GİRİŞ. AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GİRİŞ. AR-GE ve Uluslararası İlişkiler / 09.05.2014 2. 1 http://www.who.int/countries/rus/en/"

Transkript

1 FETHİYE TİCARET VE SANAYİ ODASI RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

2 GİRİŞ Dünyanın en büyük yüz ölçümüne sahip olan Rusya, on dört ülkeyle sınır komşusudur. İki parlamentolu bir başkanlık sistemi ile yönetilen Rusya Federasyonu federal yapılardan oluşmaktadır. Federal yapılar hukuki açıdan eşittir ve şu şekilde sıralanır: 21 Cumhuriyet (ya da Federe Cumhuriyet), 46 Oblast (Rusya nın bölgeleri; il), 9 Kray (büyük il), 2 Federal kent yönetimi (Moskova ve St. Petersburg), 1 Özerk Oblast (özerk il/yahudi Özerk Oblastı), 4 Özerk Okrug (küçük özerk İl). Bütün bu federal birimler 7 büyük Federal Okrug (çevre) birimi içine alınıp, bu yerlere bağlanmışlardır. Rusya Federasyonu'na bağlı 21 cumhuriyetin her birinin kendi anayasası ve ayrı devlet başkanı vardır. Ülkeyi devlet başkanı yönetir. 4 Mart 2012 tarihinde yapılan son devlet başkanlığı seçiminde Vladimir Putin devlet başkanı olmuştur. Bir sonraki devlet başkanlığı seçimi Mart 2018'de gerçekleştirilecektir. Rusya'nın nüfusu sürekli bir düşüş içerisindedir ve 143,6 milyon olan ülke nüfusunun 2050 yılında 112 milyona gerilemesi beklenmektedir 1. Rusya zengin doğal gaz ve petrol kaynaklarına sahiptir. Bunların yanı sıra kömür, alüminyum, bakır, demir, elmas, altın, gümüş maden kaynakları ve orman ürünleri ile hammadde ihracatında önde gelen ülkelerdendir. Sanayi Moskova, St. Petersburg, Jekaterinburg ve Nijniy Novgorod kentlerinde yoğunlaşmıştır. Bu büyük kentlerde üretimde çeşitlilik sağlamıştır. Sovyet planlamacıların ölçek ekonomisinin faydalarından yararlanmak üzere yürüttükleri politikalar neticesinde bir büyük işletme ya da bir grup işletme belirli bir kentin ya da bölgenin tüm yerel ekonomisinin temelini oluşturmuştur. Bu durum, planın uygulandığı dönemde ne kadar parlak görünse de güçlendikçe iktidar karşısında cesurlaşan büyük işletmeler ortaya çıkarmıştır. Bu büyük işletmelerin kapatılması durumunda bulundukları bölge de ekonomik bir çöküntü yaşayacaktır. İşsizlik yardım programlarının da bulunmaması ile birlikte iflas eden işletmelerin kapatılmasını güç bir siyasi karar haline getirmiştir. 1 AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

3 İÇİNDEKİLER GİRİŞ RUSYA FEDERASYONU ÜLKE KİMLİĞİ GENEL EKONOMİK DURUM SEKTÖRLER SANAYİ SEKTÖRÜ TARIM SEKTÖRÜ DOĞAL KAYNAKLAR, MADENCİLİK VE ENERJİ SEKTÖRÜ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜ TURİZM SEKTÖRÜ DIŞ TİCARET TÜRKİYE İLE EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLERİN GELİŞİMİ RUSYA - TÜRKİYE DIŞ TİCARET RAKAMLARI İKİ ÜLKE ARASINDAKİ İŞBİRLİĞİ OLANAKLARI TİCARİ İLİŞKİLERDE BİLİNMESİ GEREKEN KONULAR İŞADAMLARI İÇİN PAZARA GİRİŞTE YARARLI BİLGİLER TÜRKİYE VE RUSYA'DAKİ TEMSİLCİLİKLER RUSYA DA GERÇEKLEŞEN ÖNEMLİ FUARLAR TÜRKİYE - RUSYA TİCARET ANLAŞMALAR KAYNAKÇA AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

4 RUSYA FEDERAYONU ÜLKE KİMLİĞİ Resmi Adı Yönetim Şekli Devlet Başkanı Başbakan Başkent Dil : Rusya Federasyonu : Yarı Başkanlık Sistemi : Vladimir Putin : Dmitri Medvedev : Moskova : Rusca Yüzölçümü : km 2 Nüfus : (2013) Nüfus Dağılımı 2 : 0-14 Yaş: % 15,6 :15-24 Yaş: % 13, Yaş: % 45, Yaş: % yaş ve üstü: % 12,7 Nüfus Artış Oranı : + %0,2 Nüfus Yoğunluğu : 8 kişi/km 2 Para Birimi : Rus Rublesi (RUB) Döviz Kuru : 16,81 Rub = 1 TL (Serbest Kur - 4/2014) Büyük Kentler : Moskova, Saint Petersburg, Novosibirsk, Jekaterinburg, Nijniy Novgorod, Samara, Kazan, Omsk, Çelyabinsk, Rostov-na-Donu Dini Gruplar : : Ortodoks Hıristiyan: %40-75, Ateist: %25-35, Müslüman: %7-15 Saat Farkı : +3 GMT +12 GMT Telefon Kodu : + 7 Trafik Akışı : Sağ yılı veriler AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

5 1.0 GENEL Rusya Federasyonu ekonomisine dıştan bakıldığında dış ticareti fazla veren, kendi kendisine yeten ve hatta daha fazlasına sahip bir ekonomi gibi görünmektedir. Sahip olduğu doğal kaynaklar ve faal iş gücü ülkenin ekonomisinin canlı, sürdürülebilir ve gelişmeye açık bir ekonomi olduğu izlenimi vermektedir. Son on yıllık süreç incelendiğinde bu yorumları doğrular ekonomik büyüme verileri görülmektedir. Ancak güçlü büyümenin sebebi olarak yüksek düzeyde seyreden petrol ve gaz fiyatları ve elverişli ticaret imkanları ortaya çıkmaktadır. Ancak ekonomide sürdürülebilir büyüme ancak gelişen ve değişen üretim araçları ve Pazar çeşitliliği ile sağlanabilir. Bu bağlamda bakıldığında Rus ekonomisine hayat veren unsurun doğal kaynaklar yani petrol ve doğal gaz olduğu görülür. Tükenebilen ve değeri zaman içerisinde aşırı oynaklık gösteren kaynaklar ile sağlanan ekonomik büyüme sağlam temellere oturamayacaktır. Rusya nın uzun vadeli büyüme planları içerisinde doğal kaynaklar ne kadar çok yer alırsa ekonominin geleceği o oranda tehlikede olacaktır. Uzun vadeli büyüme planları ile doğal kaynaklar arasındaki bu bağlantı negatif yönlü olacak ve Dutch Disease/Hollanda Sendromu na 3 neden olacaktır. Aşırı değerlenmiş döviz kuru doğal kaynak dışı sektörlerde büyümeyi olumsuz etkileyecektir. 1.1 Ekonomik Durum Rusya Federasyonu, büyük bir ekonomik gücün temeli olan doğal kaynaklara ve insan gücüne sahip dünyadaki belli başlı ülkelerden biri konumundadır. Rusya nın sahip olduğu zengin doğal kaynak rezervleri ülke için büyük bir şans olmakla beraber ülke ekonomisi açısından bazı sakıncaları da beraberinde getirmektedir. Ülkenin geniş yüzölçümü emek, doğal kaynaklar ve iş merkezleri arasında büyük mesafelere neden olduğu için ekonomik olarak bir dezavantaj oluşturmaktadır. Ülkedeki nehirlerin çoğunluğu doğu-batı yönünde değil, kuzey-güney yönünde akmaktadır. Bu nedenle denize ulaşım çok zordur. Bu nedenlerle ülkedeki taşımacılık maliyetleri uluslararası ortalama maliyetlerin yaklaşık 3-4 katı kadar yüksektir. 4 Sovyet döneminde uygulanan merkezi planlama nedeniyle tüketim malları ve hizmet sektörlerinin göz ardı edilmesi söz konusu sektörlerin 1990 lı yıllar boyunca önemli büyüme göstermesine neden olmuştur. Resmi verilere göre hizmet sektörünün GSYİH daki payı 1990 larda %36 nın altında iken, 1995 ten bu yana %55 ve % 60 arasında olmuştur. Bununla birlikte hizmet ve sanayi sektörü verileri transfer fiyatlandırması uygulamaları nedeni ile gerçekleri tam olarak yansıtmamaktadır. Transfer fiyatlandırması ülkedeki petrol şirketlerinin düşük vergi uygulaması olan bölgelerde tamamı kendilerine ait olmak üzere kurdukları şubelerine ucuz fiyatlardan satış yaptıkları yaygın bir uygulamadır. Hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir ticari kuruluş olarak kaydettirilen bu şubeler, petrol ya da gazı Pazar fiyatlarından satmakta ve büyük kar elde CIA Factbook AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

