TÜRKYE'DE KENTLERN BÜYÜMES VE ZIPH KANUNU Erturul Delikta 1

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKYE'DE KENTLERN BÜYÜMES VE ZIPH KANUNU Erturul Delikta 1"

Transkript

1 TÜRKYE'DE KENTLERN BÜYÜMES VE ZIPH KANUNU Erturul Delikta 1 Özet Türkiye de 1950'den sonra hzl bir kentleme süreci yaanrken, özellikle metropolan kentlerin daha hzl büyüdüü ve baz kentlerin küçüldüü görülmektedir yl ibariyle *stanbul, Ankara, *zmir, Bursa ve Adana nn kent nüfuslar srasyla milyon, milyon, milyon, milyon ve milyon iken nüfus büyüklük sralamas ibariyle 81 il içerisinde son sralarda yer alan Ardahan n kent nüfusu bin ve Bayburt un kent nüfusu bin dir. Türkiye de kent büyüklüklerinin dalmnn ve büyüme oranlarnn önemli farkllklar göstermesi, kentlerin sahip olduu ekonomik, sosyolojik, corafi, tarihi, kültürel gibi içsel faktörler ile göç ve dier dsal faktörlerle açklanabilir. Baz kentler bu faktörlere bal olarak daha hzl, daha yava veya paralel büyüyebilmekte ve kimi kentlerde de küçülme gözlemlenmektedir. Bu çalmada, Türkiye de kentlerin nasl bir büyüme gösterdii ve kentlerin nüfus büyüklüklerinin zaman içerisinde dalm Zipf Kanunu çerçevesinde ele alnmaktadr. Ayrca, kentlerin büyümesinde önemli rol oynad varsaylan kent-spesifik içsel faktörler (beeri sermaye, kii ba milli gelir, altyap yatrmlar, uzmanlama, salk, dourganlk ve corafi konum gibi durumlar temsil eden göstergeler) ile dsal faktörlerin (göç, kamu yatrmlar, dsallklar) kentlerin büyüme oranlar üzerindeki etkileri analiz edilmektedir. 1. GR Dünya nüfusu hzla artmakta olup her yl yaklak olarak 90 milyon bebek dünyaya gelmektedir li yllarn bandan 2000 ylna kadar olan dönemde dünya nüfusu üçe katlanmtr. 20.yüzyln sonunda alt milyara ulaan dünya nüfusunun sonraki elli yl içinde on milyara ulaaca tahmin edilmektedir (World Atlas 1998). Mevcut nüfus artnn %90' gelimekte olan ülkelerde yer almaktadr ylndan önce dünya nüfusunun %84'ünün gelimekte olan ülkelerde yayor olaca ve buna karn, gelimi ülkelerde nüfusun iki katna ulamasnn yaklak 400 yl alaca tahmin edilmektedir2. Öte yandan, dünya nüfusundaki art trendine uygun olan önemli bir nüfus hareketi hzl kentleme sürecidir. Endüstrilemi ülkelerde nüfusun dörtte üçü kent merkezlerinde yaarken gelimekte olan ülkelerde nüfusun üçte biri kent merkezlerinde yaamaktadr. Öte yandan, 2025 ylndan önce dünya nüfusunun üçte ikisinin kentlerde yaayaca tahmin edilmektedir (World Atlas:1998). Bu durumda, özellikle gelimekte olan ülkelerde ehir merkezlerine olan göçün hzla devam edecei olgusu altnda kent yönetimlerinin bu gelimelere daha duyarl olmalar ve daha hzl karar alabilmeleri kaçnlmazdr. Özellikle metropolan illerdeki kentleme oran veya nüfus art ülke nüfus artndan daha fazladr yllar arasnda Fransa nn nüfusu 36.9 milyondan 55.8 milyona yükselirken Paris'in nüfusu 2.6 milyondan 9.3 milyona 1 Ege Üniversesi **BF, *ktisat Bölümü, 2 En fazla nüfusu olan 17 ülke ve ülkelere göre nüfuslar, 2005 Çin (China): 1.32 milyar (Dünya'nn 20%'si ) Hindistan (India): 1.12 milyar (17%) Amerika Birleik Devletleri (Uned States): 300 milyon (4.6%) Endonezya (Indonesia): 225 milyon ( 3.5%) Brezilya (Brazil): 186 milyon (2.8%) Pakistan (Pakistan): 165 milyon (2.5%) Banglade (Bangladesh): 147 milyon (2.3%) Rusya (Russia): 143 milyon (2.2%) Nijerya (Nigeria): 135 milyon (2.1%) Japonya (Japan): 128 milyon ( 2.0%) Meksika (Mexico): 108 milyon ( 1.7%) Filipinler (Philippines): 86 milyon(1.3%) Vietnam (Vietnam): 84 milyon (1.3%) Almanya (Germany): 82 milyon (1.3%) Msr (Egypt): 75 milyon (1.2%) Etiyopya (Ethiopia): 75 milyon (1.2%) Türkiye (Turkey): 73 milyon (1.2%) (http://tr.wikipedia.org/wiki/). 1

2 Türkiye'de Kentlerin Büyümesi ve Ziph Kanunu çkmtr ve 1985 arasnda Japonya'nn nüfusu 59.6 milyondan milyona ve Tokyo'nun nüfusu 6.5 milyondan 26.5 milyona çkmtr. Ülke nüfuslar yaklak iki kat artarken kent nüfuslar yaklak dört kat artmtr (Eaton ve Eckstein 1997:444). Türkiye'nin nüfusu 1927'de 13.6 milyon iken 1950'de 20.9 milyona, 1990'da 56.4 milyona, 2000 de 67.8 milyona ve 2007 de yaklak 71 milyona yükselmir. Metropolan illerden *stanbul un kent nüfusu yllar arasnda 4.7 milyondan 11.1 milyona, Ankara nn nüfusu 2.8 milyondan 4.1 milyona ve *zmir in nüfusu 1.9 milyondan 3 milyona yükselmir. Bu 26 yllk sürede metropolan kentlerin nüfuslar yaklak 2.4 kat art gösterirken Türkiye nin toplam nüfusu yaklak 1.6 kat art göstermir. Öte yandan, kentlerde yaayan toplam nüfus 1927'de 3.3 milyon iken 1950'de 5.2 milyona, 1990'da 30.5 milyona, 2000 de 44 milyona ve 2005 de 49.7 milyona ulamtr. Türkiye'de yukardaki dönemler ibariyle kent nüfusunun toplam nüfusa oran srasyla 0.24, 0.25, 0.54, 0.65 ve 0.70 olup hzl bir kentleme süreci yaand görülmektedir. Kentleme orannn 2010 ylnda % 74 e ve 2020 li yllarda %80 lere ulaaca tahmin edilmektedir. Metropolan illerde dönemi için kentleme oranlar *stanbul da , *zmir de , Ankara da olarak gerçeklemir. Ayn dönemler için Türkiye de kentleme oran dir. Görüldüü gibi, metropolan illerde hem nüfus art hz hem de kentleme oran Türkiye ortalamasnn oldukça üstündedir. Türkiye de 1950'den sonra hzl bir kentleme sürecinin yaand görülmektedir. Bu süreçte bir yandan kentlerin nüfusu artarken dier yandan da kentlerin says artmaktadr. Türkiye'de kentlerin says seksen bire ulam bulunmaktadr. Ancak, kentlerin nüfus büyüklüklerinin dalm önemli farkllk göstermektedir. Türkiye nin en büyük kenti olan *stanbul un 2007 nüfus saymnda il nüfusu 12.5 milyon iken kent nüfusu 11.1 milyondur. Buna karn nüfus büyüklüü ibariyle sonuncu srada yer alan Bayburt un il nüfusu 76.6 bin olup kent nüfusu 37 bindir. Kent nüfusu (35.8 bin) ibariyle en küçük il ise Ardahan dr. Kent büyüklüklerinin dalmnn önemli farkllklar göstermesi, kentlerin sahip olduu ekonomik, sosyal, kültürel ve beeri sermaye gibi içsel faktörler ile göç corafi durum ve dier dsal faktörlerle açklanabilir. Bir ksm kentler bu faktörlere bal olarak daha hzl ve daha yava büyürken kimi kentlerde göç vererek küçülmektedirler. Bununla birlikte, kentler bir yandan büyürken dier yandan da çarpk kentleme, trafik younluu, çevre kirlilii ve gelir dalmnda bozulma gibi olumsuzluklar da beraberinde getirmektedir. Bu çalmada, Türkiye de illerin ve kentlerin nüfus ve gelir büyüklüklerinin dalm dönemi ibariyle ele alnmakta ve il-kent büyüklüklerinin nasl bir dalm izledikleri, paralel bir büyüme gösterip göstermedikleri Zipf Kanunu (Zipf s Law) veya sra-büyüklük-kural (rank-size-rule) çerçevesinde analiz edilmektedir. Ayrca kentlerin büyümesinde etkili olduu varsaylan faktörlerin kentlerin büyümesi üzerindeki etkileri tahmin edilmektedir. Kentlerin nüfus büyüklüklerinin zaman içerisinde nasl bir seyir izlediklerinin (Zipf Kanunu) yan sra, kentlerin nüfus ve gelir dalmlar ibariyle yaknsama gösterip göstermedikleri de analiz edilmekte ve farkl yaklamlarn karlatrlmasna olanak salanmaktadr. Çalma giri ksm hariç dört ksmdan olumaktadr. *kinci ksm, kentlerin büyümesinde ekonomi veya genel olarak sosyal bilimlerde en çarpc deneysel gerçeklerden birisi olan Zipf kanunu ve yaknsama yaklamlarn, üçüncü ksm çalmada kullanlan verileri, dördüncü ksm Zipf kanunu ve yaknsama analizlerine dayal ampirik bulgular ve beinci ksm sonucu içermektedir. 2

3 2. ZPF KANUNU VE YAKINSAMA 2.1. Zipf Kanunu Ulusal, bölgesel veya kent düzeylerinde ekonomik büyümeye ilikin oldukça geni bir leratür olmakla birlikte, kentlerin büyümesini açklayan en belirgin yaklamlardan birisi Zipf (Zipf's law) kanunudur (Zipf 1949). Zipf kanunu sra- büyüklük-kural (the rank-size rule) olarak da bilinmekte olup hemen hemen tüm ülkelerde ve tarihlerde geçerlilik arz etmektedir (Gabaix, 1999). Zipf kanunu dier alanlarda olduu gibi ekonomi veya sosyal bilimlerde en dikkat çekici deneysel gerçeklerden birisidir. Bu kanunun önemi, onun herhangi bir lokal büyüme modeli için kabul edilebilirliin minimum krerlerini tamasndadr. Zipf kanunu herhangi bir zaman annda veya zaman içerisinde kent nüfuslar ile kent nüfuslarnn sralamalarnn tersleri arasnda oransal bir iliki olduunu belirtir. Dier bir ifadeyle, kentlerin nüfuslarnn logarmalar ile nüfus büyüklüklerinin sralamasn ifade eden saylarn logarmalar arasnda negatif bir iliki olduunu belirtir. Yani, üstel bir fonksiyon olarak bu kanun (Rank(N) = N - ) biçiminde olup çift logarmik kalp biçiminde aadaki gibi düzenlenir. Ln R t = Ln t - t Ln N + u (1) Burada, t sabi en büyük kentin beklenen nüfusunu (bu sabler için ya yatay-kes veriler ya da panel veri için ilgili yllar temsil eden gölge deikenler kullanmak gerekir), R t ; t döneminde i inci kentinin sralamasn (rank), N ; o kentin nüfusunu ve u ti ; Ziph kanunundan olan rassal sapmay göstermektedir. Bu kanuna göre, kentlerin nüfus büyüklüklerinin dalm paralel bir büyüme gösteriyorsa tahmin edilen katsays, 1' e e veya ona çok yakn bir deer alr. Dier bir ifadeyle, kentin nüfus büyüklüünün logarmas ile sralama büyüklüünün (rank) logarmas arasndaki ilikiyi gösteren erinin eimi 1'e etir. Dalm açsndan bu, kent büyüklüünün baz N'den daha büyük olduu ihtimalinin 1/N 'ye oransal olduu anlamna gelir: P(Size>N)= - ve =1. Bu Zipf kanunun ifadesidir. Doal artlar altnda, kentler arasndaki ayn (identical) büyüme süreci veya duraan durum (steady state) kentlerin dalmnn büyüklük-sra kuralna uygun bir seyir izleyeceini ve nn -1'e e olacan ifade eder (Gabaix, 1999).Yani, kent büyüklüü ve sralamasnn zaman içinde kentler arasnda sab kaldn ifade eder (Eaton ve Eckstein, 1997). Zipf kanunu ile ilgili olarak leratürde çok sayda açklama mevcuttur. Bu açklamalar iki ksma ayrlr: birisi ekonomik ve dieri rassal sürece dayanr. Ekonomik açklamalar, tama maliyetlerinin çok hassas biçimde dengelenmesine, negatif ve pozif dsallklara ve prodüktive farkllklarna dayanr. Bu unsurun temel problemi ekonomik yaplarn farklln ortaya koymann güçlüüdür. Dier ikinci unsur fizik biliminden alnan rassal süreçlere dayanr. Eer kentler rassal olarak büyürlerse benzer beklenen büyüme oranyla ve ayn standart sapmayla lim dalm Zipf kanununa yaknsayacaktr (Gabaix, 1999). Leratürde, kentler arasnda büyüme oranlarnn elilii veya paralel büyüme olgusu çeli yazarlar tarafndan incelenmir. Bunlardan Glaeser ve di. (1995) ABD de 135 kent için, Eaton ve Eckstein (1997) Fransa da 39 kent için dönemleri ve Japonya da 40 kent için dönemleri arasnda kent büyüklüklerinin dalmn incelemilerdir. Çalma bulgularna göre her iki ülkede de kent büyüklüklerinin dalm istikrarl olup Zipf kanununa uygundur. 3 3 ABD'de Ziph kanunu çerçevesinde 135 metropolan alana (New York=ln1, Los Angelas=ln2 ) yönelik olarak yaplan çalmada (Krugman 1996a, s,40 ve Gabaix 1999, s.738) elde edilen regresyon denklemi aadadr. Ln Rank = Ln Size R 2 =0.986 (0.010) 3

4 Türkiye'de Kentlerin Büyümesi ve Ziph Kanunu Bu balamda, Eaton ve Eckstein (1997) kentlerin büyüme oranlarnn varyanslarnn farkllk göstermediini ifade etmilerdir. 2.2.Yak(nsama *ki veya daha fazla ülkenin veya bölgenin kii bana düen gelir, büyüme oran ve toplam faktör verimliliindeki art açsndan giderek benzer hale gelme eilimi, yaknsama olarak bilinmektedir. Yaknsama, dier bir ifadeyle, düük gelirli ülkelerin daha yüksek gelirli ülkeleri kii bana düen gelir açsndan yakalayabilme çabas olarak da adlandrlmaktadr (Barro and Sala-i- Martin 1992). Yaknsama, $- yaknsama ve -yaknsama gibi isimler altnda incelenmektedir. $- yaknsama ülkelerin balangç gelir düzeyleri ile takip eden büyüme oranlar arasnda negatif bir ilikiyi ifade etmekte ve yaknsama, regresyon analizinde ($) katsaysnn iareti ile belirlenmektedir. Öte yandan, %- yaknsama ile ekonomik birimlerin gelir veya büyüme oranlarnn yatay-kes dalmlarnn standart sapmalar analiz edilmektedir. Dalm (yaylma) ölçüsü olarak standart sapma kullanlmaktadr. Standart sapmann zamana bal olarak azalmas yaknsama olduunu, standart sapmann zamana bal olarak artmas ise raksama (uzaklama) olduunu göstermektedir (Önder ve di. 2006). $- yaknsama yatay kes, zaman serisi ve panel verilere uygulanabilmektedir. Ancak, yatay-kes veriye dayal yaknsama çalmalar heterojenlii göz ard etmeleri sebebiyle sapmal sonuçlar dourabilirler (baknz, Islam 1995, ve Islam 2003). Öte yandan, panel veri incelenecek birimleri heterojen olarak kabul eder. Kentlerin homojenlikten ziyade heterojen bir yap tayabilecekleri varsaym ile bu çalmada panel veri yaknsama yaklamn kullandk. Panel veri koulsuz yaknsama modeli aadaki gibi ifade edilebilir: ln y ln ++ u = i y 1 (2) 3. VER Bu çalmada, 81 ile a dönemi gerçeklemi nüfus verileriyle dönemi projeksiyona dayal nüfus verileri kullanlmaktadr. *l büyüklükleri illerin sahip olduu toplam nüfus ile ölçülürken kent büyüklüü ehir nüfuslar (köy hariç) ile ölçülmektedir. Öte yandan, çalmada illerin dönemi kii bana GSY*H verileri de kullanlmaktadr 4. Bu veriler 1987 fiyatlarna dayal reel verilerdir. Kentlerin büyümesine etkili olduu varsaylan ve regresyon analizinde yer alan faktörlere ilikin veriler ise unlardr: Göç; dönemi il baznda net göç hz, dourganlk hz, okullama oran, salk göstergesi (yüz bin kiiye düen hastane yatak says), suç oran (toplam suç/il nüfusu) ve toplam istihdamda tarm, sanayi ve hizmet sektörlerinin paylar. Bu deikenler yan sra kentlerin büyümesini açklamada çeli sosyo-ekonomik, corafi ve dier faktörler de kullanlabilir. Bu çalmann açklayclk gücünü daha da arttracaktr. Eaton ve Eckstein (1997) tarafndan yaplan dier bir çalmada (Cies and Growth: Theory and Evidence from France and Japan) elde edilen denklemler aadadr: Ln Rank(Fransa) = Ln Size R 2 =0.934 ( ) Ln Rank(Japonya) = Ln Size R 2 =0.928 ( ) 4 TU*K 2001 ylndan sonra il düzeyinde GSY*H verilerini yaynlamamtr. 4

5 4. AMPRK BULGULAR 4.1. Zipf Kanunu (nüfus) Zipf kanunu dorultusunda dönemi için yllar ibariyle kentler nüfus büyüklüklerine göre sralanm ve en büyük kentten en küçük kente doru 1'den balanarak (*stanbul=1, Ankara=2, *zmir=3,.bayburt=81 gibi) deerler verilmir. Daha sonra bu deerlerin ve kent nüfuslarnn logarmalar alnarak regresyon analizi yaplmtr. Regresyon analizi hem panel veri hem de yatay-kes veriler kullanlarak yaplmtr. Yatay-kes verilere dayal analizlerde her bir dönemde kent büyüklüklerinin dalmnn nasl deii incelenmek istenmir dönemi 81 kente a panel veriye dayal regresyon analizi sonuçlar aadaki gibidir. Panel veri tahminlemesinde 1980, 1985, 1990, 2000 ve 2005 dönemleri analize dahil edilmir. Ln (Sra ) = Ln t - t Ln (Nüfus ) + u (3) Burada Ln(Sra) i nci kentin t zamanndaki sra (rank) büyüklüünün logarmasn ve Ln(Nüfus) i inci kentin t zamanndaki nüfusunun logarmasn göstermektedir. u ise hata terimidir. Tablo 1. Panel veri tahmin sonuçlar Metot: En Küçük Kareler (Panel) Ba3(ml( de3i5ken: Ln (Sra ) n=81 Kent Ba3(ms(z de3i5ken Katsay( t-istatisti3i R 2 F-istatisti3i Sab ln(nüfus ) Zaman deikenleri eklendiinde elde edilen sonuçlar Sab ln(nüfus ) D D D D Panel veriye dayal regresyon analizinde Ln(Nüfus) deikenine a katsay (-0.796) olarak tahmin edilmir. Ancak zaman deikenleri eklendiinde bu katsay (-0.875) olarak tahmin edilmir. Her iki tahminlemede de elde edilen katsaylarn 1'den küçük çkmas, kentlerin büyümesinde esizlik olduunu göstermektedir. Zipf kanuna göre, kentlerin nüfus büyüklüklerinin dalm paralel bir büyüme gösteriyorsa tahmin edilen katsays, 1' e e veya ona çok yakn bir deer alr. Türkiye'de kentleri için katsaysnn veya olarak tahmin edilmesi Türkiye de kentlerin nüfusunun paralel bir büyüme süreci göstermedii eklinde açklanabilir. Kimi kentler, özellikle metropolan kentler daha hzl büyürken kimi kentler de küçülmektedir. Regresyon denklemlerinde, t sabi en büyük kentin beklenen nüfusunu (bu sabler için ya yatay-kes veriler ya da panel veri için ilgili yllar temsil eden gölge deikenler kullanmak gerekir) göstermektedir. Yatay-kes verilere dayal regresyon analizlerine ilikin parametre tahminleri Tablo 2 de verilmektedir. 5

6 Türkiye'de Kentlerin Büyümesi ve Ziph Kanunu Tablo 2. Yatay-kes veri tahmin sonuçlar Metot: En Küçük Kareler Ba3(ml( de3i5ken: ln(sra i ) Ba3(ms(z de3i5ken: ln(nüfus i ) n=81 kent Y(l Sab t-istatisti3i ln(nüfus i ) t-istatisti3i R 2 F-istatisti3i Yatay kes verilere dayal analizde her yl için kent büyüklüklerinin dalm Tablo 2 de verilmektedir. Yllar ibariyle Beta katsaylar farklkllar göstermekle birlikte, kent büyüklüklerindeki dalmn zamanla iyilemedii, kentlerin büyümelerinin paralellik göstermedii veya kent büyümesinde mevcut dengesizliin korunduu (sürdüü) görülmektedir. Bunu destekler biçimde, döneminde kentlerin büyüme oranlarnn varyansnn önemli derecede farkllk göstermedii görülmektedir. Tablo 3. Kentlerin büyüme oranlarnn varyans Yl 2001/ / / / / /2005 Varyans Zipf Kanunu (ki5i ba5(na dü5en gelir) Kent büyüklüklerinin veya büyümelerinin dalmnn yan sra ayn dönemlerde illerde kii bana düen gelir büyüklüünün dalm dönemi ibariyle Zipf kanunu çerçevesinde analiz edilmir. Ancak, kent baznda kiibana gelir serileri elde edilemediinden il düzeyinde (67 il) 1980, 1985, 1990, 1995 ve 2001 yllarn içeren panel veriler kullanlmtr 5. Ln (Sra ) = Ln t - t Ln (KBG ) + u (4) Burada Ln(Sra) i nci kentin t zamanndaki sra (rank) büyüklüünün logarmasn ve Ln(KBG) i inci kentin t zamanndaki kii bana düen gelirinin logarmasn göstermektedir. u ise hata terimidir. Tablo 4. Panel veri tahmin sonuçlar (Zipf kanunu) Metot: En Küçük Kareler (Panel Veri) Ba3(ml( de3i5ken: Ln (Sra ), n=67 il ( ) Ba3(ms(z de3i5ken Katsay t-istatistii R 2 F-istatistii Sab ln(kbg ) KBG parametresinin -1 den farkl bir deer tamas ilgili dönemde 67 ilde kii bana düen gelir büyümesinin paralel bir seyir izlemediini göstermektedir Yak(nsama Zipf kanuna dayal analizlerde gerek nüfus gerekse kii bana düen gelir açsndan Türkiye de veri dönemde il-kent baznda paralel büyüme olmad görülmektedir. Baz illerde nüfus ve kii bana düen gelir daha hzl artarken baz illerde daha yava artabilmektedir. Bu balamda, çalmamzda iller 5 Yeni iller ayrldklar illere ilave edilerek il says balangç ylndaki gibi 67 olarak düzenlenmir ylndan sonra il verileri olmad için dönem uzatlamamtr). 6

7 arasndaki kii bana düen gelirdeki büyüme ve nüfus art yaknsama analizi ile de ele alnmaktadr. Böylece, düük gelirli illerin yüksek gelirli illere ve az nüfuslu kentlerin yüksek nüfuslu kentlere doru yaknsama gösterip göstermedikleri ortaya konulacaktr. Ln ( KBK ) = + ln( KBG )( )1 + u (5) Panel veri yaknsama yaklam (5) kullanlarak tahmin edilen koulsuz yaknsama analizi bulgular Tablo 5 de verilmektedir. Tablo 5. Kii bana gelir yaknsamas Metot: En Küçük Kareler (Panel Veri) Ba3(ml( de3i5ken: Ln (KBG ) n=67 ( ) Ba3(ms(z de3i5ken Katsay t-istatistii R 2 F-istatistii Sab ln(kbg ) (-1) Yak(nsama h(z( (%2.3) Tablo 5 de döneminde iller arasnda kii bana düen gelirde ortalama olarak %2.3 lük bir yaknsama olduu görülmektedir. Bu bulgu Zipf kanunu ile elde edilen sonuçlar ile uyumaktadr. Öte yandan, kentlerin demografik (nüfus) büyümelerine ilikin panel veri yaknsama analizi yaklam tahmin sonuçlar Tablo 6 da verilmektedir. Ln ( Nüfus ) = + ln( Nüfus )( )1 + u (6) Tablo 6. Kent nüfus yaknsamas (koulsuz yaknsama) Metot: En Küçük Kareler (Panel Veri) Ba3(ml( de3i5ken: Ln (Nüfus ), n=81 ( ) Ba3(ms(z de3i5ken Katsay t-istatistii R 2 F-istatistii Sab ln(nüfus ) (-1) Yak(nsama h(z( (%1.4) Tablo dan izlenecei gibi döneminde kent nüfuslar arasnda yaknsama hznn %1.4 olduu tahmin edilmir Kentlerin büyümesini etkileyen faktörler Kentlerin iktisaden (kii ba gelir) ve demografik olarak büyümelerinin temel unsurunu nüfusun kentlere olan hareketi oluturmaktadr. Kentleme süreci sanayileme sürecinin bir sonucu olarak ortaya çkm olup sanayileme halkn krsal veya tarmsal alanlardan kent merkezlerine doru göç etmesine neden olmutur. Böylece, göçün bu türü gelimi ülkelerde 1800 lerde gündeme gelirken gelimekte olan ülkelerde 20.yüzylda yaygnlk kazanmtr. Kentler özellikle gelimi ülkelerde farkllatrlm mal ve hizmetlerin üretildii birer snai merkez haline gelmilerdir. Xehirlerin endüstriyel birer merkez haline gelmeleri ve buna bal olarak ortaya çkan igücü talebi ve sunduklar hayat tarzlar tarmsal alandan göçü balatmtr. Ancak, gelimi ülkelerde krsal alandan kentlere olan göç sanayide emilirken gelimekte olan ülkelerde bu yeterince gerçeklememir. Çünkü gelimekte olan ülkelerde sanayileme süreci tamamlanamam ve göç eden tarmsal igücü sanayiye aktarlamam ve dolaysyla bir yanda kentlerde isizlerin says artarken dier yanda da gelir dalm bozulmutur. Dier bir ifadeyle, ehirler üretim merkezleri 7

8 Türkiye'de Kentlerin Büyümesi ve Ziph Kanunu olmaktan daha ziyade çarpk kentlemenin ortaya çkt, sosyal ve ekonomik problemlerin ynlat, suç oranlarnn art birer tüketim merkezi haline gelmilerdir. Dier yandan, beeri sermaye kentlerin büyümesinde önemli bir rol oynamaktadr. Daha fazla beeri sermayeye sahip ehirler daha üretken olup daha fazla nüfusa, yüksek ücretlere, rantlara ve fert bana daha yüksek sermayeye sahiptirler. *laveten, finansal, iletme, eim, salk, yönetim, mühendislik gibi alanlarda uzmanlamann olduu ehirler geleneksel imalatç ehirlerden daha büyük ve daha fazla gelime gösterirler. Elektronik, salk hizmetleri, bilgisayar imalat üzerinde younlaan ehirler gda, birincil metal, mobilya ve tekstil ile igal eden ehirlerden daha fazla fert bana beeri sermayeye ve gelire sahiptirler. Bu faktörler ehirler ve hatta ülkeler aras göçün de önemli nedenlerini oluturmaktadr. Burada dikkati üzerine çeken önemli bir nokta, ehirlerin gerek nüfus gerekse ekonomik açdan büyümelerinin gerisinde yatan en önemli unsurun beeri sermaye olduudur. Böylece büyük ehirler tpk gelimi ülkeler gibi çounlukla hem beeri sermayenin üreticisi hem de talep edicisi durumundadrlar. Bu talep ülke genelinden ve hatta ksmen d ülkelerden karlanmaya çallmaktadr. Dier bir ifadeyle, çamzn göç türü beeri sermaye göçüdür. Bu göç türü endüstri sonras toplumlarda ayrt edici bir özellik tamaktadr. Bu çerçevede, Wallerstein (1988) farkl türdeki emek hareketliliini öyle açklamaktadr; 'Günümüzde dünya çapnda bir i bölümü söz konusudur. Bu i bölümü meta aklarn, sermaye aklarn, emek aklarn, snrsz aklar deil beeri sermaye akn gerektirir (Kümbetolu, 2000). Emek göçünün ayrt edici nelii özellikle hizmet sektörlerinde ve uluslararas ticarette öne çkmaktadr. Farkllam bir yap gösteren bu dönemin emek hareketliliinde yüksek ücret alan, oldukça vasfl igücü bir ülkeden dierine veya bir ülkenin kendi bölgeleri arasnda hareket etmektedir. Dünyann gelimi bölgelerindeki büyük ehirler bu göçü adeta emerek yeni istihdam frsatlar sunmaya yönelik olarak çehre deirmektedirler. Bu deiim hiç kukusuz gelimekte olan bölgelerin veya ülkelerin aleyhine olmaktadr. Göç alan yerlerde pozif dsallklar yaratlrken göç veren yerlerde ekonomik daralma, isizlik ve kendi kendini tüketen bir büyüme süreci kendini göstermektedir. Tablo 6. Kentlerin büyümesini etkileyen faktörler Metot: En Küçük Kareler (Yatay-Kes) Ba3(ml( de3i5ken: (NAH i ), n=81 Ba3(ms(z de3i5ken Katsay t-istatistii R 2 F-istatistii Sab DH GOÇ SAG TP SUÇ Burada NAH; i nci kentin ( ) dönemindeki ortalama nüfus artn, DH; dourganlk hzn, GÖÇ; net göç hzn, SAG; salk göstergesi olarak yüz bin kiiye düen hastane yatak saysn, TP; tarmda çalanlarn toplam istihdamdaki payn, SUÇ; suç eylemleri toplamnn kentin nüfusuna olan orann göstermektedir. Tablo 6 da görüldüü gibi kentlerin nüfus art hz veya büyümesi üzerinde dourganlk hz, göç, salk olanaklar ve tarmsal istihdam büyüklüü pozif bir etki yaparken suç deikeni negatif bir etki yapmaktadr. Salk ve suç deikenlerinin katsaylarnn istatistiki olarak anlamllk dereceleri zayf ta olsa iaretleri beklenilene uygundur. Yine dourganlk hz, göç ve tarmsal istihdamn 8

9 pay deikenleri istatistiki olarak %5önem seviyesinde anlaml deikenlerdir. Bu deikenlerinin iaretleri beklenilene uygundur. 6. SONUÇ Türkiye de kent büyüklüklerinin döneminde Zipf kanununa göre paralel bir büyüme sergilemedikleri tesp edilmir. Yine panel veri yaknsama analizi düük nüfuslu kentlerin yüksek nüfuslu kentlere yaknsamada oldukça düük bir yaknsama hzna sahip olduklarn göstermektedir. Kentlerin nüfus artlarnda (büyümelerinde) dourganlk hz, göç, salk, tarmsal istihdamn pay pozif etkiye sahip iken ilenilen suç orann yüksekliinin kentin büyümesi üzerinde olumsuz etki yapt tesp edilmir. KAYNAKÇA Barro R.J., Xavier Sala-i- M. (1992), Convergence, Journal of Polical Economy, Vol.100, No 2, , (1992). Black, Duncan ve Vernon Handerson (1999). ''A Theory of Urban Growth'' Journal of Polical Economy, Vol.107, No.21, pp Eaton, Jonathan ve Zvi Eckstein.(1997). ''Cies and Growth: Theory and Evidence From France and Japan'', Regional and Urban Economics, 27, ss Delikta, Erturul (2000). ''Beeri Sermaye ve Modern Ekonomik Büyüme'', Ekonomi Baak, Yl 24, Say 109, ss Henderson, J.V.(1974). ''The Sizes and Types of Cies'', American Economic Review, Vol.64, No.4, pp Islam N.,(2003). What Have We Learnt From the Convergence Debate?, Journal of Economic Surveys, Vol. 17, No 3, , (2003). Islam N., (1995) Growth Empirics: A Panel Data Approach, The Quarterly Journal of Economics, Vol. 110, No:4, , (1995). Krugman, P. (1991). ''Increasing Returns and economic Geography'', Journal of Polical Economy, Vol.99, No.3, pp Kümbetolu, B. (2000). ''Ekonomik Küresellemede Farkl Bir Boyut:Bir Uyum Mekanizmas Olarak *yeri'', Ekonomik Yaklam, Gazi Üniversesi Üç Aylk Dergi, Say:36, Cilt:11. Önder, Ö., E.Delikta ve M.Karada (2006). Kamu Sermaye Stokunun Türkiye de Bölgesel Yaknsamaya Etkisi, Tubak Projesi, Proje no: SOBAG- 104K112. www. TUIK.gov.tr Wallerstein, I. (1998).''Ulusal ve Uluslararas Göçün Eimsel Sonuçlar'', Toplum ve Göç, II. Ulusal Sosyoloji Kongresi, *çinde, ss World Atlas,

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007)

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007) TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) Yrd.Doç.Dr.Sevim AKDEMR * Ar.Gör.Fatih KONUR ** ÖZET Türkiye ekonomisinde 2001 y(l(ndan itibaren yüksek oranlarda büyüme gerçeklemitir. Ancak ekonomide yüksek büyüme

Detaylı

Kare tabanl bir kutunun yükseklii 10 cm dir.taban uzunluunu gösteren X ise (2, 8) arasnda uniform (tekdüze) dalmaktadr.

Kare tabanl bir kutunun yükseklii 10 cm dir.taban uzunluunu gösteren X ise (2, 8) arasnda uniform (tekdüze) dalmaktadr. SORU : Kare tabanl bir kutunun yükseklii 0 cm dir.taban uzunluunu gösteren X ise (, 8) arasnda uniform (tekdüze) dalmaktadr. Kutunun hacminin olaslk younluk fonksiyonu g(v) a%adakilerden hangisidir? v

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI. Artvin l Geneli-2000. Bilinmeyen 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

ARTVN L GELME PLANI. Artvin l Geneli-2000. Bilinmeyen 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 ARTVN L GELME PLANI Artvin l Geneli-2000 Bilinmeyen Erkek 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 Kad n Y a Gruplar 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34. 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 12 9 6 3 0 3 6 9 12 % NÜFUS

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

TÜRK MOB L TELEKOMÜN KASYON P YASALARINDA REKABET VE EBEKE ETK LER

TÜRK MOB L TELEKOMÜN KASYON P YASALARINDA REKABET VE EBEKE ETK LER TÜRK MOB L TELEKOMÜN KASYON P YASALARINDA REKABET VE EBEKE ETK LER Mehmet Karaçuka * ÖZET Enformasyonun üretim sürecinin önemli bir girdisi olduu günümüz ekonomilerinde telekomünikasyon ebekeleri enformasyona

Detaylı

TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1

TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1 Rahmi Ak n Türeli 2 ÖZET Çalmada ele alnan 1990-2006 dönemi,

Detaylı

Sosyo-ekonomik göstergeler bakmndan illerin bölgesel bazda benzerliklerinin çok deikenli analizler ile incelenmesi

Sosyo-ekonomik göstergeler bakmndan illerin bölgesel bazda benzerliklerinin çok deikenli analizler ile incelenmesi www.istatistikciler.org statistikçiler Dergisi 4 (2011) 57-68 statistikçiler Dergisi Sosyo-ekonomik göstergeler bakmndan illerin bölgesel bazda benzerliklerinin çok deikenli analizler ile incelenmesi brahim

Detaylı

Türkiye demir ve çelik sektöründe bir irketin yangn risklerinin aktüeryal modeli

Türkiye demir ve çelik sektöründe bir irketin yangn risklerinin aktüeryal modeli www.istatistikciler.org statistikçiler Dergisi 3 (010) 37-44 statistikçiler Dergisi Türkiye demir ve çelik sektöründe bir irketin yangn risklerinin aktüeryal modeli Özlem Ceren Gültekin skenderun Demir

Detaylı

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas Cengiz Tepe 1 Hatice Sezgin 1, Elektrik Elektronik Mühendislii Bölümü, Ondokuz May#s

Detaylı

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr?

