Bilimsel Araflt rmalarda Etik D fl Davran fllar: Bir Durum Çal flmas *

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bilimsel Araflt rmalarda Etik D fl Davran fllar: Bir Durum Çal flmas *"

Transkript

1 Ampirik Araflt rma / Empirical Research Bilimsel Araflt rmalarda Etik D fl Davran fllar: Bir Durum Çal flmas * Unethical behaviors in scientific studies lhan Günbay, Gamze Kasalak, Serdar Özçetin Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi, E itim Bilimleri Bölümü, Antalya Özet Lisansüstü ö rencilerinin bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllara iliflkin görüfllerini belirlemeyi ve derinlemesine veriler sunmay amaçlayan bu çal flmada nitel araflt rma yöntemi kullan lm flt r. Bu çal flma, bütüncül tek durum desenli bir durum araflt rmas d r. Araflt rman n çal flma grubunu, y l Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi nde E itim Bilimleri Bölümünde lisansüstü e itim gören yedi gönüllü ö renci oluflturmakt r. Amaçl örneklem yöntemlerinden kolay ulafl labilir durum örneklemesi kullan lm flt r. Araflt rman n veri toplama tekni i bireysel görüflme ve doküman analizidir. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yaklafl m kullan lm flt r. Verilerin kodlan p kategorilendirilmesi aflamas nda NVivo 9.2 paket program kullan lm flt r. Araflt rma sonuçlar bilimsel araflt rmalarda ö renciler; ö retim elemanlar ve kendileri taraf ndan izinsiz sahiplenme, bilimsel araflt rmalar n baflkas na yapt rma, bilginin do rulu unu araflt rmama, verileri sapt rma/de ifltirme ve kad n kimli inin kullan lmas gibi etik d fl davran fllar n sergilendi ini belirtmifllerdir. Kolaya kaçma, ifl çoklu u ve vakit darl, akademik yükselme, bilinçsizlik, eksik bilgilendirme, tembellik, etik d fl çal flmalar n takdir edilmesi ve yetersizlik nedeniyle bu davran fllar gerçekleflmektedir. Dolay s yla bilimin geliflmesini engelleme, bilime güvensizlik, para ve zaman kayb fleklinde bilime zarar verildi i düflünülmektedir. Bu tür davran fllar engellemek için kat l mc lar, etik bilinci oluflturma, sorgulay c l k, etik kurullar oluflturma, ceza verme, ifl yükünün azalt lmas ve görev ayr m n n yap lmas, kontrol mekanizmas oluflturulmas, yay n sürecinin k salt lmas, yaz l mla engelleme, bilgi üretmede yanl fl alg lar n ortadan kald r lmas, ilgi odakl çal flmalar n yap lmas, kiflisel egosundan vazgeçirme ve akran denetimi önerilerinde bulunmufllard r. Anahtar sözcükler: Bilimsel araflt rma, bilimsel araflt rmalardaki etik d - fl davran fllar, etik d fl davran fllar, lisansüstü e itim, yüksekö retim. Abstract This is a qualitative study with a holistic case design. The purpose of this study was to analyze and to present data in details related to the opinions of graduate students about unethical behaviors in the scientific studies. The sample of the study consisted of 7 voluntary graduate students doing their Master of Science at Educational Sciences in academic years. A non-probability sample, which is a purpose sampling strategy, was used. Data were collected with face to face individual interviews and document analysis and were analysed by using content analysis technique. Data analysis process was aided by the use of a qualitative data analysis computer program called NVIVO 9.2. As a result of the findings of the study participants admitted that instructors and they performed unethical behaviours such as plagiarism, having others do their scientific studies, not checking reality of the information, manipulating research data and making use of their feminine gender. The reasons why they performed unethical behaviors were cutting corner, lack of time, intensity of over-work, being promoted in academic career, laziness, unconsciousness, inadequate guiding, the acceptance of unethical studies and self-inadequacy. Those unethical behaviors were thought to be harmful for science as hindering the development of science, not trusting in science, lack of time and money. In order to overcome such kind of unethical behaviors, participants put forward suggestions such as building up ethical consciousness, punishment, questioning, building up ethical boards, decreasing intensity of work, distinguishing in duties, organizing controlling mechanisms, decreasing the time in publication procedures, using software to avoid, abolishing misperceptions in the production of knowledge, doing studies based on their own interests, making one give up selfishness and peer review. Key words: Higher education, master of science education, scientific research, unethical behaviors in scientific researches. letiflim / Correspondence: Uzman Gamze Kasalak Akdeniz Üniversitesi, E itim Fakültesi, E itim Bilimleri Bölümü, E itim Yönetimi ve Denetimi Anabilim Dal, Antalya e-posta: Yüksekö retim Dergisi 2013;3(2): Deomed Gelifl tarihi / Received: May s / May 13, 2013; Kabul tarihi / Accepted: Haziran / June 30, 2013; Çevrimiçi yay n tarihi / Published online: A ustos / August 13, 2013 *Bu çal flma, Lisansüstü Ö rencilerinin Bilimsel Araflt rmalardaki Etik D fl Davran fllara liflkin Görüflleri ismiyle Türkiye ve Orta Do u Amme daresi TODA taraf ndan düzenlenen II. Kamu Eti i Kongresi nde (Ankara, Mart 2013) sözlü bildiri olarak sunulmufltur. Çevrimiçi eriflim / Online available at: doi: /yod Karekod / QR code:

2 lhan Günbay, Gamze Kasalak, Serdar Özçetin Yüksekö retim kurumlar nda bilim eti ine iliflkin çal flmalar son y llarda art fl göstermektedir (Uçak ve Birinci, 2008; Erdem, 2006; Büken, 2006; Uzbay, 2006; Kavakl, 2006; Karluk, 2011; Uluo lu, 2009; Y lmaz, 2012). Bilim eti i, Ongun (2006, s. 89) taraf ndan gerçe i arama çabas içine girmifl olan bilim insanlar n n, içinde yaflad klar toplumlara ve tüm insanl a karfl do ru hareket etmeleri ve onlar yan ltmamalar için uymalar gereken kurallar zinciri olarak tan mlanmaktad r. Di er bir ifade ile bilim eti i, bilim insan n n bilim yaparken uyaca etik talepleri yans tmaktad r (Ayd n, 2010, s. 138). Bilim eti i, bilimsel araflt rma ve yay n eti ini kapsamaktad r. Bilimsel araflt rma eti i, Y lmaz (2012) taraf ndan bilimsel bir araflt rman n planlanmas ndan raporlaflt r lmas na ve sonuçta yay nlanmas na kadar geçen süreçte uyulmas gereken etik kodlar olarak ifade edilmifltir. Tan mlardan yola ç karak etik talepleri yans tmama, uyulmas gereken kurallar zincirini yans tma ve etik kodlara uymama durumlar da bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllard r (Y lmaz, 2012). Alanyaz n incelendi inde bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fl türleri kopya, afl rma (intihal), uydurma, çarp tma, yay n tekrar, dilimleme, destek belirtmeme, haks z yazarl k ve yazar adlar nda de ifliklik yapma ve di er etik ihlaller (ÜAK [Üniversiteler Aras Kurul], 2001; TÜB TAK, 2006; YÖK, 2012, Madde 8) fleklinde s n fland r lm flt r. Sergilenen bu etik d fl davran fllar, Ayd n (2010) a göre bilinçli (bilimsel yan ltma ve yalanc l k) oldu u kadar bilinçsiz (disiplinsiz çal flma) bir flekilde de yap labilir. Dolay s yla lisansüstü e itim sürecinde de ö renciler ve ö retim elemanlar taraf ndan bilinçli ve bilinçsiz bir flekilde bilimsel araflt rmalarda etik d fl davran fllar yap labilir. Bilim eti i hakk nda TÜBA (2002, s. 40) taraf ndan haz rlanan raporda, bilimde etik d fl davran fllar n nedenleri belirtilmifltir. Buna göre ilk neden bilimsel araflt rma e itimi, disiplini ve eti inin yeterli düzeyde ö retilmemesidir. Bilimsel araflt rma e itimi ile bireylere bilimsel tutum ve davran fllar ile araflt rma teknik yeterlikleri kazand r lmas hedeflenmektir (Karasar, 1994, s. 6). Karasar (1994, s. 7) araflt rma yöntemi, istatistik, bilgisayar ile ölçme kavram ve ilkelerini uygulama becerisi, lisansüstü e itimde en yüksek düzeyde oldu unu tan mlamaktad r. Yüksekö retim Kurulu (2007, s ) ö retmen yetifltirme ve e itim fakülteleri ( ) ile ilgili rapor incelendi inde, ö retim y l itibariyle E itim Fakültesi ö retmenlik lisans programlar kapsam nda en erken 3.yar y l ile en geç 7. yar y l içinde Bilimsel araflt rma yöntemleri ve Ölçme ve de erlendirme dersleri verilmektedir. Bilimsel araflt rma yöntemleri dersine iliflkin birçok üniversitenin ders içeri i flu flekilde ifade edilmifltir: Bilim ve temel kavramlar (olgu, bilgi, mutlak, do ru, yanl fl, evrensel bilgi vb.), bilim tarihine iliflkin temel bilgiler, bilimsel araflt rman n yap s, bilimsel yöntemler ve bu yöntemlere iliflkin farkl görüfller, problem, araflt rma modeli, evren ve örneklem, verilerin toplanmas ve veri toplama yöntemleri (nicel ve nitel veri toplama teknikleri), verilerin kaydedilmesi, analizi, yorumlanmas ve raporlaflt r lmas. Bilimsel araflt rma yeterli inin temelleri lisans düzeyinde at lmas na ra men bilimsel araflt rma eti inin yeterli düzeyde ö retilmemesi, ö retilememesi ya da ö renilmemesi bilime zarar veren bir davran flt r. kinci neden, bireyin akademik yükselme ve takdir görmeyle iliflkili olarak toplumdan, üniversiteden ve bilim çevrelerinden yüksekte yer alma duygular d r. Fazla say da yay n yapma ile bilimde sayg nl k aras nda do ru orant l bir iliflkinin var oldu u düflüncesi/yan lg s ise bir baflka nedendir. Dördüncü neden ise, bilim insanlar n n araflt rmalar kapsam nda kendilerine sunulan maddi deste i kaybetmek istememeleridir (TÜBA, 2002, s. 40). Erkufl (2005, s. 182) bilimsel bilginin güvenirli ini sarsan davran fllar n nedenlerini belirtmifl; e itim eksikli i ve bilgisizlik, ekonomik ve yönetsel davran fllar ve psikolojik etmenler fleklinde s - n fland rm flt r. Özellikle ülkemizde bilimsel araflt rma eti ine uyulmamas n n nedenlerini belirten Uzbay (2006, s. 25) bir fley olmaz mant, idare et abi mant ve bak bu seferlik idare ediyorum bir daha olmas n mant ile araflt rma eti ine uymama ve önemsememenin ülkemiz insan na has bir davran fl oldu unu vurgulam flt r. Bilimsel araflt rmalar yapan lisansüstü ö renciler, araflt rmac lar ya da lisansüstü e itimi veren ö retim üyesinin davran fllar n n etik ilkelere uygun davran fllar sergilemesi (Karakütük, 2002, s. 139) bilimin ilerlemesi için önemlidir. Bu süreçte bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllar n engellenebilmesi için çeflitli yasal yapt r mlar vard r. YÖK taraf ndan 2012 y l nda Yüksekö retim Kurulu Bilimsel Araflt rma ve Yay n Eti i Yönergesi ç kart lm flt r. Ülkemizde bu yönerge kapsam nda çeflitli üniversitelerde kendilerine özgü etik kurullar ve yönergeler oluflturulmaktad r. Ayr ca, 2012 y l nda Yüksekö retim kurumlar nda ö renci disiplinleri yönetmeli i ç kart lm flt r. Yönetmelik ve yönergeler incelendi inde ceza ve disiplin yapt r mlar n n oldu u görülmektedir. Böylece araflt rmac lar üzerinde cezan n cayd r c bir etkisi söz konusu olabilir. Herhangi bir yüksekö retim derecesini baflar ile tamamlayan bir kiflinin neleri bilebilece i, neleri yapabilece i ve nelere yetkin olaca n belirlemek amac yla ülkemizde Türkiye Yüksekö retimde Yeterlilik Çerçevesi oluflturulmufltur (YÖK, 2011). Bu çerçevede lisansüstü e itim düzeylerine göre (7. Düzey Yüksek Lisans E itimi Yeterlilikleri ve 8. Düzey Doktora E itimi Yeterlilikleri) akademik a rl kl alana özgü yetkinlikler belirlenmifltir. Etik kavram ile ilgili 7. düzeyde yer alan ö rencilerden Alan ile ilgili verilerin toplanmas, yorumlanmas, uygulanmas ve duyurulmas aflamalar nda toplumsal, bilimsel, 98 Yüksekö retim Dergisi Journal of Higher Education

3 Bilimsel Araflt rmalarda Etik D fl Davran fllar: Bir Durum Çal flmas kültürel ve etik de erleri gözeterek denetleyebilme ve bu de erleri ö retebilme. ve 8. düzeydeki ö rencilerden ise, Alan ile ilgili konularda karfl lafl lan toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik sorunlar n çözümüne katk da bulunabilme ve bu de erlerin geliflimini destekleyebilme. davran fllar n sergilemeleri beklenilmektedir. Kalk nma planlar nda, araflt rma eti inin teflvik edildi i ve önemli görüldü ü anlafl lmaktad r (DPT, 1985; 1990; 2007). Etik ihlaller yüksekö retimde akademik bütünlü ü bozan bir erozyon gibi görüldü ünden (Scott, 2001), bilimin do al afetlerle afl nmamas için bilimsel araflt rman n temellerinin at ld lisansüstü e itimde, ö retim üyelerinin gerekli özeni göstermeleri gerekmektedir. Böylece onlar model alacak bilim uzman ve doktoru adaylar, uygun etik durufl ve de erlere göre yo rulabilirler. Ayr ca, etik ilkeleri ö renme ve bunlar davran fla dönüfltürme lisansüstü ö renim sürecinde ö rencilere kazand r lmas gereken niteliklerin en önemlisidir. Bunun nedeni lisansüstü e itimin yüksek lisans ve doktora ö rencilerine ba ms z ve bireysel çal flma yapabilme yeterli ini kazand rmakt r (Karakütük, 2002, s. 138). Bu araflt rmada, lisansüstü ö rencilerinin bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllara iliflkin görüfllerini belirlemek ve derinlemesine veriler sunmak amac yla flu sorulara cevap aranm flt r: Bilimsel araflt rmalarda sergilenen etik d fl davran fllar nelerdir? Bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllar kimler taraf ndan sergilenmektedir? Bilimsel araflt rmalarda, etik d fl davran fllara niçin baflvurulmaktad r? Yap lma nedenleri nelerdir? Bilimsel araflt rmalarda sergilenen etik d fl davran fllar n bilim alan na verdi i zararlar nelerdir? Bilimsel araflt rmalarda etik d fl davran fllar nas l ortadan kald r labilir? Yöntem Çal flma grubu Bu çal flma bütüncül tek durum desenli bir durum araflt rmas nda nitel bir çal flmad r. Araflt rman n çal flma grubunu, e itim-ö retim y l nda Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi E itim Bilimleri Bölümü E itim Yönetimi ve Denetimi Yüksek Lisans Program nda ö renim gören otuz üç yüksek lisans ö rencisinden yedi gönüllü ö renci oluflturmakt r. Program, E itim-ö retim Y l Güz Yar y l nda yüksek lisans e itimi vermeye bafllam flt r. E itim Bilimleri Bölümünde ilk aç - lan yüksek lisans program oldu u için E itim Yönetimi ve Denetimi program nda araflt rman n yap lmas uygun görülmüfltür. Amaçl örneklem yöntemlerinden kolay ulafl labilir durum örneklemesi kullan lm flt r. Veri toplama arac ve yöntemi Araflt rman n veri toplama tekni i bireysel görüflme ve doküman analizidir. Bireylerin öyküleri, betimleri ve düflünceleri, özetle kiflinin zihindeki kültürel kategorileri tan mlayabilmek için (Türnüklü, 2000, s ) bireysel görüflme; olgu ya da olgulara iliflkin çeflitli kaynaklardan bilgi toplayarak farkl bak fl aç lar ve farkl yaklafl mlar incelenmesine ve sentezlenmesine imkân sa layacak daha zengin ve kapsaml bir ç kar m sa lanmak oldukça önemli (Bafl ve Akturan, 2008, s. 99) görüldü ü için de doküman analizidir tekni i kullan lm flt r. Görüflmelerde yap bak m ndan yar yap land r lm fl aç k uçlu veri toplama arac kullan larak ve ö rencilerin proje ödevleriyle iliflkin dokümanlar incelenerek veriler toplanm flt r. Bireysel görüflmelerde ses kay t cihaz kullan lm flt r. Lisansüstü ö renciler ile görüflmeler yaklafl k 30 dakika sürmüfltür. Verilerin çözümlenmesi Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yaklafl m kullan lm flt r. Lisansüstü ö rencilerinin verdi i yan tlar n s kl - na göre, bafll klar alt nda s n flamalar yap lm flt r. Kat l mc lar n görüflleri do rudan al nt larla desteklenerek analiz edilmifltir. Bunun için veriler öncelikle bilgisayar ortam na aktar lm flt r. Kat l mc lara sorulan sorular ana temalar, bu ana temalara yönelik ö rencilerin görüfl ve önerileri alt temalar olarak kodlanm fl ve kategoriler oluflturularak çözümlemeler yap lm flt r. Verilerin kodlan p kategorilendirilmesi aflamas nda NVivo 9.2 paket program kullan lm flt r. Efl denetleme (uzman incelemesi), uzun süreli çal flmalar ve kat l mc teyidi gibi stratejileri kullan larak geçerlik ve güvenirlik sa lanm flt r. Etik prosedür Araflt rma süresince gizlilik esaslar na ba l kal nm flt r. Görüflmeye geçmeden önce kat l mc lara araflt rman n amac hakk nda bilgi verilmifltir. Araflt rmaya kat l mlar n n gönüllülük esas na dayal olarak gerçeklefltirilece i belirtilmifltir. Araflt rmada hiçbir surette isimlerinin geçmeyece i ve kodlanaca söylenilmifltir. Bu sayede araflt rman n gizlili i ve güvenli i konusunda kat l mc lara güven verilmifltir. Kat l mc - lar n görüflmenin kaydedilmesi konusunda hem fikir olmalar ve araflt rmaya gönüllü olarak kat lacaklar n beyan etmelerinin ard ndan onlardan araflt rmaya kat l m için izin formunu okuyup imzalamalar n istenilmifltir. Bulgular Bu çal flmada, e itim bilimleri alan ndaki lisansüstü ö rencilerinin bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllara iliflkin görüflleri ortaya konulmaya çal fl lm flt r. Kat l mc lar n görüflleri bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllar, etik d fl davran fl- Cilt / Volume 3 Say / Issue 2 A ustos / August

4 lhan Günbay, Gamze Kasalak, Serdar Özçetin lar sergileyenler, etik d fl davran fllara baflvurma nedenleri, etik d fl davran fllar n bilime verdi i zararlar ve etik d fl davran fllar n ortadan kald rma yöntemleri fleklinde s n fland r lm flt r. Bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllar Kat l mc lar n 7/7 si izinsiz sahiplenme, kopyala-yap flt r davran fl sergilendi ini ifade etmifllerdir. Kat l mc lar n bu konudaki görüflleri afla da verilmifltir: Bir ödev haz rlarken diyelim ki birisinden bir kaynak ald k yapt bir araflt rmay kaynak ald k, yapt araflt rmay çal flmam za konu ettik ve o kiflinin ismi hiç geçmiyorsa sanki kendimiz yapm fl gibi ortaya koyarsak bu mesela bu etik d fl davran flt r. zinsiz birisinin yay n n makalesini ya da herhangi bir alanda yapt çal flmas n onun bilgisi d fl nda kullanmak etik d fl davran flt r (YLÖ1,1). Etik d fl davran fllar, kendimizin olmayan fleylerin kendimizin gibi göstermifl olmam z genelde baflkas n n görüfllerini ya da yapt araflt rmalar çal flmalar kendi çal flmam z gibi göstermifl olmam z (YLÖ2,1). En çok duyulan etik d fl davran fl olarak gördü ümüz bilgi h rs zl diyebilece imiz baflkalar n n çal flmalar ndan al nan bilgiler bir adres gösterilmeden verilen bilgiler ya da baflkalar n n bilgilerini sadece kendi yazm fl ya da kendi fikriymifl gibi onlar vermeleri. Kendi çal flmalar n çal flmak ya da emek harcamak yerine haz r bulunan kaynaklardan ya çevirileri Türkçeye çevirerek haz r al yorlar, kendi yak n arkadafllar ndaki ya da bildikleri yerdeki kaynaklar al p kendi ödevleri gibi mesela sunabiliyorlar (YLÖ3,1). Kopyala- yap flt r yap p tabi bunu bilmedi imiz için mi nedir, bu davran fllar sergilerken alt na kaynak yazmay bazen unutuyoruz (YLÖ4,1). Ödev haz rlamada özellikle kopyala yap flt r yap lmas etik d fl davran flt r (YLÖ5,1). Özellikle ödev haz rlarken yapt klar al nt lar kimlerin oldu- unu belirtmiyorlar. Sanki kendilerininmifl gibi yap yorlar. Hatta YÖK nun ulusal tez veri taban ndan önce ngilizce tez bulup Türkçeye çevirdik mi tamamd r deyip yabanc lar n yapm fl oldu u araflt rmay sanki kendi yapm fl gibi uygulayanlar vard (YLÖ6,1). Yap lan al nt lar n, tezlerden veya araflt rmalardan al nt lara önem verilmemesi. Kifli kendi sonucunda önerilerinden bahsedebilir ama birçok tezlerden okudu u öneriyi harmanlay p kendi önerisi gibi sunabilir. Kifli gerçekten bir amaç yani hani belirli bir fley gösterip efor sarf ediyorsa ona da sayg duymak laz m ama biz sayg duymay p aman o da ayn fleyi baflka birinden yapm flt r baflka birinden alm flt r zaten ben de ondan alay m ne olacak tarz nda düflünüp bu sistem böyle devam ediyor. Belirli bir kitab n mesela yurt d fl kaynakl bir kitab n de ifltirilip hani belirli bir noktalar n at l p direk aynen yay na verilmesi gibi bu tür fleylere denk geldim (YLÖ7,1). Kat l mc lar n 4/7 si çal flmalar n baflkas na yapt rma ve bilginin do rulu unu araflt rmama görüflünü bildirmifllerdir. Kat l mc lar n bu konudaki görüflleri afla da verilmifltir: Kendi yapaca çal flmalar n alt yap s n ö rencilere haz rlatan hocalar da var. Mesela kendi yapaca alanla ilgili ödevler vererek özellikle Avrupa daki yeni çal flmalar yabanc dilden Türkçeye çevirttirirken ö renciye çok fazla ödev vermesi bu gibi örnekler olabilir. Mesela bir yüksek lisans ö rencisi bir dönemde en az on on befl çeviriyi belki bunlar kendini gelifltirmek ad na olabilir ama birço unu baz hocalar kendi yeni çal flmalar na kaynak olarak kullanmak için ö rencilerine yapt rmaktad rlar. Arkadafllar m n bahsetti i bir bölümde hocalar n n soru bankalar n haz rlatmak için ö rencilerine soru haz rlatt bu sorulara kendi soru bankalar ym fl gibi yay na verdiklerini yay nlad klar n duymufltum (YLÖ3,2). Baz hocalar var ki bilime hiçbir katk s bulunmuyor. Ben flunu gördüm asl nda etik d fl davran fllarda en önemli fley hoca yüksek lisans ö rencilerine kendisine ilerde laz m olaca istedi- i konular bölüyor, veriyor (YLÖ4,2). Ö retim üyelerinin ö rencilere ö rencinin baflar ya ulaflmadaki hedefledi i fleylerin d fl nda ö rencilerden ekstra fleyler istemesi bence etik d fl davran flt r. Ya da buna bir nevi kendini iflini yapt rmada denebilir (YLÖ5,2). Birbirlerine ödev yapt r yorlar. Baflkalar na yapt r yorlar. Bana bile ödevimi yap diye söyleyen oldu. Benim ödevimi sunumu haz rlasana diye. Ödevini sunumunu baflkalar na yapt r yorlar. Tezi bile haz rlatanlar bile varm fl (YLÖ6,2). Herhangi bir kaynak gösterilmeden özellikle internet ortam nda rahat ulafl labilen bilgilerin do rulu u araflt r lmadan kaynaklarda verilmesi (YLÖ3,3). Kitaplara pek girmiyor kimse ben de dâhil. Herkes Google dan buldu u o makale ya da araflt r lmas gereken neyse onu al yoruz, biraz okuyoruz, ba lant l ysa nerdeyse de ifltirmeden al p kopyala yap flt r yap yoruz, etik d fl belki de ama daha çok kitaptan yararlanmam z gerekirken biz sadece bilgisayardan, internetten haz r fleyleri daha çok yararlan yoruz. (YLÖ4,3). Birincil kayna a ulaflmadan kayna n kayna ikincil kaynaklar birincil kaynak gibi gösterme etik d fl davran flt r (YLÖ5,3). Bir tez bulup o tezin literatür taramas ndan faydalan p oradaki al nt lar kayna ndaki kitaplar yazarak sanki o literatür taramas n kendileri yapm fl gibi gösteriyorlar. Bu çok etik d fl bir davran fl. Oradaki kitaplar n hiçbirini bulup okumuyorlar ama bir tezden al p sanki o kitaptan okumufl gibi bize yutturuyorlar (YLÖ6,3). Kat l mc lar n 2/7 sinin verileri sapt rma ve de ifltirme davran fl n n sergilendi ini belirtmifller; konuyla ilgili görüflleri afla da verilmifltir: 100 Yüksekö retim Dergisi Journal of Higher Education

5 Bilimsel Araflt rmalarda Etik D fl Davran fllar: Bir Durum Çal flmas Bir önce ki y l yapt çal flmay baflka bir konuya uyarlayarak yaparken çeflitli verilerin sapt r lmas olabilir mesela 100 tane anket yapm flt r bunu 150 anket göstermifltir bunu kendi istedi- i alana do ru çekmifltir ortaya ç kacak düflünceleri. Mesela anketlerde hiç verilmemifl bir cevaba kendisi cevap vermifl hâlbuki böyle bir cevap söz konusu de il. Ya da aç k uçlu sorulan sorularda kendisine göre bir yorumlama yapm fl ama asl nda orda söylenen fleyle yapt fley aras nda çok da bir ba lant yok. Yani biraz konuyu sapt rma olay sapt rma diyebiliriz yani bu da bir etik d - fl davran flt r (YLÖ1,4). Ona emek harcam yor yani bu da etiksizliktir. Mesela bunu biliyorsun, sonuçta sadece oturuyorsun ve o sonuçlar izliyorsun asl nda o sonuçlar bir hayal ürünü yani çok gerçek de il. Birebir bir arkadafl m n bir tezinde bir çal flmas nda flöyle bir fley oldu fiimdi biz soruya verilen bir cevapta likert ölçe i tarz ndayd. Birinde çok fazla y lma vard ve sonuçlar böyle ç kmamal deyip baz lar n de ifltirdiler evet bu böyle olmaz deyip baz noktalar kayd rd lar. Kendi yorumlar n asl nda objektif olan bir duruma kendi duygular n katmas, anket çal flmalar nda kiflileri yönlendirmesi (YLÖ7,4). 1/7 oran ile son s rada kad n kimli inin kullan lmas görülmektedir. Kat l mc n n bu konudaki görüflü afla da verilmifltir: Ö renciler aç s ndan düflündü ümde çevremde gözledi im baz fleyler var, özellikle bayanlar n kad n ya da difli kimliklerini kullanarak, ö retim üyelerine ya da çevresine ortaya bir fley sunmadan dahi sunmufl gibi davran lmas, kad n kimli ini kullanmas etik d fl davran flt r (YLÖ5,5). Bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllar sergileyenler Kat l mc lar n hepsi (7/7) bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllar n ö renciler taraf ndan sergilendi ini ifade etmifllerdir: Daha çok ö renciler taraf ndan sergileniyordur (YLÖ1,1). Genelde yüksek lisans ö rencileri özellikle, doktora daha bilimsel geldi i için bunlara yak flt r lmayan bir davran fl tarz olabilir (YLÖ2,1). Etik d fl davran fllar hani en temel basama yla ö rencilerden bafllayarak yukar do ru sergileniyor (YLÖ3,1). Örne in yüksek lisans ö rencileri, e er ki gerçekten yüksek lisans hak ederek, u raflarak, çok okuyarak ve araflt rarak yapm yorsa bir kifli, buna gidiyor yüksek lisans ö rencileri (YLÖ4,1). Ö rencilerin yine ödev konusunda yapt fleyler (YLÖ5,1). Ö renciler de çok fazla. lk baflta Yüksek Lisansa uyum sa layamad n z için, ödev haz rlamay, al nt yapmay tam olarak bilmiyorsun ve bunlar ndan etkilenme nedeni ile iflin kolay na kaçt m z için hep ö rencilerde çok fazla var (YLÖ6,1). Tez yapan arkadafllar, masterda proje ödev yapan arkadafllar. Birebir bir arkadafl m n bir tezinde bir çal flmas nda flöyle bir fley oldu, anketi likert ölçe i tarz ndayd. Sorulardan birinde çok fazla y lma vard ve sonuçlar hani hipotezi onu ya bu böyle ç kmamal deyip baz lar n de ifltirdiler evet bu böyle olmaz deyip baz noktalar kayd rd lar (YLÖ7,1). Kat l mc lar n 6/7 si ise ö retim elemanlar ve kendisi taraf ndan sergilendi ini belirtmifllerdir. Kat l mc lar n bu konudaki görüflleri afla da verilmifltir: Hocalar nda bu anlamda bilimsel çal flmalarda baflka kiflilerin çal flmalar ndan yararland klar n görüyoruz. Hatta Doç.'li i, Yrd. Doç.'li i gibi unvanlar n düfltü ünü de görebiliyoruz. Bu nedenle hocalar aç s ndan da söz konusu olabilir. Ö retim görevlilerinde flunu biliyorum mesela Üniversitede okurken lisans e itimim s ras nda biz mesela anket çal flmas yapt k baz sonuçlar ortaya koyduk bir dersimizde ve bu dersin hocas sanki çal flmay kendisi yapm fl gibi bir kitap halinde bunlar yay nlad (YLÖ1,2). lk etapta ö renciler gibi alg lansa da asl nda akademisyenlerde de bu tür fleylerin yap ld n duyuyoruz. Araflt rma görevlileri ve daha üst pozisyondaki kiflilerin bile bu tarz davran fllar gösterdi ini duymufllu um var. Hocalar m z n yapt sunumlar nda genelde bizim yapt m z gibi bir kaynak belirtilmiyor. Kendi sunumlar olarak görüyoruz hangi kaynaklardan yararlan yorlar kaynaktan al nt m yap yorlar yoksa kendi fikirlerini mi yans t yorlar bu konuda herhangi bir bilgimiz olmuyor (YLÖ2,2). Bu tek tarafl ö renciler aç s ndan de il hani üniversitede görevli olan veya gerçekten belirli bir mertebeye eriflmifl doktoras n yapm fl profesörlü ünü yapm fl kiflilerde de gözüken davran fl olarak düflünülebilir. Kendi yapaca çal flmalar n alt yap - s n ö rencilere haz rlatan hocalar da var. Mesela kendi yapaca alanla ilgili çevirileri kendisi vakit bulamad nda veya çok fazla vakit ay r p onlarla yorulmaktansa ö rencilere daha çok ödevler vererek özellikle Avrupa daki yeni çal flmalar yeni ödevleri yabanc dilden Türkçeye çevirttirirken ö renciye çok fazla ödev vermesi bu gibi örnekler olabilir (YLÖ3,2). Baz hocalar var ki biraz önce dedi im gibi o hocalar bilime hiçbir katk s bulunmuyor. Ben flunu gördüm asl nda etik d fl davran fllarda en önemli fley hoca yüksek lisans ö rencilerine kendisine ilerde laz m olaca istedi i konular bölüyor, veriyor (YLÖ4,2). Ö retim üyesi aç s ndan mobbing uygulama ya da kendi ifllerini yapt rmas (YLÖ5,2). Hocam z n sunumlar n hat rl yorum. Kendisi ngilizceden Türkçeye çevirdi ini söylüyordu. ngilizceden Türkçeye neyden çevirdi bilmiyoruz. Kaynak yok. Sunumlarda slâytlarda birçok bilginin yanlar nda kimin yapt veya kayna yok. Sanki Cilt / Volume 3 Say / Issue 2 A ustos / August

6 lhan Günbay, Gamze Kasalak, Serdar Özçetin hepsini kendi yapm fl gibi gösteriyor. Mesela; bir hocam z dan flman oldu u ö rencilerde uzmanl k alan dersi çerçevesi içerisinde sanki o dersin ifliymifl gibi s n f yönetimi dersinde kullanaca materyalleri ngilizce olanlar kendisinin ngilizcesinin iyi olmad için ö rencilere çevirtmiflti (YLÖ6,2). Lisanstayken bu kadar önem vermiyordum, o bilinçle de il de, o ödevi siz yapacaks n z gidiyorum yap yorum arkas na kaynakça yazmadan vermifl oldu um ödevlerim vard ama flu an yüksek lisansa bafllad ktan sonra art k bir fleylerin bilincine var yorsun. Aksi halde yap lan ödevin kabul olmayaca ndan dolay tabi ki böyle bir fley yapm yorum ama lisans da bu bilinçsizlikten dolay, etik d fl oldu una dair bir bilgim olmay fl ndan, hem de o tarz bir fleyin bize bilgi olarak verilmemesinden dolay yapm fl olabilirim. Kaynakça vermeden ödevler vermiflimdir (YLÖ2,3). Kendim bir yüksek lisans ö rencisi olarak bakt m zaman çal flmalar m zda bu yollara ister istemez baflvurabiliyoruz. Bunun belki ileriki safhalarda yapar m y z yapmaz m y z bir fley söyleyemem peflinen ama flu anki en basit aflamalarda rahatl kla onun etik d fl davran fl oldu unu bile düflünmeden baflvurabiliyoruz. Bunun en basiti bir çal flmam z haz rlarken, kendimiz haz rlamak yerine arkadafl m zdan yard m istemek bu en basiti. Bunun yan nda arkadafl m z n haz rlad bir ödevi, al sen bunu geçen y l haz rlam flt n bu senede bana bu hoca bu ödevi verdi deyip ayn ödevi al p ayn bir sene önceki dersteki daki hocaya verilmifl ödevi de al p verebiliyoruz. Ben kendimde düflündü üm zaman, bu söyledi im etik d fl davran fllardan hangisini yapt m. Evet, bir tane ödevimde, ödev de denemez sunumda, evet (YLÖ3,3). Muhakkak olmufltur ama öncelikle, üniversite de derslerde özellikle bu dönem 4 tane dersimiz vard, art çal flt m z kendi okulumuz var. Bu kadar yo unlukta baz fleyleri haz rlamak da çok zaman istiyor, zamana gücün yetmiyor bazen. Ödev haz rlarken bazen internetten bulup sadece bana laz m olanlar al p, kopyalay p power point sunular haz rlad m oldu. Bir de kitaptan aç p da okuma s k nt s var bende, kitaplardan da araflt rmak laz m ama kitap ifline pek giremiyorum. Oda benim bir etik d fl davran fl m oldu unu düflünüyorum. Baflka mesela al nt lar pek yazm yorum veya kaynakçay pek oluflturmuyorum. Baz hocalar m z bunu önemsiyor baz lar önemsemiyor o da bizde bir denge problemi oluflturuyor ve hocas na göre davran yorum. Bütün hocalar bu al nt lar gösterin derse ona göre kendimi kasar m (YLÖ4,3). Evet, önce bir araflt rma oldu unda hani bunun için ön haz rl k yapmak gerekiyor, dolay s yla birçok yerden birçok dökümana ulafl yorsunuz. Bazen ulaflmak istedi iniz ama kayna a ulaflamad n z durumlar oluyor. Böyle durumda bende bazen ulaflmad m kayna a ulaflm fl m gibi gösterdi im zamanlar oldu. Bu çok s k olmamakla birlikte oldu ama bunun bilincine vard ktan sonra dikkat etmeye çal fl yorum (YLÖ5,3). Ben de yap yorum. Kopya ile ilgili bir ödev verilmiflti. Bu konuda yabanc bir araflt rma buldum. Onun anketini al p Türkçeye çevirdim. Sanki anketi kendim haz rlam fl gibi çocuklara uygulay p haz rlad m. Anketin kayna n belirtmedim. Herhalde bu da bir etik d fl davran fl say l r. Anket sahiplerinden kullan m için izin almad k. Bir kere flöyle bir fley yapm flt m kendim hocalar m z n biri bizden y l içerisinde derste anlatt - m z makaleleri, haz rlad m z ödevleri, sunum yaparken kulland m z kaynaklar dosya olarak istemiflti. O dosyaya anlatt m konumu, konumla ilgili yabanc makale çevirisini konumda kulland m kaynak makaleleri koymufltum. Ama ödevlerim eksikti ve haz rlayamam flt m. Haz rlayan bir arkadafl mdan al p fotokopi çektirdim. Onlar dosyaya koydum ve teslim ettim. Hoca üstünkörü kontrol etti i için fark etmedi. Böyle bir etik d fl davran fl da kendim yapt m. Kopyala yap flt r, tezden al p oradaki literatürden kendim o kitaplar bulmuflum gibi al nt lar aynen koydum ve s n fta sundum. Hepsini yapt m (YLÖ6,3). Mesela ben bir tez yazm flt m. Sonuçlar de erlendirdi imde bizim hipotezimize yönelik sonuçlar ç kt. fiöyle düflündü üm zaman hani o aç dan bakt mda evet böyle olaca n biliyorduk ama ben o sürecin bafl nda yanl fl yapm fl m bu da benim, benim önümdeki kiflilerin beni yönlendirmemesinden kaynaklan yordu yani bu yönlendirme de çok önemli. Kifli bir fleyi yapacakken diyor ki; zaten hoca o kadar basit kuruyor ki cümleyi flöyle flöyle yapars n fluraya gidersin flunu haz rlars n bunu yapars n. Bir bak yorsun zaten hani masa bafl nda oturup karar verilen fleklinde bilimsel çal flma böyle olabilir mi, Yani masa bafl nda iki üç cümleyle bitirilip zaten bir insanla çal flmaya girerken belki baflka bir dünya keflfedeceksin asl nda öyle düflünmüflsündür (YLÖ7,3). Bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllara baflvurma nedenleri Kat l mc lar n 5/7 sinin etik d fl davran fllara baflvurma nedenlerine iliflkin görüflleri kolaya kaçma ve ifl çoklu u ve vakit darl ile ilk s rada yer almaktad r. Kat l mc lar n bu konudaki görüflleri afla da verilmifltir: Kolaya kaçma tamam yla, ifli biraz daha kolaylaflt rma, ortaya koyaca verileri biraz daha k sa yoldan ortaya koyma, u raflmay istememe. Derinlemesine araflt rma yapma uzun, zor ve yorucu bir süreç. Bu süreci göze alamamas ndan kaynaklan yor bence. Kolaya kaçma, u raflma çabas n n zorlu u ayn zamanda kiflilerin daha önceki e itim hayatlar nda bilgiye kolay ulaflma yani haz r olarak bilgi veriliyordu. Mesela ö retmen s n fta bir fleyler anlat rd yap land rmac bir e itim yoktu. E itim sistemimizin de gere i olarak bence bu var, haz r bir fleyleri elde etme, haz r varken kullanma, ortaya bir fleyler koymaktan ziyade haz r olan daha önce yap lm fl olan ortaya koyma (YLÖ1,1). 102 Yüksekö retim Dergisi Journal of Higher Education

7 Bilimsel Araflt rmalarda Etik D fl Davran fllar: Bir Durum Çal flmas Kolaya kaçmak olabilir çünkü bilimsel araflt rma yapma hakikaten çok uzun veri analizini gerektiriyor çok iyi özümsemeyi gerektiriyor konuyu, birçok fleyi araflt r p detayl olarak o konuya hâkim olmak gerekiyor. Sadece lisansüstünü bitirmeyi hedefleyen birisi için iflin kolay na kaçmak oldu unu düflünüyorum, bir an önce yap p oradan bir not olmakt r (YLÖ2,1). En bafltaki sebebi çok fazla çal flmadan daha çok gelir elde etmek. Çok fazla emek harcamamak, yorulmamak, kolay yolla bir fleyler kazanmak için yap l yor (YLÖ3,1). Ö renciler kendi ç karlar do rultusunda daha do rusu bunun içine ö retim üyeleri de girebilir kendi ç karlar oldu u için bu tarz fleyler yapabilirler. fllerini kolaylaflt rmak için bu tarz fleylere baflvurabilirler ya da asl nda bu bir yo unlu un içinden kaçmakt r, ifllerin devam etmesini sa lamak için yapabiliyor olabilirler (YLÖ5,1). Ö renmek yerine iflin kolay na kaç p ngilizce bilen birine çeviri yapt r p kendileri çevirmifl gibi gösteriyor (YLÖ6,1). Yüksek lisans ö rencilerinin birço u ifl hayat na devam etmektedirler yüksek lisanslar nda bunlar n modern hayat n hengâmesi, üniversitedeki ödevlerin çoklu u ifl hayat ndaki s k nt lar, onlara çal flma zaman çal flma azl vakit darl na sebep olmaktad r (YLÖ3,2). Yani ifl yükü a r olabilir mesela, yüksek lisans ö rencisi sadece lisansta ki gibi sadece ö renci olsa baflvurmayabilir. Çünkü ifli o olur, çal fl r çabalar yeni fleyler üretebilir, okur, analiz sentez yapar bütünleflir ama flimdi ço u çal fl yor ö retmen zaten belli bir ifl yükü var uzaktan gelip gidiyorlar. Hocalar içinde; Türkiye flartlar n düflündü ümüz zaman, flimdi hocalar bilim mi yapacak, yani üretecekler mi, anket düflünüp anketler tasarlay p ya da iflte bir fleyler tasarlay p yeni bir fleyler mi tüketecekler mi yoksa derse mi girecekler (YLÖ4,2). Akademisyenler aç s ndan; verdikleri dersleri düflünürsek hem lisans hem de yüksek lisans derslerini veriyorlar lisans derslerindeki yo unluktan dolay. Ö renciler aç s ndan düflündü ümüzde ise günümüz Türkiye sinde ekonomik flartlar nda sadece tüm hayat ö rencili e ya da yüksek lisansa yönlendirebilecek az diye düflünüyorum böylece insanlar hem okumak hem de çal flmak zorunda kal yorlar. fl hayatlar gayet yo un geçti i için ö rencilerinde yüksek lisansa geldiklerinde bu tarz etik d fl davranmalar n n nedeni ifl yüklerinin fazla olmas ve hayat tempolar ndan kaçmak olarak düflünülebilir (YLÖ5,2). Çal flan arkadafllar m zda var. Hafta içi çal flt için bu ifllerini hafta sonuna ay rabiliyor. Kendimi örnek verecek olursam. Asl nda matematik ö retmeniyim ama E itim Bilimlerinde yap yorum. Alan m olmad için ilk bafllarda çok hevesliydim ama sonra dersler ço ald kça ve dersler sözel oldu u için bana hitap etmedi i için zoruma gitmeye bafllad. Bende ki etik d fl davran fllar daha da artmaya bafllad. Di er arkadafllarda da bunu gözlemledim (YLÖ6,2). E er süre çok k saysa ve o kifli bu bilimsel araflt rma d fl nda art bir mesle i varsa yapak bir fleyi varsa ve o süreci belirli bir zamana b rak p o bilimsel araflt rma için belli bir girifl geliflme sonuç hani belirli bir sürece ihtiyac vard r. E er bu süreçleri do ru düzgün geçiremiyorsa, zaten en önemli etiksizlik buradan ortaya ç kar. Zaman do ru kullanamam flt r dedi imiz gibi yine sürece bir gönderme var. O zaman n do ru kullan lmamas kifliyi olumsuz etkileyebilir, buna baflvurabilir (YLÖ7,2). Kat l mc lar n akademik yükselme ifadesine kat lma oran 3/7 ile ikinci s rada yer almaktad r. Kat l mc lar n bu konudaki görüflleri afla da verilmifltir: Üniversitede görev yapan kifliler, günümüz hayat nda çok fazla insan n görev yapmas ndan ve yüksek mertebelere ulaflabilmek kifliler veya üniversitedeki kademeleri basamaklar yukar ya tafl yabilmek için daha h zl, on y lda aflabilece i bir basama çok k sa sürede, çok h zl bu basamaklardan geçebilmek için bu yollara baflvurabilmektedirler (YLÖ3,3). Yükselme derdi hocalar etik d fl davran fla itebilir, sevk ediyor. En büyük fley biliyorsunuz üniversitede yükselme. O kadar doktoray bitirmifl tamam güzel, Yrd. Doç. olmufl önünde en büyük engellerden birisi makale olmas gerekiyor, bilimsel çal flmalar olmas gerekiyor. ngilizce s k nt s var ngilizce s k nt s ndan dolay insanlar kendini ngilizceye vermeye bafll yor. Yükselme için mesela 3 tane makale yetiyor ama ngilizceyi geçmedi mi o makalenin hiçbir anlam olmuyor. O yüzden bence ngilizceye yo- unlafl rken bir taraf y k l yor, yani o bilimsel çal flmalar bitiyor. Do al olarak yazmas için de zaman da kalm yor. O zaman kalmad zaman ne yap yor, yükselmek istiyor, doçent olmak istiyor o zaman etik d fl davran fllara baflvurup (YLÖ4,3). Akademisyen olarak de erlendirirsek kademe yükselmesi de ona neden olabilir. Akranlar m niye baflvuruyor olabilir, belki statülerini de ifltirmek isteyebilirler (YLÖ7,3). Bilinçsizlik, eksik bilgilendirme ve tembellik nedenleri ise 2/7 oran ile üçüncü s rada yer almaktad r. Kat l mc - lar n bu konudaki görüflleri afla da verilmifltir: Daha çok bilgisizlikten ya da bu alanda çok fazla bilince sahip olmamalar ndan kaynaklan yordur (YLÖ1,4). nsan bu arada zaten ço u da bilinçsizce yap yor çünkü o kadar yoruluyor ki o süreçte art k bir sona gelmek istiyor. Bilmedi i için ve o araflt rman n evet bu sonuç buna ç kmal deyip kifliyi ya da araflt rma yapt kesimi yönlendirebilir bu da çok büyük bir sorun asl nda. O kiflinin bilinçsizli inden kaynaklan yor. O süreci do ru bilmemesinden (YLÖ7,4). Hocalar görevi ya da ödevi verirken çok aç klama yapm yorlar, çok aç klama yapmad klar ndan, ö renci bazen çaresizde kalm fl olabilir etik d fl davran fllara baflvurmada mecbur da kal - yor olabilir (YLÖ1,5). Cilt / Volume 3 Say / Issue 2 A ustos / August

8 lhan Günbay, Gamze Kasalak, Serdar Özçetin Bu süreci de biraz ele almam z gerekir. Çünkü hem yapan kiflinin hem de bu ödev veya proje veren kiflinin kifliye sundu u bu süreci nas l yapabilece ine dair e er do ru bir aktar mda bulunmad ysa bunun sonucu o bilimsel araflt rman n ortaya ç - kartt sonuçlar asl nda etik olmad n gösterir (YLÖ7,5). nsan tembellik yaparsa direk etik d fl davran fllara sevk olup hemen haz r diyor maksat yüksek lisans bitirmek diyor, haz r kopyala yap flt r yap p al nt yap y m koyuyum diyor(ylö4,6). Ö renciler aç s ndan ve kendim aç mdan söyleyeyim; Tembeliz. Tembellik içimizde var. Tembel oldu umuz için hep kolaya kaç yoruz. Hep son güne b rak yoruz. Son 1 günde ne yapabiliriz ki. Mecburen buldu umuz 1-2 kaynak kendimizinmifl gibi ço- altarak kopyala yap flt r fleklinde bilgisayarda yap yoruz (YLÖ6,6). Kat l mc lar n 1/7 si ise etik d fl davran fllar sergileme nedenlerini çal flmalar n takdir edilmesi ve yetersizlik olarak belirtmifllerdir. Kat l mc lar n bu konudaki görüflleri afla da verilmifltir: Kendisi ne kadar yanl fl oldu unu bilse de toplum bunun fark - na varmad müddetçe çal flmalar n n takdir edilmesi onlara bir onur gurur verdi i için veya toplum önünde onlar yükseltti i için bu çal flmalar bu flekilde bu yollara baflvurabiliyorlar (YLÖ3,7). Yüksek Lisansa girmifl ama Yüksek Lisans yapacak kapasite de olmad klar içindir. Mesela bir arkadafl m var. Bence onda ödevi haz rlayacak kapasite yok. Kendi kendine haz rlad ödevlerden hiçbir fley elde edemiyor. Ayn zamanda yetersiz ngilizce ile yabanc araflt rmalar konusunda geri kal yorlar. Bu yüzden araflt rmalar baflkalar na çevirtme gibi olumsuzluklar ortaya ç k yor (YLÖ6,8). Bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllar n bilime verdi i zararlar Kat l mc lar n 5/7 si etik d fl davran fllar n bilime verdi i zarar n bilimin geliflmesini engelleme görüflünü belirtmifllerdir: Tabii ki bilim alan nda geliflmeyi engelliyor yani ortaya farkl bir fley koyuyorsa bilim geliflir (YLÖ1,1). En büyük zarar bilimin ilerlemesine engel olmaktad r. Bu da nas l derseniz art k yeni bilgileri araflt rmak yeni fleyler aç a ç kmak yerine sürekli ayn fleyler tekrarlan r hale gelmektedir (YLÖ3,1). Bilimde do al olarak etik d fl davran fllar yaparken yeni bir fleyler üretmifl olmuyoruz. Ne yap l yor, eskiyi al p, var olan al p yeniliyorlar. Do al olarak bilimde ilerleme yok, alan yaz n genifllemiyor, zarar veriyor insanlara (YLÖ4,1). Hiçbir fley üretilmemifl oluyor, var olan veriyor. Katk olmay nca o ifl için harcanan zaman, emek, para bofla gitmifl oluyor. Bilimsel ve kiflisel anlamda hiçbir katk olmuyor (YLÖ6,1). Bir fley bir fleyi do urur. Zaten eksik olan bir fleyle nas l do acaks n z? Bir de o aç dan de erlendirelim. Yani birbirini tekrar eden sürekli yerinde sayan bir süreç geçiriyoruz yani bilime bir katk sa lam yoruz (YLÖ7,1). Kat l mc lar n 2/7 sinin bilime güvensizlik konusundaki görüflleri afla da verilmifltir: Yüksek lisans ö rencisi olarak bir kere güvenebilece iniz en çok fley bilimken bilime karfl güveninizi kaybedebilirsiniz, daha çok sorguluyorsunuz. Evet, bilimin temelinde de var sorgulamak, merak ama bu flekilde daha çok meraktan kaynaklanan sorgulamalar var ama burada bir güvensizlikten dolay sorgulamaya gidiyorsunuz. Bu da hayata bak fl aç n z de ifltiriyor. fiu an mesela ben akademisyen olup olmama konusunda endifleleniyorum (YLÖ5,2). Art k bir fleyi al p okudu umda gerçekten haz alm yorum ben. Yani bir makale okudu umda veya hepsi birbirine o kadar benzer ki ya da yani o kadar böyle üstün körü gidiyor ki beni böyle heyecanland rm yor hani derler ya bir ilk önce makalenin veya araflt rman n tezin bafll seni çeker. Birbirine benzer o kadar çok fley var ki ve biliyorsun hani o anketi nas l yapt n biliyorsun gidip iflte anketten baz sonuçlar do ru ç kmayaca için ha sosyal bilimlerde bu olabilir. Buna bir fley diyemem hani bu bir fley de il ama bence bunun yan nda yani kifli e er o süreçleri geçirdiyse çok da inanm yor yani ben mesela inanm yorum ço u araflt rmaya (YLÖ7,2). Kat l mc lar n 1/7 sinin para kayb ve zaman kayb konular ndaki görüflleri flu flekildedir: Katk olmay nca o ifl için harcanan zaman, emek, para bofla gitmifl oluyor. (YLÖ6,3,4). Bilimsel araflt rmalarda etik d fl davran fllar ortadan kald rma yöntemleri Kat l mc lar n 5/7 si etik d fl davran fllar ortadan kald rma yöntemleri olarak etik bilinci oluflturma ve 3/7 si de sorgulay c l k görüflünü belirtmifllerdir: E itim sistemimiz hak etmeden bir fley elde etme ya da bedava bilgiye ulaflma gibi kavramlar ortadan kald r rsa ve kiflilerde ki içsellefltirme süreçleri tamamen ortaya konulursa bence kiflilerdeki bireysel etik davran fl daha da geliflecektir. Böylece bireysel etik kavram geliflmifl kifli herhangi bir cezaya ya da herhangi bir disiplin sorununa maruz kalmadan kendi içerisinde içsellefltirdi i için bu tür davran fllara baflvurmayacakt r (YLÖ1,1). Bunun önemi anlat lmal ve buda lisansüstü ö rencilerden bafllan larak olabilir, lisansüstü ona yönelebilecek kifliler oldu u için bu konuda bilgisi olmas ad na (YLÖ2,1). Ödevleri bilim için yapt m z hissetsek belki daha istekli oluruz kopyala yap flt r yapmadan önem verebiliriz. Yap lan ödev- 104 Yüksekö retim Dergisi Journal of Higher Education

9 Bilimsel Araflt rmalarda Etik D fl Davran fllar: Bir Durum Çal flmas ler sadece yapmak için yap yormufl gibi geldi i için do al olarak bizde yanl fl yap yoruz. Bilime katk verece imizi düflünürsek kendimizi o ödevlere daha çok verebiliriz (YLÖ4,1). Daha gerçekçi olabilir herkes. deal olan gösterip uygulamada yapmamaktansa yani ideal davran fl sergileme yoluna gidebilir. Bu biraz ütopik bir fley belki de ama o bilinci kazanmas gerekiyor insan n bunu da yüksek lisans zaman nda de il çok küçük yafllardan itibaren verilmesi gereken bir süreç (YLÖ5,1). Bilimsel araflt rma süreçleri de tamam sanc l bir süreç ama bunu ö reten insanlar n da bilinçli olmas laz m. Bu süreçlerde do ru bir flekilde yan nda olmas laz m (YLÖ7,1). En basiti, sunum an nda o bahsetti im kaynakça belirtme ya da kopyala yap flt r olay nda ö retim görevlisi daha çok sorgulay c olmal, neden, niçin, nerden gibi bu tarz ö renciye yaklaflmas ve sorgulamas ö renciyi bunu yapmaktan al koyacakt r (YLÖ5,2). Bir ö renci herhangi bir konuda ödev haz rl yorsa haz rlad ödevden sözlü s nav yap l r. Ödevini sunsun, hoca anlatmas n istesin ve sorular sorsun. Sunum yaparken sadece okuduysa ve kendisi haz rlamad ysa sorulan sorularda tak l r. Kan t ve kaynak istenmesi gerekir. Sadece tez incelenmesin kaynaklar da incelensin (YLÖ6,2). Çok kilit noktalardan soru sorulmal o kifliye. Yani baz kilit noktalar olur sorulacak ki o kiflinin o süreci nas l yapt n anlayabilirsiniz Yani hiç tahmin etmedi imiz bir soruyla o kiflinin asl nda o ödevde o projede o süreçte olmad ortaya ç kar bu belki ac bir fley verebilir ac bir sonuç olabilir ama kifliye çok fley ö retebilir (YLÖ7,2). Etik kurullar, ceza verme, ifl yükünün azalt lmas ve görev ayr m ve kontrol mekanizmas oluflturulmas ise etik d fl davran fllar ortadan kald rma yöntemlerinde 2/7 oran ile üçüncü s rada yer almaktad r. Kat l mc lar n bu konudaki görüflleri afla da verilmifltir: Seçici kurullar merkezi bir flekilde, bu üniversitede olabilir veya Türkiye genelinde de merkezi bir yerde toplay p seçici kurullar her bir ödevi tek tek yorumlar yla, sonuçlar yla beraber inceleyerek. Hatta mümkünse uygulamas n da yaparak, sa lamas n da yaparak bu flekilde tekrarlanan ödevler ortaya ç kar labilir (YLÖ3,3). Üniversiteyi de denetleyen daha üst kurullar bu ifle sahip ç kabilir, akademisyenlerin ne kadar etik davrand n, ne yapt klar, ö rencilerine neler ö rettikleri ve ö rettiklerinin d fl nda bunlar n ne kadar uygulamada oldu una dair kontroller denetlemeler yap labilir (YLÖ5,3). Yapt r mlar uygulan rsa bunlar çok rahat çözülebilir. Belirli ö rencilere, bunu yapan belirli ö rencilere cezalar, yapt r mlar uyguland zaman art k bu alana girmifl bu alana bafl koymufl hatta kariyer yapm fl kifliler kariyerinden mesle inden olaca - n veya mesle ini kariyerini kaybedece ini düflünürse bu yollara kesinlikle art k baflvurmayacakt r (YLÖ3,4). Yapt r m gücü. Hani YÖK te görüyoruz iflte onun akademik unvan n elinden alabiliyor (YLÖ7,4). Hocalar n yüklerini azaltabiliriz. Devletin biraz daha o bilimle, ö retim görevlili ini yani ders anlatan ay rmas gerekiyor bence. Bilim insan kendini bilime verir TÜB TAK gibi yerlerde çal fl r, ders anlatmaz sadece bilim üretir ve para kazan r. Ö retim görevlisi yani ders verenlerde asl nda bir fley üretir, üniversite ö rencilerine daha iyi bir fleyler ö retir. Ders yüklerini azaltabilirler. Çünkü herkes çal flan insanlar. Belki dersleri daha uzun vadeye yayabilirler. Böylece ders yükü az olunca, kifli kendine daha çok vakit ay r r, kopyala yap flt r yapmak yerine, araflt r p kendi özgün ifadelerini yazabilir (YLÖ4,5). Ö retim görevlisinin sadece ö retmenlik veya oradaki bilim adam rolü yok. Bulunduklar, ba l olduklar fakültelerde yöneticilik görevleri farkl olarak Erasmus ile ilgili d flardan gelen misafirleri a rlamak gibi görevleri vs. gibi görevler. Bu yüzden derse gelemeyen hocalar oldu. Derse bile gelemiyor ise zaman olamayabiliyor. Görev paylafl m ile hocalar n yükleri azalt lmal (YLÖ6,5). Kontrol mekanizmas oluflturulup araflt rma yap l p kontrol edilmelidir. Dan flman hocam n yan na gitti imde, yapt m iflleri soyut verilere dayanarak de il de rapor, kaynak, kay t, görüntü gibi somut verilerle yap lan ifller gösterilebilir. Kontrol iyi olursa ve ö renci kontrol edilece ini bilirse ki yapt klar çal flmalara önem verirler. Bunlar planl, zamanl ve devaml kontrollerle engellenebilir (YLÖ6,6). Belirli bir mekanizma olmal hani bilimsel anlamda bu etik d - fl davran fllar çözebilecek ya da bunlara de inebilecek çünkü bir denetim mekanizmas olmak zorunda yapt r m gücü olmak zorunda ki insanlar bundan vazgeçsinler. O süreçte her an denetlemek laz m (YLÖ7,6). 1/7 oran ile en son s rada da yay n sürecin k salt lmas, yaz l mla engelleme, bilgi üretmede yanl fl alg lar n ortadan kald r lmas, ilgi odakl çal flma, kiflisel egosundan vazgeçirme ve akran denetimi oldu u görülmektedir. Kat l mc lar n bu konudaki görüflleri afla da verilmifltir: Ülkemizde bu anlamda makalelerin uluslararas alanda yay nlanmas sürecinin azalmas laz m, o süreç çok uzun, o arada senin çal flman bir kiflinin eline yanl fll kla da olsa geçebilir ya da kifli bir flekilde senin bilgisayar n n içinden bunu alabilir bunu engelleyemezsin (YLÖ1,7). Bildi im kadar yla yeni sistemlerde var bilgisayardan direk bulabiliyoruz art k e er bir fley baflkas ndan direk al nt land ysa ve kendinizinmifl gibi gösterdiyseniz bu bulunulabiliyor yaz l m program var (YLÖ2,8). Ödevden anlad m z her fleyi bizim yapmam zm fl gibi ama bizim zaten o kadar bilgi birikimimiz yok ve baflka bilgilerden Cilt / Volume 3 Say / Issue 2 A ustos / August

10 lhan Günbay, Gamze Kasalak, Serdar Özçetin mutlaka yararlanaca z. Yani o konuda araflt rma yapm fl kiflilerin görüfllerinden bir fleyler ç karaca z ama yorumlama k sm bize ait olabilir ama bu görüfller baflkalar n n, bunu bu flekilde kullan lmas gerekti inin önemi vurgulan rsa, tabi ki bana göre ö rencilerin kafas ndaki bu yanl fl alg n n ortadan kald r lmas yla belki bu sorunu ortadan kald rm fl olabiliriz diye düflünüyorum (YLÖ2,9). Kifliye özgü ve belirgin ödevler verilebilir. Ö rencilerin ilgi alanlar sene bafl nda tespit edilir. Ödev verilece inde ise ilgi alanlar de erlendirilerek kifliye uygun ödevler verilebilir, ilgili ödev verilirse zevkle heyecanla s k lmadan araflt rma yaparak ödev haz rlayabilir. lgi alan oldu u için u raflacak, araflt racak ve hofluna gidecektir. Bu da etik d fl davran fllar azalmas n önleyebilir (YLÖ6,10). Çok klifle olacak ama k skançl klar n, dedikodular n olmad bir bilim dünyas olmas laz m. Yani kifli gerçekten kendini buna adam flsa baz fleylerden vazgeçmek zorunda. Bu da en önemli vazgeçifl, kiflisel egosu diye düflünüyorum. Bundan vazgeçmedi i sürece çok sonuçlar n objektif olaca kan s nda de ilim (YLÖ7,11). Hocan n kontrol etmek için zaman yoksa s n f kalabal ksa kiflileri(ö rencileri) birbirlerine kontrol ettirmekte görevlendirebilir. Yaln z ö rencilerin iflbirli i yapma ihtimali oldu u için rekabet ortam oluflturulmal d r. Ö renciler hem yar fl halinde hem de birbirlerini kontrol edeceklerdir (YLÖ6,12). Doküman Analizine liflkin Bulgular Araflt rmaya kat lan yedi kat l mc dan çeflitli derslerde haz rlad klar ders ödev sunumu (f=22), ders ödevi (f=16), makale/tez inceleme (f=5) ve seminer ödevi sunumu (f=1) olmak üzere dört farkl türdeki toplam k rk dört adet projesi toplanm fl ve incelenmifltir. Befl kat l mc ya ait makale/tez incelemesi projesi incelenmifl; makale/teze ait künye bilgileri YLÖ4 ve YLÖ7 kat l mc lar taraf ndan projelerinde gösterilirken di er üç kat l mc n n (YLÖ1, YLÖ5, YLÖ6) bu bilgileri eksik belirttikleri tespit edilmifltir. Ayr ca, makale/tez incelemesi sonucunda sadece bir kat l mc (YLÖ5) bireysel görüflünü belirtmifltir. 6 kat l mc ya ait 16 ders ödevi projesine ulafl lm flt r. Ders ödevlerinin bilimsel etik ilkelere uygun yaz l p yaz lmad at f ve kaynakça uyumu ile incelenmifltir. Bir kat l mc n n ders ödevinde kaynakça (YLÖ1, Ödev2) ve at f göstermedi i (YLÖ1, Ödev1, Ödev2); ayr ca gösterilen at f ile kaynakça uyumunun olmad (YLÖ5, Ödev1 ve YLÖ5, Ödev2 hariç) belirlenmifltir. Yedi kat l mc ya ait toplam 22 ders sunumu incelendi inde ise, 15 ders sunumunda kaynakça gösteriminin yap lmad tespit edilmifltir. Befl ders sunumunda hem at f hem de kaynakça (YLÖ1, Sunum3; YLÖ2, Sunum1; YLÖ3, Sunum1; YLÖ4, Sunum1; YLÖ6, Sunum3) gösterilmemifltir. Kaynakça ve at f gösterimi yap lan sunumlarda (YLÖ5, Sunum1 hariç) gösterilen at f say s ile kaynakça say s ayn de- ildir. Tüm bu veriler fl nda araflt rmaya kat lan lisansüstü ö rencilerin, ödevlerini haz rlarken etik d fl davran fllar sergilediklerini söyleyebiliriz. Sonuç, Tart flma ve Öneriler Araflt rma sonuçlar na göre; lisansüstü ö renciler etik d fl davran fl türlerini izinsiz sahiplenme (kopyala-yap flt r), bilimsel araflt rmalar n (ders ödevleri, projeler vb.) baflkas na yapt rma, bilginin do rulu unu araflt rmama, verileri sapt rma, de ifltirme ve kad n kimli inin kullan lmas fleklinde s n fland rm fllard r. Tüm kat l mc lar n görüfllerine göre izinsiz sahiplenme (kopyala-yap flt r) davran fl sergilenmektedir. Lisans düzeyinden beri süregelen kopyala-yap flt r türü davran fl n devam etti i görülmektedir (Tayfun ve Yaz c o lu, 2008). Lisans düzeyinde iyilefltirme ad - na etkili eylemlerin gerçekleflmedi i için lisansüstü düzeyde de bu davran fl n devam etti i belirtilebilir. Ayr ca, Karakütük (2002, s. 139) lisansüstü e itimde etik olmayan davran fllar baflkalar n n çal flmalar n kendisi yapm fl gibi almak (kopya etmek), bir kitab makaleyi ya da araflt rmay yabanc dilden kaynak belirtmeden Türkçe ye çevirerek, kendisinin yapt özgün bir çal flma gibi sunmak, bilimsel araflt rma bulgular n çarp tmak, bulgularda de ifliklikler yapmak ve bu bulgular kullanacaklar yan ltmak ve baflkas n n gelifltirdi i araflt rma arac n kendisi haz rlam fl gibi kendi yapt araflt rmada kaynak göstermeden, izinsiz kullanmak oldu unu belirtmifl olup, araflt rma bulgular yla da benzerlik göstermektedir. Doküman analizi sonuçlar na göre lisansüstü ö rencilerin araflt rmalar n haz rlarken genellikle kaynakça ve at f göstermedikleri tespit edilmifltir. Y lmaz (2007) araflt rmas nda, bir eserin kaynak gösterilmeden tümünün ya da bir k sm n n yay nlanmas, gerçekte var olmayan verilerle sonuca ulaflarak etik ihlallerde bulunulabilece inin belirtmifltir. Ünal, Toprak ve Baflp nar (2012, s. 18) ise, ö rencilerin ödev, araflt rma, sunum ve tez gibi çal flmalar esnas nda etik ilkelere uygun davran fllar sergilememelerinin önemli bir konu oldu unu vurgulam fllard r. Araflt rmac lara göre; yüksekö retim kurumlar nda etik ilke ve normlar n ö rencileri de kapsayacak flekilde güncellenmesi ve düzenlenmesi acil bir ihtiyaçt r. Ayr ca bir kat l mc taraf ndan belirtilen kad n kimli inin kullan lmas da çarp c bir sonuç olarak tan mlanabilir. Bu durum, akademisyenlerin cinsiyet ayr mc l yapt n n bir göstergesi olabilir. Kat l mc lar bilimsel araflt rmalardaki etik d fl davran fllar n ö renciler, ö retim elemanlar ve kendileri taraf ndan sergilendiklerini belirtmifllerdir. Ö renciler taraf ndan sergilenmesi, lisansüstü düzeyde akademik bilincin oluflmad n n bir göstergesi olabilir. Burada dikkat edilmesi gereken di er bir husus, lisansüstü e itimleri sürecinde ö rencilerin rol-model 106 Yüksekö retim Dergisi Journal of Higher Education

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85

ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85 TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ () TEMEL ALAN YETERLİLİKLERİ ÇEVRE KORUMA TEMEL ALAN KODU: 85 ANKARA 13 OCAK 2011 İÇİNDEKİLER 1.BÖLÜM: ÖĞRENİM ALANLARI VE ÇALIŞMA YÖNTEMİ...3 1.1.ISCED 97

Detaylı

Tasarım Raporu. Grup İsmi. Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK. Kısa Özet

Tasarım Raporu. Grup İsmi. Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK. Kısa Özet Tasarım Raporu Grup İsmi Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK Kısa Özet Tasarım raporumuzda öncelikle amacımızı belirledik. Otomasyonumuzun ana taslağını nasıl oluşturduğumuzu ve bu süreçte neler yaptığımıza karar

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir.

25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir. Sıkça Sorulan Sorular Başvuru Başvuru ne zaman bitiyor? 25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir. Bursluluğun

Detaylı

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Prof.Dr. Cevat NAL Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarl k Fakültesi Dekan Y.Doç.Dr. Esra YEL Fakülte Akreditasyon Koordinatörü

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo Sayfa 1 / 6 OCAK 2016 SAYI: 92 Gelişen teknolojiye ayak uydurabilen, teknik bilgi ve becerilere sahip fark yaratacak lider makine mühendisleri yetiştirmek üzere yola çıktıklarını belirten MEF Üniversitesi

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ eskemre@gmail.com Kaynaştırma Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitim Ortamları Tam zamanlı genel eğitim sınıfı Öğretmene danışmanlık sağlandığı tam zamanlı

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM KOMİSYONLARI KOMİSYONLARIN ÇALIŞMA İLKELERİ 1- Bölüm komisyonları bir komisyon başkanı ve yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur. Komisyon üyeleri komisyon

Detaylı

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir?

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir? KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir? Kazanım Değerlendirme Uygulaması (KDU), Vitamin Ortaokul Kurumsal üyesi olan özel okullarda, öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerinin bilişsel süreçler çerçevesinde

Detaylı

M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları

M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları S1: Erasmus kapsamında yapılan projelerle yarışamaya katılınabilir mi? C1: Erasmus kapsamında gidilen yurtdışı üniversitelerdeki

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER nternet, her fleyi de ifltirdi Hat rlamak ve zihnimizi kullanmak konusunda, geleneksel yöntemlerimizden h zla uzaklafl yoruz. Be endi imiz bir yeme in tarifini,

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z Yoksulun fians Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z sonuca geçelim: Teorem. Yoksulun zengine karfl flans yoktur. Bu çok bilinen teorem i kan tlayabilmek için her fleyden önce önermeyi

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

SINIF KURALLARI. Amaç: Öğrencilerin sınıf kurallarını öğrenmesi ve uygulaması. Düzey: 1. sınıf ve üstü

SINIF KURALLARI. Amaç: Öğrencilerin sınıf kurallarını öğrenmesi ve uygulaması. Düzey: 1. sınıf ve üstü SINIF KURALLARI Amaç: Öğrencilerin sınıf kurallarını öğrenmesi ve uygulaması Düzey: 1. sınıf ve üstü Materyal : Her öğrenci için bir adet kağıt,kalem, Uygulama2: Sınıf kuralları panosu için fon kağıdı,

Detaylı

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ Dr. Ayhan HELVACI Giriş Müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda yapılan eğitim birçok disiplinlerden

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi

Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi Ünite Planı Öğretmenin Adı, Soyadı Okulunun Adı Okulunun Bulunduğu Mahalle Okulun Bulunduğu İl Emine ÇELİKCİ Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi Koyunbaba mahallesi ÇORUM Ünit Bilgisi Ünite Başlığı

Detaylı

Thomas Hare adl bir ngiliz 1860 larda güzel bir seçim sistemi

Thomas Hare adl bir ngiliz 1860 larda güzel bir seçim sistemi Bu Ne Biçim Seçim 1 Thomas Hare adl bir ngiliz 1860 larda güzel bir seçim sistemi bulmufl 2. Demek ki ngilizler o zamanlar bir yandan sömürüyor, öte yandan demokrasi üzerine araflt rma yap yorlarm fl.

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

BEYKENT OKULLARI MYP GRUBU BĠLGĠ OKURYAZARLIĞI PROGRAMI ESASLARI OluĢturulma Tarihi: 21 Ağustos 2015

BEYKENT OKULLARI MYP GRUBU BĠLGĠ OKURYAZARLIĞI PROGRAMI ESASLARI OluĢturulma Tarihi: 21 Ağustos 2015 BEYKENT OKULLARI MYP GRUBU BĠLGĠ OKURYAZARLIĞI PROGRAMI ESASLARI OluĢturulma Tarihi: 21 Ağustos 2015 1. Tüm çalıģma ünitelerinde araģtırma ödevi verilmesi esastır. Açıklama: Ünite çalıģmaları kapsamında

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin

Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin Dünyan n En Zeki nsan Matematikçilere Karfl Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin büyüklü ü oldu. Arabalar, binalar, Coca Cola lar, al flverifl merkezleri, insanlar... Her fley

Detaylı

(0216) 330 59 69-342 57 77 - (0505) 582 44 76

(0216) 330 59 69-342 57 77 - (0505) 582 44 76 (0216) 330 59 69-342 57 77 - (0505) 582 44 76 E T M KOÇLU U S nav sistemlerinde yap lan de i ikliklerin s kla mas, hem velilerin hem de ö rencilerin süreç içerisinde emin ad mlarla ilerlemelerini zorla

Detaylı

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması MADDE 107- (1) Okullarda, eğitim, öğretim ve yönetim etkinliklerinin verimliliğinin sağlanması, okul ve çevre işbirliğinin

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

T.C AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ DÖNEM İÇİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ DÖNEM İÇİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ DÖNEM İÇİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1)Yönergenin Amacı, Ağrı İbrahim Çeçen

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler Endüstri Mühendisliğine Giriş Jane M. Fraser Bölüm 2 Sık sık duyacağınız büyük fikirler Bu kitabı okurken, büyük olasılıkla öğreneceğiniz şeylere hayret edecek ve varolan bilgileriniz ve belirli yeni becerilerle

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 İÇİNDEKİLER 1. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.3.1. ÖRNEK OLAY (DURUM ÇALIŞMASI) YÖNTEMİ...

Detaylı

ZİRVE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK ABD

ZİRVE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK ABD ZİRVE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK ABD. 2013 2014 GÜZ YARIYILI OKULLARDA GÖZLEM DERSİ UYGULAMALARI Dersin Sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Ramin ALİYEV

Detaylı

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİNİN TANIMI Yetişkinler din eğitimi kavramını tanımlayabilmek için önce yetişkinler eğitimini tanımlayalım. En çok kullanılan ifade ile yaygın

Detaylı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı Ocak 15, 2013-3:55:02 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın himayesinde kurulan ''İşte Eşitlik Platformu'' tanıtıldı. Toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikle mücadele

Detaylı

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö G R ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö rencilerin Türkçe ö renirken yapt anla malardan dolay,

Detaylı

NİSAN 2013 SAYI:16 ŞEHİRLER ÇOCUKLARIMIZA GÖRE OLSUN

NİSAN 2013 SAYI:16 ŞEHİRLER ÇOCUKLARIMIZA GÖRE OLSUN NİSAN 2013 SAYI:16 ŞEHİRLER ÇOCUKLARIMIZA GÖRE OLSUN S Ö Y L E Ș İ Avrupa Birliği Yatırımları Daire Bașkanı Okuyucularımız için Avrupa Birliği Yatırımları Dairesi Bașkanlığı hakkında bilgi verebilir misiniz?

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Senato: 2 Mart 2016 2016/06-6 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönergenin amacı, Kahramanmaraş

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler

1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler 1.6.1. Performans Yönetimi Hakkında Ulusal Mevzuatın Avrupa Standartlarıyla Uyumlaştırılmasına Yönelik Tavsiyeler 5. Sonuçlar ve reform teklifleri 5.1 (Kamu Mali yönetimi ve Kontrol Kanunu) 5.1.1 Performans

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ UZAKTAN EĞİTİM YÖNERGESİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ UZAKTAN EĞİTİM YÖNERGESİ AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ UZAKTAN EĞİTİM YÖNERGESİ Afyonkarahisar 2012 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM... 1 AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK ve TANIMLAR... 1 Amaç... 1 Kapsam... 1 Dayanak... 1 Tanımlar...

Detaylı

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

İşletme Gelişimi Atölye Soruları

İşletme Gelişimi Atölye Soruları İşletme Gelişimi Atölye Soruları Şemsettin Akçay Satış Pazarlama ve İnovasyon Mühendisi İşletmenizi Başarıya Götüren 50 Soru! Bir gün küçük kızımız Lara (o zaman 3.5 yaşındaydı): Baba deniz gölgesi nedir,

Detaylı

Endüstri Mühendisliği'ne Giriş (IE 103) Ders Detayları

Endüstri Mühendisliği'ne Giriş (IE 103) Ders Detayları Endüstri Mühendisliği'ne Giriş (IE 103) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Kodu Saati Uygulama Saati Laboratuar Kredi AKTS Saati Endüstri Mühendisliği'ne Giriş IE 103 Güz 3 0 0 3 3 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

HAM PUAN: Üniversite Sınavlarına giren adayların sadece netler üzerinden hesaplanan puanlarına hem puan denir.

HAM PUAN: Üniversite Sınavlarına giren adayların sadece netler üzerinden hesaplanan puanlarına hem puan denir. YGS / LYS SÖZLÜĞÜ OBP (ORTA ÖĞRETİM BAŞARI PUANI): Öğrencinin diploma notunun diğer öğrencilerin diploma notlarına oranıdır. En az 100 en çok 500 puan arasında değişen bu değer, öğrencinin başarısı okulun

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

Mimari Anlatım Teknikleri I (MMR 103) Ders Detayları

Mimari Anlatım Teknikleri I (MMR 103) Ders Detayları Mimari Anlatım Teknikleri I (MMR 103) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Mimari Anlatım Teknikleri I MMR 103 Güz 2 2 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönerge, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve değişiklikleri ile İzmir Üniversitesi Ana Yönetmeliği esas alınarak düzenlenmiştir.

MADDE 2 (1) Bu Yönerge, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve değişiklikleri ile İzmir Üniversitesi Ana Yönetmeliği esas alınarak düzenlenmiştir. İZMİR ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve Kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönerge; İzmir Üniversitesi nin Fakülteleri, Meslek Yüksekokulu ve bölümlerinde ÖSYM ve Üniversite tarafından

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

K12NET Eğitim Yönetim Sistemi

K12NET Eğitim Yönetim Sistemi TEOG SINAVLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Yeni sınav sistemi TEOG, yani Temel Eğitimden Orta Öğretime Geçiş Sınavlarında öğrenciler, 6 dersten sınav olacaktır. Öğrencilere Türkçe, Matematik, T.C. İnkılap Tarihi

Detaylı

Cep Yönderi Dizisi. Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar

Cep Yönderi Dizisi. Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar Koçluk Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü ve zay f yanlar

Detaylı

Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm.

Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm. Yazar Dede ve Torunlar Muzaffer zgü Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm. Buraya yak n market var m dil, markete gidece iz de?.. diye sordu. Annem kap ya geldi. Selma Han

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞINA

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞINA Evrak Tarih ve Sayısı: 25/03/2015-36685 *BE6P3A0FN* T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Sayı : 24382287-100- Konu : Ortak Dersler Hk. ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞINA

Detaylı

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Sevgili öğrenciler, ne düşündüğünüz bizim için önemli! Okulumuzun daha da iyi olmasını istiyoruz. Okulumuzun hangi alanlarda başarılı olduğunu ve hangi alanlarda olası iyileştirmelere ihtiyaç

Detaylı

JQUERY. Salih Baltal. Yay n Da t m Yaz l m ve E itim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. fiti.

JQUERY. Salih Baltal. Yay n Da t m Yaz l m ve E itim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. fiti. JQUERY-kunye 1/5/11 6:55 PM Page i JQUERY Salih Baltal Yay n Da t m Yaz l m ve E itim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. fiti. JQUERY-kunye 1/5/11 6:55 PM Page ii KODLAB 40 JQUERY SAL H BALTALI ISBN 978-605-4205-39-4

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1: BİLİM TARİHİ... 1 Giriş... 1

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1: BİLİM TARİHİ... 1 Giriş... 1 İÇİNDEKİLER Bölüm 1: BİLİM TARİHİ... 1 Giriş... 1 1.1. İlk Çağ da Bilgi ve Bilimin Gelişimi... 2 1.1.1. İlk Uygarlıklarda Bilgi ve Bilimin Gelişimi... 2 1.1.2. Antik Yunan da Bilgi ve Bilimin Gelişimi...

Detaylı

İçindekiler. 5 BİRİNCİ KISIM Araştırmanın Kavram sal ve Metodolojik Çerçevesi. 13 Çocuğun İyi Olma Hali

İçindekiler. 5 BİRİNCİ KISIM Araştırmanın Kavram sal ve Metodolojik Çerçevesi. 13 Çocuğun İyi Olma Hali İçindekiler x Önsöz ı Giriş 5 BİRİNCİ KISIM Araştırmanın Kavram sal ve Metodolojik Çerçevesi 7 BİR İN C İ B Ö L Ü M Araştırmanın Kavramsal Çerçevesi 7 Çocukluğa Dair Kavramsal Çerçeve ıo Çocukların Mekânsallığı

Detaylı

Islak Mekan Tasarımı (İÇM 304) Ders Detayları

Islak Mekan Tasarımı (İÇM 304) Ders Detayları Islak Mekan Tasarımı (İÇM 304) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Islak Mekan Tasarımı İÇM 304 Bahar 2 2 0 3 4 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Tasarım Psikolojisi (SEÇ356) Ders Detayları

Tasarım Psikolojisi (SEÇ356) Ders Detayları Tasarım Psikolojisi (SEÇ356) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Tasarım Psikolojisi SEÇ356 Seçmeli 2 0 0 2 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

FELSEFE GRUBU ÖĞRETMENİ

FELSEFE GRUBU ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurumunda, öğrencilere, felsefe, psikoloji, sosyoloji ve mantık ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Felsefe, psikoloji, sosyoloji ve mantık

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

T.C. KAFKAS ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ LİSANS EĞİTİM-ÖĞRETİM VE SINAV UYGULAMA ESASLARI

T.C. KAFKAS ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ LİSANS EĞİTİM-ÖĞRETİM VE SINAV UYGULAMA ESASLARI T.C. KAFKAS ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ LİSANS EĞİTİM-ÖĞRETİM VE SINAV UYGULAMA ESASLARI Dayanak MADDE 1- (1) Bu esaslar 20 Mayıs 2008 tarih ve 26881 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Kafkas Üniversitesi

Detaylı

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir B irçok yaz mda olas l k sorusu sordum. Bu yaz mda soru sormayaca m, sadece olas l n matematiksel tan m n verece im. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 say lar aras

Detaylı

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama DE/11/LLP-LDV/TOI 147 420 Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama 1. Adınız: 2. İşletmenin Adı: 3. Tarih: Evet Hayır Bilmiyorum 1. Mevcut işinizde mesleki eğitim fırsatlarına erişebiliyor musunuz?

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde 1. (1) Bu yönergenin amacı, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesinin önlisans, lisans ve lisansüstü

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı