PAKİSTAN ÜLKE BÜLTENİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PAKİSTAN ÜLKE BÜLTENİ"

Transkript

1 PAKİSTAN ÜLKE BÜLTENİ PAKİSTAN ÜLKE PROFİLİ Resmi Adı : Pakistan İslam Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Federal Parlamenter Cumhuriyet (2002 yılından beri) Devlet Başkanı : Asıf Ali Zardari Başkenti : İslamabat En Büyük Şehir : Karaçi Bağımsızlık : 1947 Yüzölçümü : 796,095 km² Okur Yazar Oranı : %49,9 Nüfusu : milyon (2008 tahmini) Komşuları : İran, Afganistan, Çin, Hindistan Resmi Dil(ler) : Urduca (ulusal dil), İngilizce Para Birimi : Pakistan Rupisi (PKR) =100 Paisa, 60 PKR=1 US$ (2007) Başlıca İhracat : Tekstil mamulleri,pamuk, pirinç, deri ürünleri Mali Yıl : 1 Temmuz - 30 Haziran Zaman Dilimi : Yaz GMT+5, Kış GMT+3 Internet Alan Adı :.PK Telefon Kodu : +92 Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) - 1 -

2 1.COĞRAFİ KONUM, İDARİ BÖLGELER VE TOPLUMSAL YAPI Pakistan'ın kuzeydoğusunda Çin, batısında Afganistan, doğusunda Hindistan ve güneybatısında İran yer almaktadır. Ülkenin yüzölçümü kilometrekaredir. Pakistan bir federasyondur. Dört eyalet, iki bölge ve Hindistan ile hala itilaf kaynağı olan Pakistan kontrolündeki Keşmir in Azad ve Kuzey bölgelerinden oluşmaktadır. Eyaletler: Pencap, Sind, Kuzeybatı Cephesi ve Beluçistan; Bölgeler: Federal İslamabat bölgesi ve merkezi hükümetin tam kontrolü sağlayamadığı federal kabile bölgeleri vardır. Eyaletler ve İslamabat bölgesi ayrıca 107 alt yönetim birimlerine ayrılmıştır. Pakistan dünyanın en kalabalık 6. ülkesidir. Toplam nüfusunun %96 sını Müslümanlar oluşturur. Nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan ülkeler içinde; Endonezya dan sonra en kalabalık ülke konumundadır. Nüfus artış hızı oldukça yüksektir, 2020 yılında nüfusu 200 milyonu geçmesi beklenmektedir. Sünni ler Müslüman nüfusun %80 ini, Şiiler geriye kalanı oluşturmaktadırlar. Gayrimüslim azınlıklar içinde en büyük grubu %1.55 ile Hıristiyanlar teşkil etmektedir. Hıristiyan azınlığın yanında Hindular, Sihler ve Budistler vardır. Pakistan ın toplum yapısı oldukça karmaşıktır. Orta Asya, Orta Doğu, Güney Asya coğrafyasının kültürel, sosyal ve tarihi etkisi altında kalmış, değişik dil, mezhep ve etnik gruplara mensup 167 milyona yakın insan yaşamaktadır. Örneğin, Pencap Eyaleti'nde Pencabiler, Sind Eyaleti'nde Sindler, Kuzey Batı Sınır Eyaleti'nde Pathanlar, Belucistan Eyaleti'nde Beluciler ağırlıklı olarak yerel nüfusu oluşturmaktadır. PAKİSTAN IN SİYASİ GÖRÜNÜMÜ Pakistan, İngiliz sömürgesindeki Hindistan da yaşanan kanlı bir mücadele sonrası gerçekleşen bölünme ile 14 Ağustos 1947 de kurulmuştur. Bu bölünme sonrası Hindistan dan ayrılan Batı Pakistan bugünkü Pakistan ı, Doğu Pakistan ise bugünkü Bangladeş i oluşturur. Pakistan ın bağımsızlığında önemli rol oynayan ilk devlet başkanı Muhammed Ali Cinnah ın 1948 de ölmesi ve 1951 de başbakan Liyakat Ali Han ın bir suikasta kurban gitmesinin ardından politik istikrarsızlık ve ekonomik zorluklar her dönem Pakistan ın başlıca sorunları olmuştur. Birbiri ardına gelen sivil ve askeri hükümetlerden sonra, ilk seçimler Aralık 1970 te gerçekleşmiştir. Çoğunluğu Doğu da Mujibur Rahman ın Avam Birliği; Batı da ise Zülfikar Ali Butto nun Pakistan Halk Partisi almıştır. Butto ve ordunun Bengalli ağırlığı nedeniyle hükümeti onaylamaması üzerine çıkan iç karışıklıklar, Aralık 1971 de Hindistan ordusunun müdahalesi ve Bangladeş in bağımsız bir devlet ilan edilmesiyle sonuçlanmıştır. Butto önce devlet başkanı, Nisan 1973 te yeni anayasanın çıkarılmasından sonra da başbakan olmuştur. Temmuz 1977 de General Ziya ül Hak, Butto yu Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) - 2 -

3 devirmiş ve askeri yönetim ilan etmiştir. Butto muhaliflerini öldürmek suçundan yargılanmış ve Nisan 1979 da idam edilmiştir. General Ziya ül Hak popülist bir yaklaşımla Muhammed Ali Cinnah ın İslam Birliği fikrini canlandırmış ve İslamlaşma odaklı bir program izlemiştir. General Ziya nın Ağustos 1988 de bir uçak kazasında ölmesinin ardından Kasım 1988 de yapılan genel seçimlerde Zülfikar Ali Butto nun kızı Benazir Butto başbakan seçilmiştir. Butto 1990 da devlet başkanı Gulam İshak Han tarafından görevden alınmış ve 1990 seçimlerini Navaz Şerif kazanmıştır. Temmuz 1993 de, İshak Han ve Navaz Şerif arasındaki bir anlaşmazlık General Abdul Vahid in ikisini de görevden alması ve yeniden seçim yapılması direktifi vermesi ile sonuçlanmıştır. Bu seçimlerde Benazir Butto yeniden başbakan seçilmiş ve Kasım 1996 da seçilmesinde önemli rol oynadığı devlet başkanı Faruk Legari nin kendisini yolsuzlukla suçlayarak görevden almasına kadar yönetimde kalmıştır. Şubat 1997 seçimlerini yeniden Navaz Şerif in liderliğini yaptığı Pakistan Müslüman Birliği mecliste üçte iki çoğunluğu sağlayacak bir destekle kazanmıştır. Nisan 1997 de anayasada yapılan değişikliklerle devlet başkanının, üst düzey ordu görevlileri ve hakim atama ve hükümeti görevden alma hakkını da içeren, bazı yetkileri elinden alınmıştır. Aralık 1997 de, Navaz Şerif ile yaşadığı bir güç çatışması sonucu, Faruk Legari devlet başkanlığından istifa etmiş ve yerine Refik Tarar seçilmiştir. Ekim 1998 de General Cihangir Karamat, ordunun da temsil edildiği bir Ulusal Güvenlik Konseyi kurarak yürütmenin gücünün dengelenmesi ve hükümetin etkinliğinin artırılması gerektiğine dair açıklamaları sonucu Navaz Şerif tarafından görevden alınmış ve yerine Pervez Müşerref getirilmiştir. 12 Ekim 1999 da General Pervez Müşerref in Navaz Şerif başkanlığındaki sivil hükümeti düşürmesiyle ordu yönetime el koymuştur. Müşerref, meclisi ve anayasayı askıya almış, kendisini devlet başkanı (chief executive) olarak atamış, ülkenin ana karar organı olarak asker ağırlıklı bir Ulusal Güvenlik Konseyi kurmuş ve ağırlıklı olarak sivil olan bir teknokratlar kabinesi tayin etmiştir. Yolsuzluk yapan politikacıların tasfiyesi, hukuki düzenin yeniden sağlanması, ekonominin canlandırılması gibi noktaları kapsayan yedi unsurdan oluşan bir politika gündemi olduğunu söyleyen Müşerref, bunlar gerçekleşmedikçe demokrasinin yeniden kurulmayacağını da belirtmiştir. Yüksek hakimlere askeri rejimin yasal bir tabana oturtulması için geçici bir anayasal düzenleme yapmaları talimatı verilmiş ve 20 Haziran 2001 de Pervez Müşerref Yüksek Mahkeme tarafından 5 yıl için devlet başkanı ilan edilmiş ve mümkün olan en kısa sürede seçimlerin gerçekleşeceğini açıklamıştır Kasım ayında gerçekleştirilen yerel ve merkezi seçimler sonucu hiçbir parti hükümet kurmak için gerekli çoğunluğu sağlayamamış, iki ay süren uzun müzakere ve pazarlıkların ardından Pakistan İslam Birliği nden (Quaid-i Azam) Zafarullah Jamali başbakanlık koltuğuna oturmuş, Pakistan Halk Partisi ve Pakistan İslam Birliği ve bağımsızlardan oluşan bir hükümet kurulmuştur. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) - 3 -