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr? SORU 31: 3 / 4 Bir ekonomide kii ba üretim fonksiyonu y = 2k biçiminde verilmektedir. Nüfus art hz %2, teknik ilerleme hz %2 ve amortisman oran %6 iken tasarruf oran da %30 ise bu ekonomideki kii ba sermaye

Detaylı

Bulank kümeleme analizi ile ülkelerin turizm istatistikleri bakmndan snflandrlmas

Bulank kümeleme analizi ile ülkelerin turizm istatistikleri bakmndan snflandrlmas www.istatistikciler.org statistikçiler Dergisi 4 (011) 31-38 statistikçiler Dergisi Bulank kümeleme analizi ile ülkelerin turizm istatistikleri bakmndan snflandrlmas brahim Klç Afyon Kocatepe Üniversitesi,

Detaylı

Yýllýk Ekonomik Rapor

Yýllýk Ekonomik Rapor Yýllýk Ekonomik Rapor 2012 T.C. MALYE BAKANLII YILLIK EKONOMK RAPOR 2012 i Yıllık Ekonomik Rapor 2012 Yllk Ekonomik Rapor, Maliye Bakanl internet sitesinde (http://www.maliye.gov.tr) yer almaktadr. ii

Detaylı

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER Prof. Dr. Ali EN 1 Normal dalm artlarn salamayan ve parametrik istatistik tekniklerinin kullanlmasn elverisiz klan durumlarn bulunmas halinde, eldeki verilere bal

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01/01/2005-30/06/2005 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 2005 yl gelimekte olan ülke

Detaylı

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Bilindii gibi, taknlar doal bir olay olmakla beraber ekonomi ve toplum yaam üzerinde olumsuz etkileri fazla olan doal bir

Detaylı

Eda BOZKURT Serap BED R Dilek ÖZDEM R Erol ÇAKMAK

Eda BOZKURT Serap BED R Dilek ÖZDEM R Erol ÇAKMAK Orta Gelir Tuza ve Türkiye Örnei Orta Gelir Tuza ve Türkiye Örnei Eda BOZKURT Serap BEDR Dilek ÖZDEMR Erol ÇAKMAK Öz Orta gelir tuza (OGT), iktisat yaznnda yeni bir konu olmakla beraber özellikle orta

Detaylı

TÜRKYE DE VERG GELRLER VE EKONOMK BÜYÜME LKS: 1960-2006 DÖNEM

TÜRKYE DE VERG GELRLER VE EKONOMK BÜYÜME LKS: 1960-2006 DÖNEM 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir-türkiye ÖZET TÜRKYE DE VERG GELRLER VE EKONOMK BÜYÜME LKS: 1960-2006 DÖNEM Dilek Temiz 1 Bu çalma, Türkiye ekonomisi için, vergi

Detaylı

TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR

TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR ÖZET Mustafa Terin 1 brahim Yldrm 1 Ülkelerin ekonomik kalknmasnda yatrmlar büyük önem tamaktadr. Sermaye birikiminin yetersiz

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI

AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI AKTÜERLK SINAVLARI FNANSAL MATEMATK SINAVI ÖRNEK SORULARI SORU 1: 6 yl vade ile yllk %14 basit faiz oran üzerinden bir borç alnmtr. 3. yldaki faiz oranna e$de%er olan efektif iskonto oran a$a%dakilerden

Detaylı

TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES. Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil Mühendislii Bölümü, Adana/Türkiye

TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES. Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil Mühendislii Bölümü, Adana/Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral'k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 TÜRK TEKSTL SANAYNDE ENERJ KULLANIMININ GENEL DEERLENDRLMES Emel KAPLAN ve Erdem KOÇ Ç.Ü., Tekstil

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI. TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN

ARTVN L GELME PLANI. TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN ARTVN L GELME PLANI TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN Artvin, 2005 ÇNDEKLER Sayfa no ÇNDEKLER...i TABLO LSTES... iii 1. TCARET...1 1.1 Giri...1 1.2

Detaylı

TÜRKYE DE SABT SERMAYE YATIRIMLARININ EKONOMK BÜYÜME ÜZERNDEK ETKS:KO-ENTEGRASYON ANALZ(1980-2006)

TÜRKYE DE SABT SERMAYE YATIRIMLARININ EKONOMK BÜYÜME ÜZERNDEK ETKS:KO-ENTEGRASYON ANALZ(1980-2006) TÜRKYE DE SABT SERMAYE YATIRIMLARININ EKONOMK BÜYÜME ÜZERNDEK ETKS:KO-ENTEGRASYON ANALZ(1980-2006) Yusuf BAYRAKTUTAN* brahim ARSLAN** ÖZET 20.yüzylda küreselle"me e#ilimleri bilimsel ve teknolojik yeniliklerin

Detaylı

YATIRIM KLMNN YLETRLMESNDE VERG POLTKALARININ ÖNEM: TÜRKYE AÇISINDAN BR UYGULAMA

YATIRIM KLMNN YLETRLMESNDE VERG POLTKALARININ ÖNEM: TÜRKYE AÇISINDAN BR UYGULAMA YATIRIM KLMNN YLETRLMESNDE VERG POLTKALARININ ÖNEM: TÜRKYE AÇISINDAN BR UYGULAMA Prof. Dr. Recep KÖK 1 Dr. Mustafa BULUT 2 ÖZET Yatrm iklimi, reel ekonomileri temsil eden yatrm deikeninin nicelik ve nitelik

Detaylı

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI Bildiriler. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, Eylül 00, OMÜ MÜZK ÖRETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI DORULTUSUNDA BRBRLERYLE VE EM FAKÜLTELERN DER RETMENLK PROGRAMLARI LE KARILATIRILMASI Doç. Enver TUFAN

Detaylı

THALATA DAYALI HRACAT VE EKONOMK BÜYÜME: 1980-2006 TÜRKYE DENEYM

THALATA DAYALI HRACAT VE EKONOMK BÜYÜME: 1980-2006 TÜRKYE DENEYM THALATA DAYALI HRACAT VE EKONOMK BÜYÜME: 1980-2006 TÜRKYE DENEYM Cevat Gerni 1 Ö. Selçuk Emsen 2 M. Kemal De-er 3 ÖZET Türkiye gibi gelimekte olan ülkelerin, ihracat art ve ekonomik büyüme performanslarnda

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

L-Moment Yöntemi le Bölgesel Ta k n Frekans Analizi ve Genelle tirilmi Lojistik Da l m le Do u Karadeniz Havzas Örne i

L-Moment Yöntemi le Bölgesel Ta k n Frekans Analizi ve Genelle tirilmi Lojistik Da l m le Do u Karadeniz Havzas Örne i Takn ve Heyelan Sempozyumu / 24-26 Ekim 2013, Trabzon - 349 - L-Moment Yöntemi le Bölgesel Takn Frekans Analizi ve Genelletirilmi Lojistik Dalm le Dou Karadeniz Havzas Örnei Yrd.Doç.Dr. Fatih SAKA 1, Prof.Dr.

Detaylı

TÜRKYE VE AVRUPA BRL TARIM SEKTÖRLERNN KARILATIRILMASI

TÜRKYE VE AVRUPA BRL TARIM SEKTÖRLERNN KARILATIRILMASI TÜRKYE VE AVRUPA BRL TARIM SEKTÖRLERNN KARILATIRILMASI Özlem Karahan Uysal 1 Erdoan Oktay 1 ÖZET Tarm alannda Türkiye AB etkileimi ve olas gelimeler, ileri saysal aratrma tekniklerinin kullanld etki analizi

Detaylı

TARIM İSTATİSTİKLERİ

TARIM İSTATİSTİKLERİ TÜİK TARIM İSTATİSTİKLERİ TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU TÜİK 3169 MTB:2008-0473 - 50 Adet ISBN 978-975-19-4272-2 Önsöz ÖNSÖZ Türkiye statistik Kurumu karar alclarn, aratrmaclarn ve tüm istatistik kullanclarnn

Detaylı

Optimal Kamu Alm haleleri ve Rekabetçi Ortam: Türkiye

Optimal Kamu Alm haleleri ve Rekabetçi Ortam: Türkiye Motivasyon Optimal Kamu Alm haleleri ve Rekabetçi Ortam: Türkiye Analizi TOBB ETÜ ktisat Bölümü Stratejik Dü³ünce Enstitüsü, 28 Aralk 2012 Motivasyon Kamu Alm halelerinin Önemi Ara³trma Sorular Kamu Alm

Detaylı

KENT KARAYOLLARINDA KAPAS TEN N BULANIK MANTIK LE MODELLENMES CAPACITY MODELLING OF URBAN HIGHWAYS BY FUZZY LOGIC

KENT KARAYOLLARINDA KAPAS TEN N BULANIK MANTIK LE MODELLENMES CAPACITY MODELLING OF URBAN HIGHWAYS BY FUZZY LOGIC Say 24, Nisan 2011 Kent Karayollarnda Kapasitenin Bulank Mantk le Modellenmesi N.Bargan,.ahinolu KENT KARAYOLLARINDA KAPASTENN BULANIK MANTIK LE MODELLENMES Nuran BAIRGAN 1, lker AHNOLU 2 1 Dumlupnar Üniversitesi,

Detaylı

Hollanda Turistik Mekanlar? ve Hollanda Vizesi Nas?l Al?n?r?

Hollanda Turistik Mekanlar? ve Hollanda Vizesi Nas?l Al?n?r? Hollanda Turistik Mekanlar? ve Hollanda Vizesi Nas?l Al?n?r? Hollanda' n?n ba?kenti Amsterdam' dan keskin fakat güzel, kücük Ekran... Hollanda, Orta Avrupa'da konumlanm??(ve burada yer alan), Sanayi, Ticaret

Detaylı

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan.

Yavuz HEKM. Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve. Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. Yavuz HEKM Egekons Prefabrike Metal Yap San. Tic. Ltd.!ti. ve Hekim Gemi n$a A.!. Firmalarnn Kurucusu ve Yönetim Kurulu Ba$kan. 8. Mükemmelli+i Aray$ Sempozyumu Ana Tema, Yerellikten Küresellie EGE Oturum

Detaylı

Almanya Bilgileri,Turistik Mekanlar ve Vize??lemleri

Almanya Bilgileri,Turistik Mekanlar ve Vize??lemleri Almanya Bilgileri,Turistik Mekanlar ve Vize??lemleri Yeni Ülkeler isimli kategoride Bircok ülke hakk?nda (?uana kadar 30 kadar üke icin yaz?lar haz?rlad?k) bilgiler veriyoruz ve beraberinde o ülke hakk?nda

Detaylı

2013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI FNANS TEORS VE UYGULAMALARI ÖRNEK SINAV SORULARI

2013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI FNANS TEORS VE UYGULAMALARI ÖRNEK SINAV SORULARI SORU 1: 013 YILI II. SEVYE AKTÜERLK SINAVLARI FNANS TEORS VE UYGULAMALARI ÖRNEK SINAV SORULARI ABC hisse senedinin spot piyasadaki fiyat 150 TL ve bu hisse senedi üzerine yazlm alivre sözle mesinin fiyat

Detaylı

Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini ara t r n z. 9. FORMÜLLER

Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini ara t r n z. 9. FORMÜLLER ÖRENME FAALYET-9 AMAÇ ÖRENME FAALYET-9 Gerekli atölye ortam ve materyaller salandnda formülleri kullanarak sayfada düzenlemeler yapabileceksiniz. ARATIRMA Matematiksel denklemlerin çözüm yöntemlerini aratrnz.

Detaylı

Türkiye zorunlu trafik sigortas dalnda toplam hasar rezervi tahminlerinin hata kareler ortalamas

Türkiye zorunlu trafik sigortas dalnda toplam hasar rezervi tahminlerinin hata kareler ortalamas www.istatistikciler.org statistikçiler Dergisi 4 (0) 9-5 statistikçiler Dergisi Türkiye zorunlu trafik sigortas dalnda toplam hasar rezervi tahminlerinin hata kareler ortalamas Gülen Demir Ay T.C. Babakanlk

Detaylı

Monte Carlo stokastik optimizasyonu ile optimal saklama pay seviyesi hesab

Monte Carlo stokastik optimizasyonu ile optimal saklama pay seviyesi hesab www.istatistikciler.org statistikçiler Dergisi 4 (2011) 1-8 statistikçiler Dergisi Monte Carlo stokastik optimizasyonu ile optimal saklama pay seviyesi hesab Murat Büyükyazc Hacettepe Üniversitesi Fen

Detaylı

Tekstil ve Makine Sektörüne Genel Bir Bakış

Tekstil ve Makine Sektörüne Genel Bir Bakış Tekstil ve Makine Sektörüne Genel Bir Bakış Teks'l Sektörüne Genel Bakış Teks%l Sektörü Teks'l sektörü ülkemizin geleneksel sanayi kollarından olup sanayi ve ihracaaa başarı öyküsünün mihenk taşlarından

Detaylı

2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEU BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye

2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEU BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEU BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye TALEP-ÇEK L VE MAL YET- T L ENFLASYON ST ETKENLER N TÜRK YE EKONOM S KOULLARINDA KARILATIRILMASI: UYGULANAB L R B R ENFLASYON

Detaylı

KÜRESEL EKONOMK GELMELER VE TÜRKYE

KÜRESEL EKONOMK GELMELER VE TÜRKYE KÜRESEL EKONOMK GELMELER VE TÜRKYE Doç.Dr. smail AYDOU * ÖZET Gelimi dünya ülkelerinde faiz oranlarnn düük seviyelere inmesi küresel ekonomide likidite bolluuna neden olmutur. Artan likiditenin yükselen

Detaylı

FARKLI TÜRKYE MERMER TÜRLERNN TOPLAM ALFA VE TOPLAM BETA RADYOAKTVTE SEVYELERNN TAYN

FARKLI TÜRKYE MERMER TÜRLERNN TOPLAM ALFA VE TOPLAM BETA RADYOAKTVTE SEVYELERNN TAYN FARKLI TÜRKYE MERMER TÜRLERNN TOPLAM ALFA VE TOPLAM BETA RADYOAKTVTE SEVYELERNN TAYN E. Songül KARAMAN, A. Beril TU RUL stanbul Teknik Üniversitesi-Enerji Enstitüsü Ayazaa Kampüsü, Maslak-STANBUL ÖZET

Detaylı

Dolay s yla, elektromanyetik sabit c ile elektriksel geçirgenli i ve manyetik geçirgenlik aras nda bir ili ki vard r. 3

Dolay s yla, elektromanyetik sabit c ile elektriksel geçirgenli i ve manyetik geçirgenlik aras nda bir ili ki vard r. 3 Optik Özellikler Elektromanyetik radyasyon Ik malzeme üzerinde çarptnda nasl bir etkileme olur? Malzemelerin karakteristik renklerini ne belirler? Neden baz malzemeler saydam ve bazlar yarsaydam veya opaktr?

Detaylı

Cari lemler Dengesi, Sermaye Hareketleri ve Krediler

Cari lemler Dengesi, Sermaye Hareketleri ve Krediler Cari lemler Dengesi, Sermaye Hareketleri ve Krediler Bankaclar Dergisi, Say 78, 2011 Prof. Dr. Sübidey Togan * Prof. Dr. Hakan Berument ** Gelimi ülke merkez bankalarnn 2010 ylnn son üç aylk döneminde

Detaylı

www.seyfettinartan.gen.tr/dysoru.pdf

www.seyfettinartan.gen.tr/dysoru.pdf Doru-Yanl Sorular: 1. nsan ihtiyaçlarn dorudan ya da dolayl olarak karlama özelliine sahip ve bu amaçla kullanlmaya hazr olan fiziksel varlklara hizmet denir. 2. Tüketicinin ihtiyaçlarn dorudan karlayan

Detaylı

P I. R dir. Bu de er stator sarg lar n direnci. : Stator bir faz sarg n a.c. omik direncini ( ) göstermektedir.

P I. R dir. Bu de er stator sarg lar n direnci. : Stator bir faz sarg n a.c. omik direncini ( ) göstermektedir. Asenkron Motorun Bota Çalmas Bota çallan asenkron motorlar ebekeden bir güç çekerler. Bu çekilen güç, stator demir kayplar ile sürtünme ve vantilasyon kayplarn toplam verir. Bota çalan motorun devir say

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Olas l ksal ev Stabilitesi Analizlerinde Yerel De i kenli in Etkisi

Olas l ksal ev Stabilitesi Analizlerinde Yerel De i kenli in Etkisi Takn ve Heyelan Sempozyumu / 24-26 Ekim 2013, Trabzon - 221 - Olaslksal ev Stabilitesi Analizlerinde Yerel Deikenliin Etkisi H. Gören, E. Tekin, S. O. Akba, Gazi Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, naat

Detaylı

5. Öneri ve Tedbirler

5. Öneri ve Tedbirler Öneri ve Tedbirler 5.ÖneriveTedbirler Kurumsal düzeyde hizmet kalitesinin artrlmas için Bütünleik Yönetim Sistemleri kapsamnda kalite güvence belgelerinin alnmas ve personel verimliliinin gelitirilmesine

Detaylı

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon Ekonomik ve toplumsal fayda yaratmak için ürünlerde,

Detaylı

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU 1 OCAK - 31 MART 2007 ARA HESAP DÖNEMNE AT FNANSAL TABLOLAR VE NCELEME RAPORU ARA DÖNEM FNANSAL TABLOLAR HAKKINDA NCELEME RAPORU Yap Kredi

Detaylı

SÜREÇLERNDE RFID UYGULAMALARI. RFIDTURKEY - Türkiye'nin RFID Merkezi

SÜREÇLERNDE RFID UYGULAMALARI. RFIDTURKEY - Türkiye'nin RFID Merkezi SÜREÇLERNDE RFID UYGULAMALARI RFID nedir? RFID (Radio Frequency Identification): Radyo-frekans dalgalar$ üzerinden veri ta&$mas$ yaparak kontrollü bir ortamda hareket eden veya sabit duran cisimleri otomatik

Detaylı

Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik likilerinin Analizi Ö%r.Gör. P(nar Egeli (*)

Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik likilerinin Analizi Ö%r.Gör. P(nar Egeli (*) 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye ÖZET Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik likilerinin Analizi Ö%r.Gör. P(nar Egeli (*) Türkiye ve SSCB aras(ndaki

Detaylı

BÖLÜM 5. Gerilim Azaltan Dönü türücünün Kal Durum Devre Analizi

BÖLÜM 5. Gerilim Azaltan Dönü türücünün Kal Durum Devre Analizi BÖÜM 5 DC-DC DÖNÜTÜRÜCÜER A. Deneyin Amac DC-DC erilim azaltan dönütürücü (buck converter) ve DC-DC erilim artran dönütürücü (boost converter) devrelerinin davranlar incelemek. Bu deneyde erilim azaltan

Detaylı

RÜZGÂR ENERJ S NDE KULLANILAN JENERATÖRLER N

RÜZGÂR ENERJ S NDE KULLANILAN JENERATÖRLER N RÜZGÂR ENERJSNDE KULLANILAN JENERATÖRLERN KARILATIRMALI ANALZ 1 Meltem APAYDIN 2 Arif Kvanç ÜSTÜN 3 Mehmet KURBAN 4 Ümmühan BAARAN FLK Anadolu Üniversitesi ki Eylül Kampüsü Mühendislik-Mimarlk Fakültesi

Detaylı

TÜRK BANKACILIK SSTEMNDE BLANÇO DII LEMLER VE RSK YÖNETM AÇISINDAN DEERLENDRLMES

TÜRK BANKACILIK SSTEMNDE BLANÇO DII LEMLER VE RSK YÖNETM AÇISINDAN DEERLENDRLMES ÖZET TÜRK BANKACILIK SSTEMNDE BLANÇO DII LEMLER VE RSK YÖNETM AÇISINDAN DEERLENDRLMES Yrd. Doç. Dr. K.evket Sayn 1 Küreselleme ile birlikte balayan uluslar aras para hareketler, ülkemizdeki bankaclk sektörünü

Detaylı

Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde Kent Nüfus Büyüklüklerinin Dağılımı: ZİPF Kanunu

Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde Kent Nüfus Büyüklüklerinin Dağılımı: ZİPF Kanunu EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 14 Sayı: 2 Nisan 2014 ss. 295-303 Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde Kent Nüfus Büyüklüklerinin Dağılımı: ZİPF Kanunu City Size Distributions in Central Asian

Detaylı

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek.

