Doç. Dr. Cemal ELİTAŞ Yrd. Doç. Dr. Murat KİRACI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Doç. Dr. Cemal ELİTAŞ Yrd. Doç. Dr. Murat KİRACI"

Transkript

1 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 45 SATIN ALMA SÜRECİNDE KONTROL TESTİ VE BİR NİTELİK ÖRNEKLEMESİ UYGULAMASI THE TEST OF CONTROL IN PURCHASING PROCESS CYCLE AND AN EXAMPLE OF AN ATTRIBUTE SAMPLING Doç. Dr. Cemal ELİTAŞ Yrd. Doç. Dr. Murat KİRACI Öz Bu çalışma işletmedeki önemli iş süreçlerinden biri olan satın alma sürecinin denetimine yöneliktir. Çalışma ile satın alma süreci tanıtılmış, geleneksel ve elektronik ortamda satın alma süreci yapılarına ve farklarına değinilmiştir. Satın alma sürecinde kullanılacak belgeler, işlemlerin akışı ve görev ayrımları ve süreçteki olası hata ve hileler için gerekli denetimin nasıl yapılabileceğine ilişkin önerilere yer verilmiştir. Satın alma sürecinde kontrol testleriyle yapılabilecek denetim kısaca belirtilmiştir. Son olarak da denetçinin satın alma işlemlerinde kontrol testlerini yaparken örnekleme uygulamasından yararlanması ve hipotetik bir işletme örneği üzerinden örneklem sonuçlarının nasıl değerlendirileceği açıklanmıştır. Anahtar Sözcükler: Muhasebe Denetimi, Satın alma Süreci, Satın alma işlemleri, Nitelik Örneklemesi, Kontrol Testi Abstract This study focuses on explaining buying process, that is one of the most important processes in organizations. So in this study purchasing process is defined while the structures and differences of traditional and electronic purchasing are dealt with.and also in the study, the documents that will be used in buying processes, task differentiation in flow of transactions and some pro- * Afyon Kocatepe Üniversitesi, İ.İ.B.F., İşletme Bölümü ** Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, İ.İ.B.F., İşletme Bölümü 45

2 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 46 posals are presented on how to conduct audit on probable defects. Using samples in control tests and analyzing results over a case organization are explained. Key Words: Auditing, Purchasing Cycle, Transactions for Acquisitions, Attribute Sampling, Test of Controls GİRİŞ Bağımsız denetimin sadece gerçekleşmiş ve süreci tamamlanmış işlemlere bakan yönünün yanında yürütülmekte olan faaliyetlere bakan bir yönü de bulunmaktadır. Çünkü gerek hataların gerekse de hilelerin önlenmesinde en düşük maliyetli yaklaşım fırsatların (olası hata ve hilelerin) hata ve hileye dönüşmeden ortaya çıkartılarak engellenmesidir. Aksi takdirde bir hata ve hile meydana geldikten sonra bunun hem işletmeye bir maliyeti olacak hem de bu hata veya hileyi denetim prosedürleri ile ortaya çıkarmak çok daha ciddi maliyetlerin katlanılması anlamına gelebilecektir. Denetim standartlarında da belirtildiği üzere denetimin yegâne görevi hata ve hilelerin bulunması veya önlenmesi değildir. Burada esas sorumluluk işletme yönetimine aittir. Bu nedenle özellikle işletme yönetimleri olası hata ve hile fırsatlarını tespit edip, bu risk noktalarına karşı oluşturacağı kontrolleri ilgili işlem sürecinin içine yerleştirmesi ve bu kontrollerin uygulanmasını bir başka ifadeyle ilgili süreci takip etmesi gerekmektedir. Bu bağlamda ilgili sürecin ve süreç içerisinde oluşabilen ve hata veya hileye dönüşecek fırsatların iyi bilinmesine ihtiyaç vardır. Bu ise işlem süreçlerinin yakından izlenmesi ve bilinmesi ile mümkündür. Bağımsız denetçi işletmenin finansal tabloları hakkında görüş oluşturmak amacıyla, bu finansal tabloların oluşturulmasında büyük rol oynayan işlemleri, faaliyetleri tanımak ve onların güvenilirliği konusunda karar vermek durumundadır. Bir işletmede temelde satış, tahsilat, satın alma, ödeme, stok, üretim, personel, ücret, kaynak elde etme gibi faaliyet (işlem) döngüleri mevcuttur. Burada sayılan her döngü bir süreç ve her süreç de içerisinde farklı hata-hile fırsatlarını barındırmaktadır. Denetçinin bu süreçleri, faaliyetlerin yapılması sırasında inceleme- 46

3 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 47 si kontrol testlerini uygulaması anlamına gelir. Çalışmada yukarıda sayılan döngülerden sadece satın alma döngüsü (süreci) ele alınarak incelenmiş ve satın alma sürecinde denetim faaliyetlerinin nasıl ve ne şekilde olabileceği ve bu alandaki kontrol testlerinde örnekleme yaklaşımının kullanımı üzerinde durulmuştur. 1. SATIN ALMA SÜRECİNE GENEL BAKIŞ Bu süreç, çeşitli mal ve hizmetlerin işletme dışındaki üçüncü kişilerden satın alınması işleminden oluşur. Bu süreç bazı kaynaklarda, mal ve hizmetlerin satın alınması ve faturaların ödenmesi işlemleriyle birlikte ele alınıp, elde etme ve harcama faaliyetleri olarak da ifade edilmektedir (Robertson ve Louwers, 1999:352). Çalışmada bu süreç özellikle mal ve hizmet alımı olarak ele alınmıştır. Buna göre bir işletmenin üçüncü kişilerden satın aldığı mal veya hizmetlerin başlıcaları aşağıdaki gibi sıralanabilir (Bozkurt, 1999: 192): Ticari mal, İlk madde ve malzeme, Yardımcı malzemeler ve işletme malzemeleri, Maddi Duran Varlıklar, Maddi Olmayan Duran Varlıklar, Pazarlama ve satış ile ilgili alınan mal ve hizmetler, Yönetim faaliyetleri ile ilgili alınan mal ve hizmetler, Araştırma ve geliştirme ile ilgili alınan mal ve hizmetler. Satın alma sürecinin başlangıç noktasını hasılat, üretim, stok kontrol, mal veya hammaddeyle ilgilenen diğer bölümlerden gelen mal/hammadde satın alma talebi oluşturmaktadır (Romney ve Steinbart, 2000: 465). Satın alma talebinin onaylanmasıyla gerekli sayıda satın alma emri hazırlanarak ilgili kişi ya da bölüme gönderilir. Nüsha sayısı, kurulacak olan sistemden elde edilmek istenen bilgiye göre farklılık gösterecektir. Satın alma bölümüne gelen mallar satın alma emriyle karşılaştırılarak teslim alınır ve alındı belgesine işlenir. Burada hemen belirtilmelidir ki genelde satın alma süreci ödeme süreci ile birlikte düşünülerek çalışmalara konu 47

4 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 48 olmuştur. Bu nedenle çalışma konusu içerisinde yer almamakla birlikte çok kısaca ödeme döngüsü ile ilgili olarak da bilgi vermek gerekmektedir. Buna göre, borçlar bölümü gelen faturaya göre müşteri (satıcı) hesaplarını günceller ve gerekli raporları hazırlar. Ödemelere ilişkin belgeler ödemeler bölümüne gönderilerek müşteriye (satıcıya) gerekli ödemenin yapılması sağlanır. Döngünün merkez hesabı "Ticari Borçlar Hesabı" olarak ortaya çıkmaktadır. Mal ve hizmet alımları ile hesap alacaklanmakta, çeşitli çıkışlar ve ödeme ile ise borçlanmaktadır. Buna göre satın alma süreci mal ve hizmet alımı ile başlamakta ve ödeme ile sona ermektedir. 2. ELEKTRONİK ORTAMLARDA SATIN ALMA SÜRECİ Genel hatlarıyla daha önceden belirtildiği gibi işleyen satın alma sürece bilgisayarların sisteme dahil edilmesiyle farklı bir boyut kazanmıştır. Hazırlanan çoğu belge bir bilgisayardan (terminalden) diğer bilgisayara iletilmekte; işlemlere ilişkin dosyalar bilgisayarda kütüklerde saklanmakta ve yazılımlar aracılığıyla işlemler yapılmaktadır. Daha açık bir ifadeyle belirtmek gerekirse sistemin girdi-süreç-çıktı akışı temelde aynı kalmakta fakat bilgi işlem faaliyetlerinde değişiklikler ortaya çıkmaktadır. Şekil 1, bilgisayar kullanılan bir işletmede satın alma sürecini göstermektedir (Messier, 1997: 421). 48

5 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 49 Şekil 1: Bilgisayar Kullanılan Bir İşletmede Satın Alma Süreci 49

6 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 50 50

7 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 51 51

8 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page ELEKTRONİK ORTAMLARDA SATIN ALMA SÜRECİ İŞLEMLERİ Şekil 1 den de izlenebileceği üzere satın alma sürecinde gerçekleşen işlemler ana başlıklar altında toplanacak olursa; - İhtiyaç duyulan mallar için satın alma talebinin yapılması, - Malların siparişinin verilmesi (Romney ve Steinbart, 2000: 466), - Malların satın alınması (peşin veya kredili olarak), - Malların teslim alınması, - Satın almadan doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesi (ödeme) (Messier, 1997: 420). Bu anlatılanlar aşağıda yer alan Şekil-2 de daha açık bir şekilde görülebilmektedir (Robertson ve Louwers, 199: 353; Bozkurt, 1999: 195). Şekil-2: Satın alma Sürecindeki İşlemlerin Akışı 52

9 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page Etkilenen Hesaplar ve Kullanılan Belgeler Satın alma süreci finansal tablolardaki birçok hesabı etkilemektedir. Satın alma sürecinde etkilenen hesapları ana faaliyetler bazında şu şekilde gösterebiliriz (Messier, 1997: ), - Malların Satın alınması işlemi sonucu; Borçlar, Stoklar Çeşitli varlık ve gider hesapları hareket görür. - Ödeme işlemi sonucu; Çeşitli varlıklar Borçlar hesapları hareket görür. Bir sistemin çalışmasını sağlayan unsur sistemde kullanılan belgelerdir. Sistemin yapısına göre belge tür ve sayısı farklılık gösterecektir. Fakat genel olarak satın alma sürecinde kullanılan belgeleri şu şekilde sıralayabiliriz (Arens ve Loebbecke, 2000: ve Messier, 1997: ); a) Satın alma Talebi: Satın alma talebi, yetkili personel tarafından hazırlanan ve ihtiyaç duyulan mallara ilişkin bilgileri içeren belgedir. Örneğin üretim yönetimi bölümünden üretim için hammadde talebi yapılması. b) Satın alma Emri: Satın alma emri, işletmenin satın almak istediği mala ya da hammaddeye ilişkin tanım, miktar ve ilgili diğer bilgileri içeren belgedir. Elektronik Veri Değişimi (EVD) sistemi kullanan işletmelerde satın alma emri elektronik olarak satıcıya gönderilmektedir. c) Alındı Belgesi: Malların teslim alınmasıyla hazırlanan alındı belgesi malın cinsini, miktarını, teslim alınan tarihi ve mala ilişkin diğer bilgileri içeren belgedir. Alındı belgesini önemli kılan, işletmenin borç altına giren olayın tanımlamasıdır. d) Fatura: Bu süreçte yer alan fatura, satıcı işletmenin müşteri işletmeye gönderdiği faturadır. Faturada sevkedilen malın cinsi, miktarı, fiyatı, fatura tarihi ve taraflar yer almaktadır. EVD sistemi kullanan işletmelerde fatura kağıt üzerinde değil elektronik olarak iletilmektedir. e) Makbuz: Makbuz, satın alınan mallara ilişkin ödemelerin kontrol edilmesi amacıyla kullanılmaktadır. Satın alma talebine, satın alma emrine, alındı belgesine ve faturaya eklenerek makbuz dosyasını oluşturur. 53

10 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 54 f) Makbuz Defteri/Satın alma Defteri: Makbuz defteri, mallarla ilgili makbuzların kaydedilmesinde kullanılmaktadır. Bazı işletmeler ise makbuz defteri yerine satın alma defterini kullanmaktadır. Satın alma defterine makbuzla ya da faturayla kayıt yapılabilmektedir. Makbuz defteriyle satın alma defteri arasındaki temel fark makbuzların veya faturaların özetlenme biçimidir. Makbuz defterinde borçların detayında ödenmemiş makbuzların listesi yer almaktadır. Satın alma defteri ise satıcılar yardımcı hesabı şeklinde izlenmektedir. Fakat borçlar hesabı bilgisayarda izleniyorsa böyle bir ayrım ortadan kalkacaktır. g) Borçlar Hesabı Yardımcı Defteri: Satıcıların tek tek izlendiği yardımcı hesaptır. Satıcılara ilişkin tüm yardımcı defter toplamları borçlar büyük defter hesabına eşit olmalıdır. h) Satıcı Durum Tablosu: Satıcı durum tablosu, satıcı işletme tarafından aylık olarak hazırlanan ve başlangıç durumunu, cari dönem satışlarını, ödemeleri ve kapanış durumunu gösteren tablodur. Satıcı durum tablosu satıcının hesaplarındaki durumu yansıtmaktadır. Şüpheli meblağlar ve zamanlama farklılıkları gibi durumlar dışında borçlar hesabı ile satıcı durum tablosu tutarları aynı olmalıdır. i) Çek: Malların bedelini ödemek üzere kullanılır. Yetkili personel tarafından imzalanmalıdır. İmzalayan personel tarafından ya da komutasındaki personel tarafından satıcıya gönderilmelidir. EVD sistemi kullanan işletmeler ödemelerinde Elektronik Fon Transferi ni (EFT) kullanmaktadırlar. j) Nakit Ödeme Defteri: Nakit ödeme defteri nakit ödeme işlemlerinin kaydedilmesinde kullanılmaktadır Satın alma Sürecinin Ana Fonksiyonları Satın alma sürecinin temel amacı en kaliteliyi en uygun nakit kullanımıyla temin etmektir. Bu amaç için gerçekleştirilen ana fonksiyonlar şunlardır (Messier, 1997: ve Arens ve Loebbecke, 2000: 587), a) Talep Etme: Satın alma sürecindeki ilk işlem yetkili kişi ya da bölüm tarafından gerekli duyulan mala ilişkin talebin belirtilmesidir. Bir iç kontrol 54

11 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 55 unsuru olarak işletmelerce uygulanan bir durum çalışanlar ve yöneticiler için farklı satın alma limitlerinin bulunmasıdır. Örneğin bölüm yöneticileri TL ye kadar teklif verebilirken TL nin üzerinde harcama gerektiren bir konu hakkındaki karar yönetim kurulu tarafından verilebilmektedir. EVD kullanılan sistemlerde ise stok düzeyinin belirlenmiş olan miktarın altına düşmesi durumunda bilgisayar otomatik olarak satıcının bilgisayarıyla iletişime geçmektedir. b) Satın alma: Satın alma fonksiyonunu tamamıyla yetkili satın alma emirleri yerine getirir. Bu fonksiyon genellikle satın alma bölümü tarafından yürütülmektedir. c) Teslim Alma: Teslim alma fonksiyonu teslim alınan malların sayılmasından ve incelenerek kabulünden sorumludur (Güredin, 2007:350). Bu bölümdeki personel alındı belgesini doldurarak ödemeler bölümüne gönderir. d) Fatura İşleme: Fatura işleme fonksiyonu teslim alınan malların varlık ve harcama olarak kaydedilmesi ve dolayısıyla borcun tanımlanabilmesinden sorumludur. Özetle fatura işleme fonksiyonu satın alma emrinde, alındı raporunda ve faturada yer alan miktar, fiyat ve diğer bilgileri karşılaştırarak işleme işidir. Bu fonksiyon daha ziyade ödemeler bölümü dahilinde gerçekleştirilir. e) Ödemeler: Ödemeler fonksiyonu ödenecek çeklerin hazırlanmasından ve imzalanmasından sorumludur. İşlemin yetkili kişi/bölüm tarafından yapıldığına dair yeterli destekleyici belge olmalıdır. Faturanın iki kez ödenme riskine karşı tüm belgelerin (örneğin satın alma emri, alındı belgesi, fatura) ödendi, iptal şeklinde nakit bölümü tarafından kaşelenmesi gereklidir. f) Borçlar: Borçlar fonksiyonu tüm satıcı faturalarından, nakit ödemelerinin ve düzeltmelerin borçlar hesabına kaydedilmesinden sorumludur. Bilgisayarlı sistemlerde bu girişler satın alma bölümünün, nakit ödeme bölümünün normal faaliyetleri sırasında gerçekleşmektedir. g) Büyük Defter: Büyük defter fonksiyonunun satın alma içindeki görevi tüm alımların, ödemelerin ve borçların hesaplarda gerektiği gibi toplanmasını, sınıflanmasını ve özetlenmesini içerir. Bilgisayarlı sistemlerde, kontrol veya özet toplamlarının kullanımı bu fonksiyonun doğru bir şekilde çalıştığını göstermektedir. 55

12 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page Satın alma Sürecinde Görev Ayrımları Kontrol eylemleri, işletmenin amaçlarına ulaşmasını engelleyecek risklerin önlenmesine yardımcı olan politika ve yordamların uygulanmasıdır (Erdoğan, 2001: 59). Kontrol eylemlerinden olan görev ayrımları ise belirli işlemlerin belirli kişi ya da bölümün yapması gerektiğini ifade eder. Buna göre doğru bir ayırım için işlemler için yetkilendirmeyle işlemlerin kayıtlanmasının, varlıkların korunmasıyla işlemlerin kayıtlanmasının, varlıkların korunması ve yüklenmesiyle ilgili işlemler için yetkilendirmenin birbirinden ayrılmış olması gereklidir (Whittington ve Pany, 2004:472; Erdoğan, 2001: 60-61). Bu kriterleri satın alma sürecine uyarladığımızda; - Satın alma fonksiyonunun talep etme ve teslim alma fonksiyonundan, - Fatura işleme fonksiyonunun borçlar fonksiyonundan, - Ödemeler fonksiyonunun borçlar fonksiyonundan, - Borçlar fonksiyonunun büyük defter fonksiyonundan ayrılması gereklidir (Messier, 1997: 429). İşletme yönetimi satın alma süreciyle ilgili oluşturacağı iç kontrolde şunlara dikkat etmelidir: Satın alma fonksiyonunun talep etme ve teslim alma fonksiyonundan ayrılmadığı durumlarda talep etme, satın alma ve teslim almadan aynı kişi sorumlu olacak ve hayali ve/veya yetkisiz alımların yapılmasına fırsat verilmiş olacaktır. Bu da malların çalınması ya da yetkisiz alımlara olası ödemeler sonucunu doğuracaktır. Bu gibi olumsuz durumlardan işletme zarar görecektir. Fatura işleme fonksiyonunun borçlar fonksiyonundan ayrılmadığı durumlarda fatura işleme ve borçlardan aynı kişi sorumlu olacak ve satın alma işlemleri yanlış fiyat ve koşullar üzerinden yapılacak ya da alınmayan mallara ilişkin olarak ödeme yapılması riski doğacaktır. Bu da mallar için fazla ödeme yapılmasına ya da nakdin çalınmasına neden olabilecektir. Ödemeler fonksiyonunun borçlar fonksiyonundan ayrılmadığı durumlarda ödemeler ve borçlardan aynı kişi sorumlu olacak ve borç kayıtlarına 56

