T AD. Özel bir üniversitede okuyan öğrencilerin cinsel sağlıkla ilgili bilgi tutum ve davranışları ARAŞTIRMA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T AD. Özel bir üniversitede okuyan öğrencilerin cinsel sağlıkla ilgili bilgi tutum ve davranışları ARAŞTIRMA"

Transkript

1 Tıp Araştırmaları Dergisi: 2009 : 7 (2) : T AD ARAŞTIRMA Özel bir üniversitede okuyan öğrencilerin cinsel sağlıkla ilgili bilgi tutum ve davranışları Gül Pınar 1, Nevin Doğan 1, Şeyda Ökdem 1, Lale Algıer 1, Ergun Öksüz 2 1 Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri Bölümü Öğretim Elemanları 2 Başkent Üniversitesi Öğrenci Sağlık Merkezi Başhekimi Özet Amaç: Bu çalışmanın amacı Başkent Üniversitesi nde (B.Ü) okuyan öğrencilerin cinsel sağlıkla ilgili bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemektir. Yöntem: Çalışmanın verileri, B.Ü. Öğrenci Sağlık Merkezine (ÖSM) başvuran toplam 105 öğrenciden anket yolu ile alınmıştır. Anket formunda, öğrencilerin sosyodemografik özellikleri, cinsel sağlıkla ilgili bilgi, tutum ve davranışlarını içeren 32 soru bulunmaktadır. Bulgular: Cinsel ilişki deneyimi erkeklerde kızlardan istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0.05). Evlilik öncesi cinsel deneyimi normal karşılama durumu erkeklerde daha fazladır (p<0.05). Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) arasında AIDS en fazla bilinenidir. Öğrencilerin % 76.2 sinin CYBH dan korunma yollarını bildikleri, CYBH ların belirtilerini bilen öğrenci oranının ise % 23.8 olduğu görüldü. Aile planlaması (AP) ile ilgili % 42.8 inin orta düzeyde bilgi sahibi olduğu, % Yazışma Adresi: Dr. Gül PINAR Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri Bölümü Eskişehir Yolu, 20.km, Bağlıca Kampusu, Etimesgut/Ankara Telf / unun cinsel sağlıkla ilgili daha önce bilgi almadıkları belirlendi. Öğrencilerin çoğunluğu, gençlere yönelik düzenlenecek cinsel sağlık eğitiminin üniversite programlarının içinde yer alması gerektiğini belirtmektedir. Sonuç: Genç bir nüfusa sahip olan ülkemizde geçmiş yıllara göre cinsel ilişki deneyiminde artışın olması gençlere yönelik cinsel eğitimin, danışmanlığın ve konuya ilişkin doğru bilgi verilmesinin önemini ortaya çıkmaktadır. Gençlerle iletişim, danışmanlık yöntemleri ve cinsel sağlığın geliştirilmesi konularında bilgisi olan, gençlere güven verici ve destekleyici bir ortam sağlayan sağlık çalışanlarının gençlerin ve toplumun sağlığının geliştirilmesine önemli katkıları olacaktır. Anahtar Kelimeler: Cinsel sağlık, Cinsel bilgi, Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, Üniversite öğrencileri Knowledge, attitudes and behavior of students related to sexual healthin a private university Purpose: The purpose of this study was to determine the knowledge, attitudes, and behavior related to sexual health in university students. Methods: Data were collected by questionnaire from the 105 students that were admitted to Student Health Centre of the Baskent University. The questionnaire consisted of 32 questions

2 106 Pınar ve ark. comprising socio-demographic data, sexual knowledge, attitudes, and behavior of subjects. Results: The sexual intercourse experience among males was significantly higher than among females (p<.05). A higher proportion of male students acknowledged premarital sexual experience as normal. AIDS was identified as the most known sexually transmitted disease (STD). The proportion of students having knowledge about protection methods against STDs was 76.2 %, but the low proportion students (23.8 %) knew symptoms of these diseases % of students had an average knowledge about family planning (FP) and 59 % of the students had not received information about sexual health. High proportion of students expressed the wish that sexual health education would be given as a part of the university program. Conclusions: Turkey s predominantly young population has an increase in the incidence of sexual activity over years. This issue obliged to provide sexual education and consulting services for young people. Health workers having knowledge of communication and counseling techniques may provide an environment of trust and support for young people and may make a significant contribution to improve the sexual health of these individuals and to public health as well. Key Words:Sexual health, Sexual knowledge, Sexually transmitted diseases,university students Sağlıklı olmak her bireyin temel hakkıdır. İnsan yaşamında sağlığın ve sağlık bakımının kapsamlı ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasının önemi ancak 20. yüzyılın sonlarına doğru anlaşılmıştır. Bu doğrultuda 1994 yılında Kahire de yapılan Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı nda Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılan sağlık tanımı içerisine, üreme sağlığı (ÜS) kavramı da eklenmiştir (1). ÜS, üreme sistemi, işlevleri ve süreci ile ilgili yalnızca herhangi bir hastalık ya da sakatlığın olmaması değil; fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden bütünüyle iyi olma durumudur (1,2). ÜS bu nedenle insanların doyurucu ve güvenli bir cinsel yaşama ve üreme yeteneğine, bu yeteneği kullanıp kullanmamaya, kullanma zamanı ile sıklığına karar verebilme özgürlüğüne sahip olmaları demektir (2,3). ÜS kavramının içinde yer alan cinsel sağlık (CS), bedensel, duygusal ve toplumsal yönden tam bir iyilik hali olup cinselliğin bütünleşmesi şeklinde tanımlanmıştır (4-7). Cinsel sağlık ve ÜS ile ilgili olarak, halen dünyada sadece bir gün içinde olan gelişmeler incelendiğinde; her gün 100 milyon üzerinde cinsel birleşmenin olduğu, bunların 910 bininin gebelik, 356 bininin cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) ile sonuçlandığı, meydana gelen gebeliklerin yarısının planlanmamış gebelikler olduğu görülmektedir (8). CYBH ve HIV/AIDS gençler arasında giderek yaygınlaşmaktadır. DSÖ nün tahminlerine göre her yıl her 20 gençten biri CYBH lara yakalanmaktadır (9,10). DSÖ yaş arasını adölesan dönemi, yaş arasını ise gençlik dönemi olarak tanımlamaktadır (11,12). Dünyada yaşları arasında 1.6 milyar genç bulunmakta olup dünya nüfusunun % 20 sini oluşturmaktadır (13). Türkiye de de genç nüfus toplam nüfusun yaklaşık % 20 sini oluşturmaktadır (14). Gençlik dönemi, çocukluktan yetişkinliğe geçişte, sağlık alışkanlıklarının ve cinsel davranışlarının şekillenmeye başladığı bir dönem olması nedeni ile cinsel sağlık-üreme sağlığı (CSÜS) konularında öncelikli olarak ele alınması gereken bir dönemdir (15). Gençler olgunlaşırken CYBH, istenmeyen ya da erken gebelikler, gebelik ve doğum komplikasyonları gibi risklerle giderek artan bir biçimde karşılaşmakta ve savunmasız kalmaktadırlar. Türkiye'de bir grup üniversite öğrencisinde cinsel davranışın belirlenmesi amacı ile yapılan bir çalışmada, cinsel yönden aktif öğrencilerin riskli cinsel davranış içinde bulundukları belirlenmiştir (16). Araştırma sonuçları cinsel deneyimi olan kız ve erkek öğrencilerin son bir yıl içinde ortalama 3.5 farklı kişi ile cinsel ilişki kurmuş olduklarını, erkeklerde bu sayının kızlara göre daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır (16). Sosyal iletişim deneyiminin yetersizliği, kendi bedenleri hakkında ve nereden yardım alacakları konusunda bilgisizlik sıklıkla genç insanların gereksinimleri olan hizmete ulaşmalarını sınırlamaktadır (13). Aynı zamanda Türkiye de sağlık olanakları gençler için CSÜS bilgisi, danışmanlığı ve hizmet sunumu yönünden çoğunlukla yetersiz kalmaktadır. Sağlık kurumlarında gençlere danışmanlık yapabilecek donanımları olan ve bu konuda özel olarak eğitilmiş personel de mevcut değildir (14). Örgün eğitim programı içerisinde CSÜS ile ilgili konulara çok az değinilmektedir (17). Medyanın, gençlerin kendi cinsellikleri hakkında bilinçli karar vermelerini sağlayabilecek bir bilgi kaynağı olması gerekirken, zaman zaman yanlış bilgiler vererek, olumsuz etkileri olabilmektedir (8,14,17). Çoğu aile geleneksel değerler nedeniyle cinsel konularda çocukları ile konuşmaya açık değillerdir ve çocukların ergenlik döneminde yaşadıkları sıkıntılar pek çok aile tarafından göz ardı edilebilmektedir (10). Tüm bu etkenler

3 107 Üniversite öğrencilerinde cinsel bilgi yüzde Medya Arkadaş/çevre Kitap/ansiklopedi Sağlık personeli İnternet Aile Okul/seminer Grafik 1. Gençlerin Cinsel Sağlık İle İlgili Bilgi Kaynağı % Tablo 1. Öğrencilerin Cinsiyetlerine ve Anne-Babalarının Öğrenim Durumlarına Göre Ergenlik Dönemi İle İlgili Bilgi Kaynakları Bilgi Kaynakları* Aile Aile dışı Toplam Cinsiyet n % n % n % Kız Erkek x 2 = 7.3, p=0.006 Anne Eğitimi n % n % n % Lise öncesi Lise Üniversite x 2 = 11.3, p=0.003 Baba Eğitimi n % n % n % Lise öncesi Lise Üniversite x 2 = 8.9, p= *Aile (anne-baba-kardeş), Aile dışı (iletişim araçları, öğretmen, arkadaş, sağlık personeli) gençlerin CSÜS konularında yetersiz bilgilenmelerine yol açmakta, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, adölesan gebelikler, küretaj ve doğumlar gibi istenmeyen tablolar ortaya çıkabilmektedir (17). Bu görüşlerden yola çıkarak gerçekleştirdiğimiz çalışmamız, B.Ü nde okuyan gençlerin, cinsel sağlık konusundaki bilgi, tutum ve görüşlerini, sağlık açısından risk oluşturan davranışlarını ve cinsel sağlık hizmetlerinden beklentilerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem B.Ü. ÖSM ne tarihleri arasında başvuran ve çalışma ve amacı hakkında bilgi verilerek çalışmaya katılmayı kabul ettiğine ilişkin onamları alınan toplam 105 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Çalışmada açık uçlu ve çoktan seçmeli soruların yer aldığı toplam 32 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Anket formu öğrencilerin sosyodemografik özellikleri, cinsel sağlıkla ilgili bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemeye yarayan sorulardan oluşmaktadır. Anket formunda;

4 108 Pınar ve ark. öğrencilere cinsel sağlıkla ilgili daha önce bilgi alıp almadıkları, bilgi kaynakları, bilgileri kimden almak istedikleri, bilgilerini yeterli görme düzeyleri, öğrenci sağlık merkezinden beklentileri sorulmuştur. Ayrıca, anket formunda CYBH ların neler olduğu, belirtileri, korunma yolları, CYBH lar ile ilgili verilen ifadelere katılma durumları, AP yöntemleri ile ilgili bilgi durumlarını belirlemeye yarayan sorulara yer verilmiştir. Formun ön uygulaması B.Ü. ÖSM nde 15 öğrenci üzerinde yapılmış, alınan yanıtlar doğrultusunda gerekli düzeltmelerle anket formuna son şekli verilmiştir. Çalışmaya başlamadan önce B.Ü. Araştırma Kurulu ve Etik Kurulu ndan yazılı onay alınmıştır. Elde edilen veriler SPSS 11.5 paket programına aktarılmış ve analizleri bu program ile yapılmıştır. Veriler sayı, yüzde ortalama ve standart sapma olarak verildi. İstatistiksel değerlendirmede, ki-kare önemlilik testleri kullanılmıştır. P değeri 0.05 in altı anlamlı farklılık olarak kabul edilmiştir. Bulgular Çalışmamızda yer alan öğrencilerin % 52.4 ü kız, % 47.6 sı erkek (yaş ortalaması: 21.6±3.5 yıl; arası), % 82 si yaş grubundadır. Annesi lise öncesi eğitim almış olanların oranı % 23.7, babası lise öncesi eğitim almış olanların oranı % 12.9 dur. İki gençten biri sigara içmekte, 3 gençten biri alkolle tanışmıştır. Öğrencilerin % 60 ının babası üniversite mezunudur. Çalışma kapsamında yer alan öğrencilere ergenlik çağında vücutlarında meydana gelecek değişiklikleri önceden bilip bilmedikleri sorulduğunda % 85.7 si biliyordum yanıtını vermişlerdir. Öğrencilerin cinsel sağlıkla ilgili bilgi gereksinimleri ve bilgi kaynakları incelendiğinde; % 59 unun cinsel sağlıkla ilgili daha önce bilgi aldıkları, bilgi kaynağı olarak medya, arkadaş, internet gibi aile dışı kaynaklara başvurdukları (Grafik 1) ve % 81.9 unun üniversite yaşamında cinsel sağlığa ilişkin bilgi verilmesini istedikleri belirlenmiştir. Gençler cinsel sağlık ile ilgili bilgileri kimden almak isterdiniz sorusuna sırayla, sağlık personeli, basılı materyal ve anne-babadan almak istediklerini belirtmişlerdir. Öğrencilerin cinsel sağlıkla ile ilgili bilgi kaynaklarının cinsiyete göre dağılımı değerlendirildiğinde, kız öğrencilerin yarıya yakınının (% 44) bilgi almak için arkadaşlar, internet, gazete ve dergi gibi aile dışı kaynaklara başvurdukları, bu oranın erkek öğrencilerde % 32.3 olduğu görülmüştür. Aradaki fark anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Cinsellikle ilgili bilgi kaynağının anne ve baba öğrenim düzeyine göre değerlendirildiğinde aile dışı kaynaklardan bilgi aldığını belirtenlerin % 43.8 inin annesinin lise öncesi eğitimi aldığı belirlenmiştir (Tablo 1). Yapılan istatistiksel değerlendirmede; anne eğitimi ile bilgi kaynakları arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Öğrencilerin cinsel sağlıkla ilgili bilgi kaynağı baba eğitim düzeyine göre değerlendirildiğinde, aileden bilgi aldığını söyleyenlerin % 58.2 sinin baba eğitim düzeyinin üniversite olduğu belirlenmiştir. Baba eğitimi ile bilgi kaynakları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Gençler cinsel sağlık ile ilgili bilgileri kimden almak isterdiniz sorusuna sırayla, sağlık personeli, basılı materyal ve anne-babadan almak istediklerini belirtmişlerdir. Çalışmada öğrencilerin bilgileri olduğunu ifade ettikleri CYBH ların cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde, öğrenciler tarafından en çok bilinen hastalığın % 97.1 oran ile AIDS olduğu, bu oranın kızlarda % 51.9, erkeklerde %48.1 olduğu bulunmuştur. Bel soğukluğu (gonore) ile ilgili bilgisi olduğunu ifade eden öğrenci oranı % 62.8 olup aynı oranda Hepatit B yi bildiklerini belirtmişlerdir. Öğrencilerin bilgili olduklarını ifade ettikleri CYBH lar ile cinsiyet arasında istatistiksel yönden anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p=0.8). Tablo 2 de öğrencilerin evlilik öncesi cinsel deneyim konusundaki düşüncelerinin cinsiyete göre dağılımı yer almaktadır. Öğrenciler arasında evlilik öncesi cinsel deneyimi normal karşılayanlar % 41.9 oranı ile ilk sırada yer almaktadır, bu oran erkeklerde %51.0, kızlarda ise % 33.4 olarak bulunmuştur. Evlilik öncesi cinsel deneyime tamamen karşı olanların oranı ise erkeklerde % 15.7, kızlarda % 27.7 dir. Evlilik öncesi cinsel deneyim konusundaki düşünceler yönünden kızlar ve erkekler arasındaki fark istatistiksel yönden anlamlı bulunmamıştır (p=0.2). Yapılan analiz sonucunda öğrencilerin anne ve baba eğitimi arttıkça gencin CSÜS konularında onlarla konuşma oranı da artmaktadır (p<0.05). Tablo 3 de görüldüğü gibi, öğrencilerde evlilik öncesi cinsel ilişki deneyimi olanların oranı % 42.3 olarak bulunmuştur. Cinsel ilişki deneyimi kızlarda %16,6, erkeklerde 70,0 oranındadır. İlk cinsel ilişki yaş ortalaması 18,3 dür (min: 15, max: 22). Cinsel ilişki deneyimi yönünden kızlar ve erkekler arasındaki fark istatistiksel yönden anlamlıdır (p<0.05). Cinsel ilişki deneyimi olanların % 42,8 inin kontraseptif yöntem kullandığı görülmektedir. Yöntem kullananların yaklaşık % 68 i prezervatif, üçte biri geri çekme yöntemi, geri kalanı OKS kullanmaktadır.

5 109 Üniversite öğrencilerinde cinsel bilgi Tablo 2. Evlilik Öncesi Cinsel Deneyim Konusundaki Düşüncelerin Cinsiyete Göre Dağılımı Evlilik Öncesi Cinsel Deneyim Konusundaki Düşünceler Erkek Kız TOPLAM n % n % n % Normal karşılıyorum Flörtün ötesine karşıyım Kararsızım Tamamen karşıyım Toplam x 2 = 6,0, p= Tablo 3. Cinsel İlişki Deneyiminin Cinsiyete Göre Dağılımı Cinsel İlişki Deneyimi Kız Erkek TOPLAM n % n % n % Olanlar Olmayanlar Toplam x 2 =30,3, p<0.05 Öğrencilerin % 23.8 inin CYBH ların belirtilerini (genital bölgede yara-siğil, akıntı, ağrı ve yanma, halsizlik, zayıflama, ateş), % 76.2 sinin CYBH dan korunma yollarını bildikleri (tek eşlilik, kondom kullanımı, sık kontrole gitme, hijyen) görülmüştür. Öğrencilerin % 87,6 sının AP nın tanımını doğru yaptıkları belirlenmiştir. Öğrenciler, AP konusundaki bilgi düzeylerini; % 42.8 oranında orta düzeyde olduğunu belirtmişlerdir. Kız öğrencilerin % 19.6 sı konu ile ilgili çok az düzeyde bilgilerinin olduğunu, erkek öğrencilerin % 40.7 si ise yeterli düzeyde bilgileri olduğunu bildirmişlerdir. Öğrencilerin AP konusundaki bilgi düzeyleri ile cinsiyetleri arasında istatistiksel yönden anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p=0.32). AP yöntemlerini bilme oranları; hap % 82,1, prezervatif % 78, rahim içi araç % 58,8, tüpligasyon % 48,5, koitus interruptus (geri çekme) %38,4, enjeksiyon % 31,1, takvim yöntemi % 24,4, vazektomi % 19,2, spermisit % 19,2 dir. Ertesi gün hapını (acil kontrasepsiyon) bilme oranı; erkeklerde % 53,2, kızlarda % 50,7 dir. Öğrencilerin CYBH ile ilgili verilen ifadelere katılma durumu değerlendirildiğinde; % 45 oranında oral seks sırasında CYBH lar geçebilir, % 52 oranında kondom sadece AIDS hastalığından korur, bel soğukluğu gibi diğer CYBH dan korumaz, % 58 i bel soğukluğu gibi CYBH lar, tek bir cinsel ilişkiyle bulaşabilir, %56 sı cinsel birleşmede geri çekme gebelikten korunmada etkili bir yöntem değildir ifadelerine katıldıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin %81,9 u cinsel sağlık konularında bilgi almak istediklerini belirtmişlerdir Grafik 2 de görüldüğü gibi, hem kız hem de erkek öğrencilerin sıklıkla CYBH ve AP konularında bilgi istedikleri belirlenmiştir. Öğrencilerin cinsel sağlıkla ilgili olarak bilgilenmek istedikleri konulara bakıldığında, % 88,5 inin CYBH, % 85.7 sinin AP, % 57,8 inin gençlik dönemi sorunları konusunda bilgi edinmek istedikleri görülmüştür. Öğrencilerin % 41.2 si gebe kalma zamanını, % 65.7 si gebelikte izlem sıklığını, % 68 i gebelik belirtilerini doğru olarak bilmişlerdir. Öğrencilerin ÖSM hizmetlerinden beklentileri, sırasıyla gizli olmalı (% 92.7), cinsel danışmanlık ve tedaviyi kapsamalı (% 89.3), ücretsiz olmalı (% 88.2), sorunlar zamanında ve kısa sürede çözülmeli (% 86.6), fizik ortam rahat olmalı (% 85.4) şeklinde belirtilmiştir. Hizmet sunan sağlık personeline yönelik; konuyla ilgili uzman olmalı (% 85.9), önyargısız ve anlayışlı olmalı (% 83.5) yeterli personel ve malzeme olmalı (% 74.7) şeklinde beklentileri olmuştur. Tartışma İnsan yaşamında doğal ve önemli bir yere sahip olan cinsellik tarih boyunca insanlığın gündeminde kalmış, cinselliğe ilişkin değerler içinde bulunulan zamana ve kültürlere göre farklı biçimlerde yorumlanmıştır. Sağlıklı cinsel gelişim çocukluk döneminde başlar. Cinsel

6 110 Pınar ve ark. kız Gebelikten korunma yöntemleri Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar Psikolojik sorunlar erkek Beslenme Sigara 0,0 50,0 100,0 Gençlik dönemi sorunları Grafik 2. Gençlerin Cinsel Sağlıkla İle İlgili Bilgi Edinmek İstedikleri Konular aktivite ve üreme ile ilgili kararlar gençlik ve genç yetişkinlik döneminde verilir. Bu süreç boyunca gencin davranışsal örüntüleri, cinsel yönden sağlıklı olgunlaşmasını ve cinsel sağlığını etkiler (2). Fizyolojik gelişime bağlı olarak gencin gereksinim ve güdülerinin pek çoğu cinsel yönelimlidir. Gencin cinsel sağlık konusunda eğitilmesi, olgun ve sorumlu aktivitelerde bulunmasını, en doğru seçimi yapmasını ve toplumda cinsel sağlığın korunmasını ve iyileştirilmesini sağlayacaktır. Gençlerin cinsel sağlıkla ilgili gereksinimlerin saptanması, bu gruba cinsellikle ilgili gereksinim duydukları eğitim programlarının hazırlanması ve hizmetlerin sunulmasını olanaklı kılabilecektir (18). Bu görüşten hareketle çalışmamız, üniversite gençliğinin cinsel sağlıkla ilgili bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızda yer alan öğrencilerin % 52.4 ü kızdır. Büyük bir kısmı (% 82) yaş grubunda olup DSÖ nün genç tanımındaki yaş sınırları içindedir (3). Öğrencilerin anne ve baba öğrenim durumuna bakıldığında annelerin çoğunun lise, babaların çoğunun ise üniversite mezunu oldukları görülmüştür. Çalışmamızda ergenlik çağında vücutta oluşacak değişiklikleri bu dönem başlamadan önce bilenlerin oranının yüksek olduğu belirlenmiştir (% 85.7). Bu bulgu, Türkiye de ve yurt dışında daha önce yapılmış olan çalışmaların sonuçları ile tutarlıdır (18-21). Çalışma kapsamında yer alan öğrencilerin cinsel sağlıkla ilgili bilgileri daha çok medyadan edindikleri belirlenmiştir. Aile bireylerinden bilgi edindiklerini belirtme oranı, erkek öğrencilerde kız öğrencilerden daha yüksektir. Bu bulgu çalışmaya katılan öğrencilerin babalarının eğitim düzeyinin annelere göre daha yüksek olması ve erkek çocuklarının ergenlik döneminde görülebilecek değişiklikleri babaları ile daha kolay paylaşmaları ile açıklanabilir. Türkiye de ve diğer ülkelerde konu ile ilgili yapılan diğer çalışmalarda da gençlerin ergenlik dönemi ile ilgili bilgileri daha çok arkadaş, kitap, televizyon, internet, gazete ve dergi gibi kaynaklardan edindikleri belirlenmiştir (19-24). Gerek arkadaşlar, gerekse medya ve internet yetersiz ve yanlış bilgi verebilecek kaynaklar olduğundan konuyu daha önemli kılmaktadır. Çalışmamızda öğrencilerin evlilik öncesi cinsel deneyim konusundaki düşüncelerine bakıldığında gerek kız, gerekse erkek öğrenciler arasında bu deneyimi normal karşıladığını ifade edenler çoğunlukta olmakla birlikte, arada istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmasa da bu oranın erkek öğrenciler arasında daha yüksek olduğu görülmüştür. Kızlarda ise hem evlilik öncesi flörtün ötesine karşı olma oranı, hem de cinsel deneyime tamamen karşı olma oranı erkek öğrencilere göre daha yüksektir. Orçın ve arkadaşları ve Özkan nın üniversite öğrencilerini kapsayan çalışmalarında, erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha yüksek bir oranda evlilik öncesi cinsel deneyimleri doğal karşıladıkları bulunmuştur (19,23). Türk toplumunun sosyokültürel yapısı ve cinsellikle ilgili bazı değer yargıları nedeniyle, cinsellik konusunda kızlar ve erkekler arasında farklı yaklaşımlar olduğu bilinen bir gerçektir. Çalışmamızda yer alan öğrencilerin yarıya yakınının cinsel ilişki deneyimlerinin olduğu belirlenmiş olup cinsel ilişki deneyimi olan erkeklerin oranı kızlardan önemli derecede yüksektir. Ülkemizde üniversite gençliği üzerinde yapılan çeşitli çalışmalarda da benzer sonuçlar elde edilmiştir (20,21,23). Evlilik öncesi cinsel

7 111 Üniversite öğrencilerinde cinsel bilgi ilişki dünyanın pek çok yerinde yaygındır ve giderek artmaktadır. Bazı Afrika ülkelerinde 20 yaşın altındaki gençlerin % 43 ünün cinsel ilişkide bulunduğu, Latin Amerika da ise bu oranın % 20 olduğu görülmektedir. Gelişmiş ülkeleri incelediğimizde de 20 yaş altındaki gençlerin ABD de % 68 inin, Fransa da % 72 sinin cinsel aktivitede bulunduğunu görüyoruz (6,24). Sosyal gruplar, medya, geleneksel aile yapısının bozulması, göçün artması ve kentleşme gibi etkenler cinsel aktiviteyi hızlandırmaktadır. Hızlı kentleşme, geç evlenme, ekonomik statünün artışı ve gençlerin eğitim imkanlarının artmasına paralel olarak Türkiye de de gençler arasında gelişmiş ülkeler kadar olmamakla birlikte, evlilik öncesi cinsel aktivitede eski yıllara göre artış görülmektedir (10,14,19,23). Genç bir nüfusa sahip olan ülkemizde geçmiş yıllara göre cinsel ilişki deneyiminde artışın olması gençlere yönelik cinsel eğitimin, danışmanlığın ve konuya ilişkin doğru bilgi verilmesinin önemini ortaya çıkmaktadır. Çalışmamızda şimdiye dek cinsel sağlıkla ilgili bir bilgi almadığını belirten ve üniversite eğitiminde cinsel sağlıkla ilgili bilgi verilmesini gerekli gören öğrenci oranının oldukça yüksek olması dikkat çekici bir bulgu olarak değerlendirilmiştir. Yapılan bir araştırmada kız ve erkek öğrencilerin üçte ikisinin cinsellikle ilgili yeterli bilgiye sahip olmadıkları bulunmuştur (25). Özkan ın çalışmasında da benzer olarak öğrencilerin % 91.2 si okul yaşantısı boyunca cinsel eğitimin gerektiği şekilde verilmediğini ve cinsellik konusunda sistemli bir eğitim programına ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir (23). Bugün birçok Batı ülkesinde cinsellik ve üremeye ilişkin bilgiler ilköğretimden başlayarak üniversite eğitim programlarında zorunlu ya da seçmeli ders olarak okutulmaktadır. Türkiye de ise cinsellik ve üremeye ilişkin bilgilerin, örgün eğitim programlarında ilköğretimden başlayarak yalnızca bazı derslerin ilgili üniteleri içinde sınırlı biçimde yer alması (17), öğrencilerin bu konudaki bilgilerinin yetersiz olmasının nedenlerinden birisi olarak düşünülebilir. Öğrencilerin cinsel sağlıkla ilgili ne tür bilgilere gereksinim duyulduğu sorulduğunda CYBH lara karşı bilinçlendirilmek istediklerini belirtenler ilk sırada yer almıştır. Genç olarak tanımladığımız grup fiziksel, psikolojik, toplumsal ve ekonomik özellikleri nedeni ile CYBH lar yönünden özellikle risk altındadırlar (12,18,25,26). CYBH lar, dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaygın olarak görülen önemli bir sağlık sorunudur (13,27,28-30). CYBH ların sık görülmeleri, klinik ve laboratuvar tanılarında yaşanan güçlükler, tedavi edilmediklerinde ciddi komplikasyonlara yol açmaları bu hastalıkların insan sağlığı açısından çok önemli bir konumda olduklarını göstermektedir (29,30). Bu nedenlerle CYBH lar konusunda en duyarlı gruplardan birisi olan gençlerin bilgilendirilmesi önem taşımaktadır. Çalışmamızda öğrencilerin yarıdan çoğunun cinsel sağlıkla ilgili bilgilerini aile dışı kaynaklardan edindikleri belirlenmiştir. Cinsel tutum ve davranışlar erken yaşlarda en fazla aile ile etkileşim sürecinde şekillenirken, ergenlik döneminin ilerlemesiyle birlikte sosyal ortam ve akran ilişkileri daha etkili olabilmektedir. Bu durumun bir sonucu olarak da gençler cinsel konularla ilgili bilgi edinmek için arkadaşlarına kolaylıkla yönelebilmektedirler. Benzer şekilde medya da gençler arasında önemli bir bilgi kaynağı olarak görülmektedir (13,20,31,32). Ebeveynlerin bilgilerinden emin olamama, utanma, otoritelerini kaybetme korkusu gibi nedenlerle çocukları ile bu konuları konuşmakta isteksiz olmaları gençlerin cinsellik konusunda bilgilenmek için aile dışı kaynaklara başvurmalarına neden olabilmektedir (14). Çalışmamızda gençlerin cinsellikle ilgili bilgileri daha çok aile dışı kaynaklardan edindiklerini belirtmeleri, gençlere verilecek olan cinsel eğitimin yöntemini belirlemede dikkate alınabilecek bir bulgudur. Çalışmamızda CYBH arasında en fazla bilineninin AIDS olduğu saptanmıştır. Bu sonuç, konu ile ilgili yapılan diğer çalışmaların sonuçları ile de uyumludur (21,23,29). AIDS in öğrenciler tarafından en çok bilinen CYBH olması, bu hastalığın fiziksel bir sorun olmanın yanısıra ruhsal yönlerinin ve toplumsal baskıların olması, ölümle sonuçlanması ve medyada geniş biçimde yer alması ile açıklanabilir. Çalışmamızda yer alan öğrencilerin büyük bir kısmının CYBH lardan korunma yöntemlerini bilmeleri olumlu bir bulgu olmakla birlikte CYBH ların belirtilerini bilenlerin oranının oldukça düşük olması, gençlere yönelik düzenlenecek olan cinsel eğitim programlarının içinde bu konunun özellikle yer almasının gereğini göstermektedir. Öğrencilerin aile planlaması ile ilgili bilgi düzeyleri değerlendirildiğinde orta düzeyde bilgisi olanların çoğunlukta olduğu, kız öğrenciler arasında çok az düzeyde bilgisi olduğunu, erkek öğrenciler arasında ise yeterli düzeyde bilgisi olduğunu belirtenlerin oranının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışmamızda AP ile ilgili bilgilerin öğrenildiği kaynaklara bakıldığında basın-yayın aracılığı ile bilgi edinenlerin ilk sırada yer alması, medyanın konu

8 112 Pınar ve ark. ile ilgili doğru bilgi verme sorumluluğunu bir kez daha hatırlatmaktadır. Üniversitedeki gençler fiziksel olarak en aktif ve verimli dönemde bulunmaları, toplumun en değişken ve dinamik bölümünü oluşturmaları, karşılıklı etkileşime açık olmaları, yaşam deneyimleri edinme konusunda istekli olmalarının yanı sıra önemli bir kısmının ilk kez aile ortamından uzaklaşmaları nedeniyle toplumun diğer kesimlerinden ayrılmaktadırlar (13,33). Bu özellikler üniversite gençliğinin toplumun risklere en açık bölümünü oluşturmasına neden olmaktadır. Konu ile ilgili olarak yapılan çalışmalar cinsel sağlıkla ilgili bilgi ve hizmet alan gençlerde cinsel ilişkiye başlama yaşının geciktiğini, çok eşliliğin, riskli cinsel davranışların, planlanmamış gebeliklerin ve CYBH ların azaldığını göstermektedir (9). Politikacılar, ebeveynler, sağlık çalışanları, sağlık sistemi yöneticileri ve eğitimciler gençleri doğru bilgilendirerek ve danışmanlık hizmetleri sunarak gençlerin sağlıklı ve üretken erişkinler olmalarına yardım edebilirler. Sağlık ve eğitim kurumlarında cinsellikle ilgili danışmanlık hizmeti verecek birimlerin kurulması ve gençlerin bu programlardan haberdar edilmesi gereklidir. Aynı zamanda gençlerle ilgili proje ve programların planlanması ve yürütülmesi aşamasında gençlerin ve ebeveynlerin de yer almaları sağlanmalıdır. Cinsellik eğitimi üniversiteye gelmeden önce temel eğitim döneminde sistemli programlarla yaygınlaştırılmalıdır. Müfredat programı oluşturulurken farklı yaş gruplarının gereksinimleri de dikkate alınmalıdır. Sağlık çalışanlarının da cinsel sağlık alanında aktif rol almaları beklenmektedir. Sağlık personeli, gerek toplum içinde gerekse eğitim ve sağlık kuruluşlarında genç bireylerle sık olarak karşılaştıklarından cinsel sağlıkla ilgili eğitici, danışman ve araştırmacı rolleri üstlenebilirler. Gençlerle iletişim, danışmanlık yöntemleri ve cinsel sağlığın geliştirilmesi konularında bilgisi olan, gençlere güven verici ve destekleyici bir ortam sağlayan hemşirelerin gençlerin ve toplumun sağlığının geliştirilmesine önemli katkıları olacaktır. Araştırmanın Sınırlılıkları:Bu çalışmanın bazı sınırlılıkları vardır. Bunlardan birincisi bulgular, çalışmada yer alan grubun ötesine genellenemez. İkincisi bu çalışma büyük bir kentte ve üniversite öğrencileri arasında yapılmıştır. Türkiye nin kentsel bölgeleri ile birlikte kırsal bölgelerinde de yaşayan, farklı sosyoekonomik ve eğitim düzeylerinde olan gençleri kapsayan çalışmaların yapılmasına gereksinim vardır. Sonuç Öğrencilerinin cinsel sağlık konularındaki bilgi açığı ve hizmet gereksinimi mevcuttur. Gençlerin CSÜS ile ilgili konularda bilgi açıkları fazla olup bilgilendirilmeleri gerekmektedir. Gençlere CSÜS hizmetleri, üniversitelerin ÖSM inde konunun uzmanları olan personel tarafından verilmelidir. Kaynaklar 1. Akın A. Uluslararası kararlar panelinde üreme sağlığı konusunda Türkiye deki uygulamalar. 6. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi Kitabı, Nisan, 1998: Özbaşaran F. Üreme sağlığı, üreme hakları, üreme sağlığı sorunları ve 4. dünya kadın konferansı doğrultusunda öneriler. Hemşirelik Forumu 1999; 2(6): WHO. Definitions and indicator in family planning, maternal and child- reproductive health. Family And Reproductive Health European Regional Office, Akın A. Aile planlamasından üreme sağlığına geçiş. Aktüel Tıp Dergisi 2001;6(1): Aycan S, Afşar Ö, Özkan S. ve ark. 21.Yüzyılda Herkes İçin Sağlık. Sağlık Bakanlığı TSH Genel Müdürlüğü, 2000: Correa S. From reproductive health to sexual rights: achievements and future challenges. Reproductive Health Matters 1997;10: Bertan, M. Introduction and Definitions of Adolescence. Adolescence and Adolescent Reproductive Health 2003; 5: Özvarış B, Akın A. Üreme sağlığı, Sağlık ve Toplum Dergisi Sayı 1998; 8(3-4): Arnett JJ. Adölescence and Emerging Adulthood a Cultural Approach, Gender, Prentice Hal 2001; 5: Polat D. Güvenli cinsel yaşam. (erişim tarihi: ). 11. Sezgin B, Akın A. Adölesan dönemi üreme sağlığı. Toplum ve Hekim Dergisi 1998; 8(3-4): Kulbok PA, Cox LC. Dimensions of adolescent health behaviour. Journal of Adolescent Health 2002; 31: Creel LC, Perry RJ. Improving the quality of reproductive health care for young people. New Perspectives on Quality of Care 2002; 4: Nalbant H, Bulut A. Gençler ve üreme sağlığı. Aktüel Tıp Dergisi 2001; 6 (1): Aslan D. Kadının insan ve sağlık hakkı. Aktüel Tıp Dergisi 2001; 6(1): 1-3.

9 113 Üniversite öğrencilerinde cinsel bilgi 16. Çok F, Ersever H, Gray L A. Bir grup üniversite öğrencisinde cinsel davranış. HIV/AIDS 1998;1: Gölbaşı Z, Kutlu Ö. Lise öğrencisi (15-17 yaş arası) adölesan kızlar için hazırlanan üreme sağlığı eğitim programına dayalı üreme sağlığı bilgi testinin geliştirilmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 2002; 4(2): Rolson MR, Scherman A. College student risk takimg from three perspectives, Adolescence 2003; 38 (15): Orçın E, Aras Ş, Açık R. Üniversiteli gençlerin cinsel tutum ve davranışları. Jinekoloji ve Obstetrik Dergisi 2003;17: Aydoğan A. (2001). Marmara Üniversitesi araştırdı: Türk gençliği Cinselliği Bilmiyor. as03b.html.( ) 21. Aras Ş, Orçın E. Özan S, Şemin S. Dokuz eylül üniversitesi öğrencilerinin cinsel bilgi, tutum ve davranışları. Sağlık ve Toplum Dergisi, 2004; 4(1): Aggarwal O, Sharma AK, Chhabra P. Study in sexuality of medical college students in ındia. Journal of Adolescent Health 2000; 26: Özkan H. Üniversite Gençliğinin Aile Planlaması ve Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklardan Korunmaya İlişkin Yaklaşımları. İ.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Nordın EH, UlfHanson MD, Tanja T. Sex Behavior Among High School Students in Sweden: Improvement in Contraceptive Use Over Time. J Adolescent Health 2002; 30: Blum RW, Nelson MR. The health of young people in a global context. J Adolescent Health 2004; 35: Tunçalp Ö. Gençlerin Güvenli Cinsellik Eğitimi. V. Ulusal Cinsellik ve Cinsel Tedaviler Kongre Kitabı, İstanbul, 2004: Şahin N.Cinsel yolla bulaşan hastalıklar: Dünyada ve Türkiye deki durum. Sağlık ve Toplum 1998; 8(3-4): Şimşek Ş. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar. Hemşirelik Forumu 2000;3(4): Özdemir L, Ayvaz A, Poyraz Ö. Cumhuriyet Üniversitesi öğrencilerinin cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusundaki bilgi düzeyleri. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2003; 25(1): Dehne KL, Riedner G. Sexually transmitted infections among adolescents:the need for adequate health services. Reproductive Health Matters 2001; 9(17): Masatu M, Kvale G, Klepp KI. Frequency and perceived credibility of reported sources of reproductive health information among primary school adolescents in Arusha, Tanzania. Scand J Public Health 2003; 31: Ekşi A. Çocuk, Genç, Anne-Babalar. Bilgi Yayınevi, Ankara, 1990: Kayaalp E. Üniversitelerde üreme ve cinsel sağlık danışmanlığı. V. Ulusal Cinsellik ve Cinsel Tedaviler Kongre Kitabı, İstanbul, 2004:

** Başkent Üniversitesi Öğrenci Sağlık Merkezi. algier@baskent.edu.tr,

** Başkent Üniversitesi Öğrenci Sağlık Merkezi. algier@baskent.edu.tr, BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ SAĞLIK MERKEZİ NE BAŞVURAN ÖĞRENCİLERİN CİNSEL SAĞLIKLA İLGİLİ BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARI Gül Pınar*, Lale Algıer*, Nevin Doğan*, Ergün Öksüz**, Gülbin Sökmen** *Başkent

Detaylı

İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri

İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri ARAŞTIRMA / RESEARCH REPORT İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 17 (1) 7-14 (2010) İnönü Üniversitesi Öğrencilerinin Üreme Sağlığı Konularında Bilgi Düzeyleri ve Hizmetten Beklentileri Selma Koluaçık*,

Detaylı

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S1 Üreme Sağlığı Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S6 Üreme Sağlığına Yönelme Bükreş konferansı (1974) II. Nüfus Konferansı (1984 Meksika) Kadın ve çocuklara

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Selçuk Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgileri

Selçuk Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgileri ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2014;4(3): 19-24 ISSN: 2146-443X Düzce Üniversitesi sbedergi@duzce.edu.tr Selçuk Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Prof.Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Isparta, Türkiye

Prof.Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Isparta, Türkiye Smyrna Tıp Dergisi 7 - Smyrna Tıp Dergisi Araştırma Makalesi Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi asistanları ve son sınıf öğrencilerinin üreme sağlığı hakkındaki bilgilerinin incelenmesi Examination

Detaylı

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU Kültegin Ögel Ceyda Y. Eke Nazlı Erdoğan Sevil Taner Bilge Erol İstanbul 2005 Kaynak gösterme Ögel K, Eke C, Erdoğan N, Taner S, Erol B. İstanbul

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

Dünyada genç nüfusun hızla artmasıyla birlikte, bu grubun sağlık gereksinimleri

Dünyada genç nüfusun hızla artmasıyla birlikte, bu grubun sağlık gereksinimleri DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2007; 38:153-158 Hacettepe Üniversitesi sa l k merkezlerinde genç dostu sa l k hizmet modeli Sare M hç okur 1, Sibel K ran 1, Ensar Özk z kl 1, Dr. Ayhan Al 1, Ayfle Ak n

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Prof.Dr. Zeynep ŞİMŞEK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler The Factors Which Effect the Family Planning Methods

Detaylı

EVLĠLĠK ÖNCESĠ CĠNSEL DENEYĠM: EBELĠK BÖLÜMÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN GÖRÜġ VE TUTUMLARI

EVLĠLĠK ÖNCESĠ CĠNSEL DENEYĠM: EBELĠK BÖLÜMÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN GÖRÜġ VE TUTUMLARI EVLĠLĠK ÖNCESĠ CĠNSEL DENEYĠM: EBELĠK BÖLÜMÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN GÖRÜġ VE TUTUMLARI Funda EVCİLİ 1, Büşra CESUR 1, Ayşe ALTUN 2, Zarife GÜÇTAŞ 2 Haldun SÜMER 3 ÖZET Çalışma, Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri

Detaylı

Dr. Ergül Aslan*, Hatice Bektaş**, Şükran Başgöl*, Sevda Demir***, Pınar Irmak Vural****

Dr. Ergül Aslan*, Hatice Bektaş**, Şükran Başgöl*, Sevda Demir***, Pınar Irmak Vural**** Üniversite Öğrencilerinin Cinsel Sağlık Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Davranışları Knowledge and Behaviour of University Students Related to Sexual Health Araştırma Research Dr. Ergül Aslan*, Hatice Bektaş**,

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMİ Uygulama Milli Eğitim Bakanlığı (Örgün /Yaygın eğitim) Pilot Uygulamalar (ERDEP) Sivil toplum kuruluşları (Akran eğitim

Detaylı

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde.

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Yaşadıkları toplumlardaki birbirinden çok farklı politik, ekonomik,

Detaylı

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİNDE BİR GRUP ÖĞRENCİNİN AİLE PLANLAMASI VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ

CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİNDE BİR GRUP ÖĞRENCİNİN AİLE PLANLAMASI VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ ARAŞTIRMA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİNDE BİR GRUP ÖĞRENCİNİN AİLE PLANLAMASI VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ Dr. Müjde ŞERİFHAN İLGÜN, Yrd.Doç.Dr. Pınar ERBAY DÜNDAR, İnt.Dr.

Detaylı

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Ayfer Ayan(1) Cemile Aksoy(2) Hande Edizkan Budak(3) 1 Acıbadem Bursa Hastanesi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü 2 Acıbadem Bursa Hastanesi, Eğitim ve

Detaylı

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Fatma Büşra Atalay, Gökhan Barutcu, Anıl Öner Koçak, Emine Gül Taş, Irmak Üstündağ Danışman: Prof. Dr. Rengin Erdal ÖZET Genç nüfusun oldukça

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

Knowledge, Attitude and Behavior of Midwives and Nurses Working Primary Health Services on Family Planning ARAŞTIRMA MAKALESİ

Knowledge, Attitude and Behavior of Midwives and Nurses Working Primary Health Services on Family Planning ARAŞTIRMA MAKALESİ ARAŞTIRMA MAKALESİ Yasemin Türker 1 Funda Yıldırım Baş 2 Erdinç Yavuz 3 Bahriye Arslan 2 1 Isparta Halk Sağlığı Müdürlüğü, Isparta 2 Süleyman Demirel si Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Isparta

Detaylı

Öğretmen Adaylarının Cinsellik Konusundaki Tutumlarının Cinsiyet ve Cinsel Deneyimlerine Göre İncelenmesi *

Öğretmen Adaylarının Cinsellik Konusundaki Tutumlarının Cinsiyet ve Cinsel Deneyimlerine Göre İncelenmesi * Öğretmen Adaylarının Cinsellik Konusundaki Tutumlarının Cinsiyet ve Cinsel Deneyimlerine Göre İncelenmesi * Ümit DENİZ ** Aysel TÜFEKCİ *** Ömer Rıfkı ÖNDER **** Özet Öğretmen adaylarının cinsellik konusundaki

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ARAŞTIRMA BALIKESİR SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ / BALIKESIR HEALTH SCIENCES JOURNAL ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ EVALUATION OF

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

Eğitim Fakültesi Birinci Sınıf Öğrencilerinin Cinsel Yaşamlarına İlişkin Yaklaşımlarının Belirlenmesi

Eğitim Fakültesi Birinci Sınıf Öğrencilerinin Cinsel Yaşamlarına İlişkin Yaklaşımlarının Belirlenmesi Araştırma/Research Article Eğitim Fakültesi Birinci Sınıf Öğrencilerinin Cinsel Yaşamlarına İlişkin Yaklaşımlarının Belirlenmesi Fide Kaya*, Özlem Serin, Ayşe Genç Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Cumhuriyet Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgi Düzeyleri

Cumhuriyet Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgi Düzeyleri Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Cumhuriyet Üniversitesi Öğrencilerinin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Konusundaki Bilgi Düzeyleri The Level of Knowledge of Students in Cumhuriyet University about

Detaylı

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(4): 250-253

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(4): 250-253 Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Elazığ Eğitim Araştırma Hastanesi Sarahatun Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği ne Başvuran Hastalara Uygulanan Kontraseptif Yöntemler ve Hastaların Demografik

Detaylı

Van il merkezinde evlenme başvurusunda bulunan çiftlerin kontrasepsiyon bilgi durumları

Van il merkezinde evlenme başvurusunda bulunan çiftlerin kontrasepsiyon bilgi durumları Dicle Tıp Dergisi / A. Yılmaz ve ark. Kontrasepsiyon bilgi düzeyleri 2013; 40 (3): 453-457 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2013.03.0309 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Van il merkezinde

Detaylı

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3)

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3) Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2008; 7(3):23-236 Lisansüstü Eğitime Devam Eden Evli Kadınların Üreme Sağlığı Sorunları ve Etkileyen Faktörler [Reproductive Health Problems of Married Women

Detaylı

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi]

[Tıp Eğitiminde HIV/AIDS Üzerine Savunuculuk Projesi] [TıpEğitimindeHIV/AIDSÜzerineSavunuculuk Projesi] [HIV/AIDSkonusundaTıpEğitimiiçerisindeMüfredatÖnerileri] [AuthorName] ÖZET [TıpMüfredatıiçerisindeHIV/AIDS intıbbi,sosyal,etiketkileşimlerivebunun yanındahastahaklarıvehastayayaklaşımkonularındasadecebilgianlamında

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Geleceğimizi tehdit eden çevre problemlerinin özellikle çocuklara erken yaşlarda verilmesi ve böylece çevre duyarlılığı,

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİNİN ACİL KONTRASEPSİYONA İLİŞKİN BİLGİ GÖRÜŞ VE UYGULAMALARI

SAĞLIK PERSONELİNİN ACİL KONTRASEPSİYONA İLİŞKİN BİLGİ GÖRÜŞ VE UYGULAMALARI 2005; Cilt: 2 Sayı: 3 Sayfa: 204-209 SAĞLIK PERSONELİNİN ACİL KONTRASEPSİYONA İLİŞKİN BİLGİ GÖRÜŞ VE UYGULAMALARI Gül PINAR*, Mesut ÖKTEM*, Lale ALGIER*, Nevin DOĞAN*, Hulusi ZEYNELOĞLU* *Başkent Üniversitesi

Detaylı

Araştırma Notu 13/149

Araştırma Notu 13/149 Araştırma Notu 13/149 24.05.2013 GENÇLER ÇEVRECİ DAVRANIŞTA ÇEKİMSER, KIZ ÖĞRENCİLER ERKEKLERDEN DAHA DUYARLI Ahu Ergen, Seda Gökçe Turan ve Barış Gençer Baykan Yönetici Özeti İstanbul da lise son sınıfta

Detaylı

ERKEKLERİN AİLE PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE DAVRANIŞLARI. Yılmaz DEPE*, Ayten Şentürk ERENEL**

ERKEKLERİN AİLE PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE DAVRANIŞLARI. Yılmaz DEPE*, Ayten Şentürk ERENEL** C.Ü.Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10 (3) ERKEKLERİN AİLE PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE DAVRANIŞLARI Yılmaz DEPE*, Ayten Şentürk ERENEL** ÖZ Amaç: Araştırma, erkeklerin aile planlamasına (AP) ilişkin

Detaylı

Opinions of health college students on premarital sex, induced abortions and contraceptive use of young people

Opinions of health college students on premarital sex, induced abortions and contraceptive use of young people Orijinal Çalışma Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin evlilik dışı cinsel ilişki, istemli düşükler ve kontraseptif kullanımı konusundaki görüşleri Burcu Tokuç a, Ufuk Berberoğlu a, Gamze V. Saraçoğlu b, Ülfiye

Detaylı

Niğde Doğumevi'nde Doğum Yapan Kadınların Aile Planlaması Konusundaki Bilgi Tutum ve Davranışları

Niğde Doğumevi'nde Doğum Yapan Kadınların Aile Planlaması Konusundaki Bilgi Tutum ve Davranışları Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Niğde Doğumevi'nde Doğum Yapan Kadınların Aile Planlaması Konusundaki Bilgi Tutum ve Davranışları Ebubekir GILIÇ 1, Osman CEYHAN 2, ALĐ ÖZER a3 1 Bor Sağlık Meslek

Detaylı

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ Amaç Bu dersin sonunda öğrenciler, sağlık hizmeti verecekleri toplumu tanımanın önemi konusunda bilgi sahibi olacaklardır. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

The Knowledge of Sexually Transmitted Diseases among Adolescents in a Low Socioeconomic Area of Ankara

The Knowledge of Sexually Transmitted Diseases among Adolescents in a Low Socioeconomic Area of Ankara Özgün Araştırma Original Article Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi Turkish Journal of Pediatric Disease Ankara da Düşük Sosyoekonomik Düzeyi Olan Bir Bölgede Ergenlerin Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ

ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl : 2005, Sayı 22, Sayfa : 171-184 ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ ÖZET M. Hülya KARAGÜVEN * Sibel CENGİZHAN

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Ta ıtı For u Dersi Adı Öğreti Dili Aile Planlaması Danışmanlığı Türkçe Dersi Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans ( ) Yüksek Lisans(x) Doktora( ) Eğiti Öğreti Siste i Örgü Öğreti X) Uzakta Öğreti Diğer

Detaylı

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ COĞRAFYA DERSLERİNE YÖNELİK

Detaylı

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin 13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI 07-09 Ekim, 2015 Mersin 2 İÇİNDEKİLER Davet Mektubu... 5 Genel Bilgiler... 7 Kurullar... 8 Davetli Konuşmacılar... 12 Paneller

Detaylı

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Fulya USLU, Rıdvan KETE Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Yasemin ERSOY un ÖZGEÇMİŞİ. EĞİTİM DURUMU 1986 Lisans, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Besin Teknolojisi Eğitimi Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Yasemin ERSOY un ÖZGEÇMİŞİ. EĞİTİM DURUMU 1986 Lisans, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Besin Teknolojisi Eğitimi Bölümü Yrd. Doç. Dr. Yasemin ERSOY un ÖZGEÇMİŞİ Adı Soyadı Unvanı : Yasemin ERSOY : Yard. Doç. Dr. Doğum Yeri : Ankara Doğum Tarihi: 22.02.1965 Öğrenim Durumu: Lisans EĞİTİM DURUMU 1986 Lisans, Gazi Üniversitesi

Detaylı

OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ

OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ Pınar ŞANLIBABA 1, Eda GÜMÜŞ 2 Özet Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıklarına

Detaylı

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Pınar

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2009 ARALIK 2009 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr Danışmanlık Hizmeti Yüzyüze

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1985-1989 Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu/ANKARA. Hacettepe Üni. Eğitim Fakültesi Öğretmenlik Sertifikası

ÖZGEÇMİŞ. 1985-1989 Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu/ANKARA. Hacettepe Üni. Eğitim Fakültesi Öğretmenlik Sertifikası ÖZGEÇMİŞ KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı : Songül GÜNDOĞDU BARIŞ Doğum Yeri : OĞUZELİ/GAZİANTEP Doğum Tarihi : 23.07.1968 Tabiyeti : T.C. Yabancı Dil : İngilizce (İntermediate-Orta) Almanca (Grund Stufe-Temel

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

Bugün tüm dünyada gençler, cinsel yolla bulaşan hastalıklar

Bugün tüm dünyada gençler, cinsel yolla bulaşan hastalıklar Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi 2011;24:106-112 DOI: 10.5350/DAJPN2011240203 Madde Bağımlılığı Tanısı Alan Gençlerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar ve Aile Planlaması ile İlgili

Detaylı

MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER

MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER TC MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER AMAÇ Madde 1 Bu yönergenin amacı, Maltepe Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimininçalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

Detaylı

Dünya Nüfus Dinamikleri

Dünya Nüfus Dinamikleri KONU BAŞLIKLARI Türkiye'nin, KKTC nin Nüfus Yapısı ve Genç İnsanların Yeri Gençlerde CS/ÜS Etkileyen Fiziksel ve Psiko-Sosyal Sorunlar Gençlerde Sık Görülen CS/ÜS Sorunları, Koruma, Önlem ve Çözümleri

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

ÇEVRESEL FAKTÖRLERİN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI DÜZEYİNE ETKİLERİ Renan ŞEKER 1 Derya ÇINAR 2 Abdulkadir ÖZKAYA 1

ÇEVRESEL FAKTÖRLERİN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI DÜZEYİNE ETKİLERİ Renan ŞEKER 1 Derya ÇINAR 2 Abdulkadir ÖZKAYA 1 XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz 2004 İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Malatya ÇEVRESEL FAKTÖRLERİN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI DÜZEYİNE ETKİLERİ Renan ŞEKER 1 Derya ÇINAR

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Öğr. Gör. Uzm. Berin Bayraklı Doğum Tarihi: 01.01.1967 Öğrenim Durumu: Yüksek Lİsans Yabancı Dil: İngilizce Medeni Durum: Evli-2 çocuk sahibi Derece Bölüm/Program

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİ (ANKARA 2004)

GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİ (ANKARA 2004) ARAŞTIRMA GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİ (ANKARA 2004) Uz.Dr. Cengiz Han AÇIKEL, Dr. Mustafa Alpaslan BABAYİĞİT, Yrd.Doç.Dr. Selim KILIÇ, Prof.Dr. Metin

Detaylı

HEMŞİRELERDE ÇALIŞMA ORTAMI UZM. HEM. HANDAN ALAN HEMŞİRELİKTE YÖNETİM AD DOKTORA ÖĞRENCİSİ

HEMŞİRELERDE ÇALIŞMA ORTAMI UZM. HEM. HANDAN ALAN HEMŞİRELİKTE YÖNETİM AD DOKTORA ÖĞRENCİSİ HEMŞİRELERDE ÇALIŞMA ORTAMI UZM. HEM. HANDAN ALAN HEMŞİRELİKTE YÖNETİM AD DOKTORA ÖĞRENCİSİ Çalışma hayatı insan yaşamının vazgeçilmez bir parçasıdır. Günün en aktif döneminin yaşandığı çalışma ortamları,

Detaylı

Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi

Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi Dr. Ahmet Akýcý*, Dr. M. Ümit Uðurlu*, Dr. Narin Gönüllü*, Dr. Þule Oktay*, Sibel Kalaça** Akýlcý olmayan ilaç

Detaylı

KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU *

KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU * KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU * Statistical Information System as a subsystem of Urban

Detaylı

TRABZON'DA BAZI LİSELERDEKİ ADOLESANLARIN AİLE PLANLAMASI VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ

TRABZON'DA BAZI LİSELERDEKİ ADOLESANLARIN AİLE PLANLAMASI VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ TRABZON'DA BAZI LİSELERDEKİ ADOLESANLARIN AİLE PLANLAMASI VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ Dr. Murat TOPBAŞ (*), Dr. Gamze ÇAN (*), Dr. Mehmet KAPUCU (*) Gülhane Tıp Dergisi

Detaylı

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10.05.2010 1 Amaç : Tıp Fakültesi Dönem III öğrencileri, aşırı doğurganlık,

Detaylı

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ 359 BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ Osman ÇİMEN, Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara, osman.cimen@gmail.com Gonca ÇİMEN, Milli

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri*

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Hamza FİDANCIOĞLU**, K.Derya BEYDAĞ***, Fadime GÖK ÖZER***, Mehtap KIZILKAYA*** ÖZET Amaç: Bu çalışma, sağlık yüksek okulu öğrencilerinin

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HIV/AIDS TEDAVİ VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HATAM) OCAK 2010 ARALIK 2010 FAALİYET RAPORU HATAM web sayfasının güncelleştirilmesi, www.hatam.hacettepe.edu.tr (Son yenilenme tarihi: 20.12.2010)

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması Ulusal Toplantı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. A. Sinan Türkyılmaz Doç. Dr. Alanur Çavlin 2 Aralık 214, Rixos Grand Ankara Oteli, Ankara Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun

Detaylı

Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler

Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler Celal Bayar Üniversitesi kadın Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (CBÜKAM) Araştırmanın

Detaylı

KONTRASEPSİYON AMAÇLI BAŞVURAN KADINLARIN ERKEK KONTRASEPSİYONUNA BAKIŞ AÇISI

KONTRASEPSİYON AMAÇLI BAŞVURAN KADINLARIN ERKEK KONTRASEPSİYONUNA BAKIŞ AÇISI ARAŞTIRMA KONTRASEPSİYON AMAÇLI BAŞVURAN KADINLARIN ERKEK KONTRASEPSİYONUNA BAKIŞ AÇISI Gülfer DOĞAN PEKİNCE* Mehmet YILMAZER** Alınış Tarihi: 06.08.2010 Kabul Tarihi: 22.02.2012 ÖZET Amaç: Araştırma,

Detaylı

KADINLARIN GEBELİKTEN ÖNCE KULLANDIĞI VE DOĞUM SONRASI DÖNEMDE KULLANMAYI TERCİH ETTİĞİ KONTRASEPTİF YÖNTEMLER

KADINLARIN GEBELİKTEN ÖNCE KULLANDIĞI VE DOĞUM SONRASI DÖNEMDE KULLANMAYI TERCİH ETTİĞİ KONTRASEPTİF YÖNTEMLER ARAŞTIRMA BALIKESİR SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ / BALIKESIR HEALTH SCIENCES JOURNAL KADINLARIN GEBELİKTEN ÖNCE KULLANDIĞI VE DOĞUM SONRASI DÖNEMDE KULLANMAYI TERCİH ETTİĞİ KONTRASEPTİF YÖNTEMLER THE CONTRACEPTIVE

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Pelin Seçkiner 5 Şubat 215 Swiss Otel Büyük Efes, İzmir Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

Turgut Özal Tıp Merkezinde Çalışan Evli Kadınların Doğurganlık Özellikleri ve Gebeliği Önleyici Yöntem Kullanımları +

Turgut Özal Tıp Merkezinde Çalışan Evli Kadınların Doğurganlık Özellikleri ve Gebeliği Önleyici Yöntem Kullanımları + İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 12(2) 93-97 (2005) Turgut Özal Tıp Merkezinde Çalışan Evli Kadınların Doğurganlık Özellikleri ve Gebeliği Önleyici Yöntem Kullanımları + Leyla Karaoğlu, Feray Çetin,

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

Evli Erkeklerin Aile Planlaması Yöntemlerini Bilme ve Kullanma Durumları ve Etkileyen Faktörler

Evli Erkeklerin Aile Planlaması Yöntemlerini Bilme ve Kullanma Durumları ve Etkileyen Faktörler Fırat Tıp Dergisi 2009;14(1): 56-64 Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Evli Erkeklerin Aile Planlaması Yöntemlerini Bilme ve Kullanma Durumları ve Etkileyen Faktörler Birsen ALTAY a1, Demet GÖNENER

Detaylı

Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği

Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği 1 Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği Şenay Yanık Zuhur, Tülay Tokgöz, Ertuğrul Kıykım, Çiğdem Aktuğlu Zeybek, Ahmet Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi,

Detaylı

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 211 Harran Üniversitesi-UNFPA Hizmet için kanıt oluşturan sonuçlar açısından Hizmetleri planlama ve uygulama açısından

Detaylı

: Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Maltepe Eğitim Köyü Başıbüyük Maltepe-İstanbul : behiceekici@hotmail.com

: Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Maltepe Eğitim Köyü Başıbüyük Maltepe-İstanbul : behiceekici@hotmail.com ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : BEHİCE EKİCİ İletişim Bilgileri Adres Mail 2. Doğum Tarihi : 20.10.1963 3. Unvanı : Yard. Dr. 4. Öğrenim Durumu : : Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Maltepe Eğitim Köyü

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR KULLANIMI VE TEKNOLOJİK YENİLİKLERİ İZLEME EĞİLİMLERİ (YEREL BİR DEĞERLENDİRME)

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR KULLANIMI VE TEKNOLOJİK YENİLİKLERİ İZLEME EĞİLİMLERİ (YEREL BİR DEĞERLENDİRME) FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUVAR KULLANIMI VE TEKNOLOJİK YENİLİKLERİ İZLEME EĞİLİMLERİ (YEREL BİR DEĞERLENDİRME) Hatice GÜZEL Selçuk Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, OFMAE Bölümü, Fizik Eğitimi A.B.D.,

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı

Akılcı İlaç Kullanımı Akılcı İlaç Kullanımı Botulinum Toksin Komplikasyonları ve Kontrendikasyonları IV. DOD Dermatoloji Gündemi 3-6 Eylül 2015-Eskişehir Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar

Detaylı

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır.

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. Anne-çocuk sağlığı hizmetlerinin amacı; özelde anne ve çocukların, genelde ise toplumun sağlıklı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Candan DELİDUMAN Doğum Tarihi: 15.08.1979 E-Posta: candancandan2012@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Nasıl bir tıp fakültesi? Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi misyon vizyon paydaş toplantısı sonuçları

Nasıl bir tıp fakültesi? Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi misyon vizyon paydaş toplantısı sonuçları DERLEME Genel Tıp Dergisi Nasıl bir tıp fakültesi? Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi misyon vizyon paydaş toplantısı sonuçları Nedim Akgün ve Akreditasyon Özdeğerlendirme Kurulu 2. Çalışma Grubu Üyeleri

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

Türkiye de Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongrelerinde sunulan çalışmaların değerlendirilmesi*

Türkiye de Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongrelerinde sunulan çalışmaların değerlendirilmesi* Türkiye de Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongrelerinde sunulan çalışmaların değerlendirilmesi* Nevin Şahin, İlkay Güngör İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu,

Detaylı

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER Prof. Dr. İbrahim H. DİKEN Arş. Gör. Seçil ÇELİK Arş. Gör. Gözde TOMRİS Anadolu Üniversitesi Erken Özel Eğitim Hizmetleri Erken Özel Eğitim

Detaylı

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER*

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* Emine BARAN 1, M. Esin OCAKTAN 2, Sabahattin KOCADAĞ 1, Ayşe YILDIZ 3, Recep AKDUR 4 1 Araş. Gör. Dr. Ankara Üniversitesi

Detaylı

İhtiyaç ve Tutum Analizi Anketi. Sevgili Öğrenciler,

İhtiyaç ve Tutum Analizi Anketi. Sevgili Öğrenciler, İhtiyaç ve Tutum Analizi Anketi Sevgili Öğrenciler, Bu anket MLARG: risk grubundaki gençler için cep telefonu üzerinden İngilizce öğrenme (Proje Numarası: 2009-TR1-LEO05-08674) adında bir Avrupa Birliği

Detaylı

Okulöncesi eğitimin yaygınlaştırılmasını sağlama, Çocuk Hakları Bildirgesi gereğince Eğitim Her Çocuğun Hakkıdır ilkesini işe koşma, Eğitim alanında

Okulöncesi eğitimin yaygınlaştırılmasını sağlama, Çocuk Hakları Bildirgesi gereğince Eğitim Her Çocuğun Hakkıdır ilkesini işe koşma, Eğitim alanında 1.Ücretsiz Okulöncesi Eğitim Günleri Projesi Uzm. Dilek EROL Projenin Amacı Okulöncesi eğitimin yaygınlaştırılmasını sağlama, Çocuk Hakları Bildirgesi gereğince Eğitim Her Çocuğun Hakkıdır ilkesini işe

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Korkmaz,Y.,N: İlaçsız Ağrı Kontrol Yöntemlerinden Tens in Doğum Ağrısını Algılamaya Etkisi, 2003.

ÖZGEÇMİŞ. 1. Korkmaz,Y.,N: İlaçsız Ağrı Kontrol Yöntemlerinden Tens in Doğum Ağrısını Algılamaya Etkisi, 2003. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Nimet Sevgi Gençalp. Doğum Tarihi: 9.10.19. Unvanı: Yardımcı Doçent. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik 190 Yüksekokulu

Detaylı