AKILLI STOK SİSTEMİ Mustafa Kerem ARMUTCU Mehmet SÖNMEZ DOÇ. DR. AYTEN ATASOY. Mayıs 2014 TRABZON

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AKILLI STOK SİSTEMİ. 243405 Mustafa Kerem ARMUTCU. 243397 Mehmet SÖNMEZ DOÇ. DR. AYTEN ATASOY. Mayıs 2014 TRABZON"

Transkript

1 AKILLI STOK SİSTEMİ Mustafa Kerem ARMUTCU Mehmet SÖNMEZ DOÇ. DR. AYTEN ATASOY Mayıs 2014 TRABZON

2

3 AKILLI STOK SİSTEMİ Mustafa Kerem ARMUTCU Mehmet SÖNMEZ DOÇ. DR. AYTEN ATASOY Mayıs 2014 TRABZON

4 II

5 LĠSANS BĠTĠRME PROJESĠ ONAY FORMU Mehmet SÖNMEZ ve Mustafa Kerem ARMUTCU tarafından, Doç. Dr. Ayten ATASOY yönetiminde hazırlanan Akıllı Stok Sistemi başlıklı lisans bitirme projesi tarafımızdan incelenmiş, kapsamı ve niteliği açısından bir Lisans Bitirme Projesi olarak kabul edilmiştir. Danışman Jüri Üyesi 1 Jüri Üyesi 2 : Doç. Dr. AYTEN ATASOY : Yrd. Doç. Dr. Yusuf SEVİM : Öğr. Gör. Oğuzhan ÇAKIR Bölüm Başkanı : PROF. DR. İSMAİL H. ALTAŞ

6 IV

7 ÖNSÖZ Bu kılavuzun ilk taslaklarının hazırlanmasında emeği geçenlere, kılavuzun son halini almasında yol gösterici olan kıymetli hocamız Sayın Doç. Dr. Ayten ATASOY a şükranlarımızı sunmak istiyoruz. Ayrıca bu çalışmayı destekleyen Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü ne, Mühendislik Fakültesi Dekanlığına ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanlığına içten teşekkürlerimizi sunarız. Her şeyden öte, eğitimimiz süresince bize her konuda tam destek veren ailemize ve bize hayatlarıyla örnek olan tüm hocalarımıza saygı ve sevgilerimizi sunarız. Mayıs 2014 Mehmet SÖNMEZ Mustafa Kerem ARMUTCU V I

8 ĠÇĠNDEKĠLER LİSANS BİTİRME PROJESİ ONAY FORMU III ÖNSÖZ V İÇİNDEKİLER VII ÖZET XI SEMBOLLER VE KISALTMALAR XIII ŞEKİLLER DİZİNİ XV 1. GİRİŞ 1 2.TEORİK ALTYAPI Otomasyon Otomasyon Tarihi Otomasyon Türleri Sabit Otomasyon Programlanabilir Otomasyon Esnek Otomasyon Kontrol Elemanları ve Türleri Mikroişlemciler PIC PLC PLC Temel Yapısı PLC Uygulama Alanları Sıra Denetimi Uygulamaları Hareket Denetimi Uygulamaları Süreç Denetimi Uygulamaları Veri Denetimi Uygulamaları PLC lerin Avantajları Depolama Sistemleri 9 VII

9 Depo Türleri Sistem İçinde Ürün Taşıma Sistemi PLC Seçimi GEMO AR1-A PLC Panasonic PLC Siemens PLC Schneider Electric PLC PLC Giriş ve Çıkışları PLC Girişleri PLC Çıkışları PLC Giriş ve Çıkış Elemanları Giriş Elemanları Şalter ve Butonlar Fiziksel Sınır Anahtarları Sensörler Sensör Çeşitleri Isı Sensörleri Manyetik Sensörler Basınç Sensörleri Optik Sensörler Ses Sensörleri İndüktif Sensörler Kapasitif Sensörler Sensör Seçimi Işığa Duyarlı LDR Alıcı Sensör Çıkış Elemanları Çıkışı Kontrol Eden Lambalar 25 VIII

10 Kumandalı Valfler Kontaktör ve Röleler Motorlar Step Motorlar Servo Motorlar AC Servo Motorlar DC Servo Motorlar Redüktörlü DC Motor Motor Kontrol Devresi PLC Programlama PLC Programı Yapılırken İzlenmesi Gereken Yol Twidosoft Programı List Dili Merdiven (Ladder) Diyagramları Grafcet Endüstriyel Otomasyonda Haberleşme Yardımcıları Fieldbus Profibus Modbus Ethernet 32 3.TASARIM Bant Sistemleri Sistem Blok Şeması Ürün Tanıma SONUÇLAR 38 KAYNAKLAR 39 EKLER 40 IX

11 EK-1. IEEE ETİK KURALLARI 40 EK-2. DİSİPLİNLER ARASI ÇALIŞMALAR 43 EK-3. STANDARTLAR VE KISITLAR FORMU 44 EK-4. MALİYET TABLOSU 46 ÖZGEÇMİŞ 47 I X

12 ÖZET Teknolojinin gelişimiyle birlikte insan gücüne duyulan ihtiyaç azalırken, makineleşme hızlı bir şekilde talep görmektedir. İş sahipleri, kuruluşlarında daha fazla verim elde edebilmek adına otomasyon sistemlerinin her imkânından faydalanmak istemektedir. İlk kurulumunun masraflı olmasına rağmen otomasyon sistemleri ilerleyen zamanlarda kendi masraflarını amorti ederek, kuruluşu kara geçirmektedir. Tez konusu projede, otomasyonun her adımından faydalanılmıştır ve yapılacak stoklama sistematiği ile zaman ve alandan kar elde edilmiştir. Depolama sisteminde PLC ve konveyör sistemleri yardımıyla kullanıcıya, istediği noktalarda stoklama imkanı tanınmaktadır. Depolar, üretilen ürünün tüketiciye ulaşımında kullanılan geçici stok noktalarıdır. Otomasyon uygulanmayan klasik yöntem biçimli depolarda ürünler, raf sistemiyle stoklanmış ve ürün boşaltma/yükleme işlemi forklift denilen iş makineleri aracılığıyla yapılmaktadır. Tez konusu sistem, forklift makinelerinin uygulandığı sistemlerdeki iş gücü ihtiyacını ortadan kaldıracak ve daha verimli depo alanları açarak, komutlandırlmalı stok işlemi yapacak şekilde tasarlanmıştır. Proje; boyut sensörleriyle ürün tanımlama işlemiyle, insan hatalarını sıfıra indirerek, kuruluşun ihtiyaçlarını karşılamakta ve gereken programlamalar, yazılımlar ile stoklarda çevrimiçi kontrol ve müdahale imkânı sunmaktadır. Tez konusu AR/RS otomatik stoklama sistemi, dünya ve ülkemiz pazarında birçok firma ve şirket bünyesinde faaliyet göstermektedir. Sistem, depo edilen ürüne endeksli olduğundan geniş bir alanda kullanıcı bulmaktadır. Ürün modeli, tipi, boyutu ve mukavemetine göre farklı tipte depo ortamları, ürün taşıma bantları ve motor tipleri uygulanabilmektedir. Bu yönüyle sistem, çokça tercih edilmesinin yanı sıra, kullanıcıya güven vermekte ve geniş bir çözüm aralığı sunmaktadır. XI

13 XII

14 SEMBOLLER VE KISALTMALAR PBP PLC AC DC V A msn VA W us PC cds cdse NC NO hp mm IP I/O : Pic Basic Pro : Programmable Logic Controller : Alternatif Akım : Doğru Akım : Volt : Amper : Milisaniye : Voltamper : Watt : Mmikrosaniye : Bilgisayar : Kadmiyum Sülfür : Kadmiyum Selinür : Normalde Kapalı : Normalde Açık : Beygir Gücü : Milimetre : İnternet Protokol : Giriş/Çıkış XIII

15 XIV

16 ġekġller DĠZĠNĠ Tablo 1. İş-Zaman Çalışma Takvimi Şekil 1. Mikroişlemci yapısı Şekil 2: PLC temel yapısı Şekil 3. Proje konveyör bant sistemleri ve ahşap taban Şekil 4. Kasnak Sistemi Şekil 5. TWDLCAE40DRF ön cephe görünümü Şekil 6. TWDLCAE40DRF PLC girişleri Şekil 7. TWDLCAE40DRF PLC çıkışları Şekil 8. LDR'li Alıcı ve LED'li Verici Devre Şekil 9. Alıcı-Verici Devre Şekil 10. Röle Pin Yapısı Şekil 11. Redüktanslı DC motor Şekil 12. H Köprüsü Simülasyonu Şekil 13. H Köprüsü fiziki devresi Şekil 14. Twidosuit programının ladder diyagramı penceresi Şekil 15. Sisteme Ürün Girişi Şekil 16. Sistemden ürün çağırılması Şekil 17. Ürün Tanıma Devresi Çizelge 1. PLC çıkışlarının röle veya transistör olarak değişmesi halinde dikkate alınması gereken değerler. Çizelge 2. Röle durumlarına göre ürünlerin boyutlarını ifade eden sistematik XV

17 XVI

18 1. GĠRĠġ Gelişen teknoloji; günümüzde, yenilikleri ve kolaylıkları insanlığın hizmetine sunuyor. Makineleşmenin hızla arttığı sanayi uygulamalarında yeni ihtiyaçlar doğuyor ve kolaya indirgenmiş sistemlerin cazip hale geldiği günümüzde insan gücünün değeri eski önemini yitiriyor. İş kurucuları, en az maliyetle en fazla verimi alabilmek için ilerleyen zamanlarda kendi masraflarını amorti ederek, kuruluşu kara geçirecek her teknolojiye erişmeyi hedefliyor. Bu noktada teknoloji, insanlığa otomatik kontrol olanağını sağlıyor. Makinelerin otomatik olarak kontrol edilebileceği bir işyerinde kas gücünün ihtiyacı azalıyor ve verimlilik artış gösteriyor. Verim artışından memnun kalan iş kurucuları, işyerinden uzakta iken bu makinelerin çalışmasını denetleme şansını da bulabiliyor. Ve bu aşamada otomasyon tam anlamıyla devreye giriyor. Otomasyon iki aşamada sistemlere etki edebiliyor. İlk olarak; insan gücüyle makinelerin birlikte çalıştırıldığı sistemlerde, yarı otomasyon gözlemleniyor. İkinci olarak ise, sistemlerin işleyişlerinin tamamıyla makineler üzerine kurulduğu sistemlerde, tam otomasyon gözlemleniyor. Otomasyon; bilgilerin yeterliliğiyle, makineler üzerinden kendi kendiliğine otomatik bir ayarlama yapılmasını ve kontrol edilebilmesi halini belirtiyor. Bu derecede kolaylık sağladığından otomasyon seralardan güvenlik sistemlerine kadar her alanda sıkça kullanılıyor. Karadeniz bölgesinde oldukça yaygın olan çay fabrikalarında da otomasyon sistemlerini yoğun olarak görebilme imkânı vardır. Fabrikalara kurulan sistemlerle, iş yeri görevlileri istedikleri hemen hemen her bilgiye erişebiliyor. Sistemlerde oluşan arızalardan anında haberdar olup, arızaya müdahale fırsatı yakalıyorlar. Proje kapsamınca gerçekleştirilen işlemler Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1. İş-Zaman Çalışma Takvimi EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS AY YAPILAN Ġġ Proje ile ilgili ön araştırma Proje sisteminin simülasyon ve tasarımı Malzeme araştırması Malzeme alımı ve tedariki Mekanik aksamın inşası ve montajı Elektronik sistematiğin oluşturulması, Kontrol biriminin programlanması Sistem testi Bitirme tezi yazılması ve teslim edilmesi

19 2. TEORĠK ALTYAPI 2.1.Otomasyon Otomasyon tarihi Otomasyonun tarihi çok eski değildir. İlk organize otomasyon endüstriyel devrimin sonrasında İngiltere de 18.yy ın ikinci yarısının sonlarında olduğu varsayılır. Son 200 yıldaki hızlı endüstriyelleşmede bazı önemli olaylar [1] yayınında belirtildiği üzere şöyledir: a Endüstri devrimi b Henry Ford ve üretim hatlarının oluşması c. Nümerik Kontrollü Takım Tezgâhları, 1952(ABD Hava Kuvvetleri, MIT) d. 960 Mikroçip bilgisayarların ani gelişimi e. CNC(Bilgisayar Destekli Nümerik Kontrollü) Takım Tezgâhları f. Endüstriyel Robotik gelişimi 1970 ler g. Bilgisayar Ağları h. Geleceğin Fabrikası: Full otomatik Esnek İmalat Sistemleri 1990 lar Otomasyon Türleri Otomasyon sistemleri üç kısımda incelenebilmektedir Sabit Otomasyon Sisteme etki edilmeden çalıştırılan otomasyon türüdür. Önceden ayarlanan sıralı işlemleri içerisinde bulunduran sistemlerdir. Örnek olarak; otomatik kapı kapanışı ve açılışı, asansör sistemleri, hol aydınlatma araçları verilebilir Programlanabilir Otomasyon Değişik ürün opsiyonlarını içerisinde bulundurup, sıralı sistemlerde program aracılığıyla kontrol imkanı sağlayan kodları ayarlatabilen sistemlerdir. Bu sistemler akış anında programdan aldığı komutları yorumlayıp uygulayabilir. Tez konusu sistem, bu otomasyon türü içerisindedir. 2

20 Esnek Otomasyon Bir sistem işleyişinde istenilen parçaların değiştirilme (ekleme-çıkarma) imkanı olan otomasyondur. Bu özelliğiyle genişletilebilir bir uygulamadır. 3

