TARIMDA TOPRAK VERİMLİLİĞİ NASIL ARTIRILIR?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TARIMDA TOPRAK VERİMLİLİĞİ NASIL ARTIRILIR?"

Transkript

1 Mehmet ZENGİN Selçuk Üniv., Ziraat Fak., Toprak Bilimi ve Bitki Besl. Böl. Öğr. Üy. ve İGSAŞ Gübre Teknik Danışm., Konya. Özet Bu makalede tarım topraklarının verimliliğinin artırılması irdelenmiştir. Toprak; organik ve inorganik materyallerin ayrışıp parçalanması ile oluşan, içerisinde belirli oranlarda hava ve su bulunduran, bitkilerin ihtiyaç duyduğu besin maddelerini içeren ve onlara durak yeri olan, yeryüzünün parçalanmış üst tabakasıdır. Katı (kil, silt, kum, humus) ve boşluk (hava, su) kısımlardan oluşur. Toprak verimliliği ise bitkilerin iyi bir şekilde gelişip ürün vermeleri için ihtiyaç duydukları makro (N, P, K, Ca, Mg, S) ve mikro (Fe, Zn, Mn, B, Cu, Mo, Cl) besin elementlerinin yeterli ve uygun oranlarda kök bölgesinde bulunması halidir. Verimlilik ile mahsuldarlık farklı şeyler olup her toprak temelde verimli olabilir, ama mahsuldar olamaz. Besin elementleri yeterli ve dengeli olan ve fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri düzgün olan topraklar verimli olabilir, ancak o toprağı yöneten çiftçiler uygun yönetemezlerse yeterli ürün alamayabilirler. Bitkiler bir ototrof canlı olarak kılcal kökleri ile mikro porlardaki çözeltide alınabilir vaziyetteki makro ve mikro besin elementlerini alarak su ile birlikte ksilem boruları ile yapraklara taşır. Bu ham su ve besin elementleri yapraklardaki stomalardan emilen karbondioksit ile yapraktaki kloroplast hücrelerinde fotosentez ile birleştirilerek karbonhidratlar üretilir. Bu karbonhidratlar heterotrof canlılar olan insan ve hayvanları besler. Fotosentez kapasitesi ne kadar yüksek, gece karanlık fazda solunum ne kadar düşükse ürün verimi ve kalitesi o kadar yüksek olur. Bu da V = T + T + İ + İ (Verim = Toprak + Tohum + İklim + İnsan) kuralı ile ilgilidir. Anahtar Kelimeler: Toprak verimliliği, bitki, verim, kalite. HOW SOIL FERTILITY IS INCREASED IN AGRICULTURE? Abstract In this paper, that increasing of fertility of agriculture soils was discussed. Soil is altered upper layer of earth s surface which is forms from organic and inorganic materials by decompose, has air and water in it in certain ratios, contains nutrients which is needed by plants and is a halt for plants. It forms from parts of solid (clay, silt, sand, humus) and pore (air, water). If soil fertility is that macro nutrients (C, H, O, N, P, K, Ca, Mg, S) and micro nutrients (Fe, Zn, Mn, Cu, B, Mo, Cl) which are needed by plants is found sufficient and suitable ratios in root zone for optimal plant growing and yielding. Fertility and yielding is different from each other. In fact every soil may be fertile in the basis, but it may not be yielding. Soils which theirs nutrients are sufficient and balanced and physical, chemical and biological properties are suitable may be fertile, but if farmers that managing this soil do not manage suitable, they may not be obtain sufficient crop. As an autotrophic livings, plants carries macro-micro nutrients which is found in micro pores by water absorbing by their capillary roots in xylem tissues to theirs leaves. This raw water and nutrients is composed with carbon dioxide absorbed by stoma in leaf in chloroplast cells by photosynthesis, so carbon hydrates are produced. These carbon hydrates feed human and animals as a heterotrophic livings. The higher the photosynthesis capacity in day time, the lower the respiration in the night is, the more yielding and quality it is. This is also interested in rule of Y = S + S + C + M (Yield = Soil + Seed + Climate + Man). Keywords: Soil fertility, plant, yield, quality. 1

2 GİRİŞ İnsanlar ve hayvanlar bitkisel ürünleri (tahıllar, şekerli-nişastalı-yağlı bitkiler, sebzeler, meyveler, vb.) tüketerek günlük gıdalarını karşılayabilirler. Dünyada giderek artan insan ve hayvan nüfusunun yeterli ve dengeli bir şekilde beslenmesi için bitkisel gıdaların da artması gerekir. Bu artış ya tarım alanlarının artışı, ya da birim alandan alınan bitkisel ürünün artışı ile olabilir. Günümüzde tarım alanları artık daha fazla genişleyemeyeceğine göre birim alandaki verimliliğin artırılması gerekmektedir. Bu da ıslah ile genetik verim kapasitesinin yükseltilmesi, toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin düzeltilmesi, hastalıkzararlılarla etkin mücadele, uygun toprak işleme-ekim/dikim-gübreleme-sulama-çapalamabudama-hasat gibi bakım işleri ile mümkün olabilmektedir. Bu safhaların hemen hemen hepsi de uygun bir mekanizasyon ile gerçekleştirilmektedir. Günümüzde nüfus giderek artarken birim alandan alınan bitkisel ürünler de artmaktadır. Cumhuriyet in ilk yıllarında Türkiye nüfusu 13.7 milyon iken hektardan alınan buğday verimi 900 kg idi. Şimdi ise ülkemiz nüfusu komşu ülke göçmenleri ile beraber 80 milyon civarında olup hektardan alınan buğday verimi kıraçta kg, suluda kg civarındadır. Ülkemizde 9.5 milyon ha alanda buğday ekilmektedir. Bu kadar ekim alanından ortalama 2210 kg ha -1 verimle toplam 21 milyon ton buğday alınmaktadır. Birim alandaki verim ortalamamız dünya verim ortalaması (2540 kg ha -1 ) kadar olsaydı yılda 24 milyon ton, ABD verim ortalaması (3500 kg ha -1 ) kadar olsaydı 33 milyon ton olurdu. Türkiye de birim alandan alınan buğday veriminin dünya, ABD ve pek çok ülkeye göre düşük olmasının sebepleri yetersiz veya bilinçsiz gübreleme gibi kültürel tedbirler, iklim faktörleri ve toprak özellikleridir (Zengin ve Gezgin, 2011). İnsan ve hayvan nüfusunu besleyecek kadar bitkisel üretimde bulunabilen ülkeler ya geniş arazilere sahipler (örneğin Kazakistan) ya da birim alandan yüksek ürün alabilmektedirler (örneğin Avrupa ülkeleri ve Türkiye). Arazisi sınırlı olan ülkeler ya topraklı tarımda çeşitli usullerle birim alandan fazla ürün elde etmekteler veya bilhassa sebze üretiminde topraksız tarım yöntemini kullanmaktadırlar. Gelecekte dünya nüfusu arttıkça su ve enerji gibi gıdanın da önemi daha da artacaktır. Dünyada 37. büyüklük sırasında olan ülkemizin ancak %33.24 ünde tarım yapılabilmektedir (Çizelge 1). İşlenen tarım arazimiz 1934 yılında 11.7 milyon ha iken, 2011 de 28 milyon hektara ulaşmıştır. Hububat ekim alanları büyüklüğü bakımından dünya ülkeleri arasında 6. sırada yer alan Türkiye de hektara buğday veriminde 22. sırada yer almaktadır. Çizelge 1. Dünya ve Türkiye nin toprak ve su kaynakları Arazi kullanımı Dünyada Türkiye de Kara yüzey alanı (ha) (37. sırada) İşlenen tarım alanı (ha) (%11.61) (%33.24) Orman arazisi (ha) (%66 sı bakir) m 3 /yıl odun ür (%26) (%40 ı bakir) 4.4 da orman/kişi Mera arazisi (ha) (%27) (%37) Topraksız tarım (ha) Toplam su (km 3 ) (640 mm yağış) Kullanılan su (km 3 /yıl) (%0.72) 110 (%21.9) Kişi başına su (m 3 /yıl) Karlı ve sürdürülebilir bir bitkisel üretim verimli topraklarda bilinçli tarımsal metotlarla, en az trafikle, daha az masrafla, talebi çok olan ürünleri üreterek yapılabilmektedir. Bu derleme makalede tarım topraklarının verimliliğinin nasıl artırılacağı ile ilgili bilgiler verilmiştir. 2