13 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 57 erişme imkânına sahip olduğundan hayali belgelere dayalı yetkisiz çeklerin kesilmesine ve yetkisiz işlemlerin kaydedilmesine olanak tanınmış olacaktır. Bu yolla da nakit hırsızlığı riski de ortaya çıkacaktır. Borçlar fonksiyonunun büyük defter fonksiyonundan ayrılmadığı durumlarda borçlar ve büyük defterlerden aynı kişi sorumlu olacak ve zimmetine geçirdiği paranın tespit edilememesi için borç ve büyük defter kayıtlarında oynama yapabilecektir. Özetleyecek olursak; satın alma bölümü satın alma emrinin hazırlanması ve onayından; teslim alma bölümü alınan malların sayılmasından ve incelenmesinden; borçlar bölümü satıcı faturasının alınmasından ve destekleyici belgelerle karşılaştırılmasından, borçlar hesabının güncellenmesinden ve makbuz defteriyle büyük defterin mutabakatının sağlanmasından; nakit ödemeler bölümü çeklerin imzalanmasından ve gönderilmesinden; bilgi işlem bölümü ise borç hesaplarının güncellenmesinden, çeklerin hazırlanmasından ve makbuz kayıtlarının hazırlanmasından sorumlu olması iç kontrol açısından güvenilir bir yapı oluşturacaktır. İşletme yönetimi bu hususlara dikkat ederek kontrol prosedürlerini oluşturursa satın alma sürecindeki riskleri önleyebilir. Denetçi de satın alma sürecine yönelik iç kontrolü incelediğinde benzer bir şekilde bu kontrol prosedürlerinin mevcudiyetine ve işleyişi üzerinde durabilecektir. 4. SATIN ALMA İŞLEMLERİNDE KONTROL TESTLERİ, KONTROL PROSEDÜRLERİ VE ÖRNEKLEMENİN GEREKLİLİĞİ Bu başlık altında satın alma işlemlerinde kontrol testleri ve kontrol prosedürlerinin neler olabileceği teorik olarak ele alınacak ve ardından satın alma sürecinin yoğun işlem görmesinden ve incelenecek ana kütlenin çok büyük olması kuvvetle muhtemel olacağından tüm ana kütlenin ele alınmasının beraberinde ciddi zaman kaybı ve maliyete yol açacağı bilindiğinden örneklemeden ve örneklemenin bu bağlamda gerekliliğinden bahsedilecektir. Bu çerçevede örnek bir uygulama ile örneklem büyüklüğünü belirleme örneklem birimlerini seçme ve örneklem sonuçlarının analiz edilmesiyle bu tespitler doğrultusunda karar verme üzerinde durulacaktır. 57

14 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page Satın alma Sürecinde Kontrol Testleri ve Kontrol Prosedürlerine Genel Bakış Çalışmanın bu bölümünde satın alma işlemlerinde denetim amaçları, gerçekleşebilecek hata ve hileler ve bunlara karşı alınabilecek önlemler, kontrol prosedürleri, denetçinin uygulayabileceği kontrol testleri ile birlikte sunulmuştur. Bu amaçla hazırlanan Tablo-1 de anılan bilgiler topluca görülebilmektedir. 58

15 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 59 Tablo 1: Satın alma İşlemlerinde Kontrol Testleri ve Kontrol Prosedürleri Kaynak: Messier, 1997: ; Arens ve Loebbecke, 2000: 589; Whittington ve Pany, 2004:

16 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page Satın Alma Sürecinde Kontrol Testi ve Örneklemenin Önemi Satın alma süreci işlem yoğunluğu yüksek bir döngüdür. Denetçinin denetim yaklaşımı olarak mali tablo yaklaşımı yerine döngü yaklaşımını tercih etmesi halinde satın alma sürecinde çok sayıda belge ve işlemle karşı karşıya kalması söz konusudur. Denetlenecek birim sayısının (kanıtların) belirlenmesinde ise iki tür yaklaşım bulunmaktadır: Tüm Kalemlerin (Evrenin) %100 incelenmesi- Aralıksız denetim (tarama yöntemi) Denetim örneklemesi - Kısmi denetim Aralıksız denetim, geçmişi çok eskilere dayanan klasik bir yöntemdir ve denetçinin, bir hesap kalanı veya işlem grubuna ilişkin görüşe ulaşmak için gerekli tüm kanıtları toplaması ve tek tek değerlemesi olarak açıklanabilir. Örnekleme ya da kısmi denetim ise, bir hesap kalanı veya işlem grubuyla ilgili tüm kanıtların değil, bir kısmının seçilmesi ve onların incelenmesidir (Kiracı, ). Denetim sürecinde örnekleme uygulamasına başvurmanın gerekliliğini ve önemini alternatifi olan aralıksız denetimin (tam sayımın) olumsuzlukları ifade edilerek açıklanabilir. Aralıksız denetim ya da tarama yöntemi şeklindeki denetimlerde ortaya çıkan bir takım olumsuzlukları şu başlıklar altında belirtebiliriz: -Birimlerin tamamının denetiminin çok maliyetli olması, -Birimlerin tamamının denetiminin çok zaman alması, -Birimlerin tamamını denetlemenin gereksiz olması ve güvenilirliğin, denetlenen birim sayısı oranında artmayacak olmasıdır. (Gürbüz, 1995:117). Satın alma süreci gibi bir çok işlem ve belgenin üretildiği bir sürecin denetiminde, tüm işlem ve belgelerin incelenmesi denetim maliyetini çok yükseltir. Çünkü toplanacak her bir denetim kanıtı ve onun değerlendirilmesi için daha fazla personele ve zamana ihtiyaç olacaktır. Denetimi planlanma aşamasında, satın alma sürecine yönelik yolsuzluk şüphesi veya yasal gerekler nedeniyle incelenmesi gereken bir kontrol varsa baş denetçi, örnekleme yerine o kontrole yönelik tüm işlem ve belgelerin incelenmesini öngörebilir. 60

17 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 61 Böyle bir durumda kanıtların tamamına ulaşmak ile sağlanacak fayda, belli bir riski üstlenerek örnekleme yapılarak sağlanacak faydadan fazladır. Toplanacak kanıt sayısına bağlı olarak artan denetim maliyeti, örnekleme yapmanın getirdiği risk ve faydalar karşılaştırılmalıdır. Baş denetçi tarama yöntemi ile örnekleme arasındaki tercihlerinde bu fayda maliyet analizini kullanarak kararını verebilir. Örnekleme uygulamasının denetçiye zaman ve maliyet tasarrufu sağlamasının yanında, istatistiksel örneklemenin kullanılmasıyla birlikte örnekleme riskinin de matematiksel olarak belirlenebilmesine olanak sağlanır. Riskin matematiksel olarak belirlenmesi bu riske güven duymayı ve sonraki denetimlerde kullanabilmesine imkan sağlar. Muhasebede yer alan stoklar, duran varlık, borç ve gider hesapları, Satın alma Süreci ile doğrudan ilişkili kalem ve hesaplardır. Bu denetim konusu denetçi için oldukça önemli ve belki de en önemli risk alanlarından biridir. Özellikle stok hesaplarına girişlerin gerçek girişler olup olmadığı ancak iç kontrol sisteminin etkinliği ve denetim sonrasında yapılacak mantıklı incelemeleri sonrasında tespit edilebilir (Kaval, 2003:191). Bu nedenle süreçte oluşturulacak güçlü bir iç kontrol ortamı, denetçinin bu hesapların bakiyeleri üzerindeki maddi doğruluk testlerine yönelik denetim yükünü oldukça azaltacaktır. Bu hesaplardaki işlem yoğunluğu da düşünüldüğünde aslında satın alma sürecinde hata ve hile fırsatlarının önünün kesilmesi durumunda denetçilere çok ciddi anlamda destek verilmiş olacağı yadsınamaz bir gerçektir. Bu amaçla çalışmada birçok süreçten satın alma süreci seçilmiştir. Çalışmada satın alma süreci tanıtılmış, geleneksel ve elektronik ortamda satın alma süreci yapılarına ve farklarına, satın alma sürecinde kullanılacak belgelere, satın alma sürecinde işlemlerin akışına ve bu süreçte görev ayrımlarına yukarıda kısaca değinilmiştir. Ayrıca satın alma sürecindeki olası hatalar ve fırsatların hileye dönüştürülmesinin önlenmesine ilişkin ne tür kontrol prosedürlerinin uygulanabileceği ile uygun kontrol prosedürleri kısaca açıklanmıştır. Denetçinin bu kontrol prosedürlerini değişik amaçlara göre nasıl test edeceği temel noktalarıyla gösterilmiştir. Böylece bir işletmedeki en önemli süreçlerden biri olan satın alma sürecinin süreç işlerken nasıl denetlenebileceğine ışık tutulmaya çalışılmıştır. 61

18 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page Denetimde Kullanılan Örnekleme Yaklaşımları ve Nitelik Örneklemesi Denetimde en genel örnekleme yaklaşımlarında istatistiksel ve istatistiksel olmayan örnekleme ayrımı söz konusudur. Bir sonraki ayrım ise örneklemede ele alınan unsurun türüne göre yapılan niteliklere göre niceliklere göre örnekleme ayrımıdır. Genel olarak denetimde kontrol testlerinin uygulanmasında niteliklere göre örnekleme türleri kullanılırken, maddilik testlerinde niceliklere göre örnekleme türleri kullanılmaktadır. Denetçinin zaman ve maliyet kaygısıyla satın alma sürecindeki tüm belgelere ulaşıp kontrol prosedürlerinin işleyişini test etmesi beklenemez. Bu çerçevede denetçinin satın alma sürecindeki kontrol prosedürlerinin başlangıçta bu alanla ilgili belirlenmiş kontrol riskini destekleyip desteklemediğinin incelenmesi gerekir. Bunun için en mantıklı yol nitelik örneklemesi adı verilen örnekleme yaklaşımının kullanılmasıdır. Nitelik örneklemesi (Attribute Sampling), bir evren içinde belirli nitelikteki bir oluşumun oranını (yüzdesini) tahmin etmede kullanılan istatistiksel bir örnekleme yaklaşımıdır ve genelde kontrol testlerinde başvurulan bir örnekleme türüdür. Denetçiler bu yaklaşımla, işletmelerin iç kontrol yapılarının etkinliğini ve kontrol prosedürlerinden sapmaların olup olmadığını test edilebilmektedir (Çömlekçi ve Erdoğan, 1999:126; Messier, 1997: 278). Nitelik örneklemesinde yukarıda adı geçen bu oran, çeşitli kaynaklarda sapma oranı, ortaya çıkma oranı ve hata oranı gibi adlar alabilmektedir. Bu oran, evrende olması istenmeyen olaylara yönelik olduğundan genelde sapma oranı veya hata oranı daha sıklıkla tercih edilmektedir. Çalışmamızda da sapma oranı olarak ifade edeceğimiz bu oran, belirli niteliği (özelliği) taşıyan birimlerin, evrenin toplam birim sayısına oranlanmasıyla bulunur. Ayrıca bu oran nitelik örneklemesinde denetçinin belli bir kontrol riskinde kabul edebileceği maksimum sapma oranını ifade eder ve örneklem büyüklüğü üzerinde doğrudan etkisi olan önemli bir faktördür (Gray ve Manson, 2008: ). Denetçi, nitelik örneklemesi sonucunda elde ettiği verileri değerlendirerek şöyle bir karşılaştırma yapacaktır: İlk olarak Ek te belirtilen tablolarda 62

19 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 63 hesaplanan üst sapma oranları (ÜSO) o kontrol prosedürü için kabul edilebilir sapma oranı (KESO) ile karşılaştırılacaktır. Şayet hesaplanan üst sapma oranları o kontrol prosedürü için kabul edilebilir sapma oranı aşıyorsa, örneklem sonucu o kontrol prosedürünün istenilen güvenilirliği sağlamadığı anlamına gelmektedir (KESO < Hesaplanan ÜSO). Hesaplanan üst sapma oranı o kontrol prosedürü için kabul edilebilir sapma oranının altında kalıyorsa (KESO > Hesaplanan ÜSO), örneklem sonucu o kontrol prosedürünün istenilen güvenilirliği sağladığı anlamına gelmektedir ve denetçinin başlangıçta planlanmış kontrol riski bu noktada kabul edilir (Kiracı, 2009: 150). Nitelik örneklemesi satın alma sürecinde kontrol testleri için en uygun örnekleme yaklaşımı olarak kullanılacaktır. Satın alma sürecinde kontrol testiyle ilgili bir örnek olay oluşturularak konu açıklanacaktır Satın alma İşlemlerinin Kontrol Testlerinde Nitelik Örneklemesi Uygulaması Zeta Denetim firması, Beta A.Ş. nin dönemi finansal tablolarının bağımsız denetimini yürütmektedir. Dönem içerisinde müşteri işletme ziyaretleri, kilit personel ile görüşmeler, faaliyetlere yönelik gözlemler ve ilgili alanlara yönelik alınan notlar ve uygulanan soru formlarıyla Beta işletmesinin satın alma işlemlerine yönelik iç kontrolünün güçlü olduğu ve dolayısıyla düşük bir kontrol riskinin söz konusu olabileceği tespit edilmiştir. Denetçi planladığı bu düşük kontrol riskinin gerçekten değerlediği kadar düşük olup olmadığını anlamak için satın alma işlemlerine yönelik kontrol prosedürlerini test edecektir. Bu test sonucu toplanan kanıtlar, Ticari Mallar ve Ticari Borçlar hesabına ilişkin denetim amaçları için kontrol riskinin son değerlemesini yapmak için de kullanılacaktır. Denetçi kontrol testiyle satın alma işlemlerine yönelik müşteri işletme yönetimi tarafından konulmuş kontrol prosedürlerinin işleyiş etkinliğini nitelik örneklemesi kullanarak belirlemeye karar vermiştir. Nitelik örneklemesindeki aşamalara göre örneğimiz aşağıda adım adım anlatılmıştır. 63

20 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 64 a) Test Amacının Belirlenmesi Zeta Denetim firmasındaki denetçi, tüm satın alma işlemlerinin eksiksiz (bütünlük) ve doğru bir şekilde kayda alınmış olmasını test etmek istemektedir. Bir başka deyişle denetçi, kayıt dışı kalmış alış belgelerinin olup olmadığını, bu belgelerin tutarlarının doğruluğunu ve ayrıca günlük defter ve büyük deftere yapılan aktarmalar sırasında yanlış hesaba ve/veya yanlış tutarda kayıt yapılıp yapılmadığını (kayıtsal doğruluk) da test etmek istemektedir. b) Kontrol Politika ve Prosedürlerinden Sapmaların Tanımlanması (Niteliklerin ve Sapmaların Belirlenmesi) Denetçi satın alma işlemlerinin kontrol politika ve prosedürlerini, akış şemalarıyla ve aldığı notlarla tespit etmiş ve işletmenin satın alma işlemlerinde şu kontrol prosedürlerini tespit etmiştir. Bunlar: Mal/hizmet talep formunun eksiksiz doldurulması, Mal/hizmet talep formunun yetkili birim tarafından onaylanması, Satın alma biriminin mal/hizmet talep formuna uygun sipariş formu düzenlemesi, Yetkili bir kişinin düzenlenen sipariş formu ile mal/hizmet talep formunu karşılaştırması, Teslim alma; alınan mal/hizmetin sipariş formunda belirtilen mal/hizmet olup olmadığının incelenmesi, Teslim alma bölümündeki yetkili personelce alındı belgesinin düzenlenmesi, Alındı belgesi ve sipariş emriyle faturanın karşılaştırılması (alındı belgesi; alınan malın cinsini, miktarını, teslim alınan tarihi ve mala ilişkin diğer bilgileri içeren işletme tarafından düzenlenen belgedir), Satın alınan malların talep edilen birime gönderilmesi (veya depoya), Alındı belgesi, sipariş formu ve faturaya dayanarak alış raporu hazırlanması ve dosyalanması, Faturanın ödenmesi için borçlar/ödemeler bölümüne gönderilmesi, 64

21 3 cemal elitas-murat kiraci:layout 1 11/9/10 2:58 PM Page 65 Borçlar bölümünün belgeyi incelemesi, makbuz düzenlenmesi ve uygun bir ödeme yapması (çek, nakit vb.), o Çekle ödeme söz konusu ise yetkili kişinin imzası gerekmektedir ve bu yetkiye sahip kişiler tarafından satıcı işletmeye gönderilmelidir. EVD= EFT kullanılmakta, o Nakit ödeme söz konusu ise mal alımıyla ilgili ödemenin nakit ödeme defterine işlenmesi. Faturaların iki kez ödenmesini veya hiç ödenmemesini kontrol için, nakit bölümü tarafından ödeme yapıldıktan sonra ödendi iptal gibi kaşelenmesi gerekir, Makbuzların, satın alma defteri ya da makbuz defterine kaydedilmesi, Satıcılar Hesabı yardımcı defterleri, Satın alma işleminin yetkili bir kişi (satın alma işleminde fiilen yer almayan) tarafından muhasebeleştirilmesi (Alındı belgesi ve fatura ve de makbuza göre). Denetçi bu kontrol prosedürlerinden denetim amacına uygun olarak şu prosedürleri test etmeye karar vermiştir: 1. Satın alma biriminin mal/hizmet talep formuna uygun sipariş formu düzenlemesi: Satın alma birimi, kendisine gelen mal/hizmet talep formuna uygun bir şekilde sipariş formu düzenlemelidir. Bu kontrol prosedürüne yönelik sapma, satın alma biriminin uygun olmayan bir sipariş formu düzenlemesi veya bu formun düzenlenmesinin unutulmasıdır. 2. Teslim alma biriminin, alınan mal/hizmetin sipariş formunda belirtilen mal/hizmet olup olmadığını incelemesi ve teslim alma bölümündeki yetkili personelce alındı belgesinin düzenlenmesi. Bu kontrol prosedürüne yönelik sapma, teslim alma biriminin alınan mal/hizmeti kontrol etmemesi ve/veya eksik veya yanlış alındı belgesinin düzenlenmesidir. 3. Borçlar bölümünün alındı belgesi, sipariş formu ve alış faturasını inceleyerek makbuz düzenlenmesi ve uygun bir ödeme yapması (çek, nakit vb.) Bu kontrol prosedürüne yönelik sapma, borçlar bölümünün yanlış tutarda bir makbuz düzenlemesi ve/veya yanlış bir ödeme yapmasıdır. 65

BÖLÜM 5 DENETİM KANITLARI, DENETİM PROSEDÜRLERİ VE ÇALIŞMA KAĞITLARI Öğr. Gör. Mehmet KÖRPİ

BÖLÜM 5 DENETİM KANITLARI, DENETİM PROSEDÜRLERİ VE ÇALIŞMA KAĞITLARI Öğr. Gör. Mehmet KÖRPİ BÖLÜM 5 DENETİM KANITLARI, DENETİM PROSEDÜRLERİ VE ÇALIŞMA KAĞITLARI Öğr. Gör. Mehmet KÖRPİ KANIT KAVRAMI Denetçinin görüşüne etki edebilecek, denetçi tarafından toplanan bilgi ve veri denetim kanıtı olarak

Detaylı

İyi oluşturulmuş bir bağımsız denetim yaklaşımı bir şirketin hedeflerine ulaşmasına destek olur ve sürpriz sonuçları önler.

