.y., par Airey v. Ireland (9 Ekim 1979), No. 32, par. 33.

10 140 İNSAN HAKLARI YILllGI Hak ve Hürriyetlerin "Yatay İlişkilerde" Korunması İHAS ile tanınan hak ve hürriyetlerin kişiler arası ilişkilerde (yatay ilişkiler) korunmasının devletin olumlu edirnleriyle ilişkilendirilmesi, Mahkeme kararlarıyla yazılan Sözleşme hukuku açısından ayrı bir öneme sahiptir. Mahkeme Marckx Kararı'nda; özel ve aile yaşamına saygı gösterilmesi hakkının devletin olumlu edimlerine gerek gösterebileceğini belirlerken, gayrimeşru çocukların miras hakkının sınırlandırılmasını 8. maddeyle ilişkili olarak ayrımcılık yasağını düzenleyen 14. maddeye de aykırı bulmuştur. Mahkeme'ye göre, 8. madde miras hakkına ilişkin bir hüküm getirmemekle birlikte, bu konuda meşru ve gayrimeşru çocuklar arasında yapılan ayrım objektifve makul nedenlere dayanmamaktadır. 39 Gayrimeşru çocukların"aile" kapsamı içinde görülmesi ve "aile yaşamına saygı"nın bekar anne ile çocuğu arasındaki hukuki ilişkinin "normal" aile hukukundan farklı bir düzenlemeye tabi tutulmaması yönünde devletin olumlu edirnde bulunmasını gerektirmesi, kararın bütünü göz önünde tutulduğunda, kişiler arasındaki ilişkilerde de sonuç doğuracak; 8. madde gayrimeşru çocuğun haklarının meşru çocuklar karşısında korunmasına imkan sağlayacaktır. 40 İHAM X ve Y Hollanda'ya Karşı Kararı'nda 41 ; 8. maddenin asıl olarak kişileri kamu otoritelerinin keyfi müdahalelerine karşı koruduğunu ifade etmekle birlikte, devlete kişilerin kendi aralarındaki ilişkilerde özel ve aile yaşamına saygı gösterilmesini sağlayacak olumlu edirnde bulunma yükümlülüğü de getirdiğini açıkça hükme bağlamıştır. 42 Mahkeme'ye göre, Hollanda Ceza Yasası'nın sadece kendine cinsel saldırıda bulunulan kişiye dava açma hakkı tanıyan ilgili maddesi, cinsel saldırıya uğrayan zihin özürlü kişileri bu hakkı kullanamamaları nedeniyle koruma alanı dışında bırakmakta; olayda Y gerçek ve etkili koruyucu bir hükümden yararlanamadığı için 8. maddeye aykırılığın mağduru durumuna düşmekte 39. Vincent Berger, a.g.e., s Karar, bir anlamıyla da, gayrimeşru çocuğu anne ile ilişkisinde korumaktadır. Çocukla bekar anne arasındaki analık ilişkisinin doğumla kurulmadığı ve annenin çocuğu tanıması veya evlat edinmesine bağlı olduğu hükmünü getiren yasanın Sözleşme 8. maddeye aykırı bulunması, bekar anne-çocuk ilişkisini etkiler. 41. X and Y v. Netherlands (26 Mart 1985), No a.k., par. 23.

11 İNSAN HAKLARI AVRUPA SÖZLEŞMESİ 141 dir. Özel yaşamın korunması, devletin üçüncü kişilerin müdahalelerini önleyici ve yaptırıma bağlayıcı yasal düzenlemeleri gerçekleştirmesini gerekli kılar. Devlet bu yükümlülüğünü yerine getirmediği için Y'ye tazminat ödeyecektir.43 Young, James ve Webster Kararı 44 ise örgütlenme hürriyetini düzenleyen 11. madde ile ilgilidir. İngiliz Demiryolları'nın "kapalı işyeri sözleşmesi" ("closed-shop argement") uygulaması nedeniyle belirlenen sendikalara üye olmayı red eden Young, James ve Webster'ın işten çıkarılmaları İHAM'ce Sözleşme'ye aykırı bulunmuştur. Mahkeme'ye göre; başvuru konusu olay İngiliz Demiryolları ile demiryolu sendikaları arasındaki anlaşma'dan (agreement) kaynaklanmasına rağmen, sözkonusu işçilerin işten çıkarılmalarını yürürlükteki iç hukuk kuralları hukuka uygun kılmaktadır. Bu nedenle de, Sözleşme'nin 1. maddesi uyarınca kendi yargı yetkisi içindeki herkese Sözleşme'de düzenlenen hak ve hürriyetleri tanıma yükümlülüğü altında olan devletin sorumluluğu doğar. 4s Kararda 11. madde, Sözleşme'nin 9 ve 10. maddeleriyle birlikte okunmuştur. Madde 11 ile güvence altına alınan örgütlenme hürriyeti amaçları arasında düşünce, inanç, din hürriyeti (m. 9) ile düşünceleri açıklama hürriyetinin (m. 10) korunması da yer alır. Mahkeme 11. maddenin esas olarak "pozitif" sendika kurma ve üye olma hakkını güvenceye aldığını belirlerken, olayı, bir sendikaya katılmaya zorlanmama hakkı çerçevesinde maddenin "negatif' anlamıyla da tartışmıştır. Kişinin dilediği bir sendikaya üye olması, belirlenen sendikalara katılmadığı için işten çıkarılmasını önlemediğinden, karşılaştığı zorlayıcı tehdit 11. maddenin özellikle özüne ("very substance") dokunmaktadır. İHAM "kapalı işyeri sözleşmesi"nin Sözleşme'ye uygunluğu incelemesini bu sistemin başvuru sahiplerine etkisi ile sınırlandırırken; uygulamanın 11. maddeye aykırılığını "çoğulculuk, hoşgörü ve açık fikirlilik" ile tanımlanan demokratik toplum açısından da değerlendirmiş, kararını bir yönüyle de azınlığın çoğunluk karşısında korunması gerekliliği üzerine 43. Belirtmek gerekir ki, Sözleşme hukuku uyarınca küçükler ve zihin özürlü kişiler de doğrudan kişisel başvuru hakkını kullanabilirler. Bkz: J. E. S. Fawcett, The Application of the European Convention on Human Rights, Second Edition, Clarendon Press, Oxford, 1987, s Young, James and Webster v. United Kingdom (13 Ağustos 1981), No a.k., par. 49. Ayrıca bkz: Vincent Berger, a.g.e., s. 157.