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek. ABVEDILKLERUBEMÜDÜRLÜÜ DIÞ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar zmirbüyükehirbelediyesi'ninuluslararaslikilerinidüzenlemek. zmirbüyükehirbelediyesibünyesindeyeralanbirimlereavrupabirliiveçeitli

Detaylı

Sigortac tazminatn ödedii sigortal maln sahibi olur. Sigortacnn bu ekilde sahip olduu mallarn satndan elde ettii gelire ne ad verilir?

Sigortac tazminatn ödedii sigortal maln sahibi olur. Sigortacnn bu ekilde sahip olduu mallarn satndan elde ettii gelire ne ad verilir? SORU 1: Aadaki sigorta türlerinden hangisi sigorta snflandrmas bakmndan dierlerine göre farkllk arz etmektedir? A) Kasko Sigortas B) Yangn Sigortas C) Nakliyat Sigortas D) Makine Montaj Sigortas E) Trafik

Detaylı

2000 L YILLARDA TÜRKYE DE UYGULANAN MALYE POLTKALARININ DEERLENDRLMES

2000 L YILLARDA TÜRKYE DE UYGULANAN MALYE POLTKALARININ DEERLENDRLMES 2000 L YILLARDA TÜRKYE DE UYGULANAN MALYE POLTKALARININ DEERLENDRLMES Yrd. Doç. Dr. Habib YILDIZ * ÖZET Bu çalmada, 2000 2006 döneminde Türkiye de uygulanan maliye politikalarnn ana çizgileri ortaya konulmu

Detaylı

Anketler ne zaman kullanlr? Ünite 6 Anketlerin Kullanm. Temel Konular. Soru Tipleri. Açk-uçlu ve kapal anketler. Anketler. Anketler de0erlidir, e0er;

Anketler ne zaman kullanlr? Ünite 6 Anketlerin Kullanm. Temel Konular. Soru Tipleri. Açk-uçlu ve kapal anketler. Anketler. Anketler de0erlidir, e0er; Ünite 6 Anketlerin Kullanm Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken Anketler ne zaman kullanlr? Anketler de0erlidir, e0er; Organizasyonun elemanlar geni/ olarak da0lm/sa Birçok eleman projede rol almaktaysa

Detaylı

MERSN DEK KADIN GRMCLERN YAAMINI ETKLEYEN FAKTÖRLER *

MERSN DEK KADIN GRMCLERN YAAMINI ETKLEYEN FAKTÖRLER * Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 8, Say: 4, 2006 MERSN DEK KADIN GRMCLERN YAAMINI ETKLEYEN FAKTÖRLER * Yrd. Doç. Dr. Ayehan ÇAKICI ** ÖZET Kadn giri$imcilerin i$ ya$amnda

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

TÜRKYE DE 1980 SONRASI SZLK-BÜYÜME LKS VE GÜCÜ PYASASINA GENEL BR BAKI

TÜRKYE DE 1980 SONRASI SZLK-BÜYÜME LKS VE GÜCÜ PYASASINA GENEL BR BAKI 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye TÜRKYE DE 1980 SONRAS SZLK-BÜYÜME LKS VE GÜCÜ PYASASNA GENEL BR BAK ÖZET Bu çalmann amac Türkiye ekonomisinde yaanan büyüme

Detaylı

TÜRKYE DE TÜTÜN SEKTÖRÜNÜN DURUMU, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERLER THE POSITION OF TOBACCO SECTOR IN TURKEY, PROBLEMS AND SUGGESTIONS FOR SOLUTION

TÜRKYE DE TÜTÜN SEKTÖRÜNÜN DURUMU, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERLER THE POSITION OF TOBACCO SECTOR IN TURKEY, PROBLEMS AND SUGGESTIONS FOR SOLUTION 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye TÜRKYE DE TÜTÜN SEKTÖRÜNÜN DURUMU, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERLER ÖZET Dr. dris Özkul * Dr. Yaar Sar ** Türkiye nin tarmsal

Detaylı

Türkiye'de Büyük Sermaye Gruplarý: Finans Kapitalin Oluþumu ve Geliþimi

Türkiye'de Büyük Sermaye Gruplarý: Finans Kapitalin Oluþumu ve Geliþimi Türkiye'de Büyük Sermaye Gruplarý: Finans Kapitalin Oluþumu ve Geliþimi Önsözden Sermayeyi ve daha da özel olarak büyük sermayeyi konu edinen bu kitap, öncelikle, sermaye egemenliine ve bunun yol açt11

Detaylı

Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas.

Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas. XIV. Ulusal Eitim ilimleri Kongresi Pamukkale Üniversitesi Eitim Fakültesi 28 30 Eylül 2005 DEN&ZL& Ölçek Geli,tirme Çal.,malar.nda Kapsam Geçerlii için Kapsam Geçerlik &ndekslerinin Kullan.lmas. Dr. Halil

Detaylı

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ

HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ 12. ULUSAL MAKNA TEORS SEMPOZYUMU Erciyes Üniversitesi, Kayseri 09-11 Haziran 2005 HAREKETL BASINÇ YÜKLEMES ALTINDAK HDROLK SLNDRN DNAMK ANALZ Kutlay AKSÖZ, Hira KARAGÜLLE ve Zeki KIRAL Dokuz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK

TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK Shaping Cotton s Future COTTON USA CONFERENCE TÜRK HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ VE PAMUK CEM NEGRİN TGSD BAŞKANI TÜRK EKONOMİSİ GÖSTERGELER 2012 2013 2014 TAHMİNLERİ EKONOMİK BÜYÜME % 2,1 4,0 4,0 MİLLİ GELİR MİLYAR

Detaylı

Ö RENME FAAL YET -1 1. DOSYALAMA LEMLER AMAÇ ARA TIRMA. 1.1. Genel Bilgiler

Ö RENME FAAL YET -1 1. DOSYALAMA LEMLER AMAÇ ARA TIRMA. 1.1. Genel Bilgiler ÖRENME FAALYET-1 AMAÇ ÖRENME FAALYET-1 Bu faaliyette verilen bilgiler dorultusunda, sunu hazrlama programlarnda kullanlan temel dosya ilemlerini (sunu açma-kapatma-kaydetme-düzenleme) yapabileceksiniz.

Detaylı

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü BASINYAYINVEHALKLALKLERUBEMÜDÜRLÜÜ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar YasalDayanak Büyükehirbelediyesininçalmalarnnbasn,yaynaraçlaryardmyla kamuoyunaetkilibirekildeduyuruluptantlmasnsalamakvehalkla

Detaylı

KAYIT DI I ST HDAM VE NEDEN OLDU U MAL KAYIPLARIN BÜTÇE ÜZER NDEK ETK LER : TÜRK YE ÖRNE

KAYIT DI I ST HDAM VE NEDEN OLDU U MAL KAYIPLARIN BÜTÇE ÜZER NDEK ETK LER : TÜRK YE ÖRNE MaliHizmetlerDernei YaynNo:7 KAYITDIISTHDAMVENEDENOLDUUMAL KAYIPLARINBÜTÇEÜZERNDEKETKLER:TÜRKYE ÖRNE ErkanKARAARSLAN MaliyeBakanlMuhasebatBakontrolörüve SGKPrimsizÖdemelerGenelMüdürlüü KurumsalGeliimveOrtakVeriTabanDaireBakan

Detaylı

yurdugul@hacettepe.edu.tr VB de Veri Türleri 1

yurdugul@hacettepe.edu.tr VB de Veri Türleri 1 yurdugul@hacettepe.edu.tr 1 VB de Veri Türleri 1 Byte 1 aretsiz tamsay Integer 2 aretli Tamsay Long 4 aretli Tamsay Single 4 Gerçel say Double 8 Gerçel say Currency 8 Gerçel say Decimal 14 Gerçel say Boolean

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI NSAN KAYNAKLARI (SALIK) SEKTÖR RAPORU

ARTVN L GELME PLANI NSAN KAYNAKLARI (SALIK) SEKTÖR RAPORU ARTVN L GELME PLANI NSAN KAYNAKLARI (SALIK) SEKTÖR RAPORU Doç. Dr. Aydn TÜFEKÇOLU l Salk Müdür Yrd. Cemil YAVUZ l Salk statistik *ube Müd. Numan DUMAN Artvin, 2005 ÇNDEKLER Sayfa No Kapak 1 çindekiler

Detaylı

KTSAD GELME VE DEMOKRAS LKS ÜZERNE BR SINAMA

KTSAD GELME VE DEMOKRAS LKS ÜZERNE BR SINAMA KTSAD GELME VE DEMOKRAS LKS ÜZERNE BR SINAMA Prof. Dr. Gülsün Gürkan Yay Y"ld"z Teknik Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Y"ld"z 34349, STANBUL ( gyay@yildiz.edu.tr; gulsun.yay@gmail.com )

Detaylı

MAL SÜRDÜRÜLEB L RL K: TEOR VE TÜRK YE UYGULAMASI

MAL SÜRDÜRÜLEB L RL K: TEOR VE TÜRK YE UYGULAMASI May s 2013 MAL SÜRDÜRÜLEB L RL K: TEOR VE TÜRK YE UYGULAMASI Dr. Ayşe Kaya MAL SÜRDÜRÜLEB L RL K: TEOR VE TÜRK YE UYGULAMASI Dr. Ayfle Kaya Yay n No: 292 stanbul, 2013 Türkiye Bankalar Birli i Nispetiye

Detaylı

hracat-büyüme li kisi: Yap sal K lmal Bir Analiz *

hracat-büyüme li kisi: Yap sal K lmal Bir Analiz * . GÖÇER, N. HEPKARI Özet hracat-büyüme likisi: Yapsal Klmal Bir Analiz * Yrd. Doç. Dr. smet GÖÇER Adnan Menderes üniversitesi Aydn ktisat Fakültesi Ekonomi ve Finans Bölümü igocer@adu.edu.tr Nur HEPKARI

Detaylı

DI TCARET HADLERNN GELR ETKS: TÜRKYE ÜZERNE BR UYGULAMA

DI TCARET HADLERNN GELR ETKS: TÜRKYE ÜZERNE BR UYGULAMA DI TCARET HADLERNN GELR ETKS: TÜRKYE ÜZERNE BR UYGULAMA Doç. Dr. smail AYDOU * Ar. Grv. H. Gonca DLER ** ÖZET Türkiye de d ticaret hadlerinin hesaplanmasnda kullanlan ihracat ve ithalat deerlerindeki reel

Detaylı

ANKARA GÖÇ ANALİZİ. www.ankaraka.org.tr

ANKARA GÖÇ ANALİZİ. www.ankaraka.org.tr ANKARA GÖÇ ANALİZİ www.ankaraka.org.tr Kasm 2014 Araştrmalar serisi - 5 Ankara Kalknma Ajans Tüm haklar sakldr. 1. GÖÇÜN KAVRAMSAL TANIMI...6 2. GÖÇÜN ÇEŞITLERI...8 2.1. ÜLKE SINIRI ESASINA GÖRE GÖÇ ÇEŞITLERI...8

Detaylı

n as Öngörülen Afyon Antalya Yüksek H zl Tren Hatt Güzergâh n n Hidrolojik Aç dan K smi De erlendirmesi

n as Öngörülen Afyon Antalya Yüksek H zl Tren Hatt Güzergâh n n Hidrolojik Aç dan K smi De erlendirmesi Takn ve Heyelan Sempozyumu / 24-26 Ekim 2013, Trabzon - 631 - nas Öngörülen Afyon Antalya Yüksek Hzl Tren Hatt Güzergâhnn Hidrolojik Açdan Ksmi Deerlendirmesi Yrd. Doç. Dr. N. Özgür BEZGN 1, Doç. Dr. Cevza

Detaylı

EBÜTÜNLEME TEKN LE TÜRKYE DE YAKIT TALEBNN ANALZ

EBÜTÜNLEME TEKN LE TÜRKYE DE YAKIT TALEBNN ANALZ EBÜTÜNLEME TEKN LE TÜRKYE DE YAKIT TALEBNN ANALZ Murat NANCI (*) Özet: Bu çalımada, Türkiye de yakıt talebinin kısa ve uzun dönem esneklikleri ebütünleme ve hata düzeltme metodu ile tahmin edilmitir. Süper

Detaylı

TÜRKYE DE ESNEK DÖVZ KURU REJM ALTINDA DI AÇIKLARIN BELRLEYCLER: SINIR TEST YAKLAIMI

TÜRKYE DE ESNEK DÖVZ KURU REJM ALTINDA DI AÇIKLARIN BELRLEYCLER: SINIR TEST YAKLAIMI TÜRKYE DE ESNEK DÖVZ KURU REJM ALTINDA DI AÇIKLARIN BELRLEYCLER: SINIR TEST YAKLAIMI ÖZET Sevda Yaprakl* Çalmann amac, Türkiye nin d ticaret açklarn etkileyen temel faktörleri, maliye, para ve döviz kuru

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU 1 OCAK - 30 EYLÜL 2006 ARA HESAP DÖNEMNE AT MAL TABLOLAR VE SINIRLI DENETM RAPORU GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM

Detaylı

Hisse senedi piyasas çalkantlar için erken uyar sistemi: Türkiye örnei

Hisse senedi piyasas çalkantlar için erken uyar sistemi: Türkiye örnei www.istatistikciler.org statistikçiler Dergisi 2 (2009) 37-47 statistikçiler Dergisi Hisse senedi piyasas çalkantlar için erken uyar sistemi: Türkiye örnei Ayhan Topcu Sermaye Piyasas Kurulu Eskiehir Yolu

Detaylı

TAKSTL SATI UYGULAMALARI VE BELRLEYCLER AFYON L ÖRNE

TAKSTL SATI UYGULAMALARI VE BELRLEYCLER AFYON L ÖRNE TAKSTL SATI UYGULAMALARI VE BELRLEYCLER AFYON L ÖRNE Yrd.Doç.Dr.uayip ÖZDEMR * Ör.Grv.Türker GÖKSEL ** ÖZET Bu çalmada taksitli sat uygulamalar hakknda genel tespitler yaplmtr. Daha sonra iletmelerin taksitli

Detaylı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 1 19 191 19 193 19 195 19 197 19 199 199 1991 199 1993 199 1995 199 1997

Detaylı

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A..

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. Deerli Tedarikçilerimiz, Türk Vergi Usul Kanunu ve ana ortamz olan Siemens AG nin kurallar gerei, firmamza gelen faturalarn muhasebeletirilmesi, takibi ve vadesinde

Detaylı

E-DEVLET H ZMETLER NDEN YARARLANMA DERECES VE ALGILANAN H ZMET KAL TES : AMPR K B R ÇALIMA

E-DEVLET H ZMETLER NDEN YARARLANMA DERECES VE ALGILANAN H ZMET KAL TES : AMPR K B R ÇALIMA E-DEVLET H ZMETLER NDEN YARARLANMA DERECES VE ALGILANAN H ZMET KAL TES : AMPR K B R ÇALIMA Yrd. Doç. Dr. Naci Tolga SARUÇ * ÖZET E-devlet hizmetlerin vatandalar tarafndan nasl alglandn, hangi hizmetlerin

Detaylı

Küresel E ilimler ve Tarm

Küresel E ilimler ve Tarm Küresel E ilimler ve Tarm smail U URAL Yeni Asr TV Programcs ve Yeni Asr Gazetesi Yazar Prof Dr.Ünal Evcim Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarm Makineleri Bölümü Ö)retim Görevlisi Uygar U+AR Türk Traktör

Detaylı

K TAP TANITIMI. Döndü DÜ ÜNMEZ *

K TAP TANITIMI. Döndü DÜ ÜNMEZ * TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2010,Say:3 Sayfa:313317 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2010,Issue:3 Page:313317 KTAPTANITIMI OyaDALAR,War,EpidemicsandMedicineintheLateOttomanEmpire(19121918),

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKYE DE ENERJ TARIMI ENERGY AGRICULTURE (ENAGRI) IN THE WORLD AND IN TURKEY

DÜNYADA VE TÜRKYE DE ENERJ TARIMI ENERGY AGRICULTURE (ENAGRI) IN THE WORLD AND IN TURKEY DÜNYADA VE TÜRKYE DE ENERJ TARIMI Özet Doç. Dr. Müslüme Narin 1 Dünya ekonomisindeki hzl büyüme, enerji talebinde de çok büyük artlara yol açmtr. Ancak mevcut petrol, kömür ve do al gaz gibi fosil yakt

Detaylı

TÜRKYE DE KUYUMCULUK SEKTÖRÜNDE ÇALIMA KOULLARI (STANBUL KAPALIÇARI ÖRNENDE) uayp KAYA. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

TÜRKYE DE KUYUMCULUK SEKTÖRÜNDE ÇALIMA KOULLARI (STANBUL KAPALIÇARI ÖRNENDE) uayp KAYA. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü TÜRKYE DE KUYUMCULUK SEKTÖRÜNDE ÇALIMA KOULLARI (STANBUL KAPALIÇARI ÖRNENDE) uayp KAYA Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Eitim, Öretim ve Snav Yönetmeliinin Çalma Ekonomisi ve

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 Bu sayıda; Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan Dünya Ekonomik Görünümü Raporu tahminleri değerlendirilmiştir. i Küresel

Detaylı

STRATEJK YÖNETM PERSPEKTFNDEN TÜRK MOBLYA SEKTÖRÜNÜN REKABET DURUMUNUN ANALZ VE DEERLENDRLMES

STRATEJK YÖNETM PERSPEKTFNDEN TÜRK MOBLYA SEKTÖRÜNÜN REKABET DURUMUNUN ANALZ VE DEERLENDRLMES STRATEJK YÖNETM PERSPEKTFNDEN TÜRK MOBLYA SEKTÖRÜNÜN REKABET DURUMUNUN ANALZ VE DEERLENDRLMES Ör. Gör.Dr. Koray GÜRPINAR * Ar. Gör. M. Said DÖVEN ** ÖZET Bu çalmann amac Türk mobilya sektörünün mevcut

Detaylı

TÜRK TEKSTL SEKTÖRÜ VE TÜRK TEKSTL FRMALARININ ETKNLK DÜZEYLERNN BELRLENMES

TÜRK TEKSTL SEKTÖRÜ VE TÜRK TEKSTL FRMALARININ ETKNLK DÜZEYLERNN BELRLENMES TÜRK TEKSTL SEKTÖRÜ VE TÜRK TEKSTL FRMALARININ ETKNLK DÜZEYLERNN BELRLENMES Yrd.Doç.Dr.Ali Cüneyt ÇETN ÖZET Türk tekstil sektörü, ülke ekonomisini dorudan etkileyen bir role sahiptir. Artan ticaret hacmine

Detaylı