Opioidler kime, nasıl verilmeli? Opioidlerde doz değişimi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Opioidler kime, nasıl verilmeli? Opioidlerde doz değişimi"

Transkript

1 Opioidler kime, nasıl verilmeli? Opioidlerde doz değişimi Dr. Gülçin Şenel Dr. A.Y. Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ağrı ve Palyatif Bakım Kliniği

2 Palyatif Bakımda, opioidler en fazla kanser hastalarında kullanılmaktadır Kanserde Ağrı İnsidansı Tanı anında Tedavi devam ederken İlerlemiş hastalık Yaşam sonu National Comprehensive Cancer Network. Clinical Practice Guidelines in Oncology for Adult Cancer Pain. V Fort Washington, PA: National Comprehensive Cancer Network; 2010.

3 DSÖ kanser ağrısını küresel bir sağlık sorunu olarak tanımlamaktadır. DSÖ nün tahminine göre dünya populasyonunun %80 i herhangi bir zamanda yetersiz tedaviye bağlı orta ve şiddetli düzeyde ağrı çekmektedir. Hastalık tanısının daha geç konulması ve opioid ilaçlara erişimdeki engeller gelişmekte olan ülkelerde ağrı insidansının daha yüksek olmasının nedeni olarak gösterilmektedir. World Health Organization. Access to Controlled Medications Programme: Framework. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2007.

4 Günümüzde kanser tedavisindeki ilerlemelerle sağkalım oranları arttıkça primer tümöre bağlı kronik ağrı insidansında olduğu gibi tedaviye bağlı ağrı sendromlarında da artış görülmektedir. Tedavisi tamamlanmış kanser hastalarının %33 ünde kronik ağrı bildirilmektedir. Kok M, Portenoy RK. Cancer pain syndromes. In: Bruera E, Portenoy RK, eds. Cancer Pain. 2nd ed. New York, NY: Cambridge University Press; 2010:

5 Kanserde Ağrı Nedenleri Tümör Cerrahi postmastektomi ağrısı posttorakotomi ağrısı fantom ağrısı Kemoterapi periferik nöropati osteonekrozis Hormonal tedavi osteoporotik kemik kırıkları artralji Radyoterapi pleksopati periferik tuzak nöropati osteoporozis, fraktür miyelopati sistit, enterit sekonder malignite Graft-versus host hastalığı fibrotik cilt değişiklikleri göz ağrısı, çene ağrısı dizüri, vajinal ağrı artralji

6 Analjezik Kullanım İlkeleri Analjezi Merdiveni morfin NSAI + adjuan kodein, tramadol NSAI + adjuan İnvaziv girişimler Kuvvetli opioid Zayıf opioid Nonopioid NSAI, asetominofen + adjuan World Health Organization. Cancer Pain Relief. Geneva: 1986

7 Ağrı Tedavisinde Alternatif Görüşler Meta-analizlerde NSAİİ ile zayıf opioidlerin etkinlikleri ve güvenilirlikleri arasında fark olmadığı gösterilmiş 2. basamak gerekli mi? Eisenberg E, et al. J Clin Oncol 1994;12: McNicol E, et al. J Clin Oncol 2004;22: Üç basamaklı ağrı tedavisi yerine kanser hastaları için analjezi asansörü ile doğrudan istenilen kata ulaşılabilir Goudas L, et al. Management of Cancer Pain 2001 Ağrı tedavisi için kuvvetli opioide gereksinimi olan hastalarda 2. Basamak ağrı kontrolünü geciktirir, 1.Basamaktan sonra düşük doz morfine geçilebilir Maltoni M, et al. Support Care Cancer 2005; 13:

8 Palyatif Bakımda Kuvvetli Opioid Kullanımı Uzman olmayan sağlık profesyonelleri için kuvvetli opioide başlanacak hedef kitle ileri evre ve progresif hastalıklar olmalıdır. Bu hastalarda şiddetli ağrı veya 2. Basamakta kullanılan analjeziklerle kontrol edilemeyen ağrı kuvvetli opioidlerle tedavi edilmelidir. Ağrı tedavisi hastanın isteklerine ve tercihlerine göre planlanmalı, hasta izolasyonuna neden olmamalıdır. Opioids in Palliative Care Safe and Effective Prescribing of Strong Opioids for Pain in Palliative Care of Adults NICE Clinical Guidelines, No.140 National Collaborating Centre for Cancer (UK); 2012

9 Palyatif Bakımda Kuvvetli Opioid Kullanımı Yanetkiler Opiofobi Bağımlılık Tolerans Yaşam sonu endişeleri Opioids in Palliative Care Safe and Effective Prescribing of Strong Opioids for Pain in Palliative Care of Adults NICE Clinical Guidelines, No.140 National Collaborating Centre for Cancer (UK); 2012

10 Tolerans, Bağımlılık Tolerans; ağrı etyolojisi stabil olduğu halde ağrıyı karşılayan opioid dozlarının kısa sürede hızla arttırılması ilk opioid dozlarından sonra görülebileceği gibi, daha sonra da gelişebilir Bağımlılık; ilacın ani kesilmesi ile ortaya çıkan fiziksel bağımlılıktan ayırt edilmesi gerekir Boston Collaborative Drug Surveillance projesi çerçevesinde opioidler hastada kullanılmış ve sadece geçmişinde ilaç bağımlılığı olmayan 4 kişide bağımlılık görülmüştür Special Section on Opioids for Nonmalignant Pain, Journal of Pain and Symptom Management, April 1996

11 Palyatif Bakımda Kuvvetli Opioid Kullanımı Kuvvetli opioide başlarken; ne zaman ve niçin kullanılacağı beklenen yarar kaçak ağrı ne sıklıkta kullanılacağı ne kadar tedaviye devam edileceği açıklanmalı Hasta onamı alınmalı Opioids in Palliative Care Safe and Effective Prescribing of Strong Opioids for Pain in Palliative Care of Adults NICE Clinical Guidelines, No.140 National Collaborating Centre for Cancer (UK); 2012

12 Palyatif Bakımda Kuvvetli Opioid Kullanımı Yan etkiler, toksisite belirtileri ve güvenli saklama koşulları için hasta bilgilendirilmeli Özellikle tedavi başlangıcında 7/24 iletişim kurabilme imkanı sağlanmalı Opioids in Palliative Care Safe and Effective Prescribing of Strong Opioids for Pain in Palliative Care of Adults Nıce Clinical Guidelines, No.140National Collaborating Centre for Cancer (UK); 2012

