DRAR KAÇIRMA (ÜR NER NKONT NANS): TANIMLAMA, SINIFLANDIRMA, DE ERLEND RME VE T PLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DRAR KAÇIRMA (ÜR NER NKONT NANS): TANIMLAMA, SINIFLANDIRMA, DE ERLEND RME VE T PLER"

Transkript

1 DRAR KAÇIRMA (ÜR NER NKONT NANS): TANIMLAMA, SINIFLANDIRMA, DE ERLEND RME VE T PLER Bülent ÇET NEL* Özet Bu derleme makalesi toplumda s k görülen bir sa l k problemi olan idrar kaç rman n tan mlamas, s n fland rmas ve de erlendirilmesi hakk nda güncel bilgiler vermek için yaz lm flt r. drar kaç rman n toplumda görülme s kl ve Uluslararas Kontinans Derne i taraf ndan yap lan en son tan mlamas verilmifltir. fleme ve ifleme bozukluklar k saca anlat lm fl, idrar kaç rman n bir ifleme bozuklu u oldu u vurgulanm fl, tan mlanmas n n ifleme bozukluklar nda oldu- u gibi yap lmas gerekti i belirtilmifltir. Üst üriner sistem için tehlike yaratabilecek alt üriner sistem ifleme ifllev bozukluklar ndan k saca bahsedilmifltir. Yak nma, bulgu, ürodinamik gözlemler temelinde idrar kaç rma tipleri ve idrar kaç rman n de erlendirilmesinde kullan lan ürodinamik tetkikler anlat lm flt r. Cerrahi tedavi öncesinde idrar kaç rman n nedeninin belirlenmesinin(durum olarak idrar kaç rma) önemi vurgulanm fl,idrar kaç rman n s k görülen tiplerinin özellikleri anlat lm flt r. drar kaç rmayla baflvuran bir kiflinin nas l de erlendirilece i anlat lm flt r. drar kaç rma önemli ve s k görülen bir ifleme bozuklu udur. drar kaç rmayla u raflan hekimlerin ifleme olay n iyi bilmeleri ve ifleme bozukluklar n uygun tan mlama, de erlendirme ve tedavi yetisine sahip olmalar gerekmektedir. Girifl Bu yaz da üriner inkontinans n Türkçe karfl l olarak idrar kaç rma terimi kullan lacakt r. Kan mca idrar kaç rma terimi üriner inkontinans n tam Türkçe karfl l olabilir. T p terimlerinin Türkçelefltirilmesi konusunda hepimiz çaba sarfetmeliyiz. Türkçelefltirme konunun uzmanlar taraf ndan yap lmal d r. T pda Türkçelefltirme hedef kitle yani Türk T bb - n n üyeleri taraf ndan kabul edildi i takdirde gerçekleflebilir. Dolay s yla bu yaz da üriner inkontinans için bu Türkçelefltirme önermesi taraf mdan yap lmaktad r. Bu konudaki tüm konuflmalar mda da idrar kaç rma terimini kullanmaktay m. Kabul görüp görmedi ini zaman gösterecektir. drar kaç rma idrar n istem d fl d flar at lmas ya da baflka bir deyiflle idrar tutamama hali olarak tan mlanabilir. Hepimiz bir çok bilimsel toplant da idrar kaç rman n istem d fl idrar kaça olarak tan mland na s k s k tan k oluyoruz. Ancak idrar kaç rma zaten istem d fl bir durumdur. Dolay - s yla bir ngilizce çevirme hatas olarak istem d fl idrar kaç rma tan mlamas pek uygun bir tan mlama de ildir. drar kaç rman n görülme s kl çeflitli çal flmalarda kad nda % , erkekde % gibi genifl bir aral kta verilmektedir. Görülme s kl n n bu kadar genifl bir aral kta verilmesinin nedeni çeflitli çal flmalarda idrar kaç rman n de iflik flekilde tan mlanmas ndan kaynaklanmaktad r. Örnek vermek gerekirse ICS(Uluslararas Kontinans Derne i) nin 1979 daki terminoloji standardizasyon raporunda idrar kaç rma sosyal veya hijyenik bir soruna neden olan ve objektif olarak gösterilebilen idrar n istem d fl d flar at lmas veya idrar tutamama hali olarak tan mlanmaktayd. Halbuki ICS nin en son terminoloji standardizasyon raporunda ise idrar kaç rma hasta yak nmas temelinde(yak nma idrar kaç rma) her türlü idrar tutamama yak nmas olarak tan mlanmaktad r. Bu tan mlamalardan da anlafl laca gibi tan mlamaya ba l olarak idrar kaç rman n görülme s kl de iflebilmektedir. drar kaç rma kad nlarda erkeklere oranla 3-4 kat daha s k görülmekte ve her iki cinste de yaflla do ru orant l olarak art fl göstermektedir. Mesane ve uretradan oluflan alt üriner sistem anatomik ve nörolojik yap s sa lam olmak kayd yla idrar uygun düflük bas nçlarda depolayabilmekte ve bu iki unsurun uyumlu çal flmas yla idrar yine uygun düflük bas nçlarla d flar atabilmektedir. flemenin herhangi bir faz nda, alt üriner sistemin herhangi bir unsurunda anatomik, ifllevsel, sinirsel bir aksama ifleme bozuklu una yol açar. Alt ve üst üriner sistem birbiriyle ba lant l sistemlerdir. Alt üriner sistemde ortaya ç - kan baz ifleme bozukluklar üst üriner sistem ifllevi üzerine olumsuz etki gösterebilmektedir(azalm fl mesane uyumu, uzun süreli 40 cm H2O nun üzerindeki kontrolsuz detrusor(mesane düz kas ) kas lmalar, detrusor sfinkter uyumsuzlu u gibi). Bunlar üst üriner sistem için risk faktörleri olarak adland r lmaktad rlar. fleme bozukluklar tedavi edilirken üst üriner için risk faktörü oluflturabilecek bu risk faktörleri daima göz önünde bulundurulmal d r. drar kaç rma önemli bir ifleme bozuklu u tipidir. drar kaç rman n de- erlendirme ve tedavi prensipleri ifleme bozukluklar nda ol- * stanbul Üniversitesi, Cerrahpafla T p Fakültesi, Üroloji Anabilim dal

2 KL N K GEL fi M 53 du u gibidir. Dolay s yla idrar kaç rmayla u raflan bir hekim ifleme bozukluklar n iyi bilmelidir. Uluslararas Kontinans Derne i alt üriner sistem ifllev bozukluklar n (ifleme bozukluklar ) semptom(yak nma), bulgu, ürodinamik gözlem veya bunlar n hepsinin birlefltirilmesi sonucunda durum olarak tan mlanmas n önermektedir. drar kaç rma da bir ifleme bozuklu u oldu una göre ayn flekilde tan mlanmal d r. Yak nma olarak idrar kaç rma Semptomlar ya hasta taraf ndan do rudan dile getirilir ya da sorgulama ile ö renilebilir ve sonucunda elde edilen bilgiler kalitatifdir. Yaln zca alt üriner sistem semptomlar n n sorgulanmas yla ifleme bozukluklar nda kesin bir tan koymak mümkün de ildir. drar kaç rma hasta yak nmas temelinde(yak nma idrar kaç rma) her türlü idrar tutamama yak nmas olarak tan mlanmaktad r. drar kaç rma iflemenin depolama faz nda ortaya ç kar ve idrar kaç rman n tipi, s kl, fliddeti(s kl kxmiktar), potansiyel risk faktörleri(yafl, hamilelik, do um, histerektomi, obesite, mobilite bozukluklar, kognitif bozukluklar, sigara, aile öyküsü, menapoz gibi) ve yaflam kalitesi üzerine etkileri tan mlanmal d r. Geçerlili- i gösterilmifl semptom sorgulama formlar idrar kaç rman n yak nma düzeyinde de erlendirilmesi için s kl kla kullan lmaktad rlar. Bu formlar klinik çal flmalarda tedavi öncesi ve sonras de erlendirmede standardizasyonun sa lanmas için gereklidir. Ayr ca klinik pratikte de bu tip sorgulama formlar na gereksinim vard r. Bu sorgulama formlar idrar kaç rman n fliddeti, s kl, tipini iyi ortaya koyabilmeli ve idrar kaç rman n kiflinin yaflam kalitesini ne derece etkiledi- ini gösterebilmelidir. Bu formlar k sa, anlafl l r ve amaca yönelik olmal d rlar. Ülkemizde idrar kaç rmayla ilgili standart bir forma gereksinim olmas nedeniyle 2004 y l nda International Consultation on Incontinence Questionnaire Short Form (ICIQ-SF) Türkçe versiyonu geçerlilik çal flmalar tamamland. Böylece ülkemizde de standart, uluslararas yay nlarda rahatl kla kullan labilir, güvenilirli i, geçerlili- i ve stabilitesi gösterilmifl bir idrar kaç rma sorgulama formunun hem çal flmalarda hem de klinik pratikte kullan lmas mümkün olacakt r(ek 1). drar kaç rmayla ilgili yak nmalar s kl k hacim çizelgesi(mesane günlü ü) ile daha ayr nt l olarak ortaya konulabilir. S kl k hacim çizelgesi 1-7 günlük yap labilir. Ne kadar uzun süreli ve karmafl k haz rlan rsa hasta uyumu o kadar düflük olmaktad r. drar s kl, s v al m, idrar miktar, idrar kaç rma için kullan lan ped say s, günlük idrar kaç rma say s ile ilgili de erli ve objektif bilgiler verir. Yak nma olarak idrar kaç rma: stres idrar kaç rma(st K), s k flma idrar kaç rmas (SK K), kar fl k idrar kaç rma(k K), uykuda idrar kaç rma(u K), devaml idrar kaç rma(d K) ve di er tip idrar kaç rma olarak s n fland r labilir. Stres idrar kaç rma(st K): Efor, k nma, egzersiz, öksürük ya da hapfl r kla idrar kaç rma yak nmas d r. Stres idrar kaç rma terimi ngilizcede tafl d anlam bak m ndan bu tip idrar kaç rmay tan mlamak için yetersizdir. Frans zca ve talyancada kullan lan Eforla idrar kaç rma daha do ru bir tan mlamad r. Ancak efor ya da egzersiz tan mlamas da öksürme, hapfl rma gibi idrar kaç rmaya neden olabilecek faktörleri tam olarak yans tamamaktad r. S k flma idrar kaç rmas (SK K): S k flma aniden ortaya ç - kan ve engellenmesi güç fliddetli idrar yapma gereksinimidir. S k flma duyumu ile birlikte veya bu duyumu hemen takiben görülen idrar kaç rma yak nmas s k flma idrar kaç rmas (urge inkontinans) olarak adland r l r. S k flma idrar kaç rmas farkl flekilde görülebilir. Örne in istemli iflemeler aras nda s k ama düflük miktarlarda idrar kaç rma olabilece i gibi mesanenin tümüyle boflalmas na neden olan fazla miktarlarda idrar kaç rma da görülebilir. Kar fl k tipte idrar kaç rma(k K): S k flma ve stres idrar kaç rma yak nmas n n bir arada bulunmas d r. Uykuda idrar kaç rma(enürezis nokturna): Uykuya dald ktan sonra idrar kaç rma yak nmas d r. Enürezis herhangi bir idrar kaça n tan mlar. E er uykuda idrar kaç rma kast ediliyorsa mutlaka nokturnal s fat yla kullan lmal d r. Devaml idrar kaç rma (D K): Kifli devaml olarak idrar kaç rmaktan yak nmaktad r. Di er tip idrar kaç rma:de iflik ortamlarda ortaya ç kan idrar kaç rma yak nmas d r. Örne in cinsel iliflki s ras nda ya da sadece gülerken (gülme idrar kaç rmas ) idrar kaç rma yak nmas söz konusudur. Kifli hiçbir fley duymadan, herhangi bir zorlama olmadan idrar kaç rd ndan yak nabilir. Duyum olmamas nörolojik bir hastal a ba l olabilir. Bulgu olarak idrar kaç rma Bulgular fizik muayene s ras nda doktor taraf ndan elde edilir. drar kaç rma bulgusu fizik muayene s ras nda doktor taraf ndan tespit edilen idrar kaça d r. Uretral ya da uretra d - fl olarak ikiye ayr l r. Uretra d fl idrar kaç rma uretra d fl nda bir kanaldan idrar kaça n n tespit edilmesi demektir. Stres idrar kaç rma(st K): Ik nma, efor, öksürme, hapfl rma ile uretradan idrar kaç rman n tespit edilmesi demektir. Artm fl intraabdominal bas nca ba l olufltu u varsay l r. Öksürme detrusorda istemd fl kas lmaya neden olabilir. Dolay s yla stres idrar kaç rma bulgusu kaç rma ancak ilk öksürük ile ayn anda bafllay p o öksürü ün sonunda kaybolursa gerçek(ürodinamik) stres idrar kaç rman n güvenilir bir göstergesidir. S n flanamayan idrar kaç rma: Yak nma ve bulgular temelinde yukar daki s n flara sokulamayan idrar kaç rma fleklidir.

3 54 DRAR KAÇIRMA (ÜR NER NKONT NANS): TANIMLAMA, SINIFLANDIRMA, DE ERLEND RME VE T PLER Ürodinamik gözlemler temelinde idrar kaç rma Ürodinamik çal flmalar s ras nda yap lan gözlemlere ürodinamik gözlemler denilmektedir. Ürodinamik bir gözlem birden çok nedene ba l olarak ortaya ç kabilir. Bir hastal n veya bir ifleme bozuklu unun kesin tan s demek de ildir. Örne in dolum sistometrisi s ras nda gözlemlenen detrusor afl - r aktivitesi(daa) iyi huylu prostat büyümesine, nörojenik ifleme bozuklu una, yafllanan mesaneye veya kad nda sfinkter yetmezli ine ba l olarak ortaya ç km fl olabilir. Bu nedenle ürodinamik gözlemlere de iflik yak nma ve bulgular efllik edebilir. Yine örnek vermek gerekirse detrusor afl r aktivitesi olan bir prostat hastas ile sfinkter yetmezli i olan bir kad n hastan n yak nma ve bulgular de ifliktir. Uretral kapanma mekanizmas nda bir yetersizlik(sfinkter yetersizli i) söz konusu ise efor, egzersiz, öksürme, hapfl rmaya ba l olarak ortaya ç kan abdominal bas nç art fllar nda detrusor kas lmas olmaks z n idrar kaç rma( K) ortaya ç kacakt r. Bu tip idrar kaç rma ICS nin eski terminolojisinde gerçek stres idrar kaç rma(gst K) yeni terminolojide ise ürodinamik stres idrar kaç rma(üst K) olarak tan mlanmaktad r (fiekil 2). fiekil 2: Abdominal kaç rma an bas nc ölçümü. Baz k nma ve öksürüklerde detrusor kas lmas olmaks z n uretradan idrar kaça tespit edilmifl(+ ile iflaretli k nma ve öksürükler) drar kaç rmayla ilgili ürodinamik çal flmalar depolama faz nda mesane içi bas nc ve abdominal bas nç ölçümlerinden oluflmaktad r. Mesane duvar ndaki aktif ve pasif kuvvetlerin bir sonucu olan detrusor bas nc ise mesane içi(intravezikal) bas nc ndan abdominal bas nc n ç kart lmas sonucunda elde edilmektedir ve flu formülle gösterilir: Pdet=Pves-Pabd.( Pdet:detrusor bas nc, Pves:mesane içi bas nc, Pabd:abdominal bas nç). Ürodinamik çal flmalar iki temel yöntemle yap l r. 1) Konvansiyonel ürodinamik çal flmalar:ürodinami laboratuvar nda yap lan bir kateter yard m yla mesanenin tan mlanm fl bir s v ve h zla dolduruldu u çal flmalard r. 2) Ambulatuar ürodinamik çal flmalar:hasta normal yaflam n sürdürürken uygulanan ve mesanenin idrarla do al olarak dolmas yöntemini kullanan daha fizyolojik ürodinamik çal flmalard r. Detrusor afl r aktivitesi(daa) mesane dolumu s ras nda(yani dolum sistometrisinde) istem d fl detrusor kas lmalar n n ürodinamik olarak gözlenmesi demektir ve idrar kaç rmaya neden olabilir ve detrusor afl r aktivitesi(daa) idrar kaç rmas olarak adland r l r (fiekil 1). fiekil 1 Dolum sistometrisinde detrusor afl r aktivitesi(daa) ICS ürodinamik stres idrar kaç rman n etyolojik olarak anatomik destek yetersizli i(hipermobilite) ve enterensek sfinkter yetmezli i olarak ikiye ayr lmas n önermemektedir. Çünkü son zamanlarda bu konuda en çok kabul gören görüfl sfinkter yetersizli i olan tüm hastalarda mutlaka belli derecede entresensek sfinkter yetmezli i oldu u fleklindedir. ICS konuyla ilgili ek araflt rmalar yap lmas n önermektedir. Bu ay r m n yap lmas yerine stres idrar kaç rmas olan kad nlarda hipermobilitenin var olup olmad ve en düflük abdominal kaç rma an bas nc de erleri belirtilmelidir. DAA veya abdominal bas nç art fl olmaks z n uretral gevflemeye(uretra içi bas nc nda ani bir düflme) ba l idrar kaç rma ise uretral gevfleme idrar kaç rmas olarak adland r l r. Uretral ifllevin dolum sistometrisi s ras nda de erlendirilmesi: drar n depolanmas esnas nda uretral kapanma mekanizmas normal veya yetersiz olabilir. Bu durum dolum sistometrisi s ras nda baz testlerle de erlendirilebilir. 1) Uretra bas nç ölçümü:uretral bas nç depolama faz nda kapal uretray açmak için gereken s v bas nc olarak tan mlan r. Uretra bas nç profili ise uretra uzunlu u boyunca elde edilen bas nç grafi idir. Uretra kapanma bas nç profili, uretral bas nçtan mesane içi bas nc n ç kart lmas yla elde edilir. Maksimum uretra bas nc uretra bas nç profilindeki en yüksek bas nçt r. Maksimum uretra kapanma bas nc uretra bas nc yla mesane içi bas nç aras ndaki en yüksek farkt r. fllevsel profil uzunlu u, kad nlarda uretral bas nc n mesane içi bas nc aflt uretral bölümün uzunlu udur. Bas nç iletim oran abdominal bas nç art fllar s ras nda uretral bas nç art fl n n ayn anda oluflan mesane içi bas nç art fl na oran d r.

