Akıllı Yazılım Etmenleri ile Anlamsal Web Servislerinin Tümleşimi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Akıllı Yazılım Etmenleri ile Anlamsal Web Servislerinin Tümleşimi"

Transkript

1 Akıllı Yazılım Etmenleri ile Anlamsal Web Servislerinin Tümleşimi Tuğba Külahcıoğlu 1, Asil Yardımcı 2 1 Ege Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Bornova, İzmir 2 TÜBİTAK UEKAE, Gebze, Kocaeli Özet: Web üzerindeki veriyi anlamsallaştırarak bilgisayarlarca yorumlanabilir hale getiren Anlamsal Web, Web servisleri için de bilgisayarlar tarafından yorumlanabilir yeni bir yaklaşımı beraberinde getirmiştir. Anlamsal Web Servisleri olarak adlandırılan bu yaklaşım ile servislerin otomatik olarak bulunması, birleştirilmesi ve çalıştırması hedeflenmektedir. Yaklaşımın bir başka getirisi de servislerin farklı türdeki yazılımlarla birlikte çalışabilir hale gelmesi olmuştur. Bu bildiride anlamsal web servislerinin akıllı yazılım etmenleri ile birlikte çalışabilirliği incelenmiş, BDI (Belief-Desire-Intention) olarak adlandırılan İnanç-İstek-Niyet mimarisine sahip Jadex etmen platformu üzerinde örnek bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Anlamsal Web Servisleri, Akıllı Yazılım Etmenleri, Jadex, OWL-S 1. Giriş Günümüzde Web sadece insanların yorumlayabileceği bir veri yığını olmaktan çıkıp bilgisayarlar tarafından yorumlanıp işlenebilen bir bilgi tabanı haline gelmektedir. İlgili yazılımlara bilgiyi kolayca bulma, paylaşma ve birleştirme yeteneği kazandırmayı amaçlayan bu yeni oluşum Anlamsal Web olarak adlandırılmaktadır. Web sadece durağan verileri değil, kullanıcılara hizmet veren servisleri de içermektedir ve Web deki bu değişimden servisler de etkilenmiştir. Servislerin bulunması, çalıştırılması ve birleştirilmesi süreçlerinin otomatikleştirebilmesi için önerilen çözüm Anlamsal Web Servisleri' dir [1]. Anlamsal servislerin işlevleri, yetenekleri ve servis ara yüzleri sözdizimsel olarak değil anlamsal olarak açıklanmaktadır ve böylece sözü edilen otomatikleştirmelerin gerçekleştirimi mümkün hale gelebilmektedir [10], [11]. Akıllı bir etmen, çevresindeki değişimleri fark ederek hedefleri doğrultusunda bu değişimlere uygun tepkileri gösterebilen bir yazılım birimi olarak tanımlanabilir [8]. Bir araya gelerek etkileşim halinde çalışan etmenlerden oluşan sistemlere ise Çoklu Etmen Sistemi (Multi Agent System-MAS) adı verilmektedir. OWL-S [2] ve WSMO [3] gibi servis temsil dilleri ve kullanıcı müdahalesine gerek duymadan çalışabilen etmenler sayesinde Web servis kullanım sürecinin insandan bağımsızlaştırılması mümkündür [7], [9]. Bu bildiride gerçekleştirilen çalışmada OWL-S ile tanımlanan anlamsal servisleri Jadex etmen platformunda çalıştırabilir hale getirilmiştir. Servislerinin, etmenlerin birer servisi olarak kullanılmasını sağlayan bir mimari ortaya konmuştur. Böylelikle yukarıda açıklanan servisin keşfi, çalıştırılması, birleşimi gibi aşamaları otomatikleştirmek mümkün hale gelmiştir. Bildirinin geriye kalan kısmı şu şekilde düzenlenmiştir. Takip eden iki bölümde sunulan çalışmada kullanılan anlamsal servis tanımlama dili OWL-S ve çoklu etmen platformu Jadex tanıtılmıştır. 4. bölümde, gerçekleştirilen çalışmanın mimarisi ve gerçekleştirim detayları açıklanmıştır. Son bölümde ise elde edilen sonuçlara ve ileriye yönelik çalışmalara yer verilmiştir. 2. Anlamsal Servis İşaretleme Dili: OWL-S Yazılım etmenleri, anlamsal veri erişimi ve verinin işlenmesi için, servisin makineler tarafından yorumlanabilir bir tanımına gereksinim duyar. Bu tanımlamaların yapıldığı ve paylaşıldığı bir çerçeve sağlamak amacıyla anlamsal işaretleme dilleri geliştirilmiştir. Bu diller sayesinde anlamsal söz dizimini sağlamak, Web servislerini yarı otomatik olarak bulmak, birleştirmek ve çalıştırmak mümkün olmuştur. Aşağıda W3C tarafından desteklenen OWL-S dili hakkında bilgi verilmiştir [2].

2 Şekil 1: Üst Seviye Servis Ontolojisi [2] OWL-S, servisleri tanımlamak için geliştirilmiş bir ontoloji dilidir. OWL-S ile tanımlanan servis ontolojileri servisler hakkında Şekil 1 ile modellenmiş olan üç temel bilgiyi sunar: Servisin yayınlanmasını ve keşfini sağlayan Servis Profili, Servisin işlevi hakkında detaylı bilgi veren Süreç Modeli, Servisin nasıl çalıştırılacağına dair ayrıntıları sağlayan Erişim Zemini. Servis profili, sağlayıcılar tarafından sunulan ve istemciler tarafından kullanılan servisler için bir tanımlama sunar. Servisin yaptıklarını, servis üzerindeki kısıtlamaları ve istemcinin servisi kullanabilmesi için sağlaması gereken gereksinimleri belirler. Servis modeli istemciye servisi nasıl kullanacağını bildirir. Bunun için çıktıların hangi koşullar altında oluşacağını ve bu çıktıları adım adım oluşturan süreçleri tanımlar. Süreç, istemcinin bir servis ile veya ilişkili bir servis kümesi ile girebildiği etkileşimlerin tanımlamasıdır. Atomik Süreç, etkileşim sırasında bir girdi iletisi bekleyen ve sonuç olarak yine bir ileti döndüren servis tanımlamasıdır. Karmaşık Süreçler ise istemci ileti gönderdikçe ilerleyen ve bu ilerleme sırasında sürekli olarak durum değiştiren birleşik süreçlerdir. Servis modeli 4 farklı yolla kullanılabilir: Servisin istemci gereksinimlerini karşılayıp karşılamadığına karar vermek için daha derin bir analiz yapılmasında, Özel bir görevi yerine getirmek için birden fazla servisin birleştirilmesinde, Servisle etkileşim sırasında katılımcıların eylemlerinde eşgüdümün sağlanmasında, Servis işletiminin izlenmesinde. Erişim zemini bir etmenin servise nasıl erişeceğini ayrıntılandırır. Protokol ve ileti biçimleri, serileştirme, iletim ve adresleme gibi bilgileri tanımlar. Servisin kullanılabilmesi için gerekli olan tanımlama öğelerinin, özellikle, girdi, çıktı ve atomik süreçlerin, soyut bir gösterimden somut bir gösterime haritalanması olarak düşünülebilir. OWL-S te Profil ve SüreçModeli servisin soyut bir tanımıyken; ServisErişimZemini (ServiceGrounding) somut bir tanımlama sunar. 3. BDI Tabanlı Çoklu Etmen Platformu: Jadex JADE platformunun [4] bir uzantısı olan JADEX, JADE etmenlerinin akılsal durumlarını BDI mimarisine göre uygun olarak gerçekleştiren bir çıkarsama motoru içeren çoklu etmen platformudur [5]. JADE platformu daha çok FIPA referans modelini uygulamayı hedeflerken, Jadex platformu etmenin akılcı ve hedef yönelimli davranışlar sergilemesine odaklanmıştır [6]. Jadex platformuna ait mimari Şekil 2 ile temsil edilirken, Şekil 3 de platformdaki tek bir etmene ait iç mimari gösterilmiştir.