3 TOPRAK VERİMLİLİĞİ NEDİR VE NASIL ARTIRILIR? Toprak verimliliği (üretkenliği) bitkilerin iyi bir şekilde gelişip ürün vermeleri için ihtiyaç duydukları makro (N, P, K, Ca, Mg, S) ve mikro (Fe, Zn, Mn, B, Cu, Mo, Cl) besin elementlerinin yeterli ve uygun oranlarda kök bölgesinde bulunması halidir (Karaman ve ark., 2007). Verimlilik ile mahsuldarlık farklı şeyler olup her toprak temelde verimli olabilir, ama mahsuldar olamaz. Besin elementleri yeterli ve dengeli olan ve fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri düzgün olan topraklar verimli olabilir, ancak o toprağı yöneten çiftçiler uygun yönetemezlerse veya iklim uygun gitmiyorsa yeterli ürün alamayabilirler. Böylece toprak temelde verimli olduğu halde mahsuldar olamaz. Verimlilik toprağın başta kimyasal olmak üzere fiziksel ve biyolojik özelliklerinin optimumluğu ile ilgili iken, mahsuldarlık iklim ve toprağı işleyen insan ile ilgilidir. Toprak denen matriks malzemede besin elementleri yeterli ve dengeli, fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikler ile iklim faktörleri (yağış, sıcaklık, buharlaşma, rutubet, gece-gündüz sıcaklık farkları, don olayları) optimum ise, yetiştirilen bitkinin genetik verim kapasitesi yüksek ise, çiftçilere bu sağlıklı toprakta ve düzgün iklimde kaliteli üretim materyalini (tohum, fide, fidan) kullanarak iyi bir tarımsal yönetim kalmaktadır. Kısaca kaliteli ve yüksek verim şu faktörlerin optimum olması ile elde edilebilmektedir. V = T + T + İ + İ (Verim = Toprak + Tohum + İklim + İnsan). Bu faktörlerin biri olumsuz olsa verim ve ürün kalitesi düşmektedir. Ülkemiz tarım toprakları genellikle yüksek ph lı (ph: ), fazla kireçli (> %15), düşük organik maddeli (< %2) ve ağır bünyeli (killi, killi-tınlı) dir (Çizelge 2). Bunların yanında kısmen tuzluluk, sodiklik, bozuk drenaj ve erozyon problemleri vardır. Arazilerimiz ise küçük ve parçalı olup tepelik araziler çoğunlukla eğimli, taşlı, sığ ve kıraçtır. Çiftçi ailesi başına düşen arazi ortalaması 5 ha kadardır. Arazilerimizin %20 sinin eğimi %15 in altında, %80 inin eğimi ise %15 ten fazladır. Tarım topraklarımızın yaklaşık %85 inde ph 7 nin üzerinde, %64.5 inde organik madde düşük, %57.6 sı kireçli (%5 den fazla kireç), %86.4 ü tınlı ve killi-tınlı bünyede, %64.4 ü fosforlu gübreye ihtiyaç göstermekte, %97.9 unda potasyum yeterli, %27 sinde demir noksan, %50 sinde çinko noksan olup arazilerimizin %76 sı %6 dan fazla eğimli ve %72 si ise sığ ve çok sığdır. Çizelge 2. Toprak verimliliği açısından ideal topraklar ile ülke topraklarımızın kıyaslanması Parametre İdeal Toprakta Ülkemizde Çareler ph (Hafif asidik-nötr) (Alkalin) Kükürt, hümik asit, ahır gübresi EC (Tuzluluk; µs/cm) < 200 (Tuzsuz) (Hafif tuzlu) Drenaj, %15 fazla sulama suyu, dayanıklı bitkiler, organik madde Kireç (%) < 5 (Az kireçli) > 15 Toz kükürt, hümik asit, dayanıklı bitkiler Organik madde (%) > 3 (Orta organik maddeli) 1-2 Organik gübre, kompost, yeşil gübre, hümik asit, anız yakılmaz Tekstür (Bünye) Tınlı Killi, killi-tınlı Değiştirilemez Azot (NO3+NH4) (mg/kg) > 50 Düşük Yeterli ve dengeli gübreleme Fosfor (mg/kg) 8-25 Az, orta, yüksek Yeterli ve dengeli gübreleme Potasyum (mg/kg) Orta, yüksek Yeterli ve dengeli gübreleme Kalsiyum (mg/kg) Çok yüksek - Magnezyum (mg/kg) Orta, yüksek Yeterli ve dengeli gübreleme Kükürt (mg/kg) > 10 Yeterli - Demir (mg/kg) > 4.5 Düşük Yeterli ve dengeli gübreleme Çinko (mg/kg) Düşük Yeterli ve dengeli gübreleme Mangan (mg/kg) Düşük Yeterli ve dengeli gübreleme Bor (mg/kg) Orta, yeterli Yeterli ve dengeli gübreleme Bakır (mg/kg) > 0.2 Yeterli - Molibden (mg/kg) > 0.05 Yeterli - Klor (mg/kg) > 0.05 Yeterli - 3

4 Sağlıklı ve kaliteli bir toprak kolay drene olan, baharda çabuk ısınan, ekimden sonra kabuk bağlamayan, şiddetli yağışları kolay emebilen, bünyesinde iyi su tutabilen, çok az kesekli ve geçirimsiz alt tabaka içermeyen, derin, erozyon ve besin maddesi kayıplarına dirençli, toprak organizmalarını destekleyen, yüksek verim için fazla gübrelemeye ihtiyaç göstermeyen, iyi bir toprak kokusuna sahip, yüksek kaliteli ve verimli ürün alınabilen topraktır (Cramer, 1994). Bitkiler iyi bir şekilde gelişip kendi yaşantılarını sürdürmesi ve yeterli bir ürün oluşturabilmeleri için toprak, su, hava, ışık, sıcaklık ve besin elementlerine ihtiyaç duyarlar. Bu faktörler de optimum olmalıdır. Toprak çok verimli olsa bile örneğin sıcaklık yüksek veya düşük seyrediyorsa ürün verim ve kalitesi düşmekte, belki de hiç ürün alınamamaktadır. Bu gelişim faktörleri seralarda suni olarak optimumlaştırılabilse de açık arazilerde mümkün olamamaktadır. İdeal bir bitki gelişimi için toprak ph sı arasında olması gerekirken topraklarımızın ph sı maalesef arasında değişmektedir. Bu yüzden kültür bitkilerinde sıklıkla demir, çinko, mangan ve bor noksanlığı ile karşılaşılmaktadır (Zengin ve ark., 2007). Bu durumda ürün verimi ve kalitesi önemli ölçülerde azalmaktadır. ph düşürücü ve kirecin kötü etkisini azaltıcı olarak ekim öncesi sürümlerde tabana toz kükürt uygulanmalı, sulu koşullarda ise buna ilaveten sulama ile hümik asit verilmelidir. Böylece mikro kök bölgesinde organik madde de artırılmış olur. Yine yarı kurak iklim bölgelerimizde (yıllık yağış toplamı mm) organik madde kapsamı çok düşük olup topraklarımızın %88.3 ünde organik madde düzeyi çok az, az ve orta seviyelerdedir. Bunun sebebi uygun zamanda yeterli çiftlik gübrelerinin kullanılmaması, yeşil gübrelemenin yapılmaması, katı ve sıvı formlu hümik asitler ile diğer toprak ıslah maddelerinin kullanılmaması, anız yakma ve kuraklıktır. Düşük organik madde nedeniyle bozuk fiziksel yapının düzeltilmesi için sonbahar sürümünde yanmış ahır gübresi veya kompost kullanılmalı, yıllık yağış toplamı 450 mm den yüksek olan yerlerde hiç olmazsa 3-4 yılda bir yeşil gübreleme yapılmalıdır. Bunun için sonbaharda Macar fiği veya yonca ekilip ilkbaharda çiçeklenince sürülerek toprağa karıştırılmalı, arkasından da ana ürün yetiştirilmelidir. Yine organik maddeyi artırmak için ekim öncesi sürümlerde tabana katı hümik asit veya damla ya da yağmurlama sulamalarla sıvı hümik asit uygulanmalıdır. Konvansiyonel tarımda yoğun toprak işleme ile organik madde giderek azalırken, çiftlik gübresi, örtü bitkileri kullanımı ve minimum toprak işleme ile giderek artmaktadır. Toprakta fiziksel, kimyasal ve biyolojik verimlilik unsuru olarak organik madde hep başta gelmektedir. Topraklarımızdaki ağır bünye (killi ve killi-tın tekstür) değiştirilemeyeceğine göre bu tip topraklarda iyi yetişebilen bitkiler yetiştirilmeli ve organik madde yönetimine önem verilmelidir. Kuraklık nedeniyle organik madde azlığı çekilen bölgelerde humusun kaynağı olan anız tahıl hasadından sonra yakılmamalı, anızın bertarafı için hasadın hemen ardından saman ya da balya makinesi ile anızlar alındıktan sonra dekara 3 kg üre gübresi verilip gölge tavında toprak işlenerek kalan saplar toprağa karıştırılmalıdır. Kanalizasyon çamurları zararlı ağır metal içermiyorsa uygun dozlarda bir organik madde ve besin elementi kaynağı olarak tarımda değerlendirilmelidir. Hububat tarımının yaygın olarak yapıldığı yarı kurak iklim bölgelerinde her yıl aynı derinlikten toprak işleme ile suni olarak geçirimsiz pulluk taban taşı oluşabilir. Onun için her yıl toprak işleme farklı derinliklerde yapılmalı ve mısır gibi derin köklü bitki ekimi veya bağbahçe yapımı öncesinde dip kazan çekilmelidir. Bu katman rahat bir bitki gelişimi için yeterli kök oluşumuna izin vermez ve taban suyunu tutarak havasızlık yaratır. Jeolojik devirler içerisinde zamanla oluşan kireçli kümüloz materyal (kist), tarımı engelleyecek kadar yüzeye 4

5 yakın ve ince bir katman ise mutlaka dip kazan ile kırılarak veya ocakvari ekim/dikimde delinerek tarım yapılmalıdır. Ülkemizde 2001 yılında 9.35 milyon ha dan ton buğday, 2013 yılında ise 7.77 milyon ha dan ton buğday elde edilmiş olup ekim alanlarımız 13 yılda yaklaşık 1.58 milyon ha azalmasına rağmen buğday üretimimiz ton artmıştır (TÜİK, 2013). Ülkemizde nüfus 1988 yılından 2012 yılına kadar %46 artarken bir yılda kişi başına düşen buğday miktarı %33, bir günde kişi başına düşen 250 g lık ekmek miktarı ise %57 oranında azalmıştır. Toprak uygun kullanılmazsa zamanla kalitesi bozulur ve sürdürülebilir verimlilik düşer. Sürdürülebilir tarım; doğal kaynakları tüketmeden, ekosisteme zarar vermeden ve çevre kirliliğine yol açmadan yeterli miktar ve kalitede ürün elde edilebilmesidir. Türkiye tarım arazilerinin ha ında rüzgar erozyonu mevcuttur (Anonymous, 2007). II., III. ve IV. sınıf arazilerin ha ında orta, şiddetli ve çok şiddetli su ve rüzgar erozyon vardır (TÜİK, 2013). Rüzgar erozyonunun azaltılmasında rüzgar hızının kesilmesi (Akalan, 1966) ve toprak yüzeyinin örtülü tutulması (Zengin, 2010) önemli bir yer tutmaktadır. Erozyon kuraklık ve toprakta yetersiz organik madde nedeniyle baş göstermektedir. Toprağı örtülü tutmak, rüzgar yönüne dik olarak şeritsel buğday ekimi yapmak, tarla sınırlarını ağaçlandırmak, meraları kontrollü otlandırmak rüzgar erozyonu için çare olabilir. Tarım arazilerinin yol, hava alanı, sanayi tesisleri, yerleşim alanı, mezarlık, baraj, maden ocakları gibi alanlara tahsis edilmesine tarım alanlarının amaç dışı kullanımı denilmektedir. Değerli tarım topraklarının maden ocağı olarak kullanılması, demir ve karayolunun verimli topraklardan geçirilmesi, sahillerdeki meyve bahçelerinin kesilerek turistik inşaat alanı olarak kullanılması gibi amaç dışı toprak kullanımı ülkemizde yaygın bir problemdir yılında çıkarılan 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile amaç dışı kullanım zorlaştırılmıştır. Kentlerimizde kentsel gelişim maalesef çoğunlukla tarım arazilerine doğrudur. Konutlar 6. veya 7. sınıf arazilere kurulabilir, ancak tarım bu sınıf topraklar üzerinde yapılamaz (Zengin ve Gezgin, 2011). WWF nin 2006 yılında yayınlanan Akdeniz de Kuraklık raporunda tüm Akdeniz Havzası nda yağışların son 25 yılda %20 azaldığı rapor edilmiştir yılında; Türkiye nin özellikle yarı kurak iklim bölgeleri olan Akdeniz, Ege ve Orta Anadolu da yağışlarda ciddi azalmalar beklenmektedir (Giannakopoulos et al., 2005). Yıllık yağış toplamı 450 mm nin altında olan yerlerde nadaslı tarım yapılmalı ve nadas toprak işlemesi uygun yapılmalıdır. Özellikle kuru tarım alanlarında tohum ve gübrenin aynı yere bırakılmasının doğurduğu sorunlar önemli kayıplara neden olmaktadır. Bu uygulama sonucu atılan tohumların önemli bir kısmı zayi olmakta ve verim kayıpları ortaya çıkmaktadır. Bu sorunun çözümü büyük önem taşımakta olup, tohum ve gübreyi farklı derinliğe ayrı bantlara verecek sistemler geliştirilmelidir (Sade, 2008). Toprak verimliliğinin artırılması, ürün verimi ve kalitesinin yükseltilmesi için toprağa eksik olan besin elementlerinin yeterli ve dengeli bir şekilde uygulanmasına gübreleme, uygulanan katı veya sıvı, organik veya inorganik materyallere de gübre adı verilmektedir. Kimyevi gübreler bitkisel ürünlerin veriminde %50 oranında artış sağlamaktadır (Yurtsever ve Ülgen, 1991). Kimyevi gübrelerin kullanımı, verim artışındaki etkinliği ve tarımın ülkemiz ekonomisindeki ağırlığı dikkate alınarak kimyevi gübreler 1974 yılından bu yana desteklenmiş ve özendirilmiştir (Çelik, 2000). Çizelge 3, 4 ve 5 de dünyada ve Türkiye de üretilip tüketilen gübre miktarları verilmiştir. Ülkemizde üretilen gübre, tüketileni karşılayamamakta ve Dünya, Asya ve 5

6 Avrupa ortalamasının altında gübre kullanılmaktadır. İhtiyaç duyduğumuz gübreyi kendi hammaddelerimizle karşılayamadığımızdan petrolde olduğu gibi, gübrede de yurtdışına bağımlı durumdayız. Her ne kadar ülkemizde hektar başına gübre tüketim miktarı dünya ortalamasının altında ise de bazı bölgelerimizde daha yüksektir. Gübre tüketiminin en fazla olduğu tarımsal bölge %21 ile Akdeniz Bölgesi dir. Bunu sırasıyla; Orta Kuzey, Marmara ve Ege bölgeleri izlemektedir. En az tüketimin olduğu bölge ise %1.3 ile Kuzey Doğu Anadolu dur (Çelik, 2000). Çizelge 3. Dünya ve Türkiye de kimyasal gübre (N + P 2O 5 + K 2O) üretim ve tüketimleri (Kacar ve Katkat, 2007) Yer Üretim (Ton) Tüketim (Ton) Üretimin tüketimi karşılama oranı (%) Dünya (2002 yılı) Türkiye (2005 yılı) Çizelge 4. Dünya ve Türkiye de 2002 yılında işlenen arazi başına kimyasal gübre (N + P 2O 5 + K 2O) tüketimleri (Kacar ve Katkat, 2007; Anonymous, 2011) Yer Tüketim (kg ha -1 ) Dünya 101 Asya 161 Afrika 22 Avrupa 190 Türkiye 81 Konya (2010 yılı) 96 Çizelge 5. Türkiye de döneminde kimyasal gübre kullanımı (Anonymous, 2010) Yıllar Gübre kullan. (Ton) Azotlu Fosforlu Potasyumlu Ülkemizde gübre kullanımı toprak tahlillerine göre yapılmamakta, bu da toprak verimliliğinde azalma ve su, toprak ve ürünlerde kirlenmeye neden olmaktadır. Bu nedenle gübrelemenin mutlaka toprak tahlillerine dayalı yapılması gerekmektedir. Fakat yapılan tahlillerin standartlaştırılması ve mutlaka iyi yorumlanması için Üniversite ve Araştırma kuruluşlarıyla işbirliği içinde hareket edilmelidir. Toprak analiz sonuçlarına göre, örneklerin yaklaşık %50 sinde elverişli fosfor kapsamı yeterli düzeyin üstünde çıktığı ve uzmanların önermediği halde çiftçiler taban gübrelemesinde yine fosforlu gübre uygulamaktadırlar. Bilinçsizce fazla fosforlu gübre kullanımı ile yurtdışına gereksiz gübre dövizi harcanmakta, fazla fosfor bitkilerin demir ve çinko alımını engellemekte ve toprakta çok tehlikeli bir ağır metal olan kadmiyum birikebilmektedir. Sulu koşullarda buğdaya azotlu üst gübrelemenin partiler halinde yapılmayıp tek seferde ve fazlaca yapılması dengeli beslenmeyi azaltırken gübre masraflarını artırmaktadır. Yanlış bir uygulama olarak topraklardaki yüksek kireç içeriğine rağmen kireçli amonyum nitrat gübresi kullanılmakta, sonbaharda tahıl ekiminde formülasyonu yerine formülasyonlu gübre yeğlenmektedir. Topraklarımızda mikro besin elementi noksanlığı yaygın olduğundan tahıl tarımında mutlaka ya ekim öncesinde toprağa, ya tohuma veya ot ilaçlamasında suya çinko ilave edilmelidir. Buğday demir etkin bir bitki olduğu için demirli gübreleme yapılmamalıdır. Kireçli topraklarda yüksek değişebilir kalsiyum nedeniyle potasyum ve magnezyum alınımındaki yetersizliğin 6