4 KL N K GEL fi M 55 Tablo 1. En s k görülen idrar kaç rma tiplerinin özellikleri drar kaç rma tipi Yak nma Bulgu Ürodinamik gözlem stres idrar kaç rma Efor, k nma, egzersiz, öksürük ya da hapfl r kla idrar kaç rma yak nmas d r Ik nma, efor, öksürme, hapfl rma ile ayn anda uretradan idrar kaç rman n tespit edilmesi efor, k nma, öksürme, hapfl rmaya ba l olarak ortaya ç kan abdominal bas nç art fllar nda detrusor kas lmas olmaks z n idrar kaç rmaya ürodinamik stres idrar kaç rma denilir s k flma idrar kaç rmas S k flma aniden ortaya ç kan ve engellenmesi güç fliddetli idrar yapma gereksinimidir. S k flma duyumu ile birlikte veya bu duyumu hemen takiben görülen idrar kaç rma yak nmas d r ICS taraf ndan tan mlanmam flt r ICS taraf ndan tan mlanmam flt r S k flma dolum sistometrisi s ras nda ani engellenmesi güç idrar yapma duyumudur. Dolum sistometrisi s ras nda istem d fl ortaya ç kan detrusor kas lmalar na ba l idrar kaç rma DAA idrar kaç rmas d r kar fl k tipte idrar kaç rma S k flma ve stres idrar kaç rma yak nmas n n bir arada bulunmas d r Ayn test s ras nda ürodinamik stres idrar kaç rma ve DAA idrar kaç rmas n n ürodinamik olarak tespit edilmesi kar fl k tipte idrar kaç rmad r 2) Abdominal kaç rma an bas nç ölçümü:abdominal kaç rma an bas nc, detrusor kas lmas olmaks z n abdominal bas nç artmas na ba l idrar kaç rman n görüldü ü mesane içi bas nçt r. Uretra kapanma mekanizmas n n yeterli olup olmad n de- erlendiren bu testlerin tan sal de erlerinin çok güvenilir olmad n gösteren son zamanlarda yap lm fl iki önemli çal flma bulunmaktad r. Durum olarak idrar kaç rma Karakteristik idrar kaç rma yak nma veya bulgular ürodinamik gözlemlerle desteklendi inde idrar kaç rma durum olarak belirlenmifl olur yani idrar kaç rman n nedeni ortaya konulmufltur. Örne in öksürürken, hapfl r rken idrar kaç rmaktan yak nan bir kad nda muayene s ras nda abdominal bas nç art fl na neden olan durumlarda uretradan idrar kaç rma saptan rsa ve ayn hastada ürodinamik testler sonucunda abdominal bas nç art fllar nda detrusor kas lmas olmaks z n uretradan idrar kaça tespit edilirse bu kad nda yak nma ve bulgu olarak stres idrar kaç rma ve durum olarak da ürodinamik stres idrar kaç rma söz konusudur. Halbuki ayn tip idrar kaç rma yak nma ve bulgusu olan baflka bir kad nda ürodinamik testler s ras nda abdominal bas nç art fl n n ortaya ç kard bir istem d fl detrusor kas lmas sonucunda uretradan idrar kaça tespit ediliyorsa(stres afl - r aktivite idrar kaç rmas ) bu hastada yak nma ve bulgu olarak stres idrar kaç rma ve durum olarak da detrusor afl - r aktivitesi(daa) idrar kaç rmas söz konusudur. drar kaç rman n durum olarak belirlenmesinde bazen ürodinami d - fl nda di er tan yöntemleri de belirleyici olmaktad r. Örne- in kal c uretral katetere ba l genifl uretra defektlerinde uretral kapanma mekanizmas n n yetersizli inin durum olarak belirlenmesinde ürodinamik tetkiklerin yeri yoktur. Bu patolojide durum belirleyici tan yöntemi dikkatli yap lan bir vaginal muayenedir. Yine uretra d fl idrar kaç rman n tipik örne i olan vezikovajinal fistülde durum belirleyici tan yöntemi endoskopidir. drar kaç rma tipleri drar kaç rman n en s k görülen tipleri stres idrar kaç rma(st K), s k flma idrar kaç rmas (SK K), ve kar fl k tipte idrar kaç rmad r(k K). Bu idrar kaç rma tiplerinin yak nma, bulgu, ürodinamik gözlem özellikleri Tablo 1 de gösterilmektedir. drar kaç rman n de erlendirilmesi Amaç idrar kaç rman n nedeninin do ru olarak belirlenmesidir. De erlendirme flunlardan oluflur; a)öykü, b)fizik muayene, c)temel testler, d)ürodinamik de erlendirme,

5 56 DRAR KAÇIRMA (ÜR NER NKONT NANS): TANIMLAMA, SINIFLANDIRMA, DE ERLEND RME VE T PLER e)uretrosistoskopi a) Öykü: Bak n z yak nma olarak idrar kaç rma b)fizik muayene: Fizik muayene s ras nda mesane dolu olmal d r ve ürojinekolojik muayene ve nörolojik muayeneyi içerir. Ürojinekolojik muayenede pelvik organ prolaps (sarkmas ), pelvis taban kas ifllevi ve istirahat ve stres s ras nda idrar kaç rma varl (provakatif stres test) de erlendirmesi yap l r. Nörolojik muayene idrar kaç rman n nörolojik nedenlerini d fllamak için yap l r. c)temel testler: Tam idrar incelemesi, ped testi(iste e ba l ), ifleme sonras rezidüel idrar miktar tayininden oluflur. Bask n yak nma stresle idrar kaç rma ise, provakatif stres testi ve ped testi pozitif ise ve stres idrar kaç rma bulgusu kaç rma ancak ilk öksürük ile ayn anda bafllay p o öksürü- ün sonunda kayboluyorsa, normal bir ifleme sonras rezidüel idrar miktar 100cc nin alt ndaysa ve idrar tahlili normal sonuç verdiyse hastada büyük olas l kla bir ST K(sfinkter yetmezli i) söz konusudur. Bu de erlendirmelerin ard ndan genellikle konservatif tedavi bafllan r. d) Ürodinamik testler (Bak n z ürodinamik gözlemler temelinde idrar kaç rma): Konservatif tedavi baflar s zl nda ve cerrahi tedavi düflünülüyorsa uygulanmal d r. Rutin ürodinamik de erlendirme dolum ve boflalt m sistometrisinden oluflur. e)uretrosistoskopi: Karmafl k idrar kaç rma olgular nda de- erlendirmede kullan labilir. KAYNAKLAR: 1. Abrams P, Cardozo L, Fall M et al: The Standardization of Terminology of Lower Urinary Tract Function: Report from The Standardization Sub-committee of the International Continence Society. Neurourology and Urodynamics 21: Arikan N, Çetinel B, lker Y, Koçak T, Tarcan T: Alt Üriner Sistem fllevi Terminoloji Standardizasyonunun Türkçe ye Çevirisi. Türk Üroloji Derne i, Nöroüroloji ve Kad n Ürolojisi Çal flma Gurubu 2003 stanbul 3. Abrams P, Artibani W: Understanding Stress Urinary Incontinence EliLilly and Company and Boehringer Ingelheim Çetinel B, Özkan B, Can G: ICIQ-SF Türkçe Versiyonu Validasyon(Geçerlilik) Çal flmas Türk Üroloji Dergisi: 30(3): , Blaivas JG, Groutz A:Urinary Incontinence: Pathophysiology, Evaluation, and Management Overview In Campbell s Urology(Walsh PC, Retik AB, Vaughan ED Jr, Wein AJ Ed s) Eighth Edition Chap 27 pp , Saunders Philadelphia 2002

6 KL N K GEL fi M 57 Ek-1 Say : ICIQ-SF (TÜRKÇE VERS YON) Bugünün tarihi (GÜN / AY / YIL) ( /------/ ) G ZL Birçok kifli baz zamanlarda idrar kaç r r. Kaç kiflinin idrar kaç rd n ve bunun onlar ne kadar rahats z etti ini ö renmeye çal fl yoruz. Afla daki sorular SON DÖRT HAFTA BOYUNCA ortalama olarak nas l oldu unuzu düflünerek yan tlayabilirseniz minnetar oluruz. 1) Lütfen do um tarihinizi yaz n z: GÜN/ AY/ YIL (.../.../...) 2) Cinsiyet Kad n Erkek 3) Ne s kl kla idrar kaç r yorsunuz? (Bir kutuyu iflaretleyin) hiçbir zaman 0 haftada bir veya daha seyrek gibi 1 haftada iki veya üç kez 2 günde bir kez gibi 3 günde birkaç kez 4 her zaman 5 4)Size göre ne kadar idrar kaç r yorsunuz bilmek istiyoruz? Genelde ne kadar idrar kaç r yorsunuz? (ped (koruyucu bez) kullan n veya kullanmay n) (Bir kutuyu iflaretleyin) hiç 0 az miktarda 2 orta derecede 4 çok miktarda 6 5) Tümüyle bak ld nda, idrar kaç rma günlük yaflam n z ne kadar etkiliyor? Lütfen 0 (hiç bir flekilde) ile 10 (çok fazla) aras ndaki bir say y yuvarlak içine al n z hiç bir flekilde çok fazla ICI-Q skoru: toplam skor ) Hangi durumlarda idrar kaç r yorsunuz? (lütfen size uyanlar n tümünü iflaretleyiniz) hiçbir zaman-idrar kaç rm yorum. tuvalete yetiflemeden idrar kaç r yorum. öksürürken veya hapfl r rken kaç r yorum. uyurken kaç r yorum. hareket halinde iken ya da spor yaparken kaç r yorum. iflemeyi bitirip giyinirken idrar kaç r yorum. belirgin bir neden olmadan kaç r yorum. her zaman kaç r yorum. Bu sorular yan tlad n z için çok teflekkür ederiz.

İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel. idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali

İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel. idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali Görülme Sıklığı kadında % 4.5-53 erkekde %1.6-24 Üroloji ve Jinekoloji Polikliniklerine İdrar Kaçırma Yakınması Dışında

Detaylı

Bülent ÇETİNEL İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı, İSTANBUL

Bülent ÇETİNEL İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı, İSTANBUL DERLEME/Review: KADIN ÜROLOJİSİ/Female Urology İDRAR KAÇIRMA(ÜRİNER İNKONTİNANS): TANIMLAMA, SINIFLANDIRMA, DEĞERLENDİRME VE TİPLERİ URINARY INCONTINENCE: DEFINITION, CLASSIFICATION, EVALUATION AND TYPES

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı

drar Kaç rma K lavuzu J. Thüroff (baflkan), P. Abrams, K.E. Andersson, W. Artibani, E. Chartier-Kastler, C. Hampel, Ph.

drar Kaç rma K lavuzu J. Thüroff (baflkan), P. Abrams, K.E. Andersson, W. Artibani, E. Chartier-Kastler, C. Hampel, Ph. drar Kaç rma K lavuzu J. Thüroff (baflkan), P. Abrams, K.E. Andersson, W. Artibani, E. Chartier-Kastler, C. Hampel, Ph. van Kerrebroeck European Association of Urology 2007 European Association of Urology

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Üriner İnkontinans. Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu

Üriner İnkontinans. Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Üriner İnkontinans Dile Getirilmeyen... Sorgulanması Gereken Bir Problem......Üriner İnkontinans Aşırı Aktif Mesane ve Üriner İnkontinans

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLĐĞĐ RĐSK DEĞERLENDĐRME PROSEDÜRÜ

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLĐĞĐ RĐSK DEĞERLENDĐRME PROSEDÜRÜ Sayfa No: / 5. AMAÇ: Bu Prosedürün amacı Sakarya Yenikent Devlet Hastanesinde yapılan faaliyetlerde "Hasta ve Çalışan Güvenliği" açısından oluşabilecek tehlikeleri tanımlayarak, bu tanımlamalar neticesinde

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN GEOMETR Geometrik Cisimler Uzunluklar Ölçme 6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN 1. Prizmalar n temel elemanlar n belirler. Tabanlar n n karfl l kl köflelerini birlefltiren ayr tlar tabanlara

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sayın hast, Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Bu bölümde; Fizik ve Fizi in Yöntemleri, Fiziksel Nicelikler, Standartlar ve Birimler, Uluslararas Birim Sistemi (SI), Uzunluk, Kütle ve

Detaylı

AŞIRI AKTİF F MESANE DEĞERLEND ERLENDİRMERME. Çetinel. Üroloji Anabilim Dalı

AŞIRI AKTİF F MESANE DEĞERLEND ERLENDİRMERME. Çetinel. Üroloji Anabilim Dalı AŞIRI AKTİF F MESANE DEĞERLEND ERLENDİRMERME Dr.Bülent Çetinel İ.Ü.. Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Detrusor Aşırı Aktivite(nörojenik rojenik)+dsd AŞIRI AKTİF F MESANE (Semptoma dayalı

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Kendimiz Yapal m Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Bu yaz da 8 sat r, 16 sütundan oluflan LED li kayan yaz projesi anlat l yor. Projenin en önemli özelli i gerek donan m gerekse yaz l m olarak basit olmas.

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64 Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Genelgesi 2004 / 64 Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANKARA 03/05/2004 Sayı : B100ACS0140000-9216/1853

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964)

9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964) 9. Uluslararas Ceza Hukuku Kongresi (Lahey, 23-30 A ustos 1964) Çeviren Av. Aysun Dalk l ç * Konular: 1. Tekerrür ve birden fazla suç ifllenmesi d fl ndaki a rlat c nedenler 2. Aileye ve cinsel dokunulmazl

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR?

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? Tuvalet eğitimi döneminde, nörolojik olarak normal bazı çocuklarda yanlış edinilmiş işeme alışkanlıkları neticesinde ortaya çıkan işeme fazındaki

Detaylı

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI BU ÜN TEDE NELER Ö RENECE Z? A-YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI B-YÜZDE HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI C-FA Z HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI D-YÜZDE VE

Detaylı

ÜRODĠNAMĠK DEĞERLENDĠRME

ÜRODĠNAMĠK DEĞERLENDĠRME ÜRODĠNAMĠK DEĞERLENDĠRME Prof. Dr. Niyazi Aşkar EÜTF Kadın Hast. ve Doğum Anabilim Dalı Ürodinamik inceleme Amaç: Alt üriner sistem dolum ve boşaltım fonksiyon bozukluklarını saptamaktır Ürodinamik tetkiklerin

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Türk Üroloji Dergisi: 31 (4): 563-568, 2005 563

Türk Üroloji Dergisi: 31 (4): 563-568, 2005 563 TARTIŞMALI OLGU: KADIN ÜROLOJİSİ/Female Urology Bülent ÇETİNEL*, Tufan TARCAN**, Oktay DEMİRKESEN* * İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı, İSTANBUL ** Marmara Üniversitesi

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 447 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Hüseyin ÇAYCI Özlem YILMAZ ÖZET Yasal metroloji kapsamında bulunan ölçü aletlerinin, metrolojik ölçümleri dikkate alınmadan

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z Yoksulun fians Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z sonuca geçelim: Teorem. Yoksulun zengine karfl flans yoktur. Bu çok bilinen teorem i kan tlayabilmek için her fleyden önce önermeyi

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Analiz aşaması sıralayıcı olurusa proje yapımında daha kolay ilerlemek mümkün olacaktır.

Analiz aşaması sıralayıcı olurusa proje yapımında daha kolay ilerlemek mümkün olacaktır. Analiz Raporu Kısa Özet Her geçen gün eczanecilik sektörü kendi içerisinde daha da yarışır hale geliyor. Teknolojinin getirdiği kolaylık ile eczane otomasyonu artık elinizin altında. Çoğu eczacılar hastalarına

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

M. Stöhrer (ba kan), B. Blok, D. Castro-Diaz, E. Chartier- Kastler, P. Denys,. Kramer,. Pannek,. del Popolo, P. Radzisze ski, -.

M. Stöhrer (ba kan), B. Blok, D. Castro-Diaz, E. Chartier- Kastler, P. Denys,. Kramer,. Pannek,. del Popolo, P. Radzisze ski, -. (Metin güncelleme Mart 2009) M. Stöhrer (ba kan), B. Blok, D. Castro-Diaz, E. Chartier- Kastler, P. Denys,. Kramer,. Pannek,. del Popolo, P. Radzisze ski, -. Wyndaele 1980 lerden önce, nörojenik alt üriner

Detaylı

KONU 1: B L MSEL YÖNTEM VE STAT ST K... 1

KONU 1: B L MSEL YÖNTEM VE STAT ST K... 1 Ç NDEK LER ÖNSÖZ.................... iii 3. BASKIYA ÖNSÖZ........... v KONU 1: B L MSEL YÖNTEM VE STAT ST K............................ 1 1. Bilimsel Yöntem..............................................................

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG ÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARI Doç.. Dr. Ercan ÖZGAN Düzce Üniversitesi YAPILARDA OLU AN R SKLER N NEDENLER GENEL OLARAK 1. Tasar m ve Analiz Hatalar 2. Malzeme Hatalar 3. çilik Hatalar

Detaylı

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER 3.1. ORGAN K K MYANIN TAR HÇES VE KONUSU 3.2. ORGAN K MADDELERDE C, H, O ve N ARANMASI a. Organik Maddelerde C ve H Aranmas b. Organik Maddelerde N Aranmas

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER 31 BU ÜN TEN N AMAÇLARI Bu üniteyi çal flt n zda; Karbon hidratlar n genel yap lar n, adland

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler

1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler 1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler 5. Sonuçlar ve reform teklifleri 5.1 (Kamu Mali yönetimi ve Kontrol Kanunu) 5.1.1 Performans

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI LKTRO K DVR LMALARI MODL SORU 1 DK SORULARI ÇÖZÜMLR MODL SORU 2 DK SORULARI ÇÖZÜMLR 1. Diyot kare dalgan n negatif parças n geçirmeyece inden ç k fl gerilimi; 1. fiekildeki K transistörü ; L transistörü

Detaylı

Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme

Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme Uluslararas De erleme Uygulamas 2 Borç Verme Amac na Yönelik De erleme Girifl Kapsam Tan mlar Muhasebe Standartlar yla lgisi Uygulama Tart flma Aç klama Yükümlülü ü Standartlardan Ayr lma Hükümleri Yürürlük

Detaylı

DB: IT SERVİS YÖNETİMİNİN KALBİ

DB: IT SERVİS YÖNETİMİNİN KALBİ Konfigürasyon yönetimi veritabanı veya CMDB, ITIL veya ISO 20000:2005 e uyumlu çalışan şirketler için gerekli altyapının en önemli bileşenlerinden biridir. Şirketinizde ITIL veya ISO 20000 süreçlerini

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436

01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 01 OCAK 2015 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBA PARLAKLIĞI SALİH MERT İLİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 10/A 436 ELEKTRİK AKIMI VE LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda

Detaylı

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D AZ BASINCI ES - 1 1. Balona etki eden toplam bas nç; aç k ava bas nc - na, yüksekli ine ve un a rl na ba l - d r. Bu büyüklükler kald rma kuvvetini etkiledi inden, gerilme kuvvetini de etkiler. areketli

Detaylı

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi özcan DEMİREL 1750 Üniversiteler Yasası nın 2. maddesinde üniversiteler, fakülte, bölüm, kürsü ve benzeri kuruluşlarla hizmet birimlerinden oluşan özerkliğe ve kamu

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama DE/11/LLP-LDV/TOI 147 420 Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama 1. Adınız: 2. İşletmenin Adı: 3. Tarih: Evet Hayır Bilmiyorum 1. Mevcut işinizde mesleki eğitim fırsatlarına erişebiliyor musunuz?

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

MATEMAT K 1 ÜN TE II KÜMELER

MATEMAT K 1 ÜN TE II KÜMELER ÜN TE II KÜMELER 1. TANIM 2. KÜMELER N GÖSTER M a) Liste yöntemi ile gösterimi b) Venn flemas ile gösterimi c) Ortak özelik yöntemi ile gösterimi 3. KÜMELER N KARfiILAfiTIRILMASI a) Kümenin elaman say

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 151 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda iletişimin en önemli araçlarından biri olan ses, kişinin duygusal yapısını yansıtan bir olaydır. Yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma konuşma

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can Kanserde Erken Tan Prof.Dr. Adnan Ayd ner Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can KANSERDE ERKEN TANI Ço u insan kanseri düflünmek bile istemez. Ancak unutmay n ki, kanser ne kadar erken saptan rsa onu yenme flans n

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI

TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI Sayın İlgili; Bu anket çalışması, akılcı ilaç kullanımı konusunda mevcut durumun değerlendirilmesi

Detaylı

M NERAL ZOLEL TERMOKUPLLAR

M NERAL ZOLEL TERMOKUPLLAR M NERAL ZOLEL TERMOUPLLAR GENEL Mineral izoleli termokupllar, çok çeflitli flartlarda ve ortamlarda, de iflik s cakl klarda kullan labilirler. ullan ld yerler; Tanklar, boru hatlar, çeflitli makinalar

Detaylı

Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu

Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu (Nefes Borusuna Yabancı Madde Kaçması) Nedir? Nasıl Korunmalı? Türk Toraks Derneği Çocuk Göğüs Hastalıkları Çalışma Grubu

Detaylı

Kablo Kanal Sistemleri

Kablo Kanal Sistemleri Schneider Electric Kablo Kanal Sistemleri Katalog Sistem kanalları Yapısal kablolamada uzman çözümler PKS Ultra Yeni tasar m ile daha estetik daha fazla kablo tafl ma kapasitesi (11x0) ve çevreye sayg

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ JDF329 Fotogrametri I Ders Notu 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Dönemi

Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ JDF329 Fotogrametri I Ders Notu 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Dönemi FOTOGRAMETRİ I Fotogrametrik Temeller Yrd. Doç. Dr. Saygın ABDİKAN Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ JDF329 Fotogrametri I Ders Notu 2015-2016 Öğretim Yılı Güz Dönemi Tanımlar Metrik Kameralar Mercek Kusurları

Detaylı

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI I. AMAÇ ve KAPSAM MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI Madde 1. Bu esasların amacı, Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğretim elemanlarının ulusal ve uluslararası düzeyde

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

F Z K A IRLIK MERKEZ ÖRNEK 1 : ÇÖZÜM 1: Bir cisim serbestçe dönebilece i bir noktadan as l rsa, düfley do rultu daima a rl k merkezinden

F Z K A IRLIK MERKEZ ÖRNEK 1 : ÇÖZÜM 1: Bir cisim serbestçe dönebilece i bir noktadan as l rsa, düfley do rultu daima a rl k merkezinden F Z A IRI EREZ ÖRNE 1 : I m II 2m ütleleri m, 2m olan eflit bölmeli, düzgün ve türdefl I ve II levhalar flekildeki gibi birbirine tutturularak noktas ndan bir iple as l yor. Bu levhalar afla dakilerden

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı