Son yıllarda mühendislik alanlarında kullanımı oldukça yoğunlaşan bir bilgisayar destekli sayısal analiz, dizayn, hesaplama aracı MATLAB.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Son yıllarda mühendislik alanlarında kullanımı oldukça yoğunlaşan bir bilgisayar destekli sayısal analiz, dizayn, hesaplama aracı MATLAB."

Transkript

1 .. Son yıllarda mühendislik alanlarında kullanımı oldukça yoğunlaşan bir bilgisayar destekli sayısal analiz, dizayn, hesaplama aracı MATLAB. En son Matlab Versiyon 6.5 çıktı. Bizim tutorialda kullanacağımız Matlab Versiyon 6.0. Bazı tutorial dökümanları gönderilmesi amacıyla adresleriniz ve isimlerinizden oluşan bir liste hazırlayıp bana iletebilirsiniz. Matlab programını çalıştıralım. Seminerin herhangi bir anında sorularınız olursa daha etkin bir bilgi alış-verişi için o anda sorabilirsiniz. Command Window : Bu kısım basit komutları çalıştırmak için kullanılır. Ayrıca işlemlerin adım adım gerçekleştirilebileceği bir arayüz. >> x=3+5 Bu yazılış biçimiyle matematiksel işlemin sonucu ENTER a basıldığında otomatik olarak Command Window da görülür. Ve bu değer x değişkenine atanarak hafızada sonraki kullanımlar için saklanır (Program Kapatılana veya belleğin sakladığı üst sınıra ulaşana kadar). Sonuçları her adımda görmeyip sadece değişkene atama işlemini yapmak için komut sonuna ; konur. >>x=3+5; 1

2 >> fun=sin(pi/4); MATLAB pi, i(sqrt(-1)), j(sqrt(-1)) gibi sabitlerin değerlerini kendi içinde saklar onları ayrıca tanımlamaya gerek yoktur. >>y=2*(1+4*j) % Kompleks sayı girişi abs(mutlak değer), sin(sinüs), cos(cosinüs),exp(üstel),angle(kompleks bir sayının açısının radyan cinsinden değeri) gibi fonksiyonlar da MATLAB de önceden tanımlıdır. >>angle(y) Bu fonksiyonların nasıl kullanıldıklarını görmek ve MATLAB hakkında herhangi bir konuda yardım almak için en etkin yöntem MATLAB HELP i kullanmaktır. Yardımı menü komutlarından alabileceğiniz gibi komut satırında da alabiliyorsunuz. Yardım alabileceğiniz yardım konularını görmek için: >>help Herhangi bir özel komut veya konuda yardım almak için help yanına ilgili konu veya kelimeyi yazmalısınız (Tabi, yazdığınız kelimenin programın yardım konuları arasında yer alması gerekiyor). >>help plot Bu örnekte sin(pi/4) değeri kullanıcı tarafından fun adı verilen bir değişkene atandı. Bu değişkenin değerini herhangi bir anda görmek için Command Window da adını yazıp ENTER a basmak yeterlidir. Görelim: >>fun Kullanılan Başlıca Arıtmetik Operatorler: + addition - subtraction * multiplication (Matris çarpımı) (.* : Eleman eleman çarpım) / division ^ power operator ' transpose 2

3 Matlab Help inin Aritmetik Operatörler Konusundaki Açıklamaları : Description + Matrix addition. A + B adds A and B. A and B must have the same dimensions, unless one is scalar. - Subtraction. A - B subtracts B from A. A and B must have the same dimensions, unless one is scalar. * Matrix multiplication. A*B is the linear algebraic product of A and B. The number of columns of A must equal the number of rows of B, unless one is a scalar..* Array multiplication. A.*B is the entry-by-entry product of A and B. A and B must have the same dimensions, unless one is scalar. \ Matrix left division. X = A\B solves the symbolic linear equations A*X=B. Note that A\B is roughly equivalent to inv(a)*b. Warning messages are produced if X does not exist or is not unique. Rectangular matrices A are allowed, but the equations must be consistent; a least squares solution is not computed..\ Array left division. A.\B is the matrix with entries B(i,j)/A(i,j). A and B must have the same dimensions, unless one is scalar. / Matrix right division. X=B/A solves the symbolic linear equation X*A=B. Note that B/A is the same as (A.'\B.'). Warning messages are produced if X does not exist or is not unique. Rectangular matrices A are allowed, but the equations must be consistent; a least squares solution is not computed../ Array right division. A./B is the matrix with entries A(i,j)/B(i,j). A and B must have the same dimensions, unless one is scalar. ^ Matrix power. X^P raises the square matrix X to the integer power P. If X is a scalar and P is a square matrix, X^P raises X to the matrix power P, using eigenvalues and eigenvectors. X^P, where X and P are both matrices, is an error..^ Array power. A.^B is the matrix with entries A(i,j)^B(i,j). A and B must have the same dimensions, unless one is scalar. 3

4 ' Matrix Hermition transpose. If A is complex, A' is the complex conjugate transpose..' Array transpose. A.' is the real transpose of A. A.' does not conjugate complex entries. Bu noktada Command Line da görülen menüleri kısaca tanıtalım... *************************************************************************** Matris veya Vektör Tanımlama : MATLAB, matris ve vektör cebrine dayalı çalışır(skaler değişkenler bile 1X1 lik matris olarak düşünülür). MATrix-LABoratory Vektörler 2 yolla oluşturulabilir: Birinci Metod: Vektör elemanlarını köşeli parantez içinde yazarak z(4) >> z=[4,5,87,8]; z(1) z(2) z(3) >>z=[ ]; % Üstteki ile aynı işlevde Varolan bir vektör veya matrise yeni bir eleman eklenebilir: >>z(5)=9 İkinci Metod: Eşit aralıklı elemanlara sahip vektörler oluşturarak >>x=1:2:2550; >>x=1: % ; koymamak İstenmeyen durumlara yolaçabilir. >>x=linspace(4,14,6);% linspace.m, 2 sayı arasını lineer olarak istenen parçaya böler 4

5 Matrisler, elemanları satır satır girilerek oluşturulur(satırlar ; ile ayrılır). >>A=[3 4 6;45 5 8] % Sonucu görelim Matrisin herhangi bir elamanının değerinin sorgulanması : >>A(2,3) % Parantez köşeli değil artık (Not: Hatalı bir komut girişi durumunda program sizi uyaracaktır.) Bu değer değiştirilebilir: >>A(2,3)=2; Not: Programın çalıştırıldığı oturumda o ana kadar yazılmış olan komutlara üst/alt ok tuşları ile ulaşabilirsiniz. Ve sağ/sol oklar yardımıyla modifiye edip komutu tekrar çalıştırabilirsiniz. Bazı ÖZEL MATRİS ler veya vektörler vardır(oldukça kullanışlı). null matrix: M = []; nxm matrix of zeros: M = zeros(n,m); nxm matrix of ones: M = ones(n,m); nxn identity matrix: M = eye(n); nxm random matrix: M = rand(n,m); %Üniform dağılımlı rastgele değişkenli M = randn(n,m); % Normal dağılımlı rastgele değişkenli >>a=ones(12,5) >> a=zeros(12) Vektörleri veya matrisleri birer değişken gibi (operatörler uygun kullanılması ve boyut koşullarının uygun olması durumunda) işlemler içinde rahatça kullanabiliyoruz: 5

6 >>x=4+2*[0:5]; Küçük matris veya vektörlerden elemanları bu matris veya vektör elemanlarından oluşan daha büyük matris veya vektörler oluşturulabilir. >>x=4:2:14 >>y=[x,x] % Satır vektörlerinin arasına virgül koyarak genişletilmiş bir satır vektörü oluşturduk >> x=[4:2:14] % Sütun vektörü oluşturmanın bir yolu daha! Çok çeşitli yollar var.oldukça esnek... >> y=[x;x] % Sütun vektörlerinin arasına noktalı virgül koyarak genişletilmiş bir sütun vektörü oluşturduk >> y=[x,x] % Bu durumda ise 2 sütundan oluşan bir matris oluşturduk >>A=[1 2 3; ;7 8 9] >>D=[inv(A) A ] % inv.m : matris tersi >>A=eye(3)*rand(3,2) Fonksiyonlar eleman eleman gerçeklenir. >>t=0:pi/28:2*pi; >>a=cos(t); Herbir t değerinin cosinüsünü içeren a isminde bir vektör oluşturur. Görelim: >>a >>c=t.*cost; % c=t*cos(t) :HATALI YAZIM! Bu yazımda matris çarpımı komutu % var. Elimizdeki veri çarpım koşulunu sağlamıyor. Örneğimizde t % de, cos(t) de, 1X57 lik vektörlerdir ve matrisel çarpım % uygulanamaz. Ancak eleman-eleman çarpım mümkündür. (.* ile ) a değişkenini grafiğe dökelim: >>plot(a); % Vektörün elemanlarını grafiğe dönüştüren komut. Her komut gibi bu % komutun da farklı kullanımları var(help ten bunlar görülebilir). % Örn: plot(t,a); plot(a,t) ; >>plot(t,a); % plot(a) komutu ile çizilen grafikte yatay eksen, örnek numaralarından % oluşur (Örneğimizde 56 örnek var). Bu komut ile t nin değer % karşılıkları yatay eksende görülür.(örneğin 2*pi=6.28). 6

7 >>grid; % Grafiği daha okunabilir hale getirir. >>stem(a); % Ayrık zamanlı işaretlerin çiziminde genellikle bu komut kullanılır >>plot(t,a); % Tekrar geri dönelim >>grid; >>figure; >>plot(t,c); >>grid; >>figure(1); % Yeni bir boş grafik oluşturur. % 1. figürü etkin hale getirir. Yani bu komut sonrası yazılacak % grafik komutları artık figure 1 i etkiler. Ayrıca mouse ile en son % Click lenen figure etkindir. Grafikler (Etkin olan) ve eksenler isimlendirilebilir: >>title( Grafik 1 ); >>xlabel( t ); >>ylabel( a ); % Grafiğin başlığı % Yatay eksen etiketi % Düşey eksen etiketi Bu işlemler grafik ekranındaki görsel menülerle de yapılabilir. Görelim... Eksenlerin sınırları değiştirilebilir: Bu konu hakkında yardım alalım. Komutumuz axis( ). Bu amaçla komut satırında da help kullanılabilir. >>help axis >>figure(1); >>axis([ ]); >>axis([ ]); Birden çok karşılaştırmalı grafik takımı da oluşturulabilir: >>figure; % Boş bir grafik oluştur >>subplot(1,2,1); % Grafik ekranını 1X2 lik bir matris şeklinde alt grafiklere böler. % Ve 1. alt grafiği kullanım için etkin hale getirir. >>plot(t,a); >>subplot(1,2,2); % Subplot zaten hazırda varsa ilgili grafiği etkin hale getirir % (Burada ikinci olarak yazılan subplot komutu hazırdaki subplot % yapısına uygun değilse varolan alt grafikler kaldırılır ve yeni % komuta göre subplot yapısı yeniden oluşur ). >>plot(t,c); >>title( ikinci grafik ); >>subplot(1,2,1); >>xlabel( Birinci grafigin yatay ekseni ); 7

8 Matlab CASE SENSITIVE dir. a ve A farklı değişkenlere karşılık gelir. Şu ana kadarki tanımlanan değişkenler Workspace adı verilen alanda bulunmaktadır. Workspace teki değişkenlerin hangileri olduğu ve kapladıkları bellek alanları detaylı olarak görülebilir: >>whos; Ayrıca bu değişkenler sonraki çalışmalar için saklanabilir (değişkenlerin saklanıp ihtiyaç durumunda tekrar program çalışma ortamına aktarılması amacıyla genelde.mat uzantılı dosyalar kullanılır). MATLAB Demo larının önemli uygulama ipuçları vermesi bakımından incelenmesinde büyük fayda var (MATLAB Help ten demolar incelenebilir). Dosya giriş çıkış işlemleri de kolaylıkla yapılabilir: >>dizi=1:250; >>dizi >>help save >>save cikis.dat dizi; % Artım değeri girilmemişse 1er 1er artım verilir. % Değişkenlerin dosyalara yazılması ile ilgili yardım alalım. % c:/matlabr12/work ** klasöründe cikis.dat dosyasına % (dosya mevcut değilse oluşturarak) dizi değişkenimizin % değerlerini yazar. Dosyanın içeriğini görelim... Notepad ile görülebilir halde değil. Nedeni, değişkenin dosyaya ASCII formatında yazılmamış olması. ÇÖZÜM: >>save cikis.dat dizi -ascii; % Bu kadar kolay!!! Dosyanın içeriğini görelim... cıkıs.dat dosyasındaki değerleri takrar çalışma ortamımıza(workspace) alalım: >>load cikis.dat x ascii; >>x **: c:/matlabr12/work klasörü programın default olarak çalıştığı klasör. Yani kendini o klasörde sanıyor. Ve tüm otomatik dosya işlemlerini(dosya oluşturma,kaydetme, vs...) o klasör altında yapıyor. Etkin klasörü değiştirme imkanımız da var. Görelim... 8

9 M-File: Command Window ile işlemler adım adım gerçekleştirilebiliyordu. Ardarda ve otomatik olarak yapılması gereken komut dizileri tıpkı diğer programlama dillerindeki gibi MATLAB de de otomatik olarak M-File lar yardımı ile çalıştırılabiliyor. Diğer programlama dillerindeki gibi dedim çünkü bu yönü ile MATLAB bir programlama dili de sayılabilir. M-File komut dizileri veya fonksiyonlar veya döngüler içerebilen.m uızantılı dosyalardır. Her kullanıcı amacına göre M-File oluşturabileceği gibi program ile birlikte gelen veya diğer kullanıcıların hazırladığı ve TOOLBOX adı verilen dosya grubunun da M- File larını kullanabilir. Bu özellik, kullanıcılara büyük bir kullanım esnekliği sağlıyor. 2 Tür M-File hazırlanabilir: *Komut Metni (Command Script) *Fonksiyon Komut Metinleri giriş parametresi almaz veya çıkışa değerler döndürmezler. Yanlızca doğrudan gerçeklenebilen komutları çalıştırırlar. Fonksiyon türü M-File lar Tıpkı C Programlarındaki Return komutunun yaptığı gibi Workspace a değerler döndürebilir veya Workspace ten fonksiyon parametrelerini alabilir. M-File içinde başka bir M-File kullanılabilir (uygun düzenlemeler ile). Bir M-File oluşturalım: function [h]=tutor(t); Çıkış parametresi (Return value) h=sin(3*t)./t; for i=1:201; if h(i)>0 h(i)=2*h(i); else h(i)=-2*h(i); end end plot(t,h); Giriş değer(ler)i (Input Argument(s)) % t değişkeni M-File içinde tanımlanabileceği gibi bizim % örneğimizdeki gibi Command Window dan da % parametre olarak alınabilir. h, fonksiyonun döndürdüğü % parametredir. Fonksiyon içinde oluşturulur ve değeri % Command Line a bu yolla aktarılabilir. % işareti açıklama koymak amacıyla konur. Program % işaretinin sağında yazan şeyleri komut olarak dikkate almaz. % M-File lar isimleri ile çağırılıp çalıştırılır!!! % if döngüsü sonu % for döngüsü sonu 9

10 % M-File bitti!! Dosyayı tutor.m olarak kaydedip komut satırına geri dönelim: >>t=0:pi/100:2*pi; >>w=tutor(t); % tanımlanan t değişkenini alıp h değerini hesaplıyor, bu değeri % M-File içindeki komut yardımı ile çizdiriyor. Hesaplanmış olan % h vektörünü w vektörüne atıyor. Görelim: >>w MATLAB, C programlama dili ile oldukça benzerlik gösteren bir komut setine sahiptir. Çeşitli : ***Birim Basamak Fonksiyonunun inline fonksiyonu yardımı ile oluşturulması: >>u=inline( t>=0 ); % parantez içindeki koşul (parametre için geçerli koşul) % çerçevesinde u(t) oluşturuyor. t değişkeninin önceden % tanımlanması şart değil (Fonksiyon object oluşturuluyor % inline komutu ile) >>t=linspace(-2,10,100); >>plot(t,u(t-3)+u(t-5)); >>axis([ ]); >>figure; >>t=linspace(-2,10,1000); >>plot(t,u(t-3)+u(t-5)); % 1 ve 2. grafik arasındaki farka dikkat!! >>axis([ ]); ***Kronecker delta fonksiyonunun ( δ(n) ) inline fonksiyonu ile oluşturulması (Not: MATLAB Dirac Delta Fonksiyonu δ(t) yi oluşturamaz): >>delta=inline( n==0 ); >>n=0:10; >>x=delta(n-1)+2*u(n-3); >>stem(n,x) ***Sayısal İşaret İşleme (DSP) ve diğer konularda sıkça rastlanan bazı komutlar: >>help conv >>help filter >>help roots >>help fft 10

11 >>help sum ***Sembolik İşlemler : 1 ate t dt integralini sembolik olarak hesaplatalım: >>int( a*t*exp(-t), t,1,inf) % Sonuç Hazır!! ***MATLAB den Ses Kartına Sayısal Veri Gönderimi: Ses kartına sahip bilgisayarlarda sound komutu ile ayrık zamanlı işaretleri ses kartına gönderebiliyor ve bu işaretler analog işaretlere dönüştürülüp duyabileceğimiz sesler haline gelebiliyor örnekleme hızında ve 0.5 sn uzunluğunda 1 khz frekansına sahip sinüsoidal bir işaret oluşturalım ve bunu ses kartına gönderelim: >>fs=8192; >>f=1000; >>n=1:(0.5*fs); >>x=sin(2*pi*f*n/fs); >>sound(x,fs) % Kontrol tamamen sizde! Bir Komut Metni (script) şeklinde M-File oluşturalım: fs=8192; f=1000; n=1:(0.5*fs); x=sin(2*pi*f*n/fs); sound(x,fs); for i=1: end sound(x,fs); for i=1: end fs=8192; f=1000 n=1:0.6*fs; x=sin(2*pi*f*n/fs); sound(x,fs); %M File Sonu! 11

12 Dosyayı script.m olarak kaydedip komut satırına geri dönelim: >>script % Biraz nostaljik oldu... Programın Çeşitli Uygulama Alanları: İşaret İşleme(FFT, Image Processing, Audio, Speech Processing, Statistical and Adaptive Signal Processing vs...) Devre ve Sistem Analizi(Konvolüsyon, Transfer Fonksiyonu gösterilimleri ve hesaplamaları, Sistemlerin çeşitli cevaplarının hesabı -Step Response,Frequency Response, Durum Denklemleri gösterilimi ve çözümleri vs...) Analog ve Sayısal Filtre Tasarımı Sistem ve Kontrol Müh. Uygulamaları (Otomatik Kontrol Sistemleri, Robotik Simülasyon, Sistem Modelleme ve Simülasyonu,Root Locus Uygulamaları vs... ) PID Kontrol İstatistik Matlab 6.0 ile Birlikte Kullanılabilecek Birçok Araç ve TOOLBOX Var: Simulink Stateflow Real-Time Workshop CDMA Reference Blockset Communications Toolbox Communications Blockset Control System Toolbox Data Acquisition Toolbox Database Toolbox Datafeed Toolbox Dials and Gauges Blockset DSP Blockset Filter Design Toolbox Financial Toolbox Financial Derivatives Toolbox Financial Time Series Toolbox Fixed-Point Blockset Fuzzy Logic Toolbox GARCH Toolbox (Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity) Image Processing Toolbox Instrument Control Toolbox Mapping Toolbox MATLAB C/C++ Math Library Motorola DSP Developer's Kit Model Predictive Control Toolbox Mu Analysis And Synthesis Toolbox 12

13 Nonlinear Control Design Blockset Neural Network Toolbox Optimization Toolbox Partial Differential Equations (PDE) Toolbox Power System Blockset Requirements Management Interface Report Generator Robust Control Toolbox Signal Processing Toolbox Spline Toolbox Statistics Toolbox Symbolic Math Toolbox System Identification Toolbox Wavelet Toolbox xpc Target Bu liste ve şu ana kadar söylediklerimiz MATLAB in kullanım alanının ne kadar geniş olduğunu açıkça gösteriyor. Uygulama çeşitliliği kullanıcının hayal gücü ile sınırlı! 13

14 Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var: Olanakların bu kadar hazır olarak önümüze sunulması bazı tehlikeleri de beraberinde getiriyor. Örneğin az önce de gördüğümüz gibi program integrali bile alıp sonucu hazır olarak önümüze sunabilecek düzeyde (sembolik olarak). Bu imkan bize integralin kağıt üzerinde nasıl alındığını, integral alma yöntemlerini unutturmamalı. İntegral konusunda olmasa da, ağırlıklı olarak bir tüketici toplumu olduğumuzdan bu tür sıkıntıları başka birçok alanda çekiyoruz aslında. Sonuç olarak, MATLAB gibi çok fonksiyonel ve faydalı araçların biz mühendislere üretkenliğimizi ve verimimizi artırıcı yönde katkıda bulunmasını diliyorum. Bu düşünce sistemi ile, gerçekten üretebilen, karşılaştığı sorunları en etkin biçimde çözebilen dinamik, kaostan ve sıkıntılardan uzak bir toplum olma yolunda büyük bir adım atabiliriz. Önemli Not: Kopya yazılım kullanmaktan kaçının! Hatırlatma: Önümüzdeki haftalarda çeşitli mühendislik alanlarında MATLAB programı aracılığında ciddi uygulamalar yürüten insanlar gerçekleştirdikleri çalışmaları, elde ettikleri sonuçları ve edindikleri tecrübeleri bizimle paylaşacaklar. İlanları takip etmeye devam ediniz. TEŞEKKÜRLER Yeditepe Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Kasım 2002 Özel Teşekkür : Sn. Deniz Pazarcı ve Erhan Küçükgüzel e sağladıkları dökümanlar ve katkıları için teşekkür ederim. Arş. Gör. Muharrem Tümçakır 14

MATLAB Semineri. EM 314 Kontrol Sistemleri 1 GÜMMF Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. 30 Nisan / 1 Mayıs 2007

MATLAB Semineri. EM 314 Kontrol Sistemleri 1 GÜMMF Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. 30 Nisan / 1 Mayıs 2007 MATLAB Semineri EM 314 Kontrol Sistemleri 1 GÜMMF Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü 30 Nisan / 1 Mayıs 2007 İçerik MATLAB Ekranı Değişkenler Operatörler Akış Kontrolü.m Dosyaları Çizim Komutları Yardım Kontrol

Detaylı

MatLab. Mustafa Coşar mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar

MatLab. Mustafa Coşar mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar MatLab Mustafa Coşar mustafacosar@hitit.edu.tr http://web.hitit.edu.tr/mustafacosar Sunum Planı MatLab Hakkında Ekran Yapısı Programlama Yapısı Matlab da Programlamaya Giriş Sorular MatLab Hakkında MatLab;

Detaylı

Bilgisayar Programlama MATLAB

Bilgisayar Programlama MATLAB What is a computer??? Bilgisayar Programlama MATLAB Prof. Dr. İrfan KAYMAZ What Konular is a computer??? MATLAB ortamının tanıtımı Matlab sistemi (ara yüzey tanıtımı) a) Geliştirme ortamı b) Komut penceresi

Detaylı

Bilgisayar Programlama

Bilgisayar Programlama Bilgisayar Programlama M Dosya Yapısı Kontrol Yapıları Doç. Dr. İrfan KAYMAZ Matlab Ders Notları M-dosyası Genel tanıtımı : Bir senaryo dosyası (script file) özel bir görevi yerine getirmek için gerekli

Detaylı

Matlab da Dizi ve Matrisler. Mustafa Coşar

Matlab da Dizi ve Matrisler. Mustafa Coşar Matlab da Dizi ve Matrisler Mustafa Coşar MATLAB Değişkenleri Matlab da değişkenler; skaler, dizi(vektör), matris veya metin (string) türünde olabilirler. Örnek olarak: a=1; b=-3.2e3; c=22/5; metin= mustafa

Detaylı

MATLAB. Grafikler DOÇ. DR. ERSAN KABALCI

MATLAB. Grafikler DOÇ. DR. ERSAN KABALCI MATLAB Grafikler DOÇ. DR. ERSAN KABALCI Matlab yüksek seviyede grafik oluşturulabilir. Matlab ile çizilebilecek grafikler; Dikdörtgen (x-y) ve 3 boyutlu çizgi grafikleri Ağ (mesh) ve yüzey grafikleri Çubuk

Detaylı

MATLAB DA SAYISAL ANALİZ DOÇ. DR. ERSAN KABALCI

MATLAB DA SAYISAL ANALİZ DOÇ. DR. ERSAN KABALCI MATLAB DA SAYISAL ANALİZ DOÇ. DR. ERSAN KABALCI Konu Başlıkları Lineer Denklem Sistemlerinin Çözümü İntegral ve Türev İntegral (Alan) Türev (Sayısal Fark ) Diferansiyel Denklem çözümleri Denetim Sistemlerinin

Detaylı

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK. İlhan AYDIN

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK. İlhan AYDIN BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK İlhan AYDIN SIMULINK ORTAMI Simulink bize karmaşık sistemleri tasarlama ve simülasyon yapma olanağı vermektedir. Mühendislik sistemlerinde simülasyonun önemi

Detaylı

1. GİRİŞ 1.1. GENEL BAKIŞ 1.2. KULLANICI ARAYÜZÜ

1. GİRİŞ 1.1. GENEL BAKIŞ 1.2. KULLANICI ARAYÜZÜ 1. GİRİŞ 1.1. GENEL BAKIŞ MATLAB (MATrix LABoratory) sayısal hesaplama ve dördüncü nesil programlama dilidir. MathWorks firması tarafından geliştiriliyor. MATLAB; - matris işlenmesine, - fonksiyonlar ve

Detaylı

http://alikoker.name.tr MATLAB

http://alikoker.name.tr MATLAB MATLAB MATLAB; (MATrix LABoratory); ilk defa 1985'de C.B Moler tarafından matematik ve özellikle de matris esaslı matematik ortamında kullanılmak üzere geliştirilmiş etkileşimli bir paket programlama dilidir.

Detaylı

Internet Programming II. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 Bahar Yarıyılı

Internet Programming II. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 Bahar Yarıyılı Internet Programming II Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 Bahar Yarıyılı Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU 11-14 May. 2014 Form Form İşlemleri Tarayıcıdan bilgi alarak işlem gerçekleştirme FORM elemanları

Detaylı

AST415 Astronomide Sayısal Çözümleme - I. 7. Grafik Çizimi

AST415 Astronomide Sayısal Çözümleme - I. 7. Grafik Çizimi AST415 Astronomide Sayısal Çözümleme - I 7. Grafik Çizimi Bu derste neler öğreneceksiniz? Python'la şekildekine benzer grafikler çizmeyi öğreneceksiniz! MATPLOTLIB.PYPLOT Modülü Python da grafik çizmek

Detaylı

SPSS (Statistical Package for Social Sciences)

SPSS (Statistical Package for Social Sciences) SPSS (Statistical Package for Social Sciences) SPSS Data Editor: Microsoft Excel formatına benzer satır ve sütunlardan oluşan çalışma sayfası (*sav) Data Editör iki arayüzden oluşur. 1. Data View 2. Variable

Detaylı

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1 Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net http://www.serkanaksu.net/ 1 JavaScript JavaScript Nedir? Nestcape firması tarafından C dilinden esinlenerek yazılmış, Netscape Navigator 2.0 ile birlikte

Detaylı

Göstericiler (Pointers)

Göstericiler (Pointers) C PROGRAMLAMA Göstericiler (Pointers) C programlama dilinin en güçlü özelliklerinden biridir. Göstericiler, işaretçiler yada pointer adı da verilmektedir. Gösterici (pointer); içerisinde bellek adresi

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA VE FİZİKTE PROGRAMLAMA DERSLERİ İÇİN MATLAB ÇALIŞMA NOTLARI. Mehmet ÖZKAN

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA VE FİZİKTE PROGRAMLAMA DERSLERİ İÇİN MATLAB ÇALIŞMA NOTLARI. Mehmet ÖZKAN BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA VE FİZİKTE PROGRAMLAMA DERSLERİ İÇİN MATLAB ÇALIŞMA NOTLARI Mehmet ÖZKAN input:bu komut kullanıcıdan veri girişi istiğinde kullanılır. Etkin ve etkileşimli bir program yazımında

Detaylı

Şekil 2.23: Window menüsü ve elemanları

Şekil 2.23: Window menüsü ve elemanları 2.2.3.1. Window (Pencere) Menüsü Elemanları Şekil 23 de window menüsü elemanları gösterilmiştir. Şekil 2.23: Window menüsü ve elemanları Sayfalar arasında geçiş için kullanılır. Sayfa adlarının yanlarında

Detaylı

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ VERİ TABANI ve YÖNETİMİ Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2 BÖLÜM -10- FONKSİYONLAR 3 Giriş Geçen haftaki derslerimizde Görünümleri (View) ve Stored Procedure (SP) leri öğrendik. Bu hafta

Detaylı

AKT 305 Aktüeryal Yazılımlar Ödev 1 Yanıtları Soru 1. Create a vector x with the elements...

AKT 305 Aktüeryal Yazılımlar Ödev 1 Yanıtları Soru 1. Create a vector x with the elements... AKT 305 Aktüeryal Yazılımlar Ödev 1 Yanıtları Soru 1. Create a vector x with the elements... a. 2, 4, 6, 8,...,10 >> [2:2:10] 2 4 6 8 10 b. 10, 8, 6, 4, 2, 0, -2, -4 >> [10:-2:-4] 10 8 6 4 2 0-2 -4 c.

Detaylı

Bilgisayar Programlama MATLAB

Bilgisayar Programlama MATLAB What is a computer??? Bilgisayar Programlama MATLAB M-dosya yapısı Kontrol yapıları Prof. Dr. İrfan KAYMAZ What M-dosya is a computer??? yapısı Bir senaryo dosyası (script file) özel bir görevi yerine

Detaylı

Grafik Komutları. Grafik Türleri plot: çizgisel grafikler bar: sütun bar şeklindeki grafikler stem: sütun çizgisel grafikler pie: pasta grafikleri

Grafik Komutları. Grafik Türleri plot: çizgisel grafikler bar: sütun bar şeklindeki grafikler stem: sütun çizgisel grafikler pie: pasta grafikleri Matlab Grafikler Grafik Türleri Grafik Komutları Grafik Türleri plot: çizgisel grafikler bar: sütun bar şeklindeki grafikler stem: sütun çizgisel grafikler pie: pasta grafikleri Yardımcı Komutlar hold

Detaylı

Bilgisayar Programlama MATLAB

Bilgisayar Programlama MATLAB What is a computer??? Bilgisayar Programlama MATLAB ler Prof. Dr. İrfan KAYMAZ What is a computer??? MATLAB de GRAFİK İŞLEMLERİ MATLAB diğer programlama dillerine nazaran oldukça güçlü bir grafik araçkutusuna

Detaylı

Özyineleme (Recursion)

Özyineleme (Recursion) C PROGRAMLAMA Özyineleme (Recursion) Bir fonksiyonun kendisini çağırarak çözüme gitmesine özyineleme (recursion), böyle çalışan fonksiyonlara da özyinelemeli (recursive) fonksiyonlar denilir. Özyineleme,

Detaylı

ELN3052 OTOMATİK KONTROL MATLAB ÖRNEKLERİ - 2 TRANSFER FONKSİYONU, BLOK ŞEMA VE SİSTEM BENZETİMİ UYGULAMALARI:

ELN3052 OTOMATİK KONTROL MATLAB ÖRNEKLERİ - 2 TRANSFER FONKSİYONU, BLOK ŞEMA VE SİSTEM BENZETİMİ UYGULAMALARI: ELN35 OTOMATİK KONTROL MATLAB ÖRNEKLERİ - TRANSFER FONKSİYONU, BLOK ŞEMA VE SİSTEM BENZETİMİ UYGULAMALARI: Control System Toolbox içinde dinamik sistemlerin transfer fonksiyonlarını tanımlamak için tf,

Detaylı

Bilgisayar Programlama MATLAB

Bilgisayar Programlama MATLAB Bilgisayar Programlama MATLAB Grafik İşlemleri Doç. Dr. İrfan KAYMAZ MATLAB Ders Notları MATLAB de GRAFİK İŞLEMLERİ MATLAB diğer programlama dillerine nazaran oldukça güçlü bir grafik araçkutusuna (toolbox)

Detaylı

MAK1010 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI

MAK1010 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI .. MAK MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI Polinom MATLAB p=[8 ] d=[ - ] h=[ -] c=[ - ] POLİNOMUN DEĞERİ >> polyval(p, >> fx=[ -..9 -. -.9.88]; >> polyval(fx,9) ans =. >> x=-.:.:.; >> y=polyval(fx,;

Detaylı

C Programlama Dilininin Basit Yapıları

C Programlama Dilininin Basit Yapıları Bölüm 2 C Programlama Dilininin Basit Yapıları İçindekiler 2.1 Sabitler ve Değişkenler......................... 13 2.2 Açıklamalar (Expresions)........................ 14 2.3 İfadeler (Statements) ve İfade

Detaylı

1 JAVASCRIPT NEDİR? 1

1 JAVASCRIPT NEDİR? 1 İÇİNDEKİLER IX İÇİNDEKİLER 1 JAVASCRIPT NEDİR? 1 2 TEST ORTAMINI TANIMAK (FİREFOX VE FİREBUG) 5 Firefox 6 Firebug 8 CSS Sekmesi 10 DOM Sekmesi 11 Net ve Çerezler Sekmeleri 11 Script Sekmesi 11 Konsol Sekmesi

Detaylı

GNUPLOT ÇİZİM PROGRAMI

GNUPLOT ÇİZİM PROGRAMI GNUPLOT ÇİZİM PROGRAMI İlkay TÜRK ÇAKIR SANAEM- TAEK HPFBO-Çukurova Üniversitesi GENEL ÖZELLİKLER -I Taşınabilir bilimsel bir görselleştirme programıdır. Gnuplot fonksiyonların ve verilerin grafigini komut

Detaylı

İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER KODLAB

İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER KODLAB İÇİNDEKİLER IX İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 1 Kitabın Amacı 1 Algoritmanın Önemi 2 Bilgisayarın Doğuşu ve Kullanım Amaçları 3 Programlama Dili Nedir? 3 Entegre Geliştirme Ortamı (IDE) Nedir? 4 2 ALGORİTMA VE AKIŞ

Detaylı

Sembolik Programlama1. Gün. Sembolik Programlama. 20 Eylül 2011

Sembolik Programlama1. Gün. Sembolik Programlama. 20 Eylül 2011 Sembolik Programlama 1. Gün Şenol Pişkin 20 Eylül 2011 Sunum Kapsamı MuPAD İçerik Başlangıç 1. Bölüm: Cebirsel işlemler 2. Bölüm: Denklem çözümleri MuPAD Kısaca MuPAD Bilgisi ve Tarihçesi MuPAD Diğer Araçlar

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ 1. HAFTA 1 AutoCAD, tüm dünyada başta mühendisler ve mimarlar tarafından kullanılan, dünyaca tanınan yazılım firması Autodesktarafından hazırlanan, bilgisayar

Detaylı

Bolum 9. Konu Başlıkları

Bolum 9. Konu Başlıkları Bolum 9 Konu Başlıkları 1.Grafik Arayüz Tasarımı//Pencere Araçları(Widgets) Label Button Enrty Checkbutton Toplevel Listbox Menu Text Bitmap Herhangi bir pencere üzerinde bulunan düğmeler,etiketler,sağa-sola,yukarı-aşağı

Detaylı

FONKSİYONLAR. Gerçek hayattaki problemlerin çözümü için geliştirilen programlar çok büyük boyutlardadır.

FONKSİYONLAR. Gerçek hayattaki problemlerin çözümü için geliştirilen programlar çok büyük boyutlardadır. C PROGRAMLAMA FONKSİYONLAR Gerçek hayattaki problemlerin çözümü için geliştirilen programlar çok büyük boyutlardadır. Daha büyük programlar yazmanın en kolay yolu onları küçük parçalar halinde yazıp sonra

Detaylı

2. BÖLÜM: REGRESYON ANALİZİ

2. BÖLÜM: REGRESYON ANALİZİ 2. BÖLÜM: REGRESYON ANALİZİ Bu bölümde; Basit bir Regresyon Analizi EViews çalışma dosyası oluşturma EViews çalışma dosyasına veri girme EViews ta grup oluşturma EViews ta grafik çizme EViews ta yeni değişken

Detaylı

MATLAB ve Simulink Kullanımına Giriş

MATLAB ve Simulink Kullanımına Giriş MATLAB ve Simulink Kullanımına Giriş Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Hazırlayan: Arş.Gör. Barış DOĞAN baris@marmara.edu.tr MATLAB Nedir? MATLAB, bilim ve mühendislik

Detaylı

ASP.NET ile Bir Web Sitesi Oluşturma

ASP.NET ile Bir Web Sitesi Oluşturma 29,30 Eylül 2011 ASP.NET ile Bir Web Sitesi Oluşturma ASP.NET sitesi oluşturmak için File menüsündeki, New açılır listesindeki, Web Site komutuna tıklıyoruz Açılan pencereden C# içindeki ASP.NET Web Site

Detaylı

Yukarıdaki fonksiyonun anlamı: Bulunulan hücreye, B2 hücresinden B17 hücresine kadar olan hücreleri toplam ve yaz.

Yukarıdaki fonksiyonun anlamı: Bulunulan hücreye, B2 hücresinden B17 hücresine kadar olan hücreleri toplam ve yaz. DERS 14: FONKSİYONLAR (İŞLEVLER) Amaçlar: -Fonksiyon Sınıflamasını Tanımak. -Fonksiyonları Kullanmak. -Fonksiyon Sihirbazını Kullanmak. I. FONKSİYONLAR NE İŞE YARAR? Daha önceki haftalarda da Microsoft

Detaylı

UYGULAMA 1 SPSS E GİRİŞ. SPSS; File, Edit, View, Data, Transform, Analyze, Graphs, Utilities, Window, Help adlı 10 adet program menüsü içermektedir.

UYGULAMA 1 SPSS E GİRİŞ. SPSS; File, Edit, View, Data, Transform, Analyze, Graphs, Utilities, Window, Help adlı 10 adet program menüsü içermektedir. 1 UYGULAMA 1 SPSS E GİRİŞ SPSS; File, Edit, View, Data, Transform, Analyze, Graphs, Utilities, Window, Help adlı 10 adet program menüsü içermektedir. Bu menülerin işlevleri ve alt menüleri ile komutları

Detaylı

SIMAN KULLANIM KILAVUZU

SIMAN KULLANIM KILAVUZU SIMAN KULLANIM KILAVUZU Önder Öndemir SIMAN Simülasyon programı Model Çatı ve Deneysel Çatı olmak üzere iki kısımdan oluşur. Model çatı genel itibariyle modullerin ve işlem bloklarının yazıldığı kısımdır.

Detaylı

13 Aralık 2007. Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL. Đlgili Modül/ler : Raporlar. Kullanıcı Tanımlı Raporlar Bölümünden Yapabildiklerimiz

13 Aralık 2007. Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL. Đlgili Modül/ler : Raporlar. Kullanıcı Tanımlı Raporlar Bölümünden Yapabildiklerimiz 13 Aralık 2007 Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL Đlgili Modül/ler : Raporlar KULLANICI TANIMLI RAPORLAR Kullanıcı Tanımlı Raporlar Bölümünden Yapabildiklerimiz Kendi isteklerinize özel rapor tasarımları

Detaylı

SAYISAL KONTROL 2 PROJESİ

SAYISAL KONTROL 2 PROJESİ SAYISAL KONTROL 2 PROJESİ AUTOMATIC CONTROL TELELAB (ACT) ile UZAKTAN KONTROL DENEYLERİ Automatic Control Telelab (ACT), kontrol deneylerinin uzaktan yapılmasını sağlayan web tabanlı bir sistemdir. Web

Detaylı

Kullanıcı Dökümanı. Flash B2B. Versiyon 0.1

Kullanıcı Dökümanı. Flash B2B. Versiyon 0.1 Kullanıcı Dökümanı Flash B2B Versiyon 0.1 12 Kasım 2004 Geçmiş Değişiklikler İsim Tarih Değişiklik Nedeni Versiyon İçindekiler GEÇMİŞ DEĞİŞİKLİKLER... 2 1. KURULUM... 4 2. KULLANIM... 5 2.1. MAP OLUŞTURMA...

Detaylı

2013-14 GÜZ YY. - MKT103 - GÖRSEL PROGRAMLAMA DERSİ - ARA SINAVI

2013-14 GÜZ YY. - MKT103 - GÖRSEL PROGRAMLAMA DERSİ - ARA SINAVI 2013-14 GÜZ YY. - MKT103 - GÖRSEL PROGRAMLAMA DERSİ - ARA SINAVI KOÜ Mekatronik Mühendisliği Bölümü/MKT-103-Görsel Programlama Dersi - Ara Sınav J-grubu Ad-Soyad:...No:... J GRUBU-süre:70dk 1.) Aşağıdaki

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Rastgele Değişkenlerin Dağılımları I Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Ders konusu Bu derste; Rastgele değişkenlerin tanımı ve sınıflandırılması Olasılık kütle fonksiyonu Olasılık yoğunluk

Detaylı

Bu soruda eğik şekilde belli bir hızda ve değişik açılarda atılan ve sonrasında yerden seken bir topun hareketini ifade eden kod yazılacaktır.

Bu soruda eğik şekilde belli bir hızda ve değişik açılarda atılan ve sonrasında yerden seken bir topun hareketini ifade eden kod yazılacaktır. ÖDEV 1 Aşağıdaki soruları çözerek en geç 23 Şubat 2014 Pazar günü saat 23:59'a kadar bana ve dersin asistanına ilgili dosyaları eposta ile gönderin. Aşağıda hem soruların açıklaması, hem de sizlere yol

Detaylı

Ders 1 : MATLAB Programlama Ortamı

Ders 1 : MATLAB Programlama Ortamı Ders 1 : MATLAB Programlama Ortamı Kapsam MATLAB Kullanıcı Arayüzü : Menüler ve Pencereler Gelişmiş Bir Hesap Makinesi Olarak MATLAB Temel Matematiksel Fonksiyonlar M-Dosyaları : Scriptler ve Fonksiyonlar

Detaylı

Değişken atama Kullanıcıdan veri girişi istendiğinde kullanılır. 1. Bir değişkene değer atama (örn: a=4 gibi) 2. Klavyeden veri girme

Değişken atama Kullanıcıdan veri girişi istendiğinde kullanılır. 1. Bir değişkene değer atama (örn: a=4 gibi) 2. Klavyeden veri girme Değişken atama Kullanıcıdan veri girişi istendiğinde kullanılır 1. Bir değişkene değer atama (örn: a=4 gibi) 2. Klavyeden veri girme 3. Bilgisayar belleğinde saklanan verileri bir dosyadan okumak 1. Bir

Detaylı

C Konsol ve Komut Satırı

C Konsol ve Komut Satırı C Konsol ve Komut Satırı Öğr. Gör. M. Ozan AKI Rev 1.0 C:\> Konsol ekranı, işletim sistemi ve dosya yönetiminin metin tabanlı yönetilebilmesini sağlayan arabirimdir. Windows işletim sistemi ortaya çıkmadan

Detaylı

MATLAB MATLAB MAT LAB MAT LAB MATLAB

MATLAB MATLAB MAT LAB MAT LAB MATLAB MATLAB 1.DERS MATLAB MATLAB, bilim adamları ve mühendislere, Fortran ve C gibi gelenekselleşmiş dillerde program yazmaksızın, matrislere dayalı problemleri çözmede kullanılmak üzere bir sayısal hesaplama

Detaylı

CODEIGNITER SEMINERI KÜTÜPHANE YAZMA GÜVENLIK ÖNLEMLERI CODEIGNITER 2.0

CODEIGNITER SEMINERI KÜTÜPHANE YAZMA GÜVENLIK ÖNLEMLERI CODEIGNITER 2.0 CODEIGNITER SEMINERI KÜTÜPHANE YAZMA GÜVENLIK ÖNLEMLERI CODEIGNITER 2.0 Özgür Web Teknolojileri Günleri 2010 Yeditepe Üniversitesi, Airties Salonu 16 Ekim 2010 (14:00 14:45) Fatih BAZMAN (http://codeigniter.gen.tr)

Detaylı

M-Dosyaları. Editor: Kodların yazıldığı kısımdır. Uzantısı.m olan dosyalarla çalışır.

M-Dosyaları. Editor: Kodların yazıldığı kısımdır. Uzantısı.m olan dosyalarla çalışır. M-Dosyaları Editor: Kodların yazıldığı kısımdır. Uzantısı.m olan dosyalarla çalışır. 1 M-Dosyasının Kullanımı İki çeşit M-dosyası vardır Scripts, Düz metin dosyalarıdır. Giriş ve çıkış argümanları içermeyen

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Sıra Numarası Dersin ön koşulu var mı? *** Dersin önceki eğitim programında eşdeğer bir dersi var mı? **** Kuramsal Uygulama ve Laboratuvar TOPLAM SAAT Ulusal kredi AKTS Kredisi ANKARA ÜNİVERSİTESİ ANADAL

Detaylı

AST409 Astronomide Sayısal Çözümleme. II. Python da Matrisler

AST409 Astronomide Sayısal Çözümleme. II. Python da Matrisler AST409 Astronomide Sayısal Çözümleme II. Python da Matrisler Python da Yardım Alma Seçenekleri Start Programs Python 2.7.5 Python Manuals IDLE Help! (F1) www.python.org/help/ Python Kullanım Kılavuzu Erdem

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Editör Disk 1)Kaynak kodlar editör aracılığı ile oluşturulur. (.c) Kaynak dosya Önişleyici Disk 2)Önişleyici kodlar içerisindeki ilk işleme işini

Detaylı

Kontrol Sistemlerinin Analizi

Kontrol Sistemlerinin Analizi Sistemlerin analizi Kontrol Sistemlerinin Analizi Otomatik kontrol mühendisinin görevi sisteme uygun kontrolör tasarlamaktır. Bunun için öncelikle sistemin analiz edilmesi gerekir. Bunun için test sinyalleri

Detaylı

var Deneme = Sistem.Parametreler[0];

var Deneme = Sistem.Parametreler[0]; ideal SİSTEM, ROBOT, ALGO Yazım için Yardım Kılavuzu - Değişken Tanımlamak - Verileri Okutmak - Veri Hesaplatmak - Listeleri-n Kullanılması - Grafik üzerine Çizdirme - Metotlar Değişken Tanımlamak Yazdığınız

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama Servlet Üst Düzey Programlama-ders01/ 1 Servlet Nedir? Web sayfaları ilk başlarda durağan bir yapıya sahipti ve kullanıcıdan bilgi alarak işlemler yapmıyordu. Zamanın geçmesiyle kullanıcıya

Detaylı

MATLABA GİRİŞ 1. MATLAB. Komut penceresi. MATLAB adı, MATrix LABoratory (Matrix Laboratuarı) kelimelerinden gelir.

MATLABA GİRİŞ 1. MATLAB. Komut penceresi. MATLAB adı, MATrix LABoratory (Matrix Laboratuarı) kelimelerinden gelir. 1. MATLAB MATLAB adı, MATrix LABoratory (Matrix Laboratuarı) kelimelerinden gelir. Matlab, komut temelli bir programdır. Command Window penceresinde» işareti Matlab'ın komut prompt'unu gösterir ve bu işaret

Detaylı

Görsel Programlama DERS 03. Görsel Programlama - Ders03/ 1

Görsel Programlama DERS 03. Görsel Programlama - Ders03/ 1 Görsel Programlama DERS 03 Görsel Programlama - Ders03/ 1 Java Dili, Veri Tipleri ve Operatörleri İlkel(primitive) Veri Tipleri İLKEL TİP boolean byte short int long float double char void BOYUTU 1 bit

Detaylı

Dinamik Kodlama. [X] Fusion@6. [X] Yeni Fonksiyon

Dinamik Kodlama. [X] Fusion@6. [X] Yeni Fonksiyon Dinamik Kodlama Ürün Grubu Kategori Versiyon Önkoşulu [X] Fusion@6 [X] Yeni Fonksiyon @6 Uygulama @6 Serisi ürünlerde, kullanıcı arabirimlerinin her yerine eklenen dinamik kodlama özelliği ile, programın

Detaylı

7) >> >>a=1, b=2??? >>a=1, b=2 I. MATLAB TANITIMI. 1- MATLAB programını başlatın.

7) >> >>a=1, b=2??? >>a=1, b=2 I. MATLAB TANITIMI. 1- MATLAB programını başlatın. I. MATLAB TANITIMI - MATLAB programını aşlatın. - Basit Hesapları asağıdaki şekilde yapailirsiniz. >>a=5, >> =6 >>c=a+, >>d=a* 3-İşlemleri aynı satıra yazmak isterseniz araya mutlaka virgül veya noktalı

Detaylı

BÖLÜM 10 10. KATMAN OLUŞTURMA (LAYER) Command line: Layer (veya transparent komutu için 'Layer kullanın)

BÖLÜM 10 10. KATMAN OLUŞTURMA (LAYER) Command line: Layer (veya transparent komutu için 'Layer kullanın) BÖLÜM 10 10. KATMAN OLUŞTURMA (LAYER) Çizim alanına yeni katmanlar oluşturur. Object Properties toolbar: Format menu: Layer Command line: Layer (veya transparent komutu için 'Layer kullanın) LAYER komutu

Detaylı

20 Mayıs 2013. İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL. İlgili Modül/ler : Muhasebe IV

20 Mayıs 2013. İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL. İlgili Modül/ler : Muhasebe IV 20 Mayıs 2013 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL İlgili Modül/ler : Muhasebe IV İNDİRİLECEK KDV LİSTESİ İndirilecek KDV Listesi raporu özellikle ihraç kayıtlı mal satan, ihracat yapan, yatırım

Detaylı

Adım Adım SPSS. 1- Data Girişi ve Düzenlemesi 2- Hızlı Menü. Y. Doç. Dr. İbrahim Turan Nisan 2011

Adım Adım SPSS. 1- Data Girişi ve Düzenlemesi 2- Hızlı Menü. Y. Doç. Dr. İbrahim Turan Nisan 2011 Adım Adım SPSS 1- Data Girişi ve Düzenlemesi 2- Hızlı Menü Y. Doç. Dr. İbrahim Turan Nisan 2011 File (Dosya) Menüsü Excel dosyalarını SPSS e aktarma Variable View (Değişken Görünümü 1- Name (İsim - Kod)

Detaylı

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş math Kütüphane Fonksiyonları Çok Parametreyle Fonksiyon

Detaylı

PASCAL PROGRAMLAMA DİLİ YAPISI

PASCAL PROGRAMLAMA DİLİ YAPISI BÖLÜM 3 PASCAL PROGRAMLAMA DİLİ YAPISI 3.1. Giriş Bir Pascal programı en genel anlamda üç ayrı kısımdan oluşmuştur. Bu kısımlar bulunmaları gereken sıraya göre aşağıda verilmiştir. Program Başlığı; Tanımlama

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI İşaret akış diyagramları blok diyagramlara bir alternatiftir. Fonksiyonel bloklar, işaretler, toplama noktaları

Detaylı

Veritabanına Giriş. Oğuzhan Ceylan. 19 Eylül 2011

Veritabanına Giriş. Oğuzhan Ceylan. 19 Eylül 2011 Veritabanına Giriş Oğuzhan Ceylan 19 Eylül 2011 Outline Veritabanı MYSQL Mysql Sorgu Komutları Bir veritabanı yaratmak ve kullanmak Veritabanı Veritabanı Verittabanı hangi alanlarda kullanılıyor. Web sitesi

Detaylı

ELN1001 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I

ELN1001 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I ELN1001 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DEPOLAMA SINIFLARI DEĞİŞKEN MENZİLLERİ YİNELEMELİ FONKSİYONLAR Depolama Sınıfları Tanıtıcılar için şu ana kadar görülmüş olan özellikler: Ad Tip Boyut Değer Bunlara ilave

Detaylı

Ekran 1: Ziraat Bankasından alınan Excel formatındaki ZIRAATBANKASI.XLS isimli dosya

Ekran 1: Ziraat Bankasından alınan Excel formatındaki ZIRAATBANKASI.XLS isimli dosya 16 Ocak 2010 Đlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL BANKA EKSTRELERĐ Đlgili Modül/ler : Banka, Cari, Muhasebe BANKA EKSTRELERĐNĐN MUHASEBE, CARĐ VE BANKA FĐŞLERĐNE AKTARILMASI Banka hesap ekstrelerinin

Detaylı

Scream! e gelen veri akışlarından bazılarını diğer bir kurum yada bilgisayarla paylaşmak için kullanılabilir.

Scream! e gelen veri akışlarından bazılarını diğer bir kurum yada bilgisayarla paylaşmak için kullanılabilir. Eş zamanlı Scream! kullanımı Scream!, sismik ağın güçlü bir parçası olacak şekilde tasarlanmıştır. Varsayılan yapılandırma dosyası scream.ini dir ve ilk kullanım sırasında kendini otomatik olarak oluşturur.

Detaylı

-- işareti tek satırlık açıklamalarda kullanılır. Açıklama olarak yazılan satırın önüne konulması yeterlidir.

-- işareti tek satırlık açıklamalarda kullanılır. Açıklama olarak yazılan satırın önüne konulması yeterlidir. T-SQL KODLARİ İÇERİSİNE AÇIKLAMA EKLEME Bir veya daha fazla satırın çalıştırılmasını Önlemek için veya /*... */" ifadeleri kullanılır. -- işareti tek satırlık açıklamalarda kullanılır. Açıklama olarak

Detaylı

Veri Yapıları Laboratuvarı

Veri Yapıları Laboratuvarı 2013 2014 Veri Yapıları Laboratuvarı Ders Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Hakan KUTUCU Lab. Sorumlusu: Arş. Gör. Caner ÖZCAN İÇİNDEKİLER Uygulama 1: Diziler ve İşaretçiler, Dinamik Bellek Ayırma... 4 1.1. Amaç

Detaylı

Yazılım Nedir? 2. Yazılımın Tarihçesi 3. Yazılım Grupları 4 Sistem Yazılımları 4 Kullanıcı Yazılımları 5. Yazılımın Önemi 6

Yazılım Nedir? 2. Yazılımın Tarihçesi 3. Yazılım Grupları 4 Sistem Yazılımları 4 Kullanıcı Yazılımları 5. Yazılımın Önemi 6 ix Yazılım Nedir? 2 Yazılımın Tarihçesi 3 Yazılım Grupları 4 Sistem Yazılımları 4 Kullanıcı Yazılımları 5 Yazılımın Önemi 6 Yazılımcı (Programcı) Kimdir? 8 Yazılımcı Olmak 9 Adım Adım Yazılımcılık 9 Uzman

Detaylı

2 ALGORİTMA VE AKIŞ DİYAGRAMLARI

2 ALGORİTMA VE AKIŞ DİYAGRAMLARI İÇİNDEKİLER IX İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 1 Kitabın Amacı 1 Algoritmanın Önemi 2 Bilgisayarın Doğuşu ve Kullanım Amaçları 3 Programlama Dili Nedir? 3 Entegre Geliştirme Ortamı (IDE) Nedir? 4 2 ALGORİTMA VE AKIŞ

Detaylı

PERKON PDKS Kurulum ve hızlı başlangıç rehberi

PERKON PDKS Kurulum ve hızlı başlangıç rehberi Oluşturma 02.11.2015 Revizyon: 19.01.2016 Rev. No: 03 Yazan: Süleyman FAKİR Düzenleyen: F. DELİRİ PERKON PDKS Kurulum ve hızlı başlangıç rehberi 1) PDKS Kurulumu, Lisans Onaylaması Ve Veri Tabanı Ayarları

Detaylı

Usta Aritmetik Bayi Kontrol Programı Kullanım Kılavuzu (V.1.3.0)

Usta Aritmetik Bayi Kontrol Programı Kullanım Kılavuzu (V.1.3.0) Usta Aritmetik Bayi Kontrol Programı Kullanım Kılavuzu (V.1.3.0) A. Öğretmen Girişi a b c d B. Ana Menü a. Kullanıcı bilgisi : Bu alana yazılacak bilgiyi size Usta Aritmetik firması sağlamaktadır. b. Şifre

Detaylı

Fen ve Mühendislik Uygulamalarında MATLAB

Fen ve Mühendislik Uygulamalarında MATLAB Fen ve Mühendislik Uygulamalarında MATLAB Dosya Yönetimi Fonksiyon Yapısı Doç. Dr. İrfan KAYMAZ MATLAB Ders Notları DOSYA YÖNETİMİ Şu ana kadar bir programda hesaplanan veya elde edilen veriler RAM de

Detaylı

DÖNEM İÇİ NOT GİRİŞİ KULLANMA KILAVUZU

DÖNEM İÇİ NOT GİRİŞİ KULLANMA KILAVUZU DÖNEM İÇİ NOT GİRİŞİ KULLANMA KILAVUZU A) NOT KATEGORİLERİN TANIMLANMASI Not kategorisi formunu kullanmak için akademik portal üzerinden, ( http://newportal.emu.edu.tr) Akademik işler sekmesinin altından,

Detaylı

AVRASYA UNIVERSITY. Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X ) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( )

AVRASYA UNIVERSITY. Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X ) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili ALGORİTMA VE PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X ) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X )

Detaylı

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi. Astronomi ve Uzay Bilimleri. AST206 İstatistik Astronomi Dersi OCTAVE GİRİŞ. Öğr. Gör.

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi. Astronomi ve Uzay Bilimleri. AST206 İstatistik Astronomi Dersi OCTAVE GİRİŞ. Öğr. Gör. Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri AST206 İstatistik Astronomi Dersi OCTAVE GİRİŞ Öğr. Gör. Yahya DEMİRCAN 2012 İçindekiler Octave:... 3 Dosya indirme ve kurulum:... 3 Linux...

Detaylı

LABORATUVAR ÇALIŞMASI 1 - Python a Giriş

LABORATUVAR ÇALIŞMASI 1 - Python a Giriş LABORATUVAR ÇALIŞMASI 1 - Python a Giriş Bu Çalışmanın Amacı Bu çalışmadaki amacımız, kullandığımız sistem ve kullanım hedefimiz için en uygun olan Python sürümünü bilgisayarımıza yükleyerek bilgisayarımızı

Detaylı

SPSS-Tarihsel Gelişimi

SPSS-Tarihsel Gelişimi SPSS -Giriş SPSS-Tarihsel Gelişimi ilk sürümü Norman H. Nie, C. Hadlai Hull ve Dale H. Bent tarafından geliştirilmiş ve 1968 yılında piyasaya çıkmış istatistiksel analize yönelik bir bilgisayar programıdır.

Detaylı

MPLAB IDE ve ISIS ile ASSEMBLY DİLİNDE UYGULAMA GELİŞTİRMEK

MPLAB IDE ve ISIS ile ASSEMBLY DİLİNDE UYGULAMA GELİŞTİRMEK MPLAB IDE ve ISIS ile ASSEMBLY DİLİNDE UYGULAMA GELİŞTİRMEK 1.1 Programın Başlatılması 1.2 Yeni Proje Oluşturma 1.3 MCU Seçimi Yrd.Doç.Dr.Bülent Çobanoğlu 1.4 MCU Programlama Dil Seçimi 1.5 Proje İsmi

Detaylı

Programlama Dilleri. C Dili. Programlama Dilleri-ders02/ 1

Programlama Dilleri. C Dili. Programlama Dilleri-ders02/ 1 Programlama Dilleri C Dili Programlama Dilleri-ders02/ 1 Değişkenler, Sabitler ve Operatörler Değişkenler (variables) bellekte bilginin saklandığı gözlere verilen simgesel isimlerdir. Sabitler (constants)

Detaylı

C 6713 DSK SETİ İLE GERÇEK ZAMANLI KİŞİ AYIRMA

C 6713 DSK SETİ İLE GERÇEK ZAMANLI KİŞİ AYIRMA T.C. İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi C 6713 DSK SETİ İLE GERÇEK ZAMANLI KİŞİ AYIRMA BİTİRME PROJESİ Hazırlayanlar: Z. Burcu KURİL - 1316030069 R. Fatih ÜSTOK - 1316030043 Proje Yöneticisi:

Detaylı

YEDE MAPLE KULLANIM KLAVUZU

YEDE MAPLE KULLANIM KLAVUZU TEMEL SEVİYEDE MAPLE KULLANIM KLAVUZU Maple, bir bilimsel hesap makinesinin yapabildiği her işlemi yapmanın yanında, ya da 3 boyutlu grafik çizme, sembolik hesaplamalar yapabilme ve özel cebirsel operatörlerin

Detaylı

1 Barkomatik Barkod Otomasyon Sistemi 2009-2013

1 Barkomatik Barkod Otomasyon Sistemi 2009-2013 1 Barkomatik Barkod Otomasyon Sistemi 2009-2013 BarkomatikPOS Barkomatik Mucizesi olarak bilinen bilgisayarsız sistemlerimizin kolay ve hızlı kullanım özeliği olan yazılımlarına paralel olarak hazırlanan

Detaylı

Program ile birlikte 4 adet örnek Excel dosyası ve bu dosyaları transfer etmekte kullanılan örnek dizaynlar verilmektedir.

Program ile birlikte 4 adet örnek Excel dosyası ve bu dosyaları transfer etmekte kullanılan örnek dizaynlar verilmektedir. 27 Mayıs 2013 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL İlgili Modül/ler : Veri Aktarma, Muhasebe MUHASEBE FİŞİNE EXCEL DEN FATURA TRANSFERİ Excel de bulunan fatura verilerinin muhasebe fişine toplu olarak

Detaylı

Dersin Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Birol SOYSAL. Sunumları Hazırlayan: Doç. Dr. Bülent ÇAKMAK

Dersin Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Birol SOYSAL. Sunumları Hazırlayan: Doç. Dr. Bülent ÇAKMAK MATLAB de Bilgisayar Programlama Dersin Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. Birol SOYSAL Sunumları Hazırlayan: Doç. Dr. Bülent ÇAKMAK ALT PROGRAMLAR:M-Fonksiyon Yapısı function cikis_ifadesi1, 2,, n =fonksiyon_adi

Detaylı

Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM 206 - Web Programlama ÖDEV 1

Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM 206 - Web Programlama ÖDEV 1 Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM 206 - Web Programlama ÖDEV 1 Son Teslim Tarihi: 5 Mayıs 2014-09:00 (ÖRGÜN) - 19:00 (İKİNCİ) Ödevi Teslim Alacak Olan Asistan:

Detaylı

SİNYALLER VE SİSTEMLERİN MATLAB YARDIMIYLA BENZETİMİ

SİNYALLER VE SİSTEMLERİN MATLAB YARDIMIYLA BENZETİMİ SİNYALLER VE SİSTEMLERİN MATLAB YARDIMIYLA BENZETİMİ 2.1. Sinyal Üretimi Bu laboratuarda analog sinyaller ve sistemlerin sayısal bir ortamda benzetimini yapacağımız için örneklenmiş sinyaller üzerinde

Detaylı

Excel Formüller ve Fonksiyonlar. Yusuf MANSUROĞLU Mühendislik Hizmetleri Müdür Yardımcısı 11.02.2015

Excel Formüller ve Fonksiyonlar. Yusuf MANSUROĞLU Mühendislik Hizmetleri Müdür Yardımcısı 11.02.2015 Excel Formüller ve Fonksiyonlar Yusuf MANSUROĞLU Mühendislik Hizmetleri Müdür Yardımcısı 11.02.2015 Excel de Yapabileceklerimiz Temel aritmetik işlemler (4 işlem) Mantıksal karşılaştırma işlemleri (>,>=,

Detaylı

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay.

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Öğr. Gör. Ayhan KOÇ Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay., 2007 Algoritma ve Programlamaya Giriş, Ebubekir YAŞAR, Murathan Yay., 2011

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 fatihay@fatihay.net www.fatihay.net

Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 fatihay@fatihay.net www.fatihay.net Bilgisayar Programlama Ders 6 Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 fatihay@fatihay.net www.fatihay.net Fonksiyon Prototipleri Fonksiyon Prototipleri Derleyici, fonksiyonların ilk hallerini (prototiplerini)

Detaylı

10 LU SAYISAL SİSTEMİ İLE 2 Lİ SAYISAL SİSTEMİ ARASINDA ÇEVİRİM UYGULAMASI

10 LU SAYISAL SİSTEMİ İLE 2 Lİ SAYISAL SİSTEMİ ARASINDA ÇEVİRİM UYGULAMASI 10 LU SAYISAL SİSTEMİ İLE 2 Lİ SAYISAL SİSTEMİ ARASINDA ÇEVİRİM UYGULAMASI Sayısal Sistemler Sayısal sistem, sayıları temsil eden simgeler için bir yazma sistemi yani matematiksel bir gösterim sistemidir.

Detaylı

Fatura Dosyalarını Yükleme ile ilgili Detaylar. 14 Temmuz 2014

Fatura Dosyalarını Yükleme ile ilgili Detaylar. 14 Temmuz 2014 14 Temmuz 2014 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL İlgili Modül/ler : E-Fatura Gelen e-fatura Dosyalarının Transferi Firmalara tedarikçilerinden veya hizmet aldıkları firmalardan gelen e-faturalar,

Detaylı