3 Şekil 2: Jadex Mimarisi [5] Şekil 3: Jadex Etmen Mimarisi [5] Jadex te temel kavramlardan bazıları inanç, hedef, planlar ve yeteneklerdir. Bu temel kavramlar programcı tarafından belirlenir ve etmenin davranışlarını belirler. Bu anahtar kavramlar ilerleyen bölümlerde açıklanmıştır. Planlar: Planlar Jadex mimarisinde merkezi bir rol oynamaktadır çünkü istenen duruma ulaşmak için gerçekleştirilmesi gerekenleri planlar içerir. Plana ait gövde, plana özel oluşturulan Java sınıfında bulunurken, plana ait tanımlayıcı başlık etmenin tanımlandığı ADF dosyasında tutulmaktadır. Jadex Servis Planı ve Pasif Plan olmak üzere iki türlü planı desteklemektedir. Servis planı, sürekli çalışan ve istek bekleyen plan türünü temsil ederken pasif tür planlar başarılması istenen bir hedef geldiğinde çalışan, bunun dışındaki zamanlarda pasif olan planlardır. İnançlar: Bir etmenin inanç tabanı dünya hakkındaki bilgisini temsil eder. İnanç tabanı bazı yönlerden basit bir veri deposudur, paylaşılan inançlar vasıtasıyla değişik planlar arasında düzgün iletişime imkan verir. Jadex, inanç tabanı içinde rastgele Java nesnelerini inanç olarak saklamaya izin verir. Kullanıcıya sadece bir gerçek saklayabilme hakkı tanıyan inançlar ve birden fazla gerçeğin bir arada saklanmasına imkan veren inanç kümeleri olmak üzere iki farklı inanç türü ayırt edilir. İnançların ve inanç kümelerinin planlar için oluşturulan temel saklama kapasiteleridir. SQL benzeri sorgulamalara ve inanç kümesine bir gerçeğin eklenmesi ya da inançta değişiklik olması gibi bazı eylemlerde sistemdeki olayları tetiklemeye izin verirler.

4 Yetenekler: Değişik etmenler genellikle birden fazla plan davranışını içeren aynı ya da benzer fonksiyonlara ihtiyaç duyarlar. Bunun için etmenlere ait inançlar ve hedefler, yetenek adı altında paketlenip başka etmenlerin kullanımına sunulabilir. Hedefler: Hedefe yönelik programlama etmene yönelik paradigmanın anahtar kavramlarından biridir. Bir etmenin belirli bir hedefe sahip olması, etmenin kendisini belirli bu hedefe adamasını başarılı olmak için bütün olasılıkları denemesini ifade eder. Jadex te tanımlı farklı hedef türleri bulunmaktadır. Başarma hedefi etmenin belirli bir işi başarmayı hedeflediği durumlar için uygundur. Sorgu hedefi bilgi toplamayı amaçlar. Sürdürme hedefi tüm zamanlar için sürdürülmesi istenen özelliklerin devamlılığını sağlar. Durum memnuniyetini yitirdiğinde, planlar normal duruma tekrar döndürülmek için başlatılır. Yürütme hedefi ise bazı tür birinin istediği bir etmenin çalıştırılmasıyla ilgili bazı türde hareketlerle doğrudan ilişkilidir. İletişim (Olaylar ve Mesajlar): Jadex te iletişim iki farklı soyutlama düzeyinde yer almaktadır: Etmen içi iletişim: Etmen içi iletişim etmen içinde iki ya da daha çok planın bilgi alışverişinde bulunmak istediği durumlarda gereklidir. Bunu başarmak için inançlar kullanılır. Jadex te inançlar normal Java nesnelerini kapsayan yapıdadır fakat özellikle etmen modelleme kavramı için tasarlanmıştır. Bu nedenle inançları kullanmanın koşulların tetiklenebilmesi, inanç tabanlarını kullanarak sorguların ifade edilmesi ve sadece sorgu ifadesine uygun gelen girişlere erişilmesi gibi bazı getirileri bulunmaktadır. Hedeflerle karşılaştırıldığında, içsel olaylar da ilgili tüm planları harekete geçirir ancak BDI mekanizmasını destekleyici bir özelliği yoktur. Etmenler arası iletişim: Etmenler arası iletişim iki veya daha fazla etmen arasında bilgi alışverişi durumuyla tanımlanır. Asenkron mesaj iletimine dayalıdır. Sadece FIPA mesaj türleri desteklenmektedir. 4. Sistemin Tasarım ve Gerçekleştirimi 4.1. Sistemin Tasarımı Anlamsal servislerin etmen platformu tarafından erişilebilmesi için gerekli adımlar servis kayıt ve servis çalıştırma olmak üzere iki ayrı süreçte incelenmiştir. Servis kayıt süreci, servisin etmenler tarafından sunulan bir hizmet olarak sisteme eklenmesini içerir. Çalıştırma süreciyle kaydedilen bu servislerin diğer etmenler tarafından nasıl kullanılacağı açıklanmıştır. Şekil 4: Servis Kayıt Süreci Servis Kayıt Süreci: Servis Sağlayıcı Etmen in servisleri platformun gerçekleştirebildiği bir hedef olarak kaydettiği süreçtir. Kayıt isteğinin Servis Sağlayıcı Etmen e ulaşmasının ardından etmen servisle ilgili gerekli verileri anlamsal servisin OWL-S tanımından ayrıştırarak elde eder. Servis çağırımında kullanıcalak olan servise ait WSDL adresi, girdi ve çıktı türleri gibi bu veriler Servis Sağlayıcı Etmen e ait inanç tabanına eklenir. Servis Sağlayıcı Etmen, servisi gerçekleştirebildiğine ilişkin bilgiyi Dizin Sağlayıcı Etmen e iletir. Böylelikle Servis Sağlayıcı Etmen, sistem dahilinde servisin verdiği hizmeti diğer etmenlere sunan bir sağlayıcı konumuna gelir. Kayıt sürecinin işleyişi Şekil 4 de gösterilmiştir.