4 2008 genel seçimleri öncesi Pakistan büyük iç çalkantılara sahne olmuştur. Seçimden önceki haftalar boyunca politikacılar ve mitinglere yönelik intihar saldırıları ve bombalama olaylarında onlarca kişi ölmüştür Kasım ayında ülkede acil durum ilan eden Pervez Müşerref, seçimleri öncelikle 2008 yılı Şubat ayına, daha sonra da Ocak ayına ertelemiştir. Ekim 2007 de sürgünden Pakistan a dönen Benazir Butto nun Aralık 2007 de düzenlenen suikastta öldürülmesinin ardından, seçimler Şubat ayına ertelenmiştir. 18 Şubat 2008 de gerçekleşen genel seçimlerde Pakistan Halk Partisi (%30.6) ile Pakistan İslam Birliği nden oluşan bir hükümet kurulmuştur. Bunun üzerine Pervez Müşerref, seçimlerin adil bir şekilde gerçekleştiğini açıklamış ve %23 oy alan ve kendi destekçilerinden oluşan Pakistan İslam Birliği nin Pakistan Halk Partisi ne karşı yenilgisini kabul etmiştir. Pakistan Halk Partisi nin Başkan Vekili ve eski meclis başkanı Yusuf Rıza Gillani Mart 2008 de başbakan olarak göreve başlamıştır. Yakın çevresinde, bir milyarı aşan nüfuslarıyla, nükleer güce sahip iki güçlü devlet bulunan Pakistan; son çeyrek yüzyıldır Afganistan'da, önce Sovyetler Birliği'nin daha sonra da ABD'nin giriştiği savaşlar nedeniyle uluslararası alanda da çok önemli bir yere sahiptir. Pakistan'ın iç politikasında yaşanan sorunlar hem uluslararası kamuoyu için hem de bölge ülkeleri çin önem arzetmektedir. Pakistan'ın iç istikrarının zedelenmesi, dış politikasını da etkileyecektir ve hatta bölgedeki siyasi sorunları da tetikleme gücünü taşımaktadır. 2.1 PAKİSTAN DAKİ GÜNCEL SİYASİ GELİŞMELER Pervez Müşerref 1999 yılında Navaz Şerif başkanlığındaki sivil hükümeti düşürerek ülke yönetimine askeri bir darbeyle el koymuştur. Ülkenin ana karar organı olarak Milli Güvenlik Konseyini (MGK) kurmuş, kendisini devlet ve MGK başkanı ilan etmiştir. MGK başkanı olması, kendisine sınırsız denebilecek yetkiler vermiştir. Örneğin başbakanı azledebilir, meclisi ve bütün devlet kurumlarını tehir edebilmektedir. Bunun yanında kendi iktidarının garantörü ve koruyucusu olan Pakistan ın en önemli kurumu, orduyu da kontrol etmektedir. Nisan 2002 de yapılan referandum (bağımsız gözlemciler tarafından referandumun adil olmadığı ve hile karıştırıldığı tespit edilmiştir) ve parlamento seçimleri ile Pervez Müşerref yanlıları parlamentoda çoğunluğu sağlamıştır. 17 Mayıs 2005 te Pervez Müşerref, iktidarda kalmak için yollar arayacağını belirtmiş, bunun ardından hükümet Haziran 2006 da başkanlık seçimlerinin parlamento seçimlerinden önce gerçekleşeceğini duyurmuştu. Bunun anlamı ise başkanı seçecek olan parlamentonun 2007 yılında başkanlığı sona ermek üzere olan Pervez Müşerref i yeniden başkanlık koltuğuna getirmekti. 6 Ekim Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) - 4 -

5 2007 de parlamento ezici bir çoğunlukla Pervez Müşerref i yeniden devlet başkanı olarak seçti. Benazir Butto ve Nawaz Şerif gibi kuvvetli muhalefet liderlerinin yokluğunun Pervez Müşerref in yeniden seçimini kolaylaştıran unsurlar arasında olduğu düşünülmektedir. Nawaz Şerif seçimlerden önce Pakistan a dönmeye çalışmış fakat hükümetle imzaladığı ve politikadan 10 yıl uzak durmasını gerektiren anlaşma dolayısıyla yeniden sürgüne gönderilmiştir yılında Pervez Müşerref, başbakanının tavsiyesi üzerine anayasa mahkemesi başkanının görevine son verilmesine karar vermiştir. Fakat, Müşerref in anayasa mahkemesi başkanını hangi suçtan dolayı görevinden aldığına dair inandırıcı herhangi bir gerekçe ile halkın karşısına çıkamamıştır. 12 Mayıs ta yüksek yargıcın Pakistan ın en büyük şehri ve ticaretinin merkezi olan Karaçi de bir konuşma yapacağını duyurunca, Pakistan daki hassas dengeler sarsılmış, çıkan olaylarda yüzlerce kişi hayatını kaybetmiştir. Bu iç karışıklıklar ve çatışmalar devam ederken, parlamento seçimlerinin 2008 yılı Ocak ayında yapılmasına karar verilmiştir. Bu sırada eski Başbakan Benazir Butto 2007 Ekim ayında Pakistan a dönmüş, kısa bir süre sonra kendisine karşı düzenlenen ve 140 kişinin öldüğü saldırıdan yara almadan kurtulmuştur. Bu olayın ardından bir ay boyunca olağanüstü hal ilan edilmiş, bu dönemde sürgündeki muhalafet lideri Navaz Şerif de Pakistan a dönmüştür. Düzenlenen bir başka suikast sonucunda Benazir Butto Aralık 2007 de hayatını kaybetmiştir. Bu olayı takiben yaşanan şiddet olaylarında onlarca kişi ölmüş, önemli maddi hasar gerçekleşmiştir. Ertelenen seçimler Şubat 2008 de gerçekleşmiş, Butto ların Pakistan Halk Partisi en çok oyu alarak seçimi kazanmış, Navaz Şerif in Pakistan Müslümanlar Birliği PHP yi takip etmiştir. Genel seçimlerde yaşanan yenilginin ve kendisine yönelik baskıların artmasının ardından Pervez Müşerref, 18 Ağustos 2008 tarihinde görevinden istifa etmiştir. Pervez Müşerref in istifasının ardından boşalan Devlet Başkanlığı için yapılan seçimlerin ardından Pakistan Halk Partisi eş başkanı Asıf Ali Zardari Pakistan Devlet Başkanlığına seçilmiştir. 09 Eylül 2008 de ise Pakistan Halk Partisi lideri Asıf Ali Zardari Parlamento ve yerel meclislerde yapılan oylamada oyların %70'ini alarak Cumhurbaşkanı seçildi. Başbakanlık görevini Syed Yousaf Raza Gilani ye bıraktı. Son Yıllarda Pakistan da Gerçekleşen Önemli Siyasal Olayların Özeti Eylül 2001 General Müşerref, 11 Eylül saldırılarından sonra ABD nin teröre savaş politikalarını desteklediğini belirtmiş bu uluslararası alanda, özellikle ABD tarafından taktirle karşılanmıştır. Ancak Müşerref, Pakistan ın kendi iç dinamiklerini çok iyi tartmadan yapmış olduğu bu çıkış ile radikallerin büyük tepkisini çekmiştir. Ülkenin iç dengelerini değiştirebilecek bir kopma yaşandığı söylenebilir. Ekim-Kasım 2002 Ekim 2002 de Pervez Müşerref tartışmalı referandum sonuçundan sonra genel seçimlerin yapılacağını ilan etmiş, ve bu seçimlere eski başbakanlardan Navaz Şerifle birlikte Benazir Bhutto nun katılamayacaklarını belirtmiştir. Kasım 2002 de hile karıştırıldığı iddia edilen seçimleri Pakistan Halk Partisi ve Pakistan İslam Birliği bağımsızlardan oluşan bir hükümet kurulmuştur. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) - 5 -

6 Haziran 2003 ABD Başbakanı G.W Bush, Haziran 2003 yılında Pervez Müşerrefi ABD ye davet etmiş, iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek ve Pakistan ın ABD yi teröre savaş politikasında ki desteğine bir jest olarak Pakistan a gelecek beş yıl içinde 3 milyar US$ askeri ve ekonomik yardımda bulunacağına dair söz vermiştir. Eylül 2003 Pakistan İslam Birliği (Muttahida Majlis-i Amal) General Pervez Müşerrefi tehdit ederek, Ordu baş komundanlığından terhal istifa etmesini istemiştir. Aksi taktirde tüm ülkede eylemler düzenleyeceğini belirtmiştir. Aralık 2003 Müşerref, Pakistan İslam Birliği ile mutabakata varmıştır yılı sonuna kadar ordudaki görevini göreceli olarak azaltacağı sözünü de vermiştir. Buna karşılık; Pakistan İslam Birliği de Pervez Müşerref e olan muhalefetini azaltacağını belirtmiştir. Ekim 2004 General Müşerref Parlemento tarafından tasvip edildi yılına kadar ordu ve devlet başkanı olarak görevini sürdürmeye devam edecektir. Mayıs Mayıs 2005 te hükümet, Pervez Müşerref in görev süresi 2007 yılında dolduktan sonra tekrar görevde kalmak için yollar arayacağını duyurmuştur. Haziran 2006 Haziran 2006 da hükümet, başkalık seçimlerinin parlamento seçimlerinden önce yapılacağını duyurdu. Başka bir ifade ile parlamento Müşerref i yeniden başkan seçmek için uygun zemin hazırlamış oldu. Mart 2007 Anayasa Mahkemesi başkanının görevini kötüye kullandığı gerekçesiyle 9 Mart 2007 de Müşerref tarafından görevinden alınması ile devletin kurumları arasında başlayan zıtlaşmalar sokağa da yansıdı ve kontrolü güç bir istikrarsızlık unsuruna dönüştü. 200 den fazla kişi çıkan çatışmalarda hayatını kaybetti. Eylül 2007 Suudi Arabistan da sürgünde bulunan eski başbakanlardan Navaz Şerif Pakistan a döndü. Fakat, sadece 10 saat kalabildi. Müşerref in emriyle Navaz Şerif yeniden Suudi Arabistan a sürgüne gönderildi. Ekim 2007 Dubai ve Londra da 8 yıl sürgünde kaldıktan sonra eski başbakan Benazir Butto Pakistan a döndü. Havaalanından Karaçi ye giderken gerçekleşen 2 patlamadan yara almadan kurtulurken 136 kişi patlamalarda hayatını kaybetti. Aralık 2007 Benazir Butto Rawalpindi de düzenlenen bir suikastta öldürüldü. Ağustos 2008 Pervez Müşerref Devlet Başkanlığı görevinden istifa etti. Eylül ayında yapılan seçimlerde Asıf Ali Zardari Pakistan Devlet Başkanlığına seçildi. Eylül 2008 Asıf Ali Zardari Parlamento ve yerel meclislerde yapılan oylamada oyların %70'ini alarak Cumhurbaşkanı seçildi. Başbakanlık görevini Syed Yousaf Raza Gilani ye bıraktı. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) - 6 -

7 Pakistan daki Mevcut Riskler Genel olarak bu riskleri 5 başlık altında toplayabiliriz, 1.Keşmir Sorunu Bunlardan en önemli olanı şüphesiz Keşmir sorunudur. Hindistan ile uzun yıllar boyunca sıcak çatışmalara giren Pakistan bir çok kez savaşın eşiğinden dönmüştür. Pakistan ın 2003 yılından beri Hindistan ile ilişkilerinde göreceli bir iyileşme gözlenmektedir yılının sonlarında Hindistan, tek taraflı ateşkes ilan etmiştir. Bu Pakistan tarafından iyi niyet olarak algılanmış ve bir diyalog dönemine gerilmiştir yılında, Hindistan genel seçimlerinden hemen sonra yeni seçilen başbakan Manmohan Singh ilişkileri daha da ileri götürmek amacıyla ilk yurtdışı gezisini Pakistan a yapmıştır. İlişkilerde iyileşmeler gözlemlense de potansiyel bir çatışma her zaman ihtimal dahilindedir. 2.Terör Pakistan ın karışık etnik yapısı birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Etnik gurupların birbirleriyle olan ilişkileri zaman zaman terör olaylarına dönüşmektedir. Ülkenin birçok bölgesinde patlayan bombalar istikrarı tehdit etmektedir. Bunları üstlenen herhangi bir örgüt olmamaktadır. Genellikle faili meçhul kalan bu olaylar Pakistan tarafından Hindistan istihbarat servisine mal edilmektedir. Özellikle Radikal Şii ve Sünni gruplar arasında vukuu bulan şiddet olaylarının önüne geçilememektedir. Hükümetin tüm çabalarına rağmen radikal guruplar kontrol altına alınamamıştır. Uluslararası gözlemciler radikal gurupların yurtdışından destek bulduğunu, özellikle Sünni örgütlerin Sudi Arabistan dan, Şii lerin ise İran dan yardım aldıklarını öne sürmektedir. 3.Siyasi İstikrarsızlık Pakistan ın en önemli sorunlarından biriside siyasi istikrarsızlıktır. Seçim döneminde rakip partilerin seçim kampanyaları genellikle şiddete dönüşmektedir. Bu nedenle hükümet 2002 yılında seçim kampanyalarını yasaklayan bir yasa çıkarmıştır. Yeni yasa ile birlikte artık üniversite mezunu olmayanlar seçimlere katılamayacaklardır. Ayrıca, eski başbakanlardan merhum Benazir Bhuto ve Navaz Şerif in de seçimlere katılmaları yasaklanmıştır. Bu yeni düzenlemeler istikrardan çok yeni sorunların ortaya çıkmasına vesile olmuştur. 4. Uyuşturucu Kaçakçılığı Pakistan uyuşturucu kaçakçılığında kilit bir ülke konumundadır. Afganistan da üretilen afyonun büyük bir kısmının Pakistan sınırında eroine dönüştürüldüğü tahmin edilmektedir. Yapılan bir araştırmaya göre uyuşturucu kaçakçılığı Pakistan ekonomisine yıllık katkısı 1.5 milyar US$ dır. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) - 7 -

8 5. Belucistan Sorunu Pakistan ın güneybatısı, İran ın güneydoğusu ile Afganistan ın güneyini kapsayan Belucistan bölgesi aynı zamanda Pakistan ın dört eyaletinden en büyük (Pakistan ın toplam yüzölçümününn %45 ini oluşturur) fakat en seyrek nüfuslu ve az gelişmiş olanıdır. Bölge nüfusunu Belucistanlılar ve Peştular oluşturmaktadır. Peştular Belucistanlılara göre kamu ve askeri görevler seviyesinde daha fazla temsil edilmektedirler fakat 11 Eylül saldırılarından bu yana bunların bir kısmı da Belucistan ın bağımsızlığı için Belucistan Kurtuluş Ordusu, Belucistan Kurtuluş Cephesi veya Halk Kurtuluş Ordusu gibi gruplarda hükümete karşı savaşmaktadırlar. Hükümet, bölgedeki aşiret kanununun üstünlüğüne karşı sanayileşmeyi, eğitimi ve istihdamı teşvik etmeye çalışmaktadır ve yine bu amaçla Pencab ve Urdu dili konuşan kişileri Belucistanlıların çoğunlukta oldukları bölgelere yerleştirmekte, bölgede daha heterojen bir yapı oluşturmaya çalışmaktadır. Bölgede 2004 yılından beri silahlı çatışmalar devam etmektedir. Pakistan, Hindistan ve İran ı Balucistan meselesindeki tutumlarıyla sorunu alevlendirmekle suçlamaktadır. 3. PAKİSTAN EKONOMİSİ Pakistan bağımsızlığını kazandığı yıllarda oldukça fakir bir ülke olmasına rağmen son 40 yıldaki büyüme oranı ile dünya ortalamasının üzerine çıkmıştır. Fakat 1990 ların basiretsiz ekonomik politikalar ve siyasi istikrarsızlık ekonominin yavaşlamasına ve reformların gecikmesine neden olmuştur. Pakistan 1980 lerin sonundan başlayarak pazar ekonomisine geçiş konusunda önemli adımlar atmaya başlamıştır. Bu dönem içinde uygulanan politikalar ile devletin ekonomideki rolünün azaltılması, yapısal ekonomik reformların gerçekleştirilmesi, ekonominin uluslararası rekabete açılması ve yabancı sermaye girişinin özendirilmesi amaçlanmıştır Mayıs ayında Pakistan tarafından gerçekleştirilen nükleer denemeler sonrası G7 ülkeleri tarafından başlatılan ekonomik yaptırımlar nedeni ile ekonomi çok ciddi yara almış; hükümet, döviz mevduatlarının dondurulması, ikili bir döviz rejimi uygulanması ve dış borçların bir süre için ödenmemesi gibi kısa dönemli acil durum önlemleri uygulamak zorunda kalmıştır. Bu gelişmeler yerli ve yabancı yatırımcıların güvenini tamamen sarsmıştır Ocak ayında, uygulanan uluslararası yaptırımların bir bölümü kaldırılmış ve uluslararası kuruluşlar desteklerini sürdürmeye başlamışlardır. Ekim 1999 da yönetime el koyan askeri hükümet, yerli ve yabancı yatırımcıların güvenlerini tekrar kazanabilmek amacı ile kapsamlı bir ekonomik reform paketi uygulamaya çalışmıştır. Program, istikrarın sağlanması, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) - 8 -