21 2.2. Kontrol Elemanları ve Türleri 1)Mikroişlemciler 2)PIC 3)PLC MikroiĢlemciler Girişine yazılan programı işleyerek amaçlanan çıkışlara ileten birimdir. Bilgisayarların beyni olarak nitelendirilebilirler. Şekil 1 ile gösterilen mikroişlemciyi, üç temel kısımda inceleyebiliyoruz. a. Merkezi İşlem Birimi (Central Processing Unit-CPU ): Bellekten komutları alır ve gereken işlemleri uygular. Sistemin beyni olarak kabul edilebilir ve diğer birimlerle iletişim bu kısım üzerinden sağlanır. b. Program ve Veri Hafızaları c. Giriş ve Çıkış Birimleri: Kullanıcının veri girebildiği kısım giriş, uygulanan işlemler sonrasında sonuçların dış ortama aktarıldığı kısım çıkıştır. Şekil 1. Mikroişlemci yapısı 4

22 PIC Kelime açılımı Peripheral Interface Controller olup, Microchip firmasının geliştirdiği mikroişlemci serisidir. Çok fonksiyonlu mantık uygulamalarının hızlı ve ucuz şekilde yazılımı amacıyla üretimine ihtiyaç duyulmuştur. İlk olarak 16 ve 32 bitlik işlemcilerin giriş-çıkış yükünü denetlemek ve azaltmak hedefiyle piyasaya sunulmuştur. PIC ler bilgisayara USB veya portlar ile bağlanıp, uygun yazılımın yüklenmesiyle ASM veya PBP (Pic Basic Pro) gibi programlama dilleriyle Windows altında programlanabiliyor PLC Otomasyon sistemleri tasarım açısından üç kısımdan oluşur. Bunlar; endüstriyel kumanda sistemleri, geri beslemeli kontrol sistemleri ve veri iletişim sistemleridir. Endüstriyel kumanda sistemleri, üretim birimlerinin çalışma şartlarını kontrol eden lojik mantıklı sistemlerdir. Geri beslemeli kontrol sistemleri, üretim sistemlerinin bozucu etkiler karşısında istenilen değerler seviyesinde işlevini sürdürmesini sağlayan sistemlerdir. Veri iletişim sistemleri ise birimler arası veri iletimini ve akışını sağlayan yazılımsal ve donanımsal sistemlerdir. PLC (Programmable Logic Controller), günümüz otomasyon sistemlerinin her üç kısmında da yaygın olarak kullanılmaktadır. Programlanabilir lojik kontrolör, otomasyon sistemlerinin kontrol ve kumanda elemanlarını gerçeklemeye uygun, yeterli sayıda giriş ve çıkış birimleri, iletişim arabirimi ile donatılmış kontrol yapısına uygun bir sistem yazılımı altında çalışan bir endüstriyel bilgisayar olarak tanımlanabilir. İlk ticari PLC, 1969 yılında Modicon firması tarafından geliştirilmiş ve röleli kumanda sistemlerine alternatif olarak düşünülmüştür. İlk PLC 'nin endüstride yakaladığı başarının ardından Allen-Bradley, GEC, General Electric, Simens gibi firmalarda orta maliyette yüksek performanslı PLC' ler üretmişlerdir. PLC' lerin otomasyon alanında yaygınlaşması Omron, Mitsubishi ve Toshiba gibi firmaların düşük maliyetli yüksek performanslı PLC' ler üretmesiyle gerçekleşmiştir. Günümüzde üretimde olan PLC' ler donanımsal olarak hayli gelişme göstermiştir. Giriş-çıkış sayıları, program belleği işlem yeteneği ile başlangıç modelleriyle kıyaslanamayacak seviyeye yükselmişlerdir. Günümüzde üretilmekte olan PLC modellerinin çoğu hem endüstriyel kumanda sistemlerinde hem de kontrol sistemlerinde yaygın olarak kullanılmasına olanak sağlayan yeterli donanım ve yazılıma sahiplerdir. PLC' leri endüstriyel otomasyonda ön plana çıkartan unsurlar şöyledir: a. Röleli sistemlere oranla daha az yer kaplarlar. 5

23 b. Kolay bakım ve yüksek güvenilirlik sağlarlar. c. Bilgisayarla haberleşme olanağı olduğundan otomasyonda tercih edilme ihtimali doğurur. d. Arıza olasılığı düşük olup iki arıza arası 9000 saat civarıdır. e. Kötü çevre şartlarında yüksek verimde çalışabilme olanağı diğer sistemlere oranla çok yüksektir PLC Temel Yapısı PLC genel yapısını üç kısma ayırabiliriz: 1)Giriş birimi 2)İşlemci birimi 3)Çıkış birimi Giriş Birimi, kontrolü amaçlanan sistemin, sıcaklık, basınç, miktar gibi algılayıcılardan gelen işaretlerin alındığı kısımdır. Örnek olarak; herhangi bir elementi algılayan algılayıcılar, ısıyı algılayan termal algılayıcılar verilebilir İşlemci Birimi, giriş biriminden alınan bilgiyi iletilen programına göre işleyerek sonucunu çıkışa aktaran işlem birimidir Çıkış Birimi, işlemci biriminin belirlenen programa göre işlediği giriş verilerinin sonuçlarını denetleyebilmek için kontrol işareti üreten kısımdır. Şekil 2 ile ifade edilen PLC temel yapılanmasının kullanıldığı başlıca sistemlere örnek olarak; ısının yayılması, ışığın dağıtımı, motor çalışma sistemi, uyarı verici sistemler verilebilir. Giriş İşareti Giriş Birimi Giriş Görüntü işlemci Çıkış Görüntü Çıkış Birimi Çıkış İşareti Belleği Belleği Bellek Şekil 2: PLC temel yapısı 6

24 PLC' nin temel donanımsal elemanları ise işlemci, bellek, sistem belleği, giriş görüntü belleği ve çıkış görüntü belleğidir. İşlemci, kullanıcı programını PLC' nin sistem programı altında yürüten, PLC' nin çalışmasını düzenleyen ve bu işlemleri yapabilmesi için gerekli donanıma sahip olan en önemli elemandır. Bellek, PLC' nin işletim sisteminin bulunduğu sistem program belleği, kullanıcı programının bulunduğu program belleği ve veri belleği olarak üç kısımdan oluşur. Sistem belleği, PLC işletim sistemi programının bulunduğu bellek alanı, program belleği ise kullanıcı tanımlı programın bulunduğu bellek alanıdır. Giriş görüntü belleği, giriş biriminden gelen işaretin durumunun saklandığı bellek alanıdır. Çıkış görüntü belleği ise çıkış büyüklüklerinin saklandığı bellek alanıdır PLC Uygulama Alanları Birçok sektörde kullanılan ve kontrol mühendisliğinin vazgeçilmezi olan PLC' lerin uygulama alanları dört grup olarak ayrılmaktadır Sıra Denetimi Uygulamaları Röleli sistemlere benzer sistem uygulamalarıdır. Bir bantta konum sıralı çalışan elemanların sırasının belirlenmesi, paketleme makinelerinde, modern asansör sistemlerinde denetleyici olarak (hangi katlarda hangi sırayla durulacağı) uygulama alanları belirtilebilir Hareket Denetimi Uygulamaları PLC ile lineer ve devingen sistemlerin birleştirildiği sistemlerdir. Örnek olarak yoğunlaştırılmış kükürt, metal kesim ve şekil verimi, montaj motorları denetimi verilebilir Süreç Denetimi Uygulamaları PLC' lerin fiziki parametreleri (sıcaklık, nem, basınç, hız, vb.) denetlediği sistemlerdir. Sanayi fön araçları, ısıtma fırınları uygulama alanlarındandır. 7

25 Veri Denetimi Uygulamaları İşletmedeki işleyiş sürecinde oluşacak verilerin gerektiği şekilde toplanıp komutlandırılmasıdır. Malzeme sistemlerinde, metal işleme gibi alanlarda uygulanır PLC lerin Avantajları a. Esneklik, PLC bellekleri arttırılabilir ve programlarında kolayca değişiklik yapılabilir. b. İşlem Hızı, PLC aritmetik işlemlerden oluşan programı hızlı ve güvenilir şekilde işleyip sonuç verebilir. c. Görüntüleme, PLC programı ve sistemin çalışması çoğu durumda ara yüze ihtiyaç olmadan ekrandan izlenebiliyor. Büyük bir artı olarak da eski çalışma halleri otomatik olarak incelenebiliyor. Mikroişlemcilerin daha ucuz olmasına rağmen, elektronik tasarım amacıyla kaybedilen zamanın fazla olması, aynı zamanda tez konusu sistemde; endüstriyel ortamların zor koşullarına ( açık hava depoları, soğuk hava depoları, vb.) PLC' lerin daha dayanıklı olması sebebiyle, kontrol elemanı olarak PLC tercih edildi. 8

26 2.3. Depolama Sistemleri Depolar, üretilen ürünün tüketiciye ulaşımında kullanılan geçici stok noktasıdır. Depolar üretici ve üretici tesisine hususi olduğu gibi özel inşa edilmiş özel yönetimli depolarda mevcuttur. Otomasyon uygulanmayan klasik yönetim biçimli depolarda ürünler raf sistemiyle stoklanmış ve malzeme/ürün yükleme/boşaltma işlemi forklift denilen iş makineleri aracılığıyla yapılmaktadır. Ayrıca bu tip depolarda ürünler depo rampaları adı verilen girişlerden üretici tesisinden ürünü nakliyat araçları ile ürün alımı ve aynı yolla ürün çıkışı sağlanır. Depo yönetimi, Depo Müdürü unvanı taşıyan bir tedarik zinciri uzmanı tarafından yürütülür Depo Türleri Depo türleri başlıca şöyle sınıflandırılabilir: a. Hava şartlarından korunma derecesine göre b. Ürün çeşidi ve özelliklerine göre c. Mülkiyet şekline göre d. İşletme fonksiyonuna göre e. Coğrafi konumuna göre f. Otomasyon düzeyine göre Hava şartlarında korunma derecesine depolar üç sınıfa ayrılır. Açık hava depoları, kapalı depolar ve soğuk hava depoları. Depolanacak ürün, malzemeye göre tercih uygun depo türü tercih edilir. Ürün çeşidi ve özelliklerine göre depolar beş sınıfa ayrılır. Hammadde depoları, yarı mamul depoları, tamamlanmış ürün depoları, gıda depoları ve tehlikeli madde depoları. Mülkiyet şekline göre depolar dört sınıfa ayrılır. Özel depolar, kamu kurum ve kuruluşlara ait depolar, kontratlı depolar ve finansal kiralama depoları. İşletme fonksiyonuna göre depolar dört sınıfa ayrılır. Lojistik depoları, dağıtım depoları, genel saklama depoları ve hizmet depoları. Coğrafi konumuna göre depolar üç sınıfa ayrılır. Merkezi depolar, bölgesel depolar ve transit depolar. Otomasyon düzeyine göre depolar üç sınıfa ayrılır. Geleneksel depolar, yüksek yoğunluklu depolar ve otomatik depolar. Tez konusu sistemde uygulanacak yöntem otomatik depolar sınıfa girmektedir. 9

27 Otomatik depolar [2] yayınında belirtildiği gibi, ürün stok yönetimi ve stok sistemi üzerindeki insan faktörünü en aza çekmektedir. Otomatik depolarda uygulanan işlemlerin tamamına yakını kontrol elemanı olan bilgisayar ve elektronik altyapı tarafından sağlanmaktadır. Otomatik depolarda uygulanan sistem sayesinde hata ve kayıplar en aza çekilerek büyük oranda verim artışı elde edilmektedir. Otomatik depolarda uygulanan sistem beraberinde mekanik ve bilişim sistemlerinden kaynaklı bakım maliyetini de getirmektedir. Stok sistemleri; iş kurumlarında ürünün muhafazasını, dağıtımını, teslim edilmesini, potansiyel tüketicinin memnuniyetini etkileyen bir sistematik olarak piyasada yer buluyor. Stok operasyonu; hızlı, hata olmadan, malzemede hasar bırakmayacak şekilde, istenilen kontrol alanında, ölçümlerle yapılmalıdır. Hatalı durumlarda sorunların sebepleri, çıkış yeri ve öngörüsü bilinmelidir. Stok sistemlerinde malzeme girişi ve çıkışları da hızlı yapılması gereken unsurlardandır. Ancak yük ağırlığı arttıkça bu işlem zorlaşmaktadır. Hareket imkânı fazla olan otomatik palet ve paket sistemleri depo otomasyonlarında önemlidir. Bu sistemler yerine, insancıl sistematiklerin kullanımı verimi negatif etkilemekte ve belirtildiği üzere yüksek hatalara yol açmaktadır Proje; boyut sensörüyle ürün tanımlama işlemiyle, insan hatalarını sıfıra indirerek, kuruluşun ihtiyaçlarını karşılamakta ve gereken programlamalar, yazılımlar ile stoklarda çevrimiçi kontrol ve müdahale imkânı sunmaktadır. Endüstriyel alanlarda depolama işlemlerinde; a. Depo türüne, işletme sistemine, ürün hızına, hareket ve ambalaj tipine uygun yazılım ve bilgi sistemi kurulmalıdır. b. Bilgi işleyişi kesintisiz olmalı, otomatik talimatlandırma ile bilgi analizi yapılabilmelidir. c. Malzeme girişi, yerleşimi ve çıkış işlemleri sözel alıntılarla değil, bir sistem üzerinden takip imkanı olan ve otomatik olarak kontrol edilebilen işlemlerle sağlanmalıdır. Bu işlemler depo kullanıcısına mutlak üstünlükler sağlayacaktır. Akıllı Stok Sistemi temelde bir otomatik depolama sistemidir. Sistem; ürün algılama, ürün adresleme, sisteme giriş yapan ürünü bellekteki adresine ulaştırma, sistemden kullanıcı girişli çağırılan ürünü adresten kullanıcıya ulaştırma ve tüm bu işlevleri insan faktörü olmadan sistem algılayıcıları ile ölçerek kontrolör kontrolünde gerçekleştirmektedir. Sistem geleneksel depolama sistemlerine (forklift, insan gücü vb.) alternatif ve yenilikçi bir bakış açısı katmak için geliştirilmiştir. Geleneksel yöntemlerle depolamadan kaynaklanan kayıplar (depo alanı kaybı, zaman kaybı vb.) bu sistemle giderilmiştir. Sistem yöntem kayıplarını azaltmak istediği gibi depo türlerine göre farklı açılardan verim artışı da sağlamaktadır. Örneğin; bir soğuk hava deposunda düzenli ve sık giriş yapılmasından dolayı enerji kaybı söz konusudur. Uygulanacak sistemle depoya insan ve 10