5 Şekil 5: Servis Çağırma Süreci Servis Çağırım Süreci: İstemci Etmen olarak adlandırabileceğimiz, sistemden hizmet alan bir etmenin gerçekleştirmek istediği hedefi Dizin Yönetici Etmen üzerinde aramasıyla servis çağırım süreci başlatılmış olur. Dizin Yönetici Etmen sisteme kayıtlı hedefler içinden istemciden gelen hedefi gerçekleştiren hizmeti sağlayan etmene ilişkin bilgiyi istemciye gönderir. Eğer hedef bir Web Servisi tarafından gerçekleştiriliyorsa, istemciye Servis Sağlayıcı Etmen in bilgisi gönderilir. Daha sonra istemci hedef bilgisiyle birlikte gerçekleştirim isteğini Servis Sağlayıcı Etmen e iletir. Servis Sağlayıcı Etmen, inanç tabanından ilgili hedefi gerçekleştiren servise ait bilgileri alır ve hazırladığı SOAP mesajını göndererek servisi uyandırır. Sürece ait adımlar Şekil 5 de verilmiştir Sistemin Gerçekleştirimi Sistemde Servis Sağlayıcı etmen ve İstemci etmen olmak üzere iki tip etmen bulunmaktadır. Bunun dışında, oluşturulan sistemde Jadex platformunun dizin işlemlerinin yönetimi için sağladığı DF (Dizin Sağlayıcı) etmeninden de yararlanılmıştır. Şekil 6: Servis Sağlayıcı Etmen Hedef, Plan ve Mesaj Tanımlamaları

6 Şekil 6 da önceki bölümlerde açıklanan Jadex platformunda geçerli kavramlarla oluşturulan Servis Sağlayıcı etmen tanımlama dosyasının bir bölümü verilmiştir. Etmenin hedefleri goals etiketi ile tanımlanmıştır. Buna göre, etmenin df_keep_registered ve rp_initiate olmak üzere iki adet hedefi bulunmaktadır. Bu hedefler Jadex e ait hazır plan kütüphanelerinde bulunan hedeflere karşılık gelmektedir. df_keep_registered hedefi, etmenin DF etmenine kayıtlı bir etmen olarak kalmasını işaret eder. rp_initiate ise etmene FIPA mesajı alıp gönderme yeteneği kazandırmaktadır. Etmenin diğer etmenlere servis çağırma hizmeti verirken kullandığı yöntem servis_gerceklestir_plan isimli plan ile tanımlanmıştır. Bu plan ServisGerceklestir Java sınıfı ile gerçekleştirilmiştir. Planı tetikleme görevi ise servis_gerceklestir isimli mesaja verilmiştir. Etmen tanımlama dosyasında görülen diğer bir mesaj türü olan inform ise etmenin servis çağırma sonrası diğer etmenlere göndereceği bilgi mesajlarını temsil etmektedir. Şekil 7: İstemci Etmen Hedef, Plan ve Konfigürasyon Tanımlamaları Şekil 7 de İstemci etmene ait tanımlama dosyasının bir kısmı verilmiştir. Bu etmende Servis Sağlayıcı etmendeki df_keep_registered ve rp_initiate hedeflerine ek olarak tanımlanan serviscagir hedefi görülmektedir. Bu hedef etmenin serviscagir_plan isimli planını tetikleyerek servis çağırma işleminin başlamasını sağlamaktadır. Etmenin varsayılan konfigürasyonunda bu hedefin gerçekleştirilmesi istenerek etmen sisteme dahil olduğu anda bir servis isteğinde bulunması sağlanmıştır. İstemcideki plan bu isteğin ardından DF den hedefini gerçekleştirebilecek etmene ait adresi alarak bu etmene istek mesajı gönderir. İstekte bulunduğu bu etmen Servis Sağlayıcı etmendir. Servis Sağlayıcı etmen web servisine ait kayıtları kendi inanç tabanından bularak servisi çağırır. Daha sonra servisin başarılı olarak çağırıldığına dair bilgi mesajını istemci etmene gönderir. Bu örnek senaryoda Anlamsal Web servisinin sisteme önceden kayıtlandığı varsayılmıştır. Önceki bölümlerde açıklandığı üzere servisin sisteme kaydı, servis sağlayıcı etmenin servisin OWL dosyasını ayrıştırarak ilgili verileri kendi inanç tabanına kaydetmesiyle sağlanmaktadır. 5. Sonuçlar Bu çalışmada inanç-istek-niyet mimarisini gerçekleştiren Jadex çoklu etmen platformu üzerinde, anlamsal servislerin platforma kaydedilmesi ve servis etkileşimi için gerekli süreçler tanımlanmış ve servis çağırma sürecinin gerçekleştirimi açıklanmıştır. Mevcut teknolojilerle web servisleri ile etmen sistemlerinin tümleşiminin gerçekleştirilebilir hale geldiği, dayandığı çıkarsama motoru ile Jadex platformunun bu tarz bir gerçekleştirim için uygun olduğu görülmüştür. Jadex gibi akıllı yetenekler sergileyebilen bir platform ile servislerin dinamik olarak birleştirilmesi gibi daha ileri yetenekler de gerçekleştirilebilir hale gelmiştir.

7 6. Referanslar [1] Sheila A. McIlraith, Tran Cao Son, Honglei Zeng,. Semantic Web Services, IEEE Intelligent Systems, vol. 16, no. 2, pp , Mar./Apr [2] D. Martin, M. Burstein, J. Hobbs, O. Lassila, N. D. McDermott, S. McIlraith, S. Narayanan, M. Paolucci, B. Parsia, T. Payne, E. Sirin, N. Srinivasan, K. Sycara. OWL-S: Semantic Markup for Web Services. W3C Member Submission 22 November [3] D. Roman, H. Lausen, U. Keller. D2v1.2. Web Service Modeling Ontology (WSMO) WSMO Son Taslağı. 13 Nisan [4] Bellifemine, F., Rimassa, G., Poggi, A., JADE - A FIPA-compliant Agent Framework. In Proceedings of the 4th International Conference and Exhibition on The Practical Application of Intelligent Agents and Multi-Agents, London, [5] A. Pokahr, L. Braubach, and W. Lamersdorf. Jadex: A BDI Reasoning Engine, chapter 6, pages Volume 15 of Multiagent Systems, Artificial Societies, and Simulated Organizations {2}, [6] Pokahr, A., Braubach, L. e Lamersdorf, W. Jadex: Implementing a BDI-Infrastructure for JADE Agents. EXP - In Search of Innovation (Special Issue on JADE), vol. 3, no. 3, Telecom Italia Lab, Turin, Italy, S [7] Külahcıoğlu, T., Yaman, Ç., Ekinci, E. E., Dikenelli, O., Anlamsal Veb Servislerinin Çoklu Etmen Platformunda Çalıştırılması. Yazılım Kalitesi ve Yazılım Geliştirme Araçları - YKGS 2008, İstanbul. [8] M. Wooldridge. An Introduction to MultiAgent Systems. John Wiley & Sons Ltd, 2002, paperback, 366 pages. [9] Shenghua Liu, Peep Küngas, Mihhail Matskin. Agent-Based Web Service Composition with JADE and JXTA. In International Conference on Semantic Web & Web Services, June [10] D.Wu, B. Parsia, E. Sirin, J. Hendler, D. Nau. Automating DAML-S Web Services Composition Using SHOP2. In Proceedings of the 2nd International Semantic Web Conference, ISWC 2003, Sanibel Island, Florida, USA. [11] B. Arpinar, B. Aleman-Meza, R. Zhang, A. Maduko. Ontology-Driven Web Services Composition Platform. In 2004 IEEE International Conference on E-Commerce Technology, San Diego, California, USA.