12 142 INSAN HAKLARI YILllGI kurmuştur. Bu boyutuyla karar, demokrasinin, çoğunluk görüşünün her zaman üstün olması anlamına gelmediğini, çoğunlukta olanların bu durumu kötüye kullanmasını önleyecek bir dengenin sağlanması gerektiğini ifade etmekte; uygulanan sistemin çalışanların büyük çoğunluğunca benimsenmesinin belirleyici olmadığını ileri sürmektedir.46 Plattform Kararı'nda 47 da, Sözleşme'nin 11. maddesi ile ilgili olarak, silahsız ve saldırısız toplantı hürriyetinin devletin müdahale yasağını gerektirmenin yanısıra 11. madde amacının 8. maddede de olduğu gibi kişiler arasında ilişkilerde dahi devletin olurnlu edirnde bulunma yükümlülüğünü öngördüğü belirtilir. Bu anlamda, bu toplantılara üçüncü kişilerin müdahalesini engelleme yükümlülüğü devlete aittir. Yatay ilişkilerde hak ve hürriyetlerin korunmasında deyletin sorumluluğuna ilişkin bir diğer karar İHAK tarafından verilmiştir. Komisyon İngiltere'de bir özelokulda dayak cezası (corporal punishment) ile cezalandırılan öğrencinin İHAS'nin 3. maddesinin ihlal edildiği gerekçesiyle yaptığı başvuruyu kabul ederken, Sözleşme 1. madde uyarınca devletin kendi yetki alanı içindeki çocukların işkence, insanlıkdışı ya da aşağılayıcı ceza veya muameleye tabi tutulamayacağını güvence altına alma yükümlülüğünün altını çizmiştir. Sözkonusu okulun özelokulolması devletin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. 48 Bu yaklaşımın öngörülebilir sonucu; 3. madde yasağının resmi uygulamalarla sınırlı kalamayacağı, Sözleşme'nin 1. maddesi uyarınca devletin yaşamın her alanında "şiddet"i önleme yükümıüıüğüdür. Dinamik Yorum İHAM, devlete ve devlet aracılığıyla üçüncü kişilere İHAS ile tanınan hakların etkili korunmasını sağlama yükümlülüğü getirirken, kişi hak ve hürriyetlerini ekonomik ve sosyal boyutuyla değerlendirme ve Sözleşme'de yer alan hak ve hürriyetleri teorik haklar olmanın ötesine taşıyarak gerçek ve kullanılabilir haklar haline getirme arayışı içinde hareket etmektedir. 46. No. 44, par. 63. Ayrıca bkz: J.G. Merrills, a.g.e.,s Plattform "Arzte für das Lehen" v. Austria (21 Hazİran 1988), No X and Y v. United Kingdom (13 Aralık 1990; 14229/88) in 12 HRU (1991), s