İyi oluşturulmuş bir bağımsız denetim yaklaşımı bir şirketin hedeflerine ulaşmasına destek olur ve sürpriz sonuçları önler. BAĞIMSIZ DENETİM Bağımsız Denetim işletme içi ve işletme dışı bilgi kullanıcılarının güvenilir bilgi ihtiyacını karşılar. Finansal tabloların güvenilirlik derecesini artırır. Bağımsız denetim, aşağıdaki

Detaylı

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ Öğr. Gör. Mehmet KÖRPİ KONTROL KAVRAMI İşletmenin belirlenen amaçlarına ulaşması için, işletme yöneticilerinin almış olduğu önlemlere, uyguladığı yöntemlere kontrol usul ve yöntemleri

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ DENETİM TEKNİKLERİ VE VERİ ANALİZİ İLE DENETİM VE HİLE İNCELEMESİ UZMANLIĞI

BİLGİSAYAR DESTEKLİ DENETİM TEKNİKLERİ VE VERİ ANALİZİ İLE DENETİM VE HİLE İNCELEMESİ UZMANLIĞI ANALİZİ İLE DENETİM VE HİLE İNCELEMESİ UZMANLIĞI İSMMMO AKADEMİ BAŞKANI NDAN İSMMMO Akademisi uzmanlaşma programları kapsamında, daha önce hiç gerçekleşmemiş bir program daha sunuluyor. 20. YY. ın en önemli

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ DENETİM TEKNİKLERİ VE VERİ ANALİZİ İLE DENETİM VE HİLE İNCELEMESİ UZMANLIĞI

BİLGİSAYAR DESTEKLİ DENETİM TEKNİKLERİ VE VERİ ANALİZİ İLE DENETİM VE HİLE İNCELEMESİ UZMANLIĞI ANALİZİ İLE DENETİM VE HİLE İNCELEMESİ UZMANLIĞI İSMMMO AKADEMİ BAŞKANI NDAN İSMMMO Akademisi uzmanlaşma programları kapsamında, daha önce hiç gerçekleşmemiş bir program daha sunuluyor. 20. YY. ın en önemli

Detaylı

4.9. İlişkili Taraflar

4.9. İlişkili Taraflar 4.9. İlişkili Taraflar HAZIRLAYANLAR Doç. Dr. Süleyman UYAR Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra; aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: İlişkili taraf kavramını açıklayabilecek, İlişkili

Detaylı

KAMU İHALE KURUMU 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU

KAMU İHALE KURUMU 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU KAMU İHALE KURUMU 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2014 İÇİNDEKİLER KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ... 2 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU... 4 SAYIŞTAYIN

Detaylı

Asansör firmaları için özel olarak geliştirilen takip yazılımı: Asansör Otomasyon tanıtım sunumu ve kullanım açıklamaları. / 25

Asansör firmaları için özel olarak geliştirilen takip yazılımı: Asansör Otomasyon tanıtım sunumu ve kullanım açıklamaları. / 25 Asansör firmaları için özel olarak geliştirilen takip yazılımı: Asansör Otomasyon tanıtım sunumu ve kullanım açıklamaları. 2 Bakım yerleri Android uygulama Ödemeler Raporlama Arızalar Faturalar Aylık bakım

Detaylı

5. Denetimde Belgelendirme (Çalışma Kağıtları)

5. Denetimde Belgelendirme (Çalışma Kağıtları) 5. Denetimde Belgelendirme (Çalışma Kağıtları) HAZIRLAYANLAR Doç. Dr. Süleyman UYAR Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra; aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: Denetimde belgelendirme

Detaylı

Çalışma Sermayesi. Yönetimi. Çalışma Sermayesi. Ocak, 2013. Satış. Ham Madde- Mal. Üretim. Tahsilat. Ödemeler

Çalışma Sermayesi. Yönetimi. Çalışma Sermayesi. Ocak, 2013. Satış. Ham Madde- Mal. Üretim. Tahsilat. Ödemeler Çalışma Sermayesi Yönetimi Satış Tahsilat Üretim Çalışma Sermayesi Ham Madde- Mal Ödemeler Ocak, 2013 Çalışma Sermayesi Yönetimi Bir işletmenin hazır değerler, ticari alacaklar ve stoklar gibi dönen varlık

Detaylı

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ Sayın İlgili: İç denetim teknik bir uzmanlık alanı olmanın ötesinde çok temel bir yönetim aracıdır. Yönetim sürecinin temel bir unsuru olan kontrol ve izleme rolü iç denetim

Detaylı

Kasa Cari Stok. Fatura Çek/Senet Banka. İrsaliye Sipariş Fatura

Kasa Cari Stok. Fatura Çek/Senet Banka. İrsaliye Sipariş Fatura Kasa Cari Stok Fatura Çek/Senet Banka İrsaliye Sipariş Fatura Depo Sayım Seri No. Barkod Kredi Kartı Mail Order Yönetici Taşören Hızlı Üretim Kasa 1. Serbest Kasa Girişi 2. Cari Hesaptan Nakit Tahsilat

Detaylı

Datasoft Yazılım Genel Muhasebe Programı KDV Tevkifatına Tabi Đşlemlerde Satıcıların 1 numaralı KDV Beyannamesinin Düzenlenme Kılavuzu

Datasoft Yazılım Genel Muhasebe Programı KDV Tevkifatına Tabi Đşlemlerde Satıcıların 1 numaralı KDV Beyannamesinin Düzenlenme Kılavuzu Datasoft Yazılım Genel Muhasebe Programı KDV Tevkifatına Tabi Đşlemlerde Satıcıların 1 numaralı KDV Beyannamesinin Düzenlenme Kılavuzu Genel Açıklama: GIB (Gelir Đdaresi Başkanlığı) nın yayınladığı 117

Detaylı

COMPUTERIZED AUDIT PROGRAM BİLGİSAYARLI DENETİM PROGRAMI

COMPUTERIZED AUDIT PROGRAM BİLGİSAYARLI DENETİM PROGRAMI COMPUTERIZED AUDIT PROGRAM 1 İçerik CAP-... 3 1. Müşteri tanımları... 3 2. Kullanıcı ve Rol Tanımları... 3 3. Müşteri Kabul Politikası... 4 4. Yıllık Denetim Planı... 4 5. Devamlı Denetim Dosyası... 4

Detaylı

GENEL MUHASEBE. Muhasebede Kayıt Yöntemleri Hesap Kavramı Muhasebe Süreci. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

GENEL MUHASEBE. Muhasebede Kayıt Yöntemleri Hesap Kavramı Muhasebe Süreci. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi GENEL MUHASEBE Muhasebede Kayıt Yöntemleri Hesap Kavramı Muhasebe Süreci Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi HESABIN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI Aynı nitelikteki işlemlerin

Detaylı

MAHASEBE, DENETİM VE BÜTÇE

MAHASEBE, DENETİM VE BÜTÇE MAHASEBE, DENETİM VE BÜTÇE MUHASEBE; Mali Nitelikteki Bilgilerin SAPTANMASI (Belgelerle) ÖLÇÜLMESİ (TL Cinsinden) KAYDEDİLMESİ (Yevmiye Defteri) SINIFLANDIRILMASI (Defteri Kebir) ÖZETLENMESİ (Mizanlarla)

Detaylı

SAYIŞTAY REHBERLERİ 28.04.2015

SAYIŞTAY REHBERLERİ 28.04.2015 SAYIŞTAY REHBERLERİ 28.04.2015 Sayıştay Denetimi Düzenlilik Denetimi Performans Denetimi Mali denetim Uygunluk denetimi Sayıştay Raporları Sayıştay denetim raporları (Düzenlilik ve Performans denetimi)

Detaylı

LOGO İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI. SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN

LOGO İÇ DENETİM BİRİMİ BAŞKANLIĞI. SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN LOGO SUNUCULAR Cahit KURTULAN Volkan ÜNLÜ M.Hulisi GÜNŞEN SUNUM PLANI 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu nun Getirdiği Sistem İçerisinde İç Kontrol ve İç Denetimin Yeri ve İşlevleri İzmir

Detaylı

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi GENEL MUHASEBE KVYK-Mali Borçlar Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi KAYNAK KAVRAMI Kaynaklar, işletme varlıklarının hangi yollarla sağlandığını göstermektedir. Varlıklar,

Detaylı

4.6. Analitik Prosedürler

4.6. Analitik Prosedürler 4.6. Analitik Prosedürler HAZIRLAYANLAR Doç. Dr. Süleyman UYAR Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra; aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: Analitik inceleme teknikleri kavramını açıklayabilecek,

Detaylı

SULTANLAR KARAT İSTANBUL SİTESİ YÖNETİMİ 23.02.2013 19.01.2014 DÖNEMİNE AİT DENETİM KURULU RAPORU

SULTANLAR KARAT İSTANBUL SİTESİ YÖNETİMİ 23.02.2013 19.01.2014 DÖNEMİNE AİT DENETİM KURULU RAPORU SULTANLAR KARAT İSTANBUL SİTESİ YÖNETİMİ 23.02.2013 DÖNEMİNE AİT DENETİM KURULU RAPORU Sultanlar Karat İstanbul Sitesinin tarihi itibariyle oluşan Bilanço, Gelir Tablosu ve Nakit Akış finansal tabloları,

Detaylı

MUHASEBE DENETİMİVE MALİ ANALİZ

MUHASEBE DENETİMİVE MALİ ANALİZ MUHASEBE DENETİMİVE MALİ ANALİZ İktisadi faaliyet ve olaylarla ilgili iddiaların önceden saptanmışölçütlere uygunluk derecesini araştırmak ve sonuçlarıilgi duyanlara bildirmek amacıyla, tarafsız kanıt

Detaylı

30 MART 2008-2008/1. DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK FİNANSAL MUHASEBE SINAVI SORU VE CEVAPLARI

30 MART 2008-2008/1. DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK FİNANSAL MUHASEBE SINAVI SORU VE CEVAPLARI 30 MART 2008-2008/1. DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK FİNANSAL MUHASEBE SINAVI SORU VE CEVAPLARI Yazmacı Ticaret AŞ.nin 2007 yılı dönem başı bilançosu aşağıdaki gibidir: AKTİF PASİF I) DÖNEN VARLIKLAR

