ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMİK SÜREÇLERİ, BATI PONTİDLER, KASTAMONU, TÜRKİYE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMİK SÜREÇLERİ, BATI PONTİDLER, KASTAMONU, TÜRKİYE"

Transkript

1 MTA Dergisi 122, 73-94, 2000 ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMİK SÜREÇLERİ, BATI PONTİDLER, KASTAMONU, TÜRKİYE Doğan AYDAL* ÖZ.- Bu çalışmada Araç ve çevresindeki birimler, jeolojik, mineralojik ve jeokimyasal olarak incelenmiştir. Araç masifi esas olarak ofiyolitik ve metamorfik kayaçlardan oluşmaktadır. Bölgede hakim olan metamorfik kayaçların Malm öncesinden Kretase'ye kadar değişen yaşlardaki birimlerden oluştuğu belirlenmiştir. Daha önceki çalışmalarda Prekambriyen yaşlı olabilir diye düşünülen Bekirçay formasyonundaki Amfibolitler içindeki hornblendler kullanılarak K- Ar radyometrik yaş tayinleri yapılmıştır. Elde edilen yaş değerleri 130 my ile 146 my arasında değişmekte olup, bu değerlerin oluşum yaşından ziyade, Berriasien'de gerçekleşen retrograd metamorfizmanın yaşı olduğu düşünülmektedir. Dolayısıyla Bekirçay formasyonunun oluşum yaşının en az Berriasien'den önce olması gerekmektedir. Bazı çok altere metaofiyolitik kaya bloklarının ksenolit şeklinde Bekirçay formasyonuna ait birimlerin içinde görülmesi sebebiyle, Mercimekdere metaofiyolitlerinin oluşum yaşının Bekirçay formasyonunun oluşumundan da önce olması gerekmektedir. Mercimekdere metaofiyolitleri hem Bekirçay formasyonuna ait birimler, nemde Kavacık formasyonu tarafından örtülmüş bulunmaktadır. Bekirçay ve Kavacık formasyonları, Paleozoyik metasedimentlerinden oluşan ve genelde şist ve fillitlerin hakim olduğu Dumantepe formasyonu tarafından uyumsuz bir şekilde örtülmektedir. Çalışılan bölgede Mesozoyik, Yongalıdağ formasyonu, Pelitveren ofiyolitik melanjı ve serpantinleşmiş, karbonatlaşmış, Silisleşmiş, bir başka deyişle listvenitleşmiş kayaçlardan oluşan Gemiköy formasyonu ile temsil edilmektedir. Bu Mesozoyik formasyonlar, biyosparitler ve biyomikritlerin oluşturduğu Araç formasyonu tarafından transgressif olarak örtülmüştür. Çalışma alanı ve çevresi Eosen sonrası gerçekleşen bir faylanmanın etkisinde kalmıştır. Jeokimyasal çalışmalar, bölgedeki ultramafik kayaçların bir manto farklılaşması sonucunda oluştuğunu ve bütün mafik kayaçların subalkalin toleyitik bir magmadan kaynaklandığını göstermektedir. Aynı çalışmalar sonucunda amfibolitlerin metalumin karakterde olduğu belirlenirken, granat mikaşistlerin peralümin karakter gösterdiği, epidot amfibolitlerin ise her iki karakteri de gösterdiği belirlenmiştir. Çalışma alanındaki karbonatlı kayaçların daha çok kalsitden oluştuğu, dolomit ve diğer minerallerin daha az oranlarda bulunduğu belirlenmiştir. GİRİŞ Bu çalışma, ve yılları arasında Araç (Kastamonu) ilçesi ve yakın kuzeyini içine alan bölgede (Şek. 1,2,3), yapılan ve bölgenin genel jeolojisi ile metalik elementler açısından değerlendirilmesine yönelik olarak hazırlanmış bulunan çalışmanın bir bölümünü kapsamaktadır. Araştırmalar esnasında 1: ölçekli F 30- b4 paftasının tamamında, F 30- b3 ve F 30- c1 paftalarının bir kısmını kapsayan yaklaşık 250 km 2 lik bir alanda Kromit ve Bakır cevherleşmeleri ile Au, Pb, Zn, Mn, Co, Ti, Ni ve Grafit zenginleşmeleri açısından çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Kromit ve Altın ile ilgili çalışmalar yayınlanmış (Aydal, 1989; Aydal, 1990), diğer anomalilere ait jeokimyasal çalışmalar ise makale safhasına ulaşmış bulunmaktadır. Çalışılan bölgenin, bilinen önemli bir cevherleş meye sahip olmaması sebebiyle, burada daha önce özellikle metalik maden aramalarına yönelik çalışma yapan araştırmacı sayısı yok denecek kadar azdır. Bunlardan en iyi bilineni Sawa (1967) dır. Buna karşılık çalışılan bölge ve yakın çevresini genel jeoloji, petrol jeolojisi, tektonizma ve metamorfizma açısından inceleyen araştırıcı sayısı oldukça fazladır. Konu ile * Ankara Üniversitesi, Fen Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Beşevler/Ankara. Şek. 1- Yer bulduru haritası.

2 Doğan AYDAL Şek. 2- Çalışma alanının basitleştirilmiş jeolojik haritası. yakın ilgileri sebebiyle önemli çalışmalardan bazıları şöyle sıralanabilir: Peccerillo ve Taylor, 1976; Eren, 1979; Şengör, 1979; Şengör ve diğerleri, 1980; Adamia ve diğerleri, 1980; Bergougnan ve Fourquin, 1982; Yılmaz,' 1980,1981; Şengör ve Yılmaz, 1981; Yılmaz, 1983;'Yılmaz ve Tüysüz, 1984;Bonhomme ve Yılmaz, 1984; Aydın ve diğerleri, 1986; Ricou ve diğerleri, 1986; Dercourt ve diğerleri, 1986; Yılmaz ve Boztuğ, 1986; Boztuğ, 1988; Boztuğ ve Yılmaz, 1989; Şengün ve diğerleri, 1990; Robertson ve diğerleri 1991; Ustaömer ve diğerleri, 1991; Yılmaz ve Bonhomme, 1991; Boztuğ ve Yılmaz, 1991 b; Boztuğ, 1992; Ustaömer ve Robertson, Özellikle Tüysüz (1985) ile Yılmaz ve Tüysüz'ün (1988) çalışmalarında bölgeye çok yakın konumda bulunan İlgaz ve Kargı masiflerinde iki farklı okyanus ortamının artıklarının var olduğu belirtilmiş, bunlardan daha yaşlı olanının Malm öncesinde, genç olanının ise Geç Kretase sonu-paleosen de bölgeye yerleştiği iddia edilmiştir. Bölgede ayırtlanan formasyonlar yazar tarafından adlandırılmıştır. Yakın çevrede bulunan ve diğer çalışanlarca tanımlanan formasyonlara büyük ölçüde benzerlik gösteren birimler formasyonlar ise karşılaştırmada kolaylık sağlamak için ilgili bölümlerde belirtilmiştir. Bu çalışmada, bölgede hakim olan birimlerin birbirine olan konumları, mineralojik ve jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Ayrıca Bekirçay deresinde 4100 metre uzunlukta kesit ölçümü yapılarak, birimler arası ilişkiler detaylı olarak anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışılan

3 ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMİK SÜREÇLERİ VE BATI PONTlDLER Şek. 3- Çalışma bölgesine ait çeşitli jeolojik kesitler.

4 Doğan AYDAL araziden toplanan 449 numunenin ana oksit ve iz element analizleri, ince ve parlatma kesit tanımlamaları yapılmış, sonuçta bu veriler bilgisayar ortamında kullanılarak, bölgenin jeolojisi, mineralojisi, jeokimyası ve metamorfizma şartları hatta jeolojik evrimi hakkındaki tartışmalara katkıda bulunulmağa çalışılmıştır. STRATİGRAFİK KONUM inceleme alanında yüzeylenen formasyonlar yaşlıdan gence doğru şu şekilde sıralanırlar; - Mercimekdere metaofiyolitleri - Bekirçay formasyonu (Pre- Malm) - Kavacık formasyonu (Pre- Malm) - Dumantepe formasyonu (Pre- Malm) - Yongalıdağ formasyonu (Kretase) - Gemiköy formasyonu (Kretase) - Pelitveren ofiyolitik melanjı (Kretase) - Araç formasyonu (Eosen) Yapısal istifte, Malm öncesi oluşan birimler bölgesel metamorfizmanın etkisi altında belirli ölçülerde başkalaşıma uğramışlardır, istifin tabanında yer alan ve kümülat karakterli kayaçların daha çok görüldüğü metaofiyolitik topluluğun, Malm öncesinde oluşarak bölgeye yerleştiği düşünülmektedir. Yeşil şist fasiyesinde rejyonal metamorfizmadan etkilenen bu topluluk, başlıca serpantinleşmiş harzburjit, dunit, verlit gibi peridotitik kayaçlar, ayrıca piroksenit, gabro, diyabazlar ve volkaniklerle temsil edilmektedir. Mercimekdere metaofiyolitleri, Bekirçay formasyonu olarak adlandırılan ve amfibolit, epidot-amfibolit, granat mikaşist, kuvars mikaşist, epidot mermer ve muskovit mermer gibi orta- düşük dereceli metamorfik kayaçların aralamalarından oluşan bir birim tarafından örtülmektedir. Bu birim içinde, amfibolitler ve granat mikaşistler tarafından çevrelenmiş ve aşırı altere olmalarına rağmen korunmuş metaserpantinitlerin bulunması sebebiyle, Bekirçay formasyonuna ait birimlerin metâofiyolitlerden daha genç olduğu sonucuna varılmıştır.' Özellikle bu formasyona ait amfibolitler içindeki hornblendler de K-Ar yaş ölçümleri İsrail de yaptırılmış ve 4 ayrı numunede sırasıyla my+/- 5.8(K%=0.36), my+/-3.1(k%=0.87), my+/- 2.9(K%=1.25), ve my+/-(k%=0.55) değerleri elde edilmiştir. Yukarı kavacık ve Aşağı Kavacık köyleri arasındaki bölgede ise, metaofiyolitlerin üzerine, bu çalışmada Kavacık formasyonu olarak adlandırılan grafit- granatmikaşistler ile temsil olunan bir birim gelmektedir. Bu formasyonun içerisinde, desimetreden metreye kadar değişen boyutlarda, metaofiyolitlere ait serpantinleşmiş peridotit, gabro parça ve blokları bulunmaktadır. Bundan dolayı Kavacık formasyonunun da Mercimekdere metaofiyolitinden daha genç olduğu düşünülmektedir. Kavacık formasyonuna sebep olan metamorfizma şartlarının Bekirçay formasyonunun oluşumuna sebep olan şartlardan daha düşük değerlerde bulunması sebebiyle, bu birimlerin Bekirçay formasyonunun oluşumundan sonra gelişen daha düşük dereceli metamorfik şartlarda oluştuğu düşünülmektedir. Kavacık formasyonundaki Grafit granat mikaşistler ile Bekirçay formasyonu içindeki Granat mikaşistlerin, gerek kimyasal olarak gerekse mikroskoptaki dokusal farklılıkları, granat tane boyları ve aksesuar mineraller bakımından farklılıkları bu görüşü destekler mahiyettedir. Metamorfik seride şistlerin hakim olduğu bölümün en üstündeki serisit- fillit, kuvars- serisit fillit ve muskovit şistlerden oluşan topluluk, bu çalışmada Dumantepe formasyonu olarak adlandırılmıştır. Mercimekdere metaofiyolitleri, bu formasyona ait çeşitli bileşimli şistler ve fillitlerle imbrike ilişkili olarak bulunmaktadır. Bunların da üzerinde yer alan yarı mermerleşmiş kireçtaşları, Yongalıdağ formasyonu olarak tanımlanmıştır. Yongalıdağ formasyonu ile öteki metamorfik birimler arasında metakonglomera seviyeleri bulunmaktadır. Bu sebeple şistler ile Yongalıdağ yarı mermerleşmiş kireçtaşları arasında uyumsuz bir ilişki söz konusu olabilir. Gemiköy formasyonu, tektonik olarak Pelitveren ofiyolitik melanjı tarafından örtülmektedir. Çalışma sahasında Pelitveren ofiyolitik melanjı olarak adlandırılan kaya topluluklarının Üst Kretase'de yerleştikleri düşünülmektedir. Genellikle karmaşık bir iç yapının hakim olduğu topluluk büyük ölçüde serpantinit, gabro, diyabaz, pillow lavlar, radyolarit, fosilli kireçtaşı, fosilli kumlu kireçtaşı, ince tabakalı silttaşı ve kiltaşı gibi kayaçlarla temsil edilmektedir. Pelitveren ofiyolitik melanjı içindeki serpantinitlerin silisleşme ve karbonatlaşma göstermemesi sebebiyle bölgeye listvemitleşme sonrasında yerleştiği düşünülmektedir. Dolayısıyla Gemiköy listvenitlerinin oluşumuna ortam hazırlayan serpantinit bloklarının Mercimekdere metaofiyolitlerine ait olduğu düşünülmektedir. Ofiyolitik melanj içindeki kireçtaşı, kumlu kireçtaşı, kireçtaşı bloklarındaki fosillerle belirlenen yaşların Barremiyen- Santoniyen arasında değiştiği gözlenmektedir. Bu sebeple ofiyolitik melanjın yerleşim yaşının en erken Santoniyen sonrası olduğu düşünülmektedir.