Anlamsal Veb Servislerinin. Çoklu Etmen Platformunda Çalıştırılması

Anlamsal Veb Servislerinin. Çoklu Etmen Platformunda Çalıştırılması Anlamsal Veb Servislerinin Çoklu Etmen Platformunda Çalıştırılması Semantic Web Service Execution in a Multi Agent System Platform Tuğba, Külahcıoğlu Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ege Üniversitesi, İzmir

Detaylı

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım İbrahim Onuralp Yiğit 1, Nafiye Kübra Turhan 2, Ahmet Erdinç Yılmaz 3, Bülent Durak 4 1,2,3,4 ASELSAN A.Ş.

Detaylı

ANLAMSAL VEB SERVİSLERİ ORTAMINDA BİR ARACI ETMEN A BROKER AGENT IN THE SEMANTIC WEB SERVICES ENVIRONMENT

ANLAMSAL VEB SERVİSLERİ ORTAMINDA BİR ARACI ETMEN A BROKER AGENT IN THE SEMANTIC WEB SERVICES ENVIRONMENT Electronic Journal of Vocational Colleges December/Aralık 2011 ANLAMSAL VEB SERVİSLERİ ORTAMINDA BİR ARACI ETMEN Özgür Gümüş 1, Önder Gürcan 2, Oğuz Dikenelli 3 Özet Hem arabuluculuk ve koordinasyon özelliklerine

Detaylı

Bilgi Servisleri (IS)

Bilgi Servisleri (IS) Bilgi Servisleri (IS) GRID Kullanıcı Eğitimi Boğaziçi Üniversitesi 2007, İstanbul Emrah AKKOYUN Konu Başlığı Neden ihtiyaç duyulur? Kullanıcılar kimlerdir? Bilgi Servisi türleri MDS ve BDII LDAP Bilgi

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Yazılım Etmenleri, Çoklu Etmen Sistemler, Yazılım Mimarisi.

Anahtar Kelimeler: Yazılım Etmenleri, Çoklu Etmen Sistemler, Yazılım Mimarisi. FİPA Uyumlu Bir Çoklu Etmen Sistem Çerçevesi İçin İletişim Altyapısı Geliştirimi Emrah KAHRAMAN, Ali Murat TİRYAKİ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, ÇANAKKALE emrahkahraman50@gmail.com,

Detaylı

Akıllı Ortamlarda Sensör Kontrolüne Etmen Tabanlı Bir Yaklaşım: Bir Jadex Uygulaması

Akıllı Ortamlarda Sensör Kontrolüne Etmen Tabanlı Bir Yaklaşım: Bir Jadex Uygulaması Akıllı Ortamlarda Sensör Kontrolüne Etmen Tabanlı Bir Yaklaşım: Bir Jadex Uygulaması Özlem Özgöbek ozlem.ozgobek@ege.edu.tr Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İZMİR Sunum Planı - Giriş - Benzer

Detaylı

Semantik Bilgi Yönetimi

Semantik Bilgi Yönetimi Semantik Bilgi Yönetimi Yaşar ar Tonta Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tonta@hacettepe.edu.tr yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/ 1 Plan Memex ten Semantik Web e... Semantik Bilgi Yönetimi

Detaylı

Anlamsal Web Servisleri Temelinde Örnek Bir Servis Tanımı

Anlamsal Web Servisleri Temelinde Örnek Bir Servis Tanımı Anlamsal Web Servisleri Temelinde Örnek Bir Servis Tanımı Ege Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, İzmir yasemin.yuksek@ege.edu.tr Özet: Şu anda kullanılmakta olan web servis teknolojileri anlamsal

Detaylı

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Özlem Özgöbek Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2010 İnternet erişiminin yaygınlaşması ve artık mobil cihazlar üzerinden bile yüksek hızlı veri iletişimine

Detaylı

Ontoloji Tabanlı Çok-etmenli Sistemlerin Model Güdümlü Geliştirilmesi

Ontoloji Tabanlı Çok-etmenli Sistemlerin Model Güdümlü Geliştirilmesi Ontoloji Tabanlı Çok-etmenli Sistemlerin Model Güdümlü Geliştirilmesi Geylani Kardaş 1 Erdem Eser Ekinci 2 Bekir Afşar 3 Oğuz Dikenelli 3 N. Yasemin Topaloğlu 3 1 Uluslararası Bilgisayar Enstitüsü, Ege

Detaylı

Süreç Yönetimi. Logo

Süreç Yönetimi. Logo Süreç Yönetimi Logo Kasım 2013 SÜREÇ YÖNETİMİ Süreç belirlenen bir amaca ulaşmak için gerçekleştirilen faaliyetler bütünüdür. Örn; Sistemde kayıtlı personellerinize doğum günü kutlama maili gönderme, Deneme

Detaylı

WEB SERVİSLERİNİN ANLAMSAL ETİKETLENMESİ. Yasemin YÜKSEK 1. Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi yyuksek@comu.edu.

WEB SERVİSLERİNİN ANLAMSAL ETİKETLENMESİ. Yasemin YÜKSEK 1. Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi yyuksek@comu.edu. WEB SERVİSLERİNİN ANLAMSAL ETİKETLENMESİ 1 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi yyuksek@comu.edu.tr Yasemin YÜKSEK 1 ÖZET Web servisleri, birlikte çalışabilirlik esasları

Detaylı

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Can Öz EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ A.B.D. 1 İçerik Kaynak Yönetimi Problemi Kaynak Yönetimi Modellemesinin

Detaylı

Kanı-İstek-Hedef Etmenlerinin Model Güdümlü Geliştirilmesi

Kanı-İstek-Hedef Etmenlerinin Model Güdümlü Geliştirilmesi Kanı-İstek-Hedef Etmenlerinin Model Güdümlü Geliştirilmesi B.Afşar 1, G. Kardaş 2, N. Y. Topaloğlu 1, O. Dikenelli 1 1 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Ege Üniversitesi, İzmir 2 Uluslararası Bilgisayar

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜH.

FIRAT ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜH. FIRAT ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜH. WSDL-SOAP MURAT TEZGİDER Web Servisi Nedir? web servisi :standart formatları kullanarak programlama dili, işletim sistemi ve platformdan bağımsız olarak bilgiyi paylaşan

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği

Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği Gürol Erdoğan 1, Mustafa Yıldız 1, Mehmet Erdem Türsem 2, Selahattin Kuru 1 1 Enformatik Uygulama ve Araştırma Merkezi, Işık Üniversitesi, İstanbul

Detaylı

Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması

Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması Emre Barış Aksu, STM A.Ş eaksu@stm.com.tr Cem Gündüz, STM A.Ş cgunduz@stm.com.tr Emrah Ayanoğlu,

Detaylı

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OMNET++ 4.2.2 Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları OMNET++ OMNET++ (Objective Modular Network Testbed in C++), nesneye yönelik (objectoriented)

Detaylı

T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ SEMANTİK WEB HAZIRLAYAN: LEYLA BOLAT 100217026 SEMİNER

T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ SEMANTİK WEB HAZIRLAYAN: LEYLA BOLAT 100217026 SEMİNER T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ BÖLÜMÜ SEMANTİK WEB HAZIRLAYAN: LEYLA BOLAT 100217026 SEMİNER DERS SORUMLUSU: KASIM BİNİCİ ERZURUM 2013 1 GİRİŞ İnsanlığın var olduğu

Detaylı

Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi

Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi Bölüm 7 Ağ Yönetimi Ağ Yönetiminin Fonksiyonel Mimarisi a) Performans (Performance) Yönetimi b) Sistem Ayarları (Configuration) Yönetimi c) Hesap (Account) t)yönetimi i d) Hata (Fault) Yönetimi e) Güvenlik