13 İNSAN HAKLARI AVRUPA SÖZLEŞMESİ 143 Bu kurucu içtihad, doğaldır ki İHAS'nin "yaşayan bir belge" ("living instrument") olarak yorumlanmasını gerektirecektir. Sözleşme'nin demokratik toplumların değişen sosyal ve hukuki şartları karşısında etkisini koruyabilmesi gelişmeci yorumu gerekli kılmakta; Mahkeme, "yaşayan bir belge" olarak Sözleşme'yi "bugünün şartlarına" uygun yorumlarken bağıtlı devletler ortak hukuk prensiplerinden de etkilenmektedir. 49 İç hukuklarla Sözleşme hukuku arasında karşılıklı bir etkileşim vardır. so İHAM Sözleşme'yi yorumlarken milletlerarası hukuk belgelerine de yollama yapar.st Tyrer Karan'nda s2 Mahkeme, bedeni cezayı ("corporal punishment") insan onurunun ve fiziki bütünlüğünün korunmasına aykırı, zihinsel acıya neden olan aşağılayıcı ceza olarak nitelendirirken, Sözleşme'nin yaşayan bir belge olduğunun altını çizmiştir. Sözleşme, Avrupa Konseyi üyesi devletlerin ortak hukuk standartları ve gelişmeleri doğrultusunda günün şartları ışığında yorumlanacaktır S3 ve 3. maddeye aykırı bir'ceza yerel destek ya da gereklilikler nedeniyle hukuk düzeninin korunması için uygulanamaz. Mahkeme Sözleşme'yi yorumlarken kendini Sözleşme'nin yazıldığı 1950 yılının değerleri ile bağlamamaktadır. Bu konuda verilebilecek tipik örnek olan Marckx Kararı'nda, "geleneksel aile" kavramındaki değişim izlenmekte; gayrimeşru çocuklarla bekar annelerin hukuki statüsü günün şartlarına, Avrupa Konseyi üyesi devletlerin büyük çoğunluğunun yasal gelişmelerine ve ilgili milletlerarası hukuk belgelerine s4 uygun yorumlanmaktadır. ss Evlilik dışı çocukların 49. Bkz: Speech by Rolv Ryssdal in 7th International Colloquy on the European Convention on Human Rights, Kobenhavn-Oslo-Lund (30 Mayıs - 2 Haziran 1990), Council of Europe, Cour (90) 152, s Marc-Andre Eissen, "Bildiriler ve Konuşmalar" in 8. Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı (Ankara, 7-10 Mayıs 1990), Cilt 5, Türk Anayasa Mahkemesi Yayınları No. 20, s Soeringv. United Kingdom (7 Temmuz 1989), No Ayrıca bkz: J.G. Merrills, a.g.e., s Tyrer v. United Kingdom (25 Nisan 1978), No a.k., par İHAM yollama yaptığı sözleşmelerin Avrupa Konseyi üyesi devletlerin yarısından azınca imzalandığını ve sadece dört üye tarafından onaylandığını belirtmekle birlikte, bu sözleşmelerin varlığını modern toplumlarda meşru ve gayrimeşru çocuklar arasında eşitliğin kabulüne ilişkin ortak anlayışın açık bir düzenlemesi olarak değerlendirmiştir. 55. No. 31, par. 44.

14 144 İNSAN HAKLARI YILUGI aileleri ile "bütünleştirilmesi"ne ilişkin iç hukuk gelişmelerine Johnston Kararı'nda da yollama yapılmıştır. s6 İHAM sosyal ve hukuki değişmeyi eşcinsellerin statüsü açısından da izleyecek, aykırı uygulamaları Sözleşme'nin ihlali olarak değerlendirecektir. Dudgeon Kararl'nda s7 21 yaş üzerindeki erkekler arasında rızaya dayalı eşcinsel ilişkilerin yasaklanmış ve cezai yaptırıma bağlanmış olması Sözleşme'nin 8. maddesine aykırı bulunmuştur. Mahkeme'ye göre, getirilen yasaklama "özel yaşamın en gizli yönüne" ("a most intimate aspect of private life")s8 ilişkindir ve bu nedenle, sınırlamanın Sözleşme'ye uygunluğu özellikle ciddi nedenlerin varlığına bağlıdır. İHAM, İngiltere hükümetinin, Kuzey İrlanda halkının ahlaki değer yargıları ile sözkonusu yasada değişiklik öneren hükümet tasarrufunun kamuoyunun muhalefetiyle karşılandığı yönünde ileri sürdüğü görüşleri; yasanın yürürlükte kalmasını gerektiren "zorlayıcı sosyal ihtiyaç"ın varlığının belirlenmesinde göz önünde tutulması gereken geçerli nedenler olarak görmüş ancak bu nedenlerin yeterli olmadığını kabul etmiştir. Karara göre; ilgili 1861 ve 1885 tarihli yasaların konduğu dönemle karşılaştırıldığında, Avrupa Konseyi üyesi devletlerin büyük çoğunluğunda eşcinsel ilişkiler daha anlayışla karşılanmakta ve artık cezai yaptırırnlara konu olmamaktadır. S9 İHAS'nin yaşama ve düşünme biçimlerinin değişmesine uyunılu yorumu iç hukukiardan etkilenmekle birlikte, Rees Kararl'nda 60 hukukun 56. Johnston and Others v. Ireland (18 Aralık 1986), No İHAS'nin yaşayan bir belge olduğunu vurgulayan benzer bir karar için bkz:lnze v. Austria (28 Ekim 1987), No Dudgeon v. United Kingdom (22 Ekim 1981), No a.k., par a.k., par. 60. Ayrıca bkz: Paul Mahoney, a.g.e., s Eşcinseller ile ilgili bir diğer karar için bkz: Norris v. Ireland (26 Ekim 1988), No Bu arada belirtmek gerekir ki, Rasmussen (v. Denmark [28 Kasım 1984], No. 87) Kararı'nda açıklandığı gibi, hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasında devletin takdir yetki alanı şartlara, konuya ve konunun background'na göre değişir. Üye devletler arasında ortak hukuk düşüncesinin şekillenmediği alanlarda, devletin takdir yetki alanı genişleyecektir. 60. Rees v. United Kingdom (17 Ekim 1986), No. 106.

15 İNSAN HAKLARI AVRUPA SÖZLEŞMESİ 145 değişme ihtiyacını öngören İHAM olmuştur. Kararda, bir operasyonla cinsiyetini değiştiren transsexual'in yeni cinsiyetini gösterir nüfus kağıdı isteminin reddi Sözleşme'nin 8. maddesine aykırı bulunmayacak 61 ama Mahkeme bu kişilerin çektikleri acıların ve karşılaştıkları zorluklarıri ciddiyetinin farkında olduğunu belirtecektir. Sözleşme'nin günün şartları ışığında yorumlanması ve uygulanması gerektiğini yineleyen İHAM, bilimsel ve sosyal gelişmeleri göz önünde tutan yasal düzenlemelere ihtiyacın altını çizmiştir. 62 YARGıÇ YAPıSı HUKUK VE DEMOKRASİ İHAS hukukunu şekillendiren, konmuş kurallardan çok yargıçların koymakta olduğu kurallardır. Bu, Sözleşme'yi "yaşayan belge" haline sokar. Ancak burada gündeme gelen en önemli sorun, eski bir sorun olmakla beraber, yargıçların kural koyucu iktidar kullanması ile klasik demokrasi anlayışının ne ölçüde bağdaştığıdır. İHAM kararlarının iç hukukiarda değiştirici etkisi 63 göz önünde tutulduğunda, gerilim, ilk bakışta, milli hukuk ile Sözleşme hukuku arasında; ama gerçekte, demokratik temsile dayalı milli otoritelerin yetki alanı ile Strasbourg organlarının yorumyetki alanı arasındadır. Bu sorunu çözmek için verilebilecek cevaplardan belki de ilki, bugün yaygın olarak kullanılmaya başlayan yeni bir tanım; demokrasiyi hukukla tanımlamaktır. Hak ve hürriyetlerin etkili korunması, demokrasilerin tanımında belirleyici bir unsur olmuştur. İHAS çerçevesinde Komisyon ve Mahkeme' nin kullandığı yorum teknikleri hak ve hürriyetlerin korunmasının etkinliğini sağlayacak yorum teknikleridir. Bu anlamda Strasburg organları demokrasiyi Sözleşme hukuku yoluyla tanımlarken klasik anayasa anla 61. İHAK 12 Aralık 1984 tarihli kararında, 8. maddenin ihlal edildiği sonucuna varmıştır. İHAM ise bağıtlı devlet hukukiarında konuya ilişkin ortak bir anlayışın olmadığından hareketle, devletin takdir yetki alanının genişliğine işaret eder. 62. No. 106, par. 47. Ayrıca bkz: Paul Mahoney, a.g.e., s İHAM kararlarının iç hukukiarda değiştirici etkisini gösterir tüketici bir sıralama için bkz: European Court ofhuman Rights Survey ofactivities , Registry of the Court Council of Europe, CarI Heymanns Verlag, 1991, s

16 146 İNSAN HAKLARI YILllGI yışını da değiştirmekte, İHAS insan hakları alanında Avrupa kamu düzeninin anayasal belgesi haline getirilmektedir. 64 Yorum teknikleri bu açıdan değerlendirildiğinde, teknik olmanın ötesinde anayasa anlayışında yenilenmenin kurucu unsurlarıdır. Milliüstü hukuka bağlılık prensibini doğuran bu yenilenme, İHAS hukuku açısından, demokratik temsile dayalı kurumlar karşısında meşruiyetini Sözleşme ile düzenlenen ve hak ve hürriyetlerin korunmasında etkili başvuru yolları arasına giren kişisel başvuru hakkı yoluyla da kazanmaktadır. Sözleşme'nin 25. maddesi uyarınca 1975 yılında Komisyon'a 1926 kişisel başvuru yapılırken, bu sayı 1992'de 5875'e yükselmiştir. 65 Artışın bir anlamı kişisel başvuru hakkının artık bir temelolarak görülmeye başlanması ile ilgili olabileceği gibi, bir diğer anlamı da Sözleşme denetim mekanizmaları işlerliğinin göstergesi olarak düşünülebilir. Komisyon ve Mahkeme kararları ile yeniden yorumlanarak "yaşayan belge" haline getirilen Sözleşme hukuku, yazılı listenin koruma alanını genişlettiği ölçüde yeni başvruların yapılma olasılığını da artıracaktır. 64. Chrysostomos, Papachrysostomou, Loizidou v. Turkey (15299/89, 15300/89, 15318/89) olayında İHAK'nun 4 Mart 1991 tarihli başvuru kabul kararı, İn 12 HRU (1991), s. 121, par European Commİssion ofhuman Rights, Survey ofactivities and Statistics, Council of Europe, Strasbourg, 1992, s. 18.

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında Çalışanların Hakları İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...1 I. Konunun Önemi...1 II. Çalışan Kavramının

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler

AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler Mülkiyet Hakları *Mülkiyet davalarına ilişkin yargılamalar özel haklar ve yükümlülükler açısından belirleyici olması nedeniyle m.6/1 kapsamındadır.

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARAARSLAN TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 4027/05) KARAR STRAZBURG 27 Temmuz 2010 İşbu karar AİHS

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE CELAL ÇAĞLAR TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 11181/04) KARAR STRAZBURG 20 Ekim 2009 İşbu karar AİHS

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu.

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu. AVUKAT HATİCE CAN Av.haticecan@hotmail.com Atatürk cad. 18/1 Antakya 0.326.2157903-2134391 AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA FETHİYE DOSYA NO : 2011/ 28 KATILAN : B. S. KATILMA İSTEYEN Türkiye Barolar

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. 688 Sıra Sayılı Kanun uyarınca, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri:

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Yasal Statünün Belirlenmesine İlişkin Sorunlar Prof. Dr. Bülent ÇİÇEKLİ HSYK Sunum Planı 1) Terminoloji 2) Disiplin Olarak 3) Göç ve İltica Hukukunun Kaynakları

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARYAĞDI TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 22956/04) KARAR STRAZBURG 8 Ocak 2008 İşbu karar AİHS nin

Detaylı

Federal İdare İş Mahkemesi

Federal İdare İş Mahkemesi Federal İdare İş Mahkemesi Karar Tarihi : 15.10.2013 Sayısı : 1 ABR 31/12 Çev: Alpay HEKİMLER * İşçiler, kendileri için işveren tarafından hizmet içi kullanım için tahsis edilmiş olan e-mail adreslerini

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır.

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Esas Sayısı : 2015/109 Karar Sayısı : 2016/28 1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Anayasa nın 2. maddesinde

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

Esas Sayısı : 2015/58 Karar Sayısı : 2015/117

Esas Sayısı : 2015/58 Karar Sayısı : 2015/117 Sanıklara yüklenen suç ve bu suçun yasal unsurları, 1072 sayılı Rulet, Tilt, Langırt ve benzeri oyun alet ve makinaları hakkındaki Yasa nın 1. maddesinde düzenlenmiştir. Yasanın 2. maddesinin 1. fıkrası

Detaylı

Yasal Çerçeve (Bilgi Edinme Kanunu ve Diğer Gelişmeler) KAY 465 Ders 1(2) 22 Haziran 2007

Yasal Çerçeve (Bilgi Edinme Kanunu ve Diğer Gelişmeler) KAY 465 Ders 1(2) 22 Haziran 2007 Yasal Çerçeve (Bilgi Edinme Kanunu ve Diğer Gelişmeler) KAY 465 Ders 1(2) 22 Haziran 2007 Ders Planı Ders İçeriği: Yasal Çerçeve Bilgi Edinme Kanunu Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu Çalışma Usul ve Esasları

Detaylı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Hak Kavramı Herhangi bir varlığın, kanuni veya ahlaki gerekçelerle, sahip olması veya yapabilmesi olağan şeyler.. Hak Kavramı Kazanımlara

Detaylı

Candan YASAN. Milletlerarası Özel Hukukta Aynı Cinsiyetten Kişilerin Birliktelikleri

Candan YASAN. Milletlerarası Özel Hukukta Aynı Cinsiyetten Kişilerin Birliktelikleri Candan YASAN Milletlerarası Özel Hukukta Aynı Cinsiyetten Kişilerin Birliktelikleri İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1 I. Sunuş...1 II. Çalışmanın Amacı...2 III. Çalışmada

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/8665 Karar No : 2013/9005 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol Özeti : İmar planında küçük sanayi

Detaylı

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR AB Göç politikalarında uyum ve koordinasyon için: Amsterdam Anlaşması 2.10.1997 Tampere Zirvesi 15-16.10.1999 GÖÇ VEGÖÇMEN POLİTİKALARININ

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

ANONİM ORTAKLIKTA ESAS SÖZLEŞMESEL BAĞLAM

ANONİM ORTAKLIKTA ESAS SÖZLEŞMESEL BAĞLAM Necdet UZEL İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa Göre ANONİM ORTAKLIKTA ESAS SÖZLEŞMESEL

Detaylı

İçindekiler. xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz. 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler

İçindekiler. xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz. 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler İçindekiler xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz ı BİRİNCİ BÖLÜM GENEL BİLGİLER 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler 5 1. Yabancılar Hukukunun Varlık Nedeni 8

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

karar vermiş ve bu Karar, 8 Ocak 2010 tarihinde yürürlüğe girmişti.

karar vermiş ve bu Karar, 8 Ocak 2010 tarihinde yürürlüğe girmişti. Sayın Meslektaşımız; 10.08.2010 Sirküler, 2010 / 12 Konu: Yatırım indirimi istisnasının kullanımı kazancın % 25 i ile sınırlandırılmıģ olduğu, istisnadan sadece 2010 yılında yararlanılabileceği ve 2010

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı

Rapport national / National report / Landesbericht / национальный доклад

Rapport national / National report / Landesbericht / национальный доклад XVI e Congrès de la Conférence des Cours constitutionnelles européennes XVI th Congress of the Conference of European Constitutional Courts XVI. Kongress der Konferenz der Europäischen Verfassungsgerichte

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU

Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU Avrupa Konseyi Strazburg, 31 Mayıs 2005 Konferans Web Sayfası: http ://www. coe. int/prosecutors Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU

Detaylı

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN Kanun No: 4787 Kabul Tarihi : 09/01/2003 Resmi Gazete Tarihi: 18/01/2003 Resmi Gazete Sayısı: 24997 AMAÇ VE KAPSAM Madde 1 - Bu Kanunun

Detaylı

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI İÇİNDEKİLER I. GENEL AÇIKLAMALAR 1. Bireysel başvuru nedir? 2. Bireysel başvurunun temel nitelikleri nelerdir? 3. Bireysel başvuru yolu hangi ülkelerde uygulanmaktadır? 4. Ülkemizde bireysel başvuru kurumuna

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVZUAT ÇERÇEVESİ: AB/TÜRKİYE

CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVZUAT ÇERÇEVESİ: AB/TÜRKİYE MUAMELE EŞİTLİĞİ CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVZUAT ÇERÇEVESİ: AB/TÜRKİYE Ayşegül Yeşildağlar Ankara, 08.10.2010 HUKUKİ KAYNAKLAR Md. 2 EC : temel prensip -kadın erkek eşitliğini sağlamak, Topluluğun özel bir yükümlülüğüdür,

Detaylı

YATIRIM İNDİRİMİNE İLİŞKİN YAPILAN YENİ YASAL DÜZENLEME DE ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEBİLİR

YATIRIM İNDİRİMİNE İLİŞKİN YAPILAN YENİ YASAL DÜZENLEME DE ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEBİLİR YATIRIM İNDİRİMİNE İLİŞKİN YAPILAN YENİ YASAL DÜZENLEME DE ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEBİLİR Tunay Bulut * 1.- GİRİŞ Yatırım indirimi oldukça eski bir uygulamadır. Uygulama, ekonomik gelişmelere

Detaylı

BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ BİR AVUKAT YANINDA AYLIKLI OLARAK ÇALIŞAN AVUKATIN DURUMUNUN AVUKATLIK YASASI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Güneş GÜRSELER * Hiçbir planlama yapılmadan birbiri ardına açılan hukuk fakültelerinin yılda ortalama

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857.S.İşK/2

İlgili Kanun / Madde 4857.S.İşK/2 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/13846 Karar No. 2011/13653 Tarihi: 09.05.2011 Yargıtay Kararları İlgili Kanun / Madde 4857.S.İşK/2 ASIL İŞVEREN ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN MUVAZAAYA DAYANIP DAYANMADIĞININ

Detaylı

KAMU DÜZENİ K AVR AMI

KAMU DÜZENİ K AVR AMI Dr. Özge OKAY TEKİNSOY Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi İDARE HUKUKUNDA KAMU DÜZENİ K AVR AMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ... vii ÖNSÖZ...xi İÇİNDEKİLER... xiii KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU

BİRİNCİ BÖLÜM ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IÇINDEKILER... KISALTMALAR... GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU 1.1. GENEL OLARAK ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU... 5 1.2. MUKAYESELİ HUKUKTA BİREYSEL

Detaylı

Madde 2 Serbest dolaşım özgürlüğü

Madde 2 Serbest dolaşım özgürlüğü İNSAN HAKLARININ VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİNİN KORUNMASINA İLİŞKİN SÖZLEŞME İLE BU SÖZLEŞME'YE EK BİRİNCİ PROTOKOL'DA TANINMIŞ BULUNAN HAKLARDAN VE ÖZGÜRLÜKLERDEN BAŞKA HAK VE ÖZGÜRLÜKLER TANIYAN Protokol No:

Detaylı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. Sorular ve Cevaplar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. Sorular ve Cevaplar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Sorular ve Cevaplar Sorular ve Cevaplar AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NEDİR? Bu soru ve cevaplar Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğü nce hazırlanmıştır. Bu belge Mahkeme yi bağlayıcı

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma,

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik Hakkında Danıştay 11.Daire nin Esas No 2013/1812 Sayılı Kararı ve Yürütmeyi Durdurma Kararına

Detaylı

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ :

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ŞİKAYETİN KONUSU : Özel büro ve turizm tesisleri

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KÖKSAL VE DURDU TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 27080/08 ve 40982/08) KARAR STRAZBURG 15 Haziran

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 7 nci maddesinin birinci fıkrasının değiştirilmesi hakkındaki kanun teklifim ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Gereğini

Detaylı

Yargıtay Kararları. İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/5, 17-21

Yargıtay Kararları. İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/5, 17-21 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/19835 Karar No. 2011/46440 Tarihi: 29.11.2011 Yargıtay Kararları İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/5, 17-21 DOĞUM YAPAN İŞÇİ AYRIMCILIK YASAĞINA AYKIRI DAVRANIŞ

Detaylı

SANIĞIN TEMYİZ AŞAMASINDAKİ TUTUKLULUK HALİNİN AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARI IŞIĞINDA İFADE ETTİĞİ ANLAM VE BUNUN İÇ HUKUKUMUZDAKİ YANSIMASI:

SANIĞIN TEMYİZ AŞAMASINDAKİ TUTUKLULUK HALİNİN AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARI IŞIĞINDA İFADE ETTİĞİ ANLAM VE BUNUN İÇ HUKUKUMUZDAKİ YANSIMASI: SANIĞIN TEMYİZ AŞAMASINDAKİ TUTUKLULUK HALİNİN AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARI IŞIĞINDA İFADE ETTİĞİ ANLAM VE BUNUN İÇ HUKUKUMUZDAKİ YANSIMASI: I- KARAR: Hazırlayan: Mecnun TÜRKER * Bu çalışmada

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Düzce Üniversitesi çalışanlarının yaptığı

Detaylı

Temyiz Eden (Davalı) : Antalya İl Özel İdaresi

Temyiz Eden (Davalı) : Antalya İl Özel İdaresi İdari Dava Daireleri Kararları Bu durumda, İdare Mahkemesince, uyuşmazlığa konu kentsel dönüşüm alanına yönelik olarak proje hazırlanıp hazırlanmadığı, plan değişikliği yapılıp yapılmadığı araştırıldıktan

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Kamulaştırma, Mülkiyet Hakkının Korunması, Ek Protokol - 1

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Kamulaştırma, Mülkiyet Hakkının Korunması, Ek Protokol - 1 T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2012/3492 Karar No : 2013/5107 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Kamulaştırma, Mülkiyet Hakkının Korunması, Ek Protokol - 1 Özeti : Kentsel dönüşüm ve

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm AZINLIK KAVRAMI BAŞLARKEN... 1

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm AZINLIK KAVRAMI BAŞLARKEN... 1 vii İÇİNDEKİLER BAŞLARKEN... 1 Birinci Bölüm AZINLIK KAVRAMI I. Azınlık Tanımı... 5 A) Azınlık Tanımı Vermenin Zorluğu... 5 B) Uluslararası Daimi Adalet Divanı nın Azınlık Tanımı... 10 C) Capotorti Tanımı...