Detaylı

MESLEK MENSUBU GEÇİŞ DÖNEMİ EĞİTİM PROGRAMI

MESLEK MENSUBU GEÇİŞ DÖNEMİ EĞİTİM PROGRAMI MESLEK MENSUBU GEÇİŞ DÖNEMİ EĞİTİM PROGRAMI EĞİTİM ALANI: SİGORTACILIK MEVZUATINA İLİŞKİN KONULAR Sigortacılık Mevzuatı Türkiye'de Sigortacılık Uygulamaları Sigortacılık ve Risk Yönetimi Sigortacılıkta

Detaylı

T.C. TUŞBA BELEDİYESİ

T.C. TUŞBA BELEDİYESİ T.C. TUŞBA BELEDİYESİ İç Kontrol Standartları EYLEM PLANI 1 1. İÇ KONTROL SİSTEMİNİNİN GENEL ESASLARI Amaç 5018 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinde iç kontrolün amaçları; Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

FİNANSAL TABLOLARIN ÇEVRİLMESİNDE

FİNANSAL TABLOLARIN ÇEVRİLMESİNDE FİNANSAL TABLOLARIN YABANCI PARAYA ÇEVRİLMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER 37 FİNANSAL TABLOLARIN YABANCI PARAYA ÇEVRİLMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER GİRİŞ: Uluslararası faaliyette bulunan şirketlerin sahip olduğu

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması

Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması UFRS 1 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) UFRS 1.20A UFRS 1.25B Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması Kontrol listesinin bu kısmı, bir işletmenin

Detaylı

Kuveyt Türk Internet Şubesinde Hesap Açma işlemi yapmak

Kuveyt Türk Internet Şubesinde Hesap Açma işlemi yapmak Kuveyt Türk Internet Şubesinde Hesap Açma işlemi yapmak Hesaplar menüsünde Hesap Açma alt başlığının altında bulunan Cari/Kıymetli Maden Hesabı Açma, Tasarruf Hesabı Açma veya Katılma Hesabı Açma seçeneklerinden

Detaylı

İlişkili taraf tanımı ile bu standardın kapsamının ayrıntıları için UMS 24 standardına bakınız.

İlişkili taraf tanımı ile bu standardın kapsamının ayrıntıları için UMS 24 standardına bakınız. UMS 24 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) İlişkili Taraflar İle İlgili Açıklamalar Kontrol listesinin bu kısmı ilişkili taraflar ve söz konusu taraflarla olan işlemlerin

Detaylı

ISL 108 GENEL MUHASEBE

ISL 108 GENEL MUHASEBE 12. HAFTA ISL 108 GENEL MUHASEBE Gider Hesapları (61, 62, 63, Hesap Sınıfları) Yrd.Doç. Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr I. Giriş Gelir tablosu, hesaplarına sonuç hesapları da denilmektedir.

Detaylı

Yeni Türk Ticaret Kanunu ve LOGO Ürünleri

Yeni Türk Ticaret Kanunu ve LOGO Ürünleri Yeni Türk Ticaret Kanunu ve LOGO Ürünleri Yeni Türk Ticaret Kanunu Yeni Türk Ticaret Kanunu (Yeni Kanun), bir çok alanda yeni düzenlemeler getirerek ticari yaşamı önemli ölçüde değiştirecek bir içeriğe

Detaylı

FAKTORİNG İŞLEMLERİ VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

FAKTORİNG İŞLEMLERİ VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ MAKALE Volkan CEVRE I- GİRİŞ FAKTORİNG İŞLEMLERİ VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Faktoring, tüm dünyada bankacılıktan sonra en yaygın biçimde kullanılan finansman yönetimi olarak görülmektedir. Makalemizde, özellikle

Detaylı

T.C. AVCILAR BELEDİYESİ MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GİDERLERİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ İŞ AKIŞ ŞEMASI DOKÜMAN NO: 34.İA.MUH.01

T.C. AVCILAR BELEDİYESİ MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ GİDERLERİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ İŞ AKIŞ ŞEMASI DOKÜMAN NO: 34.İA.MUH.01 GİDRLRİN MUASBLŞTİRİLMSİ İŞ AKIŞ ŞMASI DOKÜMAN NO: 34.İA.MU.01 TARİ:01.11.2013 SAYFA NO: 1 / 1 RVİZYON NO:01 arcama birimleri ödeneklerine göre ihtiyaçlarına esas olmak üzere harcama yapılması arcama yapılması

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII İİZMİİR BORNOVA BELEDİİYESİİ 22001122 YIILII DENETİİM RAPORU ARALIIK 22001133 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta:

Detaylı

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Bilgi Sistemleri Yönetim Bilgi Sistemleri Para, insangücü, malzeme, makine, teknoloji ve bilgi gibi

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ DENETİM TEKNİKLERİ. Computer- Aided Auditing Techniques

BİLGİSAYAR DESTEKLİ DENETİM TEKNİKLERİ. Computer- Aided Auditing Techniques BİLGİSAYAR DESTEKLİ DENETİM TEKNİKLERİ Computer- Aided Auditing Techniques Cemal ELİTAŞ Arman Aziz KARAGÜL** ÖZET Bu çalışmada bilgisayar destekli denetim teknikleri konusu ele alınmıştır. Çalışma nitelik

Detaylı

WOLVOX Hızlı Satış. AKINSOFT WOLVOX 7 Hızlı Satış Yardım Dosyası

WOLVOX Hızlı Satış. AKINSOFT WOLVOX 7 Hızlı Satış Yardım Dosyası AKINSOFT WOLVOX 7 Hızlı Satış Yardım Dosyası Doküman Versiyon : 1.02.01 Oluşturma Tarihi : 01.03.2011 Düzenleme Tarihi : 01.03.2011 Sayfa 1 Copyright 2011 1. İŞLEMLER 1.1. Satış Ekranı AKINSOFT Programı,

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

2- Her malzemenin kaydı ayrı ayrı yazılacak ve her malzemeye demirbaş numarası verilecektir.

2- Her malzemenin kaydı ayrı ayrı yazılacak ve her malzemeye demirbaş numarası verilecektir. Genelge No : 2 Genelge Tarihi : 17/01/2006 İL-İLÇE SEÇİM KURULU BAŞKANLIĞINA Bilindiği gibi, Devlet malı olan demirbaş eşyaların kullanılması, korunması, sorumlularınca usulüne uygun olarak kayıtlarının

Detaylı

AMORTİSMAN TABLOLARININ KONTROLÜ

AMORTİSMAN TABLOLARININ KONTROLÜ AMORTİSMAN TABLOLARININ KONTROLÜ AMORTİSMAN TABLOLARININ KONTROLÜ Güray ÖĞREDİK Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Mazars&Denge Denetim YMM A.Ş. Mali Pusula, Ağustos 2007 1- GİRİŞ İşletmeler V.U.K. nun 313

Detaylı

% 100 Türk mühendislerin başarısı

% 100 Türk mühendislerin başarısı % 100 Türk mühendislerin başarısı Çek ve Senet Stok Fatura Cari Sen Söyle Banka Kasa 1. Cari Hesaptan Nakit Tahsilat 2. Elden Çek Tahsilatı 3. Elden Senet Tahsilatı 4. Banka Hesabından Tahsilat 5. Satış

Detaylı

Datasoft Yazılım Genel Muhasebe Programı KDV Tevkifatına Tabi Alış Đşlemlerinde Alıcıların 2 numaralı KDV Beyannamesini Düzenlenme Kılavuzu (KDV2)

Datasoft Yazılım Genel Muhasebe Programı KDV Tevkifatına Tabi Alış Đşlemlerinde Alıcıların 2 numaralı KDV Beyannamesini Düzenlenme Kılavuzu (KDV2) Datasoft Yazılım Genel Muhasebe Programı KDV Tevkifatına Tabi Alış Đşlemlerinde Alıcıların 2 numaralı KDV Beyannamesini Düzenlenme Kılavuzu (KDV2) Genel Açıklama: 1.1. KDV TEVKĐFATININ NĐTELĐĞĐ KDV tevkifatı

Detaylı

ISL107 GENEL MUHASEBE I

ISL107 GENEL MUHASEBE I 14. HAFTA ISL107 GENEL MUHASEBE I Stoklar ve Kayıt Yöntemleri Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr 2 15-Stoklar Grubu 15-Stoklar Grubu Stoklar, İşletmenin satmak üretimde kullanmak veya

Detaylı

Finansal (Mali) Tablolar Analizi. Genel Bilgiler Öğr. Gör. Ebubekir DOĞAN

Finansal (Mali) Tablolar Analizi. Genel Bilgiler Öğr. Gör. Ebubekir DOĞAN Finansal (Mali) Tablolar Analizi Genel Bilgiler Öğr. Gör. Ebubekir DOĞAN 1 Mali Tablolar Muhasebe sisteminin üretmiş olduğu muhasebe bilgileri İşletme içi ( Sahiplerine, ortaklarına, yöneticilerine ve

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII KALKIINMA BAKANLIIĞII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME BILGI SISTEMLERI ÜNİTE 7 GİRİŞ İşletmelerin işlerini yürütebilmeleri için tedarikçileri, müşterileri, çalışanları, faturaları, ödemeleri, mal ve hizmetleri ile ilgili birçok

Detaylı

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI 18 Mart 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 28945 KURUL KARARI Kamu Gözetimi,

Detaylı

SATIN ALMA İŞLEMLERİ YAYIN TARİHİ 01.05.2006 PROSEDÜRÜ. REVİZYON NO 02 BİRİM ADI REVİZYON TARİHİ 01.04.2013 Satın Alma SAYFA NO 1 / 6

SATIN ALMA İŞLEMLERİ YAYIN TARİHİ 01.05.2006 PROSEDÜRÜ. REVİZYON NO 02 BİRİM ADI REVİZYON TARİHİ 01.04.2013 Satın Alma SAYFA NO 1 / 6 Satın Alma SAYFA NO 1 / 6 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı; hastanenin tüm bölümlerinin malzeme, hizmet, yapım, bakım onarım ve demirbaş taleplerinin satın alma öncesi ön değerlendirmelerinin kontrollü şartlar

Detaylı

1. Bir işletme kendi adına inşaat yapması. 7. TMS 16 Maddi duran varlıklar standardına

1. Bir işletme kendi adına inşaat yapması. 7. TMS 16 Maddi duran varlıklar standardına 1. Bir işletme kendi adına inşaat yapması durumunda söz konusu gayrimenkulün tamamlanması için yaptığı tüm harcamalar inşaat tamamlandığında hangi hesabın alacağına yazılır? A) Binalar B) Yer altı ve yer

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

DARA PLUS PARAKENDE MODULU

DARA PLUS PARAKENDE MODULU DARA PLUS PARAKENDE MODULU PARAKENDE SATIŞ MÜŞTERİ BİLGİLERİ GİRİŞ VE DEĞİŞİKLİK Peşin satış adında bir tane cari hesap oluşturulur kod 1 adı peşin soyadı satış olan. Yeni bir müşteri açmak için : yeni

Detaylı

Vakıf Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ. 31 Aralık 2010 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Finansal Tablolar

Vakıf Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ. 31 Aralık 2010 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Finansal Tablolar Vakıf Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ 31 Aralık 2010 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Finansal Tablolar Akis Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Anonim Şirketi 4 Şubat 2011 Vakıf Gayrimenkul Yatırım

Detaylı

Doğrudan Borçlanma Sistemi

Doğrudan Borçlanma Sistemi Doğrudan Borçlanma Sistemi DOĞRUDAN BORÇLANDIRMA SİSTEMİ Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS), ana firmanın elektronik ortamda bankaya gönderdiği fatura bilgilerine göre fatura tarihlerinde müşteri hesaplarından

Detaylı

Muhasebe I 1. M UHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI 2. G ENEL KABUL GÖRMÜŞ MUHASEBE İLKELERİ

Muhasebe I 1. M UHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI 2. G ENEL KABUL GÖRMÜŞ MUHASEBE İLKELERİ Muhasebe I 1. M UHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI 2. G ENEL KABUL GÖRMÜŞ MUHASEBE İLKELERİ Muhasebenin Temel Kavramları Mali tabloların güvenilir bilgiler sunabilmeleri ve gerçeği yansıtabilmeleri hazırlama

Detaylı

AKTİF AKADEMİ EĞİTİM MERKEZİ

AKTİF AKADEMİ EĞİTİM MERKEZİ 2015 / 2. DÖNEM SERBEST MUHASEBESİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVI MUHSEBE DENETİMİ SINAV SORU VE CEVAPLARI 25 TEMMUZ 2015 CUMARTESİ Soru 1: (Not Değeri 30 Puan) Genel kabul görmüş denetim standartlarından; Çalışma

Detaylı

Banka. İrsaliye Sipariş

Banka. İrsaliye Sipariş Çek ve Senet Fatura Sen Söyle Stok Cari Banka Kasa İrsaliye Sipariş Depo Sayım Seri No. Kasa 1. Serbest Kasa Girişi 2. Cari Hesaptan Nakit Tahsilat 3. Elden Çek Tahsilatı 4. Elden Senet Tahsilatı 5. Banka

Detaylı

İş Hayatında Yeni Bir Start!

İş Hayatında Yeni Bir Start! İş Hayatında Yeni Bir Start! START Neden Start? START her küçük işletmenin sahip olmak isteyeceği bir yazılım... Tek kullanıcılı, muhasebesini dışarıda takip eden küçük işletmelere ve şahıs firmalarına

Detaylı

1. İŞLETMELERDE KAYNAK BULMANIN ÖNEM NEMİ VE KAYNAK SAĞLAMA SİSTEM STEMİ OLARAK FİNANSMAN 1.1. İşletmelerde Kaynak Bulmanın Önemi ve Likidite Kavramı Bütün işletmeler amaçlarını gerçekleştirmek için temel

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

Orka Yazılım e-defter Belge Tipleri

Orka Yazılım e-defter Belge Tipleri E-defter Gönderimi ile ilgili Kontroller https://www.youtube.com/watch?v=c3hxjltrzgu E-defter Gönderimi ile ilgili Kontroller http://www.orka.com.tr/dosyalar/edeffteruygulama.pdf Tablo 1. Kılavuzda Bahsedilen

Detaylı

Prof. Dr. T. Uğur DAİ BASIN İŞLETMELERİNİN FİNANSAL YAPISI

Prof. Dr. T. Uğur DAİ BASIN İŞLETMELERİNİN FİNANSAL YAPISI Prof. Dr. T. Uğur DAİ BASIN İŞLETMELERİNİN FİNANSAL YAPISI I Yargıtay 4. Ceza Dairesi Onursal Başkanı, Sevgili babam Demir DAİ nin aziz hatırasına... II ÖNSÖZ Basın İşletmelerinin Finansal Yapısı konulu

Detaylı

Onaylayan: Gen. Müdür Tarih: 28/9/2009 Versiyon: 1

Onaylayan: Gen. Müdür Tarih: 28/9/2009 Versiyon: 1 Tarih: 28/9/2009 DOKÜMANTE EDİLMİŞ KALİTE PROSEDÜRLERİ Belgelerin kontrolü Bu prosedürün amacı, kalite yönetim sisteminde yer alan tüm belge ve verilerin geliştirme, inceleme, onay ve dağıtım işlemleriyle

Detaylı

CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU. Başvuruda İstenen Belgeler ve Süreçleri

CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU. Başvuruda İstenen Belgeler ve Süreçleri CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU Sıra No Hizmetin Adı Başvuruda İstenen Belgeler ve Süreçleri Hizmetin Ortalama Tamamlanma Süresi Yüksek Öğretim

Detaylı

SONRADAN GELEN FATURALARIN

SONRADAN GELEN FATURALARIN SONRADAN GELEN FATURALARIN Ba FORMUNA YANSITILMASI Bülent SEZGİN * 1-GİRİŞ Ba Bs formları, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alış ve satışlarını vergi

Detaylı

DEĞİŞİME AÇIK OLUN 1 stajbaslatmasinavi@gmail.com

DEĞİŞİME AÇIK OLUN 1 stajbaslatmasinavi@gmail.com 1. Tahakkuk esası aşağıdaki muhasebe temel kavramlarından hangisine dayanır? A) Özün önceliği C) Dönemsellik D) Maliyet esası E) Parayla ölçülme 6. Bankadan elde edilen gelirin ilgili döneme alınması muhasebenin

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

İÜ İç Denetim Birimi Başkanlığı İÇ DENETİM PROSEDÜRÜ

İÜ İç Denetim Birimi Başkanlığı İÇ DENETİM PROSEDÜRÜ Sayfa No : 1/5 1.AMAÇ İstanbul Üniversitesinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve

Detaylı

Yeni Türk Ticaret Kanunu ve LOGO Ürünleri

Yeni Türk Ticaret Kanunu ve LOGO Ürünleri Yeni Türk Ticaret Kanunu ve LOGO Ürünleri Yeni Türk Ticaret Kanunu Yeni Türk Ticaret Kanunu (Yeni Kanun), bir çok alanda yeni düzenlemeler getirerek ticari yaşamı önemli ölçüde değiştirecek bir içeriğe

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII MUĞLA SIITKII KOÇMAN ÜNİİVERSİİTESİİ 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta:

Detaylı

Herhangi bir hesabın borç veya alacak tarafına ilk kez kayıt yapılması, ilgili hesabın açılması anlamındadır.

Herhangi bir hesabın borç veya alacak tarafına ilk kez kayıt yapılması, ilgili hesabın açılması anlamındadır. Ünite 3: Hesap: Hesap, farklı işlemlerin sınışandırılarak zaman içerisinde azalma ve artışların izlendiği çizelgedir. Hesapların Nitelikleri: Finansal tablolar, karar alıcılara aşağıdaki unsurlara ilişkin

Detaylı

8.0.2 Versiyonu Sanayi Uygulamaları Yenilikleri. İş Emrinde Kalem Desteği

8.0.2 Versiyonu Sanayi Uygulamaları Yenilikleri. İş Emrinde Kalem Desteği 8.0.2 Versiyonu Sanayi Uygulamaları Yenilikleri Amaç ve Fayda Netsis Sanayi Modülleri ile ilgili aşağıdaki yenilikler kullanıma sunulmuştur. İş Emrinde Kalem Desteği Müşteri Siparişi Önceliklendirme MRP

Detaylı

BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU

BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU Şirketimizin 31.12.2012 tarihi itibariyle hazırlanan yıl sonu konsolide olmayan finansal raporu 25 / 04 / 2013 tarih ve 8307 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi nde yayımlanmıştır. Yayımlanan bilgilere; BDDK

Detaylı

A MUHASEBE KPSS-AB-PS / 2008

A MUHASEBE KPSS-AB-PS / 2008 1. İşletmede kasa hesabının kalanı 79.600 YTL, kasa sayımında belirlenen tutar ise 76.900 YTL dir. Farkın nedeni belirlenememiştir. A MUHASEBE KPSS-AB-PS 2008 3. VE 4. SORULARI AŞAĞIDAKİ BİLGİLERE Buna

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR

MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR...1

Detaylı

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI YOZGAT BELEDİYESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU ARALIK 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

DOKÜMAN KOTROLÜ. Çeviri: Elif KILIÇ, Gıda Müh. Düzenleme: Fırat ÖZEL, Gıda Müh.

DOKÜMAN KOTROLÜ. Çeviri: Elif KILIÇ, Gıda Müh. Düzenleme: Fırat ÖZEL, Gıda Müh. BRC Gıda standardında geçen gerekliliklerin bir kısmına yönelik olarak açıklayıcı klavuzlar BRC tarafından yayınlandı. Bu klavuzlardan biri olan bu dokümanın Türkçe çevirisi Sayın ELİF KILIÇ tarafından

Detaylı

KONUT SEKTÖRÜNÜN VERGİ YÜKÜ VE ÖNERİLER 07.05.2013

KONUT SEKTÖRÜNÜN VERGİ YÜKÜ VE ÖNERİLER 07.05.2013 KONUT SEKTÖRÜNÜN VERGİ YÜKÜ VE ÖNERİLER 07.05.2013 A) ÖRNEK BİR KONUT PROJESİ BAZINDA VERGİ YÜKÜ Aşağıdaki çalışmada, örnek olarak 100 konutluk bir gayrimenkul projesi belirli varsayımlarla ele alınarak,

Detaylı

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI OCAK 2015 Sunum Planı İç Kontrol ün Tanımı ve Amaçları Birimlerin Sorumlulukları İç Kontrol Standartları Bakanlıkta

Detaylı

İŞ AKIŞ ŞEMASI. Birimlerden gelen ihtiyaç talep yazılarının ilgili birime ulaşması. Alım şekline karar verilmesi

İŞ AKIŞ ŞEMASI. Birimlerden gelen ihtiyaç talep yazılarının ilgili birime ulaşması. Alım şekline karar verilmesi ŞEMA NO: 78080085/1 ŞEMA ADI: SATINALMA YÖNTEMİ BELİRLEME İŞ AKIŞ ŞEMASI İhtiyaç talep yazısı Birimlerden gelen ihtiyaç talep yazılarının ilgili birime ulaşması Alım şekline karar verilmesi İhaleye tabi

Detaylı

Bilgi Teknolojisi ve Muhasebe Bilgi Sistemi 6-1

Bilgi Teknolojisi ve Muhasebe Bilgi Sistemi 6-1 Bilgi Teknolojisi ve Muhasebe Bilgi Sistemi 6-1 Amaçlar 1 Etkin bir muhasebe bilgi sisteminin özellikleri ve bilgisayarlar 2 Bilgisayar kullanılan ve elle ile yürütülen muhasebe bilgi sistemlerinin farklarının

Detaylı

a) 15.000 b) 16.000 c) 18.000 d) 20.000 e) 17.000

a) 15.000 b) 16.000 c) 18.000 d) 20.000 e) 17.000 1) İşletmenin yapmış olduğu ihracat karşılığında elde ettiği döviz tutarını, ulusal para üzerinden kayıtlara geçirmesi hangi muhasebe temel kavramı ile açıklanabilir? a) Tutarlılık kavramı b) Özün önceliği

Detaylı

DÖVİZLİ İŞLEMLER NEDENİYLE OLUŞAN KUR FARKLARININ MUHASEBE KAYITLARINI HATIRLATMAK İSTİYORUZ.

DÖVİZLİ İŞLEMLER NEDENİYLE OLUŞAN KUR FARKLARININ MUHASEBE KAYITLARINI HATIRLATMAK İSTİYORUZ. Sirküler Tarihi : 11.02.2009 Sirküler No : 750 DÖVİZLİ İŞLEMLER NEDENİYLE OLUŞAN KUR FARKLARININ MUHASEBE KAYITLARINI HATIRLATMAK İSTİYORUZ. Dövizli işlemler önceki yılda yapıldığı halde işlem tutarından

Detaylı

TMS 7; Nakit Akış Tablosu nun hazırlanması ve sunumuna ilişkin ilkeleri açıklamaktadır.

TMS 7; Nakit Akış Tablosu nun hazırlanması ve sunumuna ilişkin ilkeleri açıklamaktadır. 1. GİRİŞ Bilindiği üzere Türkiye Muhasebe Standartları (TMS, IAS) 01.01.2013 tarihinden itibaren işletmeler tarafından uygulanmaya başlayacaktır. TMS kapsamında hazırlanması gereken finansal tablolar aşağıdaki

Detaylı

DÖNER SERMAYE BİRİMİ İŞ AKIŞ ŞEMALARI

DÖNER SERMAYE BİRİMİ İŞ AKIŞ ŞEMALARI DÖNER SERMAYE BİRİMİ İŞ AKIŞ ŞEMALARI TAHSİLATLAR BİRİMİ GTHB.045. İLM.İKS.ŞMA.10/01.01 YAZAR KASA FIŞI İLE PARA TAHSILAT Mal veya Hizmet Karşılığı Ücretin Alınması Ticari Mal Ticari Mal Ücreti mi? Hizmet

Detaylı

TANITMA FONU KURULU SEKRETERLİĞİ 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU

TANITMA FONU KURULU SEKRETERLİĞİ 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU TANITMA FONU KURULU SEKRETERLİĞİ 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2014 İÇİNDEKİLER KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ... 1 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU...

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı. Sayı :B.10.0.SGB.0.84.00.01/10-06-3431 05.04.2011 Konu :Çerçeve anlaşmalar ve toplu alımlar

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı. Sayı :B.10.0.SGB.0.84.00.01/10-06-3431 05.04.2011 Konu :Çerçeve anlaşmalar ve toplu alımlar ..... VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2011/27 İlgi: a) 23/07/2009 tarihli ve 2009/45 Sıra Nolu Genelge. b) 23/11/2009 tarihli ve 2009/71 Sıra Nolu Genelge. Bilindiği üzere Bakanlığımıza bağlı

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII KÜLTÜR VE TURİİZM BAKANLIIĞII 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

VAKA (Dönemsonu Sınavı Uygulaması - 2)

VAKA (Dönemsonu Sınavı Uygulaması - 2) VAKA (Dönemsonu Sınavı Uygulaması - 2) Faaliyetine devam eden ve gıda maddeleri alım satımı ile uğraşan Hüsnü BAYRAMOĞLU (tek şahıs) İşletmesi'nin 01.12.2015 tarihi itibariyle bilânço verileri aşağıdaki

Detaylı

.. ÇOK PROGRAMLI LİSESİ 2007-2008 ÖĞRETİM YILI BİLGİSAYARLI MUHASEBE ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK DERS PLANI

.. ÇOK PROGRAMLI LİSESİ 2007-2008 ÖĞRETİM YILI BİLGİSAYARLI MUHASEBE ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK DERS PLANI AY EYLÜL --.. ÇOK PROGRAMLI LİSESİ 007-008 ÖĞRETİM YILI BİLGİSAYARLI MUHASEBE ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK DERS PLANI MODÜL PROGRAM YÜKLEMEK paket programını. PROGRAM SEÇME VE YÜKLEME seçerek bilgisayara --

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI VERGİ MÜFETTİŞ YARDIMCILIĞI GİRİŞ SINAVI MUHASEBE

T.C. MALİYE BAKANLIĞI VERGİ MÜFETTİŞ YARDIMCILIĞI GİRİŞ SINAVI MUHASEBE T.C. MALİYE BAKANLIĞI VERGİ MÜFETTİŞ YARDIMCILIĞI GİRİŞ SINAVI MUHASEBE Sınav Tarihi ve Saati : 3 Mart 2012-14:00 Sınav Süresi : 4 (dört) saat AÇIKLAMALAR : a) Sorular 6 (altı) sayfadır. b) Soru kağıtları,

Detaylı

Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler

Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler . Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler 31/07/2012 Yayın Hakkında Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler yayını; Basel II geçişiyle uyumlu olarak BDDK

Detaylı

LKS2. Kredi Kartı Uygulamaları

LKS2. Kredi Kartı Uygulamaları LKS2 Kredi Kartı Uygulamaları LOGO Kasım 2006 İçindekiler LKS2 Kredi Kartı Uygulamalarında kullanılan parametreler... 3 Banka Hesabı Kayıt Türleri... 3 Geri Ödeme Planları... 4 Geri Ödeme Plan Bilgileri...

Detaylı

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır. T..C.. SAYIIŞTAY BAŞKANLIIĞII ADIIYAMAN ÜNİİVERSİİTESİİ 2012 YIILII DENETİİM RAPORU EYLÜL 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI İSTANBUL KÜÇÜKÇEKMECE BELEDİYESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU ARALIK 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

3- KONTROL FAALİYETLERİ

3- KONTROL FAALİYETLERİ 3- KONTROL FAALİYETLERİ Standart Mevcut Kamu İç Kontrol Standardı ve Genel Şartı Kod No Durum Eylem Kod No Öngörülen Eylem veya Eylemler Sorumlu Birim veya Çalışma grubu üyeleri İşbirliği Yapılacak Birim

Detaylı

ING Bank A.Ş. : Reşitpaşa Mahallesi, Eski Büyükdere Caddesi, No:8 Sarıyer/İSTANBUL

ING Bank A.Ş. : Reşitpaşa Mahallesi, Eski Büyükdere Caddesi, No:8 Sarıyer/İSTANBUL Ticari Ödeme Hizmetleri Çerçeve Sözleşmesi ( Çerçeve Sözleşme ) Taraflar ING Bank A.Ş. : Reşitpaşa Mahallesi, Eski Büyükdere Caddesi, No:8 Sarıyer/İSTANBUL Telefon: 0850 222 0 600 Faks: 0212 286 61 00

Detaylı

WOLVOX Mobil Satış PDA

WOLVOX Mobil Satış PDA AKINSOFT Yardım Dosyası Doküman Versiyon : 1.02.01 Tarih : 01.Mart.2011 Sayfa 1 İçindekiler Dizini 1. ÇALIŞMA SİSTEMİ HAKKINDA KISA BİLGİ...3 2. BAĞLANTISI VE KULLANIMI...3 2.1. Ayarlar...3 2.2. Merkez

Detaylı