5 ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMİK SÜREÇLERİ VE BATI PONTlDLER Ofiyolitik melanjın içindeki kumtaşları, kumlu kireçtaşı içinde kromit tanelerinin de çıkması ve bu kumtaşlarının ve kumlu kireçtaşlarının Senomaniyen yaşlı olması sebebiyle, bu kumtaşlarındaki kromitlerin Mercimekdere metaofiyolitlerine ait kromitlerden gelmiş olması kuvvetle muhtemeldir. Bu veri, bölgedeki ofiyolitlerin iki farklı karakterde ve ayrı zamanlarda bölgeye yerleştiğinin bir başka delili olarak görülmektedir. Çalışılan bölgenin en genç birimi, Eosen yaşlı biyomikrit ve biyosparitlerle temsil edilen Araç formasyonudur. BÖLGEDE HAKİM OLAN BİRİMLERİN JEOLOJİK VE MİNERALOJİK ÖZELLİKLERİ MERCİMEKDERE METAOFİYOLİTLERİ Metaofiyolitlere ait serpantinleşmiş harzburjit, dunit, verlit, piroksenit, gabro ve hornblenditlerin farklı kalınlıktaki tabakaları birbirleriyle ardışıklıdır. Bu karmaşık içinde özellikle kümülat tipi ultramafik ve mafik kayaçlarla birlikte küçük mercek şekilli kromit cevherleri de bulunmaktadır. Karmaşıkta izlenen diyabaz daykları levha- dayk sisteminde gelişmemiştir, öte yandan, yakın çevrede de, levha dayk sisteminde gelişmiş diyabaz daykları da mevcut değildir. Mercimekdere ile Tepeharman sırtı arasında kalan kesim, Kavacık formasyonuna ait kayaçlar tarafından örtülmüştür. Kavacık formasyonunda şistler içinde aşırı derecede alterasyona uğrayan serpantinit parçalarına rastlanması bu birimin de Mercimekdere metaofiyolitlerinden daha genç olduğunu göstermektedir. Bu durum en belirgin şekilde Kavacık köyünün batı kesimleri ile Mercimekdere başlangıcında gözlenmektedir. Metamorfik topluluğun en üst seviyesinde ise, Dumantepe formasyonunu oluşturan düşük dereceli metamorfizma ürünü olan fillitler ve şistler bulunmaktadır. Dumantepe formasyonu ile Mercimekdere metaofiyolitleri arasında oldukça ezikli bir zon mevcuttur. Bu zon en belirgin olarak Tepeharman sırtı ile çalışma alanının kuzey sınırında olan Göktepe'nin güney etekleri arasında gözlenmektedir. Bu kataklastik kayaçların, Dumantepe formasyonuna ait birimlerin metaofiyolitler üzerine bindirmesi esnasında oluştuğu çok belirgin olarak görülmektedir. Bunun yanı sıra, metaofiyolitlere ait kayaçların belli bölümleri, Dumantepe formasyonuna ait fillitler içinde ekaylar şeklinde bulunmaktadır. Mercimekderenin güney kısımlarında yüzeyleyen radyolaritler içinde ksenolit halinde seladonit minerallerinin görülmesi, bu bölgenin okyanus tabanı hidrotermal metamorfizmasından da etkilendiğinin bir delili olarak düşünülmektedir. Metaofiyolitler içindeki serpantinleşmiş kayaçlar, genellikle harzburjit, dunit, az oranda piroksenit, verlit, ve gabrodur. Bu kayaçlarda, XRD ile yapılan incelemelerde, ana serpantin minerali olarak antigorit, çok az miktarda da krizotil mineralleri belirlenmiştir. Forsterit, talk, klorit ve pikrokromit XRD yardımı ile belirlenen diğer minerallerdir. Aşırı alterasyon, metamorfizma ve kataklazma etkileriyle elek yapısının pek görülemediği bu kayaçlarda, basınç sebebiyle foliasyon ve lineasyonlar ortaya çıkmıştır. Orijinal halinin dunit olduğu düşünülen kayaçlarda kromit taneciklerinin yok denecek kadar az miktarda olması da dikkat çekmektedir. Ayrıca serpantinleşmiş harzburjitler içindeki kromit taneciklerinin çoğu yuvarlak şekildedir. Bu durumun, serpantinleşme esnasındaki plastik hareketlenme ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Boyutları yer yer 250 mikrona ulaşan kromit taneleri, ileri derecede kataklastik kınlıma uğramışlardır. Piroksenitlerdeki piroksenler ojit bileşenli olup, genellikle uralitleşmişlerdir. Ayrıca yer yer de rutil mineralleri içermektedirler. Yönlenmiş olarak görülen rutillerin, oluşumlarından sonra gelişen metamorfizmadan etkilendikleri söylenebilir. Kromit taneleri, kenar ve çatlakları boyunca, değişen oranlarda spinelleşmişlerdir. Metaofiyolitler içindeki ultramafiklerle gabro geçiş zonlarında bulunan hornblenditler sfence çok fakirdir. Bunların çok az oranda içerdikleri feldispatlar da killeşmişlerdir. Ayrıca, gabrolarda bulunması normal olan rutil, ilmenomanyetit ve hematit gibi minerallere de rastlanmamıştır. Bütün serpantinleşmiş kayaçlarda heslavodit ile pentlandite benzeyen Ni- Sülfit mineralleri belirlenmiştir. Ayrıca, nadiren de olsa lerzolitlerde bazı milleritlerin manyetitlerle birlikte büyüdükleri gözlenmiştir. Bu durumun muhtemelen milleritin kristalleşmesi esnasında, kullandığı demiri manyetitten alması sonucu geliştiği düşünülmektedir. Nadiren de olsa kalkopirite rastlanmış, bu arada çatlak kesimlerde yer yer ikincil olarak gelişen limonit ve götitler gözlenmiştir. Kayaçlardaki manyetitlerin iki ayrı şekilde oluştukları sanılmaktadır. Serpantinleşme sonucu açığa çıkan manyetitlerin yanı sıra, yer yer bazı kromitlerin de manyetitleştiği görülmüştür. Her iki durumda da açığa çıkan manyetitlerin daha sonra martitleştikleri belirlenmiştir. Bu kayaçlarda manyezite rastlanmamıştır.

6 Doğan AYDAL Genellikle tabakalaşmış bir şekilde bulunan ve mafik mineral fazlalığı olan gabrolar, metamorfizmaya uğramaları sebebiyle metagabro olarak isimlendirilmişlerdir. Metaofiyolitler içinde serpantinlerle ardışıklı denilebilecek şekilde görülen bu kayaçlarda, foliasyon ve lineasyon çok net olarak gözlenmektedir. Gabrolar, 3sas olarak piroksen (genellikle ojit olarak) amfibol (aktinolitleşmiş hornblend olarak) ve sossuritleşmiş, <illesmis olaiivoklazlardan oluşmaktadır. Bu arada piroksenler uralitleşmiş, amfiboller, dilinimleri Doyunca kloritleşmiş, ve plajiyoklazlar yaygın. olarak epidotlaşmış, zoisitleşmiş ve albitleşmiştir, Daha önce yapılan çalışmalar dikkate alındığında, çalışma esnasında Mercimekdere metaofiyoitleri ve Bekirçay formasyonu olarak adlandırılan birimlerin çalışma alanının kuzeybatısındaki çangal metaofiyolitleri olarak tanımlanan birimere oldukça benze-diği görülmektedir (Yılmaz, 1980; Boztuğ, 1986; Boztuğ ve Yılmaz, 1995). Bir başka açıdan bakıldığında ise, ortamda amfibol ve epidotun bol miktarda bulunması da, köken kayaçta killi malzemenin az olduğunu işaret etmektedir. Buna ek olarak, gerek Bekirçay formasyonunda, gerek Dumantepe formasyonunda kloritin bol bulunması, köken kayacın mafik magmatik bir kayaç veya kloriti üretebilecek özel bir bileşime sahip Sedimanter bir kayaç olduğunu göstermektedir. BEKİRÇAY FORMASYONU Özellikle Gevenli tepeden Kıranbaşı'na doğru inilirken kuvars ve feldispatların bol bulunduğu hornblend İçeren gnayslardan amfibolitlere geçilmektedir. Kıranbaşı' ndan itibaren Bekirçay dere boyunca kuzey-güney istikametinde gidildiğinde amfibolit, epidot amfibolit, granat mika şist, çeşitli tip şistler, epidot mermer ve muskovit mermer ardalanarak görülmektedir m boyunda yapılan kesit ölçümerinde, dere boyunca diğer kayaçlarla ardalanmalı görünen amfibolitlerin ve döküntülerinin yoğun olarak bulunduğu alanın toplam kalınlığının 1530 m, benzer şekilde, epidot- amfibolit ve döküntülerinin bulunduğu alanın 840 m, granat- mika şist ve döküntülerinin 160 Tİ, mermer ve döküntülerinin 220 m, epidot mermer 120 m, muskovit mermer 100 m, kuvarsit 30 m, çeşitli şistler 40 m, serpantinitler 70 m, breşik malzeme 180 n, metalce zengin lisvenitlerin bulunduğu bölge 130 m ve belirli mostranın görülmediği, ancak çeşitli toprak ve <ayaç parçalarının karışık olduğu bölümün 740 m olduğu belirlenmiştir. Bilindiği üzere, hornblend bakımından zengin seviyeler köken kayaçta kalsiyumun varlığını gösterir ve dolayısıyla karbonatlı seviyelere işaret edebilmektedirler. Ancak, bunların çok kalın olması durumunda, bir av akıntısına veya Sedimanter kayaçlarla arakatkılı oazik bileşenli piroklastik seviyelere ve Şiilerin varlığına işaret eder. Bekirçay deresi boyunca bu kalınlık yeterince görülmektedir. Nitekim, bölgede bu malzemeyi sağlayacak mafik kayaçların, metadiyabaz ve metaandezitlerin kalıntılarına da rastlanılmaktadır (Şek. 4a, 4b). Şek. 4a- Amfibolit, granat-mikaşist içindeki aşırı altere serpantinit bloklarının görünüşü. Şek. 4b- Amfibolit içinde aşırı altere diyabaz daykı kalıntısı.

7 ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMİK SÜREÇLERİ VE BATI PONTlDLER Bazı katmanlarda yeşil biyotitlerin bulunması, seri içindeki bazı amfibolitlerin para-amfibolit olacağı izlenimini de vermektedir. Amfibolitlere kayaç oluşturan mineraller olarak, hornblend, albit, biyotit, aktinolit, muskovit, serisit, plajiyoklaz, kuvars, kalsit, klorit, silimanit ve apatit mineralleri değişen değerlerde börülürken, sfen, ilmenit, zirkon, rutil, pirit, kalkopirit aksesuar metalik mineraller olarak görülmüşlerdir. Epidot amfibolitlere ise, ana kayaç oluşturan mineraller olarak epidot, hornblend, aktinolit, pumpelyit, kalsit, kuvars, albit, muskovit, biyotit görülürken, sfen, rutil, hematit, ilmenohematit, pirit, kalkopirit, ilmenit aksesuar metalik mineraller olarak belirlenmiştir. Görüldüğü üzere, zirkon amfıbolitlerde bol miktarda görülürken, ilmenit ve ilmenohematit özellikle epidot amfibolitlere görülmektedirler. Granat mika şistleri oluşturan esas mineraller ise, granat, biyotit, muskovit, kuvars, amfibol, kalsit, turmalin olarak görülmektedir. Bu bölgedeki granatların çok küçük olması dikkate değer bulunmuştur. Zira en büyüğü 150 mikron büyüklüğündedir. Aksesuar mineral olarak çok bol miktarda ilmenohematit görülmesi de bir diğer önemli bulgudur ve ilmenohematitferin oluşması için ortamda çok yüksek ısı (~600 C) olmalıdır. Gerek epidot amfibolitler içindeki ilmenohematitler, gerek granat mikaşistler içindeki ilmenohematitlerin şistoziteye uyumlu olarak bulunduğu görülmektedir. Bekirçay formasyonunun bir parçası olan çeşitli mermerler, başlıca kalsit, dolomit, ankerit, klorit, epidot, muskovit ve biyotit içermektedir. Bu bölgedeki mermer çeşitleri içinde ilmenohematitlerin yanı sıra, rutil, ilmenit, sfen, pirit, psilomelan mineralleri de görülmektedir. Bu durum, sığ bir ortamda bulunan mafik kayaçlardan, alterasyona ayrılan ağır minerallerin kullanılması sonucunda gerçekleşmiş olabilir. KAVACIK FORMASYONU Grafit-granat-kuvars-mikaşist.- Kayaçlardaki mikaların muskovit ve biyotit şeklinde gözlendiği, mevcut granatların Fe' ce fakir, Ca' ca zengin grossular tipi olduğu, ayrıca, çok şiddetli bir kataklazmaya uğradıkları belirlenmiştir. Kayaçlardaki kloritler, granat ve biyotitlerden türemişlerdir. Granatların çatlaklarında gelişen kloritler ile ikincil olarak gelişmiş hidrogranatlar yaygın bir haldedir. Oldukça fazla miktarda bulunan grafitlerin ince çubukçuklar şeklinde olduğu ve şistoziteye uyumlu olarak dizildikleri görülür. Ana bileşen olarak bulunan kuvarsların içindeki grafitler de şistoziteye uygun olarak yerleşmişlerdir. Kayaç da yapılan C analizlerinde yer yer % 2.5 değerine ulaşmıştır. Bu arada, nadir olarak sfenlere de rastlanılmıştır. Granatların boyları 150 mikron ile 1.5 mm arasında değişmekte, grafitlerin boyları bazen 1.1 mm ye ulaşmaktadır. Grafit içinde kapanım şeklinde bulunan rutillerin boyları ise 0.15 mm ile 0.73 mm arasında değişmektedir. Grafitler yer yer biyotitlerin dilinimlerine yerleşmişlerdir. Minerallerin çatlaklarını ve boşluklarını dolduran limonitler, kayaçta reliktleri gözlenen piritlerden türemişlerdir. Kayaçta az da olsa zirkon görülmüştür. DUMANTEPE FORMASYONU Kuvars-mika ve kalk şistler.- Çalışılan bölgedeki şistler değişen miktarlarda kuvars, albit, klorit, muskovit, biyotit, serisit ve çeşitli opak mineraller içermektedirler. Kayaç belirgin olarak şisti yapı göstermektedir ve özellikle kuvars ve plajiyoklaz porfiloblastlarına sahiptirler. Bu kayaçlarda rutil ve psilomelan en çok görülen opak minerallerdir. Çok nadir de olsa (Dikendere'de) kalkşistlerde kromit tanelerine rastlanmıştır. Rutillerin çok köşeli olması, bunların az bir mesafeye taşındığının işareti olarak algılanmaktadır. En iri rutilin mikron boyutunda olduğu görülmüştür. Psilomelanlarm boyu ise yer yer 200 mikron olabilmektedir. Bu kayaçlarda yer yer hematit ve limonit boyamalarına da rastlanmıştır. Fillit.- Dumantepe formasyonunun ana litolojisi olan kuvars fillit içinde, ana bileşenler olarak tane boyları değişken olmakla beraber genellikle çok küçük tane boylu kuvars serisit, muskovit, kalsit ve klorit mineralleri yer almaktadır. Opak mineraller olarak yer yer rutil, anataz ve organik madde kalıntıları gözlenmektedir. Kayaçta killeşme de yaygındır. YONGALIDAĞ FORMASYONU Yarı kristalize mermerler, kumlu kireçtaşları, kumtaşları.- Kristalize kireçtaşları, yarı mermerleşmiş kireçtaşları, kumlu kireçtaşları ve kumtaşları ile temsil edilen bu birim, Dumantepe formasyonu üzerine, bir taban konglomerası ile uyumsuz olarak oturmaktadır. En iyi görüntüyü çalışma alanı dışındaki Yongalıdağ'da verdiğinden, bu isimle anılmaktadır. Çalışılan bölgede

8 Doğan AYDAL çok iri bloklar halinde; başta Yongalıdağ, Öküzveren köyü, Ayı tepe ve Göktepe'de görülmektedir. Kireçtaşlarında yapılan çalışmada, kireçtaşlarının genelde kalsitçe zengin, dolomit ve diğer mineraller bakımından fakir olduğu görülmüştür (Şek. 5). PELİTVEREN OFİYOLİTİK MELANJI Serpantinleşmiş ultramafik kayaçlar, gabro, diyabaz, yastık yapılı spilit, spilit ve pelajik kireçtaşlarından oluşan serinin en üst kesiminde olistostromal filiş bulunmaktadır. Filiş içinde Jura-Alt Kretase yaşını veren fosilleri içeren kumlu kireçtaşı blokları yer almaktadır. Ofiyolitik melanjı oluşturan birimlerin dilimlenerek birbiri üzerine itilmesi ile karmaşık tektonik dilimler ortaya çıkmıştır. Bu birimlerin hepsinin bir naplanma hareketi sonucu ekay şeklinde metamorfik karakterli Dumantepe formasyosnu üzerine yerleştiği düşünülmektedir. Bunların palinspastik olarak açılımları yapılıp ilksel konumlarına getirilseler bile, tam bir ofiyolit dizisi vermedikleri görülecektir, özellikle izotropik gabrolar ile pegmatitik gabro, plajiyogranitler ve tabakalanmış diyabaz dayk (sheeted diabasic dikes) birimleri bulunmamaktadır. Serpantinleşmiş ultramafiklerin, kromit cevherlerinin ve Jura-Kretase yaşlı kumlu kireçtaşı bloklarının en güzel göründüğü yer Dorukyol tepe ile Mercimek tepedir. Yastık yapılı spilitler ise, Pelitveren köyünün Şek. 5- Çalışılan bölgedeki karbonatlı kayaçların durumunu gösteren diyagram (Leighton ve Pendexter 1962'ye göre yapılmıştır). hemen girişinde çok iyi mostra vermektedir. Bu yastık yapılı lavların üzerinde ise pelajik kireçtaşları bulunmaktadır. Pelitveren köyü kuzeyindeki Dedemziyareti tepede ise oldukça ince GEMİKÖY FORMASYONU tabakalı kırmızı renkli biyo-mikritlerden oluşmuştur. Bekirçay deresinin Gemiköy- Tuzaklı arasındaki yolu kestiği yere yakın olarak konumlanmış olan listvenitler ile ilgili bilgiler (Aydal, 1990) de çok detaylı olarak verildiğinden burada tekrar edilmeyecektir. Ancak, çok kısa da olsa bilgi sunma zarureti hissedilmektedir. Formasyona ait özellikler kısaca şöyle özetlenebilir. Listvenitler, serpantinleşmiş ultramafik kayaçların hidrotermal akışkanlar tesiri ile karbonatlaşması, silisleşmesi've çeşitli hidrotermal mineraller bakımından zenginleşmesi ile oluşmuşlardır. Çalışma alanındaki lisvenitlerin herhangi bir magmatik intruzyon ile doğrudan bir kontağı gözükmemekle beraber, mostra vermeyen bir intruzyondan kaynaklanan hidrotermal akışkanlardan etkilenmiş olduğu düşünülmektedir. Çalışma alanındaki listvenitlerin Si0 2, CaO, Ni, Pb, As, Mn, Zn, Co ve Au bakımından zenginleştikleri belirlenmiştir. Buna karşılık MgO ve AI bakımından farkirleşen lisvenitlerin K'ca da çok fakir oldukları görülmektedir. Melanj içindeki kromit cevherleşmelerine eşlik eden serpantinleşmiş kayaçların ise, genelde harzburjit, yer yer de dunit olduğu görülmüştür. Serpantinleşme sonucunda çoğunlukla krizotil, nispeten daha az miktarda antigorit oluşmuştur. Kayaçlardaki olivinler forsteritce oldukça zengindir. Özellikle harzburjitlerdeki proksenlerin dilinimleri boyunca açığa çıkan manyetitler, piroksenlerin tanımını kolaylaştırıcı bir unsur olmuştur. Bu arada dikkati çeken diğer bir husus da, bu gruptaki manyetitlerin metaofiyolitlerindekilere oranla oldukça az oranda bulunmasıdır. Piroksenlerde yer yer bastitleşmeler gözlenmiştir. Krizotil damarlarının yer yer bastitleri kesmesi krizotilleşmenin bastitleşmeden sonra da geliştiğinin bir delili olarak düşünülmektedir. Ni- Sülfit mineralleri bu grupta da oldukça yaygındır. Ayrıca, kemmereritlerin uvarovitlere oranla daha yaygın olduğu belirlenmiştir. Yer yer rutil çubukları içeren kemmereritler de bulunmaktadır. Ayrıca, piroksenlerin uralitleşmesi ile oluşan amfibollerdeki kloritleşme de kayacın genelinde çok yaygındır.

9 ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMİK SÜREÇLERİ VE BATI PONTlDLER Mg' ca zengin olan forsteritlerin mevcudiyetlerine rağmen ortamda manyezitin oluşmaması, serpantinleşme esnasında çevredeki CO 2 azlığına ve uygun Eh- ph şartlarının gelişmemiş olmasına bağlanmıştır. Buna karşılık yer yer brusit oluşumlarına rastlanmıştır. Gabrolarda oldukça iri ve uzun ekseni boyunca gelişen piroksenler ve amfiboller kayaçta nematoblastik dokuyu ön plâna çıkarmıştır. Kayaçta bol miktarda epidot bulunmaktadır. Genelde bu kayaçlar orta- düşük dereceli metamorfizmadan etkilenmiştir. Cevherleşmelere doğrudan dokanakları olmamalarına rağmen, cevherleşmelere çok yakın olarak mostra veren gabrolar nispeten taze görünümlüdürler. Bunlarda özellikle piroksenlerin tane boylan çok büyüktür (20 mikron- 2 mm arası). Aşırı derecede albitleşme gözlenmiş ve bu Kayaçlardaki Na fazlalığı, kimyasal olarak da belirlenmiştir. Metaofiyolitlere ait gabrolardan bir başka farklılığı da, bu kayaçlar da az da olsa serpantinleşmiş olivinlerin varlığıdır. Uralitleşme, kloritleşme, sosuritleşme yaygın olmakla beraber alterasyon şiddeti metaofiyolitlerdeki gabrolara göre çok daha azdır. Kayaçlardaki klinopiroksenlerin çoğu önce uralitleşmiş, sonra kloritleşmiş bir halde görülmektedir. Amfibollerin ise yer yer tremolitleştiği, plajiyoklazların da killeştiği belirlenmiştir. Genel dokusu lepidoblastik olmakla beraber, ara sıra görülen iri kuvars kristalleri sebebiyle lepidoporfiroblastik doku da gözlenebilmektedir. Pelitveren ofiyolitik melanjı içinde gözlenen bir kayaç türü de değişik boyutlardaki fosilli-fosilsiz metakumtaşlarıdır, deresi, Mercimek tepe ve Dorukyol tepede bloklar halinde gözlenmektedirler. Bu kayaçlarda değişen oranlarda; kuvars, albit, kalsit, muskovit, klorit, biyotit, epidot, tremolit, serisit, ojit, plajiyoklaz, çeşitli opak mineraller, limonit, volkanik ve Sedimanter kayaç parçaları bulunmaktadır. Tane boyları 0.1 mm den 4 mm ye kadar değişmektedir. Kayacın çimentosu genellikle karbonat ve az oranda kil mineralleridir. Kuvarslar genellikle dalgalı sönme göstermektedirler ve dişli kenetlenme yapısına sahiptirler. Kumtaşlarının yer yer fosil içerdikleri görülmektedir. Özellikle Dorukyol tepe ve Mercimek tepedeki kumlu kireçtaşları ve kumtaşları içinde Orbitolina sp. ve Globogerina sp. fosillerinin görülmüş olması sebebiyle bu kayaçlara Barremiyen- Senomaniyen yaşı verilmiştir. Diğer taraftan Aydın ve diğerleri, 1981, tarafından yapılan çalışmalarda Kızılsaray grubu olarak adlandırılan birimin, bu çalışma esnasında Pelitveren Ofiyolitik melanjı olarak adlandırdığımız birimle büyük ölçüde örtüştüğü görülmüştür. Ayrıca, Boztuğ (1980) çalışmasında Araç grubu olarak adlandırılan kayaçlar, bu çalışmada Araç formasyonu olarak tanımlanan birimlere büyük benzerlik göstermektedir. Bu formasyonlar dışında, yakın çevrede çalışan diğer çalışmacılar tarafından tanımlanan formasyonlarla tam örtüşen birimlere çalışma alanı içinde rastlanılmamıştır. JEOKİMYASAL İNCELEMELER Metaofiyolitlere ve ofiyolitik melanja ait ultramafik ve mafikler ile kromitlerin detay jeokimyasal incelemesi Aydal, (1989) da ayrıca bölgedeki lisvenitler ve altın zenginleşmelerin bulunduğu Gemiköy formasyonuna ait jeokimyasal değerlendirmeler ise Aydal (1990) da sunulduğundan, bu makalede tekrar olarak tartışılmayacaktır. Ancak bu kayaçların çeşitli özellikleri, çeşitli diyagramlarla sunulacaktır. Yapılan jeokimyasal çalışmalar ultramafik kayaçların bir manto farklılaşması sonucu oluştuğu, analiz sonuçlarının Batchelor ve Bovvden (1995-fig 10) tarafından hazırlanan diyagrama uygulanması sonucunda çok net olarak görülmüştür (Şek. 6). Gabrolar ve ultramafik kayaçların ACF ve AFM diyagramları üzerindeki konumları ise (Şek. 7) ve (Şek. 8) de sunulmuştur. Middlemost, Şek. 6- Metaofiyolitlere ve Pelitveren melanjına ait kayaçların manto fraksiyonu ile oluşan ultramafik kayaçlar olduğunu gösteren diyagram (Batchelor ve Bovvden, 1985).

10 Doğan AYDAL Şek. 7- Peridotit ve gabroların ACF diyagramları üzerindeki konumları. Şek. 8- Peridotit ve gabroların AFM diyagramları üzerindeki konumları. (1985) tarafından hazırlanan diyagramdaki, toplam çok yüksek olduğu görülmektedir (Şek. 9). Bu durum Alkali-SiO 2 tablosunda bölgedeki gabroik kayaçların top- (Şek. 10) ve (Şek. 11) de de çok net olarak görülmektedir, lam alkali değerlerinin beklenildiği gibi ultramafiklerden

11 ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMİK SÜREÇLERİ VE BATI PONTlDLER Şek. 11- Ultramafik ve mafik kayaçlarda Na 2 O-SiC>2 diyagramı.

12 Bu Kayaçlardaki Na 2 O ve K 2 O değerlerinin frekanslarını gösteren tablo ise (Şek. 12) de sunulmuştur. Bu kayaçlardaki Ti0 2 değerleri de (Şek. 13) de görülmektedir. Benzer şekilde mafik ve ultramafik kayaçların (Debon ve le Fort, fıg. 1 ve fig. 2a) diyagramlarındaki konumları da (Şek. 14) ve (Şek. 15) de gösterilmiştir. Aynı kayaçların Irvine ve Baragar (1971-fig. 2) diyagramlarındaki konumları da (Şek. 16) da görülmektedir. Analizi yapılan Mercimekdere metaofiyolitlerine ait kayaçların, bu şekil üzerindeki konumlan, mafik ve ultramafik kümülat tip ofiyolitik kayaçlar olduğunu çok net bir biçimde göstermektedir. Aynı çalışmacıların Irvine ve Baragar ( fig. 3) diyagramları kullanılarak yapılan değerlendirmede ise, bu kayaçların subalkalin bölgesine düştüğü görülmektedir (Şek. 17). Bir başka deyişle toleyitik bir magmanın ürünü oldukları net olarak görülmektedir. Genelde volkanik kayaçlar için kullanılan ancak, benzer kimyasal özellik göstermeleri sebebiyle derinlik kayaçları için de kullanabileceğimiz bir başka diyagramda Jensen, (1976-fig. 1) çalışmasıdır. Bu diyagramda ultramafik ve mafik kayaçların konumu dikkate alındığında, kaynak olarak düşünülen toleyitik karakterli magmanın, yüksek Mg içerikli bir magma olduğu görülmektedir (Şek. 18). Metamorfik kayaçların ACF ve AFM diyagramı üzerindeki konumları ise, (Şek. 19) ve (Şek. 20) de sunulmuştur. Buna göre, amfibolitlerin, ferromagnezyumca daha zengin olmaları sebebiyle, epidot amfibolitlere oranla ferromagnezyum köşesine daha yakın oldukları, granat mikaşistlerin ferromagnezyum köşesi ile alümina köşesi arasında kaldıkları, kuvarsitlerin de, bünyelerindeki Fe ve Mn mineralleri yüzünden Fe köşesine yakın olarak konumlandıkları görülmektedir. Şek. 12-Ultramafik ve gabroik kayaçlarda K 2 O-Na 2 O kümülatif frekans değerlerini gösteren tablolar.

13 ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMİK SÜREÇLERİ VE BATI PONTİDLER Şek. 13- Ultramafik ve gabroik kayaçlarda TiO 2 -SİO 2 diyagramı. Şek. 14-Ultramafik ve gabroik kayaçların (Debon ve Le Fort, 1983) tarafından hazırlanan (fig-1) diyagramındaki konumları.

14 Doğan AYDAL Şek. 15- Ultramafik ve gabroik kayaçların Debon ve Le Fort, 1983 tarafından hazırlanan (fig-2a) diyagramındaki konumları. Şek. 16-Ultramafık ve gabroik kayaçların lrwine ve Baragar, 1971-fig-2'ye göre konumları.

15 ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMlK SÜREÇLERİ VE BATI PONTİDLER Şek. 17-Ultramafik ve gabroik kayaçların lrwine ve Baragar, 1971-fig.3'e göre hazırlanan toplam alkali silis diyagramdaki konumları. Şek. 18-Ultramafik ve gabroik kayaçların kaynağının yüksek magnezyumlu toleyitik bir magma olduğunu gösteren diyagram (Jensen, 1976-fıg. 1 kullanılmıştır).

16 Doğan AYDAL Şek. 19-Çalışma alanındaki metamorfik kayaçların ACF diyagramı üzerindeki konumları.

17 Doğan AYDAL METAMORFİK KAYAÇLARLA İLGİLİ DİYAGRAMLARDA KULLANILAN SEMBOLLERİN ANLAMLARI o ı t s D n A V Epidot-amfibolit Amfibolit Kumtaşı-konglomera Mermer Şist Fillit Grafit-şist Granat-mikaşist Kireçtaşı + Arjillit-kiltaşı x Kuvarsit ULTRAMAFİK VE GABROİK KAYAÇLARLA İLGİLİ DİYAGRAMLARDA KULLANILAN SEMBOLALERİN ANLAMLARI D Ultramafik Kayaçlar * Kromitit ı Gabroik kayaçlar O Yastık lavlar, spilit, diyabaz, bazalt.

18 ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMİK SÜREÇLERİ VE BATI PONTlDLER TARTIŞMA VE SONUÇLAR Pontidler'de iki farklı okyanus oluşum ortamının (Paleo-Tetis ve Neo- Tetis) artıklarının var olduğu daha önce birçok araştırmacı tarafından iddia edilmiştir. Şengör, 1979; Şengör ve diğerleri 1980; Tüysüz, 1985; Yılmaz ve Tüysüz, Diğer taraftan, doğrudan Kastamonu yöresine değinmemekle birlikte, Pontidlerin Alt Jura öncesi evriminde, Paleo- Tetisin kuzeye dalması gerektiğini savunan görüşlerin varlığıda bilinmektedir (Adamia ve diğerleri, 1980; Bergougnan ve Fourguin, 1982; Ricou ve diğerleri, 1986; Dercourt ve diğerleri, 1986; Robertson ve diğerleri, 1991). Bunun yanı sıra, bu görüşün tam karşıtını savunan ve Pontidler'in, iki okyanusun (Paleo ve Neo Tetis) artıklarının karışımından ziyade, Neo- Tetis'in retro- şariyajlarla progresif olarak tüketilmesi sonucu oluştuğunu düşünen ve henüz ek araştırma safhasında olan çalışmalar da mevcuttur. Bu ikinci görüş, özellikle Yılmaz ve Boztuğ, (1986), Boztuğ (1988 a), Şengün ve diğerleri, (1990), Ustaömer ve diğerleri, (1991), Boztuğ, (1992) ve Ustaömer ve Robertson, (1993) tarafından ileri sürülmekte olup, araştırıcılar okyanusal kabuğun kuzeye doğru dalarak yitimini savunmaktadır. Bu tartışmaların bir benzeri de, inceleme alanının çok yakınında bulunan İlgaz masifindeki kromit cevherleşmeleri için yapılmıştır. (Wijkerslooth, 1941) Ilgazlar'da metaofiyolitler içinde bulunan kromitlerin Varistik Orojenezi'ne ait olabileceğini düşünmüştür. Buna karşılık (Borchert, 1958) bölgedeki kromitlerin bazılarının Varistik Orojenezi ile ilişkili olabileceği fikrini benimsemediğini, bunların hemen hepsinin Üst Kretase'ye ait olması gerektiğini iddia etmiştir. Bu çalışmada ise, Türkiye ölçeğindeki tektonik münakaşa ve yorumlara özenle ve özellikle girilmemeğe çalışılmıştır. Esas olarak, çalışma alanındaki formasyonlara ait birimlerin genel jeolojileri, mineralojisi, cevherleşme ile ilgili bazı özellikler ve jeokimyası hakkında bilgiler sunulmuştur: Bölgedeki metaofiyolitler ve ofiyolitli melanj içindeki kromit cevherleşmeleri ve yan kayaçların kimyasal değerleri arasında görülen farklılıklar; Aydal, (1989) da ve altın zenginleşmeleri ile ilgili çalışmalar Aydal, (1990) da çok detaylı olarak sunulmuştur. Bu çalışmada ise, metaofiyolitler ve Pelitveren ofiyolitik melanj içindeki ultramafik ve mafik kayaçlarda yapılan toplam analizler, çeşitli araştırmacılar tarafından yapılan diyagramlar üzerinde uygulanarak değerlendirilmiş ve şu sonuçlara ulaşılmıştır: 1- Bölgedeki ultramafik ve mafik kayaçlar bir manto fraksiyonelleşmesi sonucu oluşmuşlardır. 2- Gabroik kayaçların toplam alkali değeri, beklenildiği gibi, ultramafik kayaçların toplam alkali değerinden daha yüksektir. 3- Kayaçlar subalkalin toleyitik bir magmadan oluşmuşlardır. 4- Gabroik kayaçların analizleri, bu kayaçların yüksek magnezyumlu toleyitik bir magmadan türediklerini göstermektedir. 5- Gabrolarda tespit edilen yüksek Na değerlerinin, bölgede daha sonra gelişen Na metasomatizması sonucu oluştuğu düşünülmektedir. Bölgede metamorfik kayaçlarla ilgili olarak ulaşılan sonuçlar ise şu şekilde özetlenebilir: 1- Çalışılan bölgede amfibolitlerdeki hornblendlerde yapılan K-Ar yaş ölçümlerinde 130 my ile 146 my arasında değişen yaşlar elde edilmiştir. Bir başka deyişle, bu amfibolitlerin en son metamorfizmaya uğradıkları dönem, Üst Jura- Alt Kratese'ye denk gelmektedir denilebilir. Bu sebeple, bu birimlerin oluşum yaşının en az Malm ve öncesi olduğu düşünülebilir. Dolayısıyla, bu birimler içinde çok altere de olsa korunmuş olarak bulunan metaofiyolit parçalarının bölgeye yerleşim yaşının, daha da önce olması gerektiği sonucuna varılmıştır. 2- Eldeki mineralojik veriler, bölgenin orta-düşük derecedeki amfibolit fasiyesinden yeşil şist fasiyesine değişen derecelerde metamorfizmaya uğradığını göstermektedir. 3- Bölgede, amfibolit, epidot-amfibolit ardalanmasının görülmesi, hakim olan basıncın zaman zaman değiştiğinin bir göstergesi olarak kabul edilmiştir. 4- özellikle C gibi yüksek sıcaklıklarda oluşan ilmenohematitlerin (hematit içinde çubuklar ve mercekler şeklinde ilmenitlerin ayrışmasıyla oluşur) granat mikaşistlerde, epidot amfibolitlerde, epidot mermer ve muskovit mermerlerde çok sık ve bol olarak görülmesi ilginç görülmüş ve bölgeyi etkileyen ısı hakkında bilgi vermesi bakımından önemli olarak değerlendirilmiştir. 5- Kavacık formasyonu içerisindeki grafit-granat mikaşistlerdeki grafitlerin bolluğu da, bu bölgedeki ısının hayli yüksek olması gerektiğini göstermektedir. 6- Zirkonların yalnızca amfibolitlerde görülmesi, ayrıca incelemeye değer bir veri olarak görülmüştür. 7- Bekirçay formasyonundaki kayaçlar içinde mineraller ve metalik mineraller toplu olarak değer-

19 Doğan AYDAL lendirildiğinde, burada oldukça büyük kalınlıklara ulaşan amfibolit ve epidot amfibolitlerin kaynak malzeme kayaçlarının özellikle mafik kayaçlar olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ancak, bu orto-amfibolitlerin yanı sıra bulunan, seri içindeki bazı amfibolitlerin para- amfibolit olduğu da düşünülmektedir. 8- Gnayslarda, titanitin çok karbonatlı pelitik kayaçlardan, zirkonun da kumlu sedimanlardan itibaren türemesi, serideki bazı amfibolitlerin paraamfibolit olmasını güçlendiren delillerdir. 9- Özellikle Bekirçay formasyonunun çeşitli yerlerinde ankeritleşmenin görülmesi, bölgenin hidrotermal bir alterasyonun etkisi altında kaldığının bir başka delili olarak görülmektedir. Aynı etkiler Gemiköy formasyonunun oluşmasına da sebebiyet vermiş ve bu bölgelerde lisvenitleşme sonrası, altın dahil olmak üzere bakır, kurşun, çinko, nikel, kobalt gibi elementlerin nispî zenginleşmesine sebep olmuştur (Aydal, 1990). Benzer şekilde, ultramafik kayaçlarda ve kromitlerde görülen kemererit ve uvarovitler de hidrotermal bir alterasyon sonucunda oluşmuşlardır. 10- Bölgede granat mikaşistler, hem Bekirçay formasyonu, hem de Kavacık formasyonunda görülmektedir, ancak; bu iki ayrı formasyondaki granat mikaşistlerin mineralojik, dokusal ve kimyasal olarak çok farklı oldukları görülmüştür. 11- Bölgedeki hemen hemen bir çok metamorfik kayaçta aksesuar metalik mineral olarak görülen rutil ve sfenlerin şistoziteye uyumlu olarak bulunması, bu kayaçların oluşumlarından sonra gelişen bir başka metamorfizma etkisinde kaldıklarının delili olarak görülmektedir. 12- Bölgedeki karbonatlı kayaçların kalsitçe daha çok zengin oldukları, dolomit ve diğer mineraller bakımından fakir oldukları belirlenmiştir. KATKI BELİRTME Çalışmalar süresince çeşitli zaman ve şekillerde sınırsız desteklerini gördüğüm Prof. Dr. Abdullah Çoban, Dr. Ziya Gözler, Prof. Dr. Atilla Kılınç (USA- Cincinnati Uni.), Prof. Dr. Bobby Lang (israil) ve Murat Erendil'e samimi şükranlarımı sunarım. Ayrıca makalenin yazım aşamalarında çeşitli yardımlarını gördüğüm Araştırma Görevlileri Özden ileri ve Koray Sözeri'ye, ayrıca öğrencilerim Zeynep Deveci, Süheyla Yerel, Mefkure Uğur ve Mehrali Eroğlu'na teşekkürlerimi sunarım. Yayına verildiği tarih, 25 Ağustos 1999 DEĞİNİLEN BELGELER Adamia, S.; Bergougnan, H.; Fourquin, C.; Haghipour, A.; Lordkipanidze, M.; Özgül, N.; Ricou, L.E. ve Zakariadze, G., 1980, The alpine-midde-east between the Aegean and the Oman traverses. 26e Congr. Geol. Internat., Paris, Coll. C5 Geologie des chaines alpines issues de la Tethys. Mem. B.R.G.M. No., 115, Aydal, D., 1989, Kastamonu ve Araç masifinde bulunan kromit cevherleri ile yan kayaçlarının mineralojik ve jeokimyasal incelemesi: Selçuk Üniversitesi Müh. Mim. Fak. Derg., V4, Say, 1, S , Gold Bearing Listwaenites in the Araç massif, Kastamonu- Turkey: Terra nova, V2, Number 1,43-52 pp. Aydın, M.; Şahintürk, ö., ve özçelik, Y., 1984, Araç- Daday-Karadere ve dolaylarının jeolojisi ve hidrokarbon olanakları: TPAŞ Arama Grubu Başkanlığı Rap., Arşiv No., s. ; Serdar, H. S.; özçelik, Y; Akarsu, i.; Üngör A.; Çokuğraş, R. ve Kasar, S., 1986, Ballıdağ- Çangaldağı (Kastamonu) arasındaki bölgenin jeolojisi: Türkiye Jeol. Kur. Bült., 29,2, Bergougnan, H. ve Forguin, C., 1982, Remnants of a pre- Late Jurassic ocean in northern Turkey: Fragments of Permian-Triassic Paleo-Tethys?: Discussion. Geol. Soc. Amer. Bull., 93, Borchert, H., 1958, Türkiye'de iniyisal ofiyolitik magmatizmaya ait Cr ve Cu cevheri yatakları, MTA yayl., No: 102, 161 s. Boztuğ, D., 1986, Daday-Devrekani masifi güneybatı kesiminin jeolojisi hakkında ön rapor: MTA Arşiv No: 268, 11 s. 1988a, Daday-Devrekani masifi güneybatı kesimi mineralojik-petrografik ve jeokimyasal incelenmesi. Doktora tezi, Hacettep Üniv., 232 s, (yayımlanmamış), Ankara. 1992, Lithostratigraphic units and tectonics of the southwestern part of Daday-Devrekani massive, Western Pontides: Turkey. Bull. Of the Mineral Research and Exploration, 114,1-22, Ankara. ve Yılmaz, O., 1995, Daday-Devrekani masifi metamorfizması ve jeolojik evrimi, Kastamonu bölgesi, Batı Pontidler, Türkiye. Dercourt, J.; Zonenshain, L.F.; Ricou, L.E.; Kazmin, V.G.; Le pichon, X.; Knipper, A.L.; Grandjacquet, C. Shortshikov, l.m.; Geyssant, J.; Lepvrier, C. Pechersky, D.H.; Boulin, J.; Sibuet, J.C. Savostin, L.A.; Sorokhtin, O.; VVestphal, M. Bazhenov, M.L.; Lauer, J.P. ve Biju-Duval, B.,

20 ARAÇ MASİFİNİN JEODİNAMlK SÜREÇLERİ VE BATI PONTlDLER 1986, Geological evolution of the Tethys belt from the Atlantic to the Pamirs since the Lias Tectonophysics, 123, Debon, F.; Le Fort, P, 1983, A chemical-mineralogical classification of common plutonic rocks and associations. Transactions of the Royal Society of Edinburgh: Earth Sciences, 73, Eren, R. H., 1979, Kastamonu Taşköprü bölgesi metamofritlerinin jeolojik, petrografik etüdü: İTÜ. Mim. Müh. Fak. Yayl., Doktora tezi, 143 s. Irvine, T.N. ve Baragar, W.R.A., 1971, A Guide to the Chemical classification of the common volkanic rocks. Can J. Earth Sci.,8, Jensen, L.S., 1976, A new cation plot for classifying subalkalic rocks, Ontario Div. Mines. Misc. pap.66. LeMaitre, R.W.; Bateman, P; Dudek, A.; Keller, J.; Lameyre J., Le Bas, M.J.; Sabine, P.A.; Schmith, R.; Sorenson, H.; Streckheisen, A.; Wooley A.R.; ve Zanettin, B., 1989, A classificationof igneous rocks and glossary of terms: Blackvvell Scentific Publication, 208p., Oxford. Maniar, D.P, ve Piccoli M. P, 1989, Tectonic discrimination of Granitoids, Geological Society of American Bulletin.v 101, p Middlemost, E.A.K., 1985, Magmas and Magmatic rocks, Longman, London. Paccerillo, A.; Taylor, S.R., 1976, Geochemistry, of Eocene Calc-Alcaline Volcanic Rocks from the Kastamonu Area, Northern Turkey. Ricou, L.E.; Dercourt. J.; Geyssant, J.; Grandjacguet, C.; Lepvrier, C.; ve Biju-Duval, B., 1986, Geological constrains on the Alpine evolution of the Mediterranean Tethys: Tectonophysics, 123, Robertson, A.H.F.; Dixon, J.E.; Aktaş, A.; Clift. P.D.; Degnan, P; Jones, G.; Morris, A.; Picckett, E.; Sharp, l. ve Ustaömer, T, 1991, Tectonic reconstructions of the Eastern Mediterranean region: Controversies, alternatives and possible solutions. Terra Abstracs, 3,322. Sawa, T, 1967, Araç bölgesindeki Cu, Fe ve Fe sülfit yatakları hakkında rapor: MTA Rap., No: (yayımlanmamış), Ankara. Şengör, A. M. C., 1979, The North Anatolian transform fault, its age, offset and tectonic Significance: Geol. Soc. of London Jour., 136, Yılmaz, Y. ve Ketin, l., 1980, Remnants of a Pre- Late Jurassic ocean in Northern Turkey: Fragments of Permian- Triassic Palaeo- Tethys; Geol. Soc. of Amer. Bull., l, 91, Şengör, A. M. C. ve Yılmaz, Y., 1981, Tethyan Evolution of Turkey, A Plate Tectonic Approch Tectonophysics: 75, Şengün, M.; keskin, H.; Akçaören, F.; Altun, i.; Sevin, M.; Akat, U.; Armağan, F. ve Acar, Ş., 1990, Kastamonu yöresinin jeolojisi ve Paleotetisin evrimine ilişkin sınırlamalar: Türkiye Jeoloji Bült., 33, Tüysüz, O., 1985, Kuzey Anadoluda iki farklı ofiyolit topluluğu: Eski ve yeni Tetis'in artıkları; Doğa, Müh. ve Çev., 10,2, Ustaömer, T; Robertson, A.H.F. ve Yılmaz, Y., 1991, Paleotethyan tectonic evolution of the Central Pondites northern Turkey: Terra Abstracts, 3, 256. ve 1993, A late Paleozoic Early Mesozoic marginal basin along the active Southern Continental margin of Eurasia: Evidance from the Central Pondites (Turkey) and adjacent regions. Geological Journal, 28, Yılmaz, O., 1980, Daday- Devrekani masifi kuzeydoğu kesimi litostratigrafı birimleri ve tektoniği: HÛ. Yer bilimleri Derg., 5-6, , Daday- Devrekani masifi Ebrek metamorfitinin petrografisi ve tüm kayaç kimyası: HÛ. Yer bilimleri Derg., 8, , Çangal metaofiyolitinin mineraolojik- petrografik incelenmesi ve metamorfizma koşulları: HÛ. Yer bilimleri Derg., ve Tüysüz, O., 1984, Kastamonu- Boyabat- Vezirköprü- Tosya arasında bölgenin jeolojisi (Ilgaz-Kargı masiflerinin etüdü): MTA jeoloji dairesi özel Rap., 275 s. ve Boztuğ, D., 1986, Kastamonu granitoid belt of Northern Turkey: First arc plutonism product related to the subduction product of the Palaeo- Tethys: Geology, 14, ve Tüysüz, O., 1988, Kargı masifi ve dolaylarında Mesozoik tektonik birliklerinin düzenlemeleri sorununa bir yaklaşım: Tür. Pet. Jeol. Derg., C1, 1, Wijkerslooth, P. De., 1941, Türkiye ve Balkanlardaki Cr cevheri zuhuratı ile bunların bu ülkelerin büyük tektoniğine olan maünasebetleri: MTA, Mem. Sayı1/26,

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1177 KAHRAMANMARAŞ DOLAYINDAKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN JEOLOJİK AÇIDAN ÖNEMİ VE KROM İÇERİKLERİ

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1177 KAHRAMANMARAŞ DOLAYINDAKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN JEOLOJİK AÇIDAN ÖNEMİ VE KROM İÇERİKLERİ KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1177 KAHRAMANMARAŞ DOLAYINDAKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN JEOLOJİK AÇIDAN ÖNEMİ VE KROM İÇERİKLERİ Ender Sarrfakıoğlu* Özet Kahramanmaraş'ın kuzeybatısındaki Göksun ve güneyindeki Ferhuş-Şerefoğlu

Detaylı

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ İlker ŞENGÜLER* GİRİŞ Çalışma alanı Eskişehir grabeni içinde Eskişehir ilinin doğusunda, Sevinç ve Çavlum mahallesi ile Ağapınar köyünün kuzeyinde

Detaylı

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com Makale www.madencilik-turkiye.com Seyfullah Tufan Jeofizik Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ seyfullah@madenarama.com.tr Adil Özdemir Jeoloji Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ adil@madenarama.com.tr

Detaylı

Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA

Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA Arazi Çalışmaları ve örnek alımı Örneklerin makro ve optik incelemeleri Analiz için örneklerin seçimi Analiz

Detaylı

Potansiyel. Alan Verileri ile. Maden aramacılığı; bölgesel ön arama ile başlayan, Metalik Maden Arama. Makale www.madencilik-turkiye.

Potansiyel. Alan Verileri ile. Maden aramacılığı; bölgesel ön arama ile başlayan, Metalik Maden Arama. Makale www.madencilik-turkiye. Makale www.madencilik-turkiye.com Seyfullah Tufan Adil Özdemir Mühendislik ve Sondaj Jeofizik Yüksek Mühendisi seyfullah@adilozdemir.com Adil Özdemir Adil Özdemir Mühendislik ve Sondaj Jeoloji Yüksek Mühendisi

Detaylı

KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Kırklareli ili Marmara Bölgesinin kuzeybatısında yer almakta olup, Dereköy sınır kapısıyla Türkiye yi Bulgaristan a bağlayan geçiş yollarından birine sahiptir.

Detaylı

Jeoloji Mühendisliği Dergisi 33 (2) 2009 75. Araştırma Makalesi / Research Article

Jeoloji Mühendisliği Dergisi 33 (2) 2009 75. Araştırma Makalesi / Research Article Jeoloji Mühendisliği Dergisi 33 (2) 2009 75 Araştırma Makalesi / Research Article Kazdağ Masifi (Balıkesir) Metaofiyolitinin Jeolojisi ve Titan İçeriği Açısından Değerlendirilmesi Geology of Metaophiolite

Detaylı

MAGMATİK KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR

MAGMATİK KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR Tam kristalli, taneli ve yalnızca kristallerden oluşmuştur Yalnızca kristallerden oluştuklarından oldukça sağlam ve dayanıklıdırlar Yerkabuğunda değişik şekillerde Kütle halinde

Detaylı

Bursa arazi gezisi. Aral Okay İTÜ Maden Fakültesi

Bursa arazi gezisi. Aral Okay İTÜ Maden Fakültesi 1 Bursa arazi gezisi Aral Okay İTÜ Maden Fakültesi 25-26 Nisan 2009 tarihlerinde Structural Geology dersini alan jeoloji mühendisliği öğrencileri için Bursa'ya bir jeoloji teknik gezisi düzenlenmiştir.

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01330 ADANA

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01330 ADANA Sayı:B30.2.ÇKO.0.47.00.05/ 488 Tarih:19.06.2009 EMRE TAŞ ve MADENCİLİK A.Ş. TARAFINDAN GETİRİLEN 3114780 ERİŞİM NOLU VE 20068722 RUHSAT NOLU SAHADAN ALINAN BAZALT LEVHALARININ VE KÜP ÖRNEKLERİNİN MİNEROLOJİK,

Detaylı

KAYSERİ İLİNİN KUZEY KESİMİNDE ÇUKURKÖY'DE NEFELİN İHTİVA EDEN İNDİFAİ KAYAÇLAR

KAYSERİ İLİNİN KUZEY KESİMİNDE ÇUKURKÖY'DE NEFELİN İHTİVA EDEN İNDİFAİ KAYAÇLAR KAYSERİ İLİNİN KUZEY KESİMİNDE ÇUKURKÖY'DE NEFELİN İHTİVA EDEN İNDİFAİ KAYAÇLAR Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara I. GİRİŞ 1965 yazında Jeolog G. Pasquare Çukurköy havalisinin jeolojik etüdünü yapmıştır.

Detaylı

Veysel Işık Türkiye deki Tektonik Birlikler

Veysel Işık Türkiye deki Tektonik Birlikler JEM 404 Ders Konusu Türkiye Jeolojisi Orojenez ve Türkiye deki Tektonik Birlikler Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Tektonik Araştırma Grubu 2012 Dağ Oluşumu / Orojenez Orojenez genel anlamda

Detaylı

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK166 Taş Malzeme Bilgisi ve Bozulmalar Ders Notu DERS 4 1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK166 Taş Malzeme Bilgisi ve Bozulmalar Ders Notu DERS 4 1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ DERS 4 1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ Resim1. Ankara Cenabı Ahmet Paşa Camii. () 1.1. 3. METAMORFİK (BAŞKALAŞIM) KAYAÇLARI Metamorfik kayaçlar yerkabuğunun derinliklerinde kayaçların yüksek ısı, basınç

Detaylı

Dağküplü Ofîyolîtî île Sivrihisar (Eskişehir) Dolayındaki Ofiyolitlerin Petrografisi ve Jeokimyası 1

Dağküplü Ofîyolîtî île Sivrihisar (Eskişehir) Dolayındaki Ofiyolitlerin Petrografisi ve Jeokimyası 1 Jeoloji Mühendisliği 26 (1) 2002 33 Araştırma Makalesi / Research Article Dağküplü Ofîyolîtî île Sivrihisar (Eskişehir) Dolayındaki Ofiyolitlerin Petrografisi ve Jeokimyası 1 The Petrography And Geochemistry

Detaylı

MENDERES MASİFİ GÖRDES ASMASİFİ, DEMİRCİ-BORLU ÇEVRESİNİN METAMORFİZMASI VE APA- TİT KRİSTALLERİNİN FISSION TRACK YAŞ TAYİNLERİ

MENDERES MASİFİ GÖRDES ASMASİFİ, DEMİRCİ-BORLU ÇEVRESİNİN METAMORFİZMASI VE APA- TİT KRİSTALLERİNİN FISSION TRACK YAŞ TAYİNLERİ MTA Dergisi 111, 153-164, 1990 MENDERES MASİFİ GÖRDES ASMASİFİ, DEMİRCİ-BORLU ÇEVRESİNİN METAMORFİZMASI VE APA- TİT KRİSTALLERİNİN FISSION TRACK YAŞ TAYİNLERİ Osman CANDAN*; Cahit HELVACI*;G.BÖHLER** ;G.WALDER**

Detaylı

SARAFTEPE SİLİNİN JEOLOJİSİ, PETROGRAFİSİ, YAŞI VE YERLEŞİMİ

SARAFTEPE SİLİNİN JEOLOJİSİ, PETROGRAFİSİ, YAŞI VE YERLEŞİMİ SARAFTEPE SİLİNİN JEOLOJİSİ, PETROGRAFİSİ, YAŞI VE YERLEŞİMİ Prof. Dr. Cüneyt ŞEN - Prof. Dr. Faruk AYDIN HATIRLATMA: Yerleşim şekillerine göre magmatik kayaçların sınıflandırılmasını tekrar gözden geçirelim

Detaylı

Nail YILDIRIM* ve Mahmut EROĞLU* I. JEOLOJİ

Nail YILDIRIM* ve Mahmut EROĞLU* I. JEOLOJİ MADEN KARMAŞIĞINA AİT DASİTİK KAYAÇLARLA İLİŞKİLİ HİDROTERMAL TİP BAKIR CEVHERLEŞMELERİNE GÜ- NEYDOĞU ANADOLUDAN BİR ÖRNEK (YUKARI ŞEYHLER, DİYARBAKIR) Nail YILDIRIM* ve Mahmut EROĞLU* Öz: Bu çalışma,

Detaylı

BİLLURİK DERE (ELAZIĞ) CEVHERLEŞMELERİNİN ÖZELLİKLERİ VE KÖKENİ GİRİŞ

BİLLURİK DERE (ELAZIĞ) CEVHERLEŞMELERİNİN ÖZELLİKLERİ VE KÖKENİ GİRİŞ MTA Dergisi 110, 45-54, 1990 BİLLURİK DERE (ELAZIĞ) CEVHERLEŞMELERİNİN ÖZELLİKLERİ VE KÖKENİ Ahmet ŞAŞMAZ* ve Ahmet SAĞIROĞLU* ÖZ. Billurik dere cevherleşmeleri Yüksekova karmaşığına ait granit ve diyoritik

Detaylı

ESKİŞEHİR CİVARININ JEOLOJİSİ VE SICAK SU KAYNAKLARI

ESKİŞEHİR CİVARININ JEOLOJİSİ VE SICAK SU KAYNAKLARI ESKİŞEHİR CİVARININ JEOLOJİSİ VE SICAK SU KAYNAKLARI M. Ziya GÖZLER*; Fahrettin CEVHER** ve Arif KÜÇÜKAYMAN** ÖZ. Çalışma alanı Eskişehir ili ve çevresi ile Eskişehir kuzeyinde yer alan Sakarılıca kaplıcasını

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Nail YILDIRIM TEKMAN-PASİNLER (ERZURUM) ARASINDA YÜZEYLEYEN OFİYOLİTİK BİRİMLERİN JEOLOJİSİ VE PETROGRAFİK ÖZELLİKLERİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ

Detaylı

ÝZMÝR-ÖDEMÝÞ YÖRESÝNDEKÝ ARSENOPÝRÝTLERLE ÝLÝÞKÝLÝ ALTIN OLUÞUMLARININ MADEN JEOLOJÝSÝ

ÝZMÝR-ÖDEMÝÞ YÖRESÝNDEKÝ ARSENOPÝRÝTLERLE ÝLÝÞKÝLÝ ALTIN OLUÞUMLARININ MADEN JEOLOJÝSÝ MTA Dergisi, 136, 1-18, 2008 ÝZMÝR-ÖDEMÝÞ YÖRESÝNDEKÝ ARSENOPÝRÝTLERLE ÝLÝÞKÝLÝ ALTIN OLUÞUMLARININ MADEN JEOLOJÝSÝ Sinan AKISKA*, Taner ÜNLÜ* ve Ý. Sönmez SAYILI* ÖZ.- Bu çalýþma Ýzmir-Ödemiþ bölgesinin

Detaylı

BURDUR İLİNİN YERALTI KAYNAKLARI

BURDUR İLİNİN YERALTI KAYNAKLARI 902 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNİN YERALTI KAYNAKLARI Mustafa KARAKAŞ * Özet Burdur İli, Batı Toroslarda Isparta Büklümünün batı kanadında yer almaktadır. Bölge, genelde KD-GB doğrultulu tektonik yapılarla

Detaylı

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MTA DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ BÜLTENİ YIL : 2012 SAYI : 14

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MTA DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ BÜLTENİ YIL : 2012 SAYI : 14 MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MTA DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ BÜLTENİ YIL : 2012 SAYI : 14 HAVZA-KUŞAK MADENCİLİĞİ KAPSAMINDA KEŞFEDİLEN GD ANADOLU KIBRIS TİPİ VMS METALOJENİK KUŞAĞI : KOÇALİ KARMAŞIĞI,

Detaylı

ÇAL, BEKİLLİ, SÜLLER (DENİZLİ) VE YAKIN ÇEVRESİNDE ÇEVRESEL SAĞLIK SORUNLARI MEYDANA GETİREN MİNERAL OLUŞUMLARINA İLİŞKİN ÖN İNCELEME

ÇAL, BEKİLLİ, SÜLLER (DENİZLİ) VE YAKIN ÇEVRESİNDE ÇEVRESEL SAĞLIK SORUNLARI MEYDANA GETİREN MİNERAL OLUŞUMLARINA İLİŞKİN ÖN İNCELEME 1 ÇAL, BEKİLLİ, SÜLLER (DENİZLİ) VE YAKIN ÇEVRESİNDE ÇEVRESEL SAĞLIK SORUNLARI MEYDANA GETİREN MİNERAL OLUŞUMLARINA İLİŞKİN ÖN İNCELEME Prof. Dr. Yahya Özpınar, Araş. Gör. Barış Semiz ve Araş. Gör. Fatma

Detaylı

Volkan AŞGIN. Haziran 2007 DENİZLİ

Volkan AŞGIN. Haziran 2007 DENİZLİ MAYISLAR (ESKİŞEHİR) VE ARZULAR (GÜMÜŞHANE) BÖLGELERİNİN JEOLOJİK, PETROGRAFİK, JEOKİMYASAL OLARAK İNCELENMESİ VE ALTIN OLUŞUMU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Volkan AŞGIN Haziran 2007 DENİZLİ 3 MAYISLAR

Detaylı

Metamorfizma ve. Metamorfik Kayaçlar

Metamorfizma ve. Metamorfik Kayaçlar Metamorfizma ve BÖLÜM 7 Metamorfik Kayaçlar Metamorfik kayaçlar (Yunanca değişme anlamına gelen meta ve biçim anlamına gelen morpho sözcüklerinin birleştirilmesinden gelen) üçüncü ana kayaç grubudur. Genellikle

Detaylı

Yellice (Çetinkaya-Sivas) Manyetit Oluşumlarının Maden Jeolojisi

Yellice (Çetinkaya-Sivas) Manyetit Oluşumlarının Maden Jeolojisi Jeoloji Mühendisliği Dergisi 36 (2) 2012 125 Mining Geology of the Magnetite Occurrences of Yellice (Çetinkaya-Sivas) Ceyda ÖZTÜRK 1, Taner ÜNLÜ 1, İ. Sönmez SAYILI 2 1 Ankara Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

OSMANiYE (ADANA) YÖRESi ÜST KRETASE (MESTRIHTIYEN) BENTİK FORAMİNİFER FAUNASI

OSMANiYE (ADANA) YÖRESi ÜST KRETASE (MESTRIHTIYEN) BENTİK FORAMİNİFER FAUNASI MTA Dergisi 113. 141-152, 1991 OSMANiYE (ADANA) YÖRESi ÜST KRETASE (MESTRIHTIYEN) BENTİK FORAMİNİFER FAUNASI Niyazi AVŞAR* ÖZ. - Bu çalışmada Osmaniye (Adana) yöresi Üst Kretase (Mestrihtiyen) çökellerinde

Detaylı

KARSTİK PAYAS (HATAY) CEVHERLEŞMELERİNİN KAYNAĞINA YÖNELİK JEOKİMYASAL VERİLER

KARSTİK PAYAS (HATAY) CEVHERLEŞMELERİNİN KAYNAĞINA YÖNELİK JEOKİMYASAL VERİLER MTA Dergisi 114, 95-110, 1992 KARSTİK PAYAS (HATAY) CEVHERLEŞMELERİNİN KAYNAĞINA YÖNELİK JEOKİMYASAL VERİLER Şükrü KOÇ* ve M. Ali DEĞER** ÖZ. _ Payas bölgesi cevherleşmeleri, jeokimyasal özellikleri ve

Detaylı

2015 YILI SU SONDAJLARI

2015 YILI SU SONDAJLARI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları Dairesi Başkanlığı 2015 YILI SU SONDAJLARI BİRİM FİYAT CETVELİ FORMASYON POZ NO: FORMASYONUN YAPISI 10

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Aydın Olcay ÇOLAKOĞLU REFAHİYE OFİYOLİTİNİN KÖKENİ (KD ERZİNCAN) JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ADANA, 2010 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN

Detaylı

ÇAMYURDU (MUDURNU-BOLU), ÖRENCİK, KİRPİYEN (GEYVE- SAKARYA) RUHSAT SAHALARI MADEN JEOLOJİSİ VE PROSPEKSİYON ÇALIŞMALARI

ÇAMYURDU (MUDURNU-BOLU), ÖRENCİK, KİRPİYEN (GEYVE- SAKARYA) RUHSAT SAHALARI MADEN JEOLOJİSİ VE PROSPEKSİYON ÇALIŞMALARI ÇAMYURDU (MUDURNU-BOLU), ÖRENCİK, KİRPİYEN (GEYVE- SAKARYA) RUHSAT SAHALARI MADEN JEOLOJİSİ VE PROSPEKSİYON ÇALIŞMALARI Cihangir ÖZER*, Ali ÇEVİKBAŞ** ve Mehmet EYÜPOĞLU* ÖZ Batı-Orta Anadolu Polimetal

Detaylı

PULUR MASİFİ (BAYBURT) DOĞU KESİMİNİN JEOLOJİSİ

PULUR MASİFİ (BAYBURT) DOĞU KESİMİNİN JEOLOJİSİ MTA Dergisi, 108, 1-17,1988 PULUR MASİFİ (BAYBURT) DOĞU KESİMİNİN JEOLOJİSİ Erkan TANYOLU* ÖZ. Doğu Pontidler'in oluşumu ve jeolojik evrimi hakkında önemli bulgular elde edeceğimizi umduğumuz Pulur masifinin

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ MALATYA, KULUNCAK KUZEYİNİN VE BATISININ MADEN JEOLOJİK İNCELEMESİ Abdulkadir PEKTAŞ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ANKARA 2010 Her hakkı

Detaylı

ANKARA OFİYOLİTLİ MELANJ KUŞAĞI İÇİNDEKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN TEKTONİK OLUŞUM ORTAMLARINA JEOKİMYASAL BİR YAKLAŞIM

ANKARA OFİYOLİTLİ MELANJ KUŞAĞI İÇİNDEKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN TEKTONİK OLUŞUM ORTAMLARINA JEOKİMYASAL BİR YAKLAŞIM MTA Dergisi 110, 17-28, 1990 ANKARA OFİYOLİTLİ MELANJ KUŞAĞI İÇİNDEKİ OFİYOLİTİK KAYAÇLARIN TEKTONİK OLUŞUM ORTAMLARINA JEOKİMYASAL BİR YAKLAŞIM Ayla TANKUT* ÖZ. Ankara melanjının Kretase yaşlı en genç

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ OFİYOLİTLERLE İLGİLİ BULGULARIN CBS-VERİ TABANINDA TOPLANMASI

TÜRKİYE DEKİ OFİYOLİTLERLE İLGİLİ BULGULARIN CBS-VERİ TABANINDA TOPLANMASI TÜRKİYE DEKİ OFİYOLİTLERLE İLGİLİ BULGULARIN CBS-VERİ TABANINDA TOPLANMASI Ender Sarıfakıoğlu 1, Mustafa Sevin 1, Saadet Potoğlu 1, Engin Öncü Sümer, Erol Timur 1 1 Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü,

Detaylı

JEM 404 Ders Konusu. Türkiye Jeolojisi. Türkiye deki. Veysel Işık. Masifler. Ankara Üviversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Tektonik Araştırma Grubu

JEM 404 Ders Konusu. Türkiye Jeolojisi. Türkiye deki. Veysel Işık. Masifler. Ankara Üviversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Tektonik Araştırma Grubu JEM 404 Ders Konusu Türkiye Jeolojisi Türkiye deki Masifler Ankara Üviversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Tektonik Araştırma Grubu 2012 Giriş Günümüzde bölgesel yapısal sınıflamalar levha tektoniği teorisi

Detaylı

GİRİŞ EDİĞE OFİYOLİT KÜTLESİNDEKİ MİNERAL FAZLARI

GİRİŞ EDİĞE OFİYOLİT KÜTLESİNDEKİ MİNERAL FAZLARI MTA Dergisi 110,97-111, 1990 EDİĞE OFİYOLİT KÜTLESİNDEKİ MİNERAL FAZLARI Ayla TANKUT* ve Naci M. SAYIN* ÖZ. Edige ofiyolit kütlesi üst manto ve bir bölüm kabuk malzemesi içeren bir okyanus litosferi kalıntısıdır.

Detaylı

Kapaklıkuyu, Zopzop ve Sarıçiçek Yaylası Özdirenç-Yapay Uçlaşma Etüdü Raporu

Kapaklıkuyu, Zopzop ve Sarıçiçek Yaylası Özdirenç-Yapay Uçlaşma Etüdü Raporu Çifteharman, Karakuyu, h. Kapaklıkuyu, Zopzop ve Sarıçiçek Yaylası Özdirenç-Yapay Uçlaşma Etüdü Raporu Bu raporda Nevma Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. ye ait Kömür Sahalarında, Haziran Ağustos 2011 tarihlerinde

Detaylı

OFİYOLİTLİ ÇAMLIBEL (YILDIZELİ) BÖLGESİNİN STRATİGRAFİ VE PETROGRAFİSİ

OFİYOLİTLİ ÇAMLIBEL (YILDIZELİ) BÖLGESİNİN STRATİGRAFİ VE PETROGRAFİSİ OFİYOLİTLİ ÇAMLIBEL (YILDIZELİ) BÖLGESİNİN STRATİGRAFİ VE PETROGRAFİSİ Yusuf TATAR Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon ÖZET. Çamlıbel (Yıldızeli) yöresini içine alan çalışma bölgesindeki kayaçlar Akdağ

Detaylı

BİGA YARIMADASINDA TARİHİ TRUVA HARABELERİNİN GÜNEYİNDEKİ RADYOAKTİF SAHİL KUMLARININ MİNERALOJİSİ VE BUNLARIN ANA KAYAÇLARININ PETROLOJİSİ

BİGA YARIMADASINDA TARİHİ TRUVA HARABELERİNİN GÜNEYİNDEKİ RADYOAKTİF SAHİL KUMLARININ MİNERALOJİSİ VE BUNLARIN ANA KAYAÇLARININ PETROLOJİSİ BİGA YARIMADASINDA TARİHİ TRUVA HARABELERİNİN GÜNEYİNDEKİ RADYOAKTİF SAHİL KUMLARININ MİNERALOJİSİ VE BUNLARIN ANA KAYAÇLARININ PETROLOJİSİ Muzaffer ANDAÇ Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara Etüdü

Detaylı

VIII. FAYLAR (FAULTS)

VIII. FAYLAR (FAULTS) VIII.1. Tanım ve genel bilgiler VIII. FAYLAR (FAULTS) Kayaçların bir düzlem boyunca gözle görülecek miktarda kayma göstermesi olayına faylanma (faulting), bu olay sonucu meydana gelen yapıya da fay (fault)

Detaylı

ANDIZLIK-ZIMPARALIK (FETHİYE-MUĞLA) CİVARINDAKİ ULTRAMAFİK KAYAÇLARIN VE KROMİTLERİN KÖKENİ

ANDIZLIK-ZIMPARALIK (FETHİYE-MUĞLA) CİVARINDAKİ ULTRAMAFİK KAYAÇLARIN VE KROMİTLERİN KÖKENİ T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ANDIZLIK-ZIMPARALIK (FETHİYE-MUĞLA) CİVARINDAKİ ULTRAMAFİK KAYAÇLARIN VE KROMİTLERİN KÖKENİ H. Alim BARAN Yüksek Lisans Tezi DENİZLİ, 2003 ANDIZLIK-ZIMPARALIK

Detaylı

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DOĞU AKDENİZ BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ GAZİANTEP İLİ JEOLOJİK ÖZELLİKLERİ

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DOĞU AKDENİZ BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ GAZİANTEP İLİ JEOLOJİK ÖZELLİKLERİ MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DOĞU AKDENİZ BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ GAZİANTEP İLİ JEOLOJİK ÖZELLİKLERİ 1 öz Bölgede yüzeylenen allokton kaya birimleri, bölgeye Maastrihtiyen de yerleşmiş olan ve karmaşık

Detaylı

1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya

1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya 1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya KAYAÇ (TAŞ) :Bir ya da birden fazla. doğal olarak birleşmesiyle oluşan katılardır. PAna kaynakları..' dır, P ana malzemesini oluştururlar, PYer şekillerinin oluşum ve gelişimlerinde

Detaylı

MİNERALLERİ TANITAN ÖZELLİKLER

MİNERALLERİ TANITAN ÖZELLİKLER MİNERALLERİ TANITAN ÖZELLİKLER A. Fiziksel Özellikler B. Kristal Şekilleri C. Optik Özellikler D. Kimyasal Özellikler E. Fizyolojik Özellikler A. Doku (Mineralin oluşu esnasında ortaya çıkar) B. Koku (Kükürt:

Detaylı

ANAKAYALARIN TOPRAK VERME ÖZELLĠKLERĠ ve AĞAÇLANDIRMA AÇISINDAN YORUMLANMASI. AGM Etüt ve Proje ġube Müdürlüğü

ANAKAYALARIN TOPRAK VERME ÖZELLĠKLERĠ ve AĞAÇLANDIRMA AÇISINDAN YORUMLANMASI. AGM Etüt ve Proje ġube Müdürlüğü ANAKAYALARIN TOPRAK VERME ÖZELLĠKLERĠ ve AĞAÇLANDIRMA AÇISINDAN YORUMLANMASI AGM Etüt ve Proje ġube Müdürlüğü Anakayalar oluşum şekline göre 3 gurupta toplanır. 1 Püskürük (Volkanik) Anakayalar 2 Tortul

Detaylı

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI Altan İÇERLER 1, Remzi BİLGİN 1, Belgin ÇİRKİN 1, Hamza KARAMAN 1, Alper KIYAK 1, Çetin KARAHAN 2 1 MTA Genel Müdürlüğü Jeofizik

Detaylı

Yellice (Çetinkaya-Sivas) Manyetit Oluşumlarının Maden Jeolojisi

Yellice (Çetinkaya-Sivas) Manyetit Oluşumlarının Maden Jeolojisi Jeoloji Mühendisliği Dergisi 36 (2) 2012 125 Araştırma Makalesi / Research Article Mining Geology of the Magnetite Occurrences of Yellice (Çetinkaya-Sivas) Ceyda ÖZTÜRK 1, Taner ÜNLÜ 1, İ. Sönmez SAYILI

Detaylı

AFYONKARAHİSAR DİNAR DOMBAYOVA LİNYİT SAHASI

AFYONKARAHİSAR DİNAR DOMBAYOVA LİNYİT SAHASI AFYONKARAHİSAR DİNAR DOMBAYOVA LİNYİT SAHASI Yılmaz BULUT* ve Ediz KIRMAN** 1. GİRİŞ MTA Genel Müdürlüğü tarafından ülkemizde kömür arama çalışmalarına 1938 yılında başlanılmış ve günümüzde de bu çalışmalar

Detaylı

İSPİR-ÇAMLIKAYA (ERZURUM) PAPATYA DESENLİ DİYORİTLERİNİN "MERMER" OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ

İSPİR-ÇAMLIKAYA (ERZURUM) PAPATYA DESENLİ DİYORİTLERİNİN MERMER OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ TÜRKİYE IV. MERMER SEMPOZYUMU (MERSEM'2003i BİLDİRİLER KİTABI 18-19 Aralık 2003 İSPİR-ÇAMLIKAYA (ERZURUM) PAPATYA DESENLİ DİYORİTLERİNİN "MERMER" OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ Hasan KOLAYLI*,

Detaylı

BİGA YARIMADASINDA PELAJİK BiR PALEOSEN İSTİFİ

BİGA YARIMADASINDA PELAJİK BiR PALEOSEN İSTİFİ MTA Dergisi 123 124. 21-26, 2002 BİGA YARIMADASINDA PELAJİK BiR PALEOSEN İSTİFİ M. Burak YIKILMAZ*, Aral I. OKAY 1 ' ve Izver ÖZKAR" ÖZ.- Kuzeybatı Anadolu'da Biga kasabasının batısında, pelajik kireçtaşı,

Detaylı

METAMORFİK KAYAÇLAR ve Saha özellikleri. Yrd.Doç.Dr.Yaşar EREN. Metamorfik

METAMORFİK KAYAÇLAR ve Saha özellikleri. Yrd.Doç.Dr.Yaşar EREN. Metamorfik Metamorfik kayaçlar Tortul ve magmatik kayaçların sıcaklık ve basınç etkisiyle değişmeleri,-başkalaşmaları sonucu oluşan kayaçlara metamorfik (başkalaşım) kayaçlar denir Genellikle kristallerden oluşmuşlardır

Detaylı

KALE (DENİZLİ) GÜNEYİNDEKİ BÖLGENİN JEOLOJİK VE PETROGRAFİK İNCELEMESİ

KALE (DENİZLİ) GÜNEYİNDEKİ BÖLGENİN JEOLOJİK VE PETROGRAFİK İNCELEMESİ PAMUKKALE ÜNÝVERSÝTESÝ MÜHENDÝSLÝK FAKÜLTESÝ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDÝSLÝK BÝLÝMLERÝ DERGÝSÝ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL : 1995 CÝLT : 1 SAYI : 1 SAYFA : 15-24 KALE (DENİZLİ)

Detaylı

BİTLİS İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

BİTLİS İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI BİTLİS İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Bitlis ili, Doğu Anadolu Bölgesinde yer almakta olup, engebeli bir topoğrafyaya sahiptir. Ahlat Ovasıyla, bir düzlük gibi Bitlis in kuzeydoğusundan Van Gölüne doğru

Detaylı

Bilindiği gibi lateritleşme, ılıman ve yağışlı

Bilindiği gibi lateritleşme, ılıman ve yağışlı Nikel Lateritlerin Aranmasında Jeofizik Yöntemler - Gördes Ferda ÖNER Meta Nikel Kobalt A.Ş. Jeoloji Y. Mühendisi ferda.oner@metanikel.com.tr Tuğrul TOKGÖZ Zeta Proje Mühendislik Jeofizik Y. Mühendisi

Detaylı

ORTA ANADOLU'NUN DOĞUSUNDA YER ALAN, ŞOŞONİTİK, MONZONİTİK MURMANO PLÜTONU - ÖN ÇALIŞMA

ORTA ANADOLU'NUN DOĞUSUNDA YER ALAN, ŞOŞONİTİK, MONZONİTİK MURMANO PLÜTONU - ÖN ÇALIŞMA MTA Dergisi 112, 103-115, 1991 ORTA ANADOLU'NUN DOĞUSUNDA YER ALAN, ŞOŞONİTİK, MONZONİTİK MURMANO PLÜTONU - ÖN ÇALIŞMA H.P. ZECK* ve Taner ÜNLÜ** ÖZ. - Bu çalışmada Orta Anadolu'nun doğusunda yer alan

Detaylı

Güneş - Soğucak (Divriği/Sivas) yöresinin petrografik -petrolojik incelenmesi

Güneş - Soğucak (Divriği/Sivas) yöresinin petrografik -petrolojik incelenmesi Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, C. 25, 1-13, Şubat, 1982 Bulletin of the Geological Society of Turkey, V. 25,1-13, February, 1982 Güneş - Soğucak (Divriği/Sivas) yöresinin petrografik -petrolojik incelenmesi

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Abdurrahman TABLACI BİZMİŞEN-ÇALTI (KEMALİYE-ERZİNCAN) YÖRESİNDEKİ Fe LERE BAĞLI Cu-Au-Ag ve Ni CEVHERLEŞMELERİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM

Detaylı

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK166 Taş Malzeme Bilgisi ve Bozulmalar Ders Notu DERS 2 1.1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK166 Taş Malzeme Bilgisi ve Bozulmalar Ders Notu DERS 2 1.1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ DERS 2 1.1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ 1.1. 1. MAGMATİK (VOLKANİK) KAYAÇLAR Magma, çeşitli madde ve minerallerin dünyanın manto, özellikle astenosferde yüksek sıcaklık ve basınç altında ergimesi ve

Detaylı

KUZEY ANADOLU FAY ZONU BİR PALEO-BENIOFF ZONU OLABİLİR Mİ?

KUZEY ANADOLU FAY ZONU BİR PALEO-BENIOFF ZONU OLABİLİR Mİ? KUZEY ANADOLU FAY ZONU BİR PALEO-BENIOFF ZONU OLABİLİR Mİ? Gürol ATAMAN; Ersen BUKET ve Ussal Z. ÇAPAN Hacettepe Üniversitesi, Yerbilimleri Bölümü, Ankara ÖZET. Bu yazıda sunulan verilerin ışığı altında

Detaylı

KAZ DAĞI KRİSTALlNİNÎN ARZETTİĞİ BİR PRE-HERSİNİEN İLTİVA SAFHASI HAKKINDA

KAZ DAĞI KRİSTALlNİNÎN ARZETTİĞİ BİR PRE-HERSİNİEN İLTİVA SAFHASI HAKKINDA KAZ DAĞI KRİSTALlNİNÎN ARZETTİĞİ BİR PRE-HERSİNİEN İLTİVA SAFHASI HAKKINDA Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara ÖZET. Bu makalemizde Kaz dağı Masifinin Kristalim içinde bir pre-hersinien iltiva safhasının

Detaylı

YOZGAT YÖRESİ VOLKANİTLERİNİN ASAL VE İZ ELEMENTLERİNİN DAĞILIMI

YOZGAT YÖRESİ VOLKANİTLERİNİN ASAL VE İZ ELEMENTLERİNİN DAĞILIMI YOZGAT YÖRESİ VOLKANİTLERİNİN ASAL VE İZ ELEMENTLERİNİN DAĞILIMI Gönül BÜYÜKÖNAL* ÖZ. Yozgat ilinde yüzlek veren volkanitlerde petrografik ve jeokimyasal çalışmalar yapılmıştır. Bu volkanitler, başka volkanik

Detaylı

Çanakkale-Altınoluk Kurşun-Çinko Cevher Oluşumlarının Maden Jeolojisi. Mining Geology of the Lead-Zinc Ore Mineralizations of Altınoluk, Çanakkale

Çanakkale-Altınoluk Kurşun-Çinko Cevher Oluşumlarının Maden Jeolojisi. Mining Geology of the Lead-Zinc Ore Mineralizations of Altınoluk, Çanakkale Jeoloji Mühendisliği Dergisi 34 (1) 2010 1 Araştırma Makalesi / Research Article Çanakkale-Altınoluk Kurşun-Çinko Cevher Oluşumlarının Maden Jeolojisi Mining Geology of the Lead-Zinc Ore Mineralizations

Detaylı

Önsöz. Bu konu notu bir Tektonik Araştırma Grubu (TAG) ürünüdür

Önsöz. Bu konu notu bir Tektonik Araştırma Grubu (TAG) ürünüdür Önsöz Bu konu notu Ankara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümünde okutulan JEM 306 Jeoloji Harita Alımı dersi kapsamında verilen ders konusunun kolayca takip edilmesini sağlamak

Detaylı

SİRYA İLE ARDANUÇ ARASINDAKİ BÖLGENİN JEOLOJİSİ HAKKINDA

SİRYA İLE ARDANUÇ ARASINDAKİ BÖLGENİN JEOLOJİSİ HAKKINDA SİRYA İLE ARDANUÇ ARASINDAKİ BÖLGENİN JEOLOJİSİ HAKKINDA Alexander KRAEFF Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara GİRİŞ Bu jeolojik araştırma, Mayıs-Ağustos 1960 tarihleri arasında Artvin ilinin merkezî

Detaylı

İçerdikleri 87Rb ve 87Sr, 86Sr miktarına göre kayaçların ve minerallerin i yaşlarının tespiti Rubidyum Stronsiyum izotop sisteminin kullanımının

İçerdikleri 87Rb ve 87Sr, 86Sr miktarına göre kayaçların ve minerallerin i yaşlarının tespiti Rubidyum Stronsiyum izotop sisteminin kullanımının Rubidyum Stronsiyum yaş tayini Radyometrik yaş tayini tekniği İçerdikleri 87Rb ve 87Sr, 86Sr miktarına göre kayaçların ve minerallerin i yaşlarının tespiti Rubidyum Stronsiyum izotop sisteminin kullanımının

Detaylı

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Magmatik (Püskürük) Kayaçlar Ýç püskürük Yer kabuðunu oluþturan kayaçlarýn tümünün kökeni magmatikdir. Magma kökenli kayaçlar dýþ kuvvetlerinin etkisiyle parçalara ayrýlýp, yeryüzünün çukur yerlerinde

Detaylı

Türkiye Jeolojisi GENEL HATLAR

Türkiye Jeolojisi GENEL HATLAR 1 Türkiye Jeolojisi GENEL HATLAR Türkiye iki duraylı, eski kıta arasında yer alır: kuzeyde Avrasya (Doğu Avrupa Platformu -Ukrayna Kalkanı ve örtüsü), güneyde Afrika-Arabistan ile temsil edilen eski Gondwana.

Detaylı

KONYA MELANJI İÇERİSİNDE YER ALAN AMFİBOLİTLERİN KÖKENİ * Origin Of Amphibolites Within The Konya Melange

KONYA MELANJI İÇERİSİNDE YER ALAN AMFİBOLİTLERİN KÖKENİ * Origin Of Amphibolites Within The Konya Melange KONYA MELANJI İÇERİSİNDE YER ALAN AMFİBOLİTLERİN KÖKENİ * Origin Of Amphibolites Within The Konya Melange Hatice Tuğba DAŞCI Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı Osman PARLAK Jeoloji Mühendisliği Anabilim

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU ERGANİ MADEN BÖLGESİ OFİYOLİT VE İLGİLİ BAKIR YATAĞI

GÜNEYDOĞU ANADOLU ERGANİ MADEN BÖLGESİ OFİYOLİT VE İLGİLİ BAKIR YATAĞI GÜNEYDOĞU ANADOLU ERGANİ MADEN BÖLGESİ OFİYOLİT VE İLGİLİ BAKIR YATAĞI Takeo BAMBA Geological Survey of Japan 1. GİRİŞ Güneydoğu, Anadolu'daki Ergani madeni ofiyolitle birleşmiş halde bulunan bakırlı pirit

Detaylı

DiVRiĞi (SİVAS) DEMiR YATAĞININ KÖKENİ, ORTA ANADOLU, TÜRKİYE-BİR CEVHER MİKROSKOBİSİ ÇALIŞMASI. serpantinitler içinde yer alır.

DiVRiĞi (SİVAS) DEMiR YATAĞININ KÖKENİ, ORTA ANADOLU, TÜRKİYE-BİR CEVHER MİKROSKOBİSİ ÇALIŞMASI. serpantinitler içinde yer alır. MTA Dergisi 117. 17-28. 1995 DiVRiĞi (SİVAS) DEMiR YATAĞININ KÖKENİ, ORTA ANADOLU, TÜRKİYE-BİR CEVHER MİKROSKOBİSİ ÇALIŞMASI Taner ÜNLÜ*. Henrik STENDAL**; Emil MAKOVICKY" ve l. Sönmez SAYILI' ÖZ - Divriği

Detaylı

HİDROTERMAL ALTERASYON

HİDROTERMAL ALTERASYON Tanım: İfade olarak: Hidrotermal = Sıcak çözelti; Alterasyon = Bozunma veya değişim Türkçe İfade= Sıcak çözeltili bozuşma Bilimsel Olarak: Sıcak sulu çözeltilerin geçtikleri yollar boyunca yan kayaçla

Detaylı

l :2 500 000 ÖLÇEKLİ TÜRKİYE METAMORFİZMA HARİTASI VE BAZI METAMORFİK KUŞAKLARIN JEOTEKTONİK EVRİMİ ÜZERİNDE TARTIŞMALAR

l :2 500 000 ÖLÇEKLİ TÜRKİYE METAMORFİZMA HARİTASI VE BAZI METAMORFİK KUŞAKLARIN JEOTEKTONİK EVRİMİ ÜZERİNDE TARTIŞMALAR l :2 500 000 ÖLÇEKLİ TÜRKİYE METAMORFİZMA HARİTASI VE BAZI METAMORFİK KUŞAKLARIN JEOTEKTONİK EVRİMİ ÜZERİNDE TARTIŞMALAR Ergüzer BİNGÖL Maden Tetkik re Arama Enstitüsü, Ankara ÖZET. Türkiye'de benzer fasiyes

Detaylı

TOKAT (DUMANLIDAĞI) İLE SİVAS (ÇELTEKDAĞI) DOLAYLARININ TEMEL JEOLOJİ ÖZELLİKLERİ VE OFİYOLİTLİ KARIŞIĞIN KONUMU*

TOKAT (DUMANLIDAĞI) İLE SİVAS (ÇELTEKDAĞI) DOLAYLARININ TEMEL JEOLOJİ ÖZELLİKLERİ VE OFİYOLİTLİ KARIŞIĞIN KONUMU* TOKAT (DUMANLIDAĞI) İLE SİVAS (ÇELTEKDAĞI) DOLAYLARININ TEMEL JEOLOJİ ÖZELLİKLERİ VE OFİYOLİTLİ KARIŞIĞIN KONUMU* Ali YILMAZ** ÖZ. Tokat (Dumanlıdağı) ile Sivas (Çeltekdağı) dolayında Eosen öncesi üç tektonik

Detaylı

Jeofizik Mühendisliği Eğitimi Sertifika Programı

Jeofizik Mühendisliği Eğitimi Sertifika Programı Jeofizik Mühendisliği Eğitimi Sertifika Programı Giriş: Gravite Yöntemi Gravite, en basit anlamda kütleleler arasındaki çekim kuvvetidir. Yerküre, bu kütlelerden birini oluşturmaktadır. Yerin çekimi ivmesindeki

Detaylı

4. LINEASYON, LINEER YAPILAR ve KALEM YAPISI

4. LINEASYON, LINEER YAPILAR ve KALEM YAPISI 4. LINEASYON, LINEER YAPILAR ve KALEM YAPISI Tektonitlerin önemli bir özelliği de çizgisel yapılar içermeleridir. Cloos (1946), Lineasyonu, kayaç içinde veya üstündeki herhangibir çizgisellik olarak tanımlar.

Detaylı

andesite to rhyolite through undesite, dacite, trachy andesite and rhyolite

andesite to rhyolite through undesite, dacite, trachy andesite and rhyolite TURKDONMEZ, BOZCU SiO2-Na2O+K2O diagram they show g,ranite, granodiorite and quartz diorite compositions. In this diagram volcanic rocks sllow different compositiott ranging Ji"om andesite to rhyolite

Detaylı

Domaniç (Kütahya) Bakır-Molibden Cevherleşmesinin Jeolojisi ve Alterasyon Özellikleri

Domaniç (Kütahya) Bakır-Molibden Cevherleşmesinin Jeolojisi ve Alterasyon Özellikleri Jeoloji Mühendisliği Dergisi 27 (2) 2,003 47 Domaniç (Kütahya) Bakır-Molibden Cevherleşmesinin Jeolojisi ve Alterasyon Özellikleri Geohg}? and the Alteration Features of Domaniç (Kütahya) Copper-Molybdenium

Detaylı

ARTVİN-MURGUL ANAYATAK'TA İZLENEN SELENYUM-TELLÜR MİNERALLERİ ÜZERİNDE BİR ÇALIŞMA

ARTVİN-MURGUL ANAYATAK'TA İZLENEN SELENYUM-TELLÜR MİNERALLERİ ÜZERİNDE BİR ÇALIŞMA ARTVİN-MURGUL ANAYATAK'TA İZLENEN SELENYUM-TELLÜR MİNERALLERİ ÜZERİNDE BİR ÇALIŞMA Bülent ARMAN* ve Yılmaz ALTUN** ÖZ. Bu yazıda Murgul bakır yataklarının jeolojisine kısaca değinilmiş ve Murgul Anayatak'tan

Detaylı

UYUMSUZLUKLAR VE GÖRECELİ YAŞ KAVRAMI

UYUMSUZLUKLAR VE GÖRECELİ YAŞ KAVRAMI UYUMSUZLUKLAR VE GÖRECELİ YAŞ KAVRAMI Diskordans nedir? Kayaçların stratigrafik dizilimleri her zaman kesiksiz bir seri (konkordan seri) oluşturmaz. Bazen, kayaçların çökelimleri sırasında duraklamalar,

Detaylı

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR Bir nehir kenarında gezerken çakılların renk ve biçim bakımından birbirlerinden farklı olduğunu görürüz. Bu durum bize, kayaçların farklı ortamlarda oluştuğunu gösterir.

Detaylı

Türkiye Jeoloji Bülteni Cilt.41, No.2,177-185, Ağustos 1998 Geological Bulletin of Turkey, Vol.41, No.2 f. 177-185, Eugust 1998

Türkiye Jeoloji Bülteni Cilt.41, No.2,177-185, Ağustos 1998 Geological Bulletin of Turkey, Vol.41, No.2 f. 177-185, Eugust 1998 Türkiye Jeoloji Bülteni Cilt.41, No.2,177-185, Ağustos 1998 Geological Bulletin of Turkey, Vol.41, No.2 f 177-185, Eugust 1998 Sulakyurt granîtoîdîndekî gabroların derin yapısının sondajlarla belirlenmesi

Detaylı

AR201201213 KUVARS KUMU KUMTARLA - ZONGULDAK SAHASININ MADEN JEOLOJİSİ RAPORU

AR201201213 KUVARS KUMU KUMTARLA - ZONGULDAK SAHASININ MADEN JEOLOJİSİ RAPORU AR201201213 KUVARS KUMU KUMTARLA - ZONGULDAK SAHASININ MADEN JEOLOJİSİ RAPORU EKİM 2012 1 İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER...2 ÖZET...4 1. GİRİŞ...5 2. ÖNCEL ÇALIŞMALAR...6 3. RUHSAT SAHASININ JEOLOJİSİ...

Detaylı

Sulakyurt baraj yeri granitoidlerinin mühendislik jeolojisi özellikleri

Sulakyurt baraj yeri granitoidlerinin mühendislik jeolojisi özellikleri 30 Aydın ÖZSAN*, Yusuf Kaan KADIOĞLU* * Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü., 06100 Ankara Sulakyurt baraj yeri granitoidlerinin mühendislik jeolojisi özellikleri Sulakyurt baraj yeri Ankara

Detaylı

TOKAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

TOKAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI TOKAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Tokat ili, Karadeniz Bölgesinde Orta Karadeniz bölümünün iç kısımlarında yer alır. Tokat ili Devecidağ ile Köroğlu Dağı arasında uzanan tektonik hattın kuzey ve güneyinde

Detaylı

ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Doðal Sistemler ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR...12 Ölçme ve Deðerlendirme...14 Kazaným Deðerlendirme Testi...16 Ünite Deðerlendirme Testi...18 Doðal Sistemler ÜNÝTE - 2 LEVHA

Detaylı

ALT ORDOVİSİYEN ÖNCESİ YAŞLI YAY MAGMATİZMASINA KUZEY TÜRKİYE'DEN BİR ÖRNEK: ÇAŞURTEPE FORMASYONUNUN JEOKİMYASAL İNCELENMESİ (BOLU, B PONTİDLER).

ALT ORDOVİSİYEN ÖNCESİ YAŞLI YAY MAGMATİZMASINA KUZEY TÜRKİYE'DEN BİR ÖRNEK: ÇAŞURTEPE FORMASYONUNUN JEOKİMYASAL İNCELENMESİ (BOLU, B PONTİDLER). MTA Dergisi 120, 61-77, 1998 ALT ORDOVİSİYEN ÖNCESİ YAŞLI YAY MAGMATİZMASINA KUZEY TÜRKİYE'DEN BİR ÖRNEK: ÇAŞURTEPE FORMASYONUNUN JEOKİMYASAL İNCELENMESİ (BOLU, B PONTİDLER). P. Ayda USTAÖMER* ve Erdinç

Detaylı

PAYAS (HATAY) BÖLGESİ BOKSİTLİ DEMiR CEVHERLEŞMELERİNİN OLUŞUMU

PAYAS (HATAY) BÖLGESİ BOKSİTLİ DEMiR CEVHERLEŞMELERİNİN OLUŞUMU MTA Dergisi 113, 113-126, 1991 PAYAS (HATAY) BÖLGESİ BOKSİTLİ DEMiR CEVHERLEŞMELERİNİN OLUŞUMU Şükrü KOÇ* ve M. Ali DEĞER** ÖZ. - inceleme alanının tabanında Alt Triyas-Alt Jura yaşlı dolomit ve dolomitik

Detaylı

DOĞU KARADENİZ (GİRESUN-TRABZON) BÖLGESİNİN PALEOMAĞNETİZMASI VE JEODİNAMİK EVRİMİ

DOĞU KARADENİZ (GİRESUN-TRABZON) BÖLGESİNİN PALEOMAĞNETİZMASI VE JEODİNAMİK EVRİMİ DOĞU KARADENİZ (GİRESUN-TRABZON) BÖLGESİNİN PALEOMAĞNETİZMASI VE JEODİNAMİK EVRİMİ Nuray ALPASLAN 1, Naci ORBAY 2 nurayalp2000@yahoo.com, norbay@istanbul.edu.tr Öz:İnceleme alanı Doğu Karadeniz in Giresun

Detaylı

Düzenleme Kurulu. ULUSLARARASI BAZ VE DEĞERLĠ METALLER ÇALIġTAYI INTERNATIONAL WORKSHOP ON BASE AND PRECIOUS METALS. ONURSAL BAġKAN.

Düzenleme Kurulu. ULUSLARARASI BAZ VE DEĞERLĠ METALLER ÇALIġTAYI INTERNATIONAL WORKSHOP ON BASE AND PRECIOUS METALS. ONURSAL BAġKAN. ULUSLARARASI BAZ VE DEĞERLĠ METALLER ÇALIġTAYI INTERNATIONAL WORKSHOP ON BASE AND PRECIOUS METALS ONURSAL BAġKAN Mehmet ÜZER MTA Genel Müdürü Düzenleme Kurulu Sekreterya Yahya Çiftçi Pınar Şen DÜZENLEME

Detaylı

KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP)

KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP) İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP) Araş. Gör. Gülten AKTAŞ İstanbul, Ağustos, 2014 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. Doğal Gerilim Yöntemi

Detaylı

KUZEY TÜRKİYE'DE PONTİDLER'DEN ALINAN BAZI BAZALTOYİD VE CEVHERLERİN PALEOMANYETİK İNCELENMESİ

KUZEY TÜRKİYE'DE PONTİDLER'DEN ALINAN BAZI BAZALTOYİD VE CEVHERLERİN PALEOMANYETİK İNCELENMESİ KUZEY TÜRKİYE'DE PONTİDLER'DEN ALINAN BAZI BAZALTOYİD VE CEVHERLERİN PALEOMANYETİK İNCELENMESİ Musa GÜNER* ÖZ. Küre sahasındaki bazik kayaçlar ve sülfit cevherlerinin Paleomanyetik özellikleri incelenmiştir.

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Türkiye de Maden Sektörü

AR& GE BÜLTEN. Türkiye de Maden Sektörü Türkiye de Maden Sektörü Hande UZUNOĞLU Temel sanayi girdilerine ham madde sağlayan bir sektör olan Madencilik, ülkemiz temel sektörleri arasında önemli bir yer teşkil ediyor. Nitekim ülkemiz hem çeşitlilik

Detaylı

SUSURLUK (BALIKESİR) SKARN YATAĞININ MİNERALOJİK ve PETROGRAFİK ÖZELLİKLERİ

SUSURLUK (BALIKESİR) SKARN YATAĞININ MİNERALOJİK ve PETROGRAFİK ÖZELLİKLERİ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Cilt:XXII, Sayı:2, 2009 Journal of Engineering and Architecture Faculty of Eskişehir Osmangazi University, Vol: XXII, No:2, 2009

Detaylı

AFYON KUZEYİNİN JEOLOJİSİ VE MERMER POTANSİYELİNİN ARAŞTIRILMASI

AFYON KUZEYİNİN JEOLOJİSİ VE MERMER POTANSİYELİNİN ARAŞTIRILMASI AFYON KUZEYİNİN JEOLOJİSİ VE MERMER POTANSİYELİNİN ARAŞTIRILMASI Yaşar KİBÎCÎ 1, Ahmet YILDIZ 2, Metin BAĞCI 3 'Afyon Kocatepe Üniversitesi Afyon MYO Müdürü AFYON 2 Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim

Detaylı

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Serkan ÖZKÜMÜŞ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ADANA, 2009 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KURTYUVASI (OLTU-ERZURUM) BAKIR-ALTIN

Detaylı

ALAKIRÇAY MELANJI İÇİNDE YÜZEYLEYEN VOLKANİK KAYAÇLARIN PETROGRAFİK VE JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ (GB TÜRKİYE)

ALAKIRÇAY MELANJI İÇİNDE YÜZEYLEYEN VOLKANİK KAYAÇLARIN PETROGRAFİK VE JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ (GB TÜRKİYE) Uygulamalı Yerbilimleri Sayı: 1 (Haziran 2009) 49-60 ALAKIRÇAY MELANJI İÇİNDE YÜZEYLEYEN VOLKANİK KAYAÇLARIN PETROGRAFİK VE JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ (GB TÜRKİYE) Geochemical and Petrographical Properties

Detaylı

Gezegenimizin bir uydusudur Güneş sistemindeki diğer gezegenlerin uydularıyla karşılaştırıldığı zaman büyük bir uydudur

Gezegenimizin bir uydusudur Güneş sistemindeki diğer gezegenlerin uydularıyla karşılaştırıldığı zaman büyük bir uydudur AY Ay Gezegenimizin bir uydusudur Güneş sistemindeki diğer gezegenlerin uydularıyla karşılaştırıldığı zaman büyük bir uydudur Çapı 3476 km Kütlesi 7.349 x 10 22 kg. Dünyaya ortalama uzaklığı 384,400 km

Detaylı