6 etmektedir. Merkezi planlama ve sahip olduğu zengin kaynaklar nedeni ile Rusya da sanayi sektörü ağır sanayi yönünde gelişmiştir. Yakıt, enerji ve metalürji üretimi toplam sınai üretimin %35 ten fazlasını oluşturmaktadır. Elektrik ve gıda üretiminin sınai üretimdeki payının yaklaşık %25 olduğu göz önünde bulundurulduğunda ileri teknoloji ve tüketim malları üretiminin Rus ekonomisinde çok küçük bir payı olduğu ortaya çıkmaktadır. Tekstil sektörünü de kapsayan hafif sanayinin de sınai üretimdeki payı çok cüzi düzeydedir. Ekonomi büyük ölçekli sınai işletmelerin hakimiyetindedir. KOBİ lerin GSYİH dan aldıkları pay, yalnızca %10-15 civarındadır. Bu oran, genellikle gelişmiş pazar ekonomilerinde ve geçiş ekonomilerinde %50 civarında veya daha da üzerindedir. Küçük ölçekli işletmelerin ekonomide yeterince rol alamamasının en önemli nedenlerinden biri yoğun vergi uygulamaları ve karmaşık hukuki düzenlemelerdir. Büyük işletmeler, yüksek düzeyde seyreden uluslararası petrol ve metal fiyatları ve bununla birlikte Ruble deki devalüasyon nedeniyle ortaya çıkan girdi maliyetlerindeki düşüş sayesinde elde ettikleri yüksek karlardan istifade ederek otomotiv gibi sektörlerde gerçek değerinin çok altında fiyatlardan varlıklar edinmiştir. Sanayi büyük kentlerde yoğunlaşmıştır. Bu büyük kentler geçiş sürecini diğer kentlere göre daha iyi yönetmiş, üretimde çeşitlilik sağlamıştır. Tomsk ve Novosibirsk gibi daha küçük kentler Sovyet rejimi tarafından yaratılan sanayi merkezleridir. Sibirya ve ülkenin en doğusundaki bölgeler hala sanayileşmemiş durumdadır. Bu bölgeler ham madde ve enerji üssü konumundadır. Sovyet planlamacıların ölçek ekonomisinin faydalarından yararlanmak üzere yürüttükleri politikalar neticesinde bir büyük işletme ya da bir grup işletme belirli bir kentin ya da bölgenin tüm yerel ekonomisinin temelini oluşturmuştur. Bu durum, işsizlik yardım programlarının da bulunmaması ile birlikte iflas eden işletmelerin kapatılmasını güç bir siyasi karar haline getirmiştir. Tablo 1 Rusya nın Temel Ekonomik Göstergeleri t GSYİH (milyar ABD $) Reel büyüme Oranı (%) -7,6 4 4,2 4,2 0,8 1,2 Kişi başına GSYİH ($)-PPT Enflasyon (ortalama; % TÜFE) 11,7 6,9 8,4 5,1 6,9 7,4 İşsizlik Oranı (ortalama; %) 8,4 7,5 6,5 5,5 5,4 5,3 İhracat(milyar ABD $) 301,8 397, ,8 526,4 530 İthalat (milyar ABD $) 170,9 228,9 306,1 316,2 317,8 320 Dış Ticaret Dengesi (milyar ABD $) 130,9 168,2 210,9 208, Kaynak: International Monetary Fund; Economic Outlook (IMF), 5 AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

7 percent 1.2 Sektörler Sanayi Sektörü Rusya ya SSCB den miras kalan sanayi altyapısı enerjiye dayalı, teknolojik olarak geri kalmış, düşük katma değerli, temelde isleme ve savunma sektörüne ağırlık veren bir yapıya sahiptir. Uzay ve havacılık gibi SSCB nin teknoloji açısından rekabet avantajına sahip olduğu alanlarda bile yatırımın yetersizliği ve işgücü sermayesinin yitirilmesi nedeniyle üretim oranları düşmüştür. Ayrıca Sovyet döneminden kalma sübvansiyonların ortadan kalkmasıyla üreticilerin uluslararası alanda rekabet güçleri zayıflamıştır. Tablo 2: Endüstriyel Üretim (Toplam; Gıda/İçecek; Orman ürünleri) Manufacturing total Manufacture of food products, including bev erages, and tobacco Manufacture of wood and wood products months XII I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Rus hükümeti, ülkenin doğal kaynak ihraç ederek gelişmesini sürdüremeyeceğinin bilincinde olup, sanayileşme politikaları oluşturmaya gayret etmektedir. Bu nedenle Rus hükümeti öncelikle yurt içindeki talep, sonra BDT ve diğer ülkelere yönelik ihracat için üretim yapacak sanayi tesisleri kurulması amacıyla yabancı sermaye dahil çeşitli unsurları harekete geçirmeyi hedeflemektedir. Gümrüklerde yaşanan sorunlar ve yüksek vergiler, iç piyasadaki talebe yönelik üretim yapılmasını teşvik etmektedir. Talep, ekonomik gelişmeye paralel olarak canlılığını korumakta ve üretimi çekmektedir. 6 AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

8 percent percent Tablo 3: Endüstriyel Üretim (Mineral yakıtlar; Kimyasallar) Manufacture of coke and refined petroleum products Manufacture of chemical products , XII I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII months Ülkenin geniş bir coğrafyaya yayılması lojistik sorunlarını da gündeme getirmekte ve tüketim merkezlerine yakın yerlerdeki yatırımları cezp etmektedir. Moskova, St. Petersburg ve Rostov Bölgesi üretim ve dağıtım kanallarına yönelik yatırımların arttığı bölgeler olarak ön plana çıkmaktadır. Tablo 4: Endüstriyel Üretim (Metalürji; Makine ekipmanlar) Manufacture of basic metals and fabricated metal products Manufacture of machinery and equipment XII I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII months Havacılık ve uzay sanayi gibi karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan sektörlerde bile yatırım eksikliği ve insan kaynağı kaybı gibi nedenlere üretim kayıpları meydana gelmiştir. Üretimdeki sürekli kayıplar sanayi sektörü üretiminin 1998 yılında 1990 yılı seviyesinin %45 ine gerilemesine neden olmuştur. Başlıca sektörler içinde tüketim malları ve makine inşa sektörleri üretim düşüşünden en çok etkilenen sektörler olmuştur. İmalat sanayi üretim artışı, petrol ve gaz AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

9 sektörleri üretim artışını ancak 2005 yılında geçebilmiştir. Savunma sanayi harcamaları 1990 larda hızla düşmüş, bu da geçmişte önemli ayrıcalıklar tanınan savunma sanayi üretimini son derece olumsuz etkilemiştir. Sektördeki söz konusu gidişat 1999 yılında tersine dönmüş ve savunma sanayi üretim artışı artan savunma harcamaları ve silah ihracatı nedeniyle iki haneli rakamlara ulaşmıştır. Savunma sanayi harcamaları ve silah ihracatı 2007 yılında rekor bir düzeye erişmiştir. Rusya, 80 kadar ülkeye silah ihraç etmektedir. Rus malı silah ithalatı yapan ülkeler arasında Çin, Hindistan, Cezayir, Venezüella, İran, Malezya ve Sırbistan gibi ülkeler bulunmaktadır. Tablo 5: Rusya'nın Sanayi Ürünleri İhracat Verileri G.T.İ.P. Kod Ürün Rusya'nın İhracatı (1.000 $) '84 Nükleer reaktörler, kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler '85 Elektrikli makine ve cihazlar ve bunların aksam ve parçaları; '87 Motorlu kara taşıtlar '89 Gemiler ve suda yüzen taşıt ve araçlar '90 '86 Optik alet ve cihazlar, fotoğraf, sinema, ölçü, kontrol alet ve cihazlar Demiryolu ve benzeri hatlara ait taşıtlar ve malzemeler Kaynak: Tarım Sektörü Rus ekonomisinde tarım önemli bir yer tutmasına rağmen ülke topraklarının büyük bir bölümü tarıma elverişli değildir. Rusya yüzölçümünün sadece yüzde 32 lik bir bölümünde tarım yapılabilmektedir. Ülkenin kuzeyinde toprak ekime uygun olmadığı için hayvancılık faaliyetleri ağırlık kazanmıştır. Güney Rusya ve Batı Sibirya da ise basta tahıl olmak üzere birçok değişik tarımsal ürün yetiştirilebilmektedir. Ülkenin yüzde 45 inin ormanlarla kaplı olması nedeniyle kereste ve diğer orman ürünleri ihracatta önemli bir yer tutmaktadır. Tarım sektörünün son 3 yıldır bir durgunluk içerisinde olduğunu söylemek mümkündür. Rusya, son yıllarda tahıl ihracatçısı olabilmeyi başarabilmiş ise de tarım sektörünün performansı Sovyet dönemine kıyasla oldukça zayıf bir durumdadır. Son yıllarda federal hükümetin büyük çapta verdiği sübvansiyonlara bağlı olarak tarımsal kredilerde önemli artışlar yaşanmıştır yılında yürürlüğe konulan, aralarında tarım sektörünün de yer aldığı 4 alanda devlet desteklerinin yoğunlaştırılması yönündeki ulusal program, özellikle küçük tarım isletmelerindeki büyümeye önemli katkı sağlamaktadır. Geleneksel tarım alanları toplam üretimin yüzde 87 sini sağlamakta olup sektörde çok önemli role sahiptir. Hayvancılık alanında gerek hayvan sayısı gerekse, üretim rakamları 1990 lı yılların basına göre önemli gerilemeler göstermiştir. Son dönemde, açılan soruşturmalar ve getirilen kısıtlamalarla, kümes hayvanları ve kırmızı et ithalatı sınırlandırılmıştır. Ekonomik Gelişme ve Ticaret Bakanlığı AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