28 araç girişi minimuma indirgenmektedir. [3] yayınında belirtildiği üzere bu sayede enerji kaybı minimuma çekilmektedir. Diğer bir örnekte de yüksek güvenlik isteyen ürünlerin depolanmasında sistem insan faktörünü en aza indirgediği için güven ortamı sağlanmaktadır. Ülkemizde ve diğer dünya ülkelerinde depolama alanında çalışan birçok firma mevcuttur. Dünyada bunların başında SSI SCHAFER, APC storage solutions gelmektedir. Ülkemizde bu alanda çalışan başlıca firma TEMESİST raf firmasıdır. SSI SCHAFER, alman lojistik şirketi olup depolama alanında birçok ürün ve uygulamaya sahiptir. Firma, otomatik depolama sistemleri alanında da hizmet vermektedir. Firmanın uygulamakta olduğu akıllı kontrol sistemi ürün girişi, sisteme girilen ürünün stok bölgesine ulaşımı, ürün adresleme, kullanıcı tanımlı çağırılan ürünün sistemden kullanıcıya aktarımı ve stok takip sisteminden oluşmaktadır. Barkodlanan ürün [4] web sitesinde belirtildiği gibi, sisteme girdiğinde barkod okuyucular yardımıyla tanımlanır, ardından ürün palet ve palet-asansör mekanik sistemleriyle PLC kontrolünde stok bölgesine ulaştırılır ve depoda uygulanan stok yöntemiyle stoklanır. Kullanıcı tanımlı çağırılan ürün önceden sistemde kayıtlı stok bölgesinden mekanik sistemler vasıtasıyla kullanıcıya aktarılır. Tüm bu işlemler stok takip programı altında yürütülür ve ürün-stok durumu düzenli olarak denetlenir. Firmanın uygulamakta olduğu sistem hafif yük ve kırılabilir ürünler için elverişlidir. Sistemde yatay raf depolama uygulandığından ürünler yan yana istiflenir. Akıllı Stok Sistemi ise derinlemesine depolama uygulanmakta ve ağır yüklere hitap etmektedir. APC storage solutions lojistik firması otomatik depolama sistemleri alanında kullanıcıya yönelik çözümler sunmaktadır. Firmanın otomatik depolama sistemleri alanında uygulamakta olduğu sistem pallet moles (palet köstebekler) sistemidir. Uygulanan sistem raf şeklinde dizayn edilen raflar içersinde raf boyunca yol alabilen ve altında bulunduğu ürünü kaldırıp beraberinde taşıyabilen bir robot ve robotun raflar arasında taşınması için forklift benzeri iş makinelerinden oluşmaktadır. Sistem raf yapısı kullanıcının depolamak istediği ürüne göre ayarlanabilmekte ve çeşitleri mevcuttur. TEMESİST [5] websitesindeki tanıtımıyla, ülkemizde depolama sistemleri alanında faaliyet gösteren ve bu alanda ülkemizde yenilikçi bir firmadır. Temesist, aralarında otomatik depolama sistemlerinin de bulunduğu, depolama alanında on farklı sisteme sahiptir. Bunlar, sırt sırta raf sistemleri, hafif ve orta yük rafları, yüksek irtifa rafları, mezzanin sistemleri, dış giydirme, konsol kollu raflar, drive-in (içine girilebilir raflar), paletli kayar raflar, kutulu kayar raflar ve AS/RS akıllı depo sistemleri dir. Bunların arasında drive-in (içine girilebilir raflar) ve AS/RS akıllı depo sistemleri otomatik depolama alanında hizmet vermektedir. İçine girilebilir raflar/drive-in, derinlemesine raf üzerinde ürünlerin raf koridoru boyunca düzenli ve sık bir biçimde istiflenmesini sağlayan, raf tabanı da bulunan raf üzerinde koridor boyunca ilerleyebilen ve altında bulunduğu ürünü kaldırıp indirebilen bir robot platformdan oluşmaktadır. Drive-in de raflar derinlemesine inşa edilmesinden dolayı 11

29 son giren/ilk çıkan ürün mantığıyla çalışmaktadır. Yani rafa yerleştirilen ilk ürünü raftan çıkartmak için diğer ürünlerin boşaltılması gerekmektedir. Diğer bir tasarım türü olan Drive-in-through da raflar iki yönlü girişe sahip olduğu için ilk giren-ilk çıkan ürün mantığıyla çalışmaktadır. Tez konusu sistemin bu tasarımdan en büyük farkı tüm kontrol ve stok işlemlerinin kontrolör kontrolünde gerçeklenmesidir. Akıllı Stok Sisteminde raf sistemi olarak palet raf sistemi kullanılmaktadır. AS/RS akıllı depo sistemleri [5] web sitesinde belirtildiği gibi, büyük hacimli ve ağır yüklerin depolanmasında, depo alanının yetersiz olduğu ve depolama yoğunluğunun yüksek olduğu durumlarda tercih edilmektedir. Üretim ve dağıtım firmaları bu yöntemi tercih etmektedirler. Bu tip firmalarda ürün/malzeme stok bekleme süreleri kısa tutulduğu için sisteme ürün giriş çıkışları hızla gerçekleşmesi ve stok takibinin kolay ve pratik olması için AS/RS sistemi tercih edilir. Sistem mekanik aksam olarak ürün giriş-stoklama-çıkışını sağlayacak ray, palet sistemleri, yük asansörü sistemleri ve gerekli sensörlerden oluşmaktadır. Barkod okuyucu tarafından tanımlanan ürün sistemde kayıtlı stok bölgesine mekanik sistem vasıtasıyla ulaştırılır, kullanıcı tarafından çağrılan ürün yine mekanik sistem yardımıyla stok noktasından kullanıcıya ulaştırılır. Tüm bu işlemler PLC kontrolünde gerçekleşir ve stok takip sistemi tarafında tüm ürün giriş çıkışları düzenli bir şekilde denetlenir ve kayıt altına alınır. Temesist, bu uygulamasında hem hafif hem ağır yüklere yönelik tasarımlar gerçeklemiştir. Akıllı Stok Sistemi PLC kontrolörlü olduğu için bu sistemle benzerlik göstermektedir Sistem Ġçinde Ürün TaĢıma Sistemi Sistem içersinde [6] yayınındaki bilgilerden faydalanılarak, ürünün taşınması için bant sistemi kullanılmıştır. Prototip sistemde toplamda altı adet farklı boyut ve uzunlukta bant konveyör kullanılmıştır. Bunlardan üç adedi raf, bir adedi sistem giriş çıkış bandı ve iki adette raflama bandı bulunmaktadır. Şekil 3 ile sistem yapısı görülmektedir. Şekil 3 ile görülmekte olan numaralandırılmış bantların sırasıyla görevleri şöyledir: a. 3,4,5,6 numaralı bantlardan ürün alıp-verme işlemi yapmaktadır. Bant, 2 numaralı banda sabitlenmiş ve yatay olarak hareket ettirilebilmektedir. b. 1 numaralı bandın 3,4,5,6 numaralı bantlar önünde konumlanmasını sağlamaktadır. c. Ürün giriş-çıkış bandı. Ürünler bu bant üzerinde tanımlanmakta ve sisteme giriş-çıkışı sağlanmaktadır. d. Bir numaralı ürün raf içi bandı e. İki numaralı ürün raf içi bandı f. Üç numaralı ürün raf içi bandı 12

30 Şekil 3. Proje konveyör bant sistemleri ve ahşap taban Bant konveyörler millerine kasnak yardımıyla bağlanmış, şekil 11 ile görülen 24V luk relüktörlü DC motorlar sayesinde hareket edebilmektedir. Şekil 4 ile de kasnak sistemi görülebilmektedir. Şekil 4. Kasnak Sistemi Sistem içersinde kullanılan bant konveyörler, demir iskeletin iki ucundaki miller üzerine geçirilen plastik kaplama ve iskelet sonuna bilezikle sabitlenmiş, mile kasnak sistemiyle bağlanan 24V luk relüktörlü DC motorlardan oluşmaktadır. Bant konveyörlerin inşasında yardım alınan kişi ve kurumlar Disiplinler Arası Çalışma bölümünde belirtilmiştir. 13

31 2.4. PLC Seçimi Piyasada firmaların ürettiği birçok PLC türü bulunmaktadır. Her firmanın PLC sinin birbirlerine göre üstünlükleri ve eksiklikleri bulunmaktadır. Bir PLC fiziki olarak ön plana çıkarken diğer PLC teknik kapsam bakımından albenisini artırmaktadır. Proje ye uygun PLC seçilirken öncelikli olarak kontrol edilecek mekanizmanın malzeme listesi çıkarıldı, çalışma standartları belirlendi. PLC seçimi yapılırken aşağıdaki şartlar irdelenerek kesin sonuçlara ulaşılmıştır. a. PLC çıkış tipinin röleli, transistörlü olma durumuna, b. PLC giriş ve çıkış sayılarının mekanik sistem ihtiyacını karşılayabilme olanağına, c. Sayıcı giriş adedine, d. Programlanabilme ölçütlerine, e. Uygulama komutlarının niteliğine, f. Yetersizlik durumunda genişletilebilir modül olanaklarına, g. Haberleşme protokolleri ve iletişim olanaklarına, h. Garanti koşullarının yeterliliğine, i. Ürünün sipariş teslim zamanına, dikkat edilmiştir. Projede kullanılmak üzere ve stoklama sisteminde diğer birimleri en iyi yönetebilecek, kullanıcı isteklerine en iyi şekilde hitap edebilecek PLC seçiminde, incelenen firmalar ve ürünleri aşağıda belirtilmektedir Gemo AR1-A PLC Kendi markasıyla aynı adı taşıyan PLC lerin özellikleri: a. Merdiven sistemiyle programlanabilme, b. Bilgisayar ortamında ücretsiz çalışan grafik altyapılı merdiven operatörü, c. 12 giriş ve 8 çıkış imkânı, d. 4 tanesi zaman seçmeli olan 16 adet röle, e. 10 msn tarama süresi, f. Bilgisayar ile tasarlama, kontrol ve program aktarım imkanı, g. Şifreleme ve dil seçim imkânı, h V AC ve V DC kaynak besleme seçenekleri, i. 12 VA-8 W dan küçük güç tüketimi, j ⁰C sıcaklıklarında çalışma olanağı. Bu PLC, [7] katoloğunda belirttiği özellikleriyle, fiyat ve tasarım açısından uygun olmasına rağmen tez konusu proje altyapısını kaldıramayacağı için ve tarama süresinin piyasadaki diğer ürünlere oranla daha fazla olduğu için, istenen bağlantılarda yeterli verimi veremeyeceği için tercih edilmemiştir. 14

32 Panasonic PLC Panasonic markası PLC konusunda ürünlerinde kaliteli hizmet sunmaktadır. Geliştirilen kompakt yapı içinde, yüksek hızda sayıcılar ve çoklu çıkış özelliklerini sunan Panasonic USB portlu modbus imkânı ile projelerde ön plana çıkmaktadır. Ethernet, profibus yardımcılarının da uygulanabilir olması haberleşmenin sorunsuz tanımlanmasına olanak sağlamaktadır. Panasonic PLC lerde [8] kataloğunda belirtildiği gibi manyetik alan ve frekans koruması vardır. Sapmaları bu özellikleri sayesinde az olmaktadır Siemens PLC a. Basit kurma, tasarlama ve işletme, b. Fiziksel avantajlar ve sağlam yapılanma, c. Basit ve karışık kontrol imkânıyla otomasyonda ön plana çıkma, d. Az maliyetle yüksek verim, e. Güçlü iletişim (profibius), f. Bütün kullanıcılar için ayrı ayrı komutlandırılabilme imkânı, g. MicroWin ile programlanabilme desteği vardır. Ek olarak USB/PPI kablosuna gereksinim vardır. Siemens s7200 [9] kataloğundaki bilgilerden anlaşılacağı üzere, uzak mesafelerden bile sapma yapabilmektedir. Kullanıcıya mikrodalga, stok sistemleri, depolar gibi otomasyonu istenen yapılanmalarda kullanım sıkıntısı yaşatmaktadır Schneider Electric PLC a. 24 giriş, 14 röle 2 transistör olmak üzere 16 çıkış imkânı, b. 7 parça takılabilme imkânı, c. Yüksek verim imkânı, d. Fiziki sağlamlık ve iletişimde duraksızlık imkânı, e. Klemens ile bağlantı imkânı vardır. f. Gerçek zamanlı saati ve dahili etherneti içerisinde bulundurmaktadır. 15

33 g. Twido PLC ler, Modbus, Remote link, Canopen, Ethernet haberleşme yollarını kullanmaktadır. Twido PLC türü scada sistemleriyle uyumu, programlanabilme avantajları ve otomasyon sistemlerinde yeniliklere ayak uydurabilmesiyle ön plana çıkmaktadır. Twido serisi PLC ler artık güncellenmeyen Twidosoft ve ücretsiz olarak benzetim imkânı sunan Twidosuite yazılımlarıyla tasarım imkânı sunmaktadır. Tez konusu projede; piyasadaki diğer PLC lerden üstün olması, yazılımlarının kullanılabilirliği, simülasyon imkanı ve programın sürekli yazılıp silinerek taranması ve işletilmesi nedenleriyle, Şekil 5 ile gösterilen, Schneider-Electric ürünü olan ve [10] websitesi kataloglarında özellikleri belirtilen, 24 giriş, 16 çıkış uçlu Twido PLC (TWDLCAE40DRF) tercih edilmiştir. Şekil 5. TWDLCAE40DRF ön cephe görünümü 16

34 2.5. PLC GiriĢ ve ÇıkıĢları PLC GiriĢleri PLC girişleri 1 bayt ile tanımlanmaktadır. Giriş 8 li gruplar halinde artarak uyuglamada yer bulur. Bilgiler PLC formatında tanımlanacak olursa; X0/X1/X2/X3/X4/X5/X6/X7 : 0 7 arasındaki 8 girişi ifade eder. PLC girişlerinin çalışabilmesi için, giriş uçlarına 24 V DC uygulanması gerekir. Şekil 6 ile TWDLCAE40DRF PLC girişleri gözlemlenmektedir. Şekil 6. TWDLCAE40DRF PLC girişleri PLC ÇıkıĢları PLC çıkışları röleli ve transistörlü olarak 2 tiptir. Röle çıkışları motorların sürülmesi gibi ani açma kapama isteyen mekanizmalarda kullanılır. Valf sürülmesi, kontaktör çalışması gibi işlemlerle röle çıkışlı PLC örneklendirilebilir. Transistör çıkışlı PLC montajında dikkat edilmesi gereken husus, DC güç kaynaklarının negatif uçlarının, PLC sisteminin ortak uçlarına bağlanmasıdır. Çıkış Bağlantıları Yapılırken Dikkat Edilmesi Gereken Unsurlar: a. PLC röle çıkışlıysa, çıkışların ortak ucu 0 V ve 24 V DC, transistör çıkışlıysa, çıkışların orta ucuna 0 V DC bağlanmalıdır. 17

35 b. Yükler; transistor çıkışlı PLC ye 0.3 A değerinden, röle çıkışlı PLC de ise 1.5 A değerinden az akım çekecek şekilde bağlanmalıdır. Şekil 7 ile TWDLCAE40DRF PLC çıkışları gözlemlenmektedir. Şekil 7. TWDLCAE40DRF PLC çıkışları PLC çıkışının hangi durumda nasıl etki vereceği Çizelge 1 ile gösterilmektedir. Çizelge 1. PLC çıkışlarının röle veya transistör olarak değişmesi halinde dikkate alınması gereken değerler. ÇIKIŞ GRUPLANDIRMASI Çıkış Tipi Röle Transistör Akım Derecelendirmesi 1.5A-1 birim 0.3A-1 birim Gerilim 250 V AC altı, 30 V DC 30 V DC Derecelendirmesi Eşik Yüklenme Değeri Endüktif - Resistif - 9 W 75VA 90 w Tepki Süresi 9ms-10ms us 18

36 2.6. PLC GiriĢ ve ÇıkıĢ Elemanları GiriĢ Elemanları ġalter ve Butonlar Kontak durumunu dışarıdan yapılabilecek müdahaleler dahilinde değiştiren elemanlardır. Örneğin; basmalı tip, dokunmatik tip, ışıklı tip, açma-kapama şalteri, başlatma-durdurma anahtarı vb Fiziksel Sınır Anahtarları Mekaniksel etkiler ile kontak konumları değişen elemanlardır. Sistem içerisindeki yapılanmaların, konumunun tespiti ve eşik seviyelerini ( çalışma aralıkları) belirlemek amacı ile kullanılırlar. Örneğin; stok sistemindeki, depo rafının, kapısının açık, kapalı olmasının incelenmesini gerçekleştirir Sensörler Birçok fiziksel değeri (sıcaklık, basınç, ivme, aydınlık, kütle, renk, boyut, vb.) algılayan aygıtlara sensör denir. Günümüzde birçok sensör çeşidinden bahsedilebilir. Sensör aracılığıyla alınan veriyi elektrik enerjisi olarak dönüştüren aygıtlara da transdüser denir. Sensör ve transdüser kavramlarını birbirinden ayırmak yanlış olur. Öğle ki, yaşadığı alanlarda, insanlara birçok alanda kolaylık ve fayda sağlayan bir birliktelik olarak teknolojideki önemini gösteriyorlar. Bu aygıtlar endüstride denetleme, koruma ve işletme gibi geniş kapsamlı bir kullanıma sahiptirler. Otomatik açılıp, kapanan kapılar, musluklar, araçlarda hava yastıkları, kamera takip sistemleri gibi her alanda kullanılmaktadırlar. Sensörlerden alınan bilgiler, elektriksel enerjiye çevrildikten sonra devreler ile harmanlanarak ve kontrol edilerek kumanda edilebilmektedir. Böylece günümüzde, endüstri ve tez konusu sistemde olduğu gibi otomasyonda işlemleri kolaylaştırmaktadır. Bir sensör sinyal ve gerilim üretme durumuna göre sırasıyla dijital ve analog olarak ayrılmaktadır. Dijital sensörler sinyal üretim işini transistörler yardımıyla gerçekleştirmekte ya bu transistorün NPN, PNP olma durumuna göre çeşitlendirilmektedir. PLC sensör bağlantısı gerçekleştirilirken dikkat edilmesi gereken önemli bir husus sensör tipidir. 19

37 Sensörler ve transdüser cihazlarının gelişimi olarak mikro elektronik teknolojisinden bahsedilebilir. Bu teknolojinin sunduğu gelişmeler sonucunda sensörler; tek tip olarak değil de, talebe, duyarlılığa ve kullanılma amaçlarına göre farklı boyutlar ve sağlamlıktadırlar Sensör ÇeĢitleri Sistemlerde ayrıntısı istenilen değişikliğe göre sensör seçilmesi gerekmektedir. Örnek olarak ortam sıcaklık kontrolü yapılacaksa ısı sensörü, aydınlık faktörü ile işletim yapılacak ise optik sensör, yangın sırasında duman algılaması isteniyorsa kızılötesi sensör kullanılmalıdır. Sensörler çalışırken enerji istiyorsa pasif, enerjiye gerek duymuyorsa aktif sensör olarak nitelendirilmektedir. Sensörler kullanım amaçlarına göre çeşitlendirilebilir. a. Isı sensörleri b. Manyetik sensörler c. Basınç sensörleri d. Optik sensörler e. Ses sensörleri f. İndüktif Sensörler g. Kapasitif Sensörler Isı Sensörleri Kurulduğu sistemde ısı farklılıklarını hisseden aygıtlara ısı sensörleri denilmektedir. Bu sensörler elemanın direncinin ısı ile değişmesi prensibiyle çalışmaktadır. Isı ölçümü ve kontrolü bu değişim ile hesaplanır ve direnci değişen elemanlara termistör denilmektedir. Termistörler ısı artısı ile dirençlerinin artıp azalması seçeneklerine göre isimlendirilir ve çeşitlendirilir Manyetik Sensörler İçerisinden akım akıtılan telin bobin haline getirilip manyetik alan oluşturması ile çalışan ve bobin içerisindeki nüve hareketleriyle bobin endüktans değişimi prensibi ile işleyen sensör türüdür. Manyetik sensörler; tıbbi elektronikte, sanayi otomasyonlarında, kumanda sistemlerinde, metal malzemelerin teşhisinin istenildiği uygulamalarda kullanılmaktadır. Örneğin; güvenliği istenilen bir alanda ( hava alanı, alışveriş merkezi, stadyumlar, spor ve 20

38 eğlence merkezleri, vb.) manyetik sensörün bulunduğu cihaz ortama manyetik alan yayar. Bu cihazın içerisinden geçirilen bir metalin bu alan ile etkileşimi sensörü devreye sokar ve kullanıcıya uyartı gönderilir Basınç Sensörleri Değişken fiziki baskıları, ölçütleri ve basınç değişikliklerini denetleyen, kumanda eden ve bu etkileri elektrik enerjisine çeviren sensör tipidir. Kondansatör, esnek tel veya şerit, yük hücresi, kuartz gibi farklı maddelerin kullanımına göre basınç sensörlerinin uygulandığı sistemler ve çalışma koşulları, çalışma oranları gibi karakteristiksel özellikleri değişim göstermektedir Optik Sensörler Işığın değişimini baza alarak çalışma karakteristikleri oluşturan sensörlere optik sensör denir. Otomasyon uygulamalarında ve teknolojik aletlerde yoğun olarak kullanılmaktadırlar. İçerisinde bulunan malzemeye göre isimlendirilirler ve kullanım amaçları bu malzemenin karakteristiğine göre şekillenir. -Foto dirençli optik sensörler, soğurduğu ışık ile direncinin ters orantılı değişiminin olduğu sensörlerdir. Apartmanlardaki gece lambalarında kullanılmaktadırlar. -Foto diyotlu optik sensörler, ışık ile etkilenerek tersi yönde aktif hale geçen diyotların oluşturduğu sensörlerdir. TV, fırın, PC gibi uzaktan kontrolü istenen aletlerin kumandalarında kullanılmaktadırlar. -LED diyotlu optik sensörler, LED polarlama tekniği ile çalışan ve elektronik aygıtların üzerinde açık durumda olduğunu göstermek için kullanılan optik sensör tipidir. -İnfrared diyotlu optik sensörler, LED karakteristiğine galyum arsenik eklentisi yapılarak oluşturulan ve görünmez ışık(mor ve kızılötesi ışık) sağlayan sensör tipidir. Gelişen teknoloji ile birçok uygulamada kolaylayıcı bir görev üstlendiğinden sık kullanılmaktadırlar. Optik sensörler uygulamada en çok kullanılan sensör türüdür. Ve sağladığı üstünlükleri; a. Algıladıkları cisimlere temas etmemeleri, b. Algılama uzaklıklarının fazla olması, c. Tepke sürelerinin çok az olması, 21

39 d. Aşırı duyarlı konumlama yapabilmeleri olarak belirtilebilir Ses Sensörleri Havada yayılan ses dalgalarının oluşturduğu basınç değişimlerini algılayarak işlem yapan sensörlere, ses sensörleri denilmektedir. Ses sensörleri, duyma organı olan kulağın işitme prensibinden faydalanarak tasarlanmıştır. Diğer sensör tiplerinde olduğu gibi, ses sensörlerinde de kullanılan malzemeye göre ( dinamik elemanlar, kapasitif elemanlar, kristal elemanlar, karbon elemanla ) çalışma alanları belirlenmektedir Ġndüktif Sensörler Elektromanyetik alan üreterek metal cisimlerin algılanmasında kullanılırlar. AC ve DC gerilim besleme çeşitliliği sunana bu sensörler V AC, V DC çalışma gerilimlerini kullanıcıya sunmaktadırlar Kapasitif Sensörler Cam, metal, plastik vb. maddelerin algılanmasında kullaılmaktadırlar Sensör Seçimi Sistemde ölçüm koşulları, bilgi biriktirme sistemi koşulları, bulunabilirlik koşulları ve maliyet koşulları göz önüne alınarak sensör seçimi yapılmaktadır. Depolanması istenen ürünün; boyut sensörüyle tanımlandıktan sonra depoya gelişi ile birlikte, kullanıcının istediği bölmeye stoklanabilmesi için, sensör kullanımı tez konusu projede önemli bir yer edinmektedir. Palet üzerindeki algılayıcılar ile ürünün algılanması ve stoklanma birimi buradaki sensörler ile görevlendirilmiş ve basite indirgenmiştir. Sistemde, kullanılabilirlik ve stoklanacak ürünü tespit ve kontrol edebilmek için optik sensörlerin kullanımı tercih edilmiştir. Sensörler, PLC lerin giriş birimi yardımıyla sistemde kullanılabilir bir uygulama haline getirilebilmektedir. 22

40 IĢığa Duyarlı LDR Alıcı Sensör Şekil 8. LDR'li Alıcı ve LED'li Verici Devre Sistemin-PLC iletişimini ve PLC'nin sistem kontrolünü sağlamak amacıyla LDR'li alıcı ve LED'li verici devre kullanılmıştır. Şekil 8 ile sensör devresi görülmektedir. Şekil 9 ile devrenin fiziki yapısı ve bir örneği görülmektedir. Işık kaynağı olarak verici devre üzerinde şeffaf-beyaz led kullanılmıştır. Bu devre üzerinden belirli bir mesafedeki alıcı devrede bulunan LDR foto direnç elemanı üzerine istenilen miktarda ışık şiddeti düşürülmektedir. LDR, kendisine paralel 330 kω' luk dirençle birlikte BC337 transistorunun bazını tetiklemekte ve transistoru iletime geçirmektedir. Kolektörüne seri bağlı durumda olan röle-diyot devresi bu tetikleme ile birlikte transistor tarafından anahtarlanarak röle aktif hale getirilmekte ve röle anahtarı normalde açık konumunu alarak anahtarlanmaktadır. Alıcı-Verici devreleri karşılıklı konumlandırılmaktadır. Verici kaynaklı ışık kesildiğinde yada iki devre arasına ışığı engelleyici bir cisim girdiğinde LDR direnci büyümekte ve transistoru kesime sokmaktadır. Kesime giden transistor röleyi kapatır ve röle normalde kapalı konumunu alır. Bu konumda sensör bir cisim algıladığı için rölenin normalde kapalı anahtarlamasına bağlı 24V kaynaktan PLC girişine bir gerilim uygulanır. Bu giriş PLC programı içinde anahtar olarak kullanılmaktadır. Alıcı devresinde transistoru tetiklemek için kullanılan LDR elemanı, üzerine vuran ışık şiddetine göre değeri değişen bir foto dirençtir. LDR' nin karanlık ortamda direnci MW, aydınlık ortamdaki direnci ise kw mertebesinde değişmektedir. LDR' ler cds, CdSe, selenyum, silisyum gibi ışık şiddetine göre reaksiyon gösteren maddelerden üretilmektedir. Kullanılan maddeye göre alıcı hassasiyeti değişmektedir. LDR' nin üstüne vuran ışığı odaklayabilmesi için üzeri cam veya plastik ile kaplanmaktadır. LDR' ler 23

41 endüstriyel birçok uygulamada kullanılmaktadır. Örneğin endüstriyel kumanda sistemleri, otomatik gece lambaları, flashlı fotoğraf makinelerinde çoğunlukla kullanılmaktadır. Şekil 9. Alıcı-Verici Devre PLC girişine gerilimin uygulanmasında kullanılan sensör kontrolündeki röle, 5-24V arası çalışan, 24V anahtarlayan, çift kanalla bir röledir. Röle, gerilim uygulanmazken anahtarları normalde kapalı konumunu almaktadır. Röle gerilim altına alındığında anahtarlar normalde açık konumunu alırlar. Rölenin anahtarlama hızı ve kararlılığı yüksektir. Şekil 10 ile rölenin pin yapısı görülmektedir. Anahtarlama işlemi NC1 pini ve NO1 pinleri arasında gerçekleşmektedir. Şekil 10. Röle Pin Yapısı 24

42 ÇıkıĢ Elemanları ÇıkıĢı Kontrol Eden Lambalar Bu lambalar devre üzerinde çalışma mekanizmasının sorunlu olup olmadığını göstermektedir. Yeşil, sarı ve kırmızı renk ile üretilen lambalar 24 V ile çalışma olanağı sunmaktadırlar. Yeşil lamba mekanizmanın arızasız çalıştığını, kırmızı lambalar alarm veya durma modunda olduğunu ifade etmektedir Kumandalı Valfler Elektrik enerjisini doğrusal hareket enerjisine çevirici, sıvı, gaz formatındaki ortama elektriksel darbelerle kontrol imkanı sunan cihazlardır Kontaktör ve Röleler Röleler; elektromıknatıs, kontak ve palet olmak suretiyle üç kısımdan meydana gelir. Bobinine uygulanan gerilim kontaklarının konumunu değiştirerek enerjilenme mantığıyla çalışırlar. Kontaktörler rölelere kıyasla daha yüksek gerilim seviyelerinde çalışan motorları sürdürebilmek maksadıyla kullanılırlarken çalışma mantıkları aynıdır Motorlar Step Motorlar Step motor, DC gerilim altında çalışan ve elektrik enerjisini döner hareket enerjisine çeviren elektromekanik bir sistemdir. [12] yayınından çalışma mantığı anlaşılan motor, gerilim altında rotor ve buna bağlı şaft dönmeye başlar. Step motor sürücüsü, çok yüksek hızlı bir anahtarlama özelliğine sahiptir. Step motor sürücüsü, PLC veya bir encoder den giriş palsları alır. Sürücü tarafından alınan her giriş palsı için motor bir adım ilerler. Step motorlar, motorun bir turda yaptığı adım sayısına göre sınıflandırılır. Örneğin 300 adımlık bir step motor, bir tam tur içersinde 300 adım yapar. Bu durumda bir adımın açısı 360/300 = 1.2 derecedir. Bu değer, step motorun hassasiyetini gösterir. Step motorların bir turdaki adım sayısı arttıkça hassasiyeti ve maliyeti artar. Step motorlar, yarım adım modunda çalıştıklarında adım sayıları ikiye katlanır ve dolayısıyla hassasiyetleri artar. Örneğin, 300 adım/tur değerindeki bir motor, yarım adım 25

43 modunda tur başına 600 adım yapar. Bu da 1.2 derece olan hassasiyeti 0.6 derece yapar. Bazı step motor türlerinde mikro step tekniği uygulanarak adım açılarının daha da daraltılması mümkündür. Adım motorlarının, sahip olduğu avantajlar sayesinde geniş bir kullanım alanı mevcuttur. Bu avantajlar sırasıyla şöyle belirtilebilir: a. Geri beslemeye ihtiyaç duymazlar. Motor açık döngülü olarak kontrol edilir. b. Motor, istenilen konumu minimum hata ile alabilir. c. Dijital olarak kontrol edilebildiklerinden PLC veya mikroişlemci elemanlarıyla kontrol edilebilirler. d. Basit mekanik yapıya sahip olduklarından bakım gerektirmezler. e. Uygulandıkları sistemde hasara yol açmadan defalarca çalıştırılabilirler. Step motor girişine pals uygulandığında belirli bir miktar döner ve durur. Bu olaya adım denir ve motorun yapısına göre belirli bir açı aralığı ile sınırlandırılmıştır. Step motorun adım sayısı, girişe uygulanan pals sayısı ile doğru orantılıdır. Tüm step motorların çalışma prensibi bu şekildedir. Step motorlu uygulamalarda en çok tercih edilenleri Çok değişken relüktanslı ve sabit mıknatıslı step motorlardır Servo Motorlar Kararlılığını 1 devir/dakikalık hız bölgesinin altında bile koruyabilen, moment ve hız kontrolü yapan motorlardır. Hassasiyet gerektiren uygulamalarda çok tercih edilen bir motordur. Servo motorların AC gerilim altında çalışan türleri fırçasız, DC gerilim altında çalışan türleri fırçalıdır. Bu motorlar elektronik tabanlı sürücü devrelerle birlikte kullanılır. İki tip servo motor vardır. AC servo motorlar ve DC servo motorlar AC Servo Motorlar AC servo motorlar, iki fazlı sincap kafesli indüksiyon tipi motorlardır. İki fazlı asenkron motorlar, üretim olarak genellikle büyük güçlü üretilmelerinin yanı sıra, otomatik kontrol sistemleri için küçük güçlüde üretilmektedir. Yapılarında fırça ve kolktör olmadığından arıza verme olasılıkları düşüktür ve bakımları kolaydır. AC servo motorlar, iki fazlı ve üç fazlı olmak üzere iki türü mevcuttur. 26

44 DC Servo Motorlar DC servo motorlar, klasik DC motorlar gibi üretilir. Bu motorlar küçük boyutlarda yapılır ve endüvileri kutup atalet momentini minimuma indirgeyecek şekilde üretilirler. Küçük çaplı ve genellikle içersinde kompanzasyon sargısı bulunan güçlü manyetik alanlı, boyu uzun DC akım motorlarına servo motor denir. DC servo motorlar, genel manasıyla DC motordur. DC servo motorlar, çok büyük güçlerden çok küçük güçlere kadar imal edilir. (1000hp den 0,05 hp ye kadar) Redüktörlü DC Motor DC motorlar uygulamada en fazla karşılaşılan motor tipidir. Step motordaki bobinlerin yerini bu motor tipinde mıknatıslar almaktadır. Çalışma geriliminin büyüklüğüne veya rpm ölçütlerindeki farklılıklarına göre piyasada redüktanslı ve redüktansız çeşitleri bulunmaktadır. Proje sisteminde, uygunluklarından ve edinilebilirliklerinden dolayı 24 V redüktörlü DC motor tercih edilmiştir. Karalılığının yüksek olması ve kontrolünün kolay sağlanması da tercih nedenleri arasındadır. Redüktans motora bağlı çarklı sistemi temsil ederken, rpm ifadesi motorun dakika içerisinde tanımladığı tur sayısı olarak kullanılmaktadır. Rpm ölçütü yüksek olan bir motor daha hızlı dönmektedir. Projede bant sistemleri redüktanslı dc motorlar ile hareket ettirildiğinden, motorların rpm değerleri, motor seçim aşamasında önem teşkil etmekteydi. Eğer rpm ölçütü fazla olsaydı bant sistemi, çok hızlı dönerek, üzerindeki ürünü savurabilirdi. Eğer rpm değeri düşük olan bir motor kullanılsaydı bant sistemini döndürmeye yetmeyecekti. Bu sebeple yapılan testler sonucunda 92 rpm en uygun ölçüt olarak tanımlanılmış ve bu ölçüte uygun motorlar tercih edilmiştir. Şekil 11 ile proje içerisinde kullanılan motor gösterilmektedir. Şekil 11. Redüktanslı DC motor 27

45 Bant sistemini hareket ettirmek amacıyla kullanılan motorun teknik özellikleri: a. 24 V DC çalışma gerilimi b. 92 rpm hız c. Redüktörlü motor d. Yüksek tork imkanı e. 30 ma boşta çekilen akım f A zorlanma akımı g. 35 mm motor çapı h. 37 mm redüktans çapı i. 6 mm D şaft çıkışlı mil j. 15 mm mil boyu Motor Kontrol Devresi Sistem içersindeki hareketli bant sistemleri altı adet 24V DC motor tarafından kontrol edilmektedir. Sistem gereksinimi olarak motorlar her iki yönlüde kullanılmak zorundadır. Bu ihtiyacı giderilmek için sistemde motor beslemesi H köprüsü üzerinden verilmiştir. Şekil 12. H Köprüsü Simülasyonu H köprüsü, Şekil 12 ile de görüldüğü gibi iki adet çift kanallı röleden oluşmaktadır. Bu röleler PLC çıkışları tarafından kontrol edilmektedir. 28

46 Röle 2 motor beslemesini kontrol etmektedir. röle aktif olduğu anda motor 24V gerilim altına girmekte ve harekete geçmektedir. Röle 1 ise on-off konumu itibariyle motora iki yönlü hareket imkanı sağlamaktadır. Röle 1kapalı iken motor sağa dönmekte, açık iken röle sola dönmektedir. Bu anahtarlama Şekil 13' de kırmızı ve yeşil kablolarla açıkça görülebilmektedir. Röle 1 kapalıyken devre kendini yeşil yol üzerinden tamamlarken röle 1 açıldığında devre kırmızı yol üzerinden tamamlanır. Şekil 13. H Köprüsü fiziki devresi 29

47 2.7. PLC Programlama PLC Programı Yapılırken Ġzlenmesi Gereken Yol a. Mekanizmanın çalışma mantığı iyice anlaşılmalı ve hangi malzemelerden nasıl tepki alınmak istenildiğine karar verilmeli. Sistemdeki elemanların görevlerini ve etkilerini mekanizmaya uygulayarak oluşturulan hikaye mantığı, programın temelini oluşturmaktadır. b. Sistem elemanlarından hangilerinin giriş, hangilerinin çıkış elemanı olarak kullanılacağı tespit edilir ve program içerisindeki görevi belirlenir. c. Bütün elemanların giriş ve çıkış ifadesini oluşturacağı programın altyapısındaki adresleri atnır. Örneğin; 3. Motor Q0.3, 6. Sensör I0.6 vb. d. Her çıkışın aktif olma ve durma şartları belirlenmelidir. e. Program yazılımı gerçekleştirilir ve bağlantılar istenilen şekilde sisteme uygulanır. f. Oluşturulan yazılım PLC ye yüklenir ve RUN konumu takibe alınır. Bu aşamada klemenslerin söküldüğünden emin olunur. g. Acil stop, her an sisteme dur konumunu verebilmek için hazır konumda olmalıdır. ( Olası aksiliklere karşı hazırlıklı olunmalıdır.) h. Program seviye seviye kontrol edilmelidir ve her sıralamadaki eksiklikler gerek sistem üzerinde gerekse simülasyon izlenmesinde tespit edilerek onarılmalıdır. Twidosoft programı; Twido PLC ler için uygulama, denetleme ve bakım amacıyla grafiksel olarak geliştirme ortamıdır. Merdiven veya List program ara yüzleri ile denetleme programları oluşturma ve bu programı işleyebilme imkanları sunmaktadır Twidosoft Programı Twidosoft ve Twido PLC haberleşmesi aşağıdaki yollar ile sağlanabilmektedir: a. Ethernet portu ile ( Önceden atanmış bir IP üzerinden ), b. USB kablo haberleşmesiyle, c. Seri kablo haberleşmesiyle, d. Modbus bluetooth haberleşmesi ile Bazı diller ile Twido denetleme ara yüzleri ve programları oluşturulabilir. Bu diller [11] kullanım kılavuzunda belirtildiği üzere aşağıdaki gibidir: 30

48 List Dili Bir programı sırasal cebir komutları şeklinde ifade eden lojik ifadeler bütünüdür. List dili ile yazılan program, denetleyici aracılığı ile sırasal dizilerle izleyerek ve her sırasal komutu tek bir satır ile temsil ederek kullanıcıya sunar. Bu komut satırı üç ifadeden oluşmaktadır Merdiven (Ladder) Diyagramları Mantıksal ifadelerin grafiksel gösteri ara yüzüdür. Genel olarak röle denetleme devrelerini temsil eder. Bu diyagramlarda, veri akışını ve işleyişini temsilleyen bloklar bulunur. Bu bloklar; Kontak, bobin, veri akış komutları, işleyiş blokları, kıyaslama blokları ve işlem blokları olarak belirtilebilir. Bütün girişler kontak ifadeleriyle, bütün çıkışlar ise bobin ifadeleri ile sembolize edilir. Proje kapsamında PLC yazılımı gerçekleştirilirken, ladder diyagramlarından yararlanılmaktadır. Şekil 14 ile Twidosuit programında ladder diyagramının hangi elemanlarla yönetilebileceği görülebilmektedir. Şekil 14. Twidosuit programının ladder diyagramı penceresi Ladder diliyle yazılan program, iki dikey konum çubuğu arasında belirtilmiş ifadelerin görsel komutlarını içerir ve bu komutları takip eden satırlardan oluşur. Satırlar sırasıyla kontrolörler tarafından gerçekleştirilir. Kontrolör giriş-çıkış ve fonksiyonları, karşılaştırma operatörleri ve lojik-aritmetik işlemler grafiksel-görsel komut seti içerisinde icra edilirler Grafcet Twido PLC lerin list komutlarını desteklediği ara yüzdür. 31

49 2.8. Endüstriyel Otomasyonda HaberleĢme Yardımcıları Fieldbus Türkçe veri sahası yolları olarak adlandırılan otomasyon alanında, farklı verileri değerlendirmek adına transmitter, algılayıcılar, driver (sürücü), PLC gibi elemanlar ile bunlardan yüksek seviyedeki otomasyon sistemlerinin iletişimini sağlayan haberleşme yardımcısıdır. Bu yardımcılar, yeni yapılanmalardan üretime dayalı bileşenlerin birbirleriyle entegre edilerek çalışabilmeleri için şartlandırılmış iletişim ağlarının genelleştirilmiş biçimidir. Fieldbus sisteminin sağladığı üstünlükler: a. Hızlı kurulum, b. Acil durumu kolayca tanıma ve izleme, c. Dış etkilerden bağımsız çalışma, etkilenmeme, d. Kolay yaygınlaştırılabilme imkânı, e. Kablo fazlalığından feragat etme, f. Fazla verimli iletişim imkânı, g. Sistem işlevsel hareketini sürdürürken onarım ve bakım imkânı, Profibus Merkezcil olmayan input - output yapıları, algılayıcılar, sürücü, PLC, bilgisayar sistemlerinde bilgi alışverişi için üretilip geliştirilmiştir. Çok hızlı bağlantılar ile otomasyona yardımcı olmaktadırlar Modbus PLC ler ile haberleşme sağlamak için üretilen bir yardımcıdır. Ücretsiz olarak herkes tarafından kolay ve hızlı bir şekilde kullanılabilmektedir. Bu özelliği ile birlikte aygıtlarda en fazla kullanılan haberleşme yardımcısıdır. Bir ana aygıt ve bu ana aygıta bağlı yardımcı aygıtlar ( master - slave ) ile aynı ağ tarafından yapılan bilgi iletişimi üzerine kurulmuş bir sistemdir. Bilgi taşınması lojik işaretli bir ve sıfırlar ile gerçekleşmektedir. En fazla Modbus RTU versiyonu kullanılmaktadır Ethernet Ethernet yardımcısı endüstriyel alanlarda verilerin değerlendirilmesi ve aygıtların denetimi gibi elemanların testlerine ilişkin sistemlerde uygulanır. Bu kablolar ile iletilen veriler yüksek voltaj sinyaline uygundurlar. Fieldbus protokollerinin, bazı algılayıcılar ve aygıtlar için oluşturduğu eksiklikleri giderebilmiş yardımcılardır. Fieldbus ile Ethernet yardımcısı karşılaştırılacak olursa; Fieldbus sistemi seçim açısından farklılık yaratmasıyla ön plana çıkarken, Ethernet sistemleri ise verimlilik 32

50 açısından çok daha avantajlıdır. Bunun sebebi olarak ise band genişliğinin geniş ve yüksek olması verilebilir. Ethernet band genişliğinin fazla ve yüksek hızda işletim imkânı ile Windows uygulamalarında geniş olarak kullanılmaktadır. Bilgisayar sistemlerinde yaygın olarak Ethernet yardımcısının kullanılmasının en büyük sebebi budur. Ethernet sisteminde bilgi aktarılma ve iletim yüzdesi kesinlik derecesindedir. Çok güvenilirdir ve maliyetsizdir. Aynı zamanda farklı aygıtlarla farklı zaman dilimlerinde aktarma yapabilir. 33

51 3.TASARIM 3.1. Bant Sistemleri Endüstriyel otomasyon sanayisinde, sistem-hammadde, sistem-ürün arası ilişki birçok parça ve bölümden oluşmaktadır. Bu bölümlerden biri de sistem içinde ürün taşımacılığıdır. Farklı endüstriyel uygulama tiplerine, faklı taşımacılık çözümleri üretilmektedir. Depolama alanında, geleneksel yöntemler uygulanan depolarda forklift tipi iş makineleri yardımı ile ürünler sistem içinde taşınır ve insan kontrolünde stoklama gerçekleşir. Otomatik depo sistemlerinde ise, sistem içinde ürün taşımacılığı bant veya raylı platform sistemleri ile gerçeklenir. Tez konusu olan otomatik depo sisteminde, sistemdeki ürün taşımacılığı, taşıma bandı (konveyör) ile sağlanmaktadır. Bu yöntem ray üzerinde hareketli platform yönteminden daha kompleks olmasına rağmen daha hızlı ve güvenlidir. Endüstriyel bant sistemleri [13] yayınında belirtildiği gibi, her türlü amaca ve sisteme göre farklı şekillerde tasarlanabilmektedir. Temelde hepsi motor kontrolünde silindir şaftlar üstünde dönel hareket eden, taşınacak ürün türüne göre değişik bant kumaşı ve metali seçeneklerine sahip sistemlerdir. Taşıma bantları (konveyörler), iç yapılarına göre iki gruba ayrılır. Bunlar; çelik telli bantlar ve dokuma bantlardır. Dokuma bantlar, sentetik veya pamuk tan olabileceği gibi iplik kordlu, çelik kordlu veya sac dan da üretilebilir. Günümüz konveyör bantlarında kapron, lavsan, naylon ve sentetik elyaflar dayanıklılıkları sebebiyle kullanılmaktadır. Tez konusu proje için birkaç farklı taşıma bandı türü incelenmiştir. Bant konveyörler; yükün, bir motor tarafından sürülen kauçuk, branda, çelik veya tel örgüden yapılmış bant üzerinde taşınması sistemleridir. Motor devir sayısı, bir dişli kutusu yardımı ile düşürülür ve hareket, konveyörün yükü ulaştırması gereken varış ucundaki tahrik kasnağından yapılarak, yükün bant üzerinden taşınması sağlanır. Çoğunlukla taşımacılık ve depo sistemlerinde kullanılan konveyörler bu türdendir. Bu tip konveyörler maden ve cevher taşımacılığında ucuz bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Yine insan taşımacılığında kullanılan yürüyen merdiven sistemleri bu türe örnektir. Zincirli konveyörler; konveyör hattı boyunca hareket edebilen zincir yardımıyla, ürün ve malzeme taşıyan sistemlerdir. Taşınacak ürünün kaplarla veya doğrudan kancalara asılarak taşınan türüne üstten zincirli konveyörler denir. Bu sistemde taşınacak yük ağır ise doğrudan zincire değil Üstten döşenmiş ikinci bir ray üzerine, kancalar yardımıyla asılarak hareket ettirilir. Otomobil fabrikalarında kullanılan üretim bantları bu türe örnektir. Çekici zincirli konveyörlerde ise zincir, alt banttaki bir kanala yerleştirilmiştir. İçinde ürün bulunan yük bu zincire takılıp bant doğrultusunda çekilmektedir. Eğimli bant sistemi gereksinimi duyan yerlerde kullanıma uygundur. Havalı konveyörler; küçük boyutlardaki, tane ve toz halindeki yükleri taşımada kullanılan bant sistemidir. Bant yüzeyinden ağlanan hava akımı yardımıyla tane ve toz yükle (maden filizleri, un vs.) ve dökme yükler hızlı ve kolay bir şekilde bant doğrultusunda sürüklenirler. Bu yöntemle taşıma kapasitesi çok artırılır. 34

52 Titreşimli konveyörler; eğimli bant üzerindeki yük, elektriksel veya mekanik yolla sağlanan titreşimler sayesinde bant üzerinde sürüklenir. Titreşim sayesinde küçük boyutlardaki tane yükler (tahıl, kömür filizi vs.) çok az bir eğimde bile kolaylıkla taşınabilir. Vidalı konveyörler; helezon biçimli vidanın, bir boru hattı içersinde dönmesi ile küçük boyutlardaki yükler dişleri arasında taşınmış olur. Vidanın dönme yönüne göre iletim yönü değişmektedir. Sistemde, bant konveyör taşıma sistemi tercih edilmiştir. Mekanizmanın edinilebilir olması, sistem içinde ürün taşımada hızlı ve güvenli olması tercih nedenleri arasındadır. Mekanizmanın dezavantajları ise sistem içinde fazla yer kapması ve maliyeti yükseltmesidir Sistem Blok ġeması Sisteme Ürün Girişi Ürün Tanıma Tanımlanan Ürünün, Ürün Bandına Sürülmesi PLC nin Tanımladığı Adrese Ürünün Taşınması Stoklama İşlemi Tanımlanamayan Ürün Çıkış Şekil 15. Sisteme Ürün Girişi Şekil 15 ile ifade edilen blok şeması, sisteme ürün girişini ifade etmektedir. Sisteme Ürün Girişi: Kullanıcı depo girişinden sistem ürün bandına depolanacak ürünü yerleştirir. Ürün Tanıma: Sisteme giriş yapan ürün sensörler vasıtası ile çözümlenerek gerekli sinyal üretilir. PLC ye bildirilen komutlar doğrultusunda ürün istenilen rafa aktarılır. 35

53 Tanımlanamayan Ürün: Algılanan komut, sistemde kayıtlı değilse ürün program tarafından tanımlanamayan ürün sınıfına sokulur ve gerekli prosedür PLC ye bildirilir. Tanımlanan Ürünün, Ürün Bandına Sürülmesi: Tanımlanan ürün, PLC kontrolündeki bant sistemleri üzerinden, sensör kontrolünde PLC ye bildirilen depo içi adresine sürecek olan banda taşınması işlemidir. PLC nin Tanımladığı Adrese Ürünün Taşınması: Ürün bandından gelen ürünün sensör ve PLC kontrolünde kayıtlı adrese sürülmesidir. Bu sistem yüksek depo alanları için asansör barındırmaktadır. Stoklama İşlemi: Adrese ulaşan ürün; buradaki sensörler ve raf içi bant sistemi yardımıyla rafa blok şeklinde stoklanır. Kullanıcı Tanımlı Ürün Çağırma PLC Kontrolünde, Kayıtlı Adresten Ürün bandına Ürünün Taşınması Ürün Bandındaki Ürünün Çıkışa Sürülmesi Çıkış Şekil 16. Sistemden ürün çağırılması Kullanıcı Tanımlı Ürün Çağırma: Kullanıcı, istediği ürünü belirler ve bu veri PLC ye ürün adresi olarak bildirilir. PLC Kontrolünde, Kayıtlı Adresten Ürün Bandına Ürün Taşınması: PLC ye bildirilen adresten ürün, bant sistemleri ve sensörler yardımıyla PLC kontrolünde raf içi bant sistemleri tarafından ürün bandına sürülür. Ürün Bandındaki Ürünün Çıkışa Sürülmesi: Ürün bandına yüklenen ürün PLC kontrolünde sistem çıkışına sürülür Ürün Tanıma Sistemin ürünleri ayırt edip ayrı ayrı raflayabilmesi için ürünlerin boyut farklarından yararlanıldı. Ürünler farklı boyutlarda hazırlandı. Bu farklar Şekil 17 de bulunan sensör devresi yardımıyla algılanmaktadır. 36

54 Şekil 17. Ürün Tanıma Devresi Sensör, alt alta dizilmiş LDR alıcılar ve tetikledikleri BC337 transistörlerinden oluşmaktadır. Tetiklenen transistör röleleri iletime sokmakta rölelerde PLC girişlerini anahtarlamaktadır. Sensör önüne gelen ürün önünü kapattığı LDR lerin bağlı olduğu transistörleri kesime götüreceğinden ötürü röle anahtarları normalde kapalı konumunu alır ve PLC girişlerini tetiklerler. PLC girişlerin durumlarına göre ürünün boyutunu algılamaktadır. Çizelge 2'de rölelerin durumlarına göre ürün boyutları gösterilmiştir. Çizelge 2. Röle durumlarına göre ürünlerin boyutlarını ifade eden sistematik Röle1 Röle2 Röle3 Boyut ON ON OFF En küçük boyut ON OFF OFF Orta boyut OFF OFF OFF En büyük boyut 37

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...iv GİRİŞ...v BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR 1. ASENKRON MOTORLAR... 1 1.1. Üç Fazlı Asenkron Motorlar... 1 1.1.1. Üç fazlı asenkron motorda üretilen tork... 2 1.1.2. Üç fazlı asenkron motorlara

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

PLC (Programlanabilir Lojik. Denetleyici)

PLC (Programlanabilir Lojik. Denetleyici) PLC (Programlanabilir Lojik Denetleyici) İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama Alanları PLC lerin Yapısı PLC lerin Avantajları PLC Çeşitleri SİEMENS PLC JAPON PLCLER KARŞILAŞTIRMA Giriş PLC

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

Şekil1. Geri besleme eleman türleri

Şekil1. Geri besleme eleman türleri HIZ / KONUM GERİBESLEME ELEMANLARI Geribesleme elemanları bir servo sistemin, hızını, motor milinin bulunduğu konumu ve yükün bulunduğu konumu ölçmek ve belirlemek için kullanılır. Uygulamalarda kullanılan

Detaylı

PLCM 28 OPSİYONEL MODÜL. Modüler PLC Eğitim Seti. PLC Çevre Birimleri PLC Programlama. %100 kendi imalatımız MODELLER. Tek Yönlü Çift Yönlü

PLCM 28 OPSİYONEL MODÜL. Modüler PLC Eğitim Seti. PLC Çevre Birimleri PLC Programlama. %100 kendi imalatımız MODELLER. Tek Yönlü Çift Yönlü PLCM Modüler PLC Eğitim Seti %100 kendi imalatımız PLC Çevre Birimleri PLC Programlama 28 OPSİYONEL MODÜL MODELLER Tek Yönlü Çift Yönlü UYGULAMALI VİDEO EĞİTİMLERİ Her zaman her yerden... Video eğitimleri

Detaylı

3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü. Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR

3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü. Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR 3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR Endüstride çok yaygın olarak kullanılan asenkron motorların sürekli izlenmesi ve arızalarının en aza indirilmesi büyük önem kazanmıştır.

Detaylı

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi Proton hızlandırıcısı kontrol sistemi Neler üzerinde duracağız? Kontrol edilecek parametreler

Detaylı

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır.

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. Fatih Üniversitesi SIMATIC S7-200 TEMEL KUMANDA UYGULAMALARI 1 İstanbul Haziran 2010 Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ...

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Elektrik ve Elektronik Ölçmeler Laboratuvarı Deney Adı: Sensörler. Deney 5: Sensörler. Deneyin Amacı: A.

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Elektrik ve Elektronik Ölçmeler Laboratuvarı Deney Adı: Sensörler. Deney 5: Sensörler. Deneyin Amacı: A. Deneyin Amacı: Deney 5: Sensörler Sensör kavramının anlaşılması, kullanım alanlarının ve kullanım yerine göre çeşitlerinin öğrenilmesi. Çeşitli sensör tipleri için çalışma mantığı anlaşılıp sağlamlık testi

Detaylı

DİRENÇ ÇEŞİTLERİ. Sabit dirençler Ayarlı dirençler Entegre tipi dirençler Özel (ortam etkili) dirençler

DİRENÇ ÇEŞİTLERİ. Sabit dirençler Ayarlı dirençler Entegre tipi dirençler Özel (ortam etkili) dirençler DİRENÇ ÇEŞİTLERİ Sabit dirençler Ayarlı dirençler Entegre tipi dirençler Özel (ortam etkili) dirençler Sabit dirençler Direnç değerleri sabit olan, yani değiştirilemeyen elemanlardır. Ayarlı dirençler

Detaylı

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015 18.10.2015 OTOMATİK KONTROL Giriş, Motivasyon, Tarihi gelişim - Tanım ve kavramlar, Lineer Sistemler, Geri Besleme Kavramı, Sistem Modellenmesi, Transfer Fonksiyonları - Durum Değişkenleri Modelleri Elektriksel

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

METSİM SİSTEM MÜHENDİSLİK

METSİM SİSTEM MÜHENDİSLİK Yeni seri lineer ve açı sensörleri ile Turck, sensör teknolojilerinde teknolojik atılımların halen mümkün olduğunu göstermektedir. Yeni sensör üniteleri alışıldık ölçüm sistemlerinin tüm olumlu yönlerini

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ MEKATRONİĞİN TEMELLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Mekatronik Programı Yrd. Doç. Dr. İlker ÜNAL Vize %30 Dersin Koşulları Final %60 Ödev %10 Dersin Konuları Mekatronik Sistemler Birimler ve Ölçme

Detaylı

2 MALZEME ÖZELLİKLERİ

2 MALZEME ÖZELLİKLERİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1. Fizik 12 1.2. Fiziksel Büyüklükler 12 1.3. Ölçme ve Birim Sistemleri 13 1.4. Çevirmeler 15 1.5. Üstel İfadeler ve İşlemler 18 1.6. Boyut Denklemleri

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ 1-Step Motorlar - Sabit mıknatıslı Step Motorlar 2- Sorvo motorlar - Sabit mıknatıslı Servo motorlar 1- STEP (ADIM) MOTOR NEDİR Açısal konumu adımlar halinde değiştiren,

Detaylı

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler MAK 3026 - Ders Kapsamı H01 İçerik ve Otomatik kontrol kavramı H02 Otomatik kontrol kavramı ve devreler H03 Kontrol devrelerinde geri beslemenin önemi H04

Detaylı

ELEKTRİK GRUBU ELEKTRİK MAKİNELERİ EĞİTİM SETİ ELECTRICAL MACHINERY TRAINING SET

ELEKTRİK GRUBU ELEKTRİK MAKİNELERİ EĞİTİM SETİ ELECTRICAL MACHINERY TRAINING SET ELEKTRİK GRUBU ELEKTRİK MAKİNELERİ EĞİTİM SETİ ELECTRICAL MACHINERY TRAINING SET Elektrik Makineleri ve Kumanda Eğitim Seti; çok fonksiyonlu deney masası ve enerji üniteleri, elektrik motorları, motor

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR Step (Adım) Motorlar Elektrik enerjisini açısal dönme hareketine çeviren motorlardır. Elektrik motorlarının uygulama alanlarında sürekli hareketin (fırçalı

Detaylı

KM-M 26 OPSİYONEL MODÜL. Modüler Kumanda Eğitim Seti. Modüllerini seç Setini kendin oluştur MODELLER

KM-M 26 OPSİYONEL MODÜL. Modüler Kumanda Eğitim Seti. Modüllerini seç Setini kendin oluştur MODELLER KM-M MODELLER AC 24V veya 220V Tek Yönlü Çift Yönlü Modüler Kumanda Eğitim Seti Çarpılma riskine son AC 24V veya 220V seçeneği ile 26 OPSİYONEL MODÜL Modüllerini seç Setini kendin oluştur EMNİYET ÖN PLANDA

Detaylı

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 Volümetrik debimetre nedir?? Fark basınç ölçümü ile hava akış verimini kontrol etmenizi sağlayan, bakım gerektirmeyen, yenilikçi bir Pnömatik otomasyon kontrol sistemidir, bu

Detaylı

LOJİSTİK KAVRAMI VE KAPSAMI...

LOJİSTİK KAVRAMI VE KAPSAMI... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: LOJİSTİK KAVRAMI VE KAPSAMI... 1 1. LOJİSTİK KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ... 1 1.1. Lojistik Kavramı ve Tanımı... 1 1.2. Lojistiğin Gelişimini Hızlandıran Etkenler... 7 2. LOJİSTİĞİN

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Optik Sensörler Üzerine düşen ışığa bağlı olarak üstünden geçen akımı değiştiren elemanlara optik eleman denir. Optik transdüserler ışık miktarındaki değişmeleri elektriksel

Detaylı

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ Öğr.Gör. Mehmet TAŞTAN Celal Bayar Üniversitesi Kırkağaç M.Y.O 45700-Kırkağaç/Manisa Tel:0-236-5881828 mehmettastan@hotmail.com

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

32 SAAT 32 SAAT . EĞİTİM YILI ELEKTRİK TESİSATÇISI KURS PLANI BAŞLAMA TOPLAM SÜRE TARİHİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

32 SAAT 32 SAAT . EĞİTİM YILI ELEKTRİK TESİSATÇISI KURS PLANI BAŞLAMA TOPLAM SÜRE TARİHİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI KURSUN SÜRESİ... EĞİTİM YILI ELEKTRİK TESİSATÇISI KURS PLANI BAŞLAMA.. TOPLAM SÜRE TARİHİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ ELEKTRİK TESİSATÇISI 1256 SAAT BİTİŞ TARİHİ

Detaylı

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ALİAĞA MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ALİAĞA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 2013 / 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ 1. SINIF 1. YARIYIL 107 Matematik-I 3 0 3 3 Sayılar,olasılık ile ilgili temel esasları uygulamak, cebir çözümlerini yapmak, geometri

Detaylı

Profesyonel, verimli, yenilikçi sistemler...

Profesyonel, verimli, yenilikçi sistemler... ARKE Otomasyon Bil. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Atilla KARAÇAY Ramazan EKİN Proje & Yazılım 0.533 430 19 45 Üretim & Satış 0.533 223 13 46 atilla.karacay@arkeotomasyon.com ramazan.ekin@arkeotomasyon.com

Detaylı

OTOMASYON SİSTEMLERİ. Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu

OTOMASYON SİSTEMLERİ. Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu OTOMASYON SİSTEMLERİ Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu Temel Kavramlar ve Tanımlar Açık Çevrim Kontrol Sistemleri Kapalı Çevrim (Geri Beslemeli) Kontrol Sistemleri İleri Beslemeli Kontrol Sistemleri

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

Nedir? Teorik Pratik Örnekler. Endüstriyel Otomasyon

Nedir? Teorik Pratik Örnekler. Endüstriyel Otomasyon Nedir? Teorik Pratik Örnekler Endüstriyel Otomasyon Konular Endüstriyel Otomasyonun Tanımı Tarihçesi Teorik Otomasyonda Bilinmesi Gerekenler PLC (Programmable Logic Controller) Mikroişlemciler, PIC Gömülü

Detaylı

OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ

OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ ENDÜSTRİYE SENSÖR EĞİTİM SETİ STANDART DONANIM LİSTESİ M18 endüktif sensör M12 endüktif sensör reflektörden yansımalı optik sensör ve reflektörü cisimden yansımalı

Detaylı

niosis Elevator Box Üretim Tesisi: MİTHATPAŞA CD. ERKENT SİTESİ NO:128 KÜTAHYA Telefon : +90(274) 2168333 Gsm: +90(532) 5432634

niosis Elevator Box Üretim Tesisi: MİTHATPAŞA CD. ERKENT SİTESİ NO:128 KÜTAHYA Telefon : +90(274) 2168333 Gsm: +90(532) 5432634 niosis Elevator Box Hakkımızda 15 yıllık otomasyon teknolojileri tecrübesine sahip Niosis Pano Sistemleri, en basit uygulamalardan en karmaşık uygulamalara kadar, tüm otomasyon proje sistemlerini başarıyla

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi ) GÜÇ ELEKTRONİĞİ (0860120203-0860170113) VE ENERJİ Zorunlu Meslek i Seçmeli (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri ) 4 56 44 100 Kredisi 3+1 4 Bu derste; yarı iletken anahtarlama elemanları, doğrultucu ve kıyıcı

Detaylı

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı.

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı. 1 TEKNİK ÖZELLİKLER Giriş besleme voltajı Maks. güç harcaması Besleme koruması Motor gerilimi Motor çıkış akımı Motor kontrol şekli Motor koruması Encoder tipi Encoder çözünürlüğü Encoder voltajı Kumanda

Detaylı

5.48. KALİTE KONTROL OTOMASYONU

5.48. KALİTE KONTROL OTOMASYONU 5.48. KALİTE KONTROL OTOMASYONU Prof. Dr. Asaf VAROL avarol@firat.edu.tr Abdulkadir Şengür ksengur@firat.edu.tr Engin Avci enginavci@firat.edu.tr Özet Bu benzetim projesinde boyutlara bağlı olarak hatalı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 250V-5kV arası 25V luk adımlarla ayarlanabilir test gerilimi 5mA güçlü kısa devre akımı 10 T Ohm a kadar direnç ölçebilme Doğruluk-İzolasyon: 5 %

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı

Hazırlayan: Tunçer YILDIZ/ÜÇGE DRS Genel Müdür Yardımcısı

Hazırlayan: Tunçer YILDIZ/ÜÇGE DRS Genel Müdür Yardımcısı Yenilikçi Depo Raf Sistemleri ve Otomasyon İlişkisi Hazırlayan: Tunçer YILDIZ/ÜÇGE DRS Genel Müdür Yardımcısı 3 ayrı Organize Sanayi Bölgesindeki 5 fabrikasında, 80 bin metrekarelik kapalı alanda, yüksek

Detaylı

Ek bilgi Internet:.../cecx

Ek bilgi Internet:.../cecx Modüler PLC ler CECX İki ürün versiyonu: CoDeSys tabanlı modüler PLC CoDeSys ve SofMotion tabanlı motion PLC Kolay konfigürasyon Otomatik modül algılaması Network de PLC yi bulmak için arama fonksiyonu

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

SATIŞ DESTEK DOKÜMANI

SATIŞ DESTEK DOKÜMANI SATIŞ DESTEK DOKÜMANI ML-136X / ML-136X.SCI MAXLOGİC AKILLI ADRESLİ SİSTEM 2/1 I/O MODÜLÜ (2 GİRİŞ / 1 ÇIKIŞ) / KISA DEVRE İZOLATÖRLÜ MAXLOGİC AKILLI ADRESLİ SİSTEM 4/2 I/O MODÜLÜ (4 GİRİŞ / 2 ÇIKIŞ) /

Detaylı

Elektronik Kontrol Paneli

Elektronik Kontrol Paneli Elektronik Kontrol Paneli L-ION-EF21 Mikrokontrolör esaslı dijital teknoloji Gelişmiş kullanıcı arabirimi 2x16 Dijital LCD gösterge Kullanışlı Türkçe menü yapısı Parametre ayarları ile çok çeşitli sistemlere

Detaylı

G E N E L K A T A L O G w w w. s p t. t c 1

G E N E L K A T A L O G w w w. s p t. t c 1 G E N E L K A T A L O G www.spt.tc 1 İNDEX KATLI FIRIN RESİN HATTI 4 TEK KULE DİKEY KURUTMA FIRINI 6 ÇİFT KULE DİKEY KATALİZE FIRINI 7 BEKLETME ÜNİTESİ 10 PLAKA ÇEVİRİCİ 11 OTOMATİK SPREYLEME ÜNİTESİ 11

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler AKTÜATÖRLER Bir sitemi kontrol için, elektriksel, termal yada hidrolik, pnömatik gibi mekanik büyüklükleri harekete dönüştüren elemanlardır. Elektromekanik aktüatörler, Hidromekanik aktüatörler ve pnömatik

Detaylı

Security Geçiş Sistemleri. Döner Kapılar. Hastane Kapıları. 90 Derece. Kayar Kapılar. Kapılar METAXDOOR MS30. Otomatik Yana Açılır

Security Geçiş Sistemleri. Döner Kapılar. Hastane Kapıları. 90 Derece. Kayar Kapılar. Kapılar METAXDOOR MS30. Otomatik Yana Açılır Döner Kapılar Kayar Kapılar Hastane Kapıları 90 Derece Kapılar Security Geçiş Sistemleri METAXDOOR MS30 Otomatik Yana Açılır Kayar Kapılar METAXDOOR MS30 Otomatİk Kayar Kapılar MS30/SLD Otomatik Kayar

Detaylı

Profesyonel, verimli, yenilikçi çözümler...

Profesyonel, verimli, yenilikçi çözümler... www.mekatromuhendislik.com.tr Profesyonel, verimli, yenilikçi çözümler... www.mekatromuhendislik.com.tr çözüm üretiyoruz... Hakkımızda 2012 yılında endüstriyel otomasyon sektöründe yenilikçi ve kaliteli

Detaylı

OTOMASYON SİSTEMLERİ DERS NOTLARI. Yrd.Doç.Dr. Birol ARİFOĞLU Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER

OTOMASYON SİSTEMLERİ DERS NOTLARI. Yrd.Doç.Dr. Birol ARİFOĞLU Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER OTOMASYON SİSTEMLERİ DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr. Birol ARİFOĞLU Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER 2014 Endüstriyel Otomasyon Bir üretim sisteminin istenilen biçimde gerekli işlemlerin insan müdahalesine gerek olmadan

Detaylı

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları Yumuşak Yolvericiler Vektör kontrollü AKdem dijital yumuşak yol vericisi, 6-tristör kontrollü olup, 3 fazlı sincap kafesli motorlarda yumuşak kalkış ve duruş prosesleri için tasarlanmıştır. Vektör kontrol,

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Transdüser ve Sensör Kavramı Fiziksel ortam değişikliklerini (ısı, ışık, basınç, ses, vb.) algılayan elemanlara sensör, algıladığı bilgiyi elektrik enerjisine çeviren elemanlara

Detaylı

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi Sistemi tartım sistemleri birçok yapının birbirine entegre edilmesiyle oluşur. kalite kriteri sistemleri direkt olarak etkilemektedir. Bu parçaların çoğunun direkt üretimini gerçekleştirebiirnek kurulacak

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

5.39. MALZEME SAYIMI VE AMBALAJI PROJESİ OTOMASYONU

5.39. MALZEME SAYIMI VE AMBALAJI PROJESİ OTOMASYONU 5.39. MALZEME SAYIMI VE AMBALAJI PROJESİ OTOMASYONU Giriş: Prof. Dr. Asaf VAROL avarol@firat.edu.tr Globalleşen dünyada insan ihtiyaçlarını hızlı ve kolay bir şekilde karşılayabilmek için seri üretime

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Proje Adı Proje No

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Proje Adı Proje No YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ Proje Adı Proje No Işık İzleyen Araba Projesi Proje No 2 Proje Raporu Adı, Soyadı, Öğrenci

Detaylı

OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI

OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI Otomasyon Nedir? Otomasyon u kısaca, bir işin insan ile makine arasında paylaşılması şeklinde tanımlayabiliriz. Bir otomasyon sisteminde toplam işin paylaşım yüzdesi

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

Panorama. Yumuşak yolvericiler Tüm seri

Panorama. Yumuşak yolvericiler Tüm seri Panorama Yumuşak yolvericiler Tüm seri Neden yumuşak yolverici? Mekanik ve elektriksel problemler için ideal çözüm Endüstride fan, kırıcı, pompa, konveyör, mikser gibi bir çok uygulamanın kalbi olan AC

Detaylı

Mikrotek A.Ş. kendi üretimi olan DC motor sürücü panoları ile haddehane sektöründe PLC ve bilgisayar destekli otomasyon çözümleri üretmektedir.

Mikrotek A.Ş. kendi üretimi olan DC motor sürücü panoları ile haddehane sektöründe PLC ve bilgisayar destekli otomasyon çözümleri üretmektedir. Mikrotek Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2827 sokak No:28/3 1.Sanayi Sitesi 35110 İ Z M İR TÜRKİYE Tel:90-232-458 92 73 Fax:90-232-433 74 78 E-mail:info@mikrotek.com Internet:www.mikrotek.com GİRİŞ Mikrotek

Detaylı

01 SERİSİ OTOMATİK KAYAR KAPILAR ÇOK YÖNLÜ KAPI ÇÖZÜMLERİ

01 SERİSİ OTOMATİK KAYAR KAPILAR ÇOK YÖNLÜ KAPI ÇÖZÜMLERİ 01 SERİSİ OTOMATİK KAYAR KAPILAR ÇOK YÖNLÜ KAPI ÇÖZÜMLERİ EL / AL ÇOK YÜKSEK VE AĞIR KAPILAR İÇİN ZİNCİRLİ MEKANİZMA Standart boyutların üzerindeki kapılarınız için mükemmel bir çözüm. Yeni nesil zincirli

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

Otomasyon Sistemleri Eğitiminde Animasyon Tabanlı Uygulamaların Yeri ve Önemi. Murat AYAZ*, Koray ERHAN**, Engin ÖZDEMİR**

Otomasyon Sistemleri Eğitiminde Animasyon Tabanlı Uygulamaların Yeri ve Önemi. Murat AYAZ*, Koray ERHAN**, Engin ÖZDEMİR** Otomasyon Sistemleri Eğitiminde Animasyon Tabanlı Uygulamaların Yeri ve Önemi Murat AYAZ*, Koray ERHAN**, Engin ÖZDEMİR** *Elektrik Eğitimi, Teknik Eğitim Fak., Kocaeli Üniversitesi 41380 Kocaeli **Enerji

Detaylı

SRV2 +2 FONKSİYON. Servo Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin

SRV2 +2 FONKSİYON. Servo Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin SRV2 Servo Motor Eğitim Seti Tamamen mekatronik özel tasarım Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin %100 kendi imalatımız +2 FONKSİYON Pnömatik 2.eksen Vakumlu Parça Tutma Eğitim Seti

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL İçerik Algılama Teknolojisi Algılama Mekanizması Uygun Sensör SENSÖR SİSTEMİ Ölçme ve Kontrol Sistemi Transdüser ve Sensör Kavramı Günlük hayatımızda ısı, ışık, basınç

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİKFAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİKFAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİKFAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI KONTROL KUMANDA ELEMANLARI DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje Proje Raporu Hakan Altuntaş 11066137 16.01.2013 İstanbul

Detaylı

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir.

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir. 7.1.4 Paket Şalter İle Bu devredeki DG düşük gerilim rölesi düşük gerilime karşı koruma yapar. Yani şebeke gerilimi kesilir ve tekrar gelirse motorun çalışmasına engel olur. 7.2 SIRALI KONTROL Sıralı kontrol,

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

ELEKTRO-ELEKTRONIK PRANJIC - En üst düzeyde verimlilik. Sistemli otomasyon ve hidrolik çözümleri

ELEKTRO-ELEKTRONIK PRANJIC - En üst düzeyde verimlilik. Sistemli otomasyon ve hidrolik çözümleri ELEKTRO-ELEKTRONIK PRANJIC - En üst düzeyde verimlilik Sistemli otomasyon ve hidrolik çözümleri Otomasyon Hidrolik ve Madencilik Tekniği Veri transferi ve İletişim Yazılım ve Görüntüleme Özel Makine Yapımı

Detaylı

Elektronik Termostat TE-1

Elektronik Termostat TE-1 Delivery address:mackenrodtstraße 14, Postal address: JUMO Adres: Instrument Co. Baraj Ltd. Yolu Cad. JUMO Ataşehir Process M Yanyol, Control, Inc. Veri Sayfası 6.551 Sayfa 1/5 Elektronik Termostat -1

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

niosis Elevator Box Üretim Tesisi: MİTHATPAŞA CD. ERKENT SİTESİ NO:128 KÜTAHYA Telefon : +90(274) 2168333 Gsm: +90(532) 5432634

niosis Elevator Box Üretim Tesisi: MİTHATPAŞA CD. ERKENT SİTESİ NO:128 KÜTAHYA Telefon : +90(274) 2168333 Gsm: +90(532) 5432634 niosis Elevator Box Hakkımızda Niosis Pano Sistemleri 15 yıllık sektör tecrübesine sahip firmamız, en basit uygulamalardan en karmaşık uygulamalara kadar tüm proje işleri, asansör kumanda sistemleri tasarımı,

Detaylı

FP52 PROXIMITY KART OKUYUCUSU KULLANIM KILAVUZU

FP52 PROXIMITY KART OKUYUCUSU KULLANIM KILAVUZU FP52 PROXIMITY KART OKUYUCUSU KULLANIM KILAVUZU FP52 kart okuyucusunu; Mody serisi dış kapı buton modülleri ile birlikte kullanılır. Fp52 ile iki farklı röle çıkışı vardır.500 kullanıcıya kadar tanımlanabilir.

Detaylı

MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI

MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI Mekatronik Sistemler Mekatronik; işlem ve ürünlerin tasarımında makine mühendisliği, elektronik kontrol ve yazılım

Detaylı

DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ

DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ Mehmet Yavuz ALKAN yavuz.alkan@absalarm.com.tr ABS Alarm ve Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. 1203 / 11 Sokak No:3 Ömer Atlı Đş Merkezi Kat:5-505 Yenişehir ĐZMĐR

Detaylı

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. Viero Araç Sayım Sistemi Viero Araç Sayım Sistemi, görüntü tabanlı

Detaylı

ED12-REGÜLATÖRLER 2013

ED12-REGÜLATÖRLER 2013 ED12-REGÜLATÖRLER 2013 Regülatörler Şebeke gerilimindeki yükselme düşme gibi dengesizlikleri önleyip gerilim regülasyonu yapan elektriksel cihazlara regülatör denir. Regülatörler elektrik enerjisini içerisindeki

Detaylı

EĞĐTĐM AMAÇLI PLC KONTROLLU BĐR ASANSÖR MODELĐ TASARIMI. Özgür Cemal Özerdem * Nedim Perihanoğlu ÖZET

EĞĐTĐM AMAÇLI PLC KONTROLLU BĐR ASANSÖR MODELĐ TASARIMI. Özgür Cemal Özerdem * Nedim Perihanoğlu ÖZET EĞĐTĐM AMAÇLI PLC KONTROLLU BĐR ASANSÖR MODELĐ TASARIMI Özgür Cemal Özerdem * Nedim Perihanoğlu oozerdem@neu.edu.tr perihanoglu@gmail.com * Yakın Doğu Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü

Detaylı

PLC İLE ÜRÜN KALİTE KONTROLÜ

PLC İLE ÜRÜN KALİTE KONTROLÜ T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü PLC İLE ÜRÜN KALİTE KONTROLÜ Onur KAYA İbrahim Akın GÜÇLÜ Danışman Doç. Dr. H. İbrahim OKUMUŞ Ocak 2014

Detaylı

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Enerjisi,Doğalgaz,Biyogaz vs.) Mekatroniğin uygulama alanları Temel Mekanik

Detaylı

5.23. SERA HAVALANDIRMA VE IŞIKLANDIRMA OTOMASYONU

5.23. SERA HAVALANDIRMA VE IŞIKLANDIRMA OTOMASYONU 5.23. SERA HAVALANDIRMA VE IŞIKLANDIRMA OTOMASYONU Prof. Dr. Asaf VAROL avarol@firat.edu.tr GİRİŞ: Teknolojinin büyük bir hızla ilerlediği günümüzde arz-talep ilişkilerinin artması, daha hızlı çalışmayı

Detaylı

5.55. SERAMİKLERE SIR ATMA VE KURUTMA OTOMASYONU

5.55. SERAMİKLERE SIR ATMA VE KURUTMA OTOMASYONU 5.55. SERAMİKLERE SIR ATMA VE KURUTMA OTOMASYONU Prof. Dr. Asaf Varol avarol@firat.edu.tr Abdulkadir Şengür ksengur@firat.edu.tr Engin Avcı enginavci@firat.edu.tr Özet Bu benzetim projesinde seramiklere

Detaylı

PLC KONTROLLÜ FINDIK BOY AYIRMA VE PAKETLEME

PLC KONTROLLÜ FINDIK BOY AYIRMA VE PAKETLEME T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü PLC KONTROLLÜ FINDIK BOY AYIRMA VE PAKETLEME Adı Soyadı 210275 Mehmet EKİNCİ 210238 Mustafa ATİLA DANIŞMAN

Detaylı

instabus Aydınlatma Otomasyonu Türker ÖZTÜRK Fizik Y. Mühendisi Teknik Müdür

instabus Aydınlatma Otomasyonu Türker ÖZTÜRK Fizik Y. Mühendisi Teknik Müdür instabus Aydınlatma Otomasyonu Türker ÖZTÜRK Fizik Y. Mühendisi Teknik Müdür EIBA European Installation Bus Association Avrupa Tesisat Veri Yolu Birliği 163 üye üretici firma 15910 çözüm ortağı 4500 den

Detaylı

Smile HERŞEY KONTROL ALTINDA. Hepsi bir arada ısıtma kontrolörü

Smile HERŞEY KONTROL ALTINDA. Hepsi bir arada ısıtma kontrolörü Smile HERŞEY KONTROL ALTINDA Hepsi bir arada ısıtma kontrolörü Hepsi bir arada ısıtma kontrolörü Smile kontrolörler, güneş enerjisi, Özellikler katı yakıt, doğalgaz ve fuel-oil kazanları, n Birden fazla

Detaylı

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 12. Motor Kontrolü Motorlar, elektrik enerjisini hareket enerjisine çeviren elektromekanik sistemlerdir. Motorlar temel olarak 2 kısımdan oluşur: Stator: Hareketsiz dış gövde kısmı Rotor: Stator içerisinde

Detaylı

RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda

RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda RTX 6A-BX RF Uzaktan Kumanda delab Deniz Elektronik Laboratuvarı Tel:0216-348 65 21 Yüksek performanslı 6 kanal RF kontrol alıcı verici seti. Çalışma frekansı UHF 434.9 MHz. Endüstriyel çalışmalara uyumlu.açık

Detaylı

Sıcaklık Nasıl Ölçülür?

Sıcaklık Nasıl Ölçülür? Sıcaklık Nasıl Ölçülür? En basit ve en çok kullanılan özellik ısıl genleşmedir. Cam termometredeki sıvıda olduğu gibi. Elektriksel dönüşüm için algılamanın farklı metotları kullanılır. Bunlar : rezistif

Detaylı

Makine kontrolünde yeni strateji

Makine kontrolünde yeni strateji Makine kontrolünde yeni strateji CJ1-SERİSİ akıllı, sorunsuz ve bölümlere ayrılabilir Advanced Industrial Automation Makina üretim endüstrisinde rekabet edebilmek için, esnek, verimli ve hızlı olmalısınız.

Detaylı

5.22. OTOMATİK SU ÇEKME VE TAŞIMA SİSTEMİ

5.22. OTOMATİK SU ÇEKME VE TAŞIMA SİSTEMİ 5.22. OTOMATİK SU ÇEKME VE TAŞIMA SİSTEMİ Prof. Dr. Asaf Varol avarol@firat.edu.tr GİRİŞ Bu projede sıvı maddelerin, bulunduğu yerlerden çıkartılıp taşınması otomasyonu yapılmaktadır. Projenin adı her

Detaylı

Automatic Entrance & Acccess System CS1000. Otomatik Kayar Kapı

Automatic Entrance & Acccess System CS1000. Otomatik Kayar Kapı TM Automatic Entrance & Acccess System CS1000 Otomatik Kayar Kapı TM Automatic Entrance & Acccess System MODEL Kapasite Manuel Açma Gücü (Enerji olmadığı durumlarda) Operasyon Sıklığı Aktarma Kasnak -

Detaylı

STP1 +2 FONKSİYON. Step Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin

STP1 +2 FONKSİYON. Step Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin STP1 Step Motor Eğitim Seti Tamamen mekatronik özel tasarım %100 kendi imalatımız Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin +2 FONKSİYON Konum göstrge cetveli 24V PLC kontrollü lazer pointer

Detaylı

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu Bu kılavuzun amacı bir motoru çalıştırmak üzere bir sürücünün kurulması için gerekli temel bilgileri sunmaktır. Lütfen www.controltechniques.com/userguides veya www.leroy-somer.com/manuals adresinden indirebileceğiniz

Detaylı