Detaylı

Kepware Veritabanı Ürünleri. Teknolojiye Genel Bir Bakış

Kepware Veritabanı Ürünleri. Teknolojiye Genel Bir Bakış Kepware Veritabanı Ürünleri Teknolojiye Genel Bir Bakış Gündem Veritabanı Client API teknolojisinin gözden geçirilmesi ODBC istemci sürücüsü- bir KEPServerEX Plug-In Haberleşme Sürücüsüdür. DataLogger-

Detaylı

Etmen ile Servis Entegrasyonu için Bir Planlama

Etmen ile Servis Entegrasyonu için Bir Planlama Etmen ile Servis Entegrasyonu için Bir Planlama Modülü Tasarımı ve Gerçekleştirimi Yüksek Lisans Tezi Bornova, İzmir 23 Temmuz 2007, Pazartesi Tez savunması İçerik 1 Giriş 2 3 4 5 İçerik Amaç Yaklaşım

Detaylı

TCMB Deneyim Raporu. Kurumsal Java Uygulama Platformu. Sacit Uluırmak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü

TCMB Deneyim Raporu. Kurumsal Java Uygulama Platformu. Sacit Uluırmak. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü TCMB Deneyim Raporu Kurumsal Java Uygulama Platformu Sacit Uluırmak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü 2007 TCMB made available under the EPL v1.0 30.04.2007 Gündem

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ. AKILLI FİYAT ARAMA MOTORU TiLQi.NET

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ. AKILLI FİYAT ARAMA MOTORU TiLQi.NET İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ AKILLI FİYAT ARAMA MOTORU TiLQi.NET Bitirme Ödevi Kadir Kemal Dursun 040000643 Hakan Demirtaş 040000684 Bölüm : Bilgisayar Mühendisliği Anabilim

Detaylı

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011. Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr.

DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü. Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011. Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr. DGridSim Gerçek Zamanlı Veri Grid Simülatörü Yazılım Tasarımı Dokümanı v 1.0.1 01.08.2011 Mustafa Atanak Sefai Tandoğan Doç. Dr. Atakan Doğan 1. Sistem Mimarisi DGridSim katmanlı bir yapı göz önünde bulundurularak

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İnternet Uygulamaları için Veritabanı Programlama EEE474 8 3+2 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

VERİ TABANI SİSTEMLERİ

VERİ TABANI SİSTEMLERİ VERİ TABANI SİSTEMLERİ 1- Günümüzde bilgi sistemleri Teknoloji ve bilgi. 2- Bilgi sistemlerinin Geliştirilmesi İşlevsel Gereksinimleri 1.AŞAMA Gereksinim Belirleme ve Analiz Veri Gereksinimleri Gereksinimler

Detaylı

Anlamsal Web Politika Dillerinin Karşılaştırılması

Anlamsal Web Politika Dillerinin Karşılaştırılması Anlamsal Web Politika Dillerinin Karşılaştırılması Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 35100 Bornova / İzmir - Türkiye ozgu.can@ege.edu.tr 2 İçindekiler Giriş Politika Kavramları Anlamsal Web

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama Struts Framework Üst Düzey Programlama-ders08/ 1 JSP MODEL 1 ve MODEL 2 Mimarileri Bu mimariler bir web uygulaması geliştirilirken kullanılan yöntemlerdir. Bu yöntemler arasındaki

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama Servlet Üst Düzey Programlama-ders01/ 1 Servlet Nedir? Web sayfaları ilk başlarda durağan bir yapıya sahipti ve kullanıcıdan bilgi alarak işlemler yapmıyordu. Zamanın geçmesiyle kullanıcıya

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme

BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar İletişimi Nedir? Veri İşleme Modelleri ve Ağ Gelişimi Merkezi İşleme BİLGİSAYAR AĞLARI Bilgisayar ağlarının kullanımındaki temel amaç bilgi ve servislerin paylaşımıdır. Bu bölümde bilgisayar ağlarının sınıflandırılması ve kullanım amaçları anlatılmaktadır. Bu bilgi ve servislerin

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 13 World Wide Web (WWW) Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik World Wide Web (WWW) Anlık Mesajlaşma

Detaylı

Etmen-Servis Tümleşimi Đçin Bir Etmen Altyapısı

Etmen-Servis Tümleşimi Đçin Bir Etmen Altyapısı Etmen-Servis Tümleşimi Đçin Bir Etmen Altyapısı Övünç Çetin 1 Beytun Özkan 2 Mustafa Savaşçı 3 Onur Ulusu 4 Yiğit Çetin 5 Erdem Eser Ekinci 6 Oğuz Dikenelli 7 1,2,3,4,5,6,7 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

ANLAMSAL WEB ORTAMINDA ÇALIŞAN ÇOK ETMENLİ SİSTEMLERİN MODEL GÜDÜMLÜ GELİŞTİRİLMESİ

ANLAMSAL WEB ORTAMINDA ÇALIŞAN ÇOK ETMENLİ SİSTEMLERİN MODEL GÜDÜMLÜ GELİŞTİRİLMESİ EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ (DOKTORA TEZİ) ANLAMSAL WEB ORTAMINDA ÇALIŞAN ÇOK ETMENLİ SİSTEMLERİN MODEL GÜDÜMLÜ GELİŞTİRİLMESİ Geylani KARDAŞ Uluslararası Bilgisayar Anabilim Dalı Bilim Dalı

Detaylı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği 1 BÖLÜM - 1 Yazılım Tasarımına Giriş Bu bölümde;

Detaylı

WEB ARAÇLARI VE UZAKTAN EĞİTİM CEIT357-4.HAFTA

WEB ARAÇLARI VE UZAKTAN EĞİTİM CEIT357-4.HAFTA WEB ARAÇLARI VE UZAKTAN EĞİTİM CEIT357-4.HAFTA 1 Giriş Bu bölümümde günümüzde en çok kullanılan Web araçları tanıtılacak ve anlatılacaktır.bunların eğitimde, özellikle uzaktan eğitimde nasıl kullanıldığından

Detaylı

bilişim ltd İş Zekâsı Sistemi

bilişim ltd İş Zekâsı Sistemi BI İş Zekâsı Sistemi Bilişim Ltd. 1985 te kurulan Bilişim Ltd, Türkiye nin üstün başarıyla sonuçlanmış önemli projelerine imza atan öncü bir yazılımevi ve danışmanlık kurumu dur. Önemli kuruluşların bilgi

Detaylı

TeamBase5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ SIEMENS

TeamBase5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ SIEMENS SIEMENS TeamBase5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ SIEMENS TEAMBASE 5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ Her geçen gün hızla değişen ve gelişen teknoloji, kurumların ve vatandaşların birbirleriyle olan iletişimlerine

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ ÜNİTE 2 VERİ TABANI İÇİNDEKİLER Veri Tabanı Veri Tabanı İle İlgili Temel Kavramlar Tablo Alan Sorgu Veri Tabanı Yapısı BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ BİLGİSAYAR II HEDEFLER Veri tabanı kavramını

Detaylı

SABPO Metodolojisi Kullanılarak FIPA Uyumlu Çok-Etmenli Bir Otel Rezervasyon Sisteminin Tasarımı ve Gerçekleştirilmesi

SABPO Metodolojisi Kullanılarak FIPA Uyumlu Çok-Etmenli Bir Otel Rezervasyon Sisteminin Tasarımı ve Gerçekleştirilmesi Akademik Bilişim 07 - IX. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri 31 Ocak - 2 Şubat 2007 Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya SABPO Metodolojisi Kullanılarak FIPA Uyumlu Çok-Etmenli Bir Otel Rezervasyon Sisteminin

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama Servlet Üst Düzey Programlama-ders08/ 1 Servlet Nedir? Internetin ilk zamanlarında geliştirilen web sayfaları durağan bilgiler içeriyordu. Zaman geçtikçe web sayfaları daha değişken,

Detaylı

Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı

Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Yönetim Bilişim Sistemleri (Bil 483) 20394676 - Ümit Burak USGURLU Veritabanı Veri tabanı düzenli bilgiler

Detaylı

Bütün XML dökümanlarının bir kök elemanı olmalıdır. Diğer bütün elemanlar kök elemanı tarafından kapsanır.

Bütün XML dökümanlarının bir kök elemanı olmalıdır. Diğer bütün elemanlar kök elemanı tarafından kapsanır. XML Genişletilebilir İşaretleme Dili (extensible Markup Language), hem insanlar hem bilgi işlem sistemleri tarafından kolayca okunabilecek dokümanlar oluşturmayı sağlamaktadır W3C tarafından tanımlanmış

Detaylı

SE4SEE A Grid-Enabled Search Engine for

SE4SEE A Grid-Enabled Search Engine for SEE-GRID Bölgesel Uygulaması SE4SEE A Grid-Enabled Search Engine for South Eastern Europe Doğu Avrupa Bölgesi için Grid-Tabanlı Arama Motoru B. Barla Cambazoglu, Ata Turk, Evren Karaca, Cevdet Aykanat,

Detaylı

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 KONU BAŞLIKLARI 1. Yazılım Mimarisi nedir? 2. Yazılımda Karmaşıklık 3. Üç Katmanlı Mimari nedir? 4. Üç Katmanlı Mimari

Detaylı

GROUPWARE ĐŞBIRLIĞI(COLLOBRATĐON) 24.11.2011 GROUPWARE NEDIR? ASENKRON GROUPWARE GROUPWARE SISTEMLERI 3 ÖNEMLI DĐCLE ERPOLAT 2007638007

GROUPWARE ĐŞBIRLIĞI(COLLOBRATĐON) 24.11.2011 GROUPWARE NEDIR? ASENKRON GROUPWARE GROUPWARE SISTEMLERI 3 ÖNEMLI DĐCLE ERPOLAT 2007638007 GROUPWARE GROUPWARE NEDIR? Groupware,grup çalışmalarını kolaylaştırmak için tasarlanmış bir teknolojidir. Bu teknoloji, iletişim, işbirliği, koordinasyon, sorunları çözmek ve rekabet için kullanılmaktadır.

Detaylı

Dağıtık Sistemler CS5001

Dağıtık Sistemler CS5001 Dağıtık Sistemler CS5001 Th. Letschert Çeviri: Turgay Akbaş TH Mittelhessen Gießen University of Applied Sciences Biçimsel model nedir Biçimsel model matematiksel olarak tanımlanmış olan bir modeldir.

Detaylı

FIPA Uyumlu Yazılım Etmeni Çerçevesi Gerçekleştirimi

FIPA Uyumlu Yazılım Etmeni Çerçevesi Gerçekleştirimi FIPA Uyumlu Yazılım Etmeni Çerçevesi Gerçekleştirimi Rıza Cenk Erdur 1, Oğuz Dikenelli 2 1,2 Ege Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, 35100, Bornova, İzmir 1 erdur@staff.ege.edu.tr, 2 oguzd@staff.ege.edu.tr

Detaylı

XBRL. Şükrü ŞENALP Yeminli Mali Müşavir Sorumlu Ortak Baş Denetçi

XBRL. Şükrü ŞENALP Yeminli Mali Müşavir Sorumlu Ortak Baş Denetçi Şükrü ŞENALP Yeminli Mali Müşavir Sorumlu Ortak Baş Denetçi XBRL dünya çapında iş dünyasıyla finansal veriler arasında elektronik iletişimi sağlayan devrimsel nitelikte bir dildir. Hazırlık aşamasında,

Detaylı

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması Hakan ALBAĞ Tahsin Barış AKAN Bitirme Projesi 05.06.2006 Giriş Ticari yazılımlarda ortak ihtiyaçlar Birden

Detaylı

İnternet Programcılığı

İnternet Programcılığı 1 PHP le Ver tabanı İşlemler Yaptığımız web sitelerinin daha kullanışlı olması için veritabanı sistemleri ile bağlantı kurup ihtiyaca göre verileri okuyup yazmasını isteriz. 1.1 Veritabanı Nedir? Veritabanı

Detaylı

1 Temel Kavramlar. Veritabanı 1

1 Temel Kavramlar. Veritabanı 1 1 Temel Kavramlar Veritabanı 1 Veri Saklama Gerekliliği Bilgisayarların ilk bulunduğu yıllardan itibaren veri saklama tüm kurum ve kuruluşlarda kullanılmaktadır. Veri saklamada kullanılan yöntemler; Geleneksel

Detaylı

TÜİK e-vt Teknik Kılavuz

TÜİK e-vt Teknik Kılavuz TÜİK e-vt Teknik Kılavuz Genel Açıklamalar Mayıs 2015 ANKARA Versiyon: 1.1 1/6 Versiyon Yayım Tarihi Eklenen/Silinen/Değişen Bölüm Açıklama 1.0 20.02.2014 ---- Kılavuzun ilk sürümü. 1.1 04.05.2015 Sayfa

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU. MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU. MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu. T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.tr İÇERİK Yeni Medyanın Özellikleri YENİ MEDYANIN ÖZELLİKLERİ Etkileşim

Detaylı

Erma Yazılım EBYS Sistemi. (Elektronik Belge Yönetim Sistemi) Dijital Arşivleme. Otomasyonu

Erma Yazılım EBYS Sistemi. (Elektronik Belge Yönetim Sistemi) Dijital Arşivleme. Otomasyonu Erma Yazılım EBYS Sistemi (Elektronik Belge Yönetim Sistemi) ve Dijital Arşivleme Otomasyonu ERMA YAZILIM ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ EBYS Otomasyonumuzun genel özellikleri; Kaysis web servislerinden

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ

VERİ TABANI YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ VERİ TABANI YÖNETİMİ Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ Ders Düzeni Ders Uygulama Ödev Sınavlar 1. Ara Sınav 2. Ara Sınav Yıl Sonu Sınavı Sınavlar 2 Başarı Kriterleri Yıliçi başarı notu: (2 Yıliçi

Detaylı

Ders 8 Konu Özeti ve Problemler

Ders 8 Konu Özeti ve Problemler Ders 8 Konu Özeti ve Problemler C# ve Nesne Yönelimli Programlamanın 3 Prensibi Kapsülleme (Encapsulation) Nesne yönelimli programlamanın ilk prensibi kapsülleme (encapsulation) olarak adlandırılır. Bu

Detaylı

T.C. MALTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ENDÜSTRĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ LĠSANS PROGRAMI 2010-11 Güz Yarıyılı

T.C. MALTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ENDÜSTRĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ LĠSANS PROGRAMI 2010-11 Güz Yarıyılı T.C. MALTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ENDÜSTRĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ LĠSANS PROGRAMI 2010-11 Güz Yarıyılı VERĠ TABANI VE YÖNETĠMĠ BIL301 6 AKTS Kredisi 3. yıl 5. yarıyıl Lisans Zorunlu 4 saat/hafta

Detaylı

FONKSİYONLAR. Gerçek hayattaki problemlerin çözümü için geliştirilen programlar çok büyük boyutlardadır.

FONKSİYONLAR. Gerçek hayattaki problemlerin çözümü için geliştirilen programlar çok büyük boyutlardadır. C PROGRAMLAMA FONKSİYONLAR Gerçek hayattaki problemlerin çözümü için geliştirilen programlar çok büyük boyutlardadır. Daha büyük programlar yazmanın en kolay yolu onları küçük parçalar halinde yazıp sonra

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301)

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301) Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Öğr. Gör. Erdal GÜVENOĞLU Ofis : MUH 313 Ofis Saatleri : Pazartesi: 10.00-12.00,

Detaylı

HSE RADAR. İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi Uygulama, Denetim, Eğitim ve Takip HSE GLOBAL YAZILIM A.Ş. 11 Mart 2016

HSE RADAR. İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi Uygulama, Denetim, Eğitim ve Takip HSE GLOBAL YAZILIM A.Ş. 11 Mart 2016 HSE RADAR İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi Uygulama, Denetim, Eğitim ve Takip HSE GLOBAL YAZILIM A.Ş. 11 Mart 2016 Copyright 2016 İçerik 1. HSE RADAR NEDİR? 2. HSE RADAR IN UYGULAMA ALANLARI 3. HSE RADAR

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. Masaüstü için rapor kısayolu. Ürün : GO Bölüm : Görev Zamanlayıcı

DESTEK DOKÜMANI. Masaüstü için rapor kısayolu. Ürün : GO Bölüm : Görev Zamanlayıcı Bölüm Görev Zamanlayıcı, kullanıcının belirlediği batch işlem ve raporları, sıralı bir şekilde seçerek takvime bağlayabilmekte, takvime bağlanan görev tanımlarını belirtilen zamanda otomatik olarak çalıştırmaktadır.

Detaylı

SU KALITE SİSTEMİ. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu

SU KALITE SİSTEMİ. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başarsoft Su Kalite Bilgi Dokumanı 10.10.2013 İçindekiler 1. SU KALITE SİSTEMİ... 2 1.1 Sistemin Genel Amaçları:... 3 1.2 Kullanılan Bileşen ve Teknolojiler:... 4 2. UYGULAMALARA

Detaylı

SMTP Protokolü ve Spam Mail Problemi

SMTP Protokolü ve Spam Mail Problemi SMTP Protokolü ve Spam Mail Problemi M. Erkan YÜKSEL, Şafak Durukan ODABAŞI İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bu çalışmada, Özet Antispam/antivirüs programı filtresinden

Detaylı

Etmen Tabanlı E-Ticaret

Etmen Tabanlı E-Ticaret Uğur Güven ADAR Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 1/23/2013 1 İçerik 1.ANLAMSAL VEB 2.ETMENLER 3.ÇOKLU ETMEN SİSTEMLERİ 4.E-TİCARET 5.E TİCARETTE ETMENLER 1/23/2013 2 E-Ticaret Neden E-Ticaret? Ödeme

Detaylı

5651 ve 5070 Sayılı Kanun Tanımlar Yükümlülükler ve Sorumluluklar Logix v2.3 Firewall. Rekare Bilgi Teknolojileri

5651 ve 5070 Sayılı Kanun Tanımlar Yükümlülükler ve Sorumluluklar Logix v2.3 Firewall. Rekare Bilgi Teknolojileri 5651 ve 5070 Sayılı Kanun Tanımlar Yükümlülükler ve Sorumluluklar Logix v2.3 Firewall 5651 Sayılı Kanun Kanunun Tanımı : İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Övünç ÖZTÜRK

Yrd. Doç. Dr. Övünç ÖZTÜRK Yrd. Doç. Dr. Övünç ÖZTÜRK ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Yıllar Lisans Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 99-00 Y. Lisans Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği

Detaylı

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI. Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri-

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI. Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri- SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri- Bilgi Sistemi Bilgi sistemi, karar vericiler için verileri işleyerek bilgi sağlayan çoğunlukla bilgisayara dayalı sistemlerdir. Bilgi sistemi

Detaylı

AJAX nedir? AJAX nasıl çalışır? AJAX. Tahir Emre KALAYCI. Sunucu Yazılım Teknolojileri

AJAX nedir? AJAX nasıl çalışır? AJAX. Tahir Emre KALAYCI. Sunucu Yazılım Teknolojileri nedir? Sunucu Yazılım Teknolojileri nedir? Gündem 1 nedir? 2 XML 3 nedir? nedir? : Asynchronous JavaScript and XML Yeni bir teknoloji değil, daha çok bir yöntembilim, teknik, tasarım deseni. RIA = Zengin

Detaylı

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BİLGİ SİSTEMİ GELİŞTİRME SÜRECİ Sistem Geliştirme Süreci ve Modelleri Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü Bilgi sistemlerinin geliştirilmesi için izlenen sürece Sistem Geliştirme

Detaylı

ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE

ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE Buğra Çakır bugra@ibrahimcakir.com Seminer İçeriği 1. İki ve üç katmanlı yazılım mimarileri 2. Java ve J2EE platformu 3. Özgür yazılımlar ile J2EE 4. Eclipse, Lomboz ve JBoss

Detaylı

Ipv6 Destekli Özgür Video Konferans Yazılımı: Fi6en

Ipv6 Destekli Özgür Video Konferans Yazılımı: Fi6en Ipv6 Destekli Özgür Video Konferans Yazılımı: Fi6en Necdet Yücel 1, Kaan Ozdincer 2 Cem Sönmez 3 1 nyucel@comu.edu.tr 2 kozdincer@comu.edu.tr 3 cem@comu.edu.tr Özet: Bu çalışmada, internet kullanımın yaygınlaşması

Detaylı

Alkın Küçükbayrak alkin@superonline.com. Çeşitli Alanlarda Yapay Zeka Ajanları I

Alkın Küçükbayrak alkin@superonline.com. Çeşitli Alanlarda Yapay Zeka Ajanları I Alkın Küçükbayrak alkin@superonline.com Çeşitli Alanlarda Yapay Zeka Ajanları I Bundan önceki yazılarımızda Yapay Zeka nın tanımını yaptık ve kullandığı yöntemleri temel ve ileri yöntemler olmak üzere

Detaylı

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri VERİ KAYNAKLARI YÖNETİMİ İ İ 5. ÜNİTE GİRİŞ Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri yönetimidir. Geleneksel yada çağdaş, birinci yada ikinci elden derlenen veriler amaca uygun veri formlarında tutulur.

Detaylı

Anlamsal Web Yetenekli Etmenler için Alana Özgü bir Modelleme Diline ait Görsel Sözdizim

Anlamsal Web Yetenekli Etmenler için Alana Özgü bir Modelleme Diline ait Görsel Sözdizim Anlamsal Web Yetenekli Etmenler için Alana Özgü bir Modelleme Diline ait Görsel Sözdizim Sinem Getir 1 Sebla Demirkol 2 Moharram Challenger 3 Geylani Kardaş 4 1,2,3,4 Ululararası Bilgisayar Enstitüsü,

Detaylı

TS EN ISO 9241-151 EŞLEŞTİRME LİSTESİ

TS EN ISO 9241-151 EŞLEŞTİRME LİSTESİ Kriter No Kriter Başlığı Rehber İlke Başlığı A 6. Üst Düzey Tasarım Kararları ve Tasarım Stratejisi 6.1 Genel özellikler 6.2 Web uygulamasının amacının belirginliği 3.10.1. Kurumsal Bilgiler 1.3.2. Kullanıcıların

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

Etmen Sistemlerde Yeniden Yapılandırma ile Yük Paylaştırma Yaklaşımı

Etmen Sistemlerde Yeniden Yapılandırma ile Yük Paylaştırma Yaklaşımı Akademik Bilişim 2008 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, 30 Ocak - 01 Şubat 2008 Etmen Sistemlerde Yeniden Yapılandırma ile Ali Murat TİRYAKİ, Şebnem BORA, Oğuz DİKENELLİ Ege Üniversitesi,

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri Veri modelleri, veriler arasında ilişkisel ve sırasal düzeni gösteren kavramsal tanımlardır. Her program en azından bir veri modeline dayanır. Uygun

Detaylı

Yazılım Gereksinimlerine İlişkin Belirtimler. Sürüm <1.0>

<Ekip Adı> <Proje Adı> Yazılım Gereksinimlerine İlişkin Belirtimler. Sürüm <1.0> Yazılım Gereksinimlerine İlişkin Belirtimler Sürüm [Not: Aşağıda yer alan şablon, Rational Unified Process ile birlikte kullanılmak üzere sağlanmıştır] [Köşeli parantezler

Detaylı

1.Yazılım Geliştirme Metotları 1

1.Yazılım Geliştirme Metotları 1 1.Yazılım Geliştirme Metotları 1 1.1 Klasik Çevrim(Waterfall) 1.2 V Modeli 1.3 Prototipleme/Örnekleme 1.4 Spiral Model 1.5 Evrimsel Geliştirme 1.6 Evrimsel Prototipleme 1.7 Artımlı Geliştirme 1.8 Araştırmaya

Detaylı

VERİ MADENCİLİĞİNE BAKIŞ

VERİ MADENCİLİĞİNE BAKIŞ VERİ MADENCİLİĞİNE BAKIŞ İçerik Veri Madenciliği Neden Veri Madenciliği? Veri ve Veri Madenciliğinin Önemi Günümüzde Kullanılan Veri Madenciliğinin Çeşitli İsimleri Veri Madenciliği Nedir? Neden Veri Madenciliği?

Detaylı

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş math Kütüphane Fonksiyonları Çok Parametreyle Fonksiyon

Detaylı

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1

Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net. http://www.serkanaksu.net/ 1 Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net http://www.serkanaksu.net/ 1 JavaScript JavaScript Nedir? Nestcape firması tarafından C dilinden esinlenerek yazılmış, Netscape Navigator 2.0 ile birlikte

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı Yönetimi (END 210)

Maltepe Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı Yönetimi (END 210) Maltepe Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı Yönetimi (END 210) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Öğr.Gör. Erdal GÜVENOĞLU Ofis : MUH 312 Ofis Saatleri : Pazartesi: 14:00 14:50, Salı:

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama

Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgi Sistemi AutoCAD Map İle Gerçekleştirilen Bir Uygulama Arzu Çöltekin Yıldız Teknik Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Yük. Müh. Araştırma Görevlisi 1/5 Özet Günümüzde

Detaylı

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması,

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması, Projenin Amacı DSİ Genel Müdürlüğünde, Bölge Vaziyet Planı çalışmaları kapsamında üretilen ve mevcut DSİ faaliyetlerini içeren CBS veri setleri ile CBS Veritabanının incelenerek yine mevcut CBS donanım,

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DASDIFFUSION DEPARTMENTAL EDITION 1. FAZ İSTEMCİ PC KURULUM KILAVUZU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DASDIFFUSION DEPARTMENTAL EDITION 1. FAZ İSTEMCİ PC KURULUM KILAVUZU TÜRKİYE CUMHURİYETİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DASDIFFUSION DEPARTMENTAL EDITION 1. FAZ İSTEMCİ PC KURULUM KILAVUZU Hazırlayan: DAS A.Ş. 1 S a y f a D A S R & D Amaç ve Kapsam Bu doküman ile, Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu 1. Adım Windows Server 2012'yi Yükleme Bilgisayarınız Windows Server 2012 yüklenmiş olarak teslim edildiyse, 1. Adım'ı atlayabilirsiniz. Yükleme Yönergeleri Yükleme yönergeleri,

Detaylı

İş Zekâsı Sistemi Projesi

İş Zekâsı Sistemi Projesi BI İş Zekâsı Sistemi Projesi Ulaş Kula, Bilişim Ltd. Esinkap 5. Ar-Ge Proje Pazarı 31 Mayıs 2012 Bilişim Ltd. 1985 te kurulan Bilişim Ltd, Türkiye nin üstün başarıyla sonuçlanmış önemli projelerine imza

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI V. Ünite VERİ TABANI UYGULAMALARI A. BAŞLANGIÇ B. BİR VERİ TABANI YARATMA C. FORMLARIN KULLANIMI D. BİLGİYE ERİŞİM E. RAPORLAMA 127 A BAŞLANGIÇ Konuya Hazırlık 1. Veri tabanı programları hangi amaç için

Detaylı

YENİ BİLGİ MODELLEME VE PROGRAMLAMA FELSEFESİYLE SEMANTIC WEB

YENİ BİLGİ MODELLEME VE PROGRAMLAMA FELSEFESİYLE SEMANTIC WEB YENİ BİLGİ MODELLEME VE PROGRAMLAMA FELSEFESİYLE SEMANTIC WEB ANKARA ÜNİVERSİTESİ 31.03.2012 B İ LGİSAYA R Y ÜK. MÜH. BÖRTEÇİN EGE WEB 1.0 1995 2000 İnsan odaklı Web de henüz sadece belgeler var Belgelerin

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ ARCGIS SCHEMATİCS EĞİTİMİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ ARCGIS SCHEMATİCS EĞİTİMİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ ARCGIS SCHEMATİCS EĞİTİMİ http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 3 Gün 18 Saat COĞRAFİ BİLGİ

Detaylı

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3 İçerik Web Tabanlı Veri Tabanı Sistemleri.! MySQL.! PhpMyAdmin.! Web tabanlı bir veritabanı tasarımı. R. Orçun Madran!2 Web Tabanlı Veritabanı Yönetim Sistemleri

Detaylı

Moodle-IST Kullanım Klavuzu

Moodle-IST Kullanım Klavuzu Moodle-IST Kullanım Klavuzu 1 İÇİNDEKİLER 1. ÖYS (Öğrenim Yönetim Sistemi) ve Moodle Nedir?...3 2. Sisteme Giriş...4 2. Ders Takibi...5 4. Ödev yükleme...7 2 1. ÖYS (Öğrenim Yönetim Sistemi) ve Moodle

Detaylı