10 yetkilileri yaptıkları açıklamalarda, getirilen kısıtlamaların ithalatı engellemeyi amaçlamadığı, sadece yerli üretimi arttırmayı hedeflediklerini ve bu hedeflere ulaşılmakta olduğunu belirtmiştir. Hayvansal üretim de 1990 lı yılların basındaki seviyeden oldukça uzak olmasına rağmen artış eğilimindedir. Tablo 6:Rusya'nın Tarım Ürünleri İthalat Verileri G.T.İ.P. Kod Ürün Rusya'nın İthalatı (1.000 $) '02 Etler ve yenilen sakatat '08 Yenilen meyveler ve yenilen sert kabuklu meyveler '04 Süt ürünleri, kuş ve kümes hayvanlarının yumurtaları, tabii bal '07 Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular '03 Balıklar, kabuklu hayvanlar '09 Kahve, çay ve baharat '15 Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar '06 Canlı ağaçlar ve diğer bitkiler '01 Canlı Hayvanlar Kaynak: Rus halkının küçük alanlarda yaptığı üretim halen toplam hayvancılık üretiminin yüzde 52 sini teşkil etmektedir. Rus Hükümeti hayvancılık sektörünün gelişimi için etkin tedbirler almaktadır yılında açıklanan ulusal plan çerçevesinde büyük ticari hayvansal üretim merkezlerinin kurulması, yenilenmesi ve modernizasyonu hedeflenmekte, küçük ve özel ihtiyaca dönük üretim yapanlara da kredi imkânları sağlanmasını öngörülmektedir. Rusya Federasyonu belli baslı kereste üreticisi ve ihracatçısı konumundadır. 75 milyar m3 stoku olduğu tahmin edilmektedir. Bu rakam dünya rezervlerinin 1/4 ünden fazlasını oluşturmaktadır. Kereste alanlarının hızlı biçimde kullanımı, üretimi doğuya kaydırmıştır. Sibirya da islenmiş kereste üretiminin 1/3 ü gerçekleştirilmektedir yılları arasında kereste, kağıt ve selüloz üretimi 2/3 oranında azalmıştır. Son yıllarda sektörde ihracata bağlı bir düzelme söz konusudur. Rusya Federasyonu nda 2012 yılında toplam tarımsal üretim milyar Ruble olarak gerçekleştiği kaydedilmektedir AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

11 Tablo 7: Rusya'nın Türkiye'den Tarım Ürünleri İthalat Verileri G.T.İ.P. Kod '08 Rusya'nın İthalatı Ürün (1.000 $) Yenilen meyveler ve yenilen sert kabuklu meyveler '07 Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular Yağlı tohum ve meyveler; muhtelif tane, '12 tohum ve meyveler; '03 Balıklar, kabuklu hayvanlar '06 Canlı ağaçlar ve diğer bitkiler '15 Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar '02 Etler ve yenilen sakatat '09 Kahve, çay ve baharat Lak; sakız, reçine ve diğer bitkisel özsu '13 ve hülasalar Pek çok Rus tüketici organik ürün satın almayı tercih etmektedirler yılında, bir pazar araştırması firması olan SGS 8, şehirlerde yaşayan Rusların %56 sının ecoürünler için daha fazla ödemeye hazır olduğunu tespit edilmiştir. (Eco ürünler ilaç kalıntısız anlamında kullanılmıştır.) 2007 yılında şehir nüfusunun yaklaşık 103 milyon olduğu düşünüldüğünde hemen hemen 50 milyon kişi organik ürünlerle ilgilenmektedir. Rusya da organik ürünlere olan talep artmaktadır. SGS'ye göre, 2010 yılından 2013 yılına gelindiğinde Moskova da organik ürünler satın almak için daha fazla ödeme yapmaya istekli olan tüketicilerin Moskova da % 20 oranında, tüm yurt çapında ise % 10 oranında arttığı saptanmıştır. Geçmişte Rus tüketiciler fiyata çok fazla duyarlıydılar. Ancak, günümüzde artan gelir düzeyi yeni bir grup ortaya çıkarmıştır ve bu grup, sağlıklı ürünler satın almak için daha çok harcamaya meyillidirler. Comcon a göre eco ürünlerin en önemli tüketici kitlesi aşağıda belirtilmektedir: yaş arasında olanlar 2. Eğitim düzeyi yüksek olanlar 3. Orta sınıf 4. Moskova ve St. Petersburg da ikamet eden kişiler Aşağıda yer alan faktörler ise tüketicilerin organik ürünler talebini etkileyen unsurlardır: 1. Daha yüksek harcanabilir gelir 8 AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

12 2. Sağlık ile ilgili kaygılar 3. Çocuklarının sağlığı ile ilgili kaygılar 4. Ücretsiz tıbbi hizmetlerin azalması 5. Bioteknoloji ürünü gıdalarla ilgili olumsuz bilgi yayımı 6. Paketlenmiş ürünlerdeki sağlıksız bileşenlerle ilgili yapılan olumsuz bilgi yayımı 7. Konvansiyonel tarım ile ilgili olumsuz bilgi yayımı 8. Organik yaşam biçiminin moda olduğu ile ilgili olarak Batı kültüründen gelen yayınlar Rusya, yurt içinde satılan organik ürünlerin büyük kısmını ithal etmektedir. Rus İstatistik Kurumu Rosstat'a 9 göre, organik ürün ithal eden ve dağıtımını yapan firma sayısı 2012 yılında 10 iken 2013 yılında bu rakam 40 a yükselmiştir. Bazı Rus üreticiler organik ürün ihraç etmektedirler, ancak bu firmaların arzının Moskova daki mağazalarda satılamayacak kadar az dır. ARMI Marketing Agency 10 tarafından yapılan araştırmada tüketicilerin % 74 ünün organik ürünleri süpermarketten, % 13 ünün uzmanlaşmış mağazalardan (specialized store), % 13 ünün eczanelerden satın aldığını göstermiştir. Organik ürün fiyatları konvansiyonel ürünlerle karşılaştırıldığında oldukça yüksektir. Globus Gurmet e göre, Rusya da organik ürünler konvansiyonel ürünlerden % 20 ile % 50 arasında daha pahalıya satılmaktadır. FAS Moskov 11 tarafından Temmuz 2011 de yapılan fiyat araştırması aşağıda belirtilmektedir. Burada yer alan Grunwald ve Globus Gurmet kalite ve müşteri hizmetine önem veren mağazalardır. Kruglosutochno pahalı bir süpermarket, Ramstor ise pek çok çeşitte ürünlerin bulunabildiği bir süpermarkettir. Seçilen organik ürünlerin fiyatları % 14 ile % 85 arasında değişen oranlarda eşdeğer ürünlere göre pahalıdır. Eğer ürün ithal edilmişse çok büyük fiyat artışları görülmektedir. Örneğin ithal organik süt, konvansiyonel ve yurtiçinde üretilmiş süte göre % 447 oranında daha pahalıya satılmaktadır. Rus devleti 2010 yılında ulusal organik standartları belirlemiştir. Ancak, yurtiçi organik sertifikasyona henüz geçilmemiştir. Şu an, Rus üreticiler batılı denetleme kuruluşları tarafından bu ülkelerin standartlarına göre sertifika alabilmektedirler. Sertifika talebinde bulunan firmalar, Avrupa Birliği, Amerika ya da Japon standartlarına göre sertifika alabilmektedir. Eğer Rusya ulusal sertifikalandırma kuruluşları oluşturursa, Rus organik ürünleri için yurtiçi ve ihraç pazarları hızla büyüyebilecektir. Rus ürünlerinin ithal ürünlerden daha ucuz olmasını iki önemli faktör organik sağlayacaktır. Bunlardan ilki; ithal ürünler için var olan lojistik engellerdir. Globus Gurmet e göre lojistik Avrupa Birliği ülkelerinden ithal edilen ürünlerin pazara girmesini zorlaştıran en önemli faktördür. İkincisi ise, sertifikasyon maliyetleridir. Uluslararası denetim kuruluşları yerel denetim kuruluşlarına göre çok daha yüksek ücretler talep etmektedirler AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

13 1.2.3 Doğal Kaynaklar, Enerji ve Madencilik Sektörü 12 Rusya nın olağanüstü zenginlikteki doğal kaynak rezervleri ülkeyi dünyanın başlıca mineral kaynaklarından biri haline getirmektedir. Pek çok maden ve mineralde ülke, dünyanın en önemli üreticisi ve ihracatçısı konumundadır. Özellikle büyük petrol ve metal cevherleri bulunmaktadır. Metal cevherleri içinde altın cevheri rezervleri önemli yer tutmaktadır. Rusya, dünya petrol üretiminin yaklaşık %11 ini, doğal gaz üretiminin dörtte birini, nikel ve kobalt üretiminin ise beşte birini gerçekleştirmektedir. Ülke aynı zamanda önemli bir kömür, demir cevheri, demir dışı metaller, altın, platin ve elmas üreticisidir. Ülkedeki minerallerin üretimi genellikle tek bir işletme tarafından gerçekleştirilmekte olup, bu işletmeler dünya piyasalarını da yönlendirmektedir. Örneğin büyük elmas üreticisi Almazy Rossii-Sakha dünya üretiminin dörtte birini gerçekleştirmektedir. Norilsk Nickel in dünya nikel üretiminin üçte birini ve platin üretiminin %40 ını gerçekleştirdiği tahmin edilmektedir. Dünyanın en büyük üçüncü alüminyum üreticisi olan Rus Alüminyum Şirketi (RusAl) ise Rus iç pazarının alüminyum ihtiyacının % 75 ini karşılamakta ve dünya alüminyum üretiminin %12-13 ünü gerçekleştirmektedir larda metallere olan iç talebin düşüş göstermesi ile demir ve demir dışı metallerin ihracatında önemli artış meydana gelmiş olup, ülke çok sayıda anti damping önlemi ve diğer korumacı önlemlerle karşı karşıya kalmıştır. Bu nedenle ülkenin en önemli sektörlerinden biri olan 12 AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

14 çelik sektörü daha az ticari engelle karşılaşma olasılığı olan, daha düşük katma değerli çelik ürünlere kaymıştır. Bu ürünler, ABD ve Avrupa da çelik üretimine girdi olmuştur. Gerileyen dünya metal fiyatları ve yükselen enerji maliyetleri sektörü sıkıştırmaya başlamış ve verimliliği artırmaya dayalı yeniden yapılandırma ve modernizasyon ihtiyacı giderek öne çıkmıştır. Bu ihtiyaç, o zamana kadar dış pazarlara açılma sürecini başarı ile yöneten işletmeler için bile önemli hale gelmiştir. Rusya nın dünya kanıtlanmış petrol rezervlerinin %5-6 sını ve dünya doğal gaz rezervlerinin üçte birini karşıladığı tahmin edilmektedir. 13 Ülke aynı zamanda dünyanın en büyük kömür üreticilerinden biridir. Petrol sektörü 2004 yılına kadar özel sektörün kontrolünde iken bu durum 2004 yılında devlet kontrolündeki Yuganskneftegaz ın Rosneft isimli şirketinin Yukos petrol şirketini devralması ile fiili olarak değişmiştir. Rusya da petrol üreten belli başlı firmalar, Yukos, Lukoil, BP/TNK, Surgutneft, Sibneft, Tatneft, Sidanco, Slavneft, Rosneft tir. Statistical Review of World Energy verilerine göre, 2012 yılı içerisinde petrol üretimi % 1,2 artarak 526,2 milyon tona ulaşmıştır. Boru hattı operatörü Transneft hala kamu işletmesi olarak faaliyet göstermekte olup, petrol boru hatlarında tekel konumundadır. Devlet, elektrik sektörünün yeniden yapılandırmasını hedefleyen bir programı uygulamaya geçirme aşamasındadır. Gaz sektöründe faaliyet gösteren Gazprom un tekelinin kırılmasına yönelik planlar rafa kaldırılmıştır. AB, ülkenin DTÖ ye girişinin bir ön koşulu olarak gaz fiyatlarının liberalizasyonunu öne sürmüştür. Uzlaşma için 2004 yılı Mayıs ayında tarife düzenlemesi takvime bağlanmıştır. Devlet kontrolündeki boru hattı Transneft in tam kapasite ile çalışıyor olması nedeni ile Rus petrol şirketleri boru hattı dışında ihraç yolları arayışındadır. Boru hattına alternatif olarak, ticari anlamda en uygun yolun petrol fiyatları yüksek düzeyde seyrettiği sürece, demiryolu taşımacılığı olduğu düşünülmektedir yılı toplam ihracat gelirleri içinde ham petrol % 58 bir paya sahiptir. Tablo 8: Rusya'nın Doğal Kaynak İhracat Verileri G.T.İ.P. Kod Ürün Ruya'nın İhracatı (1.000 $) '27 Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bitümenli maddeler '72 Demir ve çelik '71 Tabii veya kültür inciler, kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller '44 Ağaç ve ahşap eşya; odun kömürü '76 Alüminyum '74 Bakır '75 Nikel Kaynak: AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

15 Ülkedeki zorlu iş ortamına rağmen 2000 yılından itibaren tesis edilen siyasi ve ekonomik istikrar sayesinde petrol sektörüne çok sayıda yabancı yatırımcı giriş yapmıştır. Sektördeki offshore gelişmelerin büyük çoğunluğu İngiliz-Hollanda ortaklığındaki Royal/Dutch Shell ve Amerikan ExxonMobil şirketlerince finanse edilmiştir yılında sektördeki yabancı yatırımlar için daha şeffaf yeni kurallar getirilmesine dönük beklentiler bulunmaktadır. Hali hazırda yürürlükte bulunan kurallara göre yalnızca %51 Rus ortaklı şirketlerin başlıca stratejik alanlara girişine izin verilmektedir. Stratejik petrol ve gaz alanları 87 milyon ton petrol ve 33 milyar metreküp gaz içeren rezervleri kapsamaktadır. 16 Tablo 9: Rusya'nın Doğal Kaynak İthalat Verileri G.T.İ.P. Kod Ürün Rusya'nın İthalatı (1.000 $) '72 Demir ve çelik '40 Kauçuk '48 Kağıt '27 Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bitümenli maddeler Kaynak: AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

16 1.2.4 Ulaştırma Sektörü 17 Rusya, ulaştırma alanında büyük bir potansiyele sahiptir. Çin Halk Cumhuriyeti ile Hindistan ın ekonomik alanda kalkınmaları sayesinde Rusya nın önemi de artmaktadır. Özellikle petrol ve petrol ürünlerinin taşımacılığına ağırlık veren Rusya, ulaştırma imkanlarını geliştirmeyi ve bu alanda ülkeye yabancı yatırım çekmeyi hedeflemektedir. Rusya nın ulaştırma sektörü düzenli bir büyüme trendi içerisindedir. Güney Rusya daki limanları öncelikle ele alan Rusya Federasyonu, buradaki kapasiteyi artırma çalışmalarını sürdürmektedir. Ayrıca Kuzey-Güney Ulaşım Koridoru da üzerinde hassasiyetle durulan bir konudur. Petrol rezervleri nedeniyle Hazar Denizi bölgesi, Rus taşımacılık sektörü için büyük öneme sahiptir. Rus yetkilileri, Hazar konusunda yasal altyapının belirginlik kazanması hususunu ve çevre ile ilgili konuları gündeme getirmektedir. Taşımacılık alanında ise ülkelerin işbirliği yapması ve limanların birbirlerini tamamlayıcı özellikte olmaları, Rusya nın diğer bölge ülkeleri ile diyaloga girdiği konulardır. Rusya Federasyonu hızla artan petrol üretiminin çeşitli pazarlara ulaşmasını temin etmek amacıyla, kuzey limanlarının kapasitesini arttırmaya yönelik çalımsalar yaparken, Çin ve Japonya ya yönelik petrol boru hattı konusunda da son dönemde gelimseler yaşanmaktadır. Gerek Çin gerek Japonya Doğu Sibirya petrol alanlarının geliştirilmesi ve boru hatlarının inşası için finansal destek sağlamayı vaat etmiştir yılı sonunda eski Başbakan Fradkov, Doğu Sibirya daki Taishent ten Nakhodka yakınlarındaki Perevoznaya Limanına uzanan 4130 km lik boru hattı planını onaylamıştır yılında boru hattını inşasına başlanmıştır yılının üçüncü çeyreği itibariyle Irkutsk tan Çin sınırındaki Skorovodina ya uzanan 2700 km lik ilk bölümünün tamamlanması planlanan Transneft in boru hattının ilk aşamada 15 milyon, sonra ise yıllık ortalama 30 milyon ton tasıma gerçekleştirmesi planlanmaktadır. Petrol buradan tren yolu ile Rusya nın Pasifik sahillinde bir ihracat terminaline taşınacaktır. Bu boru hattına paralel olarak bir doğalgaz hattı inşa edilmesi de olası planlar arasında bulunmaktadır. Rus ve Orta Asya petrollerinin Türkiye boğazları kullanılarak taşınmasının gecikmeye yol açtığı öne sürülerek alternatif projeler üretilmeye çalışılmaktadır. Bu kapsamda, eski Devlet Başkanı Putin 14 yıldır gündemde olan Balkan Petrol Boru Hattı na iliksin anlaşmaya 2007 yılının Mart ayında Yunanistan ve Bulgaristan Başbakanlarıyla birlikte imza atmıştır. Yaklaşık 900 kilometre uzunluğunda olacak petrol boru hattı Bulgaristan'ın Burgaz kentinden başlayıp Arnavutluk'un Vlore kentinde sona ermesi planlanmaktadır Rusya nın yüzölçümü olarak büyüklüğü ve Avrasya coğrafyası içerisindeki konumu, ülkede kombine taşımacılığın kullanımını mecburi hale getirmiştir. Rusya, bütün dünyadaki demiryollarının yüzde 7 sine sahiptir. Rus demiryollarının su anda üçte bir kapasiteyle çalıştığı bilinmektedir. Rusya nın en önemli demiryolu ağı, Karadeniz Bölgesi nde bulunan Kuzey Kafkasya hattıdır. Rusya nın Karadeniz ve Azak Denizi ndeki limanları yılda 66 milyon tonluk bir kapasiteye sahiptir. Bu limanların ve Hazar Denizi ndeki Rus limanlarının 2001 yılında islemiş oldukları toplam yük ise 90 milyon ton olup bunun 65 milyon tonu akaryakıttır. Rusya nın nehir sistemi de bu ülkedeki taşımacılığın önemli unsurlarından birisidir. Batı Rusya da yer alan nehirler ve kanallar sayesinde Baltık Denizi nden Karadeniz e su 17 Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