9 ödemeler dengesinin düzenlenmesi, ihracata dayalı büyüme stratejisi, vergi tabanının genişletilmesi ve daha iyi bir yönetim anlayışının yerleştirilmesi gibi boyutları kapsamaktadır. IMF in tavsiyeleri doğrultusunda Eylül 2000 de dalgalı kur rejimine geçilmiş, Rupi %12 oranında devalüe edildikten sonra istikrara kavuşmuştur. Kasım 2002 deki seçimin ardından Ocak 2003 te oluşturulan Hükümet askeri yönetimin politikalarını devam ettirmiştir. Pervez Müşerref, bu konu hakkında her ortamda yabancı yatırımcıları Pakistan a yatırım yapılması için çağrılarda bulunmuş, iş çevrelerine siyasi istikrarın sağlanacağı garantisi vermiştir. IMF inin desteği ile uygulanan yapısal reformlar sonuçlarını göstermeye başlamıştır. Özellikle üretim ve finans sektörü bu dönemin lokomotifi olmuşlardır. Döviz rezervlerindeki artış ve Pakistan para birimi Rupi nin (PKR) istikrar kazanması hiç kuşkusuz ekonomik iyileşmenin önemli sebepleri arasında gösterilebilir. Ekonomik büyüme beraberinde dış borç stokunun artmasına da vesile olmuştur yılında dış borç 38.9 milyar dolar (US$) olmuştur. IMF çıpasındaki Pakistan ın, IMF nin sağlamış olduğu yardımlar ve ABD nin hibeleriyle dış borcunda göreceli bir azalış gözlemlenmiştir yılında Pakistan ın GSYİH sı milyar US$ dır. Satın alma gücü paritesine göre ortalama kişi başı geliri ise (PCI-Per capita income) 2,559 US$ dır. Tüm bu kazanımlara rağmen, Asya Kalkınma Bankası, Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı raporları; Pakistan ın yoksulluk oranını %25.7 ile %28.3 arasında derecelendirmişlerdir. Başka bir dille ifade edilecek olursa, Pakistan nüfusunun %24 ü yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Dikkat edilecek önemli bir nokta ise, 2001 yılında bu oranın %35 seviyelerinde olduğudur. Pakistan ın GSYİH ı son beş yılda ortalama % 6,2 büyümüştür. Fakat yüksek büyümenin getirmiş olduğu enflasyonist baskılar, yüksek cari açık ve düşük tasarruf oranları büyümenin kalıcı olmayacağı izlenimi vermektedir. Nitekim, küresel finansal krizin olumsuz etkileri 2008 yılının başından itibaren Pakistan da kendini göstermeye başlamıştır. Ayrıca Pakistan da devam eden siyasi istikrarsızlık, finansal krize karşı tedbir alınmasını da geciktirmiştir. Ağustos ayında yaklaşık % 25 e ulaşan enflasyonun yanı sıra Pakistan Rupi si % 21 oranında değer kaybetmiştir. Bunun üzerine, Pakistan Ekim ayı içerisinde Uluslarası Para Fonu (IMF) den mali yardım talebinde bulunmuş ve Kasım ayı sonunda IMF, Pakistan'a açtığı 7,6 milyar dolar tutarındaki acil krediyi onaylamıştır. Pakistan ın 2009 yılı Ekim ayına kadar olan makro-ekonomik göstergelerine bakıldığında, 2008 e nazaran daha istikrarlı bir tablo çizilmektedir. Bunda en büyük etken IMF nin stand-by kapsamında Ağustos 2009 da ikinci kes gözden geçirilen Pakistan a sağladığı rahatlatıcı kredidir. Söz konusu olumlu gelişmelere rağmen IMF, bütçesinde oldukça dikkatli politikaların izlenmesi gerektiğine ve dış açığın hala hassasiyet noktasında olduğuna dikkat çekmiştir. Küresel ekonomik koşulların olumsuzluğu Pakistan ın ekonomik çıkmazını da olumsuz etkilemektedir. The task of the government and the State Bank of Pakistan (SBP, the central bank) will be simplified to a degree, in the sense that these institutions will lose a considerable amount of autonomy in economic Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) - 9 -

10 policymaking as a result of Pakistan s acceptance of IMF assistance. Makroekonomik Temel Göstergeler GSYİH (Milyar US$) 98,0 109,9 126,8 145,7 165,2 Reel GSYİH Büyüme Hızı (%) Kişi Başına Gelir (US$) (satınalma gücü paritesine göre) 2,096 2,218 2,394 2,559 2,383 Enflasyon (Ortalama TÜFE, %) ,3 İhracat (Milyar US$) 13,3 15,4 17,03 18,1 21,1 İthalat (Milyar US$) 16,7 21,7 26,7 28,8 38,2 Cari Denge (Milyar US$) -0,81-3,6-6,8-8,3-15 Döviz Kuru (Ortalama, PR/US$) 58,26 59,51 60,27 60,7 79,1 Faiz Oranı (%) Kaynak: The Economist Intelligence Unit, 2009 Tarım dışı sektörlerdeki büyüme ekonominin yapısını değiştirmiştir. Tarımın GSYİH de ki payı %20 ye kadar düşmüştür. GSYİH ın %53 ünü oluşturan servis sektörü bu bakımdan GSYİH ın en büyük bileşeni konumuna gelmiştir. Karaçi borsası bu dönem içinde tam anlamıyla bir patlama yapmış, yabancı yatırımlar 2000 yılında sadece 182 milyon US$ ken 2006 mali yılı sonu itibariyle 8.4 milyar US$ a kadar yükselmiştir. En çok yabancı yatırım çeken sektörler arasında telekom, yazılım, otomotiv, tekstil, çimento, suni gübre, demir-çelik sanayi, gemi-inşaat ve son zamanlarda havacılık&uzay sanayi olmuştur. Son yıllarda Pakistan, inşaat ve mühendislik alanında çok önemli başarılara imza atmıştır. Bunlar arasında, dünyanın en büyük barajı Tarbela, Çin Halk Cumhuriyeti ile ortaklaşa sonuçlandırılan dünyanın en büyük otobanı Karakoram gösterilebilir. 3.1 PAKİSTAN EKONOMİSİNE SEKTÖREL BAKIŞ Pakistan GSYİH ın yarısından fazlasını hizmetler sektörü oluşturur. Milli gelirin ikinci en büyük bileşeni ise tarımdır. Son yıllarda tarımın GSYİH daki payı azalmakla birlikte bu oran hala yüksek sayılabilecek yaklaşık % 20 seviyelerindedir. Başlıca tarım ürünleri pamuk, pirinç, şeker kamışı, buğday, meyve ve sebzelerdir. Doğa koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösteren tarımsal üretim hala Pakistan ekonomisini ciddi olarak Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

11 etkilemektedir yılında tarımsal üretim artışı %5 olmuştur. Bu oran hükümet hedeflerinin %1 üzerinde gerçekleşmiştir. Pakistan dünyanın en büyük ham pamuk üreticilerinden biridir. Büyük bir kısmı Pencap ta yetişen pamuğun yıllık hasadı, Karaçi deki iplik endüstrisini ve ihracatı doğrudan etkilediğinden ekonominin genel performansında belirleyici bir faktördür. Yükselen Sektörler Pakistan da tekstil sektörü özellikle istihdam açısından önemlidir. 2006/7 yılının ilk 9 ayında tekstil sektörü %5.8 lik artış kaydetmiştir. Ancak bu rakam 2007/08 yılının ilk altı ayında % -2.1 olarak gerçekleşmiş, tekstil ürünleri ihracatı Mayıs ayında 936 milyon dolardan Haziran ayında 919 milyon dolara düşmüştür. 2006/2007 yılında büyümede önemli bir paya sahip olduğu düşünülen katma değeri yüksek tekstil ürünlerinin ihracat artışı, sektörde modernizasyonun önemini ifade etmektedir. Sektör açısından diğer önemli bir gösterge olan, katma değeri düşük ürünlerin, iplik, kumaş ve pamuğun, ihracattaki oranının belirgin bir şekilde düşmesi önemli bir gelişme sayılmalıdır. Nevresim ve havlu, Pakistan tekstil sektörünün geleneksel ürünleridir. 2005/6 yılında, bu ürünlerde % 58 oranında ihracat artışı gerçekleştirilmiştir yılında AB ve ABD nin anti-damping vergi oranlarını %13 ten 5.8% e indirmesinden sonra nevresim ve havlu ihracattaki yavaşlama (% 4 oranında düşüş) ise düşündürücüdür. Sentetik tekstil ihracatı ise %150 oranında artış gerçekleştirmiştir. Pakistan tekstil sektörü, 2004 yılında tekstilde kota gümrük ve tarifelerin kaldırılmasıyla birlikte özellikle katma değeri yüksek ürünlerde Çin le rekabette zorluk çekmektedir. Buna rağmen katma değeri yüksek hazır giyim ve elbise gibi ürünlerde kaydedilen %8.6 lık artış dikkat çekicidir. Son yıllarda üretim tabanında çeşitlilik sağlanmaya çalışılmış, ekonominin tekstil sektörüne olan bağımlılığı azalmaya başlamıştır. Pakistan da doğal kaynaklar çeşitlilik göstermektedir, doğalgaz rezervleri; petrol, kömür, demir cevheri, bakır, tuz, kireçtaşı, kaya tuzu, mermer, alçıtaşı, dolomit, silis, ateş kili, seramik kili, demir cevheri, boksit, barit, kromit, magnesit başlıca doğal kaynaklar arasındadır. Pakistan ın Beluçistan eyaletinde zengin doğal gaz rezervlerine sahip olduğuna inanılmaktadır. Ancak burası, hükümetin kontrolü tam sağlayamamış olduğu sorunlu bir bölgedir. Kromit, antimon, fosfat, porselen ve bazı değerli taş rezervleri henüz işlenmemiş doğal kaynaklar arasındadır. Pakistan Merkez Bankasının verilerine göre imalat sanayi 2007 yılında artış göstermiştir. Buna rağmen hedeflenen %13 lük büyüme hedefine ulaşamamıştır. Pakistan ekonomisi için önemli olan diğer bir sektör ise İnşaat-taahhüt sektördür. Bugüne kadar büyük ilerleme kaydedilen inşaat-taahhüt sektöründe önümüzdeki dönemde olanaklar daha da artacaktır. Pakistan ın çoğu baraj ve Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

12 enerji tesisi niteliğinde olan oldukça kabarık bir altyapı proje listesi vardır. Bu projelere Asya Kalkınma Bankası gibi uluslararası kurumlardan kredi bulunması bugün daha kolay hale gelmiştir yılının ilk 9 ayında çimento üretimi %24 oranında artış göstermiştir. Çimento üretimindeki artışın asıl sebebi dış kaynaklıdır. Komşu Afganistan ın yüksek oranda çimento talebi sektör için itici güç olmuştur. Ayrıca Irak ve Birleşik Arap Emirliklerine ihracat gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak çimento ihracatı geçen yıla oranla %85 lik bir artış kaydetmiştir. İç piyasada ise 2005 yılında meydana gelen deprem çimento talebinde de artış gözlemlenmesine sebep olmuştur. Yabancı yatırımlarla birlikte sektörde modernizasyon gerçekleşmiş kapasite kullanım oranları arttırılmıştır. Üretimde Düşüş Gözlenen Sektörler Üretiminde artış gözlenen sektörlerin yanında Pakistan ekonomisinde bazı sektörlerde belirgin üretim düşüşleri gözlemlenmiştir. Otomotiv sektörü ilk 9 ay içinde %5 büyümesine rağmen geçen sene kaydettiği %28 lik rekor büyüme oranının çok gerisinde kalmıştır. Bu son 4 yılın en düşük büyüme oranıdır. Üretim kısmında ise sektörün kapasite kullanım sorunları mevcuttur. Motor hacmi 1300 cc den geniş olan araç üretiminde keskin bir düşüş yaşanmıştır. Pakistan ekonomisi için önemli bir sektör olan gübre üretimi, 2007 mali yılının ilk 9 ayında %0.3 lük bir düşük yaşanmıştır. Bir önceki yıl ise sektör %5 oranında büyüme kaydetmiştir. Sektördeki küçülmenin ana nedeni ise, hükümetin seçimler öncesi çiftçilere gübre sübvansiyonu sağlayacağı beklentisi etkili olmuştur. Aynı dönem içinde petrol üretiminde de %5.7 lik bir azalma gerçekleşmiştir. AB nin Pakistan Hava Yollarına kendi üyeleri için uçuş yasağı koyması, jet yakıt üretimini de düşürmüştür. Diğer Hizmetler Pakistan ın bilişim sektörüne yatırımları son yıllarda artış göstermiştir. Hükümetin çeşitli projeleri hayata geçirmek için farklı ülke ve şirketlerle iş birliğine gittiğini gözlemektedir. Pakistan ın Çin ile olan iş birliği dikkat çekicidir. Nisan 2007 de Çin deki Boao toplantısında Pakistanlı yetkililer Microsoft un başkanı Bill Gates ten yatırım sözü almışlardır. Pakistan da bilişim teknolojileri Ar-Ge merkezlerini en yakın zamanda hayata geçirecektir. Tahminlere göre Pakistan bilişim sektörünün toplam büyüklüğü 2 milyar US$ ı bulmuştur. Artan yabancı yatırımlarla birlikte Pakistan hükümetinin bilişim teknolojileri, savunma sanayi, telekomünikasyon ve benzeri sektörleri geliştirici politikalar uygulaması, ekonomisini Hindistan ile özellikle bilişim ve savunma sanayi alanında rekabet edebilir bir duruma getirmeyi hedef edinmiştir. Pakistan gemicilik sektöründe de söz sahibi olmayı hedeflemektedir. Pakistan ın dış ticaretinin %95 inin gemi yoluyla yapıldığı düşünülürse, bunun Pakistan için ne kadar önemli olduğu kolayca anlaşılabilir. Ortalama yıllık 2 milyar US$ nakliye harcaması yapan Pakistan da hazırlanan yeni vergi sistemiyle ve kolaylaştırılmış prosedürüyle en az 5 veya 6 yabancı bandıralı gemiyi Pakistan menşesine geçirmeyi hedeflemiştir. Fakat sadece bir gemi Pakistan bandırasına geçmiştir.hindistan ile Pakistan arasındaki siyasi gerginlik gemi taşımacılığına da yansımış bulunmaktadır. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

13 Turizm Pakistan da turizm sektörü önemli bir gelişme kaydedememiştir.. Fakat son yıllarda Pakistanlı yetkililerin turizmi geliştirici bir dizi programı hayata geçirmeye başlamışlardır. Bunlardan biri Pakistan ile Tayland arasındaki turizm anlaşmasıdır. Pakistan, Budizm turizmi açısından oldukça zengindir. Taylandlı Budistlerin Pakistan a ziyaretlerinin gelecek 5 yıl içinde 10 kat artması beklenmektedir. Pakistan özellikle macera, din, kültür turizmi bakımından zengin kaynaklara sahiptir. Seçilmiş Bazı Sektörlerin Yıllara Göre Üretimleri (Temmuz- Nisan) (Temmuz- Nisan) Değişim (%) Şeker (Milyon Ton) 3,517,513 4,698, Jüt ürünleri (Milyon Ton) 96, , Gübreler (Milyon Ton) 5,106,968 5,105, Pamuk İplik (B. Kg) 2,368,792 2,439, Araba 143, , Hafif Ticari Araçlar 15,289 17, Kamyon 3,655 3, Motorsiklet 681, , Kağıt (Milyon Ton) 385, , Kaynak: Board Of Investment Gov. Of Pakistan (BOI) 3.2 ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER Pakistan ın Dış Ticaret Ortakları Diğer 52% İhracat Almanya 5% ABD 24% BAE 8% İngiltere 6% Afganistan 5% Diğer 56% İthalat ÇHC 9% BAE 8% Japonya 7% S. Arabistan 12% ABD 8% Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

14 Kaynak: DTM, 2008 Dış Ticaretindeki Başlıca Maddeler (2008) Diğer 21,2% İmalat ürünleri 9,5% Kimyasal Ürünler 14,5% İthalat Makinalar ve ulaşım araçları 24,0% Mineral yakıtlar 30,8% İhracat Pamuklu Mensucat 10,5% Nevresim 9,9% Diğer 60,0% Pirinç 9,8% Triko 9,8% Kaynak: DTM 2008Pakistan Ülke Bülteni Pakistan 1970 lerden bu yana her yıl ticaret açığı vermiştir arasındaki 10 yıllık döneme bakıldığında, dolar bazında ihracat yıllık ortalama %5.7 artmıştır döneminde ise, Pakistan para birimi Rupi nin hemen tüm ticaret ortaklarının para birimleri karşısında değer kaybetmesine rağmen ihracat yıllık ortalama %3.5 oranında daralmıştır yılında Pakistan ın ihracatı bir önceki yıla göre % 1 artarak 18,1 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Bu rakamın 2008 yılı sonunda ise 20,9 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. Buna karşılık ithalatın da 2007 yılında 28,8 milyar dolara ulaşması, petrol fiyatlarındaki artışın yanında yatırımların da arttığını göstermektedir yılı sonunda ithalat rakamının ise 35,3 milyar dolara ulaşması öngörülmektedir. Pakistan ın üretimde olduğu gibi ihracat ürünlerindeki çeşitliliği de sınırlıdır. İhracatın birkaç ana ürüne bağımlılığı ve bunların pamuk ve pirinç gibi tarıma dayalı olması gelirlerin dış şokların etkisine fazla açık olmasını getirmektedir. Diğer ihracat ürünleri arasında, sentetik kumaşlar, halı ve kilimler, deri, pirinç, spor malzemeleri, balık ve ürünleri, tıbbi malzemeler, ilaç, kimya ve ayakkabıdır. İhracatta yüksek katma değerli ürünlerin ağırlığının az olması, kalitenin düşüklüğü ve zayıf pazarlama da ihracatı olumsuz etkileyen faktörler arasında yer almaktadır yılının Mayıs ayında dış ticaret açığı artarak 10,7 milyar dolara ulaşmış, uluslararası petrol fiyatlarının rekor düzeyinde olması bunda etkili olmuştur. Ayrıca pamuk rekoltesinde yaşanan düşüş de dış ticaret açığının giderek büyümesine neden olmaktadır. İhracatın birkaç ana ürüne bağımlılığı ve bunların pamuk ve pirinç gibi tarıma dayalı olması gelirlerin iklime ve dış şokların etkisine fazla açık olmasını getirmektedir. Yüksek katma değerli ürünlerin ağırlığının az olması, kalitenin düşüklüğü ve zayıf pazarlama da ihracatı olumsuz etkileyen faktörler arasındadır. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

15 3.3 PAKİSTAN DA YABANCI YATIRIMLAR VE İŞ KURMA MALİYETLERİ Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı verilerine göre 2007 yılında Pakistan a gerçekleştirilen doğrudan yabancı yatırımların toplamı 5,3 milyar dolardır. Pakistan da doğrudan yabancı yatırımlar bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 25 oranında artış göstermiştir. Özelleştirmenin doğrudan yabancı yatırımlara olan katkısı ise 133 milyon US$ olmuştur. Gerçekleşen özelleştirmeler içinde en önemlisi cep telefonu operatörü PAKTEL in Çin li cep telefonu devi China Mobil e 284 milyon US$ a satılmasıdır. Diğer önemli bir özelleştirme ise ABD li sigara ve tütün üreticisi Philip Morris International ın Lakson da ki ortaklık payını %40 tan %91 e çıkararak Lakson un %51 lik hisselerine 282 milyon US$ ödemesi olmuştur. Bu satın alma ile birlikte tütün&sigara sektörü Pakistan da yabancı yatırım çeken en büyük 4. sektör olmuştur. Diğerleri ise finans, telekom ve petroldür. Finans sektöründe birleşme ve satın almalar doğrudan yabancı yatırımların artmasına önemli katkıda bulunmuştur.bir İngiliz bankası Pakistan ın Union Bankasını 200 milyon US$ a satın almıştır. Sudi Arabistan kökenli Samba gurubu ise Crescent Bank ı 100 milyon US$ değer biçerek gurubuna katmıştır. İsviçre kökenli finans kuruluşları da Pakistan bankacılık sektörüne ilgi gösterenler arasında yer almaktadır. Pakistan daki Yabancı Yatırımlar (Milyon $) Yıl Sanayi Özelleştirme Toplam Doğrudan Yatırımlar Portföy (Özel) Portföy (Kamu) Toplam Yabancı Yatırım , , , , ,981 1,540 3, , , , ,820 1,471 8, , , ,193.0 Total 14, , , , , , Kaynak: Board Of Investment Gov. Of Pakistan (BOI) Tablo incelendiğinde 2002/03 yılından sonra Pakistan da yabancı yatırımlar toplamı her sene artış göstermiştir. Diğer taraftan, ucuz işgücü, yerel ve bölgesel geniş pazarlara rağmen, yabancı yatırımcılar iç karışıklıklar, yetersiz hukuki düzenlemeler, bölgedeki diğer rakip ülkelerde yabancı sermaye ortamının çok daha olumlu olması (Hindistan, Malezya, Endonezya) ve altyapıdaki sorunlar nedeniyle ülkeye yeterince çekilememektedir. Özelleştirme Özelleştirme faaliyetlerinin başladığı 1991 yılının ardından iki yıl boyunca hızlı yol kat edilmiş, 63 birimde özelleştirme gerçekleştirilmiştir. Geriye kalanlar Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

16 daha çok zarar eden şirketler olduklarından süreç yavaşlamış, 2007 itibari ile toplam 165 şirket özelleştirilmiştir. Son dönemde Pakistan hükümeti özelleştirme projelerini hızlandıracağını taahhüt etmiş ve Pakistan Telekom, United Bank (UBL), Habib Bank (HBL) ve 14 petrol ve gaz şirketi özelleştirilen şirketler arasında yer almışlardır. Sektörlere Göre Yabancı Yatırımlar (Milyon $) Sektör Petrol & Gaz Tem-May Finans Tekstil Ticaret İnşaat Enerji Kimya Ulaştırma & Lojistik Haberleşme NA Diğer Toplam , , , , Ülkelere Göre Yabancı Sermaye Akımları (Milyon $) Temmuz-Mayıs Temmuz-Mayıs Ülke Portföy Portföy Doğrudan Toplam Doğrudan Özel Kamu Özel Kamu Toplam ABD 1, , , BAE İngiltere , Norveç İsviçre Hong Kong Umman Hollanda Japonya Moritanya Almanya Avustralya Suudi Arabistan Kuveyt Diğer , , Borçlanma GDR Toplam 3, , , , , Kaynak: Board Of Investment Gov. Of Pakistan (BOI) Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

17 Pakistan da İş Kurma Maliyetleri Pakistan da iş yapmak isteyen yabancı şirketler Pakistan Sermaye Piyasası Kuruluna (Securities& Exchange Commission of Pakistan, kayıt yapmaları gerekmektedir. SECP ye ödenmesi gereken ücretler 1) İsmin elverişliliği (her isim için). Genelde başvurular en az 3 isimle kaydedilir. Ücret 3.33 US$ 2) Nominal İtibari sermayesi 1, US$ ( PKR) geçmeyen şirketlerin kayıtlı için ödenmesi gereken tutar US$ 3) Nominal İtibari sermayesi 1, US$ ı ( PKR) geçen şirket kayıtları için: İtibari sermayesi 1, US$ ( PKR) dan 83, US$ (5,000,000 PKR) e kadar olan şirketler için 8.33 US$ (500 PKR) 83, US$ (5,000,000 PKR) dan fazla olduğunda ise ödenmesi gereken tutar 4.17 US$ (250 PKR) * Şirket kayıtları için ödenmesi gereken toplam tutar 10 milyon PKR ( US$) yi geçmemelidir. 4. Tescil harcı ücreti 3,33 US$ (200 PKR) 5. Kayıt için ilgili diğer dosya tutarları US$ (5,000 PKR) 6. Kopyalama ücreti: 0,83 US$ (50 PKR) 7. Dosyaların teftişi ve diğer işlemler 3,66 US$ (220 PKR) 8. Tağyir için u/s 21 e başvuru ücreti 83,33 US$ (5,000 PKR) 9. A.G.M nin uzatılması için u/s 158 e başvuru ücretleri: a) Kamu kuruluşları için: 250 US$ (15,000 PKR) b) Özel şirketler için 83,33 US$ (5,000 PKR) 10. İsim değişikliği için yapılan başvuru üçreti 16,67 US$ (1,000) Yukarıda belirtilenlerin haricindeki şirket başvuruları için: 11.Komisyondan ihraç onayı bekleyen ve prospektüsü yayınlanan her türlü menkul değerler için geri dönüşü olmayan harcın ödenmesi. Bu oran ihraç edilecek menkul değerin büyüklüğü ile orantılıdır. a) 4.17 milyon US$ (250 milyon PKR) dan fazla olan menkul kıymetler için US$ (25,000 PKR) b) milyon US$ (250 milyon -1 milyar PKR) arasında olan menkul kıymetler için 833,33 US$ (50,000 PKR) c) 16,67 milyonus$ (1 milyar PKR) dan büyük olan menkul kıymetler için 1, US$ (100,000 PKR) Kaynak SECP 2007 *60 PKR 1 US$, Pakistan ın Bazı Önemli Şehirlerindeki Aylık Büro Kira Bedelleri (2008) Şehir Kira bedeli (sq.ft) US$ (1sq.ft = 0.09 metre kare) Islamabat 1,03 3,00 Lahore 0,71 2,38 Karaçi 1,28 2,38 Karaçi (Finans & Ticaret Merkezi) 2,38 3,98 Peşaver 0,55 1,59 Dış Quetta Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ,47-1,27

18 Eyaletler ve İslamabat Bölgesindeki Sanayi Alanlarının Ortalama Fiyatları (M 2 ) Bilindiği gibi Pakistan 4 eyalet ve 2 bölgeden oluşmaktadır. Bölgeler arasında gelişmişlik düzeyi gayrimenkul sektöründe yansımıştır. Devletin tam olarak hakimiyetini sağlayamadığı eyaletlerin ve bölgeleri ortalama metre kare birim fiyatı 3,6 US$ a kadar düşmektedir. En pahalı bölge ise İslamabat federal bölgesidir. Eyalet M 2 Fiyat (US$) Pencap 21,7 Sind 2,09 Kuzeybatı Cephesi 3,6 Beluçistan 3,38 Islamabat Federal Bölgesi Kaynak: Board Of Investment Gov. Of Pakistan (BOI) Vergilendirme Pakistan da, her türlü beyan edilmiş kazanç ve gelir vergiye tabiidir. Fakat, istisnalar yok değildir. Pakistan menşeli şirketler tarafından, Pakistan a intikal eden yurtdışı kazançları vergiden muaf tutulmuştur. Bu işçi dövizleri için de geçerlidir. Örneğin Mali yılında 5.5 milyar US$ ı bulan işçi gelirleri Pakistan ekonomisi için oldukça önemli bir yere sahiptir. İşçi dövizlerinin vergilendirilmemesi şüphesiz devletin önemli bir vergi gelirinden mahrum kalması anlamına gelmektedir. Pakistan da Gelirin/Karın Vergiden Muaf Tutulduğu Durumlar Faaliyet alanı üretim, yarı mamul ya da elektrik veya su enerjisinin dağıtımlığını yapan teşebbüsler. CBR tarafından uygun bulunmuş sanayi teşebbüsleri. CBR tarafından belirlenmiş alanlar içinde faaliyette bulunan teşebbüsler. Pakistan da bilgisayar yazılım ve programcılığından elde edilmiş ihracat gelirleri, her türlü Bilgi Teknolojileri (IT), muhasebe, insan kaynakları, sigortacılık servisleri. Kurumlar Vergisi Oranları Bankacılık faaliyetinde bulunan şirketler %35 Faaliyet alanı bankacılık olmayan kamu şirketleri %35 Faaliyet alanı bankacılık olmayan özel şirketler %35 KOBi ler (Küçük şirketler) %20 Bireysel Gelir Vergisi Oranları Yerleşik bireyler için % 3.5, bulunmayanlar için %30 oranında gelir vergisi alınır. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

19 Stopaj Vergisi Oranları 1. Kar/Faiz a) Menkul kıymetlerden elde edilen faiz/kar gelirleri (Hazine tarafından çıkarılmış menkul kıymetler) : %10 b) Mevduatlar : %10 2. Hizmetler Yerleşik bireyler için a) Pirinç, pamuk tohumu ve sofralık yağların satışında: %1.5 b) Herhangi bir malın satışında: %3.5 c) Ulaştırma hizmetleri: %2 d) Diğer hizmetler: 6% e) Bir sözleşmenin akdi: %6 f) Kira: %5 g) İhracat : % Yerleşik olmayan bireyler için a) Teknik servis hizmetleri ücreti: %15 b) İsim hakkı: %15 c) Diğer: %30 Satış Vergisi Oranı: %15 Pakistan Özel İhracat Bölgeleri (EPZ) M 2 Birim Fiyatı (US$) Yıllık M 2 Kira Bedeli Risalpur (Endüstri) 6,24 0,47 Risalpur (Ticaret) 15,28 1,19 Karaçi 1. Bölge (Endüstri) 4,77 1,43 Karaçi 1. Bölge (Ticaret) 19,10 2,38 Karaçi 2. Bölge (Endüstri) 4,77 1,47 Karaçi 2. Bölge (Ticaret) 19,10 2,38 Sialkot (Endüstri) 4,98 mülkiyet Gujranwala (Endüstri) 12,14 mülkiyet Pakistan ın Vize Politikası Pakistan da iş vizesi işadamları için, Türkiye nin de içinde bulunduğu 66 ülkeye 24 saat içinde kolayca çıkarılabilmektedir. Gerekli belgeler Odalar ve Borsalar Birliğinden (Chamber of Commerce & Industry (CC&I) alınacak referans mektubu Pakistan Ticaret Teşkilatından (Trade Organization/Association) alınacak davetiye mektubu Pakistan Yatırım Kurulu (BOI) den alınacak referans mektubu Pakistan konsolosluğundan alınacak referans mektubu. Bu belgeleri sağlayan iş adamları için 30 günlük vize verilmektedir. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

20 Sektör Bazında Şirket Kayıtları ve Bağlı Bulundukları Kurumlar Listesi (1) Bankalar Maliye Bakanlığı. (2) Sigorta şirketleri Ticaret Bakanlığı. (3) Yatırım ve Kalkınma Kuruluşları/Bankalar (i) Maliye Bakanlığı. (ii) Pakistan Merkez Bankası (4) Leasing şirketleri Sermaye Piyasaları Kurulu. (5) Risk sermayesi şirketleri Sermaye Piyasaları Kurulu. (Venture) (6) Varlık Yönetimi şirketleri Sermaye Piyasaları Kurulu. Kaynak: Board Of Investment Gov. Of Pakistan (BOI) Teşvikler Aşağıdaki faaliyet alanlarına yatırım yapılması halinde (i) Silah Sanayi (ii)darphane (iii) Patlayıcı madde üretimi iv) Radyoaktif madde üretimi Yatırım İndirimi Oranları Pakistan da bazı sermaye yatırımlarına belli oranlarda teşvikler sağlanır. Başlangıç İndirimi Yeni satın alınmış demirbaşlar, makineler & teçhizatlar için muafiyet oranı %50 Yıllık Amortisman İndirimleri hesaptan düşülen değeri yüzdesi Binalar: Fabrikalar, atölyeler, sinema salonları, oteller,hastaneler : %10 Mobilyalar %10 Makine ve teçhizatlar %10 Bilgisayar donanımları, yazıcılar, ekranlar ve benzeri ekipmanlar %30 Teknik ve profesyonel kitaplar %20 Gemiler Yeni satın alınmış %5 İkinci el %10 a) Yaşı 10 ve altında olan gemiler %20 b) Yaşı 10 ve üzerinde olan gemiler %20 Motorlu taşıtlar (her çeşit) %20 Uçak ve uçak motorları %30 Yeni İş Kurarken Sağlanan Teşvikler Sanayi Bakanlığı Sanayi Bakanlığı Sanayi Bakanlığı Sanayi Bakanlığı Yabancı yatırımları Pakistan a çekmek amacıyla hükümet birçok alanda yatırımcılara vergi indirimleri ve teşvikler sağlamaktadır. Vergi indirimi aşağıdaki faaliyetler için uygulanmaktadır. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