13 Palyatif Bakımda Kuvvetli Opioid Kullanımı Kuvvetli opioid tedavisine oral hızlı etkili morfin ile başlanmalı Günlük dozun belirlenmesinden sonra hasta tercihine göre hızlı etkili veya uzun etkili morfin ile tedaviye devam edilmeli Kaçak ağrılar için hızlı etkili morfin kullanılmalı Renal veya hepatik hastalık (orta, ciddi yetmezlik) yoksa mg/gün morfin dozu ile başlanmalı Doz titrasyonunu için 5-10 mg oral hızlı etkili morfin kullanılmalı Opioids in Palliative Care Safe and Effective Prescribing of Strong Opioids for Pain in Palliative Care of Adults NICE Clinical Guidelines, No.140 National Collaborating Centre for Cancer (UK); 2012

14 Palyatif Bakımda Kuvvetli Opioid Kullanımı Transdermal fentanil; oral opioid formları mevcutsa kullanılmamalı, stabil ağrıda uzman önerisi ile kullanılmalı, 12 g/sa günlük 45 mg oral morfin dozuna eşdeğer Subkutan morfin oral morfin preparatları yoksa stabil olmayan ağrıda kullanılabilir Opioids in Palliative Care Safe and Effective Prescribing of Strong Opioids for Pain in Palliative Care of Adults NICE Clinical Guidelines, No.140 National Collaborating Centre for Cancer (UK); 2012

15 Palyatif Bakımda Kuvvetli Opioid Kullanımı Konstipasyon; opioid başlanan tüm hastalar konstipasyon için bilgilendirilmeli, etkili dozda düzenli laksatif başlanmalı laksatif tedaviye rağmen ciddi konstipasyonda opioid rotasyonu yapılmalı Bulantı-kusma; opioid tedavisinin başlangıcında veya doz artışlarında görülebilir genellikle geçicidir opioid rotasyonundan önce etkin antiemetik tedavi verilmeli Uykuya eğilim ve konsantrasyonda bozulma; opioid tedavisinin başlangıcında ve doz artışlarında görülebilir devam eden orta-ciddi SSS yan etkilerinde doz azaltılmalı veya opioid rotasyonu yapılmalı Opioids in Palliative Care Safe and Effective Prescribing of Strong Opioids for Pain in Palliative Care of Adults NICE Clinical Guidelines, No.140 National Collaborating Centre for Cancer (UK); 2012

16 Opioid Kullanım İlkeleri Etkin en düşük doz Doz titrasyonu Hepatik ve renal değişiklikler farmakokinetiği değiştirir VAS 0-2 VAS 0-2 VAS 0-2 VAS saat etkinlik Yarılanma süresine göre düzenli zaman aralıkları En az yan etki, yan etki tedavisi Kaçak ağrıda hızlı ve kısa etkili opioid

17 Opioid Kullanım İlkeleri IV 4 IM oral, sublingual, rektal, transdermal subkutan Hastanın uzun süre analjezik kullanacağı da düşünülerek en az invaziv olan yol seçilmelidir.

18 Opioid Yan Etkilerinin Tedavisi yan etki bulantı-kusma konstipasyon sedasyon kaşıntı idrar retansiyonu hiperaljezi solunum depresyonu analjezi yeterli ise doz azalt yan etki proflaksisi ve tedavisi yap doz azaltılamıyor opioid rotasyonu genetik farklılık etki /yan etki profilini değiştirebilir opioid uygulama yolunu değiştir oral transdermal parenteral intratekal

19 Opioid Analjezikler Etken madde Preparat Eşdeğer doz (oral) Maksimum doz Morfin Morfin 10 mg amp 30 mg Hidromorfon Jurnista 8,16,32 mg 7.5 mg Oksikodon Fentanil Kodein Tramadol Oxopane 5,10,20 mg 20 mg Durogesic TTS 12, 25, 50, 75, 100 g/saat Apranax plus (Naproksen 550 mg, Kodein 30 mg) Contramal 50 mg kapsül, 100 mg tablet 50 mg/ml damla, 100 mg amp Zaldiar (Parasetamol 325 mg, tramadol 37.5 mg) 300mg 400mg

20 Morfin - Transdermal Fentanil Eşdeğer Dozları morfin oral mg/24 saat morfin parenteral mg/24 saat fentanil transdermal g/saat fentanil transmukozal g

21 Meperidin (Aldolan, Dolantin) Metobilitinin yarı ömrü meperidinden daha uzun, Etki süresi t ½ 3 sa Tolerans Bağımlılık SSS ajitasyon miyoklonus konvulzyon KVS taşikardi artitmi Kronik ağrı tedavisinde kullanılmaz

22 Palyatif Bakımda Opioid Kullanımı Ağrı tedavisi için konsülte edilen 273 hasta Kanser tanısı %98 Yatan hasta %72, ayaktan %28 %20 Palyatif Bakım Ünitesi ne alınıyor %20 Evde Bakım Ekibi ne yönlendiriliyor Analjezik tedavi değişikliği %76 Analjezik tedavi değişikliği %96 opioid Opioid yan etkisi için konsültasyon %5 Opioid dozu %32 arttırılıyor, %6 azaltılıyor Opioid rotasyonu %15 Kaçak ağrı için %68 opioid öneriliyor Characteristics of a palliative care consultation service with a focus on pain in a German university hospital. BMC Palliat Care; 2014; 13:45.

23 Palyatif Bakımda Opioid Kullanımı Ortalama morfin eşdeğer dozu ± 90.8 mg /gün Morfin %87 Hidromorfon %33 Fentanil %31 Oksikodon %14 Tramadol %10 Opioid kullanım yolu; Oral %86 Transdermal %17, İntravenöz %13 Subkutan %6 Sublingual %2 Gastrostomi tüpü %1 Hasta kontrollü analjezi veya epidural analjezi %2 Characteristics of a palliative care consultation service with a focus on pain in a German university hospital. BMC Palliat Care; 2014; 13:45.

24 Palyatif Bakımda Opioid Kullanımı Opioid ile birlikte; en az bir non opioid analjezik kullanımı %54, adjuan ilaç kullanımı %43 antiemetik %36 laksatif %21 antiasit %20 sedatif %15 psikoterapi önerisi %7 diğer psikiyatrik ek tedaviler %5 Tekrar konsültasyon önerisi %82 Characteristics of a palliative care consultation service with a focus on pain in a German university hospital. BMC Palliat Care; 2014; 13:45.

25 Palyatif Bakımda Opioid Kullanımı 2014 yılında Ağrı ve Palyatif Bakım Kliniği nde yatarak takip edilen 318 kanser hastası Kuvvetli opioid kullanımı %65 Zayıf opioid kullanımı %26 Opioid kullanımayan hasta %9 Ortalama hasta başına morfin eşdeğeri opioid kullanımı 172 ± 58 mg (40-328) / gün Kuvvetli opioid kullanım endikasyonu Ağrı %61 Ağrı + Dispne %20 Dispne % 19 Dr. A. Y. Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ağrı ve Palyatif Bakım Kliniği

26 Yaşam sonunda kanser tanısı olmayan hastalarda etkin ağrı tedavisi yapılabiliyor mu? KOAH > %50 hastada ağrı kontrolü sağlanamamış Demans/Alzheimer Ağrı Kanser ağrı daha şiddetli kümülatif opioid dozları daha fazla Pain management at the end of life: A comparative study of cancer, dementia, and chronic obstructive pulmonary disease patients. Palliat Med 2015(13)

27 TOTAL AĞRI Nöropatik Mekanizmalar Somatik ve Visseral Mekanizmalar Ağrı Psikolojik Mekanizmalar Psikolojik Durum ve Tedavi İş Kaybı TOTAL AĞRI Izdırap Sosyal / Aile İlişkiler Ekonomik Kaygılar Fiziksel Kayıplar Ölüm Korkusu Portanoy R., Practical aspects of pain control in the patient with cancer. CA-A Journal for Clinicians. 38:332, 1998

28 Access to Opioid Medication in Europe (ATOME) Final Report and Recommendations to the Ministries of Health 2006 morfin tüketimi 6.76 mg meq kullanılması gereken 118 mg % morfin tüketimi mg meq kullanılması gereken mg %7 If. Editors: Lukas Radbruch; Saskia Jünger; Sheila Payne; Willem Scholten Pallia Med Verlag, Bonn, 2014.

29 Opioid kullanmaktan korkan hasta Opioid tedavisi yapmaktan korkan doktor / hemşire Opioide bağlı ağrı (hiperaljezi)

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi. Mart 2014, Antalya

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi. Mart 2014, Antalya 5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi Mart 2014, Antalya Ağrı Sorunu ve Tedavisi Dr. Gülçin Şenel Dr. A.Y. Ankara Onkoloji Hastanesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ağrı ve Palyatif Bakım Kliniği Ağrı var olan

Detaylı

PLAN OPİOİD KULLANIMI. DSÖ Analjezik merdiveni OPİOİD KULLANAN HASTANIN TAKİBİ

PLAN OPİOİD KULLANIMI. DSÖ Analjezik merdiveni OPİOİD KULLANAN HASTANIN TAKİBİ OPİOİD KULLANIMI Dr Didem AKÇALI Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Renimasyon AD Algoloji BD PLAN Türkiye de bulunan opioidler ve özellikleri Opioid kullanım alanları Opioid rotasyonu DSÖ

Detaylı

ONKOLOJI HASTASINDA AĞRI YÖNETİMİ. Uzm.Dr.Sevilay Ünver Okmeydanı EAH

ONKOLOJI HASTASINDA AĞRI YÖNETİMİ. Uzm.Dr.Sevilay Ünver Okmeydanı EAH ONKOLOJI HASTASINDA AĞRI YÖNETİMİ Uzm.Dr.Sevilay Ünver Okmeydanı EAH SUNUM: Kanserde Ağrı nedenleri Ağrı kesici ilaçlar İlaçların veriliş yolları Ağrı kesici başka yöntemler ONKOLOJI HASTALARıNıN ACIL

Detaylı

KLİNİKTE ANALJEZİKLER VE ANALJEZİK KULLANIM İLKELERİ Prof. Dr. Gül Köknel TALU

KLİNİKTE ANALJEZİKLER VE ANALJEZİK KULLANIM İLKELERİ Prof. Dr. Gül Köknel TALU KLİNİKTE ANALJEZİKLER VE ANALJEZİK KULLANIM İLKELERİ Prof. Dr. Gül Köknel TALU AMAÇ Kronik ağrılı hastada doğru analjezik tedavi uygulamaları hakkında bilgi vermek. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Öğrenci bu dersin

Detaylı

Kronik Ağrı Tedavisinde Temel Prensipler ve Uygulama Hataları (malpraktis) Prof Dr Dilek Yörükoğlu AÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

Kronik Ağrı Tedavisinde Temel Prensipler ve Uygulama Hataları (malpraktis) Prof Dr Dilek Yörükoğlu AÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Kronik Ağrı Tedavisinde Temel Prensipler ve Uygulama Hataları (malpraktis) Prof Dr Dilek Yörükoğlu AÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Tıbbi Uygulama Hatası (Malpraktis) Tıpta YanlıĢ Uygulama

Detaylı

AKUT AĞRI. Yrd.Doç.Dr. Mert AkbaĢ, FIPP Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Algoloji Bilim Dalı

AKUT AĞRI. Yrd.Doç.Dr. Mert AkbaĢ, FIPP Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Algoloji Bilim Dalı AKUT AĞRI Yrd.Doç.Dr. Mert AkbaĢ, FIPP Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Algoloji Bilim Dalı HASAR AĞRI Uluslararası Ağrı AraĢtırmaları TeĢkilatı (IASP) nın tanımına göre AĞRI Vücudun belirli

Detaylı

PALYATİF BAKIMDA AĞRI YÖNETİMİ

PALYATİF BAKIMDA AĞRI YÖNETİMİ PALYATİF BAKIMDA AĞRI YÖNETİMİ http://mavilotus.org/yasli-bakimi/palyatif-bakimin-onkoloji-boyutu/ Uzm. Hem. Yasemin OYUM Acıbadem Bursa Hastanesi Koroner Yoğun Bakım Ünitesi Sorumlu Hemşiresi Hazırlanma

Detaylı

SPİNALDE AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. Elif Başaran Gündoğdu. Uludağ Üniversitesi Beyin ve Sinir Cerrahisi.

SPİNALDE AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. Elif Başaran Gündoğdu. Uludağ Üniversitesi Beyin ve Sinir Cerrahisi. SPİNALDE AKILCI İLAÇ KULLANIMI Dr. Elif Başaran Gündoğdu. Uludağ Üniversitesi Beyin ve Sinir Cerrahisi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ilacı, fizyolojik sistemleri veya patolojik durumları, kullanıcının yararı

Detaylı

Palyatif Bakım için Eksik bir Parçanın Tamamlanması: Kamu-Üniversite-Endüstri İşbirliği. 3. TÜKED Kongresi, Mart 2016, Dalaman - Muğla

Palyatif Bakım için Eksik bir Parçanın Tamamlanması: Kamu-Üniversite-Endüstri İşbirliği. 3. TÜKED Kongresi, Mart 2016, Dalaman - Muğla Palyatif Bakım için Eksik bir Parçanın Tamamlanması: Kamu-Üniversite-Endüstri İşbirliği Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı Prof. Dr. Bülent Gümüşel Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Opioid Reçetesi ile ilgili Mevcut Durum ve Sıkıntılar Dr Suna AKIN TAKMAZ

Opioid Reçetesi ile ilgili Mevcut Durum ve Sıkıntılar Dr Suna AKIN TAKMAZ Opioid Reçetesi ile ilgili Mevcut Durum ve Sıkıntılar Dr Suna AKIN TAKMAZ S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji-Reanimasyon ve Algoloji Kliniği, Ankara İçerik Opioidlere neden erişilmeli..

Detaylı

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi

Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Acil Serviste Sedasyon ve Analjezi Journal of Clinical and Analytical Medicine Acil Tıp El Kitabı Güçlü Aydın, Ümit Kaldırım Opioidler Analjezi bilinç değişikliği yaratmadan ağrının azaltılmasıdır. Akut

Detaylı

Abant Medical Journal. Kansere Bağlı Ağrı ve Tedavisi. Cancer-Related Pain and Treatment. Derleme / Review Volume Cilt 2 Issue Sayı 3 Year Yıl 2013

Abant Medical Journal. Kansere Bağlı Ağrı ve Tedavisi. Cancer-Related Pain and Treatment. Derleme / Review Volume Cilt 2 Issue Sayı 3 Year Yıl 2013 doi: 10.5505/abantmedj.2013.85856 Abant Medical Journal Derleme / Review Volume Cilt 2 Issue Sayı 3 Year Yıl 2013 Cancer-Related Pain and Treatment Deniz Arslan 1, Ali Murat Tatlı 2, Ümmügül Üyetürk 3

Detaylı

Yaşlıda Ağrı Tedavisi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker

Yaşlıda Ağrı Tedavisi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Yaşlıda Ağrı Tedavisi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Amaç l Toplumun bir parçası olan yaşlı bireyin, bu döneminde yaşam kalitesinin korunması ve aktif bir yaşam sürmesinin sağlanması rehabilitasyon tıbbının

Detaylı

Dr. M. Çaloğlu 1. Dr. Murat Çaloğlu Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AbD

Dr. M. Çaloğlu 1. Dr. Murat Çaloğlu Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AbD Dr. Murat Çaloğlu Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AbD DESTEK TEDAVİ KONSENSUS TOPLANTISI 9. İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Günleri WOW Hotels & Convention Center, 17 EKİM

Detaylı

Palyatif Bakım. Palyatif Bakım Kavramı. Tarihsel Gelişim. Kavram Ve TanIm. Palya%f BakIm KavramIna Çoklu BakIş. Terminoloji

Palyatif Bakım. Palyatif Bakım Kavramı. Tarihsel Gelişim. Kavram Ve TanIm. Palya%f BakIm KavramIna Çoklu BakIş. Terminoloji Palya%f BakIm KavramIna Çoklu BakIş Kavram Ve TanIm Doç. Dr. Nurten İnan Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD, Algoloji Bilim Dalı TARK 2015 Palyatif Bakım Palya%f Bakım Tanımı

Detaylı

Postoperatif A r Tedavisi II

Postoperatif A r Tedavisi II Postoperatif A r Tedavisi II Emine ÖZYUVACI, Saadettin SEV M ÖZET SUMMARY Son y llarda postoperatif a r fizyolojisinde, yeni analjezikler ve yeni tekniklerle ilgili büyük geliflmeler görülmüfltür. Ayn

Detaylı

Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları. Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı

Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları. Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Palyatif Bakım Yurtdışı Uygulamaları Dr. Dilşen ÇOLAK Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Palyatif bakım yaşamı tehdit eden bir hastalıkla; yüz yüze kalan, hasta ve hasta yakınlarının,

Detaylı

Kanser hastalarının en büyük korkularının kanserin ölümcül

Kanser hastalarının en büyük korkularının kanserin ölümcül Kanserde ağrı tedavisi DERLEME Dr. Zeynep Eti Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji Anabilim ve Algoloji Bilim Dalı, İstanbul Kanser hastalarının en büyük korkularının kanserin ölümcül bir

Detaylı

KIRMIZI REÇETELERE YAZILACAK OLAN UYUŞTURUCU MADDE VE MÜSTAHZARLARININ BU REÇETELERE YAZILABİLECEK AZAMİ DOZ MİKTARLARI Uyuşturucu Madde/Müstahzarlar

KIRMIZI REÇETELERE YAZILACAK OLAN UYUŞTURUCU MADDE VE MÜSTAHZARLARININ BU REÇETELERE YAZILABİLECEK AZAMİ DOZ MİKTARLARI Uyuşturucu Madde/Müstahzarlar KIRMIZI REÇETELERE YAZILACAK OLAN UYUŞTURUCU MADDE VE MÜSTAHZARLARININ BU REÇETELERE YAZILABİLECEK AZAMİ DOZ MİKTARLARI Uyuşturucu Madde/Müstahzarlar *Morphine HCl Morphine HCl 0.01 g ampul Yazılabilecek

Detaylı

KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ

KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ KANSER TEDAVİSİNE BAĞLI ORTAYA ÇIKAN MUKOZİTLER İÇİN MASSC/ISOO KANITA DAYALI KLİNİK UYGULAMA REHBERİ ÖZET BELGE TARİHİ: 7 KASIM 2014 ORAL MUKOZİT (listelenmiş tedavi uygulamalarının etkinliğini destekleyen

Detaylı

Kanser Hastalarında Ağrıya Yaklaşım

Kanser Hastalarında Ağrıya Yaklaşım Kanser Hastalarında Ağrıya Yaklaşım Trakya Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Sernaz UZUNOĞLU, İrfan ÇİÇİN Giriş Ağrı kanser hastalarında en sık görülen belirti olarak karşımıza çıkmakta

Detaylı

Kanser ve Ağrı Yönetimi. DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013

Kanser ve Ağrı Yönetimi. DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013 Kanser ve Ağrı Yönetimi DOÇ.DR. BUKET K. AKBAY KEAH Onkoloji Okulu İSTANBUL 2013 Ağrı Olumsuz bir duygudur. Vücutta bazı şeylerin yanlış gittiğini gösteren bir uyarıdır. Her birey ağrıyı farklı şekillerde

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

Kanserli Hastalarda A r ya Yaklafl m

Kanserli Hastalarda A r ya Yaklafl m .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Bafl, Boyun, Bel A r lar Sempozyum Dizisi No: 30 May s 2002; s. 225-239 Kanserli Hastalarda A r ya Yaklafl m Doç. Dr. Mustafa Özgürlo lu A

Detaylı

KANSER AĞRISI, TEDAVİ PRENSİPLERİ BASAMAK TEDAVİSİ VE DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ AĞRI. Dr. Ecevit Sarıhan, Dr. Ercüment Kadıo lu, Dr.

KANSER AĞRISI, TEDAVİ PRENSİPLERİ BASAMAK TEDAVİSİ VE DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ AĞRI. Dr. Ecevit Sarıhan, Dr. Ercüment Kadıo lu, Dr. KANSER AĞRISI, TEDAVİ PRENSİPLERİ VE DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ AĞRI Dr. Ecevit Sarıhan, Dr. Ercüment Kadıo lu, Dr. Füsun Artıran de Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimli i AD, Samsun ÖZET Kanser

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi

Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi w w w. k a n s e r. g o v. t r Palyatif Bakım Felsefesi, Tarihi ve Yönergesi Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma

Detaylı

Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu

Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu w w w. k a n s e r. g o v. t r Türkiye'de Palyatif Bakım Açısından Mevcut Durum ve Onkoloji Hasta Yönetimine Entegrasyonu Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com

Detaylı

Destek Tedaviler. Dr. H.Mehmet TÜRK Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı 5. TIBBİ ONKOLOJİ KONGRESİ, 23 MART 2014, ANTALYA

Destek Tedaviler. Dr. H.Mehmet TÜRK Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı 5. TIBBİ ONKOLOJİ KONGRESİ, 23 MART 2014, ANTALYA Destek Tedaviler Dr. H.Mehmet TÜRK Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı 5. TIBBİ ONKOLOJİ KONGRESİ, 23 MART 2014, ANTALYA KÖTÜ HABER VERME KÖTÜ HABER NEDİR? Kişinin gelecekle ilgili görüş ve düşüncelerini olumsuz

Detaylı

Baş Boyun Radyoterapisi Yan Etkileri. Yrd. Doç. Dr. Banu Atalar Acıbadem Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi A.D.

Baş Boyun Radyoterapisi Yan Etkileri. Yrd. Doç. Dr. Banu Atalar Acıbadem Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi A.D. Baş Boyun Radyoterapisi Yan Etkileri Yrd. Doç. Dr. Banu Atalar Acıbadem Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi A.D. Baş Boyun Radyoterapisinin Önemi Cerrahi ile eşit sonuç alınması Uzun yaşam beklentisi Organ

Detaylı

Kronik Ağrıya Yaklaşım

Kronik Ağrıya Yaklaşım Kronik Ağrıya Yaklaşım Doç. Dr. Haktan KARAMAN Dicle Ü. Tıp Fakültesi Algoloji-Ağrı Tedavisi Uzmanı 1963 Malcolm W. Browne, ABD Budist rahip Thich Quang Duc, Güney Vietnam Hükümeti'nin din adamlarına eziyet

Detaylı

PAIN A RI. Editörden... Opioidlerin kullanım ilkeleri, yan etki yönetimi ve yeni opioidler BÜLTEN 2015-1. Can EYİGÖR *

PAIN A RI. Editörden... Opioidlerin kullanım ilkeleri, yan etki yönetimi ve yeni opioidler BÜLTEN 2015-1. Can EYİGÖR * TÜRK ALGOLOJİ (AĞRI) DERNEĞİ NİN YAYIN ORGANIDIR THE JOURNAL OF THE TURKISH SOCIETY OF ALGOLOGY BÜLTEN 2015-1 Opioidlerin kullanım ilkeleri, yan etki yönetimi ve yeni opioidler Can EYİGÖR * Opioid analjezikler,

Detaylı

Morphine HCL 0,02 g Ampul. NOT:Reçete, aksi gerekçeli bir raporla belirtilmediği taktirde 5 günden önce tekrarlanamaz.

Morphine HCL 0,02 g Ampul. NOT:Reçete, aksi gerekçeli bir raporla belirtilmediği taktirde 5 günden önce tekrarlanamaz. KIRMIZI REÇETELERE YAZILACAK OLAN UYUŞTURUCU MADDE VE MÜSTAHZARLARININ BU REÇETELERE YAZILABİLECEK AZAMİ DOZ MİKTARLARI UYUŞTURUCU MADDE/MÜSTAHZARLAR YAZILABİLECEK MAKSİMAL DOZ 1)MORPHİNE HCL 300 mg(parenteral)

Detaylı

Uzm.Hemş.Miray AKSU GATF Eğitim Hastanesi Eğitim Hemşiresi

Uzm.Hemş.Miray AKSU GATF Eğitim Hastanesi Eğitim Hemşiresi Uzm.Hemş.Miray AKSU GATF Eğitim Hastanesi Eğitim Hemşiresi SUNUM PLANI Palyatif Bakıma Gereksinim Palyatif Bakımın Tanımı Palyatif Bakım İlkeleri Semptom Yönetimi Palyatif Bakımda En Sık Görülen Semptomlar

Detaylı

AKUT AĞRI UYGULAMALARINDA TÜRKİYE DEN VERİLER

AKUT AĞRI UYGULAMALARINDA TÜRKİYE DEN VERİLER AKUT AĞRI UYGULAMALARINDA TÜRKİYE DEN VERİLER POSTOPERATİF AĞRI Prof. Dr. Zeynep ETİ Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi yoloji Anabilim Dalı Dolin SJ. Br J Anaesth 2002; 89: 409-23 Sommer M et al Eur J

Detaylı

Meme Kanseri ve Ateş. Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı

Meme Kanseri ve Ateş. Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı Meme Kanseri ve Ateş Dr. Ömer Fatih Ölmez Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilimdalı VAKA-1 52 yaş, kadın hasta Meme kanseri nedeni ile 1 hafta önce aldığı adjuvan kemoterapi sonrası ateş

Detaylı

27/04/16. Tedavi / Yaşamı Yaklaşımlar. Palya&f Bakım Felsefesi. Palya&f Bakım Endikasyonu. Palya&f Bakım;

27/04/16. Tedavi / Yaşamı Yaklaşımlar. Palya&f Bakım Felsefesi. Palya&f Bakım Endikasyonu. Palya&f Bakım; " Palya&f Bakım; yaşamı tehdit eden bir hastalığa bağlı olarak ortaya çıkan ağrı ve diğer problemlerin erken tanınması ve değerlendirilmesi ile fiziksel, psikososyal ve manevi gereksinimlerin karşılanmasını,

Detaylı

Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı PALYATİF BAKIM Prof. Dr. Meral GÜLHAN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Tanım: Palyatif bakım; ciddi hastalığı olan kişilerde, oluşabilecek semptomları önlemek veya rahatlatmak

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma Genel Bakış DSÖ ne

Detaylı

KANSER VE AİLE. Dr. Hayriye Elbi Ege üniversitesi Psikiyatri A. D. Konsültasyon Liyezon Bilim Dalı

KANSER VE AİLE. Dr. Hayriye Elbi Ege üniversitesi Psikiyatri A. D. Konsültasyon Liyezon Bilim Dalı KANSER VE AİLE Dr. Hayriye Elbi Ege üniversitesi Psikiyatri A. D. Konsültasyon Liyezon Bilim Dalı Kanserle karşılaşan aile Hastalık döneminde Krizle başa çıkma, duygusal destek Bakım verme Mali ve sosyal

Detaylı

AĞRI TEDAVİSİ. Dr. Ülker Koçak. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bilim Dalı

AĞRI TEDAVİSİ. Dr. Ülker Koçak. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bilim Dalı AĞRI TEDAVİSİ Dr. Ülker Koçak Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bilim Dalı AĞRI TANIM Vücudun belirli bir bölgesinden kaynaklanan, bir doku hasarına bağlı olan veya olmayan, insanın geçmişteki

Detaylı

Postanestezik ajitasyon

Postanestezik ajitasyon Postanestezik ajitasyon Doç.Dr.Serbülent Gökhan BEYAZ Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Sunum planı Tanım Etyoloji Mekanizma Skalalar İlaç ve yöntemler Sonuç Ajitasyon Stres durumunun davranış olarak

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

Uzun Salınımlı İlaç formları Aşırı Aktif Mesane Tedavisinde Fayda Sağlıyor mu?

Uzun Salınımlı İlaç formları Aşırı Aktif Mesane Tedavisinde Fayda Sağlıyor mu? Uzun Salınımlı İlaç formları Aşırı Aktif Mesane Tedavisinde Fayda Sağlıyor mu? Prof. Dr. Rahmi ONUR Marmara Üniversitesi Üroloji Anabilim Dalı İstanbul AAM ANTİMUSKARİNİK AJANLAR KANIT Antikolinerjik ilaçları

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

TOKSİDROMLAR. Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi. 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015

TOKSİDROMLAR. Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi. 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015 TOKSİDROMLAR Dr. Hasan KILIÇ Malatya Devlet Hastanesi 18. Acil Tıp Sempozyumu, Klinik Toksikoloji Kahramanmaraş, 2015 Toksidrom tanım Toksidrom (=toksik sendrom) kelimesi, zehirlenmelerde tanı ve ayırıcı

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

Radyasyon onkologları ne diyor?

Radyasyon onkologları ne diyor? Radyasyon onkologları ne diyor? Bu çalışmalar eski Yeni aletlerimiz var (IMRT, IGRT, Robotik RT) En sevdiğim robotik radyocerrahi Yakında Proton tedavisi ve MİRT gelecek Dozlar çok arttırıldı Bizim hasta

Detaylı

Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım. Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı

Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım. Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi- İstanbul

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

ANALJEZİKLERDE ETKİLEŞİM. Dr. Sevil Bavbek İ.T.F. İçhastalıkları ABD, Tıbbi Onkoloji BD İ.Ü. Onkoloji Enstitüsü

ANALJEZİKLERDE ETKİLEŞİM. Dr. Sevil Bavbek İ.T.F. İçhastalıkları ABD, Tıbbi Onkoloji BD İ.Ü. Onkoloji Enstitüsü ANALJEZİKLERDE ETKİLEŞİM Dr. Sevil Bavbek İ.T.F. İçhastalıkları ABD, Tıbbi Onkoloji BD İ.Ü. Onkoloji Enstitüsü ETKİLEŞİMDE PRENSİPLER Farmasötik Farmakokinetik Emilim Dağılım infüzyon sıvılarındakimyasal

Detaylı

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant)

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 1 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 2 Prospektüs 3 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) Steril,apirojen Formülü Beher Zoladex LA Subkütan implant, enjektör içinde, uygulamaya hazır, beyaz

Detaylı

KEMOTERAPÖTİK İLAÇ HAZIRLAMASINDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE İLAÇ HATALARI

KEMOTERAPÖTİK İLAÇ HAZIRLAMASINDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE İLAÇ HATALARI KEMOTERAPÖTİK İLAÇ HAZIRLAMASINDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE İLAÇ HATALARI Uzm. Ecz. Gamze KORUBÜK Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Onkoloji Hastane Eczanesi Kanser tedavi yöntemlerinden biri olan

Detaylı

Kemik metastazlarında reirradiasyon

Kemik metastazlarında reirradiasyon Kemik metastazlarında reirradiasyon Dr. Yasemin Bölükbaşı Amerikan Hastanesi-MD Anderson Radyasyon Onkolojisi Merkezi, Metastaz Mekanizması External beam radiotherapy in metastatic bone pain from solid

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

BÖLÜM 2 AKCİĞER KANSERİNDE SIK GÖRÜLEN SEMPTOMLARIN GİDERİLMESİ

BÖLÜM 2 AKCİĞER KANSERİNDE SIK GÖRÜLEN SEMPTOMLARIN GİDERİLMESİ BÖLÜM 2 AKCİĞER KANSERİNDE SIK GÖRÜLEN SEMPTOMLARIN GİDERİLMESİ Akciğer Kanserlerinde Ağrı Tülin ARICI Meltem UYAR Dünya Sağlık Örgütü nün (DSÖ) tahminlerine göre 2021 yılında dünyada 15 milyon yeni kanser

Detaylı

Kronik kanser ağrısı tedavisinde güçlü ve zayıf opioidlerin birlikte kullanımı

Kronik kanser ağrısı tedavisinde güçlü ve zayıf opioidlerin birlikte kullanımı AĞRI 2013;25(1):7-12 KLİNİK ÇALIŞMA - CLINICAL TRIALS doi: 10.5505/agri.2013.60252 Kronik kanser ağrısı tedavisinde güçlü ve zayıf opioidlerin birlikte kullanımı Concomitant use of strong and weak opioids

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

KANSER HASTALARINDA NARKOTİK SUİSTİMALİ

KANSER HASTALARINDA NARKOTİK SUİSTİMALİ KANSER HASTALARINDA NARKOTİK SUİSTİMALİ Araş. Gör. Dr. Hasan GÜMÜŞBOĞA profhasan@hotmail.com Gaziantep Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı 21.05.2016 SEDARE DOLOREM OPUS DİVİNUM Est Hippokrates Sorulması

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

OVER KANSERİ. Yumurtalık kanseri; Over tümörü; Over kanseri neden olur?

OVER KANSERİ. Yumurtalık kanseri; Over tümörü; Over kanseri neden olur? OVER KANSERİ Yumurtalık kanseri; Over tümörü; Over hücrelerinden kaynaklanan kanserdir. Kadınlarda yumurtalıklara over denir. Over ler döllenme için gerekli yumurtaların hazırlandığı ve kadın hormonlarının

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA AĞRI YÖNETİMİ. Doç.Dr.Mert AKBAŞ, FIPP Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Algoloji B.D

HEMODİYALİZ HASTALARINDA AĞRI YÖNETİMİ. Doç.Dr.Mert AKBAŞ, FIPP Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Algoloji B.D HEMODİYALİZ HASTALARINDA AĞRI YÖNETİMİ Doç.Dr.Mert AKBAŞ, FIPP Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Algoloji B.D Ağrı; kronik hemodiyaliz hastalarının yaklaşık %50 sinde görülen bir semptomdur. Ağrı; uyku

Detaylı

Acil Serviste Ağrı ACİL SERVİSTE AĞRI YÖNETİMİ. Acil Serviste Ağrı. Ağrı nedir? 12.06.2010

Acil Serviste Ağrı ACİL SERVİSTE AĞRI YÖNETİMİ. Acil Serviste Ağrı. Ağrı nedir? 12.06.2010 ACİL SERVİSTE AĞRI YÖNETİMİ Seda Özkan Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Acil Tıp A.D., Kayseri Acil servislerde en sık karşılaşılan yakınmadır. % 78* % 86** *J Pain 2007;8:460-466, **Ann Emerg Med 1999;33:652-658

Detaylı

Kanserli Çocukta Ağrı Kontrolü. Prof. Dr. Kamer Mutafoğlu

Kanserli Çocukta Ağrı Kontrolü. Prof. Dr. Kamer Mutafoğlu Kanserli Çocukta Ağrı Kontrolü Prof. Dr. Kamer Mutafoğlu Plan Kanserli Çocukta Ağrı Önemli Bir Sorun mudur? Ağrı Yönetimine Kısa Bir Bakış Ağrı Yönetiminde Opioid Analjezik Kullanımında Ana Prensipler

Detaylı

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım. Adjuvan Kemoterapi. Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım. Adjuvan Kemoterapi. Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004 Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım Adjuvan Kemoterapi Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004 Rudolph Carl Virchow 13/10/1821-5/9/1902 Adjuvan Tedaviye İhtiyacı Olan Mide Kanserleri D1 veya D2, ama mutlaka

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

Baş ve Boyun Kanserli Hastalarda Ağrı Sorunu

Baş ve Boyun Kanserli Hastalarda Ağrı Sorunu KBB ve BBC Dergisi, 12 (2): 109 114, 2004 Baş ve Boyun Kanserli Hastalarda Ağrı Sorunu Pain Problem in Head and Neck Cancer Patients Dr. Şeref KÖMÜRCÜ* *GATA Tıbbi Onkoloji Anabilim Dalı G İ R İ Ş Basitçe

Detaylı

ERİŞKİN HASTADA AKUT AĞRI YÖNETİMİ

ERİŞKİN HASTADA AKUT AĞRI YÖNETİMİ ERİŞKİN HASTADA AKUT AĞRI YÖNETİMİ Dr. Şükrü GÜRBÜZ F.Ü. HASTANESİ ACİL TIP A.D. USA ve Büyük Britanya da acil servise başvuruların % 50-60 ı ağrısı olan hastalardır. Oligo-analjezi medikal literatüre

Detaylı

Multiple Miyelomda Sinir Hücrelerinin Korunması. 16 Ekim 2015 Dr. Berna Ateşağaoğlu

Multiple Miyelomda Sinir Hücrelerinin Korunması. 16 Ekim 2015 Dr. Berna Ateşağaoğlu Multiple Miyelomda Sinir Hücrelerinin Korunması 16 Ekim 2015 Dr. Berna Ateşağaoğlu Tedavi İle Oluşabilecek Yan Etkiler Kan değerlerinde azalma Karaciğer testlerinde bozulma Böbrek testlerinde bozulma Kemiğin

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal Yetmezlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal bez Etiyoloji Adrenal yetmezlik Primer adrenal yetmezlik Sekonder adrenal yetmezlik Fizyo-patoloji

Detaylı

AĞRI YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

AĞRI YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 08.04.2013 Madde 4.6 daki Algoloji Konseyi tanımlaması çıkarıldı. 01 Madde 5.6.4 teki Algoloji Konseyi konsültasyonu yerine Anesteziyoloji uzman hekimi

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

SEDOANALJEZİ YAPMAMAK? Prof. Dr. Mehtap BULUT İstanbul Medipol Üniversitesi Acil Tıp AD

SEDOANALJEZİ YAPMAMAK? Prof. Dr. Mehtap BULUT İstanbul Medipol Üniversitesi Acil Tıp AD SEDOANALJEZİ YAPMAMAK? Prof. Dr. Mehtap BULUT İstanbul Medipol Üniversitesi Acil Tıp AD SUNU PLANI Giriş Tanımlar Neden yap(a)mıyoruz? Bilmemiz gerekenler GİRİŞ Acil serviste tanı ve tedavi amaçlı uygulanan

Detaylı

PEDİATRİK TÜMÖRLERDE İKİNCİ SERİ IŞINLAMA Dr. Ahmet Dirier Gaziantep Üniversitesi

PEDİATRİK TÜMÖRLERDE İKİNCİ SERİ IŞINLAMA Dr. Ahmet Dirier Gaziantep Üniversitesi PEDİATRİK TÜMÖRLERDE İKİNCİ SERİ IŞINLAMA Dr. Ahmet Dirier Gaziantep Üniversitesi Başlıca Çocukluk Çağı Tümörleri Lenfoma Ewing's ve diğer sarkomlar Wilms Tümörü Baş-Boyun Kanserleri Nöroblastom SSS Tümörleri

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik YöneAmi ve TanıBm Daire Başkanlığı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik YöneAmi ve TanıBm Daire Başkanlığı T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik YöneAmi ve TanıBm Daire Başkanlığı Tüm maddeler zehirdir, ilacı zehirden ayıran dozudur 3 Akılcı İlaç Kullanımı

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Dr Haluk ONAT Anadolu Sağlık k Merkezi Hastansei Medikal Onkoloji Gebze, Kocaeli Prostat kanseri Hormonal tedavi Metastatik hastalıkta hormonal tedavi

Detaylı

M-ESLON 100 mg MĠKROPELLET KAPSÜL

M-ESLON 100 mg MĠKROPELLET KAPSÜL M-ESLON 100 mg MĠKROPELLET KAPSÜL FORMÜLÜ Bir M-Eslon 100 mg Mikropellet Kapsül, kontrollü salınım yapan formda 100 mg morfin sülfat ve kapsül boyar maddesi olarak titanyum dioksit içerir. FARMAKOLOJĠK

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir.

ÜRÜN BİLGİSİ. ETACİD, erişkinler, 12 yaş ve üzerindeki adolesanlarda mevsimsel alerjik rinitin profilaksisinde endikedir. ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI ETACİD % 0,05 Nazal Sprey 2. BİLEŞİM Etkin madde: Mometazon furoat 50 mikrogram/püskürtme 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR ETACİD erişkinler, adolesanlar ve 6-11 yaş arasındaki çocuklarda

Detaylı

KANSER A RISI ve TEDAV SEÇENEKLER

KANSER A RISI ve TEDAV SEÇENEKLER klinik 69-140 8/2/07 3:25 PM Page 115 Didem AKÇALI, Avni BABACAN* Kanser a r s hastalarda tan an nda %30 oran nda iken hastal n ilerlemesiyle %65-85 e kadar ç kabilir. Her kanser hastas n n a r s z yaflama

Detaylı

Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri

Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri Zekeriya AKTÜRK Şifa Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği AD 22 Mart 2016 zekeriya.akturk@sifa.edu.tr, http:aile.sifa.edu.tr 1 Sunum planı Akupunktur nedir? Akupunkturun

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

KEMOTERAPİNİN SİNİR SİSTEMİ VE PSİKOLOJİK GEÇ YAN ETKİLERİ DR. FİLİZ ÇAY ŞENLER A.Ü.T.F. TIBBİ ONKOLOJİ B.D.

KEMOTERAPİNİN SİNİR SİSTEMİ VE PSİKOLOJİK GEÇ YAN ETKİLERİ DR. FİLİZ ÇAY ŞENLER A.Ü.T.F. TIBBİ ONKOLOJİ B.D. KEMOTERAPİNİN SİNİR SİSTEMİ VE PSİKOLOJİK GEÇ YAN ETKİLERİ DR. FİLİZ ÇAY ŞENLER A.Ü.T.F. TIBBİ ONKOLOJİ B.D. PLAN Kemoterapiye bağlı geç gelişen ya da kronik nöropsikiyatrik toksisiteleri tanımlamak Ayırıcı

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI. Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI. Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılmıştır. Kişilerin

Detaylı

Acilde Ağrı Yönetimi. Doç. Dr. Abdülkadir GÜNDÜZ K.T.Ü Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

Acilde Ağrı Yönetimi. Doç. Dr. Abdülkadir GÜNDÜZ K.T.Ü Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Acilde Ağrı Yönetimi Doç. Dr. Abdülkadir GÜNDÜZ K.T.Ü Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Ağrı Uluslararası Ağrı Araştırmaları Örgütü (IASP) ağrıyı vücudun herhangi bir yerinden kaynaklanan, doku hasarına

Detaylı

Opioid analjezik preparatları I

Opioid analjezik preparatları I Opioidler Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Opioid analjezik preparatları I 2 2/46 1 Opioid analjezik

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON

YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON Sedasyon Hastanın korku ve endişe kaynaklı rahatsızlığını azaltmak için santral sinir sistemi ve reflekslerinin farmakolojik ve nonfarmakolojik (psikolojik) yollarla

Detaylı

SEDASYON UYGULAMALARINDA HANGİ İLAÇLARI KULLANIYORUZ? Yasemin Oyum Acıbadem Bursa Hastanesi YBÜ Sorumlu Hemşiresi 2014

SEDASYON UYGULAMALARINDA HANGİ İLAÇLARI KULLANIYORUZ? Yasemin Oyum Acıbadem Bursa Hastanesi YBÜ Sorumlu Hemşiresi 2014 SEDASYON UYGULAMALARINDA HANGİ İLAÇLARI KULLANIYORUZ? Yasemin Oyum Acıbadem Bursa Hastanesi YBÜ Sorumlu Hemşiresi 2014 SUNU PLANI Benzodiazepinler Barbütüratlar Diğer Sedatifler SEDASYON UYGULAMALARINDA

Detaylı

Lokal İleri Baş Boyun Kanserinde İndüksiyon Tedavisi mi? Eşzamanlı Kemoradyoterapi mi?

Lokal İleri Baş Boyun Kanserinde İndüksiyon Tedavisi mi? Eşzamanlı Kemoradyoterapi mi? Lokal İleri Baş Boyun Kanserinde İndüksiyon Tedavisi mi? Eşzamanlı Kemoradyoterapi mi? Dr. Deniz Tural Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Sunum Akışı Giriş Lokal ileri

Detaylı

STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE

STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE (yalnızca CLSI mı?) Dr.ELViN DiNÇ OKMEYDANI E.A.H ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KLİNİĞİ Antibiyotik tedavisi gerektiren bir enfeksiyonda rolü olan

Detaylı

Kanser ve Ağrı Kontrolü

Kanser ve Ağrı Kontrolü Derleme / Review Article TAF Prev Med Bull 2011; 10(6): 751-758 Kanser ve Ağrı Kontrolü [Cancer and Pain Management] ÖZET Ağrı, kanser hastalarında en sık yaşanan sorunlardan birisidir. Ağrı, hastalığın

Detaylı

SUBKLİNİK HİPOTİROİDİYE YAKLAŞIM. Doc. Dr. Meral Mert SBÜ, Bakırkoy Dr Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği

SUBKLİNİK HİPOTİROİDİYE YAKLAŞIM. Doc. Dr. Meral Mert SBÜ, Bakırkoy Dr Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği SUBKLİNİK HİPOTİROİDİYE YAKLAŞIM Doc. Dr. Meral Mert SBÜ, Bakırkoy Dr Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği SUBKLİNİK HİPOTİROİDİ T3, T4 düzeylerinin normal, TSH

Detaylı

HALSİZLİK YÖNETİMİ DOÇ.DR.HAKAN KARAGÖL

HALSİZLİK YÖNETİMİ DOÇ.DR.HAKAN KARAGÖL HALSİZLİK YÖNETİMİ DOÇ.DR.HAKAN KARAGÖL DESTEK TEDAVİ KONSENSUS TOPLANTISI, 9. İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Günleri WOW Hotels & Convention Center, 17 EKİM 2011, Antalya, Klinik Onkoloji Derneği,

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne AKILCI İLAÇ KULLANIMI Dr. M. Bülent Sönmez 9. Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi 10-12 Aralık 2015, Edirne AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık

Detaylı

YAŞLILIKTA İLAÇ KULLANIM İLKELERİ. Uzm. Hem. Kader KILIÇ Acıbadem Fulya Hastanesi, Sorumlu Hemşire Hazırlanma Tarihi: 22 Kasım 2014

YAŞLILIKTA İLAÇ KULLANIM İLKELERİ. Uzm. Hem. Kader KILIÇ Acıbadem Fulya Hastanesi, Sorumlu Hemşire Hazırlanma Tarihi: 22 Kasım 2014 YAŞLILIKTA İLAÇ KULLANIM İLKELERİ Uzm. Hem. Kader KILIÇ Acıbadem Fulya Hastanesi, Sorumlu Hemşire Hazırlanma Tarihi: 22 Kasım 2014 Yaşlılık da sevgi gibidir saklanamaz Thomas Dekker Sunu Planı Yaşlı Nüfus

Detaylı