7 giderilmesi için meyve bahçelerinde, şeker pancarı, patates, domates gibi bitkilerde potasyum ve magnezyumlu gübrelemeye dikkat edilmelidir. Fasulye mangan obur bir bitki olduğu için fasulye yetiştiriciliğinde toprak analiz sonuçlarına göre mangan gerekli ise mutlaka manganlı gübreleme yapılmalıdır. Fasulye tarımında çiçeklenme öncesi ve sonrasında %0.3 lük mangan şelat çözeltisinin yapraklara püskürtülmesi ile verim ve kalite yüksek oranda arttığı için hektardaki net gelir 1560 USD artmıştır (Özbahçe ve ark., 2008). Sevindirici taraf olarak çiftçilerimiz son yıllarda tabana toz kükürt ve katı hümik asit gibi toprak ıslah maddelerinin kullanımını, kimyasal gübrelerin dengeli kullanımını, fertigasyon (gübreli sulama) ve yapraktan gübrelemeyi öğrenmeye başlamış ve benimsemişlerdir. Toprak verimliliğinin artırılmasında ana faktör tam toprak analiz sonuçlarına göre doğru gübrelemedir. Topraktan, bitkiden, iklimden, tarım tekniklerinden kaynaklanan gübreden yararlanma oranı uygun koşullarda bile yüzde lara ancak ulaşabilmektedir. Yani gübrelerin yarıya yakını ya toprakta tutulmakta, ya yıkanarak sulara karışmakta, ya da gaz halinde atmosfere uçmaktadır. Eğer bitkilerin gübreden yararlanma oranı artırılabilirse toprakta kalan ve çevre üzerinde olumsuzluklara neden olabilen gübre miktarında tasarruf yapılabilir. Gübrelerin daha iri granüller halinde üretilerek toprağa verilmesi bir avantaj olup bu tarz gübreler de artık Türkiye de pazara sunulmaya başlamıştır (Koca, 2008). Doğru ve etkin gübrelemeyi sağlayacak bir diğer husus da son günlerde uygulama alanı giderek artan fertigasyon yöntemidir. Gübrenin sulama suyu ile birlikte gerektiği miktarda, gerekli olan noktaya ve gerektiği zaman verilmesine imkan veren bu yöntemin seracılık dışında da yaygınlaştırılması teşvik edilmelidir. Nitekim Altınekin İlçesi nde 2009 ve 2010 yıllarında yürütülen İTU (İyi Tarım Uygulamaları) projeleri sonucunda toprak analiz sonuçlarına göre damla sulamalı gübrelemelerle genel olarak ürünlerde %20-30 luk bir verim artışı elde edilirken, gübrede %17, suda %30-35, enerjide %46 ve işçilik giderlerinde ise %85 lik bir azalma meydana gelmiştir (Soylu ve ark., 2010). Sürdürülebilir toprak verimliliğinde başarılı olabilmek için iklim faktörlerinin yanında; 1. Toprakta bitki besin maddesi miktar ve dengesi, 2. Toprak organik maddesinin korunması, 3. Münavebe (sulu tarımda fasulye + şeker pancarı + buğday + mısır (veya ayçiçeği), 4. Kontrollü toprak işleme, 5. Entegre hastalık-zararlı ve yabancı ot mücadelesi ve 6. İnsan faktörü önem arz etmektedir. Sonuç olarak; Ülkemiz tarım topraklarının önünde duran dört önemli engel yüksek ph ve kireç, düşük organik madde ve ağır bünyeliliktir. Bunların önüne geçmek için toprak ve gerekirse yaprak analiz sonuçlarına göre yeterli ve dengeli organik ve inorganik gübreleme yapılmalıdır. Bitkisel üretimde birim alandan daha fazla ve kaliteli ürün elde edilebilmesi için sertifikalı tohum kullanımı, toprak yapısı ile bitki ihtiyacına göre gübre kullanımı ve damla sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması sağlanmalıdır. Toprakların verimliliğini artırıcı önlemler alınmalı, yeşil gübreleme yaygınlaştırılmalı ve anız yakılmasının önüne geçilmelidir. Ahır gübresi, yeşil gübre, kompostlar gibi organik gübre ve materyallerin tarımda yaygın olarak kullanımını artıracak önlemler hemen alınmalıdır. Katı kimyasal gübreler gibi yüksek besin element içerikli sıvı kimyasal gübrelerin de üretimi ve tüketimi sağlanmalıdır. Mikrobiyal gübreleme ile ilgili araştırmalara ve bu gübrelerin bitkisel üretimde kullanımına önem verilmelidir. Kirecin kötü etkisini azaltıcı ve demir, çinko, mangan ve bor gibi mikro besin elementlerinin bitkilerce alınımının artırılması için tabana toz kükürt kullanımı yaygınlaştırılmalı ve bu materyalin tarlaya kolay atılmasını sağlayacak ekipmanlar geliştirilmelidir. 7

8 Ülkemizde araziler parçalı olduğundan rantabl gübre kullanımı mümkün olamamaktadır. Halbuki gelişmiş ülkelerde araziler çok büyük parseller halinde olduğundan gübre firmaları tarafından toprak analiz sonuçlarına göre o parselde yetiştirilecek bitkilere özel paçal gübre hazırlanarak araziye gönderilmektedir. Ülkemizde bir an evvel arazi toplulaştırması tamamlanmalıdır. Tarım topraklarımızın korunması için arazilerimize Arazi Kullanım Kabiliyeti (AKK) Sınıflarının gerektirdiği ölçüde yük verilmeli, bunun için de 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu na uyulmalı ve çiftçi eğitim seminerlerine önem verilmelidir. KAYNAKLAR Akalan, İ., Rüzgar Erozyonu ve Koruma Çareleri. Ank. Üniv. Basımevi, Ankara. Anonymous, TAGEM Konya Toprak ve Su Kayn. Araşt. Enst. Kayıtları. Konya. Anonymous, Türkiye İstatistik Yıllığı. (Erişme tarihi: ) Anonymous, İl Tarım Md.lüğü Kayıtları. Konya. Cramer, C., Test Your Soils Health-First in A Series. The New Farm. January 1994, p Çelik, N., Tarımda Girdi Kullanımı ve Verimliliğe Etkileri. DPT Yay. No: 2521, Ankara. Giannakopoulos, C., Bindi, M., Moriondo, M. and Tin, T., Climate Change Impacts in the Mediterranean Resulting form A 2 C Global Temperature Rise. A Report for WWF, July Kacar, B. ve Katkat, A.V., Gübreler ve Gübreleme Tekniği. Genişletilmiş ve Güncellenmiş 2. Baskı. Nobel Yay. No: 1119, Fen ve Biyoloji Yay. Dizisi: 34, ISBN , Ankara. Karaman, M.R., Brohi, A.R., Müftüoğlu, N.M., Öztaş, T. ve Zengin, M., Sürdürülebilir Toprak Verimliliği. Detay Yay., ISBN , Ankara. Koca, M., Kimyasal Gübre Sektörünün Sorunları ve Çözüm Önerileri. 4. Ulusal Bitki Besleme ve Gübre Kongresi, 8-10 Ekim 2008, Bildiri Kitabı, sf: 2-5, Konya. Özbahçe, A., Zengin, M., Gezgin, S. ve Yalçın, S.R., Konya Yöresinde Yetiştirilen Akman-98 Bodur Kuru Fasulye Çeşidinin Verim ve Besin Elementleri Alımı Üzerine Farklı Manganlı Gübrelerin Etkileri. 4. Ulusal Bitki Besleme ve Gübre Kongresi, 8-10 Ekim 2008, Bildiri Kitabı, sf: , Konya. Sade, B., Kuraklık ve Yılı Tahıl Üretimine Etkileri. Konya Tic. Borsası Derg., Temmuz 2008, 11(29): 6-9, Konya. Soylu, S., Boyraz, N., Zengin, M., Şahin, M., Kaya, A., Kutluca, M.C., Şener, M., Ünal, Y., Konya İlinde Kırsal Kalkınma İçin Örnek Uygulama: Altınekin Modeli (Bitkisel Üretimde İyi Tarım Uygulamaları). Uluslararası Bölgesel Kalkınma Semp., Bildiriler Kitabı, sf: , Ekim 2010, Yozgat. TÜİK, Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK Yıllığı 2013 Kayıtları. Ankara. Yurtsever, N. ve Ülgen, N., Türkiye de Gübrenin Verime Etkisi ve Ekonomimizdeki Yeri. II. Ulusal Gübre Kong. Tebliğleri, Ankara. 8

9 Zengin, M., Gökmen, F. ve Gezgin, S., Karaman Yöresi Elma Bahçelerinin Mikro Besin Elementleri Bakımından Beslenme Durumları. S.Ü. Ziraat Fak. Derg., 21(42): , Konya. Zengin, M., Toprak Bilgisi Ders Notları. S.Ü. Ziraat Fak. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Böl., Konya. Zengin, M. and Gezgin, S., Konya İli nde Toprak ve Gübreleme Sorunları. TMMOB I. Konya Kent Semp., Bildiriler Kitabı, Kasım 2011, Sf: , Konya. 9

BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI

BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin

Detaylı

BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ

BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ HAZIRLAYAN YALÇIN YILMAZ ZİRAAT MÜHENDİSİ UZMAN TARIM DANIŞMANI Ülkemizde buğday yaklaşık 9.5 milyon hektar alanda ekilmekte, üretimde yıldan yıla değişmekle birlikte 20 milyon ton

Detaylı

ELMANIN GÜBRELENMESİ

ELMANIN GÜBRELENMESİ Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin tam teşekküllü laboratuarlarda yapılan analiz sonuçlarına göre yapılabilmektedir.

Detaylı

Buğday ve Arpa Gübrelemesi

Buğday ve Arpa Gübrelemesi Buğday ve Arpa Gübrelemesi Ülkemizde en geniş üretim alanı bulunan buğday ve arpa çok farklı toprak tiplerinde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Toprak ph isteği bakımından hafif asitten kuvvetli alkalin

Detaylı

AHUDUDUNUN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ

AHUDUDUNUN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ AHUDUDUNUN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN AHUDUDU Ahududu, üzümsü meyveler grubundandır. Ahududu, yurdumuzda son birkaç yıldır ticari amaçla yetiştirilmektedir. Taze tüketildikleri

Detaylı

KONYA ĐLĐ NDE TOPRAK VE GÜBRELEME SORUNLARI

KONYA ĐLĐ NDE TOPRAK VE GÜBRELEME SORUNLARI Konya İl Koordinasyon Kurulu 26-27 Kasım 2011 KONYA ĐLĐ NDE TOPRAK VE GÜBRELEME SORUNLARI Doç. Dr. Mehmet ZENGĐN *, Prof. Dr. Sait GEZGĐN Selçuk Ü. Ziraat Fak. Toprak Bil. ve Bitki Besl. Böl., Konya *

Detaylı

SOĞAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ:

SOĞAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: SOĞAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Soğan insan beslenmesinde özel yeri olan bir sebzedir. Taze veya kuru olarak tüketildiği gibi son yıllarda kurutma sanayisinde işlenerek bazı yiyeceklerin hazırlanmasında da

Detaylı

ÇİLEĞİN GÜBRELENMESİ

ÇİLEĞİN GÜBRELENMESİ Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin tam teşekküllü laboratuarlarda yapılan analiz sonuçlarına göre yapılabilmektedir.

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 KALSİYUM

Detaylı

ŞEFTALİNİN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN

ŞEFTALİNİN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN ŞEFTALİNİN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN Şeftali bir ılıman iklim meyve türüdür. Kış mevsiminde dinlenmeye girer ve yapraklarını döker. Dünya üzerinde kış mevsiminde hava

Detaylı

Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi. İçeriklerine Etkisi EMRE CAN KAYA

Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi. İçeriklerine Etkisi EMRE CAN KAYA Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi EMRE CAN KAYA NAZLI ZEYNEP ARIÖZ AYŞENUR ŞAHIN ABDULLAH BARAN İçeriklerine Etkisi 1. GİRİŞ Tarımda kimyasal girdilerin azaltılması

Detaylı

ERİĞİN GÜBRELENMESİ. Verim Çağındaki Klasik Erik Bahçesinde Gübreleme. 20 kg iyi yanmış ahır gübresi (veya 4 kg leonardit veya 1 kg hümik asit),

ERİĞİN GÜBRELENMESİ. Verim Çağındaki Klasik Erik Bahçesinde Gübreleme. 20 kg iyi yanmış ahır gübresi (veya 4 kg leonardit veya 1 kg hümik asit), Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin tam teşekküllü laboratuarlarda yapılan analiz sonuçlarına göre yapılabilmektedir.

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 Zeytin

Detaylı

BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı:

BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı: BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı: Toprak işlemenin sebebi, tohumların uygun çimlenme ve çıkış ortamını hazırlamak; su kaybını en aza indiren, toprağın yapısını en az bozan, erozyonu önemli

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 Potasyum:

Detaylı

b) Bitkiye Uygulama Püskürtülerek uygulama (yaprak gübreleri, % 0,2-0,4) Tohuma bulaştırılarak (kaplama) uygulama (% 0,2)

b) Bitkiye Uygulama Püskürtülerek uygulama (yaprak gübreleri, % 0,2-0,4) Tohuma bulaştırılarak (kaplama) uygulama (% 0,2) b) Bitkiye Uygulama Püskürtülerek uygulama (yaprak gübreleri, % 0,2-0,4) Tohuma bulaştırılarak (kaplama) uygulama (% 0,2) 1 2 Püskürterek uygulama Bitkiler gereksinim duydukları besin maddelerinin büyük

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

Türk Tarımı nda verimi ve kaliteyi arttırmak için Yerli organik kaynaklardan üretilen Organomineral gübre Hexaferm in kullanımı

Türk Tarımı nda verimi ve kaliteyi arttırmak için Yerli organik kaynaklardan üretilen Organomineral gübre Hexaferm in kullanımı Türk Tarımı nda verimi ve kaliteyi arttırmak için Yerli organik kaynaklardan üretilen Organomineral gübre Hexaferm in kullanımı Hexaferm, organomineral gübre olarak adlandırılan yeni nesil bir gübre cinsidir.

Detaylı

Çevre Sorunlarının Nedenleri. Nüfus Sanayileşme Kentleşme Tarımsal faaliyet

Çevre Sorunlarının Nedenleri. Nüfus Sanayileşme Kentleşme Tarımsal faaliyet Çevre Sorunlarının Nedenleri Nüfus Sanayileşme Kentleşme Tarımsal faaliyet Başlıca çevre sorunları Hava kirliliği Su kirliliği Toprak kirliliği Gürültü kirliliği Katı atıkların oluşturdukları kirlilikler

Detaylı

BACTOGEN ORGANİK GÜBRELER,

BACTOGEN ORGANİK GÜBRELER, BACTOGEN ORGANİK GÜBRELER, mikrobiyal formülasyondan ve bitki menşeli doğal ürünlerden oluşur. Bu grupta yer alan gübreler organik tarım modelinde gübre girdisi olarak kullanılırlar. Bitkilerin ihtiyaç

Detaylı

KAYISININ GÜBRELENMESİ

KAYISININ GÜBRELENMESİ Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin tam teşekküllü laboratuarlar da yapılan analiz sonuçlarına göre yapılabilmektedir.

Detaylı

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ Yulafın Kökeni Yulafın vatanını Decandolle Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya

Detaylı

Gübreleme Zeytin ağacında gübreleme ağacın dikimi ile başlar bunu izleyen yıllarda devam eder. Zeytin ağaçlarının gereksinimi olan gübre miktarını

Gübreleme Zeytin ağacında gübreleme ağacın dikimi ile başlar bunu izleyen yıllarda devam eder. Zeytin ağaçlarının gereksinimi olan gübre miktarını Gübreleme Zeytin ağacında gübreleme ağacın dikimi ile başlar bunu izleyen yıllarda devam eder. Zeytin ağaçlarının gereksinimi olan gübre miktarını belirlemenin en iyi yolu yaprak-toprak analizleridir.

Detaylı

DOMATESİN GÜBRELENMESİ

DOMATESİN GÜBRELENMESİ Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin tam teşekküllü laboratuarlarda gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre yapılabilmektedir.

Detaylı

Sağlıklı Tarım Politikası

Sağlıklı Tarım Politikası TARLADAN SOFRAYA SAĞLIKLI BESLENME Sağlıklı Tarım Politikası Prof. Dr. Ahmet ALTINDĠġLĠ Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ahmet.altindisli@ege.edu.tr Tarım Alanları ALAN (1000 ha)

Detaylı

EC FERTILIZER TOPRAĞINIZA DEĞER KATAN GÜBRE

EC FERTILIZER TOPRAĞINIZA DEĞER KATAN GÜBRE TOPRAĞINIZA DEĞER KATAN GÜBRE AİLESİNİN YENİ ÜYELERİ Organomineral Taban ve Üst Gübreleri 2-4 mm Granül (50 kg) 2>3 SF. INDEX İÇİNDEKİLER 2016 01 02 03 04 05 5.0.30+(40So3) NK HARMANLANMIȘ GÜBRE Potasyum

Detaylı

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM: GÜBRE VE GÜBRELEMENİN TEMEL İLKELERİ...1 1. GÜBRE VE GÜBRELEMENİN TANIMI...3 KAYNAKÇA...6

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM: GÜBRE VE GÜBRELEMENİN TEMEL İLKELERİ...1 1. GÜBRE VE GÜBRELEMENİN TANIMI...3 KAYNAKÇA...6 İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM: GÜBRE VE GÜBRELEMENİN TEMEL İLKELERİ...1 1. GÜBRE VE GÜBRELEMENİN TANIMI...3 KAYNAKÇA...6 2. GÜBRE-ÜRÜN İLİŞKİSİ...9 KAYNAKÇA...19 3. GÜBRE-ÇEVRE İLİŞKİSİ...23 3.1. Azotlu Gübrelerin

Detaylı

FARK NEREDE? Aynı koşullar içinde, verim neden farklıdır? Topraklar arasında farklılıklar nelerdir ve nasıl bulunur?

FARK NEREDE? Aynı koşullar içinde, verim neden farklıdır? Topraklar arasında farklılıklar nelerdir ve nasıl bulunur? FARK NEREDE? Aynı koşullar içinde, verim neden farklıdır? Topraklar arasında farklılıklar nelerdir ve nasıl bulunur? FARKLAR, HANGİ YÖNTEMLER İLE BULUNUR. Bilimsel yöntemleri kullanmadan farkları bulmak,

Detaylı

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER Dünya üzerinde çay bitkisi, Kuzey yarımkürede yaklaşık 42 0 enlem

Detaylı

Soya Fasulyesi Yetiştiriciliğinde Gübreleme

Soya Fasulyesi Yetiştiriciliğinde Gübreleme Soya Fasulyesi Yetiştiriciliğinde Gübreleme Toprak isteği bakımından iyi havalanabilen pulluk tabanı olmayan (geçirimsiz toprak tabakası), derin yapılı,tınlı,killi tın ve kumlu tın gibi topraklarda iyi

Detaylı

Ferragnes Badem Çeşidi ve Özellikleri. Badem Yetişriciliği İklim ve Toprak Özellikleri

Ferragnes Badem Çeşidi ve Özellikleri. Badem Yetişriciliği İklim ve Toprak Özellikleri Ferragnes Badem Çeşidi ve Özellikleri Fransız orijinlidir. Bir Cristomorto X Ai melezlemesinden elde edilmiştir ve atalarının en olumlu özelliklerini almıştır: Ağaçlar çabuk meyveye yatar,hastalıklara

Detaylı

İKLİM VE TOPRAK ÖZELLİKLERİ

İKLİM VE TOPRAK ÖZELLİKLERİ Bertina İspanyol orijinli bir badem çeşidi olup gec çiçeklenir.ağaç gelişimi mükemmel olup gelişimi çok hızlıdır.kendine verimli bir türdür..iç piyasada tutalan ve ihracat şansı yüksek olan bir çeşittir.meyve

Detaylı

ORGANİK SIVI GÜBRE GRUBU

ORGANİK SIVI GÜBRE GRUBU ORGANİK SIVI GÜBRE GRUBU TERRA FARM ORGANİK SIVI GÜBRE GRUBU ÜRÜNLERİN ORAN VE İÇERİK BİLGİLERİ BİR SONRAKİ SAYFADA VERİLMİŞTİR. Verilen değerler ürünlerimizde bulunan minimum değerlerdir Ürün İçerik Toplam

Detaylı

4. Hafta Bahçe bitkilerinin ekolojik istekleri: İklim ve toprak faktörleri, yer ve yöney

4. Hafta Bahçe bitkilerinin ekolojik istekleri: İklim ve toprak faktörleri, yer ve yöney 4. Hafta Bahçe bitkilerinin ekolojik istekleri: İklim ve toprak faktörleri, yer ve yöney BAHÇE BİTKİLERİNİN EKOLOJİK İSTEKLERİ Bitkide büyüme ve gelişme, bitkisel üretimde çeşitlilik Bitkinin genetik yapısı

Detaylı

BİTKİ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE HUMİK VE FULVİK ASİT KAYNAĞI OLAN TKİ-HUMAS IN KULLANIMI

BİTKİ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE HUMİK VE FULVİK ASİT KAYNAĞI OLAN TKİ-HUMAS IN KULLANIMI BİTKİ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE HUMİK VE FULVİK ASİT KAYNAĞI OLAN TKİ-HUMAS IN KULLANIMI Prof. Dr. Sait GEZGİN Selçuk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü, Konya TKİ HÜMAS, Ülkemizin

Detaylı

ZBB306 KODLU SÜS BİTKİLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DERSİ NOTLARI. Doç.Dr. Soner KAZAZ

ZBB306 KODLU SÜS BİTKİLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DERSİ NOTLARI. Doç.Dr. Soner KAZAZ ZBB306 KODLU SÜS BİTKİLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ DERSİ NOTLARI Doç.Dr. Soner KAZAZ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü 06110-Ankara skazaz@ankara.edu.tr GERBERA YETİŞTİRİCİLİĞİ-1 Anavatanı

Detaylı

GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, - Önce Toprak Analizi - Usulüne Uygun Toprak Örneği Alma

GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, - Önce Toprak Analizi - Usulüne Uygun Toprak Örneği Alma GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, Toprakta eksikliği tespit edilen bitki besin maddelerini toprağa ilave etmek suretiyle, mümkün olduğu kadar yüksek bir bitkisel üretim ve kaliteli ürün elde etmektir.

Detaylı

Neobioplus Nasıl Üretilir?

Neobioplus Nasıl Üretilir? Seperasyon Neobioplus Nasıl Üretilir? NH3, NH4, CH4, H2S Gibi Zararlı Bileşenlerin Giderimi Böcek Yumurta Yabancı Ot Tohum Giderimi Pelet Toz Hayvan Dışkıları Bitkisel Atıklar Anaerobik Ortamda Fermentasyon

Detaylı

Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı

Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı Nüfus ve İşgücü Katkısı Üretim ve Verim Katkısı Toplum Beslenmesine Katkı Sanayi Sektörüne Katkı Milli Gelire Katkı Dış Ticaret Katkısı Nüfus ve İşgücü Katkısı

Detaylı

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN Toprak İsteği Derin Kumlu- tınlı Kısmen kireç içeren Süzek topraklar İdeal toprak Kuru koşullarda Tabanda su tutabilen killi topraklar daha verimli

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ

AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Domates ülkemizde en çok üretilen ve tüketilen sebzedir. Dünyada taze olarak, yemeklerde diğer sebzelerle pişirilerek, dayanıklı domates suyu, konsantre domates

Detaylı

Selçuk Üniversites 26 (2): (2012) ISSN: Özet. Abstract. sektir. kiraz. di ile

Selçuk Üniversites 26 (2): (2012) ISSN: Özet. Abstract. sektir. kiraz. di ile Araştırma Makalesi www.ziraat.selcuk.edu.tr/ojs Selçuk Üniversites Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) 40-45 ISSN:1309-05500 Konya İli Taşkent ve v Hadim İlçeleri Kiraz Bahçelerinin Beslenme

Detaylı

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale Ekrem Yüce Dr. Turgay Turna Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Ali Kabaoğlu Safiye Pınar Özer Gökhan Tanyel ÇAYKUR Atatürk

Detaylı

12. BÖLÜM: TOPRAK EROZYONU ve KORUNMA

12. BÖLÜM: TOPRAK EROZYONU ve KORUNMA 12. BÖLÜM: TOPRAK EROZYONU ve KORUNMA TOPRAK EROZYONU Toprakların bulunduğu yada oluştuğu yerden çeşitli doğa kuvvetlerinin (rüzgar, su, buz, yerçekimi) etkisi ile taşınmasıdır. Doğal koşullarda oluşan

Detaylı

1-16 Nisan İçerik Raporu

1-16 Nisan İçerik Raporu 1-16 Nisan İçerik Raporu 1 Nisan Çarşamba Kayısı ağaçlarının yaprakları sarımsı ise topraktan beslenmesi yetersizdir. Timac Agro ürünleri ile ihtiyacı olan besinleri sunabilirsiniz. Aslında elma, soğan,

Detaylı

Gemlik Zeytini. Gemlik

Gemlik Zeytini. Gemlik Gemlik Meyve ve çekirdekleri orta irilikte olup % 29.9 oranında yağ içerir. Siyah sofralık olarak değerlendirilir. Meyveleri yağ bakımından zengin olduğundan sofralık kalite dışındaki taneler yağlık kolarak

Detaylı

Bitki Besleme. 1 Ders Adi: Bitki Besleme 2 Ders Kodu: TPR3901-Z 3 Ders Türü: Zorunlu 4 Ders Seviyesi Lisans

Bitki Besleme. 1 Ders Adi: Bitki Besleme 2 Ders Kodu: TPR3901-Z 3 Ders Türü: Zorunlu 4 Ders Seviyesi Lisans Bitki Besleme 1 Ders Adi: Bitki Besleme 2 Ders Kodu: TPR3901-Z 3 Ders Türü: Zorunlu 4 Ders Seviyesi Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 3 6 Dersin Verildiği Yarıyıl 5 7 Dersin AKTS Kredisi: 5.00 8 Teorik Ders

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

DOĞRU VE DENGELİ GÜBRE KULLANIMI BİTKİLERE HASTALIK VE ZARARLILARA KARŞI DAYANIKLILIK KAZANDIRIR

DOĞRU VE DENGELİ GÜBRE KULLANIMI BİTKİLERE HASTALIK VE ZARARLILARA KARŞI DAYANIKLILIK KAZANDIRIR DOĞRU VE DENGELİ GÜBRE KULLANIMI BİTKİLERE HASTALIK VE ZARARLILARA KARŞI DAYANIKLILIK KAZANDIRIR Prof. Dr. Habil Çolakoğlu 1 Prof. Dr. Mehmet Yıldız 2 Bitkilerin yeterli ve dengeli beslenmesi ile ürün

Detaylı

Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi

Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi Âlim Çağlayan 1 Ertan Demoğlu 1 Besinlerin rolü Yeterli bir gübreleme programı sadece bütün besinlerin temel görevleri açık bir

Detaylı

Netar 1992 yılın da kurulmuştur. Biyolojik mücadele, tohum, organik ve inorganik gübre konuların da faaliyetlerine devam etmektedir.

Netar 1992 yılın da kurulmuştur. Biyolojik mücadele, tohum, organik ve inorganik gübre konuların da faaliyetlerine devam etmektedir. Netar 1992 yılın da kurulmuştur. Biyolojik mücadele, tohum, organik ve inorganik gübre konuların da faaliyetlerine devam etmektedir. Netar tohum, Netar Gübre ve Netar Biyoteknoloji adı altında faaliyetlerini

Detaylı

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA

KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA GÜNÜMÜZDE ve GAP KONUYA GİRİŞ İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetine tarım denir. BÖLGELERE GÖRE TOPRAKLARDAN YARARLANMA Türkiye nüfusunun yaklaşık %48.4

Detaylı

SERTİFİKALI BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİNİ YAYGINLAŞTIRMA PROJESİ

SERTİFİKALI BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİNİ YAYGINLAŞTIRMA PROJESİ T.C. ERZURUM GIDA TARIM VE HAYVANCILIK İL MÜDÜRLÜĞÜ SERTİFİKALI BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİNİ YAYGINLAŞTIRMA PROJESİ ERZURUM Temmuz -2012 PROJEYİ HAZIRLAYANLAR Asuman DEVECİ Ziraat Mühendisi Hülya ÖZER Ziraat

Detaylı

GENEL BAKIŞ Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu'

GENEL BAKIŞ Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu' ORGANİK GÜBRE GENEL BAKIŞ Günümüzde yaklaşık 7 milyar insanın yaşadığı dünyada 1 milyardan fazla insan açlıkla mücadele etmektedir. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu'nun belirlemelerine göre dünya nüfusunun

Detaylı

AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN

AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN AYVANIN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN Ayvanın İklim İstekleri Ayva bir ılıman iklim meyve türüdür. Kışın yapraklarını dökerek dinlenmeye girer. Ilıman deniz ikliminden hoşlanır.

Detaylı

Sunan: Ahmet Börüban Makina Mühendisi, Şirket Müdürü

Sunan: Ahmet Börüban Makina Mühendisi, Şirket Müdürü Sunan: Ahmet Börüban Makina Mühendisi, Şirket Müdürü KARE Mühendislik Çevre Teknolojileri Sanayi ve Tic. A.Ş. A.O.S.B. 23. Cadde no:28 ADANA /TURKEY Tel: +90 322 394 4464 E-mail: ahmet48@yahoo.com Web:www.kareeng.com

Detaylı

ERİĞİN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN

ERİĞİN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ. Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN ERİĞİN TOPRAK İSTEKLERİ VE GÜBRELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Mehmet ZENGİN Eriğin İklim İstekleri Soğuk ılıman, ılıman, sıcak ılıman ve hatta kış dinlenme süreleri kısa olanları yarı tropik iklime sahip bölgelerde

Detaylı

No: 217 Menşe Adı BİRECİK BELEDİYE BAŞKANLIĞI

No: 217 Menşe Adı BİRECİK BELEDİYE BAŞKANLIĞI No: 217 Menşe Adı Tescil Ettiren BİRECİK BELEDİYE BAŞKANLIĞI Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun Geçici 1 inci Maddesi uyarınca Mülga 555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında

Detaylı

Magnezyum Sülfat. Magnezyum Sülfat nedir?

Magnezyum Sülfat. Magnezyum Sülfat nedir? Magnezyum Sülfat Magnezyum Sülfat nedir? Magnezyum sülfat gübresi (MgSO4 7H 2 O) bitkilerdeki magnezyum eksikliğiniz gidermeye uygun, suda tamamen eriyebilen saf ve kristal bir gübredir. Bünyesinde % 15

Detaylı

Elma Ağaçlarında Gübreleme

Elma Ağaçlarında Gübreleme Yayın No: 40 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Elma Ağaçlarında Gübreleme Kadir UÇGUN, Hüseyin AKGÜL Lütfen Dikkat!.. Gübreleme, başarılı bir meyvecilik için gerekli uygulamalardan biridir ve yetiştiriciler tarafından

Detaylı

kalkerli-kumlu, besin maddelerince zengin, PH sı 6-8

kalkerli-kumlu, besin maddelerince zengin, PH sı 6-8 Ayvalık(Edremit Zeytini) Yağı altın sarısı renginde, meyve kokusu içeren, aromatik, kimyasal ve duyusal özellikleri bakımından birinci sırada yer alır. Son yıllarda meyve eti renginin pembeye döndüğü dönemde

Detaylı

Ziraat Mühendisi Ayşegül DEMİRÖRS

Ziraat Mühendisi Ayşegül DEMİRÖRS Ziraat Mühendisi Ayşegül DEMİRÖRS En çok rastlanan buğday hastalıkları Pas hastalıkları (sarı pas, kahverengi pas, kara pas) Kök ve boğaz çürüklüğü Septoria - Fusarium Sürme Rastık En çok rastlanan buğday

Detaylı

1. Giriş. 2. Toprak kompozisyonu. Bölüm 1 - Topraklar ve Toprak Verimliliği. Modül 2 Toprak ve Besin Döngüsü

1. Giriş. 2. Toprak kompozisyonu. Bölüm 1 - Topraklar ve Toprak Verimliliği.  Modül 2 Toprak ve Besin Döngüsü Modül 2 Toprak ve Besin Döngüsü Bölüm 1 - Topraklar ve Toprak Verimliliği www.econewfarmers.eu 1. Giriş Tanıtım modülünden hatırlayacağınız gibi organik tarım en az sentetik girdi ile bitki yetiştirmek

Detaylı

Su Kaynakları Mühendisliği 9. Konu-Sulama ve Kurutma

Su Kaynakları Mühendisliği 9. Konu-Sulama ve Kurutma Beykent Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü 2013-2014 Güz Yarıyılı Su Kaynakları Mühendisliği 9. Konu-Sulama ve Kurutma Y.Doç.Dr. V.Ş. Özgür Kırca kircave@itu.edu.tr 1 Sulamanın Önemi Kültürteknik:

Detaylı

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GİRİŞ Sulamanın amacı kültür bitkilerinin ihtiyacı olan suyun, normal yağışlarla karşılanmadığı hallerde insan eliyle toprağa verilmesidir. Tarımsal

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

Eceabat İlçesi (Çanakkale) Tarım Topraklarının Verimlilik Durumlarının Belirlenmesi

Eceabat İlçesi (Çanakkale) Tarım Topraklarının Verimlilik Durumlarının Belirlenmesi TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 2008, 14 (4) 394-400 ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ Eceabat İlçesi (Çanakkale) Tarım Topraklarının Verimlilik Durumlarının Belirlenmesi Mehmet PARLAK 1 Abidin FİDAN 2 İlker

Detaylı

CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE GÜBRELEME

CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE GÜBRELEME CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE GÜBRELEME Son yıllarda ülkemizin her bölgesinde geniş çaplı ceviz bahçesi kurulmaya başlanmıştır. Ceviz ağaçlarının diğer meyve ağaçlarına oranla daha uzun ömürlü olması nedeniyle

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Güvenilir Ürünler, Bereketli Topraklar

Güvenilir Ürünler, Bereketli Topraklar Güvenilir Ürünler, Bereketli Topraklar .html Kimyevi Bitki Besleme Grubu Evo-Cu BAKIRLI GÜBRE ÇÖZELTİSİ Ambalaj: 1-5 LT Geliştirici ve Bitkiye Direnç Sağlayan Özel Bir Formül Özel bir formülle üretilmiştir.

Detaylı

Prof.Dr.İlkay DELLAL

Prof.Dr.İlkay DELLAL TUSAF 2013 Buğday, Un, İklim Değişikliği ve Yeni Trendler Kongresi İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ENERJİ KISKACINDA TARIM ve GIDA SEKTÖRÜ Prof.Dr.İlkay DELLAL 9 Mart 2013, Antalya GÜNDEM 9 Mart 2013 1. GÜNEŞ (%40)

Detaylı

BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica)

BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica) BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica) SİSTEMATİKTEKİ YERİ Takım: Brassicales Familya: Brassicaceae Cins: Brassica Tür: B. oleracea var. italica SAĞLIK VE BESLENME YÖNÜNDEN Brokkoli, A ve C vitamini,

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIM ve HAYVANCILIK: SORUNLAR VE ÖNERİLER DOÇ.DR.BERRİN FİLİZÖZ

TÜRKİYE DE TARIM ve HAYVANCILIK: SORUNLAR VE ÖNERİLER DOÇ.DR.BERRİN FİLİZÖZ TÜRKİYE DE TARIM ve HAYVANCILIK: SORUNLAR VE ÖNERİLER DOÇ.DR.BERRİN FİLİZÖZ Tarım İnsanların toprağı işleyerek ekme ve dikme yoluyla ondan ürün elde etmesi faaliyetidir. Türkiye nüfusunun yaklaşık %48.4

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU

Detaylı

ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ve TARIM VE GIDA GÜVENCESĠ

ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ve TARIM VE GIDA GÜVENCESĠ TÜRKĠYE NĠN BĠRLEġMĠġ MĠLLETLER ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ÇERÇEVE SÖZLEġMESĠ NE ĠLĠġKĠN ĠKĠNCĠ ULUSAL BĠLDĠRĠMĠNĠN HAZIRLANMASI FAALĠYETLERĠNĠN DESTEKLENMESĠ PROJESĠ ĠKLĠM DEĞĠġĠKLĠĞĠ ve TARIM VE GIDA GÜVENCESĠ

Detaylı

Ato Serisi. Atofer TOPRAKTAN UYGULAMA PREPARATI ŞELATLI DEMİR. Demirin Bitkilerdeki Fonksiyonu. Demirin Topraktaki Yarayışlılığı

Ato Serisi. Atofer TOPRAKTAN UYGULAMA PREPARATI ŞELATLI DEMİR. Demirin Bitkilerdeki Fonksiyonu. Demirin Topraktaki Yarayışlılığı Ato Serisi Atofer TOPRAKTAN UYGULAMA PREPARATI ŞELATLI DEMİR Demirin Bitkilerdeki Fonksiyonu Demir çoğu bitki enziminin önemli bir parçasıdır. Kloroplastlarda bulunur ve fotosentez metabolizmasında önemli

Detaylı

Batı Asya ve Kuzey Afrika Bölgesi nde Potasyum

Batı Asya ve Kuzey Afrika Bölgesi nde Potasyum Batı Asya ve Kuzey Afrika Bölgesi nde Potasyum M.Marchand 1 ÖZET Batı Asya ve Kuzey Afrika Bölgesi nde yer alan birçok ülkede daha yüksek miktarda ve kaliteli besinlere talebin artması gübreleme uygulamalarını

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE, Kimya Mühendisi)

Detaylı

Türkiye`de Hububat Alanları

Türkiye`de Hububat Alanları BUĞDAY DOSYASI Türkiye, birçok ürünün yetiştirilmesine imkan veren iklim ve ekolojik özellikleri nedeniyle tarımsal üretim açısından avantajlı bir ülke olup, toplam istihdamın %24,6`sı tarım sektöründe

Detaylı

- Zn 120. Çinkolu Gübre Çözeltisi. Lignosulfanate UYGULAMA ŞEKLİ VE DOZLARI

- Zn 120. Çinkolu Gübre Çözeltisi. Lignosulfanate UYGULAMA ŞEKLİ VE DOZLARI - Zn 120 Çinkolu Gübre Çözeltisi Suda Çözünür Çinko (Zn) : % 10 1 Lt/5 Lt Lignosulfanate Erken dönem uygulamaları ile meyve büyüklüğünde ve verimde artış sağlar. Nişasta sentezi, artar, azot metabolizması

Detaylı

Sulama Ot Mücadelesi ve Çapalama Gübreleme ve Toprak Islahı Seyreltme Gölgeleme veya Siperleme Budama Yerinde Kök Kesimi

Sulama Ot Mücadelesi ve Çapalama Gübreleme ve Toprak Islahı Seyreltme Gölgeleme veya Siperleme Budama Yerinde Kök Kesimi FİDAN ÜRETİMİNDE BAKIM ÇALIŞMALARI Sulama Ot Mücadelesi ve Çapalama Gübreleme ve Toprak Islahı Seyreltme Gölgeleme veya Siperleme Budama Yerinde Kök Kesimi SULAMA Sulamada kullanılan suyun miktarı; toprağın

Detaylı

TARIM SİSTEMLERİ 3. Nemli Tarım

TARIM SİSTEMLERİ 3. Nemli Tarım NEMLİ TARIM TARIM SİSTEMLERİ 3 Nemli Tarım Nemli Tarım Yağan yağışlarla gelen su, evaporasyon ve transpirasyonla harcanan sudan fazla olur ise böyle yerlere nemli bölgeler denir. Bu bölgelerde uygulanan

Detaylı

BAĞLARDA KÜLTÜREL İŞLEMLER. Doç. Dr. Murat AKKURT

BAĞLARDA KÜLTÜREL İŞLEMLER. Doç. Dr. Murat AKKURT BAĞLARDA KÜLTÜREL İŞLEMLER Doç. Dr. Murat AKKURT BAĞLARDA TOPRAK İŞLEME Amaçlar : Yabancı ot kontrolü Havalandırma ve sıcaklığın düzenlenmesi - mikroorganizma faaliyeti Kaymak tabakasının kırılması Besin

Detaylı

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU KARAR 1. Çölleşme ve erozyonla etkin mücadele edilmeli, etkilenen alanların ıslahı ve sürdürülebilir yönetimi sağlanmalıdır. a) Çölleşme ve erozyon kontrolü çalışmaları

Detaylı

KURAK BIR BÖLGEDE BĠR KISIM TOPRAK ÖZELLIKLERININ MEKANSAL DEĞIġKENLIĞI

KURAK BIR BÖLGEDE BĠR KISIM TOPRAK ÖZELLIKLERININ MEKANSAL DEĞIġKENLIĞI KURAK BIR BÖLGEDE BĠR KISIM TOPRAK ÖZELLIKLERININ MEKANSAL DEĞIġKENLIĞI Prof. Dr. HĠKMET GÜNAL Dr. Nurullah ACĠR Ziraat Mühendisi Emre MATUR Ziraat Mühendisi Ahmetcan KILINÇ TOPRAK ÖZELLIKLERININ DEĞIŞKENLIĞI

Detaylı

Ceviz Fidanı-Ağacı İklim ve Toprak İstekleri

Ceviz Fidanı-Ağacı İklim ve Toprak İstekleri Yavuz-1 CEVİZ (KR-2) Ceviz yetişen tüm bölgelerde yetişir. Özellikle geç donların görüldüğü yerlerde yetiştirilmesi tavsiye edilir. Verimsiz bir çeşittir. Nisbi Periyodisite görülür. Meyvesi oval şekilli

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

1926

1926 1926 1926 2011 YILI BİRİME DESTEK MİKTARLARI ALAN BAZLI DESTEKLEMELER (TL/da) 1 Tütüne Alternatif Ürün Desteği 120 2 Toprak Analizi 2,5 3 Organik Tarım Tarla bitkileri, Sebze, Meyve 25 Hayvancılık,

Detaylı

Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi

Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi Mahmut Tepecik 1 M.Eşref İrget 2 ÖZET Düzce ili merkeze bağlı Otluoğlu köyünde çiftçi koşullarında yürütülen bu denemede K un farklı

Detaylı

10. Bölüm: TOPRAK REAKSİYONU (ph)

10. Bölüm: TOPRAK REAKSİYONU (ph) 10. Bölüm: TOPRAK REAKSİYONU (ph) Toprağın asitlik veya bazlık derecesinin göstergesidir Nötr veya nötral = 7.0 Asidik < 7.0 Alkali > 7.0 Bir toprağın asit veya alkali reaksiyon göstermesi toprak çözeltisindeki

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA

12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA 12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA BİTKİLERDE BESLENME Bitkiler inorganik ve organik maddelere ihtiyaç duyarlar. İnorganik maddeleri hazır almalarına rağmen organik maddeleri

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL I.Bölüm Tarım Ekonomisi ve Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından

Detaylı

KAPLAN86 CEVİZİ. Kaplan 86 Cevizi

KAPLAN86 CEVİZİ. Kaplan 86 Cevizi Kaplan 86 Cevizi Dik, yayvan bir taç gelişmesi gösterir. 5 yaşındaki bir ağacın ortalama verimi 4-5 kg'dır. Meyve salkımı 2-3'lü olur. Meyveler elips şeklinde olup, kabuktan kolay ayrılır. Taze ceviz olarak

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

Sizi geleceğe taşır...

Sizi geleceğe taşır... Sizi geleceğe taşır... HAKKIMIZDA Elizi Reklam İnşaat Turizm Tarım Gıda ve Hayv. San. Tic.Ltd.Şti. firması olarak 2001 yılında Antalya da faaliyetine başlamıştır. Şirketimizin ana faaliyet konusu sera

Detaylı

1.2.3- İl Kuruluşuna Göre Yeri...: 1.2.3.1- İli...: 1.2.3.2- İlçesi...: 1.2.3.3- Beldesi...: 1.2.3.4- Köyü/Mahallesi...: 1.2.3.5- Özel Mevkii...

1.2.3- İl Kuruluşuna Göre Yeri...: 1.2.3.1- İli...: 1.2.3.2- İlçesi...: 1.2.3.3- Beldesi...: 1.2.3.4- Köyü/Mahallesi...: 1.2.3.5- Özel Mevkii... EK NO: 21 ÖZEL ORMAN FİDANLIĞI PROJESİ DİSPOZİSYONU 1- FİDANLIĞIN GENEL TANIMI 1.1.1- Adı Soyadı : 1.1.2- Adresi : 1.1.3- Proje Numarası : 1.2- Kuruluş Yeri...: 1.2.1- Coğrafi Yer 1.2.1.1-1/25000 ölçekli

Detaylı

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR GİRİŞ Solanaceae familyasına ait olduğu bilinen patatesin Güney Amerika`nın And Dağları nda doğal olarak yetiştiği; 16. yüzyılın ikinci yarısında

Detaylı

ORGANİK GÜBRELER VE ÖNEMİ

ORGANİK GÜBRELER VE ÖNEMİ T.C. SAMSUN VALİLİĞİ İl Tarım Müdürlüğü ORGANİK GÜBRELER VE ÖNEMİ Mehmet Ali YETGİN Ziraat Mühendisi Samsun / Nisan 2010 Dizgi/Baskı *********** Ofset Samsun İl Tarım Müdürlüğü Çiftçi Eğitimi ve Yayım

Detaylı

AÇIK TARLADA PATLICAN YETİŞTİRİCİLİĞİ

AÇIK TARLADA PATLICAN YETİŞTİRİCİLİĞİ AÇIK TARLADA PATLICAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Patlıcan her türlü yemeği kolayca pişirilen, garnitür ve salata olarak değerlendirilen bir sebzedir. Bunun dışında reçeli ve turşusu da yapılabilir. 100 gr

Detaylı