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL Strazburg, 15.III. 1978 Bu Protokol ü imzalayan Avrupa Konseyi üyesi Devletler, 7 Haziran 1968 tarihinde Londra da imzaya

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Alman Federal Mahkeme Kararları Çev: Alpay HEKİMLER * Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Karar Tarihi : 24.03.2015 Sayısı : L 3 U 225/10 İşçiler, öğlen paydosu sırasında, sadece öğlen yemeğini yemek üzere

Detaylı

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 24 Şubat 2014 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Özel Hayatın ve Hayatın Gizli Alanının Korunması Yasası Anayasanın 94 üncü

Detaylı

4857 SAYILI İŞ KANUNU CEZA HÜKÜMLERİ İdari Para Cezaları YTL. Bu durumdaki her işçi için 88 YTL para cezası verilir.

4857 SAYILI İŞ KANUNU CEZA HÜKÜMLERİ İdari Para Cezaları YTL. Bu durumdaki her işçi için 88 YTL para cezası verilir. İlgili Madde Madde Metni 4857 SAYILI İŞ KANUNU CEZA HÜKÜMLERİ İdari Para Cezaları YTL 98 Bu Kanun un; 3 üncü maddesindeki işyeri bildirme yükümlülüğüne aykırı davranan, 99/a Bu Kanun un; - 5 inci maddesindeki

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

KABUL EDİLMEZLİK KARARI

KABUL EDİLMEZLİK KARARI Priştine, 14 Aralık 2012 Nr. Ref.: RK 330/12 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Başvuru No: KI 84/12 Başvurucular Kosova Emekliler ve İş Malulleri Bağımsız Sendikası adına Vıçıtırın Şube Başkanı Rifat Halili Emeklilerin

Detaylı

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Kanun No: 4620 Kabul Tarihi : 31/1/2001

Detaylı

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve kapsam TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1)

Detaylı

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz İçindekiler Kısaltmalar Giriş BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI TİCARİ SÖZLEŞMELERDEN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARIN HUKUKİ

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. ZEYTİNLİ/TÜRKİYE (Başvuru no. 42952/04) KARAR STRAZBURG. 26 Ocak 2010

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. ZEYTİNLİ/TÜRKİYE (Başvuru no. 42952/04) KARAR STRAZBURG. 26 Ocak 2010 COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE ZEYTİNLİ/TÜRKİYE (Başvuru no. 42952/04) KARAR STRAZBURG 26 Ocak 2010 İşbu karar AİHS nin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y ONBEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2014/9315 Karar No : 2015/9212

T.C. D A N I Ş T A Y ONBEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2014/9315 Karar No : 2015/9212 Anahtar Sözcükler: Nisbi vekalet ücreti, maktu vekalet ücreti, hak arama özgürlüğü, mahkemeye erişim hakkı Özet: Gerçekte hak edilen tazminat miktarı kestirilemeyen, çözümü davanın her iki tarafı için

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. GEÇGEL ve ÇELİK/TÜRKİYE (Başvuru no. 8747/02 ve 34509/03) KARAR STRAZBURG.

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE. GEÇGEL ve ÇELİK/TÜRKİYE (Başvuru no. 8747/02 ve 34509/03) KARAR STRAZBURG. COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE GEÇGEL ve ÇELİK/TÜRKİYE (Başvuru no. 8747/02 ve 34509/03) KARAR STRAZBURG 13 Ekim 2009 İşbu karar AİHS nin 44/2 maddesinde belirtilen

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

: Av.Tezcan ÇAKIR Meşrutiyet Cd. N:3/15 - ANKARA

: Av.Tezcan ÇAKIR Meşrutiyet Cd. N:3/15 - ANKARA Esas No : 1995/1983 Karar No: 1997/519 Temyiz İsteminde Bulunan :. : Türk Dişhekimleri Birliği : Av.Tezcan ÇAKIR Meşrutiyet Cd. N:3/15 - ANKARA İstemin Özeti : Dişhekimi olan davacıya, Türk Dişhekimleri

Detaylı

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI İÇİNDEKİLER ESERİ TAKDİM...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ...

Detaylı

OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ

OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ YORUM KAVRAMI Betül CANBOLAT Kanun hükmü, yasama organının tercih ettiği çözümün yazılı olarak ifade edilmesidir. Kullanılan

Detaylı

CEZA YARGILAMASI KAPSAMINDA İHAM UYGULAMASINDA KLON DAVA KAVRAMI

CEZA YARGILAMASI KAPSAMINDA İHAM UYGULAMASINDA KLON DAVA KAVRAMI CEZA YARGILAMASI KAPSAMINDA İHAM UYGULAMASINDA KLON DAVA KAVRAMI GİRİŞ : Yakın kavram olarak, ceza yargılaması hukukumuzda mükerrer dava kavramı vardır. Mükerrer dava; olayı, tarafları, konusu aynı olan

Detaylı

ADİ VE TİCARİ İŞLERDE FAİZE İLİŞKİN YENİLİKLER

ADİ VE TİCARİ İŞLERDE FAİZE İLİŞKİN YENİLİKLER ADİ VE TİCARİ İŞLERDE FAİZE İLİŞKİN YENİLİKLER Prof. Dr. Mustafa ÇEKER Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 31.10.2013 FAİZ KAVRAMI Faiz, para alacaklısına parasından

Detaylı

SERMAYESİ EN AZ İKİYÜZELLİ BİN TÜRK LİRASI OLAN ANONİM ŞİRKETLERİN AVUKAT BULUNDURMA ZORUNLULUĞU

SERMAYESİ EN AZ İKİYÜZELLİ BİN TÜRK LİRASI OLAN ANONİM ŞİRKETLERİN AVUKAT BULUNDURMA ZORUNLULUĞU SERMAYESİ EN AZ İKİYÜZELLİ BİN TÜRK LİRASI OLAN ANONİM ŞİRKETLERİN AVUKAT BULUNDURMA ZORUNLULUĞU Mustafa YAVUZ ÖZ 1136 sayılı Avukatlık Kanununda 2001 yılında yapılan ve 2008 yılında yeniden düzenlenen

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE GÖLÜNÇ TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 47695/09) KARAR STRAZBURG 20 Eylül 2011 İşbu karar nihai olup

Detaylı

A. Yasa Hükmünün Anlamı

A. Yasa Hükmünün Anlamı A. Yasa Hükmünün Anlamı 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun un 11.10.2011 günlü, 663 sayılı Kanun Hükmünde

Detaylı

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 211 101 105 107 TURK 111 ENG

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43

İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2014/1967 Karar No. 2014/1792 Tarihi: 10.02.2014 İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43 TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİNE İTİRAZ İŞYERİNE YENİ ALINAN İŞÇİLERİN

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ PATENT HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ Senato: 08 Mayıs 2012 / 302-4. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

MARMARA ÜNİVERSİTESİ PATENT HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ Senato: 08 Mayıs 2012 / 302-4. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MARMARA ÜNİVERSİTESİ PATENT HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ Senato: 08 Mayıs 2012 / 302-4 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Marmara Üniversitesi çalışanlarının

Detaylı

2 Kasım 2011. Sayın Bakan,

2 Kasım 2011. Sayın Bakan, SayınSadullahErgin AdaletBakanı Adres:06659Kızılay,Ankara,Türkiye Faks:+903124193370 E posta:sadullahergin@adalet.gov.tr,iydb@adalet.gov.tr 2Kasım2011 SayınBakan, Yedi uluslarası insan hakları örgütü 1

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU TARAFINDAN TESİS EDİLEN İDARİ PARA CEZALARI VE BU CEZALARIN YARGISAL DENETİMİ

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU TARAFINDAN TESİS EDİLEN İDARİ PARA CEZALARI VE BU CEZALARIN YARGISAL DENETİMİ ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU TARAFINDAN TESİS EDİLEN İDARİ PARA CEZALARI VE BU CEZALARIN YARGISAL DENETİMİ Av.Arzu ONGUR ERGAN GENEL OLARAK 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu

Detaylı

Kira Sözleşmesinin Genel Hükümlere Göre Sona Ermesi (TBK m. 327-333)

Kira Sözleşmesinin Genel Hükümlere Göre Sona Ermesi (TBK m. 327-333) Gülşah Sinem AYDIN T.C. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Kira Sözleşmesinin Genel Hükümlere Göre Sona Ermesi (TBK m. 327-333) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII TEŞEKKÜR... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

IRKÇILIK VE HOŞGÖRÜSÜZLÜĞE KARŞI AVRUPA KOMISYONU

IRKÇILIK VE HOŞGÖRÜSÜZLÜĞE KARŞI AVRUPA KOMISYONU CRI(97)36 Version turque Turkish version IRKÇILIK VE HOŞGÖRÜSÜZLÜĞE KARŞI AVRUPA KOMISYONU 2 NO.LU ECRI GENEL POLITIKA TAVSIYE KARARI : ULUSAL DÜZEYDE IRKÇILIK, YABANCI DÜŞMANLIĞI, ANTISEMITIZM VE HOŞGÖRÜSÜZLÜKE

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

Gökçe TOPALOĞLU AVRUPA BİRLİĞİ NİN AVRUPA İNSAN HAKLARI KONVANSİYONU NA KATILIMI

Gökçe TOPALOĞLU AVRUPA BİRLİĞİ NİN AVRUPA İNSAN HAKLARI KONVANSİYONU NA KATILIMI Gökçe TOPALOĞLU AVRUPA BİRLİĞİ NİN AVRUPA İNSAN HAKLARI KONVANSİYONU NA KATILIMI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII KISALTMALAR LİSTESİ... XIII GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM KATILIM ÖNCESİ SÜREÇ ve KATILIM

Detaylı

MEF ÜNİVERSİTESİ HUKUK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL. I. Yarıyıl II. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS HUK 103

MEF ÜNİVERSİTESİ HUKUK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL. I. Yarıyıl II. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS HUK 103 MEF ÜNİVERSİTESİ UK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 201 101 105 107 TURK 101 ENG 101 Roma Hukuku: Genel Hükümler Atatürk

Detaylı

Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü. Fikret Toksöz May 12, 2015

Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü. Fikret Toksöz May 12, 2015 Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü Fikret Toksöz May 12, 2015 Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü İçin Taslak Yasal Temeller Merkez Düzey Yerel Düzey Müdahale Mekanizmaları Geleneksel

Detaylı

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK İLK TÜRK { DEVLETLERİNDE HUKUK Hukuk Anlayışı Hukuk fertlerin bir arada barış ve güven içinde yaşamasını sağlamak amacıyla oluşturulan hak ve kanunların bütünüdür. Bir devletin uzun ömürlü olabilmesi için

Detaylı