ÜÇ BİLEŞENLİ REAKSİYON SİSTEMLERİ İÇEREN REAKTİF DİSTİLASYON KOLONU VE REAKTÖR/DİSTİLASYON KOLONU PROSESLERİNİN NİCELİKSEL KARŞILAŞTIRMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜÇ BİLEŞENLİ REAKSİYON SİSTEMLERİ İÇEREN REAKTİF DİSTİLASYON KOLONU VE REAKTÖR/DİSTİLASYON KOLONU PROSESLERİNİN NİCELİKSEL KARŞILAŞTIRMASI"

Transkript

1 ÜÇ BİLEŞENLİ REAKSİYON SİSTEMLERİ İÇEREN REAKTİF DİSTİLASYON KOLONU VE REAKTÖR/DİSTİLASYON KOLONU PROSESLERİNİN NİCELİKSEL KARŞILAŞTIRMASI Denizhan YILMAZ, Saliha YILMAZ, Eda HOŞGÖR, Devrim B. KAYMAK * * İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Maslak, İstanbul, 34469, Özet Bu çalışmada, iki reaktan ve bir üründen oluşan A+B C tipi reaksiyon sistemleri içeren iki farklı prosesin yatışkın hal tasarımları karşılaştırılmaktadır. Reaktif distilasyon kolonu ve klasik reaktör/distilasyon kolonu proseslerinin niceliksel karşılaştırmasının yapılabilmesi amacıyla her iki proses de toplam yıllık maliyet açısından optimize edilmiştir. Prosesler üzerindeki etkisi incelenen parametreler sırasıyla relatif uçuculuk ve kimyasal denge sabitidir. Sonuçlar, B ve C bileşenleri arasındaki relatif uçuculuk değeri azaldıkça reaktif distilasyon kolonunun, klasik çok üniteli prosese göre artan bir ekonomik üstünlük sağladığını göstermektedir. Buna karşılık, kimyasal denge sabitinin aldığı değer düştükçe reaktif distilasyon kolonunun klasik çok üniteli prosese göre ekonomik avantajını kaybettiği görülmektedir. Giriş Anahtar Kelimeler: Reaktif distilasyon, Proses Tasarım, Toplam Yıllık Maliyet Giderek önem kazanan çevresel ve ekonomik kaygılar, reaksiyon ve ayırma işlemlerini tek ünitede birleştiren reaktif distilasyon kolonlarının kullanımına olan ilgiyi de beraberinde getirmektedir [1]. Bu prosesin en yaygın kullanım alanı, iki reaktan-iki ürün ve iki reaktan-bir ürün içeren ekzotermik reaksiyon sistemleridir. İki reaktan-iki ürün içeren reaksiyon sistemlerinin incelendiği çalışmalarında, Kaymak ve çalışma arkadaşları gereken şartların sağlandığı durumlarda reaktif distilasyon kolonlarının klasik çok üniteli proseslere göre önemli ekonomik avantajlar sağlandığını niceliksel olarak göstermişlerdir [2]. Fakat literatürde iki reaktan-bir ürün içeren reaksiyon sistemleri için reaktif distilasyon kolonları ile çok üniteli proseslerin niceliksel karşılaştırmasının yapıldığı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, iki reaktan-bir ürün içeren bir reaksiyon sistemi için bu iki prosesin yatışkın hal tasarımlarının niceliksel olarak karşılaştırılmasıdır. Ayrıca varsayımsal bir reaksiyon sistemi kullanılarak, kimyasal denge sabiti (K EQ ) ve relatif uçuculuk (α ij ) gibi parametrelerin etkilerinin araştırılması da amaçlanmıştır. Çalışılan Prosesler Kinetik ve Faz Denge Parametreleri Bu çalışmada incelenen reaksiyon sistemi A+B C şeklinde gerçekleşen tersinir, ekzotermik bir sıvı faz reaksiyondur. Kullanılan kinetik ve buhar-sıvı denge parametreleri, Luyben'in tasarım değişkenlerinin reaktif distilasyon kolonlarının tasarımı üzerindeki etkilerini incelediği çalışmasından alınmıştır ve Tablo 1 de verilmektedir [3]. Temel alınan durumda, 366 K deki kimyasal denge sabiti 20 olarak alınmıştır. Ayrıca, birbirini takip eden maddeler arasındaki bağıl uçuculuklar sıcaklıktan bağımsız olarak 2 değerini almaktadır ve ilişkileri aşağıdaki gibidir. α A > α B > α C (1)

2 Proses Konfigürasyonları Karşılaştırmaları yapılan iki prosesin akım diyagramları Şekil 1 de verilmektedir. Bu tasarımlarda amaç, kolonların alt akımlarından istenilen üretim hızı (12.6 mol/s) ve ürün saflığıyla (%98) ürün bileşen olan C nin eldesini sağlamaktır. Tablo 1. Temel Durum için Kinetik ve Faz Parametreleri Parametre Değer Aktivasyon Enerjisi (cal mol -1 ) İleri Geri Spesifik Reaksiyon Hızı (366 K) (kmol s -1 1 İleri Geri Reaksiyon Isısı (cal mol -1 ) Buharlaşma Isısı (cal mol -1 ) 6944 Moleküler Ağırlıklar A/B/C (g mol -1 ) 50/50/100 Buhar Basıncı Sabitleri A A vp = 12,34 B vp = 3862 B A vp = 11,65 B vp = 3862 C A vp = 10,96 B vp = 3862 Prosesler için optimum tasarım sonuçlarını elde etmek için bazı kabuller yardımıyla tasarım değişkenleri tanımlanmıştır. Çok üniteli sistemde reaktör için izotermal olduğu, kolon için ise besleme akımı ve riflaksında doymuş sıvı bulunduğu, eşit molal taşmalı, tam kondenser, kısmi reboyler ve teorik raf sayısına sahip olduğu kabulleri yapılmıştır. Bu sayede, tasarım değişkenleri reaktördeki molar hacim (V R ), reaktördeki B bileşeni miktarı (z B ) ve reaktör sıcaklığı (T R ) olmak üzere üç boyutlu hale indirgenmiştir. Şekil 1. Proses Akım Diyagramları Reaktif distilasyon sisteminde, reaksiyon ürünü olan C, A ve B reaktanlarından daha ağır bir bileşen olduğu için çok üniteli sistemde olduğu gibi taban akımdan alınmaktadır. Bundan dolayı kolon zenginleştirme kısmına ve distilat akımına sahip değildir. Yüksek orandaki reaksiyona girmemiş A ve B bileşeni riflaks akımıyla sisteme geri dönmektedir. Kolon sıyırma ve reaktif bölge olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Hafif reaktan A reaktif bölgenin en altından beslenirken, ağır reaktan B reaktif bölgenin en üstünden beslenir. Sıyırma bölgesinde sıvı ve buhar hızları sabittir ve sistemin eşit molal akışa sahip olduğu kabulü yapılmaktadır. Reaksiyon, iki mol reaktandan bir mol ürün eldesi şeklinde gerçekleştiği için reaksiyon bölgesi içerisinde

3 molar sıvı akış hızlarında azalma meydana gelmektedir. Bundan dolayı eşit molar kabulü yapılamamaktadır. Reaktif raflardaki sıvı miktarı 1000 mol olarak kabul edilmiştir. Reaktif distilasyon sistemi için operasyon basıncı P, reaktif raf sayısı N RX ve sıyırma raf sayısı N S olmak üzere üç optimizasyon değişkeni vardır. Bu üç optimizasyon değişkeni Toplam Yıllık Maliyet (TYM) açısından optimize edilerek optimum yatışkın hal tasarımları bulunur. Yatışkın hal tasarımlarını bulmak için durulma yöntemi kullanılır. Durulma yönteminde, yatışkın olmayan durum için tahmini başlangıç şartları kullanılarak, denge kademesi model eşitlikleri, yatışkın hal çözümleri bulunana kadar sayısal olarak integre edilir. Bunun sonucunda, yatışkın hal şartlarındaki her türlü buhar ve sıvı debileriyle birlikte kolon içindeki bileşen ve sıcaklık profilleri de elde edilmiş olur. Amaç fonksiyonu olan Toplam Yıllık Maliyet (TYM), anaparanın üç yıl içerisinde geri dönüşümü mümkün olacağı varsayımı yapılarak enerji ve yatırım maliyetlerinin toplamı olarak hesaplanır. TYM = Enerji Maliyetleri + Yatırım Maliyetleri / β (2) Tartışma ve Bulgular Tasarım Değişkenlerinin Etkisi Şekil 2 de çok üniteli sistem için tasarım değişkenlerinin etkisi görülmektedir. Grafiğin sağ tarafında reaktör sıcaklığının değişimine karşı maliyet verileri için değişim incelenmiştir. Reaktör sıcaklığının artmasıyla spesifik reaksiyon hızları artacağından ürün dönüşümü için gerekli molar hacim (V R ) ihtiyacı azalmaktadır ve dolayısıyla reaktör maliyeti düşmektedir. Diğer yandan ekzotermik reaksiyonlar için sıcaklığın artmasıyla kimyasal denge sabiti (K EQ ) 366 azalacağından reaktör verimi azalır. Bunun sonucunda, reaktör çıkış akımında reaktanların bileşen miktarı artacağından istenilen ürün sağlığına ulaşmak için saflaştırmada gereken enerji miktarı artmaktadır. Grafiğin sol tarafında ise optimum reaktör sıcaklığı olan 377 K de reaktördeki B bileşeni miktarı (z B ) ve reaktör molar hacminin (V R ) maliyet sonuçları üzerine etkisi incelenmiştir. Reaktör molar hacminin artmasıyla yatırım maliyeti artarken istenilen ürün dönüşümünü elde etmek için gereken enerji maliyeti azalmaktadır. Sonuç olarak, artan yatırım ve azalan enerji maliyetlerinin bir araya gelmesi sonucunda Toplam Yıllık Maliyetin (TYM) minimum olduğu optimum tasarım elde edilmiştir. Şekil 2. Tasarım Değişkenlerinin Çok Üniteli Sistem için Etkisi

4 Tasarım değişkenlerinin reaktif distilasyon sistemine etkisi ise Şekil 3 te verilmektedir. Grafiğin sol tarafında reaktif raf sayısı 4 te sabit tutularak sıyırma raflarının ve çalışma basıncının etkisi gösterilmektedir. Sıyırma raf sayısındaki artış yatırım maliyetini arttırırken, enerji maliyetini benzer bir oranla azaltmaktadır. Bu artma ve azalma TYM açısından optimum sıyırma rafı sayısını verir. Grafiğin sağ tarafında ise sıyırma rafı sayısı 13 te sabit tutularak reaktif raf sayısı ve operasyon basıncının etkisi incelenmiştir. Reaktif raf sayısının artması enerji ve yatırım maliyetini arttırmaktadır. Kolon basıncının artması ise reaktif bölge içerisinde sıcaklık artışına sebep olur. Bu sıcaklık artışı reaksiyon ekzotermik olduğu için kimyasal denge sabitini azaltır ve bunun sonuncunda istenilen ürün saflığına ulaşmak için sisteme beslenen buhar ihtiyacı artar. Düşük kolon basınçlarında ise düşük sıcaklıklar sonucu reaksiyon hızları azalır. Reaksiyon hızlarının azalması sonucu reaksiyon verimi düştüğü için istenilen ürün saflığına ulaşmak için beslenen buhar debisinde artış meydana gelir ve enerji maliyeti artar. Sonuç olarak, kolonun optimum çalışma basıncı 7 bar olarak bulunmuştur. Şekil 3. Tasarım Değişkenlerinin Reaktif Distilasyon Kolonu için Etkisi Bağıl Uçuculuğun Etkisi Reaktanlar arası bağıl uçuculuk değeri 2 de sabit tutularak, ürün C ile reaktan B arasındaki bağıl uçuculuk değeri 1,5 ile 3 arasında değiştirildi. Bağıl uçuculuk değerleri değiştirilirken, kimyasal denge sabiti (K EQ ) de sabit tutuldu. Tablo 2 de, çalışılan üç farklı bağıl uçuculuk (α BC ) değeri için her iki prosesin temel tasarım parametrelerinin aldığı optimum değerler verilmektedir. Reaktan B ve ürün C bileşenlerinin uçuculuklarının birbirine yaklaşması kimyasal denge sabitini düşürür. Kimyasal denge sabitinin (KEQ)366 düşmesi sonucu istenilen ürün dönüşümüne ulaşmak için reaksiyon hacimlerinde artış meydana gelmektedir. Bunun yanında, reaksiyon, ekzotermik bir reaksiyon olmasından dolayı kimyasal denge sabitindeki düşmenin oluşturduğu etkiyi azaltmak için çok üniteli sistemde reaktör sıcaklığı düşerken RD için ise operasyon basıncı düşer. Ayrıca bileşenlerinin uçuculuklarının birbirlerine yakın olmaları ayırma için daha fazla raf ve enerji ihtiyacını doğurur. Şekil 4 te her iki proses için bağıl uçuculuğa bağlı olarak Toplam Yıllık Maliyet değişimleri verilmektedir. Reaktif distilasyon kolununun optimum yatışkın hal tasarımları, çalışılan tüm bağıl uçuculuk değerleri için çok üniteli sisteme kıyasla Toplam Yıllık Maliyet açısından daha düşük değerlere sahiptir. Bunun yanı sıra, B ve C bileşenleri arasındaki bağıl uçuculuk değeri azaldıkça reaktif distilasyon kolonunun reaktör/kolon prosesine göre giderek artan bir ekonomik avantaj sağladığı görülmektedir.

5 Tablo 2. Relatif Uçuculuğun Etkisi α BC α BC Reaktör/Kolon Reaktif Kolon T R (K) N S V R (kmol) N RX z B P (bar) N T V S (mol) V S (mol) Şekil 4. α BC değişimleri için TYM karşılaştırılması Kimyasal Denge Sabitinin Etkisi Kimyasal denge sabitindeki değişimlerin bu iki prosesin optimum tasarım parametreleri üzerindeki etkisi Tablo 3 te verilmektedir. Denge sabitindeki değişimin incelendiği durumda, bileşenler arası uçuculuk değerleri sabit (2) olarak alınmıştır. Bilindiği gibi kimyasal denge sabitinin (K EQ ) 366 büyüklüğü o reaksiyonun dengeye varmadan önce ne kadar ilerleyebileceğinin göstergesidir. Çok üniteli sistemde kimyasal denge sabitinin artması optimum reaktör sıcaklığının artmasına neden olur. Daha yüksek sıcaklıkta gerçekleşen bir reaksiyon için spesifik reaksiyon hızları artacağından gerekli reaktör molar hacim miktarı (V R ) azalır. Kimyasal denge sabitinin azalması durumunda ise ekzotermik olan reaksiyonun ileri yönde gerçekleşmesini sağlanması için optimum reaktör sıcaklığı azalır. Reaktör sıcaklığının azalması spesifik reaksiyon hızlarını azaltır ve bunun sonucunda reaktör çıkış akımında reaktanların bileşim miktarları artar. Dolayısıyla istenilen ürün saflığına ulaşmak için saflaştırma aşamasında gereken enerji ihtiyacı da artar. RD için ise kimyasal denge sabitinin artması sonucu optimum kolon basıncı artmaktadır. Kolon basıncının artması spesifik reaksiyon hızlarını arttırır ve bunun sonucunda istenilen dönüşüme elde etmek için gerekli raf sayısı azalır. Sıyırma raf sayısında ise istenilen ürün saflığı ve bağıl uçuculuklar sabit olduğu için bir değişim görülmez. Tablo 3. Kimyasal Denge Sabitinin Etkisi (K EQ ) (K EQ ) Reaktör/Kolon Reaktif Kolon T R (K) N S V R (kmol) N RX z B P (bar) V S (mol) V S (mol)

6 Şekil 5 te görüldüğü gibi, her iki proses için de düşük kimyasal sabitlerinde (K EQ ) 366, enerji ve yatırım maliyetlerinin artması sonucu Toplam Yıllık Maliyet (TYM) açısından artış meydana gelmektedir. Fakat, kimyasal denge sabitinin (K EQ ) 366 azalmasıyla reaktif distilasyon kolonunun maliyetindeki artışın daha hızlı olması nedeniyle, reaktif kolonun klasik çok üniteli prosese göre ekonomik avantajını kaybettiği görülmektedir. Bu sonuçlar, kimyasal denge sabitinin üçlü sistemler üzerindeki etkisinin dörtlü sistemlere göre oldukça farklı olduğunu göstermektedir [4]. Sonuç Şekil 5. (K EQ ) 366 değişimleri için TYM karşılaştırılması Bu çalışmada, iki reaktan-bir ürün içeren üçlü sistemler için reaktif distilasyon kolonu ile reaktör/distilasyon kolonu proseslerinin optimum tasarımları niceliksel olarak karşılaştırılmıştır. İlk olarak, kimyasal denge sabiti (K EQ ) 366 sabit tutularak, α BC değeri belirli bir aralıkta değiştirilmiş ve bağıl uçuculuğun tasarımlara etkisi incelenmiştir. Çalışılan tüm bağıl uçuculuk değerleri için reaktif distilasyon kolunu, çok üniteli sisteme göre Toplam Yıllık Maliyet açısından daha düşük değerlere sahiptir. İkinci aşamada ise bileşenlerin bağıl uçuculukları (α ij ) sabit tutlarak, (K EQ ) 366 değeri belirli bir aralıkta değiştirilmiş ve bu parametrenin tasarımlara etkisi incelenmiştir. Kimyasal denge sabitinin (K EQ ) 366 azalmasının, her iki prosesin toplam yıllık maliyetini de arttırdığı görülmüştür. Fakat reaktif distilasyon kolonun toplam yıllık maliyeti, klasik çok üniteli sisteme kıyasla daha hızlı arttığından, düşük kimyasal denge sabitli reaksiyonlar için klasik çok üniteli reaktör/kolon sisteminin reaktif distilasyon kolonlarına göre daha ekonomik olduğu görülmektedir. Bu sonuç, kimyasal denge sabitinin üç bileşenli sistemlere etkisinin dört bileşenli sistemlere olan etkisinden farklı olduğunu ortaya koymaktadır. Teşekkür Bu çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 108M504 nolu proje kapsamında desteklenmektedir. Kaynakça 1. Taylor, R., Krishna, R.,"Modelling reactive distillation", Chem. Eng. Sci., 55,5183, Kaymak,D.B.,Luyben,W.L.,Smith IV,O.J.," Effect of Relative Volatility on the Quantitative Comparison of Reactive Distillation and Conventional Multi-unit Systems", Ind. Eng. Chem. Res., 43, , Luyben,W.L.," Effect of Kinetic and Design Parameters on Ternary Reactive Distillation Columns" Ind. Eng. Chem. Res., 46,6944, Kaymak,D.B.,Luyben,W.L., Quantitive comparison of reactive distillation with conventional multi-unit reactor/column:/recycle systems for different chemical equilibrium constants, Ind. Eng. Chem. Res., 43, ,2004

KÜMEN ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ BİR DAMITMA KOLONUNUN BENZETİMİ

KÜMEN ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ BİR DAMITMA KOLONUNUN BENZETİMİ KÜMEN ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ BİR DAMITMA KOLONUNUN BENZETİMİ Damla Gül a,*, Abdulwahab GIWA a, Süleyman KARACAN a a,* Ankara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Dögol

Detaylı

KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ

KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ Ek 2 ULUSAL ÖĞRENCİ TASARIM YARIŞMASI PROBLEM TANIMI KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ 1. Giriş Türk kömür rezervlerinden metanol üretimi Kömürden metanol üretimi,

Detaylı

ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ

ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ Levent Taştimur a, Abdulwahab Giwa b, Süleyman Karacan b,* a Ankara Patent Bürosu Limited

Detaylı

Önce Sabit molar akım şartları nın olup olmadığı kontrol edilir. (3) = 35492,38 kj (3) kmol

Önce Sabit molar akım şartları nın olup olmadığı kontrol edilir. (3) = 35492,38 kj (3) kmol DİSTİLASYON KOLON TASARIMI 25 de ağırlıkça %33 toluen içeren besleme akımı 11250 kg/h debideki tolüenetilbenzen sıvı çözeltisi raflı bir kolonda 760 mmhg basıncında ayrımsal damıtmaya tabi tutularak ağırlıkça

Detaylı

KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU

KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU KESİKLİ İŞLETİLEN PİLOT ÖLÇEKLİ DOLGULU DAMITMA KOLONUNDA ÜST ÜRÜN SICAKLIĞININ SET NOKTASI DEĞİŞİMİNDE GERİ BESLEMELİ KONTROLU B. HACIBEKİROĞLU, Y. GÖKÇE, S. ERTUNÇ, B. AKAY Ankara Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

Kristalizasyon Kinetiği

Kristalizasyon Kinetiği Kristalizasyon Kinetiği İçerik Amorf malzemeler amorf kristal Belirli bir kristal yapısı yoktur Atomlar rastgele dizilir Belirli bir kristal yapısı vardır Atomlar belirli bir düzende dizilir camlar amorf

Detaylı

VII 0 0 6 0 0 3 9. Bu dersin önkoşulu bulunmamaktadır.

VII 0 0 6 0 0 3 9. Bu dersin önkoşulu bulunmamaktadır. DERS TANIMLAMA FORMU Dersin Kodu ve Adı: KMU 406 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı II Programın Adı: Kimya Mühendisliği Bölümü Yarıyıl Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Teori Uyg. Lab. Proje/Alan Çalışması

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ Serhan Küçüka*, Serkan Sunu, Anıl Akarsu, Emirhan Bayır Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü

Detaylı

ERGİMİŞ KARBONATLI YAKIT PİLİ SİMÜLASYONU

ERGİMİŞ KARBONATLI YAKIT PİLİ SİMÜLASYONU ERGİMİŞ KARBONATLI YAKIT PİLİ SİMÜLASYONU M. BARANAK*, H. ATAKÜL** *Tübitak Marmara Araştırma Merkezi, Enerji Sistemleri ve Çevre Araştırmaları Enstitüsü, 41470 Gebze, Kocaeli. **İstanbul Teknik Üniversitesi,

Detaylı

KİMYASAL REAKSİYON MÜHENDİSLİĞİ

KİMYASAL REAKSİYON MÜHENDİSLİĞİ KİMYSL REKSİYON MÜHENDİSLİĞİ KMM 3262 Hafta Konular 1 Kimyasal reaksiyon mühendisliğine giriş, Kesikli ve akışlı reaktörlerin tasarım eşitliklerinin belirlenmesi, 2 Genel mol denkliği; Kesikli, sürekli

Detaylı

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI İdeal Gaz Karışımları İdeal gaz karışımları saf ideal gazlar gibi davranırlar. Saf gazlardan n 1, n 2,, n i, mol alınarak hazırlanan bir karışımın toplam basıncı p, toplam hacmi v ve sıcaklığı T olsun.

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ 2013 - S A M S U N DAMITMA (DİSTİLASYON) Distilasyon, bir sıvının ısıtılması ve buharlaştırılmasından oluşmaktadır ve buhar bir distilat ürünü oluşturmak için

Detaylı

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR Hal Değişkenleri Arasındaki Denklemler Aralarında sıfıra eşitlenebilen en az bir veya daha fazla denklem kurulabilen değişkenler birbirine bağımlıdır. Bu denklemlerden bilinen

Detaylı

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Gerçek motor çevrimi standart hava (teorik) çevriminden farklı olarak emme, sıkıştırma,tutuşma ve yanma, genişleme

Detaylı

TAM KLİMA TESİSATI DENEY FÖYÜ

TAM KLİMA TESİSATI DENEY FÖYÜ T.C BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK ve MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TAM KLİMA TESİSATI DENEY FÖYÜ 2015-2016 Bahar Yarıyılı Prof.Dr. Yusuf Ali KARA Arş.Gör.Semih AKIN

Detaylı

9.7 ISIL İŞLEM SIRASINDA GIDA BİLEŞENLERİNİN PARÇALANMASI

9.7 ISIL İŞLEM SIRASINDA GIDA BİLEŞENLERİNİN PARÇALANMASI 9.7 ISIL İŞLEM SIRASINDA GIDA BİLEŞENLERİNİN PARÇALANMASI 9.7.1 Sabit Sıcaklıkta Yürütülen Isıl işlemde Bileşenlerin Parçalanması 9.7.2 Değişen Sıcaklıkta Yürütülen Isıl İşlemde Bileşim Öğelerinin Parçalanması

Detaylı

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR Sistem ve Hal Değişkenleri Üzerinde araştırma yapmak üzere sınırladığımız bir evren parçasına sistem, bu sistemi çevreleyen yere is ortam adı verilir. İzole sistem; Madde ve her türden enerji akışına karşı

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI SÜREKLİ KARIŞTIRMALI REAKTÖR DENEYİ 2012 KONYA İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii SİMGELER VE

Detaylı

TÜPRAŞ HAM PETROL ÜNİTESİNDE ENERJİ ve EKSERJİ ANALİZİ

TÜPRAŞ HAM PETROL ÜNİTESİNDE ENERJİ ve EKSERJİ ANALİZİ TÜPRAŞ HAM PETROL ÜNİTESİNDE ENERJİ ve EKSERJİ ANALİZİ Başak BARUTÇU, Nüket YAPII, Zehra ÖZÇELİK Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Bornova İzmir e-posta: zozcelik@bornova.ege.edu.tr

Detaylı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 1 19 191 19 193 19 195 19 197 19 199 199 1991 199 1993 199 1995 199 1997

Detaylı

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ 1 Amaçlar Amaçlar Saf madde kavramının tanıtılması Faz değişimi işleminin fizik ilkelerinin incelenmesi Saf maddenin P-v-T yüzeylerinin ve P-v, T-v ve P-T özelik diyagramlarının

Detaylı

ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI

ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI Duygu ÖZTAN a, Y. Mert SÖNMEZ a, Duygu UYSAL a, Özkan Murat DOĞAN a, Ufuk GÜNDÜZ ZAFER a, Mustafa ÖZDİNGİŞ b, Selahaddin ANAÇ b, Bekir Zühtü UYSAL a,* a Gazi Üniversitesi,

Detaylı

TERMODİNAMİĞİN ÜÇÜNCÜ YASASI

TERMODİNAMİĞİN ÜÇÜNCÜ YASASI Termodinamiğin Üçüncü Yasası: Mutlak Entropi Yalnızca entropi değişiminin hesaplanmasında kullanılan termodinamiğin ikinci yasasının ds = q tr /T şeklindeki matematiksel tanımından entropinin mutlak değerine

Detaylı

TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ

TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ T. Algül, B. Algül, Ö. M. Doğan, B. Z. Uysal Gazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü

Detaylı

FİZİKOKİMYA I ARASINAV SORU VE CEVAPLARI 2013-14 GÜZ YARIYILI

FİZİKOKİMYA I ARASINAV SORU VE CEVAPLARI 2013-14 GÜZ YARIYILI Soru 1: Aşağıdaki ifadeleri tanımlayınız. a) Sistem b)adyabatik sistem c) Kapalı sistem c) Bileşen analizi Cevap 1: a) Sistem: Üzerinde araştırma yapmak üzere sınırladığımız bir evren parçasına verilen

Detaylı

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU Duygu UYSAL, Ö. Murat DOĞAN, Bekir Zühtü UYSAL Gazi Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü ve Temiz Enerji Araştırma

Detaylı

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri DENEY 3 MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri AMAÇ: Maddelerin üç halinin nitel ve nicel gözlemlerle incelenerek maddenin sıcaklık ile davranımını incelemek. TEORİ Hal değişimi,

Detaylı

4- HAFİF NAFTA TATLILAŞTIRMA (BENDER SWEETİNG) ÜNİTESİ

4- HAFİF NAFTA TATLILAŞTIRMA (BENDER SWEETİNG) ÜNİTESİ 4- HAFİF NAFTA TATLILAŞTIRMA (BENDER SWEETİNG) ÜNİTESİ Bender tatlılaştırma ünitesinin amacı, Atmosferik Distilasyon ünitesinde elde edilen LSR Nafta da bulunan merkaptanları disülfürlere dönüştürmektir.

Detaylı

Açık hava basıncını ilk defa 1643 yılında, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli keşfetmiştir. Yaptığı deneylerde Torriçelli Deneyi denmiştir.

Açık hava basıncını ilk defa 1643 yılında, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli keşfetmiştir. Yaptığı deneylerde Torriçelli Deneyi denmiştir. GAZ BASINCI 1)AÇIK HAVA BASINCI: Dünyanın çevresindeki hava tabakası çeşitli gazlardan meydana gelir. Bu gaz tabakasına atmosfer denir. Atmosferdeki gazlar da, katı ve sıvılarda ki gibi ağırlığından dolayı

Detaylı

NOHUT SAMANI HIZLI PİROLİZİNİN DENEY TASARIMI İLE MODELLENMESİ

NOHUT SAMANI HIZLI PİROLİZİNİN DENEY TASARIMI İLE MODELLENMESİ NOHUT SAMANI HIZLI PİROLİZİNİN DENEY TASARIMI İLE MODELLENMESİ Görkem Değirmen a, Ayşe E. Pütün a, Murat Kılıç a, Ersan Pütün b, * a Anadolu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ

MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ MIG-MAG GAZALTI KAYNAĞINDA KAYNAK PAMETRELERİ VE SEÇİMİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Kaynak

Detaylı

DENEY FÖYÜ BALIKESİR-2015

DENEY FÖYÜ BALIKESİR-2015 DENEY FÖYÜ BALIKESİR-2015 2 İçindekiler DEVRE ŞEMASI... 3 DENEY SETİNDE KULLANILAN MALZEMELER... 3 TEORİK BİLGİ... 4 BOYLE-MARİOTTE KANUNU... 4 GAY-LUSSAC KANUNU... 7 DENEYLER... 10 Deney TE 680-01...

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Rev: 17.09.2014 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Termodinamik Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No

Detaylı

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ Mak. Yük. Müh. Emre DERELİ Makina Mühendisleri Odası Edirne Şube Teknik Görevlisi 1. GİRİŞ Ülkelerin

Detaylı

REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION. REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için

REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION. REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için 1 REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için Mod.CS5000-3E Peyniraltısuyu Konsantrasyonu için REDA Evaporatör ( 5.000l/h su uçurma

Detaylı

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M DEÜ HASTANESİ KLİMA SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA SİSTEMLERİNİN N ISIL VE HİDROLİK DENGELENMESİ Burak Kurşun un / Doç.Dr.Serhan KüçüK üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M BölümüB GİRİŞ Değişen

Detaylı

GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ Gıdalara uygulanan çeşitli işlemlere ilişkin bazı hesaplamalar için, gıdaların bazı fiziksel özelliklerini yansıtan sayısal değerlere gereksinim bulunmaktadır. Gıdaların

Detaylı

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ Sıcaklık düşürüldükçe kinetik enerjileri azalan gaz molekülleri sıvı hale geçer. Sıvı haldeki tanecikler birbirine temas edecek kadar yakın olduğundan aralarındaki çekim kuvvetleri

Detaylı

Endüstriyel Bir Hidrokraker Reaktörünün Modellenmesi

Endüstriyel Bir Hidrokraker Reaktörünün Modellenmesi Endüstriyel Bir Hidrokraker Reaktörünün Modellenmesi Ümmühan Canan a, Berna Çakal a, Fırat Uzman a, Dila Gökçe a, Emre Kuzu a Yaman Arkun b,* a Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş., Kocaeli, 41790 b Kimya

Detaylı

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERSĐ GAZLAR KONU ANLATIMI

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERSĐ GAZLAR KONU ANLATIMI 2008 ANKARA ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERSĐ GAZLAR KONU ANLATIMI DERS SORUMLUSU:Prof. Dr. Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN:Derya ÇAKICI 20338451 GAZLAR Maddeler tabiatta katı, sıvı ve gaz olmak

Detaylı

Nİ-CD AKÜLERİN OPTİMUM ŞARJ VE DEŞARJ EDİLMESİ ARAŞTIRMA SUNUMU

Nİ-CD AKÜLERİN OPTİMUM ŞARJ VE DEŞARJ EDİLMESİ ARAŞTIRMA SUNUMU Nİ-CD AKÜLERİN OPTİMUM ŞARJ VE DEŞARJ EDİLMESİ ARAŞTIRMA SUNUMU Ertan TİKTAŞ Ar-Ge Mühendisi 04.09.2013 Genel Tanımlar Kapasite: Akünün amper-saat cinsinden sahip olduğu enerjinin göstergesidir. Hafıza

Detaylı

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Araştırma Makalesi/Research Article BaCl 2 -Ba(H 2 PO 2 ) 2 -H 2 O Üçlü

Detaylı

Bitki büyümesi, yayılışı ve verim Yeryüzünde su Hücrenin önemli bileşeni (%70-80) Kuraklığa dayanıklı bitkilerde % 20, tohumlarda % 5 Su-oksijen

Bitki büyümesi, yayılışı ve verim Yeryüzünde su Hücrenin önemli bileşeni (%70-80) Kuraklığa dayanıklı bitkilerde % 20, tohumlarda % 5 Su-oksijen BÖLÜM 2 SU VE HÜCRE SU Bitki büyümesi, yayılışı ve verim Yeryüzünde su Hücrenin önemli bileşeni (%70-80) Kuraklığa dayanıklı bitkilerde % 20, tohumlarda % 5 Su-oksijen Metabolizma-kimyasal reaksiyonlar

Detaylı

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Sıcaklık, bir gaz molekülünün kütle merkezi hareketinin ortalama kinetic enerjisinin bir ölçüsüdür. Sıcaklık,

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

Bağcılar Belediyesi Birlikte Modelleme Çalışması Birleştirilmiş Model Döngüleri

Bağcılar Belediyesi Birlikte Modelleme Çalışması Birleştirilmiş Model Döngüleri Bağcılar Belediyesi Birlikte Modelleme Çalışması Birleştirilmiş Model Döngüleri Sistem Dinamikleri Grubu www.sistemdinamikleri.org Bağcılar Belediye Dinamikleri 15 Haziran 2015 tarihinde, İstanbul Bağcılar

Detaylı

KYM411 AYIRMA ĠġLEMLERĠ SIVI-SIVI EKSTRAKSİYONU. Prof.Dr.Hasip Yeniova

KYM411 AYIRMA ĠġLEMLERĠ SIVI-SIVI EKSTRAKSİYONU. Prof.Dr.Hasip Yeniova KYM411 AYIRMA ĠġLEMLERĠ SIVI-SIVI EKSTRAKSİYONU Prof.Dr.Hasip Yeniova AYIRMA ĠġLEMLERĠ Fiziksel Ayırma iģlemleri Dekantasyon,Filtrasyon vd BuharlaĢtırma Tek Kademeli, Çok Kademeli Distilasyon Basit, Azeotropik,

Detaylı

1 Nem Kontrol Cihazı v3

1 Nem Kontrol Cihazı v3 NEM KONTROL CİHAZI v5.0 Nem Kontrol Cihazı v3.0 1 Nem Kontrol Cihazı v3 NEM Havada bulunan su buharı miktarına nem denir. Nem ölçümlerinde mutlak nem, bağıl nem ve spesifik nem hesaplanır. Mutlak nem birim

Detaylı

YMN62 SICAKLIĞA DUYARLI YENİ POLİMERLER İLE ÇAPRAZ BAĞLI HİDROJEL MATRİKS SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

YMN62 SICAKLIĞA DUYARLI YENİ POLİMERLER İLE ÇAPRAZ BAĞLI HİDROJEL MATRİKS SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU YMN62 SICAKLIĞA DUYARLI YENİ POLİMERLER İLE ÇAPRAZ BAĞLI HİDROJEL MATRİKS SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU M. Şölener 1, E. Uğuzdoğan 2, Ş.T. Çamlı 3, S. Patır 4, M. Nurbaş 1, O. S. Kabasakal 1, E. B. Denkbaş

Detaylı

Çimentolu Sistemlerde Geçirgenlik - Sebepleri ve Azaltma Yöntemleri - Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Çimentolu Sistemlerde Geçirgenlik - Sebepleri ve Azaltma Yöntemleri - Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi - Sebepleri ve Azaltma Yöntemleri - Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Geçirgenlik sıvı ve gazların çimentolu sistem içerisindeki hareketinin olasılığını ifade eden bir kavramdır. Geçirimsizlik özellikle

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN

TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN . TEKNİK SEÇİMLİ DERS I TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN SİNTERLEME Sinterleme, partiküllerarası birleşmeyi oluşturan ısıl prosestir; aynı zamanda ham konumda gözlenen özellikler artırılır. . Sinterlemenin

Detaylı

BİLGİSAYAR KONTROLLÜ DİSTİLASYON KOLONU EĞİTİM SETİ

BİLGİSAYAR KONTROLLÜ DİSTİLASYON KOLONU EĞİTİM SETİ BİLGİSAYAR KONTROLLÜ DİSTİLASYON KOLONU EĞİTİM SETİ 1 Giriş Bu eğitim seti kimya mühendisliği uygulamalarından olan Sürekli ve kesikli distilasyon işlemlerinin öğrencilere uygulamalı olarak öğretilmesi

Detaylı

Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği

Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği Faz dönüşümleri 1. Basit ve yayınma esaslı dönüşümler: Faz sayısını ve fazların kimyasal bileşimini değiştirmeyen basit ve yayınma esaslı ölçümler.

Detaylı

Gaz Türbinli Uçak Motorları

Gaz Türbinli Uçak Motorları UCK 421 - Tepki ile Tahrik 2. Hafta Gaz Türbinli Uçak Motorları İtki Denklemi Gaz Türbinli Motor Bileşenleri Alıklar Sesaltı Sesüstü Kompresörler Merkezcil Eksenel Yanma Odası Türbinler Impuls Reaksiyon

Detaylı

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI Soru KPSS 2001 Otonom tüketim harcamalarının artması aşağıdakilerin hangisine neden olur? a) Denge üretim düzeyinin artmasına, LM eğrisinin sağa doğru kaymasına b) Denge üretim

Detaylı

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU . Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU Su atomizasyonu, yaklaşık 1600 C nin altında ergiyen metallerden elementel ve alaşım tozlarının üretimi için en yaygın kullanılan tekniktir. Su atomizasyonu geometrisi

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

Şekil 7.1 Bir tankta sıvı birikimi

Şekil 7.1 Bir tankta sıvı birikimi 6 7. DİFERENSİYEL DENKLEMLERİN SAYISAL ÇÖZÜMLERİ Diferensiyel denklemlerin sayısal integrasyonunda kullanılabilecek bir çok yöntem vardır. Tecrübeler dördüncü mertebe (Runge-Kutta) yönteminin hemen hemen

Detaylı

TERMOSTATİK GENLEŞME VALFİNİN (TGV) KISA HİKAYESİ

TERMOSTATİK GENLEŞME VALFİNİN (TGV) KISA HİKAYESİ TERMOSTATİK GENLEŞME VALFİNİN (TGV) KISA HİKAYESİ Soğutma sistemlerinde değişik genleşme elemanları kullanılmakla beraber, bunların arasında en az temas ettiğimiz sanırım termostatik genleşme valfleri

Detaylı

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SAN. VE TİC. Yeni sanayi sitesi 36.Sok. No:22 BALIKESİR Telefaks:0266 2461075 http://www.deneysan.com R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ HAZIRLAYAN Yrd.Doç.Dr. Hüseyin

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AKIŞKAN YATAKLI ISI TRANSFER DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ

Detaylı

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Günümüzde yapı kimyasalları sektöründe doğan farklı ihtiyaçlar için (yüksek sıcaklık, erken mukavemet, hızlı priz, çatlaksız yapı) farklı çözümler

Detaylı

İNDİREK / DİREK EVAPORATİF SOĞUTMA SİSTEMLERİ KOMBİNASYONU

İNDİREK / DİREK EVAPORATİF SOĞUTMA SİSTEMLERİ KOMBİNASYONU 197 İNDİREK / DİREK EVAPORATİF SOĞUTMA SİSTEMLERİ KOMBİNASYONU Dürriye BİLGE Mustafa BİLGE ÖZET Bu çalışmada havanın, indirek ve direk olmak üzere iki aşamada evaporatif olarak soğutulduğu bir sistem tanıtılmıştır.

Detaylı

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz?

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7. MALİYETLER 193 Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7.1. Kısa Dönem Firma Maliyetleri 7.1.1. Toplam Sabit Maliyetler 7.1.2. Değişken Maliyetler 7.1.3. Toplam Maliyetler (TC) 7.1.4. Marjinal Maliyet (MC) 7.1.5.

Detaylı

YANMA. Derlenmiş Notlar. Mustafa Eyriboyun ZKÜ - 2009

YANMA. Derlenmiş Notlar. Mustafa Eyriboyun ZKÜ - 2009 YANMA Derlenmiş Notlar Mustafa Eyriboyun ZKÜ - 2009 FAZ DENGESĐ Denge çözümlerinde, yanma sonrası ürün konsantrasyonlarının hesaplanmasında üç farklı yöntem kullanılabilir (Pratt and Wormeck, 1976): Bunlar,

Detaylı

PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU

PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU PETROKİMYA KOMPLEKSİ ARITMA ÇAMURLARININ EKSTRAKSİYONU T. GÜNGÖREN 1, H. MADENOĞLU 1, M. SERT 1, İ.H. METECAN 2, S. ERDEM 1, L. BALLİCE 1, M. YÜKSEL 1, M. SAĞLAM 1 1 Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

3. DENGE-BASAMAĞI İŞLEMLERİ

3. DENGE-BASAMAĞI İŞLEMLERİ 1 3. DENGE-BASAMAĞI İŞLEMLERİ (Ref. e_makaleleri) Bir sınıf kütle-transferi cihazları ferdi birimler veya basamakların (kademeler) biraraya gelmesiyle oluşur. Sistemden iki akım karşılıklı yönlerde akar;

Detaylı

TOA45 ÇOK KADEMELİ TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ

TOA45 ÇOK KADEMELİ TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ TOA45 ÇOK KADEMELİ TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ B. Algül, T. Algül, Ö. M. Doğan, B. Z. Uysal Gazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü ve

Detaylı

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları 1. Giriş Bir cisim bağ kuvvetleri etkisi altında en düşük enerjili denge konumunda bulunan atomlar grubundan oluşur. Koşullar değişirse enerji içeriği değişir,

Detaylı

Bu dersin önkoşulu bulunmamaktadır.

Bu dersin önkoşulu bulunmamaktadır. DERS TANIMLAMA FORMU Dersin Kodu ve Adı: KMU 405 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı I Programın Adı: Kimya Mühendisliği Bölümü Yarıyıl Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Teori Uyg. Lab. Proje/Alan Çalışması

Detaylı

Şekilde, K3 kollektörlerini seçtiğimizde ve 300 l/saat lik bir debi deki basınç kaybı 50 mbar.

Şekilde, K3 kollektörlerini seçtiğimizde ve 300 l/saat lik bir debi deki basınç kaybı 50 mbar. Sistem kurulurken dikkat edilmesi gereken önemli konulardan birisi de, kurulacak sisteme uygun pompanın seçilmesidir. Küçük sistemlerde ( 30 m 2 ye kadar kollektör yüzeyine sahip sistemlerde), normal solar

Detaylı

Kavitasyon. Pompa Teknolojileri ve Çalışma Prensipleri

Kavitasyon. Pompa Teknolojileri ve Çalışma Prensipleri Kavitasyon Pompanın içinde statik basınç, basılan sıvının buharlaşma basıncının altına düştüğünde sıvı buharlaşır ve içinde küçük buhar kabarcıkları oluşur. Sıvının pompa içinde dinamik hareketiyle sürüklenen

Detaylı

Şekil 2.1 İki kademeli soğutma sistemine ait şematik diyagram

Şekil 2.1 İki kademeli soğutma sistemine ait şematik diyagram 2. ÇOK BASINÇLI SİSTEMLER 2.1 İKİ KADEMELİ SOĞUTMA SİSTEMLERİ: Basit buhar sıkıştırmalı soğutma çevrimi -30 ye kadar verimli olmaktadır. -40 C ile -100 C arasındaki sıcaklıklar için kademeli soğutma sistemleri

Detaylı

OKG-100 SÜREKLİ KARIŞTIRMALI ve TÜBÜLER TANK REAKTÖR EĞİTİM SETİ

OKG-100 SÜREKLİ KARIŞTIRMALI ve TÜBÜLER TANK REAKTÖR EĞİTİM SETİ 2014 OKG-100 SÜREKLİ KARIŞTIRMALI ve TÜBÜLER TANK REAKTÖR EĞİTİM SETİ www.ogendidactic.com 2014 KİMYASAL REAKTÖR ANA SERVİS ÜNİTESİ VE REAKTÖRLERİ CSTR&PFR (SÜREKLİ KARILTIRMALI TANK REAKTÖR&BORUSAL AKIŞ

Detaylı

FARKLI TERBİYE İŞLEMLERİNİN KARBON AYAK İZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Ali RÜZGAR-BUTEKOM

FARKLI TERBİYE İŞLEMLERİNİN KARBON AYAK İZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Ali RÜZGAR-BUTEKOM FARKLI TERBİYE İŞLEMLERİNİN KARBON AYAK İZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Ali RÜZGAR-BUTEKOM BUTEKOM HAKKINDA TEKSTİL ve ÇEVRE METOD: YAŞAM DÖNGÜSÜ DEĞERLENDİRMESİ DEĞERLENDİRME: PES ve PES-KETEN KUMAŞIN KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Giriş Bilimsel amaçla veya teknolojide gerekli alanlarda kullanılmak üzere, kapalı bir hacim içindeki gaz moleküllerinin

Detaylı

Lamella Tekniği Kullanım Nedenleri

Lamella Tekniği Kullanım Nedenleri Lamella Teknolojisi Lamella teknolojisi, su ve atık su arıtma sistemlerinde çöktürme ve yüzdürme işlemlerinde kullanılan, 100 yıl önce mühendislik ürünü olarak bilinmesine rağmen, uygulamada ürün geliştirilememesi

Detaylı

BINALARDA ESNEK KULLANIM İÇİN SOĞUK KİRİŞ (CHILLED BEAM) ÇÖZÜMLERİ. Erkan TUNCAY ARAŞTIRMA / İNCELEME ISITMA HAVA KOŞULLANDIRMA HAVALANDIRMA

BINALARDA ESNEK KULLANIM İÇİN SOĞUK KİRİŞ (CHILLED BEAM) ÇÖZÜMLERİ. Erkan TUNCAY ARAŞTIRMA / İNCELEME ISITMA HAVA KOŞULLANDIRMA HAVALANDIRMA ARAŞTIRMA / İNCELEME ISITMA HAVA KOŞULLANDIRMA HAVALANDIRMA SU ŞARTLANDIRMA SU ARITIMI ENERJİ OTOMATİK KONTROL BİNA OTOMASYON Erkan TUNCAY İŞ YÖNETİMİ VE ORGANİZASYON MALİYE / FİNANS MÜHENDİSLİK GELİŞTİRME

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme Redoks Kimyasını Gözden Geçirme I. Yükseltgenme Durumu ya da Sayısı Bir bileşiğin yükseltgenme durumu ya da sayısı, ne derece yükseltgenmiş (elektronca fakir) ya da indirgenmiş (elektronca zengin) bir

Detaylı

ALÇAK YOĞUNLUK POLİETİLENİN PİROLİZ SIVI ÜRÜNLERİNİN HİDROJENASYONU

ALÇAK YOĞUNLUK POLİETİLENİN PİROLİZ SIVI ÜRÜNLERİNİN HİDROJENASYONU ALÇAK YOĞUNLUK POLİETİLENİN PİROLİZ SIVI ÜRÜNLERİNİN HİDROJENASYONU S. ALTIN, A. KARADUMAN, A. Y. BILGESÜ Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan ANKARA ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ Dr. Fatma IŞIK COŞKUNSES İSG Uzmanı / İSGÜM Kimyasal maddeler sanayimizin ve günlük yaşantımızın içinde bir çok alanda

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Mutlu SEÇER* ve Özgür BOZDAĞ* *Dokuz Eylül Üniv., Müh. Fak., İnşaat Müh. Böl., İzmir ÖZET Bu çalışmada, ülkemizde çelik hal

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 005 (3) 59-63 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Düzlemsel Güneş Kolektörlerinde Üst Yüzeyden Olan Isıl Kayıpların

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi

Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi -Neden Güneş Enerjisi? -Türkiyedeki Güneşlenme Süreleri -Neden CSP? -CSP Sistemleri -CSP Çalışma Prensibi

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI Ahşap malzeme, sahip olduğu özellikler nedeni ile yapı malzemesi olarak önemli bir yere sahiptir. Günümüz teknolojik olanakları çerçevesinde yapay ahşap

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ BİRSEN BAKIR ELEKTRİK MÜH. ENERJİ YÖNETİCİSİ EVD ENERJİ YÖNETİMİ -1- Kazanlar Yakıtın kimyasal enerjisini yanma yoluyla ısı enerjisine dönüştüren ve bu ısı enerjisini taşıyıcı

Detaylı

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ Yasemin ŞİŞMAN, Ülkü KIRICI Sunum Akış Şeması 1. GİRİŞ 2. MATERYAL VE METHOD 3. AFİN KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ 4. KALİTE KONTROL 5. İRDELEME

Detaylı

2.2 Birinci Derece Hız Sabiti ve Reaksiyonun Yarılanma Ömrü

2.2 Birinci Derece Hız Sabiti ve Reaksiyonun Yarılanma Ömrü 2.2 Birinci Derece Hız Sabiti ve Reaksiyonun Yarılanma Ömrü Birinci dereceden bir reaksiyonun hızı sadece bir reaktantın (veya ürünün) derişimine bağlıdır. Bu durumda reaksiyon hızı için, r=k[a]yazılabilir.

Detaylı

SCROLL VE PİSTONLU TİP SOĞUTMA KOMPRESÖRLERİNİN KAPASİTE VE VERİMLERİNİN ÇALIŞMA ŞARTLARI İLE DEĞİŞİMİ

SCROLL VE PİSTONLU TİP SOĞUTMA KOMPRESÖRLERİNİN KAPASİTE VE VERİMLERİNİN ÇALIŞMA ŞARTLARI İLE DEĞİŞİMİ SCROLL VE PİSTONLU TİP SOĞUTMA KOMPRESÖRLERİNİN KAPASİTE VE VERİMLERİNİN ÇALIŞMA ŞARTLARI İLE DEĞİŞİMİ Emirhan BAYIR / Serhan KÜÇÜKA DSİ Bursa Bölge Müdürlüğü Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği

Detaylı

Sigma 2006/1 Araştırma Makalesi / Research Article DESIGN OF EXTRACTION PROCESS WITH INTERACTIVE GRAPHICAL PROGRAMMING

Sigma 2006/1 Araştırma Makalesi / Research Article DESIGN OF EXTRACTION PROCESS WITH INTERACTIVE GRAPHICAL PROGRAMMING Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 2006/1 Araştırma Makalesi / Research Article DESIGN OF EXTRACTION PROCESS WITH INTERACTIVE GRAPHICAL PROGRAMMING Umut

Detaylı

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık Isı * Bir enerji türüdür. * Kalorimetre kabı ile ölçülür. * Birimi kalori (cal) veya Joule (J) dür. * Bir maddeyi oluşturan taneciklerin toplam hareket enerjisidir. Sıcaklık * Enerji değildir. Hissedilen

Detaylı