17 yoluyla ulamsak mümkün olmaktadır yılında toplam 29.3 milyon ton yükün taşındığı bu sistem uluslararası kanunlara değil Rus mevzuatına tabidir. Rus nehir ve kanalları, Kasım ayı sonundan Nisan ayı basına kadar buzlanma nedeniyle ulaşıma kapanmaktadır. Havayolu ulaşımı da coğrafyanın gerektirdiği ölçüde gelişmiştir; ancak eskimiş terminal binaları ve uçaklar ile hizmet verilmeye çalışılmaktadır. Karayolu ulaşımında ise, gerek yük gerek yolcu taşımacılığı fazla tercih edilmemektedir. Özellikle ülkenin doğusunda altyapı yetersizliği bulunmaktadır. Transavrasya otoyolu projesi ile Doğu-Batı karayolu ulaşımının geliştirilmesi planlanmaktadır Turizm Rusya 2012 yılında 25,7 milyon turist tarafından ziyaret edilmiştir. Bu rakam 2010 lı yılların başlangıcından bu yana %10-20 ararsı bir değişiklik göstermiştir. Ziyaretçilerin yaklaşık 2/3 si eski Sovyet Cumhuriyetlerinden gelmektedir. Ancak bu ziyaretçilerin çoğunluğunu ülkeye çalışmak üzere gelen göçmenler teşkil etmektedir. Almanya, Finlandiya, ABD, İngiltere, İtalya, Fransa ve Japonya ülke turizmi açısından başlıca pazarlardır. Son yıllarda Güney Kore de önemli bir pazar olmaya başlamıştır. Dış kaynaklı turizm gelirleri 2006 yılında 7,6 milyar $ iken, 2010 yılında 8,8 milyar $ a ulaşmıştır yılında ise turizm gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık % 1,25 düşüş ile 11,2 milyar $ olmuştur. 18 Rusya, tur paketlerinin pahalı olması, otel altyapısının yeterli olmaması ve otel fiyatlarının yüksek olması, vize temininde sıkıntılar bulunması, güvenlikle ilgili olumsuz imaj gibi nedenlerle yeterli turist sayısına ulaşamamaktadır. Ülkenin turizm altyapısı yeterince gelişmemiştir. Tesisler yeterli kalitede değildir. Bu durum uluslararası zincirler tarafından yapılan yatırımların artmasıyla birlikte değişmeye başlamıştır. Yine de otel kapasitesi yeterli değildir. Otelcilik sektörü 2000 li yılların başından itibaren gelişmeye başlamıştır. Mevcut otel altyapısını geliştirmeye yönelik projelerin büyük çoğunluğu Moskova da gerçekleştirilmiştir. Buna rağmen Moskova daki yatak kapasitesi kenti ziyaret eden işadamlarını ve turistleri ağırlamak için yeterli değildir. Moskova da yaklaşık yatak kapasiteli yaklaşık 170 otel bulunmaktadır. Batı standartlarında oda sayısı ise yaklaşık dir yılı başı itibarı ile Moskova da 11 tane beş yıldızlı, 18 tane dört yıldızlı ve 9 tane üç yıldızlı otel bulunmaktadır. Ayrıca kentte çok sayıda Sovyet döneminden kalma, eski tip otel bulunmaktadır. Dünyanın önde gelen beş yıldızlı otel zincirleri 1990 ların ortalarından itibaren pazara girmeye başlamıştır. Bunlar arasında Moskova, St. Petersburg ve Novgorod da otelleri bulunan Radisson (ABD), Kempinski (Almanya), Marriott International (ABD), Intercontinental (İngiltere), Holiday Inn (ABD), Best Western (ABD), Hyatt (ABD), Rocco Forte (İngiltere) ve Sheraton (ABD) yer almaktadır. Söz konusu markalar üst gelir düzeyindeki yabancı işadamlarına ve turistlere hitap etmektedir. 18 "Tourism Highlights 2013 Edition (İngilizce) - Turizm Trendleri 2013 AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

18 Moskova merkezinde dört ve beş yıldızlı otel inşaatları devam etmesine rağmen en fazla talep kaliteli ve uygun fiyatlı üç yıldızlı otellere yöneliktir. Ülkeyi ziyaret eden yabancı turistlerin en fazla tercih ettiği kentler ise St. Petersburg, Moskova ve Moskova nın kuzey doğusundaki Altın Halka olarak adlandırılan bölgedir. Rus turistler için en popüler ülkeler Türkiye, Çin ve Mısır dır. Bu ülkelerin tercih edilmesinin ticari gerekçeleri de bulunmaktadır. Tablo 10: Turizm İstatistikleri Gelen Turist Sayısı 20,3 milyon 22,7 milyon 25.7 milyon Turizm Gelirler 8,8 milyar $ 11,3 milyar $ 11,2 milyar $ Kaynak: Word Tourism Organization (Dünya Turizm Örgütü) 1.3 Dış Ticaret İhracat Rusya için hâlihazırda büyük bir döviz girdisi sağlamaktadır. Sovyet döneminde dünyaya kapalı olan Rus ekonomisi 90 lardan itibaren dünya ticaretinden pay almaya başlamıştır. Rusya nın ihracatından en fazla pay alan ürünler başta petrol ve gaz olmak üzere ham maddelerdir. Ülkenin ithalatında en önemli paya sahip olan ürün grupları ise makine ve ekipman, tüketim malları, ilaçlar, et, şeker ve yarı işlenmiş metal ürünlerdir. Ülke ithalatının yaklaşık %40 ını makine ve ekipman sektörü, yaklaşık %20 sini tarım ve gıda sanayi ürünleri oluşturmaktadır. İthalatta önemli yer tutan diğer ürün grupları ise kimyasallar ve eczacılık ürünleridir. 19 Avrupa Birliği Rusya nın en önemli ticaret ortağıdır yılında AB ülkeleri ile ticaret toplam ticaretin % 53 ünü oluşturmuştur. Rusya nın içerisinde yer aldığı Shangai Beşlisi 20, uluslar arası ekonomik arenada etkin rol alan bir kuruluştur. Dünya petrol üretim ve kullanım pazarının yarısından fazlasını elinde bulunduran ve Hindistan, İran, Moğolistan ve Pakistan'ın gözlemci olarak bulunduğu örgüt, ABD'ye karşı etkili bir kutup oluşturmaktadır. Dönemin Rusya Devlet Başkanı Putin, Şanghay İşbirliği Örgütü'nün Ağustos 2007 Bişkek Zirvesi nde Tek kutuplu dünya kabul edilemez. diyerek bir anlamda birliğin misyonunu da belirtmiştir. Dış Ticaretin Dağılımı Dolar (2013) İHRACAT Tutar % İTHALAT Tutar % 1. Hollanda ,3 1. Çin ,7 2. İtalya ,5 2. Almanya ,9 3. Almanya ,1 3. ABD ,3 4. Çin ,8 4. Ukrayna ,0 5. Türkiye ,749 4,8 13. Türkiye ,3 Kaynak: ITC (Uluslararası Ticaret Merkezi) Rusya'nın 2013 yılı ihracatına bakıldığı zaman, Hollanda'ya ihracatı 70,1 milyar dolar değer ve toplamda % 13,3 oranı ile birinci sırada yer almaktadır. Hollanda'nın ardından diğer AB Ülkesi olan İtalya 39,3 milyar dolar ve % 7,5'lik payı ile ikinci sırada gelmektedir. Üçüncü sırada AB'nin AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

19 en büyük ekonomisi olan Almaya 37,03 milyar Dolar ve % 7,1'lik oran ile bulunmaktadır. Türkiye ise 25,5 milyar dolar değeri ve toplam ihracat içinde % 4,8 lik payı ile 5. sırada yer almaktadır. Rusya'nın 2013 yılı ithalatında ise dünyanın en büyük tedarikçisi olan Çin 53,2 milyar dolar değeri ile ilk sırada yer almaktadır. Çin in toplam payı ise % 16,7'dir. İkinci sırada ihracatta ilk üçte bulunan Almanya 37,9 milyar dolar değeri ile yer alırken toplam ithalatta % 11,9 paya sahiptir. Türkiye ise 7,3 milyar dolar ile 13. sırada yer alırken toplam ihracatı içindeki payı % 2,3'dür. 2.0 TÜRKİYE İLE EKONOMİK VE TİCARİ İLİSKİLERİN GELİŞİMİ 2.1 Rusya Federasyonu - Türkiye Dış Ticaret Rakamları Rusya'nın Türkiye ile Dış Ticareti $ ( ) Yıllar İhracat İthalat Hacim Denge Kaynak: ITC (Uluslararası Ticaret Merkezi) 2013 yılında Rusya'nın Türkiye ye ihracatında başlıca ürün grupları: Özel amaçlı gümrük tarife istatistik pozisyonlar (% 40,7), mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bitümenli maddeler (% 29,5), demir ve çelik (% 10,2), hububat (% 3,5), Alüminyum ve alüminyumdan eşya (% 3,4) ve organik kimyasal ürünler (% 3). Tablo 11: Rusya'nın Türkiye'ye İhracat Ürünleri (ilk 6) G.T.İ.P. Kod Ürün Rusya'nın İhracatı (1.000 $) '99 Özel amaçlı gümrük tarife istatistik pozisyonları '27 Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bitümenli maddeler '72 Demir ve çelik '10 Hububat '76 Alüminyum ve alüminyumdan eşya '29 Organik kimyasal ürünler Kaynak: ITC (Uluslararası Ticaret Merkezi) Rusya'nın 2013 yılında Türkiye den gerçekleştirdiği ithalatta motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları (% 13,5) başta olmak üzere yenilen meyveler ve yenilen sert kabuklu meyveler (% 12,5), nükleer reaktörler, kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler; (% 10,2), yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular (% 7,9 ), elektrikli makine ve cihazlar (% 5,3) ve plastikler ve mamulleri (% 4,7) önemli yer tutmaktadır. AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

20 Tablo 12: Rusya'nın Türkiye'den İthalat Ürünleri (ilk 6) G.T.İ.P. Kod '87 '08 '84 Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları; Yenilen meyveler ve yenilen sert kabuklu meyveler; turunçgilleri ve kavunların ve karpuzların kabukları Nükleer reaktörler, kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler; Rusya'nın İthalatı (1.000 $) '07 Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular '85 Elektrikli makine ve cihazlar ve bunların aksam ve parçaları; ses kaydetmeye ve kaydedilen sesi tekrar vermeye mahsus cihazlar; televizyon görüntü ve seslerinin kaydedilmesine ve kaydedilen görüntü ve sesin tekrar verilmesine mahsus cihazlar '39 Plastikler ve mamulleri Kaynak: ITC (Uluslararası Ticaret Merkezi) Türkiye nin dış ticaret açığının önemli bir kısmı başta Rusya Federasyonu olmak üzere Çin ve ABD ile yapılan ticaretten kaynaklanmaktadır. Türkiye üretim ve nüfus artışına paralel olarak her geçen gün artan enerji ihtiyacının tamamına yakını ithalat yoluyla karşılanmakta olup, özelikle doğal gaz ihtiyacının büyük bir bölümü Rusya Federasyonu ndan temin etmektedir. Rusya Federasyonu ndan yapılan enerji ithalatı ikili ticarette Türkiye nin ciddi dış ticaret açıkları vermesine neden olmaktadır. Türkiye nin dış ticaret açığı içerisinde en büyük paya sahip olan Mineral yakıtlar, yağlar ve alkali ürünler, Rusya ile yapılan ticaretten kaynaklanan dış ticaret açığı içerisinde de birinci sırada olup, dış ticaret açığının yaklaşık yüzde 90 ını oluşturmaktadır. Genel olarak iki ülke arasındaki ticaret incelendiğinde Türkiye nin kahve, çay, kakao, baharat ve ürünleri, seyahat eşyası, el çantaları vb. taşıyıcı eşya, ayakkabılar ve aksamı, meyve ve sebzeler, giyim eşyası ve bunların aksesuarları, motorlu kara taşıtları, bisiklet ver motosikletler, bunların aksam ve parçası, hayvansal ve bitkisel gübreler, prefabrik yapılar, sıhhi su tesisatı, ısıtma ve sabit aydınlatma cihazları, tekstil ürünleri, güç üreten makineler ve araçlar, balıklar ve diğer deniz ürünleri, tıp ve eczacılık ürünleri, mobilya, yatak takımı, yatak payandaları ve yastıklar, elektrik makineleri, cihazları ve aletleri, vb aksam, parçaları ürünlerinde; Rusya Federasyonu nun ise petrol gazları, doğal gaz ve diğer mamul gazlar, taş kömürü, kok kömürü ve briket kömürü, hayvanlar için gıda maddeleri, mineral kimyasal gübreler, hububat, hububat ürünleri, bitkisel sıvı yağlar ve fraksiyonları, demir ihtiva etmeyen madenler, petrol, petrolden elde edilen ürünlerde karşılaştırmalı olarak üstün olduğu görülmektedir. Türkiye nin Rusya Federasyonu ile ticaretinden kaynaklanan dış ticaret açığının ana nedeni enerji ithalatıdır. Bu durumda, enerji tüketimi her geçen gün artan Türkiye nin, dış ticaret açığının azaltılması kısa sürede mümkün gözükmemektedir. Türkiye enerji konusunda dışa bağımlılığını AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

21 azaltmak için bir yandan enerji tasarrufuna yönelik uygulamalara ağırlık verirken, bir yandan da alternatif enerji kaynaklarına yönelmelidir. Enerji ithalatı azaltılarak daha ucuza temini sağlanabilirse, Türkiye nin dış ticaret açıkları büyük ölçüde ortadan kalkacaktır İki Ülke Arasındaki İş Birliği Olanakları Bisküvi Geleneksel olarak Rusya da bisküvi tüketimi oldukça yüksek olmakla birlikte, yaşanan ekonomik sorunlardan dolayı halk, daha ucuz ürünlere doğru yönelmektedir. Ancak, buna rağmen Rusya da sağlıklı gıdalara eğilim artmaktadır. Sektörde en fazla rağbet gören bisküvi çeşidi çikolata kaplı bisküviler olurken, ardından sandviç bisküviler gelmektedir. Bunun yanında Rusya daki tüketicilerin sağlıklı gıdalara yönelmesine paralel olarak, çocuklar için tam tahıllı ve kalsiyum açısından zengin; erişkinler ve diyabetliler için şekersiz ve lif oranı yüksek gibi besin öğeleri zenginleştirilmiş sağlıklı ürünlere olan ilgi artmaktadır. Dondurulmuş Gıda Tüketici talebinin artması, hızlı yaşam koşulları, artan çalışan sayısı ve ücretlerdeki yükselme pazarın büyümesine neden olan başlıca faktörlerdir. Rus pazarında talep özellikle yaz ve sonbaharda, yaş meyve sebzenin bol ve ucuza bulunduğu aylarda düşmektedir. Pazarda ithal ürünler %80 oranında pay almaktadır. Polonya pazarda lider durumda olup, tek başına bir Polonyalı firma pazardan %60 oranında pay almaktadır. Piyasada ayrıca zincir mağazaların özel markalı kendi ürünlerinin de önemli bir yeri bulunmaktadır. Ülkemiz açısından pazara yakınlık, ürün bolluğu, çeşitliliği ve ürünlerimizin kalitesi ile bu pazardaki diğer rakiplerle rekabet edebilecek durumda olduğumuz göz önünde bulundurulduğunda, pazardaki varlığımızın önümüzdeki yıllarda artırılarak sürdürülebileceği düşünülmektedir. Endüstriyel Bitkiler (Tütün) Rusya Federasyonu şark tipi tütün ithalatının % 55 ini Türkiye den % 23 ünü ise Yunanistan dan yapmaktadır. Rusya şark tipi tütün pazarında en önemli rakiplerimiz olan Yunanistan ve Bulgaristan a karşı ülkemizin gümrük vergisi avantajı bulunmaktadır. Rusya Federasyonu bu ülkelerden ithalatta %5 gümrük vergisi alırken Türkiye ye GSP kapsamında %25 vergi indirimi uygulamaktadır. Rusya Federasyonu nda tütün ithalatı yapmasına izin verilen sınırlı sayıdaki tütün ithalatçısı firmalarla ve sigara üretiminde bulunan kamu ve özel sektör kuruluşları ile yapılacak birebir görüşmelerin bu ülkeye olan tütün ihracatımıza önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Kanatlı Etler Rusya nın son yıllarda kanatlı eti ithalatında miktar olarak azalma olsa da ithalat birim fiyatının arttığı gözlenmiştir. Rusya nın kanatlı eti ithal ettiği ülkeler ABD, Brezilya ve AB ülkeleridir. Rusya nın ABD ye tanıdığı kanatlı eti ithalat kotası miktarını azaltacağı bilinmektedir. Bu durum, kanatlı eti ihtiyacını karşılamak üzere başka pazarlar arayışına gireceği ve diğer taraftan yurt içi yatırımlarını artıracağı ihtimalini de beraberinde getirmektedir. AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

22 Rusya da tüketiciler için piliç eti hala önemli bir protein kaynağı durumundadır. Artan yem fiyatları ise yurt içi broiler piliç eti üretimi yatırımlarında yavaşlatıcı bir unsurdur. Rusya nın ileri işlenmiş ürünlere ilişkin yasağı 2008 Haziran ayında Rusya Tüketici Hakları ve Kamu Sağlığı Federal Servisi (Rospotrebnadzor) tarafından, 1 Ocak 2010 tarihi itibariyle bebek maması, hamile ve emziren bayanlar ve şeker hastaları için özel gıda ürünleri üretiminde, mekanik olarak ayrılmış ve kolojen içerikli hammaddeler istisna tutulmak üzere, dondurulmuş kanatlı eti kullanılmasını yasaklayıcı bir karar alınmıştır. Bu yeni kural ile ayrıca, 1 Ocak 2011 yılı itibariyle ileri işlemede kullanılan kanatlı etinin sadece taze veya soğutulmuş (00-40C arası) olmasına izin verilmektedir. Aynı kararda, 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren uygulanmak üzere, kanatlı üretiminde, Salmonella ve E. coli gibi patojenlerin yok edilmesi için klorlu anti mikrobiyal yıkama da yasaklanmış, ancak 2008 yılı sonundaki başka bir karar ile bu yasaklama 1 Ocak 2010 yılına kadar ertelenmiştir. Yeni yasaya göre klorun azami düzeyi için mevcut seviyeye göre daha sıkı koşullar getirilecektir. (Mevcut yasal gereklilik uyarınca kanatlı eti soğutmada kullanılan sudaki serbest klor içeriği 50 mg/dm3 tür). Rusya Tarım Ürünleri Denetleme Kurumu (Rosselhoznadzor) 1 Şubat 2010 tarihinden itibaren Türkiye'den kümes hayvanları ve kümes hayvanları ürünleri ithalatı yasağını kaldırmıştır. Böylece Rusya'nın kuş gribini neden göstererek 2002 yılından beri devam ettirdiği Türkiye'den kümes hayvanları ve kümes hayvanları ürünleri ithalat yasağı söz konusu tarihten itibaren yürürlülükten kalkmıştır. İthalat yasağının kaldırılması girişimleri kapsamında uzman bir Rus heyeti ülkemizde beyaz et sektöründe üretim yapan 17 firmanın tesislerinde incelemelerde bulunmuş olup, 6 Türk firması Rusya Federasyonu'na kümes hayvancılığı ürünleri ihraç etme izni almış bulunmaktadır. Geri kalan 11 firma ise yedek listeye alınmış olup, bu firmaların eksikliklerini Rusya Federasyonu'nun teknik mevzuatında öngörülen ilave şartlar doğrultu şunda yerine getirmeleri durumunda Rusya Federasyonu'na beyaz et ihraç etme imkanı doğacaktır. Kesme Çiçek Rus tüketicilerin evlerinde günlük olarak çiçek bulundurmaları ve çiçeklerin geleneksel bir hediye olması nedeniyle Rusya kesme çiçek açısından önemli bir pazardır. Rusya da artan gelirle birlikte bu pazarın daha da büyüyeceği tahmin edilmektedir. Gül, karanfil, lilyum ve gerbara tüketicilerin tercih etmiş oldukları çiçekler arasında yer almaktadır. Gül çeşitlerinden en çok tercih edilen renkler kırmızı, beyaz ve şampanya rengi olup, kırmızı gül en çok satışı gerçekleştirilen ürünler arasında yer almaktadır. Karanfilde ise çeşitli renkler tercih edilmektedir. Batıl bir inanışa göre sarı renk kötü şansı temsil ettiğinden pazarda çok fazla tercih edilmemektedir. Çiçeklerin en çok verildiği tarih ve zamanlar yaş günleri (yaş günü hediyesine ek olarak), yıldönümleri, noel ve yeni yıl (genellikle çelenkler şeklinde), sevgililer günü (kırmızı gül veya kalp şeklinde aranjmanlar), kadınlar günü (solidago, gül ve bahar çiçekleri), düğün, cenaze ve başsağlığıdır (gül, lilyum ve karanfil). Kesme çiçek pazarı toptancılar tarafından kontrol edilmektedir. Toptancılar, sokak satıcıları ve çiçekçi dükkanları ile bazı perakende birimlerine ürün tedarik etmektedir. Sokakta satılan ürünlerin depolanması uygun koşullarda gerçekleştirilmediğinden çabuk bozulabilmektedir. Rusya da kesme çiçek yerel olarak da üretilmekte birlikte yerel üretimin kalitesinin ve raf ömrünün göreceli olarak daha düşük olması nedeniyle ithal kesme çiçekler de düzenli olarak talep edilmektedir. Pazarın dörtte üçüne Hollanda ve Ekvator hakimdir. AR-GE ve Uluslararası İlişkiler /

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

EKONOMİ BAKANLIĞI. GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği EKONOMİ BAKANLIĞI GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği E-mail: juba@ekonomi.gov.tr Tel: +211 954366772 Adres: Block 3K South, Plots No.880-881, Hai Matar, Juba Republic of

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ FRANSA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu : Fransa Cumhuriyeti

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Bulgaristan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 9 HAZİRAN 2005 Ülke No: 75, MD I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli : Rusya Federasyonu : Federatif

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MAKEDONYA ÜLKE RAPORU Şubat-2009 Y.U. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Makedonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ YUNANİSTAN ÜLKE RAPORU Ocak 2009 T.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Yunanistan Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi Konumu

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA 1. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI : Brezilya Federal Cumhuriyeti BAŞKENTİ : Brasilia RESMİ DİL : Portekizce DİN : Roman Katolik (% 74), Protestan (% 15), diğer

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Fas Krallığı

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI BELARUS ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI BELARUS ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI BELARUS ÜLKE RAPORU Pınar ÖKSÜZ Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü Ağustos 2010 1. GENEL BİLGİLER Ülke adı: Belarus Cumhuriyeti Yönetim biçimi: Cumhuriyet Başkent: Minsk İdari bölümler:

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ALMANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Almanya Federal Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2015 YILI OCAK DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma Tarihi: 27 Şubat

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ESTONYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 T.K. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Estonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet ve Başkanlık Sistemi

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU GENEL BİLGİLER TABLOSU Resmi Adı Rusya Federasyonu Başkenti Moskova Resmi Dil Rusça Bağımsızlık Tarihi 24 Ağustos 1991 Yüzölçümü 17.075.400 km 2 Nüfus 142,8

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. İzmir Bölge Müdürlüğü

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. İzmir Bölge Müdürlüğü SUNUM PLANI Yıllık durum Aylık trend Ekonomik faaliyetler Başlıca fasıllar Başlıca ülkeler Gümrükler Bu sunum 31/12/2013 tarihli TÜİK haber bülteni ve TÜİK dış ticaret istatistikleri veri tabanı kullanılarak

Detaylı

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Güncellenme Tarihi: 29.08.2005 Ülke No : 601 I- GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ Resmi Adı : Kuzey

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Resmi Dil : Swahili, İngilizce Başkenti : Resmi başkent Dodoma(1 699 000) (de facto olarak Darüsselam); Dar es Selam; ticari başkent (2.498.000)

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MALTA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A. I. GENEL BİLGİLER 2 Resmi Adı : Malta Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter demokrasi Coğrafi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA ÜLKE RAPORU E.B. Şubat 2009 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Danimarka Krallığı Yönetim Şekli : Anayasal Monarşi Coğrafi

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI OCAK-EYLÜL DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma tarihi:

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI OCAK-AĞUSTOS DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma tarihi:

Detaylı

KONYA DIŞ TİCARET BÜLTENİ

KONYA DIŞ TİCARET BÜLTENİ HABER BÜLTENİ 12.05.2014 Sayı 27 Konya Ticaret Odası (KTO) tarafından Türkiye İstatistik Kurumu ndan ve Türkiye İhracatçılar Meclisi nden alınan verilere dayalı olarak Konya nın dış ticaretinin durumu

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ

İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART 2013 HANDE TÜRKER I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı: İsveç Krallığı Yönetim Şekli: Anayasal monarşi Coğrafi Konumu:

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ÇEK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Y.U. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Çek Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI (KARS, ARDAHAN, IĞDIR, AĞRI) T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 14-15 MAYıS 2012 2 1. Azerbaycan Cumhuriyeti SUNUM PLANı Ekonomik ve Sosyal Göstergeler Enerji Kaynakları

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR OCAK 2014 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU Hazırlayan: Erhan DEMİRCAN Uzman Bu Rapor Karacadağ Kalkınma Ajansı tarafından, Türkiye ve TRC2 (Diyarbakır, Şanlıurfa) Bölgesi güncel ekonomik gelişmelerinin bölge aktörlerince

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ FİLDİŞİ SAHİLİ ÜLKE ETÜDÜ Güncelleme Tarihi : Haziran 2005 Etüd No: 272 Y.A. I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Fildişi Sahili Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ

A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI : Amerika Birleşik Devletleri BAŞKENTİ : Washington D.C. RESMİ DİL : İngilizce BAĞIMSIZLIK TARİHİ :

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

$40,00 $30,00 $20,00 $10,00 $- 2013 2014 2015

$40,00 $30,00 $20,00 $10,00 $- 2013 2014 2015 Milyonlar Sinop Ekonomi Verileri - Değerlendirmesi Bu kısa analiz ile Sinop ilinin son 3 yıldaki dış ticaret performansı, açılan firma sayısı ve şirketlerin kurulu sermayesi, yatırım teşvik belge sayısı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İNGİLTERE ÜLKE RAPORU Kasım 2009 A.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Büyük Britanya Birleşik Krallığı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu

Detaylı

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006)

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 201 PORTEKİZ GENEL BİLGİLER RESMİ ADI Portekiz Cumhuriyeti BAŞKENT Lizbon RESMİ DİL Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA

Detaylı

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ 1/8 ALMANYA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Almanya Federal Cumhuriyeti Berlin Almanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 23

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. KENYA T.C. Nairobi Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

EKONOMİ BAKANLIĞI. KENYA T.C. Nairobi Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği EKONOMİ BAKANLIĞI KENYA T.C. Nairobi Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği E-mail: nairobi@ekonomi.gov.tr Tel: +254 20 712 47 79 Adres: Turkish Embassy Office Of the Commercial Counsellor 30 Gigiri Road 00620

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ KAZAKİSTAN ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 23 Haziran 2005 Ülke No: 79- MD I- GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ Resmi Adı : Kazakistan Cumhuriyeti

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Başlıca İthal Maddeleri : Petrol yağları, buğday, palm yağı, otomobil, gübre, iş makineleri

Başlıca İthal Maddeleri : Petrol yağları, buğday, palm yağı, otomobil, gübre, iş makineleri Etiyopya ve Seramik Sektörü Bilgi Notu GENEL BİLGİLER Resmi Dil : Amharikçe, Oromo, Tigrinya, Somaliae, İngilizce Başkenti : Addis Ababa Yüzölçümü : 1.127.127 km2 Nüfus : 88,4 Milyon(2013 tahmini Önemli

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 DANİMARKA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL DEVLET BAŞKANI Danimarka Krallığı Kopenhag Danca 2. Margrethe HÜKÜMET BAŞKANI Helle

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSPANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : İspanya Krallığı Yönetim Şekli : Parlamenter Monarşi Coğrafi Konumu

Detaylı

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 Ağustos 2015 Dış ticaret istatistiklerine ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 30 Eylül 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK, Gümrük ve

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI. 15 Kasım 2012 İSTANBUL. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI. 15 Kasım 2012 İSTANBUL. Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI 15 Kasım 2012 İSTANBUL Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü 1. HAZIRLIK SÜRECİ YENİ TEŞVİK SİSTEMİNİN HEDEFLERİ Ø

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7 İNGİLTERE YE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Birleşik Krallık Londra İngilizce BAĞIMSIZLIK TARİHİ 1707 DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI DİN

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA 1 / 8 HOLLANDA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER (2012) RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Hollanda Krallığı Amsterdam Flemenkçe BAĞIMSIZLIK TARİHİ 30 Ocak 1648 DEVLET

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı:

Detaylı

GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER (2009)

GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER (2009) BANGLADEŞ GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER (2009) GSYİH 89,4 milyar $ KİŞİ BAŞINA GSYİH 599 $ GSYİH BÜYÜME HIZI % 5,7 İHRACAT 15 milyar $ İTHALAT 19,7 milyar $ ENFLASYON ORANI 5,1 DIŞ BORÇ 21,8 milyar $ TOPLAM

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. İSRAİL E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 1. HARİTA 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) BAŞKENTİ RESMİ DİL BAĞIMSIZLIK TARİHİ DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI DİN YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUS YILLIK

Detaylı

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur)

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Sudan ve Seramik Sektörü Bilgi Notu GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Resmi Dil : Arapça (resmi

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. KAMERUN T.C. Yaounde Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

EKONOMİ BAKANLIĞI. KAMERUN T.C. Yaounde Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği EKONOMİ BAKANLIĞI KAMERUN T.C. Yaounde Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği E-mail: yaounde@ekonomi.gov.tr Tel:00 237 22 21 80 23 Adres: Turkish Embassy Office Boulevard de l'urss 1782 B.P. 35155 Bastos-Yaounde-CAMEROUN

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org.

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org. AYDIN T CARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

GÜNEY KORE EKONOMİK GÖSTERGELER VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER

GÜNEY KORE EKONOMİK GÖSTERGELER VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER GÜNEY KORE EKONOMİK GÖSTERGELER VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ, MART 2014 1. GÜNEY KORE VE TÜRKİYE TEMEL GÖSTERGELER Güney Kore 1970 li yıllarda temelini attığı ihracata

Detaylı

DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT

DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT TÜRKİYE KUVEYT DIŞ TİCARET VERİLERİ 19 Şubat 2012 T.C. KUVEYT BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT TÜRKİYE KUVEYT DIŞ TİCARET

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. KUVEYT E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. KUVEYT E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. KUVEYT E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 1. HARİTA 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI Kuveyt Devleti RESMİ DİL Arapça, İngilizce (2. resmi dil) BAŞKENT Kuveyt BAĞIMSIZLIK

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Ruanda ya ihracat yapan 1 firma bulunmaktadır. (AHENK KOZMETİK İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş) 30.06.2015 tarihi

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 - E.B. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : İrlanda Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014 NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 214 213 YILI VAN İLİ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ AYLAR İTHALAT ($) İHRACAT ($) OCAK 2.322.52 1.45.136 ŞUBAT 1.735.696 1.62.13 MART 1.346.793 1.41.747 NİSAN 1.443.495 2.82.915

Detaylı

ISTANBUL TICARET ODASI AVRUPA BiRLiGi VE ULUSLARARASI işbirligi ŞUBESi

ISTANBUL TICARET ODASI AVRUPA BiRLiGi VE ULUSLARARASI işbirligi ŞUBESi ISTANBUL TICARET ODASI AVRUPA BiRLiGi VE ULUSLARARASI işbirligi ŞUBESi Nisan 2011 B.Ö. AVRUPA BiRLiG i VE ULUSLARARASI İŞBİRLİGİ ŞUBESi 2 AVRUPA BiRLiG i VE ULUSLARARASI işbirligi ŞUBESi 1. GENEL BiLGiLER

Detaylı

Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç

Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ HIRVATİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Hırvatistan Cumhuriyeti Yönetim Şekli :

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ URUGUAY ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: Nisan 2005 Ülke No: 524 C.A. I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Uruguay Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Demokrasi Coğrafi

Detaylı

GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Temmuz 2013 A.Ç. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Güney Afrika Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Afrika kıtasının en güneyinde yer

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ FİNLANDİYA ÜLKE RAPORU Kasım 2009 A.K. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Finlandiya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE AĞUSTOS 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İzmir Bölge Müdürlüğü 1 Yıllık durum Aylık trend Ekonomik faaliyetler Başlıca fasıllar Başlıca ülkeler Gümrükler * Bu çalışmada yer alan 2011 ve 2012 yılına ait tüm bilgiler geçicidir.

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU Pınar ÖKSÜZ Dış Ekonomik İlişkiler ve Uluslararası Organizasyonlar Müdürlüğü MART 2011 1.GENEL BİLGİLER Ülke adı: Rusya Federasyonu Yönetim biçimi: Cumhuriyet

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı BURSA 21/05/2015 1 SUNUM PLANI 1. Yeni Teşvik Sisteminin Hazırlık Süreci

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ HS No: 34.01, 34.02, 34.03, 34.04, 34.05, 34.06, 34.07 DÜNYA TEMİZİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ Temizlik maddeleri deterjanlar ve sabunlardan oluşmaktadır. Bu sektörün üretmekte olduğu

Detaylı

2006 yılında 79 milyarı ihracat olmak üzere toplam 203.4 milyar dolar dış ticaret hacmi hedefleniyor.

2006 yılında 79 milyarı ihracat olmak üzere toplam 203.4 milyar dolar dış ticaret hacmi hedefleniyor. İzmir, Ege Bölgesi ve Türkiye'nin Dış Ticaret Ürün Kompozisyonu 2005 Ahmet KARAYİĞİT 1. GİRİŞ Dünya Ticaret Örgütünün yayınladığı Dünya Ticaret Raporu 2005 e göre Türkiye, toplam dünya ihracatı içinde

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri

I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması 2010 yılında 113,9 milyar dolar olan Türkiye ihracatı, 2011 yılında

Detaylı

DIS TICARET ARASTIRMA SERVISI

DIS TICARET ARASTIRMA SERVISI ISTANBUL TICARET ODASI EKONOMIK VE SOSYAL ARASTIRMALAR SUBESI I R A N ÜLKE ETÜDÜ Güncelleme Tarihi: 08 Agustos 200 ETÜD NO :616 S.O. I- GENEL BILGILER Resmi Adi : Iran Islam Cumhuriyeti Yönetim Sekli :

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI ŞUBAT 2015 İZMİR YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİNİN HEDEFLERİ 1. Mevzuat ve Hedefler Tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesi, Üretim ve

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE TEMMUZ 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

GENEL BİLGİLER (2011) Katolik %57,8, Müslüman %2,4, Ortodoks DİN

GENEL BİLGİLER (2011) Katolik %57,8, Müslüman %2,4, Ortodoks DİN T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 SLOVENYA GENEL BİLGİLER (2011) RESMİ ADI Slovenya Cumhuriyeti BAŞKENT Ljubljana RESMİ DİL Slovence BAĞIMSIZLIK TARİHİ 25 Haziran 1991 AB ÜYELİK TARİHİ 1 Mayıs 2004 AVRO BÖLGESİNE

Detaylı