21 Döviz mevduatlarından elde edilen faiz geliri İslami bankacılık faaliyetlerinden elde edilen gelirler Eğitim kurumlarının gelirleri Bilgisayar eğitimi veren kurumların gelirleri Borsaya kayıtlı şirket hisselerinin satışından elde edilen karlar (20 Haziran 2007 tarihine kadar) Bilgisayar yazılımı ve bilişim sektörü ürünlerinin ihracatından elde edilen gelirler Meyve satışından elde edilen gelirlerden Özel sanayi bölgelerindeki endüstri teşebbüslerinin gelirleri Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Fas Krallığı

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 DANİMARKA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL DEVLET BAŞKANI Danimarka Krallığı Kopenhag Danca 2. Margrethe HÜKÜMET BAŞKANI Helle

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Dil : İngilizce Başkenti : Akra Yüzölçümü : 238.537 km 2 Nüfus : 25,3 milyon (2012) Önemli Şehirler : Akra, Kumasi, Sekondi-Takoradi, Tamale GSYİH (2012 ) : 36,952 Milyon $ Kişi Başına

Detaylı

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur)

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Sudan ve Seramik Sektörü Bilgi Notu GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Resmi Dil : Arapça (resmi

Detaylı

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ 1/8 ALMANYA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Almanya Federal Cumhuriyeti Berlin Almanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 23

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7 İNGİLTERE YE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Birleşik Krallık Londra İngilizce BAĞIMSIZLIK TARİHİ 1707 DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI DİN

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Senegal Cumhuriyeti Resmi Dil : Fransızca Başkenti : Dakar Yüzölçümü : 196.161 km 2 Nüfus : 12,9 milyon (2010) Önemli Şehirler : Thies, Mbour, Kaolack GSYİH (2012 ) : 12.804

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HİNDİSTAN

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HİNDİSTAN T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HİNDİSTAN GENEL BİLGİLER RESMİ ADI : Hindistan Cumhuriyeti BAŞKENTİ : Yeni Delhi KONUŞULAN DİLLER : Hintçe, Bengalce, Telugça, Marathice, Tamilce, Urduca, Gujaratça, Malayalamca,

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. KUVEYT E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. KUVEYT E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. KUVEYT E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 1. HARİTA 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI Kuveyt Devleti RESMİ DİL Arapça, İngilizce (2. resmi dil) BAŞKENT Kuveyt BAĞIMSIZLIK

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MYANMAR ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 2 I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu : Myanmar Birliği Cumhuriyeti : Cumhuriyet : Güneydoğu Asya ülkesi olan

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU GENEL BİLGİLER TABLOSU Resmi Adı Rusya Federasyonu Başkenti Moskova Resmi Dil Rusça Bağımsızlık Tarihi 24 Ağustos 1991 Yüzölçümü 17.075.400 km 2 Nüfus 142,8

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 VİETNAM SOSYALİST CUMHURİYETİ

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 VİETNAM SOSYALİST CUMHURİYETİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 VİETNAM SOSYALİST CUMHURİYETİ GENEL BİLGİLER RESMİ ADI Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti BAŞKENTİ Hanoi RESMİ DİL Vietnamca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 2 Eylül 1945 DEVLET BAŞKANI Truong

Detaylı

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Ruanda ya ihracat yapan 1 firma bulunmaktadır. (AHENK KOZMETİK İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş) 30.06.2015 tarihi

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2015 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Benin

Detaylı

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9 FRANSA ÜLKE BÜLTENİ Başkent Resmi Dil(ler) Yönetim Biçimi Cumhurbaşkanı Başbakan Paris Fransızca Parlamenter Başkanlık Tipi Cumhuriyet Nicolas Sarkozy François Fillon Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA 1. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI : Brezilya Federal Cumhuriyeti BAŞKENTİ : Brasilia RESMİ DİL : Portekizce DİN : Roman Katolik (% 74), Protestan (% 15), diğer

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006)

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 201 PORTEKİZ GENEL BİLGİLER RESMİ ADI Portekiz Cumhuriyeti BAŞKENT Lizbon RESMİ DİL Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Bulgaristan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA 1 / 8 HOLLANDA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER (2012) RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Hollanda Krallığı Amsterdam Flemenkçe BAĞIMSIZLIK TARİHİ 30 Ocak 1648 DEVLET

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Resmi Dil : Swahili, İngilizce Başkenti : Resmi başkent Dodoma(1 699 000) (de facto olarak Darüsselam); Dar es Selam; ticari başkent (2.498.000)

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

Sudan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara

Sudan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara Sudan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara Sudan daki Yatırım Ortamı ve İş Olanakları 1- Temel Bilgiler: Hazırlayan: Abdelgader ABDALLA* Sunan: Dr. Mutrif SIDDIG** Çeviren: Ufuk TEPEBAŞ Konum: Afrika bölgesinin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ FRANSA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu : Fransa Cumhuriyeti

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 28 Nisan 2014 MALEZYA-TÜRKİYE STA VE VİZE ANLAŞMASI MALEZYA-TÜRKİYE İHRACAT KOMPOZİSYONU TÜRKİYE İHRACATI (2013) % MALEZYA İTHALATI (2013) 1 Motorlu

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI OCAK AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI OCAK AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Şubat 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Ocak Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 02/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI OCAK AYI İHRACAT

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İNGİLTERE ÜLKE RAPORU Kasım 2009 A.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Büyük Britanya Birleşik Krallığı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu

Detaylı

İTALYA CUMHURİYETİ 1/8

İTALYA CUMHURİYETİ 1/8 İTALYA CUMHURİYETİ 1/8 İTALYA YA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL İtalya Cumhuriyeti Roma İtalyanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 1861 DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI Giorgio Napolitano Enrico Letta

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ YUNANİSTAN ÜLKE RAPORU Ocak 2009 T.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Yunanistan Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi Konumu

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Nijerya Federal Cumhuriyeti Resmi Dil : İngilizce Başkenti : Abuja Yüzölçümü : 923.773 km 2 Nüfus : 155,2 milyon (2011) Önemli Şehirler : Lagos, Kano, Ibadan, Port Harcourt,

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

SUDAN ÜLKE RAPORU Ağustos 2013 A.Ç.

SUDAN ÜLKE RAPORU Ağustos 2013 A.Ç. SUDAN ÜLKE RAPORU Ağustos 2013 A.Ç. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Sudan bir Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkesi olup kuzeyinde Mısır, doğusunda

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MAYIS 2015 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Benin

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 - E.B. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : İrlanda Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ÇEK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Y.U. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Çek Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MALTA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A. I. GENEL BİLGİLER 2 Resmi Adı : Malta Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter demokrasi Coğrafi

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm CPB nin açıkladığı verilere göre Temmuz ayında bir önceki

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı:

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ DIYARBAKıR ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 DIYARBAKıR GENEL BİLGİLER Nüfus Diyarbakır: 1.607.437 Türkiye:76.667.864 KOBİ

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu ŞUBAT 1 yılını 1, seviyesin- bitiren Reel Kesim 1de Güven Endeksi (RKGE), yeni yılın ilk ayında 13,3 düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde endeksin gelişiminde, mal stok miktarı, son 3 aya dair sipariş miktarı

Detaylı

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 Ağustos 2015 Dış ticaret istatistiklerine ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 30 Eylül 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK, Gümrük ve

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ

A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI : Amerika Birleşik Devletleri BAŞKENTİ : Washington D.C. RESMİ DİL : İngilizce BAĞIMSIZLIK TARİHİ :

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

Ocak 2015. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Ocak 2015. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği Ocak 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak Aralık Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 01/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 YILI ARALIK AYI İHRACAT

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ALMANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Almanya Federal Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MAKEDONYA ÜLKE RAPORU Şubat-2009 Y.U. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Makedonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı