T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI"

Transkript

1 T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE DE GELİR DAĞILIMI, YOKSULLUK VE SOSYAL POLİTİKALARIN EVRİMİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Hazırlayan Gülhan AKTAŞ (KAYA) Tez Danışmanı Yrd. Doç. Dr. İbrahim TOKATLIOĞLU Ankara-2007

2

3 ÖNSÖZ Bu çalışma, 1980 lerin başlarından itibaren hız kazanan küreselleşme sürecinde, Türkiye de gelir dağılımı ve yoksulluğun analizini, söz konusu dönemde gelir dağılımı ve yoksulluk üzerine etkisinin bilindiği sosyal politikaların evrimini ve küreselleşmeyle ilişkisini incelemeyi amaçlıyor. Öncelikle belirtmek istiyorum ki danışman hocam Yrd. Doç. Dr. İbrahim TOKATLIOĞLU, tez konumun belirlenmesi, çatısının oluşturulması da dahil olmak üzere, konu ile ilgili bilgi ve birikimini benimle paylaşmış, yaptığımız çalışmalarda konuyu sade ve yalın biçimde kavramama yardımcı olmuş, bana yol göstermiş ve sonuca ulaşabilmem için yaptığımız analizlerde yardımlarını benden esirgememiş, tezin içeriğine çok değerli katkıları bulunmuştur. Bu nedenle, kendilerine en içten teşekkürlerimi sunarım. Diğer bir teşekkürüm, tez konumla ilgili kaynaklara ulaşmamda ve tezimin analiz kısmında ekonometri bilgisini bana aktaran değerli arkadaşım Ayhan TOSUNER e teşekkür ediyorum. Yine, araştırmalarımda yardımcı olan tüm çalışma arkadaşlarıma ve tez çalışmam süresince benden manevi desteğini esirgemeyen aileme en içten teşekkürlerimi sunarım.

4 ii İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ..i İÇİNDEKİLER.. ii TABLOLAR..viii GRAFİKLER xi KISALTMALAR.. xii GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM KÜRESELLEŞME VE SOSYAL POLİTİKALAR 1.1. KÜRESELLEŞME KAVRAMININ TANIMI KÜRESELEŞMENİN GELİŞİM AŞAMALARI (EVRELERİ) KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE ULUS DEVLET VE ULUSAL POLİTİKALAR ULUSLAR ARASI KURULUŞLARIN KÜRESELLEŞME SÜRECİNE ETKİLERİ Çokuluslu İşletmelerin Küreselleşme Sürecine Etkileri Uluslararası Ekonomik Örgütlerin Küreselleşme Sürecine Etkileri KÜRESELLEŞMEYİ ORTAYA ÇIKARAN FAKTÖRLER KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE SOSYAL POLİTİKALARIN DEĞİŞİMİ Dönemi Sonrası...31

5 iii ikinci BÖLÜM KÜRESELLEŞME, GELİR DAĞILIMI VE YOKSULLUK 2.1. GELİR DAĞILIMI KAVRAMI Fonksiyonel Gelir Dağılımı Kişisel Gelir Dağılımı Sektörel Gelir Dağılımı Bölgesel Gelir Dağılımı GELİR DAĞILIMI EŞİTSİZLİK ÖLÇÜTLERİ Lorenz Eğrisi Gini Katsayısı Yüzde Paylar Analizi Ters U Hipotez Atkinson Eşitsizlik Ölçüsü GELİR DAĞILIMINI BELİRLEYEN YAPISAL FAKTÖRLER KÜRESEL GELİR DAĞILIMI EŞİTSİZLİĞİ GELİR DAĞILIMININ BOZULMASI VE YOKSULLUĞUN YAYGINLAŞMASI YOKSULLUK KAVRAMI, ÖLÇÜMÜ ve YOKSULLUK ÖLÇÜTLERİ Yoksulluk tanımları Mutlak Yoksulluk Göreli yoksulluk İnsanî yoksulluk Öznel Yoksulluk Kırsal yoksulluk-kentsel Yoksulluk...59

6 iv Tüketim Harcamasına Göre Yoksulluk Sosyal İmkanlar Yoksulluğu Yoksulluğun Ölçülmesi Alınması Gerekli Asgari Kalori Miktarı Yaklaşımı Temel Gereksinimler Yaklaşımı Ortalama Gelirin Yarısı Yaklaşımı Harcamaların Besin Gruplarına Ayrıştırılması Yöntemi İnsani Gelişmişlik Endeksi Yoksulluk Ölçütleri Kafa Sayısı Endeksi(Head cound) Yoksulluk açığı oranı(poverty Gap) Gini katsayısı Sen Endeksi DÜNYA DA YOKSULLUK Bölgeler ve Ülkeler İtibariyle Dünya da Yoksulluğun Boyutu OECD Ülkeleri nde Gelir Dağılımı ve Yoksulluk KÜRESELLEŞME, GELİR DAĞILIMI EŞİTSİZLİĞİ VE YOKSULLUK..79

7 v ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE DE GELİR DAĞILIMI, YOKSULLUK VE SOSYAL POLİTİKALARIN EVRİMİ 3.1. KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE DÖNÜŞÜM Ekonomi Politikasında 1980 Dönüşümü Ekonomi Politikasında 1989 Dönüşümü TÜRKİYE DE GELİR DAĞILIMI Kişisel gelir Dağılımı Sektörel Gelir Dağılımı Fonksiyonel Gelir Dağılımı GELİR DAĞILIMINI BOZAN FAKTÖRLER TÜRKİYE DE YOKSULLUK Türkiye de Yoksulluk Profili Küreselleşmenin Yoksulluk Üzerine Etkisi TÜRKİYE DE SOSYAL HARCAMALARIN GELİŞİMİ, GELİR DAĞILIMI VE YOKSULLUK ÜZERİNE ETKİSİ Konsolide Bütçeden Yapılan Sosyal Harcamalar Eğitim Harcamaları Sağlık Harcamaları Sosyal Güvenlik...131

8 vi Sosyal Sigorta Sosyal Yardımlar ve Sosyal Hizmetler GELİR, HARCAMA VE İSTİKRAR POLİTİKALARI Vergi Gelirleri Transfer Harcamaları Faiz Dışı Fazla SOSYAL HARCAMALAR VE YOKSULLUK DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE DE KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE GELİR DAĞILIMI, YOKSULLUK VE TRANSFER HARCAMALARININ ETKİLEŞİMİ 4.1.TÜRKİYE DE KÜRESELLEŞME VE TRANSFER HARCAMALARININ GELİŞİMİ: VAR ANALİZİ Yapılmış Çalışmalar Uygulama ve Bulgular Regresyon Analizi VAR Analizi. 160 i) Etki-Tepki Analizi. 164 ii) Varyans Ayrıştırması TÜRKİYE DE TRANSFER HARCAMALARI VE GELİR DAĞILIMI.167 SONUÇ VE DEĞERLENDİRMELER...173

9 vii KAYNAKÇA ÖZET ABSTRACT 193

10 viii TABLOLAR Tablo-1.1 Küresel Ekonomiyle Bütünleşme ( ) Tablo-1.2.OECD Ülkelerinde Kamu Harcamalarının GSYİH İçerisindeki Payı( ) Tablo-1.3. Bazı Ülkelerde İşgücü Vergi Yükü, Tablo-1.4. OECD Ülkelerinde Kamu Harcamalarının GSYİH İçerisindeki payı(%)( ) Tablo-1.5. Bazı OECD Ülkelerinde Sosyal Harcamaların GSYİH ya Oranı( ) (%) Tablo-1.6. Bazı OECD Ülkelerinde Emekli Ödemelerinin GSYİH ya Oranı( ) (%).37 Tablo-2.1. Uluslararası Yoksulluk Çizgisine Göre Seçilmiş Ülkelerde Yoksulluk Oranı ve Gelir Dağılımı- Gini Katsayısı..50 Tablo-2.2 Bölgeler Arası Artan Gelir Eşitsizliği ( Kişi Başına Düşen Ortalama Gelir) (ABD Doları * )( ).. 52 Tablo-2.3 Küresel Gelir Eşitsizliği (2003) Tablo-2.4. Küresel Gelir Eşitsizliğinde Değişim (Zengin-Yoksul Farkı) Tablo-2.5. Dünya nın Değişik Bölgelerinde Yoksul Nüfus ve Yoksulluk Oranları, ( )...70 Tablo 2.6 Dünya nın Değişik Bölgelerinde Yoksul Nüfus ve Yoksulluk Oranları, Tablo-2.7 Dünya nın Değişik Bölgelerinde Göreli Yoksul Sayısı Tablo 2.8. Dünya nın Değişik Bölgelerinde Göreli Yoksulluk Oranları %, 1990 ve Tablo 2.9. Seçilmiş Ülkelerde Değişik Refah Göstergeleri ve İnsani Gelişme Endeksi, Tablo Seçilmiş Ülkelerde Gelir Dışı Refah Göstergeleri(2001). 76 Tablo Dünyada ve Seçilmiş Ülkelerde Üretim Yapısı(90-99) Tablo-2.12 OECD Ülkelerinde Standartlaştırılmış İşsizlik Oranları (%)( )....83

11 ix Tablo Sosyal transfer ve vergilerin gelir eşitsizliğinin azaltılmasında rolü- Gini Katsayısı (1998)...86 Tablo-3.1. Dış Ticaretin GSMH'ya Oranı (Dış Açıklık oranı) ( ). 89 Tablo-3.2. Türkiye de Kişisel Gelir Dağılımı ( )...93 Tablo-3.3. Gelir Dağılımı (Kent- Kır Ayrımı)( ) Tablo-3.4 Sabit Fiyatlarla GSYİH Faaliyet kolları Payları ve 1987 Yılı Faktörü Fiyatlarına Göre( ). 97 Tablo-3.5- İstihdam İçindeki Ücretli-Yevmiyeli İşgücünün Durumu ve GSYİH İçinde Ücretlilerin durumu( ) Tablo-3.6. Yoksulluk Sınırı Yöntemlerine Göre Yoksulluk Oranları (Yüzde) ( ) Tablo 3.7. Minimum Gıda Harcaması Maliyetine Göre Yoksul Fertlerin Öğrenim Durumu ve Cinsiyet Dağılımı (1999) 109 Tablo-3.8. Yoksulluğun Dağılımı% Tablo-3.9. Yoksulların Yaş Kompozisyonu Tablo Yoksul Hanehalkı Reisinin Eğitim Durumu(%) Tablo Yoksul fertlerin Sosyal Güvenlik Kurumu Dağılımı(%) Tablo Yerleşim Yerlerine Göre Gini Oranları (2005) Tablo Türkiye'de Sosyal Harcamalara Konsolide Bütçeden Ayrılan Pay ve GSMH ve GSYİH'ya Oranı( ).119 Tablo Türkiye'de Eğitim Sağlık Sosyal Güvenlik ve Diğer Sos. Hiz. Harcamalarının GSMH İçindeki Payı:( ) % Tablo Seçilmiş Bazı Ülkelerdeki Eğitim Harcamalarının GSMH ya Oranı (2000)..125 Tablo Bazı OECD Ülkeleri Kişi Başına Sağlık Harcaması ($) ( ) 129 Tablo Kamu ve Özel Sağlık Harcaması( ). 130 Tablo Sosyal Sigorta Programlarının Kapsadığı Nüfus (1000 kişi)( ) Tablo Sosyal Güvenlik Kurumları Sağlık Harcamaları (Milyon YTL)( ) Tablo Vergi Gelirleri(%) ( )

12 x Tablo-3.21.Transfer Türlerine Göre Harcamaların Toplam Transfer içindeki Payları (%) ( ) Tablo Transfer Harcamalarının GSMH ya Oranı (%)( ) Tablo başı ve 1995 ortaları Kişi Başına GSMH, Gelir Dağılımı ve Yoksulluk Tablo Faiz Dışı Fazlanın Milli Gelire Oranı(%)( ) Tablo Eğitim Düzeyi ve Yoksulluk ( ) Tablo Türkiye de Sosyal Harcamalar( ) Tablo Türkiye de göreli yoksulluk ( ) Tablo 4.1: ADF Test İstatistikleri Tablo-4.2. EKK Yöntemi ile Toplam Transfer Harcamaları/GSMH f(dışa açıklık oranı) Tablo- 4.3 Dışa Açıklık Oranı ile Transfer Harcamaları Arasındaki Varyans Analizi Sonuçları Tablo- 4.4: Transfer Harcamalarının Varyans Ayrıştırması Sonuçları. 163 Tablo-4.5: Dışa Açıklık Oranının Varyans Ayrıştırması..164 Tablo-4.6.Transfer Harcamalarının Gelirin Yüzdelik Dilimlerine Dağılımı ( ) Tablo-4.7. Toplam Gelirin Dağılımı(%)( ) 168

13 xi GRAFİKLER Grafik-1. Lorenz Eğrisi Grafik-2. OECD Ülkelerinde Gelir dağılımı Grafik-3. Farklı Gelir Eşiklerine Göre Göreli Yoksulluk...78 Grafik-4.1 Etki-Tepki Analizi Sonuçları..162

14 xii KISALTMALAR CETVELİ IMF : Uluslararası Para Fonu AGÜ : Az Gelişmiş Ülke GSMH : Gayri Safi Milli Hasıla OPEC : Petrol İhraç Eden Ülkeler DTÖ : Dünya Ticaret Örgütü ABD : Amerika Birleşik Devletleri AB : Avrupa Birliği SSCB : Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği GSYİH : Gayri Safi Yurt İçi Hasıla OECD : Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü UNDP : Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı UNICEF : Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu ILO : Uluslar arası Çalışma Örgütü DPT : Devlet Planlama Teşkilatı TÜİK : Türkiye İstatistik Kurumu DİE : Devlet İstatistik Enstitüsü SSK : Sosyal Sigortalar Kurumu SHÇEK : Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu STK : Sivil Toplum Kuruluşları SYDF : Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Teşvik Fonu SNT : Şartlı Nakit Transferi DAO : Dışa Açıklık Oranı

15 GİRİŞ İkinci Dünya savaşı sonrası ( ) döneminde özellikle gelişmiş Batı ülkelerinde, yaşanan yasal ve kurumsal gelişmelerin paralelinde, fordist kitlesel üretim sistemiyle birlikte sermayede büyüme süreci ve sosyal devlet politikalarının uygulandığı Keynesyen ekonomi politikaları etkin olmuştur. Bu dönemde, piyasa ekonomisinde devlete duyulan gereksinim geniş kesimler tarafından benimsenerek, Müdahaleci Devlet anlayışı benimsenmiş ve sosyal devletin işlevleri genişlemiştir. Sosyal devlet anlayışı sonucu, sosyal politikalar, devletin eğitim ve sağlıktan, konut, sosyal güvenlik, çevre, istihdam, gelir dağılımı ve çalışma koşullarının düzenlenmesine kadar bir çok konuda geniş bir uygulama alanı bulup, hızla gelişmiştir yılları arası, sosyal devletin altın çağı olarak nitelendirilmiş, bu dönemde pek çok ülkede gelir eşitsizliğini önemli ölçüde azaltacak politikalar benimsenip, bu politikaların uygulanabilmesi için giderek artan ölçekte kamu harcamaları gerçekleşmiştir. Bu süreçte sendikal haklar gelişip güçlenmiş, ücretler yükselmiş, sosyal refah göstergeleri pozitif yönde ve artan oranda gelişmiştir. Keynesyen iktisada göre; kitlesel işsizlik, bir işgücü arzı problemi değildir. İşsizlik aksine bir talep sorunudur. Ancak, Keynesçi ekonomi politikaları, 1970 li yıllarla beraber önemli bir dönüşüm yaşamıştır. Bu dönüşümün en önemli nedenleri olarak, 1970 li yıllarda yükselen enflasyonla birlikte yatırımlarda ortaya çıkan durgunluk, düşük verimlilik oranları, işsizlik oranının artışı ve sermayenin karlılık oranlarındaki düşüşlerin yaşanmasıyla kendini gösteren büyük ekonomik krizdir. Bu krizin uzun dönemli ve yapısal olacağına yönelik inanç, sorunun aşılması konusunda, sosyal devlete karşı çıkan, devletin küçültülmesi gerektiğinin ileri süren yeni politika anlayışları hakim hale gelmiştir. Bu politikalar neo liberal iktisat politikalarıdır. Piyasa mekanizmasını güçlendirmek üzere uygulamaya konan neo liberal iktisat politikaları

16 2 toplumsal kaynakların özel sermaye lehine yeniden dağıtımını gerçekleştirmeye dönük politika önerilerini içermektedir. Bu çerçevede neo liberal politikalar, piyasa mekanizmasının toplumsal kaynakları ve gelirin dağıtımını en iyi şekilde gerçekleştiren mekanizma olduğunu ve piyasa mekanizmasına herhangi bir müdahalenin ekonomik etkinliği yok edeceğini temel yaklaşım olarak kabul etmektedir. Bu gelişmelerle birlikte, 20. yüzyılın sonuna gelindiğinde; Dünya da devrim niteliğinde gelişmeler, hızını sürekli artırarak devam etmiştir. Küreselleşme olarak tanımlanan bu süreçte, teknolojik atılımın ve ekonomik büyümenin şimdiye kadar görülmediği kadar hızlandığı, iletişim ve ulaşımda yüksek teknolojilerin hakim olduğu görülmektedir. Bilgi toplumunun oluşması ile günümüzde hizmetler, bilgi ağı ile dünya çapında istenilen her yere gönderilmekte, sanayi ülkeleri arasındaki ürün ticaretinde yüksek artış yaşanmakta, sermayenin mobilitesinde şimdiye kadar görülmeyen bir hız yaşanmaktadır. Yaşanan bu gelişmeler siyasal, ekonomik, toplumsal ve kültürel açılardan, büyük bir değişimi de beraberinde getirmiştir. Diğer yandan, 1970 li yıllarda yaşanan krizler Azgelişmiş Ülkeleri da etkisine alarak, dış ticaret açıkları, yüksek enflasyon, dış borç sorunu gibi sorunları ağırlaştırmıştır. Bu süreçte önce azgelişmiş ülkeler ve daha sonra da geçiş ekonomileri olarak adlandırılan eski sosyalist ülkeler, çoğu kez IMF ve Dünya Bankası güdümünde Yapısal Uyum Politikaları ve İstikrar Politikalarını uygulayarak dışa açık piyasa ekonomisine dayalı neo liberal politikaları uygulama süreci yaşamışlardır. Böylece bütün dünyada yapısal uyum ve istikrar politikalarının uygulanmasıyla, neo liberal politikalar hemen hemen bütün dünyada egemen olmuştur. Türkiye küresel ekonomiye eklemlenme doğrultusunda, istikrar ve yapısal uyum politikalarını uygulayan bir ülke olarak, IMF ile yakın ilişkilerde olduğu da dikkate alınarak, söz konusu politikaların içeriği önemlidir. Temel hedeflerin artık istikrar ve yapısal uyum olarak belirlendiği bir ekonomide, her

17 3 şey piyasa tarafından belirlenmektedir. Bu politikalarda, her tür devlet müdahalesi reddedilerek, kamu sektörünün ciddi biçimde daraltılması, mal ve faktör piyasalarının etkinliğinin arttırılması, finansal sektörün ve dış ticaretin serbestleştirilmesi, ekonominin yabancı sermayeye açılımı anlayışı hakimdir. Neo liberal çözümde, fiyat mekanizması aracılığı ile yapısal dönüşüm sağlanmaktadır. Bir başka ifade ile, ekonominin maksimum derecede dışa açılımının sağlanmasına çalışılarak en uygun göreli fiyat sistemine ulaşmak hedeflenmektedir. Bu çerçevede, neo liberal görüşe dayalı iktisat ve kamu politikaları çeşitli araçlar kullanmaktadır. Bunlar, kısa vadede reel ücretlerin düşürülmesi, orta ve uzun vadede ise artışın düşük tutularak, toplam talebin kısılmasının sağlanmasıdır. Bunun yanı sıra işletmelerin rantabilitesinin arttırılmasının sağlanması, yüksek faiz politikası ile tasarrufların arttırılması, tüketimin kısılması ve sermaye kaçışının önlenmesi, sıkı maliye politikası yoluyla bütçe açığının kapatılması, kamu harcamalarının kısılması ve vergilerin arttırılması, bunun yanında fiyatların serbest bırakılması, özellikle tarım sektöründeki sübvansiyonların azaltılması ve fiyatların piyasa koşullarına göre belirlenmesi, kamu sektörünün alanının daraltılması, bu bağlamda KİT lerin özelleştirilmesi, kur ayarlaması veya başka bir ifadeyle sürekli devalüasyon ile ihracatı arttırıp ödemeler bilançosunun düzeltilmesi ve emek piyasasının düzenlenmesinde esnek düzenlemelere gidilmesi, istihdam edilme koşullarına esneklik kazandırılması şeklinde özetlenebilir. IMF ve Dünya Bankasının 1970 yılları AGÜ lerin borç problemlerinin çözümüne katkıda bulunmak üzere, koşulluluk çerçevesinde kredi tahsisinde bulunmuşlardır döneminde altmıştan fazla ülke IMF ile stand-by anlaşmasına uygun politikalar benimsemiş olup, bu bağlamda IMF kendisine başvuran ülkelerin ekonomi politikalarını yönlendiren bir kurum olmuştur. Dünya bir taraftan neo liberal politikalarla hızla küreselleşirken, diğer yandan; gelir dağılımı eşitsizliği ve yoksulluğun, özellikle AGÜ olmak üzere,

18 4 bir çok ülkede sosyal ve siyasal açıdan kaygı verici boyutlara ulaştı yapılan araştırmalarca saptanmıştır. Bütünleşen dünya anlamında küreselleşme sürecinde yoksulluğun boyutunu vurgulamak üzere Dünya Bankası nın bu konuya önem verdiği yoksulluğun boyutlarının araştırıldığı raporlardan anlaşılmaktadır. 20. yüzyılın sonu ve 21. yüzyılın başındaki en önemli araştırma konularından biri de yoksulluktur. Dünya bankası raporlarında ifade edildiği gibi (2000/2001 Dünya kalkınma Raporu), günlük bir doların altında gelir elde eden yoksulların toplam dünya nüfusu içerisindeki payı 2001 yılı itibariyle %21,1 olup, günlük iki doların altında yaşayan insan sayısının toplam dünya nüfusu içerisindeki payı ise % 52,9 dur. Dolayısıyla uluslar arası yoksulluk çizgisi günlük iki dolara yükseldiğinde, yoksulluğun çok daha yüksek oranları gösteriyor olması bir dolarlık yoksulluk çizgisi civarında önemli bir yığılma olduğunun göstergesidir. Bunun yanında, dünyada yoksulluğun en yoğun yaşandığı bölgeler Sahra altı Afrika ve Güney Asya bölgeleridir. Söz konusu raporda dikkati çeken diğer bir husus ise, yoksulluk oranının bölgeler arasındaki farklılığıdır. Bu ise küreselleşen dünya ekonomisi için en önemli problem olarak ifade edilmektedir. Günümüzde devletlerinin sosyal devlet olması gereği, gelir dağılımındaki adaletsizliklerin giderilmesi, yoksulluğun azaltılması hayat standardının yükseltilmesi, toplumu oluşturan bireylerin yeterli ve istikrarlı bir gelir seviyesine ulaştırılması, öncelikli hedefleri arasındadır. Türkiye nin gündemine ise yoksulluk sorunu 1990 yıllarından itibaren yerleşmiştir. Yoksulluk, temelde AGÜ lerin sorunu olarak ele alınsa bile, gelişmiş ülkelerde de gündemi işgal etmektedir. Avrupa Topluluğu na üye ülkelerde, işsizliğin 1970 li yıllarda, ekonomik büyümeye karşın, çok büyük bir hızla artması, nüfusun yaklaşık üçte biri yoksulluk sınırına yakın gelir düzeyine

19 5 gerilemesine yol açtığı ve bu gerileme ise sosyal birlikteliği tehdit eder boyutlara ulaştığı gözlemlenmektedir. Dünyada yoksulluğun belli başlı bütün ölçütlere göre artış eğilimine girdiği ve önlem alınamaz ise daha da artacağı konusunda görüş birliği bulunmaktadır. Dünya Bankası, bu sayının 1990 yılında, 1980 yılına oranla 200 milyon artarak bir milyara, 2000 yılında ile bu artış eğilimini sürdürerek 1.2 milyara ulaştığını belirtmiştir. Yoksulluk tahminlere göre, dünya nüfusunun önümüzdeki yıllarda önemli ölçüde artacağı, bununda tamamına yakın bir kısmının (%97) AGÜ den kaynaklanacak olması, yoksulluğa ilişkin kaygıları daha da arttırmaktadır. II. Dünya Savaşının ardından 1980 lere kadar bütün dünyada yaygın olan görüş, yoksullukla doğrudan mücadele amacını güden ve esas olarak bir sosyal güvenlik ağını öngören sosyal politikalar niteliğinde iken, küreselleşme döneminin bir ürünü olarak görülebilecek neo liberal politikalar, doğrudan yoksulluğu azaltmak şeklinde olmayıp, dolaylı olarak yoksulluğu azalttığı ileri sürülen, yoksulluğun önemli bir kaynağı olan işsizlik sorununu azaltmak ile iktisadi büyümeyi sağlayacak türden politikalardır. Küreselleşme ile birlikte işgücü piyasaları, finansal piyasalar, mal ve hizmet piyasalarında meydana gelen değişmeleri ve bu değişmeleri gelir dağılımı ve yoksulluk üzerine etkilerin incelenmesi, ayrıca küreselleşme sürecinde sosyal politikaların evriminin yoksulluk ve gelir dağılımına etkisini incelemek tezin amacıdır. Bilindiği gibi kamu harcamaları, devletin toplumsal kaynaklarının dağılımını ve kullanımını etkilediği önemli bir maliye politikası aracıdır. Bunun yanında, kamu harcamalarının miktar ve bileşimindeki değişimler devletin işlevlerindeki değişimi yansıtma özelliğine sahiptir. Bu nedenle kamu harcamalarının gelir dağılımındaki etkisi incelenirken, devletin işlevlerindeki meydana gelen değişimlerde incelenmesi gerekmektedir.

20 6 Devletin elinde gelir dağılımındaki adaletsizliği gidermek üzere, iki mali araç vardır. Bunlar kamu harcamaları ve vergilerdir. Adil gelir dağılımını gerçekleştirmek için, kamu transfer harcamaları yoluyla düşük gelir gruplarına gelir aktarımı yoluna gidebilmektedir. Türkiye de cari harcamaların ve yatırım harcamalarının bütçe içindeki payının azalması, bunun yanında transfer harcamalarının da payının artması dikkat çekicidir. Ancak bunun yanında transfer harcama kalemlerindeki bazı kalemlerin oransal olarak artması, sosyal politikalarının belirlenmesi, gelir eşitsizliği ve yoksullukla mücadele politikalarının belirlenmesi açısından önemlidir. Tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. Bu çalışmanın birinci bölümünde küreselleşmenin tanımı, oluşumu ve sosyal politikalar üzerindeki etkileri dikkate alınmış olup, ikinci bölümde dünyadaki ve Türkiye deki gelir dağılımı ve yoksulluk politikalarının belirlenmesinde etkili olan, yoksulluk düzeyinin belirlenmesi, yöntemleri yoksulluk kavramının tanımları, ölçüm yöntemleri incelenmiştir. Ayrıca gelir dağılımı çeşitlerine yer verilerek, dünyadaki yoksulluğun ve gelir dağılımının profili ortaya çıkartılacak ve küreselleşme ile yoksulluk arasındaki ilişki araştırılacaktır. Üçüncü bölümde ise, Türkiye de 1980 sonrası süreç ele alınacaktır yılı ve sonrasında Türkiye de kalkınma planları çerçevesinde ithal ikameci sanayileşme politikası terkedilmiş ve serbest piyasa ekonomisi kurallarının geçerli olduğu ihracata dayalı sanayileşme politikası devreye girmiştir.1980 yılından itibaren ülkedeki tüm sektörlerde bir deregülasyon sürecine girilmiş ve bu yönde kurumsal düzenlemeler yapılmıştır. Ekonominin dışa açılması mal, hizmet ve sermaye hareketlerinin önündeki engellerin kaldırılması, serbestleşme ve deregülasyon yoluyla olur. Türkiye de dış ticaret esas olarak 1980 lerde ve özellikle 1996 daki Avrupa Birliği ile kurulan gümrük birliği ile serbestleşmiştir. Mali serbestleşme ise 1981 de faiz hadleri üzerindeki kontrollerin kalkması, 1984 de döviz ticaretinin serbestleşmesi, 1986 da İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının kurulması,

21 de Merkez Bankasının açık piyasa işlemleri yapmaya başlaması ve 1989 yılında 32 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile finans piyasaları tamamen serbestleştirilmiştir. Diğer yandan, 1980 sonrası dönemde ekonomik ayrıma göre konsolide bütçe kalemlerinde oluşan değişim incelendiğinde, transfer harcamalarının bütçe içindeki payının reel harcamalara oranla giderek artış eğilimi içerisine girmiştir. Transfer harcamalarında gözlenen artış eğiliminin en önemli nedeni, transfer harcamaları içinde yer alan faiz ödemelerinin sürekli artmasıdır yılında transfer harcamalarının GSMH ya oranı %7.5 iken 2005 yılına gelindiğinde bu oran %19,3 olmuştur. Bunun yanısıra, transfer harcamaları içerisindeki faiz harcamalarının payı 1980 yılında %2,7 iken, 2004 yılında %57,0 a ulaşmıştır. Bilindiği gibi konsolide bütçe kalemleri içinde yer alan faiz ödemeleri, devlete borç verebilecek gelir düzeyine sahip, yüksek gelirli sermaye sahibine yapılan ödemelerdir. Kamu gelirlerinin en büyük kaynağı olan vergi gelirlerinin, 1980 sonrası gelişimi incelendiğinde ise, önemli bir değişim görülmektedir. Toplam vergi gelirleri içerisinde dolaylı vergilerin payı artarken, doğrudan vergilerin payı azalmaktadır. Vergiler konusundaki en önemli yeniliklerden birisi de 1 Ocak 1985 yılında yürürlüğe giren (KDV) Katma Değer Vergisidir. KDV ile amaçlanan yaratılan ek gelirin vergilenmesidir. Bununla yanında, 29 Temmuz 1998 tarih ve 4369 sayılı vergi yasası çıkmıştır. Bu yasa ile ekonomi kayıt içerisine alınması hedeflenmektedir. Yasa, mali milat adıyla saptanan bir günde kayıt dışında kalmış para ve değerli varlıkların nereden buldun sorusuyla karşılamadan kayıt içerisine almayı hedeflemiş, ancak bu yasa 1999 yılı ortalarında yaşanmakta olan ekonomik bunalım da gerekçe gösterilerek ertelenmiştir.

22 8 Bu gelişmelerin de ışığında, bu bölümde Türkiye nin küreselleşen dünyaya eklemlenmesin ve 1980 den bu yana uygulanan neo liberal politikaların sosyal politikalar üzerinde oluşturduğu dönüşüm ve bu dönüşümün gelir dağılımı ve yoksulluk üzerindeki etkileri araştırılacaktır. Çalışmanın dördüncü bölümünde, küreselleşme ile transfer harcamaları arasındaki ilişkinin, nasıl geliştiğine dair uygulama yapılacaktır.

23 9 BİRİNCİ BÖLÜM KÜRESELLEŞME VE SOSYAL POLİTİKALAR Hızla gelişen ve yaygınlaşan bilgi ve iletişim teknolojilerin de katkısıyla, küreselleşme ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerini önemli ölçüde etkilemektedir (DPT, 2006: 5). Küreselleşme, ortaya çıkmasındaki nedenler ve etkileri açısından da çok farklı görüşler içeren tartışmalı bir konudur. Ayrıca, küreselleşme tartışmaları, son çeyrek yüzyılda bütün dünyada giderek yaygınlaşan neoliberal iktisat politikalarıyla ilişkilendirilmektedir (Şenses, 2004: 1) sonrası uygulanan ekonomik serbestleşme, ihracata dönük büyüme biçiminde sunulan yeni liberal ekonomik akım, esasen son üç yüz yılda ulus devletin meydana getirdiği tüm kurum, kural ve yapılanmaları etkileyerek, sosyal devlet uygulamalarında da değişikliler meydana getirmiştir (Temiz, 2004: 76) KÜRESELLEŞME KAVRAMININ TANIMI Yaygın olarak kullanılan küreselleşme kavramı, son yıllarda üzerinde çok tartışılan, üzerine çok farklı anlam ve değerler yüklenen, çok farklı tanımlamalara ve nitelemelere konu olan bir kavramdır. Küreselleşme, ekonomiden siyasete, sosyal politikadan kültüre, hemen hemen yeryüzünün her alanındaki değişimi ifade etmek için kullanılan sihirli bir sözcük haline gelmiş, Alman kömür endüstrisindeki

24 10 gerilemeden, Japon gençlerinin alışkanlıklarını açıklamaya kadar, geniş bir alanda kullanılan klişe ye dönüşmüştür (Berger, 1997: 23). Küreselleşmenin en yaygın kullanımda, mal ve hizmetlerin, üretim faktörlerinin, teknolojik birikimin ve finansal kaynakların ülkeler arasında serbestçe dolaşabildiği, faktör, mal, hizmet ve finans piyasalarının giderek bütünleştiği bir süreçtir. Ulus devletlerin etkisinin azalarak, çok uluslu şirketlerin giderek baskın bir rol üstlenmeleri, küreselleşme sürecinin en belirgin özelliklerindendir. İktisat dışında sosyal bilimcilerde küreselleşmeyi sosyal ilişkilerde ve karşılıklı bağımlılıkta dünya çapında artış şeklinde tanımlamaktadırlar (Şenses, 2004: 1). Yirminci yüzyılın son çeyreğinde, üretim ve emek süreçlerinden çok ulaşım maliyetlerinin düşüşü ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler beraberinde yeni bir süreç başlatmıştır. Bu yeni süreç kapitalizmin küreselleşmesi şeklinde ifade edilmektedir (Akkaya, 2003: 1). Teknoloji ve iletişimdeki gelişmelerin etkileyip, yönlendirdiği süreçler küreselleşme kavramı ile açıklanmaya çalışılmaktadır. Bilginin, hammaddenin, mal ve hizmetlerin artan bir şekilde uluslararası dolaşım ve paylaşıma girmesi 20.yüzyılda meydana gelen bir gelişmedir. Özellikle 1980 li yıllardan sonra ekonomik ilişkiler yaygınlaşmış, ideolojik farklılıkları temel alan kutuplaşmalar çözülmüş, dünya ekonomisi hızla liberalleşme sürecine girmiş, kültürler, inançlar ve idealler sınırları aşarak daha benzer bir hale dönüşmeye başlamıştır (Erbay, 1996: 3). Küreselleşme konusunda sosyal bilimlerin farklı dallarında, farklı tanımlamalar yapılmasına karşın, tanımların birçoğunda ekonomik ve siyasi boyut öne çıkmaktadır. Öncelikle küreselleşme birçok yazar tarafından küresel bir ekonominin varolmasıyla eşanlamlı kullanılmaktadır (Erdoğan, 2003: 8).

25 11 Ekonomik boyut öne çıkarılarak yapılan tanımlarda küreselleşme, ekonomik faaliyetlerin dünya çapında birbirine bağlanması, bağımlı hale gelmesi olarak algılanmaktadır. Buna göre küreselleşme, sermaye, yönetim, istihdam, bilgi, doğal kaynakların ve organizasyonun uluslararasılaştığı ve tam anlamıyla karşılıklı bağımlılaştığı bir ekonomik ve siyasi yapılanmadır. Bu yeni yapılanma içinde ekonomik rekabetin zemini milli ekonomiler olmaktan çıkarak dünya gezegeninin (globus) tamamı haline gelmektedir (Koçdemir, 2000: 154). Küreselleşme, küreselleşmenin baş aktörleri olarak görülen kurumlar tarafından ise şu şekilde tanımlanmaktadır. Küreselleşme ticaret ve finansın entegrasyonu dur (IMF, 2002: 108). Benzer bir tanımla küreselleşme süreci; dünyadaki ekonomilerin ve toplumların süregiden bütünleşmesidir (Dünya Bankası, 2002: iii). Amerikan Ulusal Savunma Enstitüsü küreselleşmeyi malların, hizmetlerin, paranın, teknolojinin, fikirlerin, enformasyonun, kültürün ve halkların hızlı ve sürekli bir biçimde sınır ötesine akışı biçiminde tanımlamaktadır. Bu enstitünün yaptığı bir çalışmaya göre küreselleşme sayesinde ülkelerin ekonomileri arasında daha önce örneği görülmemiş bir bütünleşme sağlanmakta, bir enformasyon devrimi yaşanmakta ve pazarlar, şirketler, örgütler ve yönetim uluslararası hale gelmektedir Kuşkusuz bu tanımlamanın geçerliliği tartışmalıdır. Öncelikle küreselleşme, konuya bakış açısına, coğrafi, siyasal ve ekonomik duruma göre farklılıklar göstermektedir. Malların serbest dolaşımı güçlü ekonomiye sahip devletlerin veya uluslararası işletmelerin bütün ürünlerini veya hemen hemen bütün ürünlerini serbestçe bütün ülkelere satma olanağına sahip olsa da bazı ülkelerin ürünlerini gelişmiş ülkelerin pazarlarına sokabilmek için karşılaştıkları güçlükler söz konusudur. Pek çok ülke ekonomisini hala yüksek gümrük vergileri ile korumaktadır. Tarife dışı engeller devam etmekte hatta artmaktadır (Tağraf, 2002: 35).

26 12 Bunun yanında yeni bir dünya düzeninin değil, fakat yeni dünya düzensizliğinin, hatta üst üste geçen ve rekabet halindeki otoritelerin, çoklu bağlılıkların ve kimliklerin, prizmatik uzay ve inanç nosyonlarının oluşturduğu yeni bir ortaçağ işaretçisi olarak görülebileceği ni ileri süren yaklaşımlar da bulunmaktadır (Bağce, 1997: 75). Diğer bir yaklaşımla küreselleşme, soğuk savaş döneminden sonra Batı nın zaferini yeni bir açılımla dünya geneline yayması olarak nitelendirilmektedir. Bu bağlamda yaşanan süreç, dağılma, sömürgeleşme ve demokratikleşme sürecinde daha geriye savrulma anlamına gelmektedir. Bu yaklaşıma göre küreselleşme, emperyalizmin yeni bir yüzüdür. Hatta küreselleşme, bu yüzyılın başında terminolojiye girmiş olan emperyalizmin kendisidir. Emperyalizm denen olguya saygınlık kazandırma, emperyalizm karşısında çaresizlik yaratma çabasıdır. (Boratav, 1995: 21). Günümüzde küreselleşme konusunda çok geniş bir literatür ve küreselleşmeye ilişkin birbirinden tümüyle farklı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Küreselleşme olgusunu toplumsal hayatın yeniden düzenlenmesini içeren siyasi/ iktisadi önlemler reçetesi olarak gören neoliberal felsefenin yaklaşımı ise; küreselleşme kendi nesnel yasalarına sahip sanki karşı konulamaz bir süreçtir. Dolayısıyla tüm ülkelerin bu sihirli akımdan yararlanabilmesi için gerekli toplumsal, iktisadi, siyasi düzenlemeleri (yapısal düzenlemeler) başarması gerekmektedir. Neoliberal küreselleşmenin nimetlerinden yararlanmanın koşulu bu yapısal düzenlemeleri yürürlüğe sokabilmektir (Yeldan, 2004: 429). Küreselleşmede iki süreç vardır. Sermayenin serbest dolaşımı, hacminin artması, hızlanması ve yaygınlaşması ile teknolojik gelişmelerdir. Ekonomik ve finansal boyutu ön plana çıkartılarak küreselleşmenin tanımı yapıldığında; Küreselleşme, iletişim ve bilişim teknolojilerindeki gelişme ile üretim teknolojilerinde meydana gelen hızlı değişiminde etkisi ile dünya

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm T.C. KALKINMA BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm Erhan USTA Müsteşar Yardımcısı 29 Şubat 2012 3. İzmir Ulusal Ekonomi Kongresi 1970 li Yıllar : Dünya 1971 yılında Bretton Woods sisteminin çöküşü Gelişmekte

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GENEL DEĞERLENDİRME Küresel kriz sonrası özellikle gelişmiş ülkelerde iktisadi faaliyeti iyileştirmeye yönelik alınan tedbirler sonucunda küresel iktisadi koşulların bir önceki Rapor dönemine kıyasla olumlu

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER 4.bölüm EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI 1.Kaynak Dağılımında Etkinlik:

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK...

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... 1 Kalkınma Ekonomisine Olan Güncel İlgi... 1 Kalkınma Kavramı ve Terminolojisi... 1 Büyüme ve Kalkınma... 1 Kalkınma Terminolojisi... 2 Dünyada Gelir

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1 Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ I. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN DOĞUŞ NEDENLERİ...3 II. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN AMAÇLARI...5 III. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLER VE ULUSLARARASI

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Uluslararası sermaye hareketleri temel olarak kalkınma amaçlı, hibe ve kredi şeklindeki resmi sermaye hareketleri ile özel sermaye hareketlerinden

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Geleceği Şimdiden Tüketmek Hazırlayan: Prof. Dr. Veysel ULUSOY Yard. Doç. Dr. Çiğdem Özarı

Geleceği Şimdiden Tüketmek Hazırlayan: Prof. Dr. Veysel ULUSOY Yard. Doç. Dr. Çiğdem Özarı CARİ AÇIK Geleceği Şimdiden Tüketmek Hazırlayan: Prof. Dr. Veysel ULUSOY Yard. Doç. Dr. Çiğdem Özarı II Yay n No : 2964 İşletme-Ekonomi Dizisi : 608 1. Baskı - Ekim 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-988

Detaylı

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler İkinci Dünya Savaşı ndan sonra başlayıp 1990 sonrasında ivme kazanan ulusal ve uluslararası finansal

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ GAZİ ERÇEL BAŞKAN TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 6. Uluslararası Finans ve Ekonomi Forumu VİYANA, 9 KASIM 2000 Euro ile ilgili görüşlerimi sizlerle paylaşmak üzere, bu

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI

8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI 8.0 PLANLAMA UYGULAMA ARAÇLARI 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 364 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 365 8.1 EKONOMİK VE MALİ YÖNLER 8.1.1 Giriş Kent gelişiminin planlaması farklı ülkelerde

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR Temmuz-Eylül 2006 Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Ekonomik Araştırmalar ve İstatistik Müdürlüğü ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR TOBB Yayın No. 2007 / 36 ISBN: 9944-60 027-X Sayfa Düzeni

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE Sevinç Karakoç Raziye Akyıldırım Yasemin Ağdaş Duygu Çırak NELER ANLATILACAK? FİYAT İSTİKRARI NEDİR? FİYAT İSTİKRARININ YARARLARI NELERDİR? TÜRKİYE DE FİYAT İSTİKRARI Bir toplumu

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır.

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır. IMF ye Genel Bakış Biz kimiz? Uluslararası Para Fonu (IMF) parasal konularda küresel işbirliğini arttırmak, mali istikrarı sağlamak, uluslararası ticareti kolaylaştırmak, yüksek istihdamı ve sürdürülebilir

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 Birinci Ayrım: MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ... 3 I. Milletlerarası Örgütlerin Doğuş Nedenleri... 3 II. Uluslararası İlişkiler ve Milletlerarası Örgütler... 5 III. Milletlerarası

Detaylı

G20 BİLGİLENDİRME NOTU

G20 BİLGİLENDİRME NOTU G20 BİLGİLENDİRME NOTU A. Finans Hattı Gündemi a. Büyüme Çerçevesi Güçlü, sürdürülebilir ve dengeli büyüme için küresel politikalarda işbirliğinin sağlamlaştırılması Etkili bir hesap verebilirlik mekanizması

Detaylı

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN KIRKLARELİ-2014 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON HAZIRLAYAN YEŞİM CAN Adres: Ekonomik ve Sosyal

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri www.pwc.com.tr. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri İçerik 1. 2013 Nasıl Geçti? 2. 2014 e İlişkin Beklentiler 3. Makroekonomiyle Vergi

Detaylı

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ HAZIRLAYAN 21.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Araş.Gör. Sinan ATAER 1. KAMU FİNANSMANI Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi, 2013 yılı sonunda 18.849 milyon TL açık

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 5. HAFTA 1.)MALİ PİYASALARIN ULUSLAR ARASI DÜZEYDE ENTEGRASYONU 1.1.Mali Piyasalarda Yaşanan Entegrasyon: Uluslar arası düzeyde

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Ekrem Keskin Mayıs 2010 Sunum Uluslararası gelişmeler Türkiye deki gelişmeler Bankacılık sektörüne yansıma Sonuç 2 Yapılanlar Ortak çaba:

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

YEDİNCİ BÖLÜM MAKROEKONOMİ: TANIM, KAPSAM VE GELİŞİM

YEDİNCİ BÖLÜM MAKROEKONOMİ: TANIM, KAPSAM VE GELİŞİM YEDİNCİ BÖLÜM MAKROEKONOMİ: TANIM, KAPSAM VE GELİŞİM Neler Öğreneceğiz? Makroekonominin tanımı Makroekonomi ve Mikroekonomi Ayrımı Makroekonominin Gelişim Süreci ve Tarihi Düşünce Okullarının Makroekonomik

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2004-31.12.2004

Detaylı

İHRACAT PERFORMANSI VE BÜYÜME. Ecem Erdoğmuş 10103542 Hakan Kurtman 10103548

İHRACAT PERFORMANSI VE BÜYÜME. Ecem Erdoğmuş 10103542 Hakan Kurtman 10103548 İHRACAT PERFORMANSI VE BÜYÜME Ecem Erdoğmuş 10103542 Hakan Kurtman 10103548 İhracat Tarihsel Bakış 1980 yılına kadar tarım ağırlıklı ihracat hacmi; Tarım ürünlerinin payı: 1923 %86, 1963 %77.2, 1980 %57.4

Detaylı

DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012

DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012 DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012 1 1. Giriş Bölgesel kalkınma veya bölgesel gelişmeler son yıllarda hepimizin üstünde tartıştığı bir

Detaylı

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2010 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. MEVCUT DURUM... 4 2.1. Dünya İş Makinaları Pazarı... 4 2.2. Sektörün Türkiye deki Durumu... 4

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. A malının fiyatındaki bir artış karşısında B malına olan talep azalıyorsa A ve B mallarının özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) A ve B

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

KRİZİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ

KRİZİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ DÜNYA EKONOMİSİNDE ÇÖKÜŞ VE KRİZİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ 26 Şubat 2009 İstanbul Petrol-İş Kapitalizm Kapitalist ekonominin iki temel özelliği; Sermayenin çıkarı olarak üretim Piyasanın anarşik yapısı - Çok

Detaylı

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Dünya Bankası Grubu Hakkında Dünya Bankası nedir? 1944 te kurulan Banka, kalkınma desteği konusunda dünyanın en büyük kaynağıdır 184 üye ülke sahibidir

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER

EKONOMİK GÖSTERGELER EKONOMİK GÖSTERGELER 1. özel SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİLER 2. HANE HALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ 3. KISA VADELİ DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ 4. SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ Dr. Adem KORKMAZ 1. ÖZEL SEKTÖRÜN

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM 2016-2018 (TASLAK)

ORTA VADELİ PROGRAM 2016-2018 (TASLAK) KKTC BAŞBAKANLIK DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ ORTA VADELİ PROGRAM 2016-2018 (TASLAK) İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 1. DÜNYA VE KKTC EKONOMİSİNDE GELİŞMELER... 2 1.1 DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER... 2 1.1.1 Büyüme...

Detaylı

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ! İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!! IŞIL KURNAZ" GAZİ ÜNİVERSİTESİ UNDP 2014 İNSANİ GELİŞME RAPORU# TÜRKİYE TANITIM

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİ. Genel

DÜNYA EKONOMİSİ. Genel DÜNYA EKONOMİSİ Genel Küresel ekonomik faaliyet hacminde ve uluslararası ticarette II. Dünya Savaşından buyana tanık olunan en şiddetli küçülmenin yaşanmasına yol açan derin küresel ekonomik krizin ardından,

Detaylı

AB-ABD SERBEST TİCARET ANLAŞMASI VE TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

AB-ABD SERBEST TİCARET ANLAŞMASI VE TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ AB-ABD SERBEST TİCARET ANLAŞMASI VE TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ Giriş Hazırlayan: Gündem KONT Temelleri II. Dünya Savaşı na kadar uzanan ancak 1980 li yıllarda teknoloji ve iletişim alanlarındaki ilerlemeler

Detaylı

Cari açık ve finansmanı

Cari açık ve finansmanı Cari açık ve finansmanı I.GİRİŞ Cari açık ve finansmanı konusunun, 2011 yılında Türkiye Ekonomisindeki önemli gündem maddelerinden biri olacağı anlaşılıyor. 2010 yılında cari açık, 2009 a göre % 247,1

Detaylı