Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçu (TCK m.188)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçu (TCK m.188)"

Transkript

1 Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçu (TCK m.188) Doç.Dr.Hamide Zafer 1 Kaynakça: Güngör, Şener/Kınacı, Ali, (Öğreti ve Uygulama Boyutu ile) Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerle İlgili Suçlar, Ankara 2001; Erman, Sahir/Özek, Çetin, Ceza Hukuku Özel Bölüm, Kamunun Selametine Karşı İşlenen Suçlar (TCK ), İstanbul 1995; Tezcan, Durmuş/Erdem, Mustafa Ruhan/Önok, Murat, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, Ankara 2007; Soyaslan, Doğan, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara 2005; Centel, Nur, Uyuşturucu Madde Kullanma ve Bulundurma Suçu, Prof.Dr.Nuri Çelik e Armağan I, İstanbul 2001, ; Erem, Faruk, Ümanist Doktrin Açısından Türk Ceza Hukuku, Özel Hükümler IV, Ankara 1985; Savaş, Vural/Mollamahmutoğlu, Sadık, Türk Ceza Kanununun Yorumu III, Madde , Ankara 1995; Dönmezer, Sulhi/Erman, Sahir, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, Genel Kısım I, İstanbul 1997; Dönmezer, Sulhi/Erman, Sahir, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, Genel Kısım III, İstanbul 1999, k.no ; Dönmezer, Sulhi, Kriminoloji, İstanbul 1994; Tezcan, Durmuş, Ceza Hukuku Açısından Bağımlılık Yapan Maddeler Alışkanlığı, Ankara Üniversitesi SBFD XLI, 1-4 (Ocak-Aralık 1986), ; Tezcan, Durmuş, Uyuşturucu Madde Kaçakçılığını Önleme Tedbirleri, Ankara Üniversitesi SBFD XXXVII, 3-4 (1982), ; Tezcan, Durmuş, Uyuşturucu Maddelerin Yasadışı Ticaretini Önleyici Tedbirler, TİD 377 (Aralık 1987), 39-62; Bakıcı, Sedat, Uyuşturucu Madde Suçları, AD 4 (Temmuz-Ağustos 1984), ; Bayraktar, Köksal, Uyuşturucu Maddeler ve Suç Siyaseti, İstanbul Üniversitesi HFM LI, 1-4 (1985), 45-64; Erman, Sahir, Uyuşturucu Maddelere İlişkin Ceza Hükümleri, İstanbul Üniversitesi HFM, 1-4 ( ), ; Dönmezer, Sulhi, Uyuşturucu ve Tutku Yaratıcı Maddeler Konusuna Sosyo-Politik Yaklaşım, Atatürk ün 100. Doğum Yıldönümü Kutlama Çalışmaları Kollokyumlar ve Tartışmalar, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Enstitüsü, (Tarihsiz), ; Saka, Reşat, Uyuşturucu Maddeler (Afyon-Morfin-Eroin- Esrar-Kokain) Hakkında Milli ve Milletlerarası Hukuki ve Sosyal Durum, İstanbul 1948; Babanoğlu, Ali N., Uyuşturucu ve Tarihi, İstanbul 1997; Demirbaş, Timur, Kriminoloji, Ankara 2005; Ergen, Cengiz, Türk Ceza Hukukunda Uyuşturucu Madde İhracına Teşebbüs Suçu, YD XVI, 3 (Temmuz 1990), ; Yokuş Sevük, Handan, Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanılmasına İlişkin Suçlar, Ankara 2007; Günal, H.Yılmaz, Uyuşturucu Madde Suçları, Ankara 1976; Parlar, Ali/Hatipoğlu, Muzaffer, Açıklamalı-Yeni İçtihatlarla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu Yorumu ( Madde) II, Ankara 2007; Günay, Erhan, Uygulamalı Uyuşturucu Madde Suçları ve Cezaları, Ankara 1997; Günay, Erhan, Uygulamalı Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Suçları ve İlgili Mevzuat, Ankara 2007; Kaban, Mater/Aşaner, Halim/Güven, Özcan/Yalvaç, Gürsel, Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararları (Eylül 2001-Temmuz 2004), Ankara I. Genel Olarak Uyuşturucu maddeler, ağrı kesici ve teskin edici özellikleri dolayısıyla tıpta çok eski tarihlerden beri kullanılmaktadır. Sanayi toplumlarının doğması ve refahın artmasına paralel olarak, çeşitli sebeplerle, uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin tıbbi ihtiyaç dışında kullanılması artmıştır 2. Uyuşturucu veya uyarıcı maddeler, insanın sinir sistemine zevk meydana getirecek, keyif verecek şekilde etki etmekte; bu zevk ve keyfi öğrenen kişi bir süre sonra bu maddeleri almadan yapamaz hale gelmekte, maddeye bağlanmaktadır. Bu bağımlılık, ruhsal olabileceği gibi fiziksel de olabilmektedir 3. Bu maddelere karşı duyulan tutku ve baskıcı ihtiyaç, zaman 1 Doç.Dr.Hamide Zafer, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Usul Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 2 Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımında etkili olan sosyo-politik faktörler için bak.s.dönmezer, Uyuşturucu ve Tutku Yaratıcı Maddeler Konusuna Sosyo-Politik Yaklaşım, Atatürk ün 100. Doğum Yıldönümü Kutlama Çalışmaları Kollokyumlar ve Tartışmalar, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Enstitüsü (Tarihsiz), N.Centel, Uyuşturucu Madde Kullanma ve Bulundurma Suçu, Prof.Dr.Nuri Çelik e Armağan, İstanbul 2001,147; Uyuşturucularda itiyat ve iptila kavramları için bak.uyuşturucularda İtiyat ve İptila Deyimlerinin Tartışılması -Panel- (1989) Metinleri, V.Savaş/S.Mollamahmutoğlu, Türk Ceza Kanununun Yorumu, III (Madde ), Ankara 1995, ; Uyuşturucunun etkileri hakkında bak.k.bayraktar, Uyuşturucu Maddeler

2 içersinde cinsel zevklerden daha ileri giden bir güç kazanmaktadır. Kişisel çöküntü içine giren uyuşturucu bağımlıları üretken olamamakta, dostlarını kaybetmekte ve bağlı bulundukları sosyal gruplardan dışlanmaktadırlar. Ayrıca, ekonomik bakımdan zayıf konumda olan uyuşturucu kullanıcıları, uyuşturucu satın alacak parayı temin etmek için kolayca suç yoluna kayabilmektedirler 4. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı ile fuhuş ve kumar arasında da yakın bağlantı vardır 5. Uyuşturucu veya uyarıcı madde satışından büyük kazançlar elde ediliyor olması, bu maddelerin imalinin ve ticaretinin güçlü örgütlerce yönlendirilmesine ve dolayısıyla bu suçlulukla mücadelenin zorlaşmasına neden olmaktadır. Diğer taraftan, örgütler kazanç kaynaklarını yitirmek istemediklerinden, alıcıları bütün hayatları boyunca takip etmekte; uyuşturucu kullanan kişinin istese de kendisini uyuşturucudan kurtarması zor olmaktadır 6. Ayrıca, terör örgütleri de uyuşturucu uyarıcı madde ticaretinden beslenmekte; bu maddelerin ticaretinden sağladıkları kazançla uzun yıllar ayakta kalabilmektedir. Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin imali ve ticareti suçları, kayıt dışı paranın aklanmasında, silah alım satımında, her yörede görülen iç savaşların ve mafya olgusunun beslenmesinde ve desteklenmesinde önemli bir rol oynamaktadır 7. II. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanımı ile İmali ve Ticareti Suçları Arasındaki İlişki Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımına öngelen suçlardır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı ile mücadele, bu maddelerin imali ve ticareti ile mücadeleyi de zorunlu kılmaktadır. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kötüye kullanılması kavramı, bu maddelerin tıbbi nedenler dışında üretilmesini, imalini, ticaretini ve kullanılmasını ifade eder 8. Bir bütün olarak uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları ile ilgili mücadele sadece bir ceza hukuku sorunu olmayıp, tıp, sosyoloji, psikoloji, kimya, polis ve hukukun birlikte çözümleyeceği bir sorundur 9. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin yaygın olarak kullanılması, toplumun uyuşması, suçluluğun artması, kısacası sosyal ve ekonomik çöküntünün başlaması demektir. Yaygın uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımının kişi ve toplum bakımından yarattığı zarar tehlikesi ortadadır 10. Bu nedenle öğretide, uyuşturucu ile ilgili suçların, uyuşturucu maddeyi ve Suç Siyaseti, İHFM LI, 1-4 (1985), 48-49; R.Saka, Uyuşturucu Maddeler (Afyon-Morfin-Eroin-Esrar- Kokain) Hakkında Milli ve Milletlerarası Hukuki ve Sosyal Durum, İstanbul 1948, 35 vd.; Fiziksel bağımlılık, tolerans ve yoksunluk hakkında bak.babanoğlu, Ali N., Uyuşturucu ve Tarihi, İstanbul 1997, 150 vd.; T.Demirbaş, Kriminoloji, Ankara 2005, ; H.Yokuş Sevük, Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanılmasına İlişkin Suçlar, Ankara 2007, Uyuşturucu bağımlılığı ile suç arasındaki ilişki için bak.d.tezcan, Ceza Hukuku Açısından Bağımlılık Yapan Maddeler Alışkanlığı, Ankara Üniversitesi SBFD XLI, 1-4 (Ocak-Aralık 1986), 302; S.Bakıcı, Uyuşturucu Madde Suçları, AD 4 (Temmuz-Ağustos 1984), 1569; Bayraktar, 49; Demirbaş, 277; Dönmezer, Kriminoloji, 310; Yokuş Sevük, Bayraktar, Bu nedenle bazı ülkelerde, örneğin İngiltere de, bağımlıların suça sürüklenmesini veya suç grupları ile temasını kesebilmek için belirli dozda uyuşturucunun Devlet tarafından verilmesi kabul edilmiştir. 7 S.Erman/Ç.Özek, Ceza Hukuku Özel Bölüm, Kamunun Selametine Karşı İşlenen Suçlar (TCK ), İstanbul 1995, 251, Uyuşturucu maddeleri, kanun dışı olarak imal etmekten başlayarak bunları satmak, nakletmek, temin etmek, bulundurmak ve kullanmak kötüye kullanma kavramı altında değerlendirilir. 9 Bayraktar, Uyuşturucu madde konusu sosyal tehlike yaratır.bak.f.erem, Ümanist Doktrin Açısından Türk Ceza Hukuku, Özel Hükümler IV, Ankara 1985, 167; Dönmezer, Kriminoloji,

3 kullanan veya potansiyel kullanıcıların sağlığını tehdit eden ve bu yönüyle kamu sağlığına karşı işlenmiş suç olma sınırlarını çoktan aştığı belirtilmekte ve uyuşturucu veya uyarıcı maddelerle ilgili suçların Türk Ceza Kanunu nun sistematiğinden çıkartılarak ayrı bir kanun içinde ele alınması önerilmektedir 11. Bireyin temel hak ve özgürlüklerinin en kapsamlı şekilde korunduğu çağımızda, Devletin, kişileri kendilerine zarar veren bazı maddeleri alarak kullandıkları için cezalandırmasının, bu özgürlükçü anlayışla bağdaşıp bağdaşmayacağı tartışmaya açık bir konudur. Aynı şekilde, uyuşturucu maddeye bağımlı hale gelmiş olan kişinin kendi iradesine aykırı olarak tedaviye zorlanması veya tedavi edilmesi de temel hak ve özgürlükler bağlamında tartışılmaktadır. Bireyin, toplumda onurlu bir hayat sürmesini engelleyecek, kendisini fiziksel ve ruhsal bozukluklara sürükleyecek maddeleri kullanmakta özgür olduğunu söylemek mümkün değildir. Nitekim, Anayasa m.12 ye göre, herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. / Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder. Kişinin sağlığı, vücut tamlığı ve onuru üzerindeki hakları dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel haklardandır. Diğer taraftan, sözkonusu maddelerin kullanılmasını ya da elde bulundurulmasını cezalandıran mevzuat ortadan kalkınca, bu maddelerin zararsız oldukları devletçe ilan edilmiş olacak ve kullanılması meşruluk kazanabilecektir. Böylece uyuşturucu ve uyarıcı maddeye talep artacak; imal ve ticaret suçlarında patlama yaşanabilecektir. Özellikle henüz iyi ile kötüyü ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin bu maddelerden korunmaları gerekir. Uyuşturucu madde kullanımı, belirli bir kültürün ve toplumun istediği kişiliğin yerleşmesine engel olur. Uyuşturucu kullanan kişi, toplumun kurumsallaşmış amaç ve araçlarını içselleştirmeyi reddeder ya da bu konuda başarısızlık gösterir. Uyuşturucu, sosyal ve kültürel bir düzeni tahrip etme aracıdır. Bu nedenle, Anayasa gereğince, gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerden, suçluluk, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten koruma görevi devletin temel görevlerindendir (Ay m.58/2). Uyuşturucu madde kullanımının toplumsal sonuçları düşünüldüğünde bu sorunun bireysel bir sorun olmayıp toplumsal bir sorun olduğu görülür. Bu nedenle, yetişkinlerin dahi, bu maddeleri kullanımlarının kendi tercihleri olduğu söylenemez. Bireyin, toplumda onurlu bir hayat sürmesini engelleyecek, kendisini fiziksel ve ruhsal bozukluklara sürükleyecek maddeleri kullanmakta özgür olduğunu söylemek mümkün değildir. Nitekim Anayasa m.12 ye göre, herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. / Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder. Kişinin sağlığı, vücut tamlığı ve onuru üzerindeki hakları, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel haklardandır. Bu düşüncelere karşılık, cezalandırmanın önleyici etki yapmadığı, bağımlıların kontrol altında tutulmasının cezalandırmaktan daha önemli olduğu da söylenebilir. Nitekim, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma suçunun cezasını önemli ölçüde azaltmak veya ceza kovuşturması yerine tıbbi tedaviyi bir seçenek olarak saptamak şeklinde kuvvetli bir akım bulunmaktadır 12. Tek Sözleşmesi nin 4 ve 30. maddelerinde de uyuşturucu maddelere 11 Erman/Özek, Örneğin, İzlanda, Danimarka ve İngiltere de uyuşturucu kullanılması suç olmaktan çıkartılmıştır. Bak.Bayraktar, 58. 3

4 bilimsel ve tıbbi maksatlar dışında tasarruf edilmesi, bunların bulundurulması yasaklanmaktadır 13. Yoksa bu Sözleşme, taraf devletleri, uyuşturucu maddenin kullanılmasını, tüketimini cezalandırmaya zorlayan bir hüküm içermemektedir. Soruna ilişkin zıt fikirler aynı derecede kuvvetlidir. Gerçekten örneğin, tütün ve alkol de uyuşturucu maddelerdendir. Bu maddelerin üretiminin, satışının, kullanımının cezalandırılması bir yana, bu maddelerin bazılarının üretimi Devlet tarafından gerçekleştirilmektedir. Hatta Devlet, bu maddelerin satışından önemli gelirler elde etmektedir. Bazı maddelere bu şekilde hoşgörüyle yaklaşan Devletin, belki de sözü geçen maddelerden daha az zararlı olan bazı uyuşturucu maddelerin imalini, ticaretini ve kullanılmasını ağır yaptırımlarla karşılaması, bir suç siyaseti sorunudur. Konu hukukçular ve filozoflar arasında tartışmalıdır. Bazı ülkelerde, bazı uyuşturucu veya uyarıcıların sadece kullanılması bu nedenle cezalandırılmamakta, ancak bulundurulması, başkalarına devir tehlikesi içerdiğinden cezalandırılmaktadır. Keyif verici uyuşturucu maddelerin hangilerinin ne ölçüde kullanımının kişilerin inisiyatifine terk edilmesi gerektiğini söylemek kolay değildir. Bu serbestinin uzun vadede yaratacağı toplumsal sorunların, kapsamlı bir şekilde kriminolojik araştırmalara konu yapılması, belirli bir suç siyasetinin uygulanması gerekmektedir. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin hangilerine karşı ceza hukukunun harekete geçeceği, sözkonusu uyuşturucu veya uyarıcı maddeye karşı toplumun gösterdiği tepki ile belirlenmektedir 14. Toplumsal bu tutum ve davranışlar duygusaldır. Bu nedenle, alkolün kötüye kullanılması dolayısıyla meydana gelecek bireysel zararlar, diğer bazı uyuşturucu maddelerinkinden hiç de az değildir. Böyle olduğu halde, dünyanın hiçbir yerinde alkolün kötüye kullanılması halinde aynı cezai yaptırımların uygulanması sözkonusu olmamaktadır. Ceza hukuku, büyük ölçüde, toplumun gösterdiği tepkiye göre, uyuşturucu ve uyarıcı maddelere karşı harekete geçmektedir. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kötüye kullanılmasına müdahale, toplumda yerleşmiş felsefeye ve toplumun tepkilerine, tutumlarına bağlı gözükmektedir 15. Belirtelim ki, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin kullanımının suç olmaktan çıkartılması veya cezalandırılmayarak ihtiyari tedavi uygulanması ya da kronik zehirlenme halinde zorunlu tedavi uygulanması şeklinde beliren yeni anlayış ve suç siyasetine karşılık, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin imali, ticareti ve ticaretine aracılık fiillerinin yaptırımlarında gittikçe ağırlaşma eğilimi görülmektedir 16. Tıpta ilaç olarak kullanılmalarından dolayı uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin elde edildiği bitkilerin üretiminden, maddenin imalinden ve ticaretinden vazgeçilmesi mümkün değildir. Ancak, bu maddelerin kontrolsüz kullanımının yaratacağı tehlikeler nedeniyle, tıbbi zorunluluk dışında kullanımın kontrol altına alınabilmesi için bu maddelerin elde edilmesine yarayan bitkilerin yetiştirilmesi (haşhaş/hint keneviri), bu bitkilerden veya sentetik maddelerden uyuşturucu veya uyarıcı madde imal edilmesi ve bu maddelerin ticareti izin ve kotaya bağlanmıştır. 13 Sözleşme metinleri için bak. F.Yenisey, Milletlerarası Ceza Hukuku Ceza Yargılarının Milletlerarası Değeri ve Mevzuat, İstanbul 1988, 416, Uyuşturucu madde suçları ile mücadelede toplumun değer yargısının etkisi hakkında bak.bayraktar, Örneğin, Almanya, İspanya, İtalya ve Hollanda da özellikle esrar kullanıcılarına hiç ceza verilmemektedir. Öğretide yasadışı uyuşturucu ticaretini önlemenin tek yolunun bu maddenin imali ve ticaretinin sigarada olduğu gibi Tekel İdaresinin üstlenmesi gerektiği ileri sürülmüştür. Tezcan/Erdem/Önok, Değişik ülkelerden örnekler için bak.s.erman, Uyuşturucu Maddelere İlişkin Ceza Hükümleri, İstanbul Üniversitesi HFM, 1-4 ( ),

5 Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin imal edildiği bitkilerin izin alınmadan yetiştirilmesi (üretilmesi), satılması veya iznin kapsamı dışına çıkılması 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Yasa da bağımsız suç olarak tanımlanmıştır (3298 sayılı Yasa m.4). Bu çalışmanın konusu, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin üretildiği bitkilerin yetiştirilmesi (üretimi) olmayıp, bu bitkilerden izin ve ruhsata aykırı olarak uyuşturucu veya uyarıcı madde imal edilmesi ve bu maddelerin ticaretinin yapılmasıdır. III. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçunun Tanımı Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Yasası nın özel hükümler kitabında topluma karşı suçlara ilişkin üçüncü kısmın, kamunun sağlığına karşı suçlar başlıklı üçüncü bölümünde 188. maddede düzenlenmiştir. Bu suçlara, öğretide, uyuşturucu madde sağlama (veya temini) suçları da denilmektedir 17. Türk Ceza Yasası nın Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti başlığını taşıyan 188. maddesine göre, (1) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. / (2) Uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı fiilinin diğer ülke açısından ithal olarak nitelendirilmesi dolayısıyla bu ülkede yapılan yargılama sonucunda hükmolunan cezanın infaz edilen kısmı, Türkiye de uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı dolayısıyla yapılacak yargılama sonucunda hükmolunan cezadan mahsup edilir. / (3) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, beş yıldan onbeş yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır./ (4) Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin eroin, kokain, morfin veya bazmorfin olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. / (5) Yukarıdaki fıkralarda gösterilen suçların, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır./ (6) Üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. Ancak, verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir./ (7) Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, dört yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır./ (8) Bu maddede tanımlanan suçların tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerle ilgili suçlar üç ana grupta toplanabilir. Bunlardan birinci grubu imal suçu, ikinci grubu, bulundurma, devir ve ticaret suçları, üçüncü grubu ise kullanma ile ilgili suçlar oluşturur 18. Belirtelim ki, bu suçlar yerine göre, ceza kanunlarında ya da özel kanunlarda düzenlenmişlerdir. Devletlerin öngördükleri ceza hükümleri, katıldıkları milletlerarası sözleşmelere dayandığı için büyük ölçüde benzerlik göstermektedir. 17 Centel, 149; E.Günay, Uygulamalı Uyuşturucu Madde Suçları ve Cezaları, Ankara 1997, 79; Erem, 169; Ş.Güngör/A.Kınacı, (Öğreti ve Uygulama Boyutu ile) Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerle İlgili Suçlar, Ankara 2001, 165; Tezcan, Ceza Hukuku Açısından Bağımlılık Yapan Maddeler Alışkanlığı, ; S.Bakıcı, Uyuşturucu Madde Suçları, AD 4 (Temmuz-Ağustos 1984), Benzer değerlendirme için bak.erman/özek,

6 Yasa, ticareti, ülkeler arasında (dış) ticaret (TCK m.188/1) ve ülkede (iç) ticaret (TCK m.188/3) olarak iki ayrı suç şeklinde düzenlemiştir. Ülkeler arasında ticaret suçunun seçimlik fiilleri ithalat veya ihracattır. Ülke içinde ticaret suçunun fiilleri ise satmak, satışa arz etmek, başkalarına vermek, sevk etmek, nakletmek, depolamak, satın almak, kabul etmek veya bulundurmak (TCK m.188/3) şeklinde belirlenmiştir. Kanımızca, başkalarına vermek, sevk etmek, nakletmek, depolamak fiilleri ülke içinde ticarete aracılık yapma fiilleridir ve ülke içinde ticaret kavramına dahil edilmeleri hatalı olmayacaktır. Ülkelerarası ticaret ile ülkede ticaret suçlarının cezaları farklıdır. Ticaret, dış ticaret ve iç ticaret şeklinde gerçekleşebilir. Yasakoyucu, iç ticareti ifade etmek üzere ülkede ticaretten söz ettiğinden, dış ticarete de ülkeler arasında ticaret demek yasanın lafzına uygundur. Biz bu çalışmada, kısaca ülkelerarası ticaret ve ülkede veya ülke içinde ticaret kavramlarını bu suçların seçimlik tüm fiillerini ifade etmek üzere kullanacağız. IV. Eski ve Yeni Yasa nın Karşılaştırılması - Uyuşturucu ve uyarıcı madde imal veya ticareti suçu, 765 sayılı Yasa da, özel hükümler kitabının, Ammenin Selameti Aleyhinde Cürümler başlıklı yedinci babının, Umumun sıhhatine, yenecek ve içilecek şeylere müteallik cürümler e ayrılmış olan üçüncü faslında, 403. maddede tanımlanmıştır sayılı Yasa da suça, özel hükümleri içeren ikinci kitabın, Topluma Karşı Suçlar başlığını taşıyan üçüncü kısmında, Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar arasında yer verilmiştir. Her iki Yasa da da suçun toplumun kamununsağlığını tehdit ettiği kabul edilmiştir. - Suçun maddi konusunun, 765 sayılı Yasa da sadece uyuşturucu madde olarak belirtilmesine karşılık, 5237 sayılı Yasa da, uyuşturucu veya uyarıcı madde olarak gösterilmiştir. 765 sayılı Yasa döneminde uyuşturucu madde kavramı, hem uyuşturma hem de uyarma özelliği olan maddeleri ifade etmek üzere geniş anlamda kullanılmıştır sayılı Yasa da, uyuşturucu madde kapsamında görülen uyarıcı maddeleri ifade etmek üzere madde metninde ayrıcı uyarıcı kavramına yer verilmiştir sayılı Yasa da, ülkeler arası ticarette, ithal ile ihraç fiillerinin cezaları farklı düzenlenmiştir. İmal ve ithal etmenin cezası, on yıldan yirmi yıla kadar ağır hapis ve uyuşturucu maddenin her gram ve küsuru için ellibinlira ağır para cezası olarak belirlenmiştir. İhraç fiilinin cezası ise altı yıldan oniki yıla kadar ağır hapis ve uyuşturucu maddenin her gram ve küsuru için ellibin lira ağır para cezasıdır. Buna karşılık 5237 sayılı Yasa da, ülkeler arasında ticaret şekilleri arasında ceza bakımından ayrım öngörülmemiştir. İthal ve ihraç fiilleri aynı yaptırımla karşılanmış ve nispi para cezası yerine adli para cezası öngörülmüştür 19. Uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi, imal, ithal veya ihraç eden kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır sayılı Yasa da, imal veya ithal ettikten sonra ihraç edenler hakkında da birinci fıkradaki cezaların ayrıca uygulanacağı belirtilmiştir (TCK m.403/3) sayılı Yasa da böyle bir düzenlemeye yer verilmemiştir. 19 Nisbi para cezasının adli para cezasına dönüştürülmesinin nedeni, TCK m.188 in gerekçesinde şu şekilde ortaya konulmuştur: Bu suç, bir kazanç elde etmek için işlenmektedir. Ancak, çoğu zaman bu suçun işlenmesi suretiyle ne kadar kazanç elde edildiği belirlenemediği gibi, elde edilen kazancın müsaderesi de mümkün olamamaktadır. Bu nedenle, söz konusu suçun işlenmesi dolayısıyla, hapis cezasının yanı sıra, adlî para cezasına da hükmedilmesi uygun görülmüştür. Bak.TCK m.188-gerekçe. 6

7 - Her iki Yasa da da, ülke içinde ticaret ayrıca tanımlanmış ve cezalandırılmıştır (765 sayılı TCK m.403/5; 5237 sayılı TCK m.188/3). Satmak, satışa arz etmek ve satın almak fiilleri her iki Yasa da da yer alan ortak fiillerdir. 765 sayılı Yasa da, yanında yahut başka bir yerde bulunduran ifadesine, 5237 sayılı Yasa da, bulunduran şeklinde; parasız devredenler ifadesine, başkalarına veren ; veya bu suretle (parasız) devralanlara ifadesine, kabul eden şeklinde yer verilmiştir. 765 sayılı Yasa da yer verilen bunların alınıp satılmasına veya devrine veya ne suretle olursa olsun tedarik edilmesine aracı olanlara ifadesi 5237 sayılı Yasa ya alınmamıştır. - Her iki Yasa da da, suçun konusunun, eroin, kokain, morfin veya bazmorfin cinsinden uyuşturucu ve uyarıcı madde olması ağırlaştırıcı sebep oluşturmaktadır (765 sayılı TCK m.403/6; 5237 sayılı TCK m.188/4) sayılı TCK na göre, suçların tabip, veteriner, kimyager, eczacı, diş tabibi, dişçi, ecza ticarethanesi sahibi, mesul müdür, sağlık memuru, ebe, hemşire veya hastabakıcı tarafından işlenmesi hali ağırlaştırıcı sebeptir (TCK m.403/8). Bu halde ayrıca fail hakkında müebbeten memuriyetten yasaklanma veya meslek ve sanatın icrasının tatili cezası da öngörülmüştür (TCK m.406/1). Bu ağırlaştırıcı sebebe 5237 sayılı Yasa da da yer verilmiştir. Suçun, tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır (TCK m.188/8) sayılı TCK da ayrıca, suçun meslek, sanat veya geçim vasıtası haline getirenler ile aralarında teşekkül olmaksızın birden ziyade kimse tarafından toplu olarak işlenmesi de ağırlaştırıcı sebep olarak öngörülmüştür (TCK m.403/8). Bu ağırlaştırıcı sebebe 5237 sayılı Yasa da yer verilmemiştir sayılı TCK da, uyuşturucu imal ve ticareti suçlarının işlenmesi için teşekkül oluşturma ve bunları idare etme veya bunlara dahil olma bağımsız bir suç olarak tanımlanmıştır. Ayrıca iki kişinin bu suçları işlemek için önceden anlaşmaları teşekkülün varlığı için yeterli görülmüştür (765 sayılı TCK m.403/10-11) sayılı TCK da, uyuşturucu veya uyarıcı madde imali ve ticareti suçlarını işlemek için örgüt kurma bağımsız bir suç olarak tanımlanmamıştır sayılı Yasa da suçun teşekkül halinde işlenmesinin ağırlaştırıcı sebep olarak öngörülmesine karşılık (TCK m.403/7); 5237 sayılı Yasa da, suçu işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi ağırlaştırıcı neden olarak kabul edilmiştir (TCK m.188/5) sayılı Yasa ya göre bu hususun ağırlaştırıcı sebep olabilmesi için örgütün, TCK m.220 ye göre kurulmuş bir örgüt olması gerekir. Her iki düzenlemeye göre de, bu suçların örgüt halinde işlenmesi suçu ağırlaştıran bir sebeptir sayılı TCK na göre, 403. maddede yazılı cürümler, her nev i ulaşım araçlarında veya umuma açık yerlerde, bunların sahip ve müstahdemleri veya memuriyet vazife ve nüfuzunun suiistimali suretiyle memur ve müstahdemler tarafından işlenecek olursa, cezalar üçte biri oranında artırılır ve fail hakkında ayrıca, müebbeten memuriyetten yasaklanma veya meslek ve sanatın icrasının tatili cezasına da hükmolunur (TCK m.406/2). Bu ağırlaştırıcı sebebe 5237 sayılı TCK da yer verilmemiştir. 7

8 - 765 sayılı TCK na göre, onsekiz yaşını bitirmeyen küçükleri veya ceza ehliyetine sahip bulunmayanları bu maddede yazılı suçları işlemekte kullanan kimseler hakkında, fiil için tertip olunacak ceza altıda biri oranında artırılarak hükmolunur (TCK m.403/9) sayılı TCK da böyle bir özel hükme yer verilmemiştir. Ancak, genel hükümlere göre, suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur. Kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişinin cezası üçte birinden yarısına kadar artırılır (5237 sayılı TCK m.37/2). Ayrıca, çocukları suça azmettirenin cezası, üçte birden yarısına kadar artırılır (5237 sayılı TCK m.38/2) sayılı TCK da, uyuşturucu maddenin imaline yarayan maddelerin teminine ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Buna karşılık 5237 sayılı TCK da, uyuşturucu veya uyarıcı madde özelliği göstermemekle beraber uyuşturucu veya uyarıcı madde imalinde kullanılan maddenin temini bağımsız bir suç olarak düzenlenmiştir (TCK m.188/7) sayılı TCK da, uyuşturucu maddenin sahte reçete ile alınması hali ayrı bir suç olarak öngörülmüştür (TCK m.403/12). Sahte reçete düzenlenmesi, uyuşturucu satın almanın bir unsuru olarak kabul edilmiştir sayılı TCK m.188 de sahte reçete ile uyuşturucu veya uyarıcı madde alınması ayrı bir suç olarak tanımlanmamıştır. V. Suçun Maddi Konusu Uyuşturucu sözcüğü, dilimizde, İngilizce bir kelime olan narkotik kelimesinin karşılığı olarak kullanılmaktadır. Narkotik kelimesi, yunanca, uyku anlamına gelen narke kelimesinden türetilmiştir 20. Uyuşturucu, uyuşturma özelliği olan, uyuşturan, uyku hali yaratan, duymaz hale getiren demektir 21. Uyuşturucu madde kavramı genellikle, uyuşturma özelliğine sahip maddeleri ifade etmektedir. Ancak, bu kavram, keyif veren, kışkırtan, yatıştıran, uyanıklık sağlayan, uyaran, tutku yapan bazı maddeleri ifade etmek üzere de kullanılmaktadır 22. Bu nedenle, bazı yazarlar, uyuşturucu tanımını, maddenin uyuşturma özelliğini esas alarak yapmakta, bazıları ise sadece uyuşturmayıp tutku yaratan, uyaran 23 veya zarar doğuran tüm maddeleri de içine alacak şekilde geniş tanımlar vermektedirler sayılı Yasa da, uyuşturucu ve uyarıcı kavramına madde metninde ayrı ayrı yer verilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü ne göre, Bitkisel veya sentetik menşeli olup merkezi sinir sistemini etkileyerek fizik ve/veya psişik bağımlılık hallerine yol açan ve bazı hallerde de tek konulu bazı hallerde ise aynı kişinin değişik uyuşturucu kullanması gibi çift konulu tutku yaratan bütün maddeler uyuşturucu madde sayılırlar S.Dönmezer, Kriminoloji, İstanbul 1994, 299; D.Tezcan, Uyuşturucu Maddelerin Yasadışı Ticaretini Önleyici Tedbirler, TİD 377 (Aralık 1987), 39; D.Tezcan, Uyuşturucu Madde Kaçakçılığını Önleme Tedbirleri, Ankara Üniversitesi SBFD XXXVII, 3-4 (1982), Meydan Larousse-Büyü Lügat ve Ansiklopedi, XII, 458, Güngör/Kınacı, H.Y.Günal, Uyuşturucu Madde Suçları, Ankara 1976, 7; Güngör/Kınacı, 35; Tezcan, Ceza Hukuku Açısından Bağımlılık Yapan Maddeler Alışkanlığı, 301; Yokuş Sevük, Uyarıcı madde, bir organı ya da işlevi uyaran maddeyi ifade demektir. Büyük Larousse XXIII, 11978, Yokuş Sevük, Örgüt ve tanım hakkında bak.güngör/kınacı, 70-71; Erman/Özek, 257; Bu tanımın eleştirisi için bak.yokuş Sevük, 22. 8

9 Türk Ceza Yasası nda, uyuşturucu veya uyarıcı madde tanımı yapılmadığı gibi, uyuşturucu veya uyarıcı maddeler de tek tek sayılmamıştır 25. Ancak, sayma sistemi sadece, ağırlatıcı sebep bakımından eroin, kokain, morfin veya bazmorfin şeklinde belirtilerek- kabul edilmiştir (TCK m.188/4) sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun un 26 4/1. maddesinde Ham afyon, hazırlanmış afyon, tıbbi afyon ve bunların müstahzarları Türk Ceza Kanununun uygulanmasında uyuşturucu maddelerden sayılır denilmektedir. Aynı Yasa nın 1. maddesinde ayrıca, Çizilmiş veya çizilmemiş haşhaş kapsülleri ile, ham afyon, tıbbi afyon ve morfin evsafını haiz afyon alkaloidleri, tuzları, esterleri ve eterleri; koka yaprağı ve bunun alkaloidleri, tuzları, esterleri ve eterleri ile Sağlık... Bakanlığınca tayin olunacak diğer uyuşturucu maddeler denilmek suretiyle uyuşturucu maddelerin neler olabileceği belirtilmiş, ancak bu sayımın sınırlı olmadığı Sağlık Bakanlığınca kullanılması zararlı olan uyuşturucu maddelerin tespit edilerek bu Yasa kapsamına alınabileceği belirtilmiştir (3298 sayılı Yasa m.1/4) 27 Uyuşturucu veya uyarıcı maddeler, bitkisel kökenli, doğal olabileceği gibi kimyasal bir bileşim sonucunda elde edilmiş yani sentetik de olabilirler 28. Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin saf olmayıp, uyuşturucu veya uyarıcı nitelik taşımayan başka doğal veya kimyasal maddelerle karışmış olması, maddenin uyuşturucu veya uyarıcı niteliğini ortadan kaldırmadıkça bu durum suçun oluşmasını engellemez 29. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin, özellikle sentetik (yapay) olanların sayısı her geçen gün artmakta, yeni uyuşturucu ve uyarıcı maddeler icat edilmektedir. Yasa da tahdidi bir sayım yapılacak olursa, sık sık Yasa metnini genişletmek gerekecektir. Meclis in yavaş çalışması, gerekli düzenleme yapılamadığı için yasallık ilkesi gereğince cezasız kalabilecektir. Uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin üretimi, ticareti ve kullanımı ile etkin bir şekilde mücadele edebilmek için uyuşturucu veya uyarıcı maddenin tanımlanmaması ve sayılmaması yerindedir. Maddenin gerekçesinde, bu yolla güçlü bir sosyal savunma oluşturulmaya çalışıldığı belirtilmiştir 30. Bir maddenin uyuşturucu veya uyarıcı madde niteliğinde olup olmadığı konusunda bir duraksama yaşandığında, bu duraksama bilirkişi incelemesinin sonucuna göre giderilir (CMK sayılı TCK m.403 ün ilk şeklinde sayma sistemi kabul edilmiştir yılında yapılan değişiklikle 765 sayılı TCK döneminde bu sistem terk edilmiştir. Erman/Özek, 257, dn.10; Türk Ceza Yasası nın uygulanmasında, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin tespiti konusunda izlenen gelişme hakkında bak.yokuş Sevük, gün ve 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun, RG , No Kullanılması zararlı olduğu ve "Toxicommanie" (tutkunluk) yaptığı Sağlık... Bakanlığınca tespit edilen diğer tabii ve sentetik maddeler de yine bu Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile bu Kanun kapsamına alınabilir gün ve 3298 sayılı Yasa m.1/4; 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkındaki Kanunun 1.maddesinde de ithal, ihraç ve satışları Sağlık... Bakanlığının kontrolüne bağlı olan maddeler gösterilmiş ise de bütün uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri kapsamına almamaktadır. Erman/Özek, tarihli Tek Sözleşmesinin 1/i maddesinde uyuşturucu madde deyiminin, Sözleşme ekinde I ve II numaralı cetvellerde gösterilen doğal ya da yapay maddeleri ifade ettiği belirtilmiştir. Güngör/Kınacı, 107; Aynı Sözleşme nin 3. maddesi III ve IV numaralı cetvellere de bir maddenin kaydedilebileceğini belirtmekte ve 1. maddenin (u) bendi de cetvel I, cetvel II, cetvel II ve cetvel IV deyimlerinden, 3. madde uyarınca zaman zaman değiştirilecek olan ve işbu sözleşmeye ekli bulunan uyuşturucu madde veya müstahzarların listeleri anlaşılır hükmünü getirmektedir. Erman/Özek, Erman/Özek, sayılı TCK m.188-gerekçe; D.Soyaslan, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara 2005,

10 m.63/1) 31. Bu konuda bilirkişilik yapan kurum Adli Tıp Kurumudur 32. Adli Tıp Kurumu nun raporuna göre bir madde uyuşturucu madde sayılır veya sayılmaz 33. Bilirkişi incelemesine konu yapılan madde, usulüne uygun bir şekilde onaylanarak kanun niteliği kazanan sözleşmelerde (Ay m.90) 34 ; 2313 sayılı Yasa nın 1,2 ve 3. maddelerinde 35 ; 3298 sayılı Yasa nın 1 ve 4. maddelerinde 36 ; ya da 2313 veya 3298 sayılı Yasaların verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Bakanlar Kurulu kararlarında yer almıyorsa, TCK nun 188, maddeleri kapsamında uyuşturucu madde olarak kabul edilemez Türk Ceza Yasası açısından uyuşturucu (veya uyarıcı) maddeyi şu şekilde tanımlamak mümkündür: Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde 39, yasalarımızda veya yasaların verdiği yetkiye dayanan Bakanlar Kurulu kararlarında uyuşturucu madde olduğu kabul edilerek; tıbbi ve bilimsel amaçlar dışında imali, ithali, ihracı, satılması, satın alınması, bedelsiz devredilmesi, bedelsiz devralınması, bulundurulması, sevk edilmesi, nakledilmesi, kullanılması yasaklanan ya da ruhsata bağlanan; ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak, belirtilen eylemlere konu edilmesi suç oluşturan doğal veya yapay maddelerdir Uyuşturucu veya uyarıcı madde olmamakla birlikte, üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili hekim tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran maddeler de uyuşturucu veya uyarıcı maddelere ilişkin hükümlere tabidir (TCK m.188/6). Uyuşturucu madde sayılmayan, kötüye kullanıldığında uyuşturucu maddelere benzer olumsuz etki yaratan sentetik ilaçlar ve diğer maddeler psikotrop olarak tanımlanmaktadır 42. Psikotrop maddeler, 1971 tarihli Psikotrop Maddeler Sözleşmesi nin Eki I, II, III ve IV numaralı cetvellerde yer alan doğal veya yapay herhangi bir madde veya doğal üründür 43. İmal ve ticaret suçlarının konusunu psikotrop maddelerin oluşturması cezayı hafifletici bir sebep olarak kabul edilmiştir. Ancak, hakim bu halde cezayı yarısına kadar indirebilecektir. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerle aynı etkiyi doğuran bu tür maddelerle uyuşturucu veya uyarıcı maddeler arasında böyle bir ayırım yapılmasını anlamlandırmak zordur. Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddenin ülkeye sokulması, imal edilmesi, satılması, satın alınması, nakledilmesi, depolanması veya ihraç edilmesi ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır (TCK m.188/7). Bu halde fail, dört yıldan az olmamak üzere hapis ve 31 Aynı yönde bak.centel, 185; D.Tezcan/M.R.Erdem/M.Önok, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, Ankara 2007, 599; Soyaslan, 388; Erem, Y10CD, /13907; Y10CD, /14617; Y10CD, /8612, Göngör/Kınacı, ; Bakıcı, Nitekim Yargıtay LSD maddesinin esrar, eroin gibi uyuşturucu maddelerden sayılacağına, bu konuda Adli Tıp Kurumu raporunun yeterli olduğuna karar vermiştir. Y5CD, /2484, Soyaslan, Y10CD, / , Güngör/Kınacı, gün 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun, RG , No gün ve 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun, RG , No Güngör/Kınacı, Adli Tıp Kurumunun mütalaasına göre işlem yapılacağı hakkında bak.erman/özek, Sözleşmeler ve sözleşmelerdeki tarifler ve listeler hakkında bak.ş.güngör/a.kınacı, (Öğreti ve Uygulama Boyutu ile) Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerle İlgili Suçlar, Ankara 2001, 76-90; Savaş/Mahmutoğlu, ; Sözleşme ve ek protokol metinleri için bak.yenisey, ; Erman, ; Erem, 168; Soyaslan, 386; Centel, 147; Erman/Özek, Güngör/Kınacı, 37; Çeşitli tanımlar için bak.güngör/kınacı, ; Parlar/Hatipoğlu II, Uyuşturucu maddelere ilişkin mevzuat hakkında bak.savaş/mollamahmutoğlu, Güngör/Kınacı, 37; Psikotrop maddeler, esas etkisi ya da başlıca etkilerinden biri ruhsal durumu düzeltmek olan doğal veya sentetik maddelerdir. Büyük Larousse XVIII, 9605, Yokuş Sevük 26, dn tarihli Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakçılığına Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi, m.1/r. Güngör/Kınacı, 37; Cetveller bu cetvellere yeni uyuşturucu maddeler eklenmesine dair Bakanlar Kurulu kararları hakkında bak.savaş/mahmutoğlu,

11 yirmibin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Dikkat edilmelidir ki, bu suçun konusu, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan maddelerdir ve bunlar uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmazlar; ancak, bu maddelerin ithal ve imalinin resmi makamların iznine bağlı olması gerekir. Sözkonusu suç, seçimlik hareketli suçtur ve seçimlik hareketlerden birinin gerçekleşmesiyle suç oluşacaktır. Ancak, bu hareketlerden birkaçının bir olayda gerçekleşmesi halinde tek suçun işlendiğini kabul etmek gerekir VI. Suçla Korunan Hukuki Değer Ceza hukukunda bir fiilin suç sayılarak cezalandırılmasının ölçüsü, o fiilin topluma ağır derecede zarar vermesi veya zarar tehlikesi doğurmasıdır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının, Yasa da düzenlendiği yer dikkate alındığında suçla korunan değerin, kamunun sağlığı olduğunu söylemek gerekir. Uyuşturucu ve uyarıcı maddelere kolayca ulaşılabilir olması, bir taraftan, bu maddeleri kullanan kişilerin tekrar sağlıklarına kavuşmasını zorlaştırmakta, diğer taraftan ise uyuşturucu kullanmayan ve önceden tespiti mümkün olmayan belirsiz kişilerin bu maddelere ulaşarak sağlıklarının bozulması tehlikesini yaratmaktadır 46. Uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin imali ve ticareti suçlarının kamunun sağlığına karşı işlenmiş birer suç olarak kabul edilmesinin sebebi, mağdurlarının belirsiz olmasıdır 47. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin dış ticarete konu yapılması halinde aşırı kazanç elde etme olanağının bulunması ve teknolojinin bu suçun işlenmesini kolaylaştırması, suçun uluslararası boyutta işlenme oranını artırmış ve devletleri bu suçluluğa karşı ortak bir tutum takınmaya sevk etmiştir. Uyuşturucu veya uyarıcı maddeler, uluslararası birçok sözleşmeye konu olmuştur. Ticaret suçları ile hem uyuşturucu veya uyarıcının, ülkelerarası dış ticaretinin hem de ülke içindeki ticaretinin engellenmeye çalışılması, bu suçla sadece bir ülkedeki toplumun sağlığının değil 48, tüm dünyadaki insanlığın sağlığının korunmasının amaçlandığını göstermektedir 49. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin imali ve ticareti suçları ile kamunun sağlığının yanı sıra, kültürel ve toplumsal düzenin korunduğunu da söylemek, kanaatimce hatalı olmayacaktır. VII. Suçun Faili sayılı TCK m.188/7-gerekçe 45 Uyuşturucu maddenin tasnif, çeşitleri, elde edilişi, özellikleri, kullanılması, tesir ve zararları hakkında bak.savaş/mahmutoğlu, ; Bakıcı, ; Parlar/Hatipoğlu II, Hücre tipi alışkanlığın geliştiği hallerde genetik bozuklukların oluşarak bu bozuklukların gelecek kuşaklara aktarılacağı hakkında bak.bayraktar, 49; Bu kişilerin evlenmelerinin, bu engellenemiyorsa üremelerinin durdurulması hakkında bak.a.ziyalar, Tartışmalar - Atatürk ün 100. Doğum Yıldönümü Kutlama Çalışmaları Kollokyumlar ve Tartışmalar, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Enstitüsü, (Tarihsiz), Erman/Özek, Güngör/Kınacı, Anayasa Mahkemesi, mevzuatımızda uyuşturucu suçlarının ağır cezalarla karşılanmasının sebebini, Türk yasakoyucusunun tüm insanların sağlığının korunmasında gösterdiği duyarlılıkla açıklamıştır. AyM, /17, RG , No.1702; Tezcan, Uyuşturucu Madde Kaçakçılığını Önleme Tedbirleri, ; A.Parlar, /M.Hatipoğlu, Açıklamalı-Yeni İçtihatlarla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu Yorumu ( Madde) II, Ankara 2007,

12 Gerek imal, gerek ticaret suçunun faili herkes olabilir. Suç, faili bakımından bir özellik göstermez. Failin, Yasa da belirtilen meslek gruplarına mensup olması suçu ağırlaştıran bir sebeptir (TCK m.188/8) 50. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ilgili tüzel kişi hakkında tüzelkişilere özgü güvenlik tedbirleri uygulanır (TCK m.189). Belirtelim ki, bu durumda, suç işlemek amacına yönelik örgüt kurmaktan, kurulmuş örgütü yönetmekten ve bu örgüte üye olmaktan dolayı ayrıca cezaya hükmolunur 51. VIII. Suçun Mağduru Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının mağduru, kamudur. IX. Suçun Unsurları 1. Maddi unsur Yasa da, imal, ülkelerarası dış ticaret ve ülke içinde ticaret olmak üzere üç ana grup fiil tanımlanmıştır 52. Ülkeler arasında ticaretin seçimlik fiilleri, imal, ithal veya ihraçtır. Ülke içinde ticaret suçunun maddi unsuru, satmak, satışa arz etmek, başkalarına vermek, nakletmek, sevk etmek, depolamak, satın almak, kabul etmek veya bulundurmaktır. Ülke içinde uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti suçu, kendi içinde seçimlik hareketli bir suçtur. Yasa da seçimlik hareketler tahdidi olarak belirtilmiştir. TCK m.188 deki tüm suçlar, tehlike suçudur 53. Yaygın uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımının kişi ve toplum bakımından yaratacağı zarar tehlikesi bu fiillerin neticesini oluşturmaktadır. Yasakoyucunun, Yasa maddesinde somut olarak bir tehlikeyi tanımlamamış ve Yasa daki fiillerin sonucu olarak göstermemiş olması nedeniyle bu suçlar, soyut tehlike suçları grubuna girer. a. İmal ve ülkelerarası ticaret -ithal veya ihraç Yasa da, ilk suçun maddi unsuru, imal, ithal veya ihraç etmek şeklinde ifade edilmiştir. İmal fiilinin, ithal veya ihraç fiillerine alternatif (seçimlik) bir fiil olup olmadığı yasa metninden anlaşılmamaktadır. İmal fiilinin, ithal veya ihraç fiillerine alternatif olmayıp bağımsız bir suçun fiili olduğu kabul edilecek olursa, imal fiilinden sonra imal edilen aynı uyuşturucunun ithal veya ihracı ayrı bir suç olarak cezalandırılabilecektir Failin, tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi olması ağırlaştırıcı sebeptir. 51 TCK m.188-gerekçe. 52 TCK m.188 in gerekçesinde, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satışı, satışa arzı, başkalarına verilmesi, nakli, depolanması ya da kazanç amacıyla satın alınması, kabul edilmesi veya bulundurulması, bir ve ikinci fıkralara göre ayrı bir suç oluşturmaktadır denilerek bu husus ortaya konulmuştur. 53 Güngör/Kınacı, 130; Günal, sayılı TCK m.403/3 de, 3756 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikle bu husus açıklığa kavuşturulmuştu. TCK m.403/3 de, Uyuşturucu maddeleri imal veya ithal ettikten sonra ihraç edenler hakkında 1 numaralı fıkrada gösterilen cezalara da ayrıca hükmolunur denilmekteydi. İmal veya ithal fiilleri kendi arasında seçimlik hareketi oluşturmakta idi. Yasa ya göre, ihraç ayrı bir ceza ile karşılanmış ayrı bir suç görünümündeydi. İmal eden aynı uyuşturucuyu ihraç ettiğinde imal ve ihraç olmak üzere iki fiilden iki kere cezalandırılmaktaydı. 12

13 Kanaatimce, Yasa maddesinin yeniden kaleme alınması gerekmektedir. Yasakoyucu bu fiilleri seçimlik olarak düzenlemek istiyorsa, metni imal veya ithal veya ihraç şeklinde yeniden düzenlemeli ya da imali ayrı bir fıkrada bağımsız bir suç şeklinde göstermelidir. Öğretide, suç, seçimlik hareketli suç olarak nitelendirilmektedir. İmal, ithal veya ihraç fiillerinden birinin gerçekleşmesiyle suç tamamlanır. Seçimlik hareketlerden birkaçının birlikte gerçekleştirilmesi suç sayısını arttırmaz. Örneğin, imal edilen aynı maddenin ayrıca, ithal veya ihraç edilmesi halinde faile tek ceza verilmekle yetinilir 55. aa. İmal Türk Ceza Yasası nda imal kavramı tanımlanmamıştır. İmal sözcüğü, işleyerek yapma, anlamına gelmektedir 56. Uyuşturucu ve uyarıcı maddenin imal edildiği bitkinin yetiştirilmesi (üretilmesi) ayrı bir suçtur 57. Ekip yetiştirmek, uyuşturucu taşıyan bitkilerin toplanması, saklanması, istiflenmesi imal sayılmaz. Örneğin, 3298 sayılı Yasa nın 4. maddesine göre, Haşhaş ekim bölgelerinde izin belgesi almadan veya izin belgesi almasına rağmen belgesinde belirtilen alandan fazla yerde veya izin belgesinde kayıtlı yerden başka yerde ekim yapanlar hakkında altı aydan üç seneye kadar hapis ve üçbin liradan onbeşbin liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur. Ekim bölgeleri dışında haşhaş ekimi yapanlar hakkında 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve onbin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur. Uyuşturucu ve uyarıcı madde imali, bu maddelerin elde edilmesi için, bir ham maddenin (bu bitki veya kimyasal bir madde olabilir), üretimi hariç, tabi tutulduğu her türlü işlemi ifade eder. Elde edilen uyuşturucu maddenin artırılması ve diğer uyuşturucu maddelere dönüştürülmesi de imal kavramına dahildir İmalde, büyük teşkilatlı bir faaliyet zorunlu değildir 60. Örneğin, morfinin eroine dönüştürülmesi basit bir işlemle yapılsa bile imaldir 61. Uyuşturucu maddenin içeriğinde değişiklik yapmayan 62 veya maddenin doğal niteliğini korumak amacıyla yapılan işlemler imal sayılmaz. Maddenin kimyasal yapısında değişiklik sağlamayan, teknik yöntemi gerektirmeyen örneğin uyuşturucunun ham maddesi 55 Türkiye de veya yurt dışında imal ettiği uyuşturucuyu, aynı zamanda Türkiye ye ithal veya Türkiye den ihraç eden kişi hakkında TCK m.188/1 in bir kez uygulanmasıyla yetinilmelidir. Tezcan/Erdem/Önok a göre, imal, ithal veya ihracın aynı suçun seçimlik hareketi olarak düzenlenmesi yerinde olmuştur. Bak.Tezcan/Erdem/Önok, Güngör/Kınacı, İmal etmek kavramının tarım yoluyla yetiştirme yi de kapsadığı hakkında bak.erman/özek, Günal, tarihli Tek Sözleşmesi nin 1/n maddesine göre, istihsal hariç, uyuşturucu madde elde edilmesini mümkün kılan bütün işlemleri ifade eder ve uyuşturucu maddenin artırılması ve diğer uyuşturucu maddelere dönüştürülmesi işlemlerini kapsar. Sözleşmeye Tek Sözleşmesi denilmesinin sebebi kendisinden önceki sözleşme hükümlerini 26 Haziran 1936 tarihli Zararlı İlaçların Gayrımeşru Ticaretinin Men i Hakkında Cenevre Sözleşmesi hariç tek metin haline getirmesidir. Güngör/Kınacı, 81; Erman/Özek, 253; Yenisey, İstihsal, afyon, koka yaprağı, kenevir, kenevir reçinesi veren bitkilerden bunların toplanması ameliyesini ifade eder. Parlar/Hatipoğlu II, Erem, Güngör/Kınacı, Örneğin hint kenevirini bitkiden ayırmak için yapılan eleme işi imal sayılmaz. Soyaslan,

14 olan bitkinin kurutulup ufalanarak toz haline getirilmesi gibi basit işlemler de imal kavramına girmez 63. Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde imalinde kullanılan, ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddelerin, imali, ithali veya ihracı da ayrı bir yaptırımla karşılanmış ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır (TCK m.188/7). bb. İthal veya ihraç İthal ve ihraç kavramlarının anlamları tanıma ihtiyaç duymayacak kadar açıktır. İthal, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin yabancı bir ülkeden Türkiye ye getirilmesini; ihraç ise uyuşturucu veya uyarıcı maddenin Türkiye den yurt dışına çıkartılmasını ifade eder 64. Bu halde, uyuşturucu veya uyarıcı madde Türkiye ile bir başka ülkenin siyasi sınırları arasında yer değiştirir. Türkiye ülkesi, gerçek ve sanal (farzedilen) anlamda ülkeyi ifade eder 65. Türkiye ye giriş veya çıkışın ne zaman gerçekleşeceğinin saptanması gerekir. Uyuşturucu madde gümrük kapısı bulunmayan bir yerden sokulmuş veya yurt dışına çıkarılmışsa, siyasi sınırlardan girilme veya çıkılmayla birlikte suç tamamlanır. Örneğin, Türkiye nin kara, hava ve karasularına girildiğinde suç gerçekleşmiş olur. Ancak, gümrük kapısı bulunan bir yerden giriş veya çıkış sözkonusu ise gümrük hattına giriş ve çıkış esas alınmalıdır. Failin hareketlerinin, failin ithal veya ihraç iradesini şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya koyduğu andan itibaren ithal veya ihraç suçunun icra hareketlerine başlandığı kabul edilir. Gümrük hattına kadar olan alandaki fiiller, uyuşturucu ve uyarıcı maddenin nakli veya kullanmak maksadıyla bulundurulması teşkil eder 66. Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin, yurt içine sokulma veya yurt dışına çıkarılma şeklinin bir önemi bulunmamaktadır. Maddenin taşınmasında, her türlü taşıt kullanılmış olabilir. Madde, vücut boşluklarında veya vücut üzerinde de taşınabilir. İthal veya ihraç kavramları ticari kavramlardır. Uyuşturucunun yurt içine sokulması veya çıkarılmasının sebebi bu uyuşturucuyla ülke içinde ticaret yaparak kazanç sağlamak olmalıdır. Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ithal veya ihracının amacına bakmadan yurt dışına çıkarma veya yurtiçine sokma, bu suçtan mahkûmiyet hükmü verilmesi için yeterli değildir Nitekim, maddenin başlığı da uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçudur. Uyuşturucu veya uyarıcı madde, kullanım için imal edilmiş veya yurda sokulmuş veya yurttan çıkartılmış ise TCK m.188 deki suç değil, TCK m.191 deki kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma suçu oluşur. b. Ülke içinde ticaret 63 Y10.CD, /6015, Günay (1997), 42; Erem, 171; Aynı yönde: Y5CD, /2842, Y5CD, /1356, Savaş/Mollamahmutoğlu, 3507; Aksi görüş için bak.erman/özek, 263; Örneğin, uyuşturucu içeren bitkilerin toplanması, saklanması, istiflenmesi de imal sayılmaz. Parlar/Hatipoğlu II, Bak.1961 tarihli Tek Sözleşmesi 1/m maddesi, Parlar/Hatipoğlu II, 1406, Güngör/Kınacı, Erman/Özek, ; Bakıcı, Yargıtay bir süre failin amacına bakmaksızın uyuşturucu maddenin yurt içine sokulması veya çıkarılmasını ithal veya ihraç suçu olarak değerlendirmiştir. YCGK, /76 Bak.Tezcan/Erdem/Önok, 602; Tezcan, Ceza Hukuku Açısından Bağımlılık Yaratan Maddeler Alışkanlığı, Sanık ihraç kastı ile hareket etmelidir. Sanığın kullanma kastı ile bir miktar uyuşturucuyu yurt dışına çıkarmaya teşebbüs ettiği hallerde, ihraca teşebbüsten sözedilemez. YCGK, /76, Savaş/Mollamahmutoğlu, 3490; Tezcan, Ceza Hukuku Açısından Bağımlılık Yapan Maddeler Alışkanlığı, 304; Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin imal, ithal veya ihracı suçunda, failin ticari maksadının önemli olduğu, kullanma maksadıyla ithal veya ihraç halinde kullanmak maksadıyla uyuşturucu madde bulundurmanın sözkosunu olduğuna dair kararlar için bak.tezcan/erdem/önok,

15 Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ülke içinde ticaretini yapma fiilleri, Yasa da tek tek sayılmıştır. Ülke içinde ticaretin fiilleri, satma, satışa arz etme, satın alma, ülke içinde ticarete aracılık etme fiilleri ise başkalarına verme, nakletme, depolama, kabul etme veya bulundurmadır. Suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Maddede sayılan fiillerden birinin yapılması ile oluşur. Satmak: Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin bir bedel karşılığında başkasına devredilmesidir 69. Maddi unsur, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin mülkiyetinin veya zilyetliğinin bedel karşılığında başkasına devredilmesine yönelik icra hareketleridir. Satmanın gerçekleşmesi için, satıcı ve alıcının birbirine uygun iradelerinin buluşması yeterli değildir. Malın zilyetliğinin geçirilmesiyle satış tamamlanır. Uyuşturucu maddenin el değiştirmiş sayılabilmesi için maddenin fiilen alıcının eline geçmiş olması gerekmez; alıcının tasarruf yetkisini elde etmesi yeterlidir 70. Uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi alan kişinin bu maddeyi hangi maksatla aldığı, satma fiilinin oluşması bakımından önem taşımaz. Satın alan kişinin bir görevli olması da suçun oluşmasını engellemez 71. Satışa konu olan uyuşturucu veya uyarıcı maddenin miktar ve nitelik bakımından kullanıma uygun olması gerekir. Aksi takdirde, suçun maddi konusunun bulunmamasından dolayı işlenemez suç kuralları gündeme gelebilir. Satışa arz etmek: Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin bir bedel karşılığında devredilmek üzere ortaya konulmasıdır. Failin, malı satma iradesini açığa vuran bir davranışta bulunması ile satışa arz gerçekleşir 72. Örneğin, satış için pazarlık yapmak, müşteri aramak, kaparo almak için yapılan hareketler satışa arz olarak kabul edilebilir 73. Satın almak: Bir şeyin belirli bir fiyat karşılığında başkasından devralınmasıdır. Uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi malikinden ya da zilyedinden ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak devralma halinde uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi satın alma fiili gerçekleşir 74. Belirli bir uyuşturucu madde karşılığında başka cins uyuşturucu madde veren kişi de kendi hakimiyet alanına soktuğu uyuşturucu maddeyi satın almış olur. Satın alma fiilinin tamamlanmış sayılması için uyuşturucu maddenin failin egemenlik alanına girmiş olması gerekir 75. Kişisel kullanım miktarında uyuşturucunun satın alınması halinde, satın alma değil, uyuşturucu maddeyi kullanmak için bulundurma suçu gerçekleşmiş olur. Bu fiil, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin alıcının zilyetliğine girmesi ile tamamlanır. Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin alıcının zilyetliğine girmiş sayılabilmesi için fiilen teslim alma zorunlu değildir. Örneğin, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin alıcının alabileceği bir yere bırakılması halinde de fiil tamamlanır. Başkalarına vermek: Üçüncü kişiler için, uyuşturucu veya uyarıcı madde üzerinde tasarrufta bulunma olanağı yaratılmasıdır. Başkalarına vermenin bir ücret karşılığında yapılmış olması şart değildir 76. Verme, ücret karşılığında yapıldığında, satma sözkonusu olabilir Meydan-Larausse XI, 29, Güngör/Kınacı, Güngör/Kınacı, Güngör/Kınacı, 214; Parlar/Hatipoğlu II, Güngör/Kınacı, Parlar/Hatipoğlu II, Güngör/Kınacı, Erman/Özek, Y5.CD, /2957, Soyaslan, Uyuşturucunun, acıma, arkadaşlık, baskı ya da sürekli rahatsız edilmekten kurtulmak amacıyla verilmesi halinde suçun manevi unsurunun gerçekleşmeyeceği hakkında bak.bakıcı,

16 Nakletmek: Göndermek, yollamak demektir. Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin bir yerden bir yere taşınmasıdır. Fail, uyuşturucuyu taşıyan (nakleden) kişidir. Nakil, her türlü araçla veya kişinin bedeni üzerinde gerçekleştirilebilir. Suç, kesintisiz suç özelliği gösterir. Naklin, ithal veya ihraçtan farkı, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin, aynı ülkenin siyasi sınırları içinde yer değiştirmesidir. Naklin tamamlanması için maddenin mutlaka alıcısının eline geçmesi gerekmez 78. Naklin bir ücret karşılığında yapılmış olması da gerekli değildir 79. Nakledenin uyuşturucu veya uyarıcı maddenin sahibi olup olmaması önem taşımaz. Kişinin üzerinde veya nezdindeki herhangi bir araçta taşıdığı uyuşturucu veya uyarıcı maddenin miktarı, kullanım miktarını aşmıyorsa kullanma amacıyla bulundurma suçu sözkonusu olabilir. Uyuşturucu veya uyarıcının nakil işlemi tamamlandıktan sonra failler değişiyorsa, aynı uyuşturucu bakımından bulundurma, depolama veya satış, satışa arz, satın alma filleri sözkonusu olabilir. Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin Türkiye den transit geçişi Yasa da öngörülmemiştir. Tek Sözleşmesi nin 36. maddesine göre devletler bu mukavelenin hükümlerine uygun olmayarak gerçekleştirilecek transit muamelelerinin suç teşkil etmesi hususunda gerekli tedbirleri alacaktır. Transit geçiş halinde, bir ülkeden ihraç diğer bir ülkeye ithal sözkonusudur. Ancak ithal ve ihraç fiillerinin icra hareketleri, gümrük alanlarına girme ile başlayacağından bu ithal ile ihraç arasındaki fiili, nakil olarak cezalandırmak gerekecektir (TCK m.188/3). Transit geçişte, geçilen ülkede, uyuşturucu veya uyarıcı üzerinde tasarrufta bulunulması mümkün değildir. Türkiye nin yalnızca bir geçiş yeri olarak kaldığı, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ülke içinde satıldığı veya satılmaya kalkışıldığı konusunda herhangi bir delil mevcut bulunmadığı hallerde suç ithal veya ihraç değil ülke içinde nakildir Failin ithalden sorumlu tutulabilmesi için, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ülkeye, ülke içinde kalması maksadıyla sokulduğunun ispat edilmesi gerekir. Depolamak: Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin bir yerde tutulmasıdır. Depolamada, uyuşturucu ve uyarıcı maddenin değişik yerlere sevk edilmek üzere geçici olarak bir yerde bekletilmesi söz konusudur. Depolar, sürekli uyuşturucu veya uyarıcı madde girişi ve çıkışı yapılan veya yapılması amaçlanan yerlerdir. Kabul etmek: Uyuşturucu veya uyarıcı madde üzerinde tasarrufta bulunma olanağı elde etmektir. Kabul etmenin sonucu bulundurmak olabilir. Kabul etme fiili ani bir fiildir. Fiil, uyuşturucu veya uyarıcının kişinin fiili veya hukuki egemenliğine geçişi ile tamamlanır. Bulundurmak: Uyuşturucu veya uyarıcı madde üzerinde fiili egemenlik ilişkisinin devam ettirilmesidir. Bu halde, fail, kendisine ya da başkasına ait maddeyi, fiili veya hukuki olarak egemenliği altında tutar 82. Suç, kesintisiz (mütemadi) suç özelliği gösterir. Bulundurma uzun süreli olabileceği gibi; kısa süreli de olabilir. Uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi fail kendi yanında bulundurabileceği gibi; başka bir yerde de bulundurabilir. Başka yerin mülkiyetinin faile ait olması şart değilse de, bu yere girmek veya bu yerde bulunan madde üzerinde her türlü tasarrufta bulunmak hakkının faile ait olması gerekir 83. Uyuşturucu veya 78 Erem, 179; Aynı yönde: YCGK, /359, Günay (2007), Günay (2007), YCGK, /157, Savaş/Mollamahmutoğlu, 3484; Güngör/Kınacı, 181; Y5CD, /4909, Y5CD, /4965, Günay (1997), 91-92; Erman/Özek, Uyuşturucunun failleri ve suçun delillerini ele geçirmek için Türkiye ye görevlilerin kontrolü altında sokulması ve transit geçirilmesi halinde (kontrollü teslimat) görevlilerin araya girmesinin failin fiilinin nedensellik değerini ortadan kaldırıp kaldırmayacağına ilişkin tartışmalar için bak.güngör/kınacı, 445 vd. 82 Güngör/Kınacı, Erman/Özek,

17 uyarıcı madde failin kendisine ait olabileceği gibi; başkasına da ait olabilir. Bulundurma ücret karşılığı olabileceği gibi; ücretsiz de olabilir. Bulundurmanın kullanma amacı dışında bir amaçla olması gerekir 84. Bulundurmak için kabul etmek zorunludur. Ayrıca, kabul etmek veya bulundurmak, seçimlik fiillerdir. Aynı uyuşturucuyu kabul edip bulunduran fail bir kere cezalandırılacaktır. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ülkede ticareti suçu seçimlik hareketli bir suç olarak nitelendirilmektedir. Ancak, Yasa da gösterilen fiillerin bazıları birbirinin yerini tutacak alternatif fiiller olmayıp zorunlu olarak birbirini izleyen fiillerdir. Kabul etmek ve bulundurmak gibi. Bu nedenle, bu suçun kendine özgü bir yapısı bulunmaktadır. Somut olayın özelliğine göre, hukuki sorunların çözümünde geçitli suç kuralları da gözönünde tutulmalıdır. Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde imalinde kullanılan, ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeleri, satma, satın alma, nakletme, sevk etme, depolama da ayrı yaptırımla karşılanmış ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir (TCK m.188/7). 2. Hukuka aykırılık unsuru Uyuşturucu maddelerde tasarruf ile bunların ticaretine ancak tıbbi ve bilimsel maksatlarla izin verilmektedir. Bu maksatla, ülkelerin çoğunda, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin imali, ticareti ve bulundurulması, devletin yetkili mercilerince verilen lisanslara bağlı tutulmuştur. Uyuşturucu maddelerin ticareti, Toprak Mahsulleri Ofisi kanalıyla yapılmaktadır 85 ; kullanılması ise reçeteye bağlanmıştır. Uyuşturucu maddeler hekim reçetesi olmadıkça kişilere verilemez 86. Yetkili makamlarca verilen imal ve ticaret izni, TCK m.188 deki suçun hukuka uygunluk sebebini oluşturmaktadır. Uyuşturucu maddelerin, uyuşturucu madde gibi etki yapan maddelerin ve tıbbi ilaçların, kamu sağlığını korumak için imal ve dağıtımının ciddi bir şekilde denetim altına alınması zorunludur. Bu zorunluluk, dünyanın bütün ülkelerinde bu maddelerin üretim, imal ve dağıtımı bakımından idari bir mevzuat oluşturulmasına sebep olmuştur. İdari mevzuat, bu suçların hukuka uygunluk sebebini oluşturmaktadır. Bakanlar Kurulu, Sağlık Bakanlığı nın önerisi üzerine bir maddeyi yasaklayabileceği gibi; izin (ruhsat) verilmesine de bağlayabilir. Bakanlar Kurulu, izne bağladığı uyuşturucu maddeler için verilecek ruhsatla ilgili esasları da belirler. Bakanlar Kurulu nun izne bağladığı uyuşturucu maddeler için izin vermeye Sağlık Bakanlığı yetkilidir Sanığın külliyatlı miktarda kenevir bitkisi ektiği yolundaki ihbar nedeniyle yakalanması, uyuşturucu maddenin elde edildiği yer ve bulundurulan miktarın sanığın kişisel olarak tüketebileceği miktarın çok üzerinde olması karşısında, bulundurmanın kullanma amacına yönelik olmadığı belirlendiğinden, uyuşturucu madde bulundurmak suçundan cezalandırılmasına karar verilmelidir, YCGK, /136, M.Kaban/H.Aşaner/Ö.Güven/Gürsel Yalvaç, Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararları (Eylül 2001-Temmuz 2004), Ankara 2004, No Bakıcı, Uyuşturucu maddelerin alımı, satımı, imali, ithali ve ihracı ile ilgili hususlar Bakanlar Kurulunun tespit edeceği esaslara göre yürütülür. Bahis konusu maddelerin elde edildiği bitkilerin yurt içinde ekimi ve araştırması izne tabidir (3298 sayılı Yasa m.1/2,3). 87 Güngör/Kınacı, ; Sağlık Bakanlığınca kullanılması zararlı olan uyuşturucu maddeler tespit edilerek 3298 sayılı Yasa kapsamına alınabileceği belirtilmiştir (3298 sayılı Yasa m.1/4); Kullanılması zararlı olduğu ve Toxicommanie (tutkunluk) yaptığı Sağlık Bakanlığınca tespit edilen diğer tabii ve sentetik maddeler de yine bu Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile bu Kanun kapsamına alınabilir gün ve 3298 sayılı Yasa m.1/4. 17

18 TCK m.188 deki imal, ülkelerarası ticaret veya ülke içinde ticaret tanımına uyan eylemler, bu eylemler için ruhsat alınmış ve bu ruhsata uygun davranılmış olması koşuluyla cezalandırılmazlar. Alıcı rolüne girerek failden uyuşturucu maddeyi alan ve taşıyan kolluk görevlisinin 88.; ameliyat edilecek hastayı morfinle uyutan hekimin eylemi hukuka uygunluk nedeniyle suç oluşturmaz. Bu durumda yasanın verdiği bir yetkinin kullanılması, mesleğin icra edilmesi sözkonusudur 89. Tıbbi zorunlulukla uyuşturucu veya uyarıcı maddenin alınması, zorda kalma sayılabilir. Örneğin, hekime başvurma olanağı bulunmayan bir kişinin kriz geçirmek üzere olan bir yakını, örneğin eşi, kardeşi, babası için uyuşturucu alması halinde zorda kalmadan söz edilebilir (TCK m.25/2) Kusurluluk Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin imali, ülkeler arasında ithali veya ihracı, ülke içinde ticareti suçları, genel kastla işlenebilen suçlardır. İmal, ithal, ihraç veya ülke içinde ticaret teşkil eden fiillerin devir maksadıyla yapılmış olması gerekir Bu maksat, suçu, uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi kullanmak için bulundurmak suçundan (TCK m.191) ayırmaya yarar 93. Maddenin örneğin, kullanmak maksadıyla imal, ithal veya ihraç edilmesi halinde, TCK m.191 deki kullanma amacıyla bulundurma suçu oluşur 94. Maksat kişinin iç dünyasına ait bir unsurdur. Bu maksadı belirlemede, uyuşturucu veya uyarıcının miktarı, failin bağımlı olup olmaması, ekonomik durumu gözönüne alınmalıdır. Failin uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi hangi maksatla yanında bulundurduğu tespit edilemezse, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince, failin uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi kullanmak maksadıyla imal, ithal veya ihraç ederek yanında bulundurduğu kabul edilir 95. Örneğin, failin hem kendi kullanımı hem de başka bir amaç için uyuşturucu veya uyarıcı madde ithal etmesi halinde, fail, kullanımı için getirdiği uyuşturucu maddeyi ayırmışsa kullanmak için bulundurma ve ithal suçu ayrı ayrı gerçekleşmiş sayılır. Uyuşturucu ayrılmamışsa, aynı anda hem kullanma için bulundurma hem de ithal suçu oluşur. Bu halde sorun fikri içtima kurallarına göre çözülür 96. Failin, imal ettiği, ülkeler arasında ya da ülke içinde ticaretini yaptığı veya ticaretine aracılık ettiği şeyin uyuşturucu veya uyarıcı madde olduğunu bilmediği halde, suçun maddi konusunda hatadan sözedilir. Örneğin, fail düşündüğü şeyi ithal veya ihraç etseydi fiil suç 88 Kışkırtıcı ajanın sorumsuzluğunun esasına ilişkin çeşitli görüşler ileri sürülmektedir. Bak.S.Dönmezer/S.Erman, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, Genel Kısım III, İstanbul 1999, k.no ; Tahrikçi ajanın azmettiren olarak cezalandırılamayacağı hakkında bak.erman/özek, Güngör/Kınacı, Erman/Özek, 335; Güngör/Kınacı ya göre, hekime başvurma olanağı bulunmayan hallerde fail bu hukuka uygunluk sebebinden yararlandırılabilir. Göngör/Kınacı, Ancak, Yasa da suçun böyle özel bir kastla işleneceğine ilişkin bir açıklık yoktur. Genel kastın yeterli olacağı hakkında bak.erem, 171, İmal olunan madde, miktar itibariyle bunu imal eden kişinin şahsi kullanımına yeterli olacak derecede ise ve imal edenin zilyetliğinden çıkmamışsa TCK m.188/1. maddede ifade edilen imal gerçekleşmez. Erman/Özek, 266. Bu halde fail bulundurmadan sorumlu olur. Çünkü, Yasa da, bulundurma (TCK m.188/3) halinin cezalandırılabilmesi için zilyetlik durumuna itibar edilmiştir. Zilyetliğin sebebine bir önem verilmemiştir. 93 YCGK, /315, Günay (1997), 38; Güngör/Kınacı, Fail kullanıcı ise ve bulunan miktar kişisel kullanım miktarını aşmıyorsa kullanmak maksadıyla bulundurma suçu oluşur. Centel, 176; Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma dışında bir amaçla imal edilmeli. Güngör/Kınacı, Centel, 176; Tezcan/Erdem/Önok, Güngör/Kınacı,

19 teşkil etmeyecekti denilebilen hallerde failin hatası esaslı sayılır. Bu halde fail hatasından yararlanır, cezalandırılmaz 97. Ülke içinde ticaret suçu açısından da durum aynıdır. Örneğin, failin naklettiği veya bulundurduğu şeyin uyuşturucu veya uyarıcı madde olduğunu bilmesi gerekir. İmal ve ticaret suçlarının terör amacıyla bir terör örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, suç terör suçu vasfını kazanır ve cezası artırılır (TMK m.4,5). X. Suç ve Cezaya Etki Eden Nedenler 1. Suçu ağırlaştırıcı nedenler (Suçun nitelikli halleri) a. Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin niteliğine bağlı neden Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin eroin, kokain, morfin veya bazmorfin olması halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır (TCK m.188/4). Bazı uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin niteliğinin suçu ağırlaştırıcı bir neden olarak görülmesinin sebebi, bu maddelerin diğer maddelere oranla sağlığa daha büyük zarar vermesidir 98. TCK m.188/4 de sayılan ve suçu ağırlaştıran uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin sayımının sınırlı olup olmadığı uygulamada tartışılmaktadır. Sayımın sınırlı olduğu kabul edilecek olursa, bu maddeler kadar, hatta daha tehlikeli olan maddelerin sadece maddede sayılmadıkları için daha az ceza ile cezalandırılması sözkonusu olacaktır 99. Maddedeki sayım sınırlıdır. Ağırlaştırıcı ve hafifletici sebeplerde yasallık ilkesinin (TCK m.61/9) geçerli olması nedeniyle bu hükmün uygulama alanının genişletilmesi mümkün değildir 100. b. Suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının, suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. Suçun örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesinin ağırlaştırıcı neden olarak öngörülmesinin nedeni, örgüt faaliyeti çerçevesinde suçların daha kolay işlenmesi ve faillerin ele geçirilmesinin zor olmasıdır sayılı TCK nun aksine (TCK m.403/10), 5237 sayılı TCK da, uyuşturucu veya uyarıcı madde imali ve ticareti suçlarını işlemek için örgüt kurma bağımsız bir suç olarak tanımlanmamıştır. Sadece suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi ağırlaştırıcı neden olarak kabul edilmiştir (TCK m.188/5). Örgütü kuran, yöneten, üye olan, üye olmamakla beraber örgüt adına bu suçları işleyen ve örgüte yardım eden kişiler genel nitelikteki suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan (TCK m.220) sorumlu olacaktır 102. Ayrıca, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları işlenmiş ise fail, bu suçların 97 Aynı yönde bak.soyaslan, 389; Erman/Özek, Erman/Özek, 286; Soyaslan, Tezcan/Erdem/Önok, Sayımın sınırlı olduğu hakkında bak.yibk, /2, Soyaslan, 391; Aynı yönde, YCGK, /77, Savaş/Mollamahmutoğlu, Soyaslan, 391; 5237 sayılı TCK m.220-gerekçe. 102 Örgütün varlığı için suç işlemek amacı etrafında en az üç kişinin fiili birleşmesi yeterlidir. Örgüt, soyut bir birleşme değildir. Bünyesinde hiyerarşik bir ilişki hakimdir. Örgüt niteliği itibariyle devamlılık arzeder. Bak.5237 sayılı TCK m.220-gerekçe. 19

20 nitelikli halinden (TCK m.188/5) de sorumlu olur. Bu husus TCK m.220/4 de açıkça belirtilmiştir. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının terör amacıyla ve suç işlemek için kurulmuş bir terör örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde bu suçlar terör suçu sayılırlar (TMK m.4/1-a). Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının terör suçu sayıldığı hallerde, TCK m.188 e göre belirlenecek ceza, yarı oranında artırılır (TMK m.5/1). Ancak yapılacak artırım cezanın üçte ikisinden az olamaz (TMK m.5/2). Bu halde, genel nitelikteki örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş olma haline ilişkin artırım uygulanmayacaktır. c. Suçun belirli meslek gruplarındaki kişilerce işlenmesi Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının, tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu ağırlaştırıcı nedenin uygulanabilmesi için, bu sıfatların resmen kazanılmış olması gerekir. Bu mesleklerin fiilen yapılıyor olması ağırlaştırıcı nedenin uygulanması için yeterli değildir. Mesleğin, cezada artırım nedeni yapılmasının gerekçesi, bir taraftan bu mesleğe duyulan güvenin kötüye kullanılmış olması, diğer taraftan mesleğin suçun işlenmesinde kolaylık sağlamasıdır 103. Sağlığı korumakla görevli olan meslek sahiplerinin, sağlığa zararlı bir iş yapmalarındaki ahlaki kötülüğün yoğun olması, bu hususun cezada artırım nedeni olarak kabul edilmesinin diğer bir nedenidir 104. Bu halde uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları mahsus (özgü) suç haline gelir Etkin pişmanlık hali a. Cezasızlık nedeni olan etkin pişmanlık hali Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarına iştirak etmiş olan kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, diğer suç ortaklarını ve uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin saklandığı veya imal edildiği yerleri merciine haber verirse, verilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini sağlaması halinde, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanır ve hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.192/1, CMK m.223/4). Failin, suçun işlenmesinden sonra etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmesi için; Fail, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarına iştirak etmiş olmalıdır. Yasa daki iştirak deyimi teknik anlamda iştiraki ifade etmemektedir Soyaslan, Erman/Özek, Erman/Özek, Uyuşturucu maddeyi sağladığı kişiyi veya uyuşturucu maddenin bulunduğu yeri bildirmekle suçlu ve suça konu maddenin ele geçirilmesine, dolayısıyla genel kamu esenliğini korumaya yönelik uyuşturucu madde temin suçuyla mücadeleye katkıda bulunmuş olacağından, olaydaki konumu TCY.nın 64. ve 65. maddelerinde açıklanan biçimde iştirak koşullarında olmasa bile hakkında cezadan özel indirimi düzenleyen TCY.nın... maddesine uyulması gerekir. YCGK, /250, Savaş/Mollamahmutoğlu, Bireysel olarak işlenen suçlarda failin kendini ihbar etmesi veya uyuşturucuyu teslim etmesi halinde bu etkin pişmanlık hükmünden yararlanabileceği hakkında bak.tezcan/erdem/önok,

Ali Kemal Yıldız Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi alikemal.yildiz@bahcesehir.edu.tr

Ali Kemal Yıldız Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi alikemal.yildiz@bahcesehir.edu.tr Ali Kemal Yıldız Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi alikemal.yildiz@bahcesehir.edu.tr ANAYASAL KURALLAR Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir (Ay. m. 56/1). Çevreyi geliştirmek,

Detaylı

UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE İMAL VE TİCARETİ SUÇU i (TCK md. 188)

UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE İMAL VE TİCARETİ SUÇU i (TCK md. 188) UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE İMAL VE TİCARETİ SUÇU i (TCK md. 188) KORUNAN HUKUKİ DEĞER Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçuyla korunan hukuki değer, tüm toplumun, hatta tüm insanlığın

Detaylı

KARAPARA AKLANMASININ ÖNLENMESİ

KARAPARA AKLANMASININ ÖNLENMESİ Kanun Adı : Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine, 2313 SayIlI Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi HakkInda Kanunda, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununda ve 178 Sayılı Maliye BakanIığının Teşkilat ve Görevleri

Detaylı

5549 sayılı RLERİNİN N AKLANMASININ ÖNLENMESİ HAKKINDA KANUN

5549 sayılı RLERİNİN N AKLANMASININ ÖNLENMESİ HAKKINDA KANUN 5549 sayılı SUÇ GELİRLER RLERİNİN N AKLANMASININ ÖNLENMESİ HAKKINDA KANUN TCK & 5549 sayılı Kanun Aklama suçuyla mücadelenin iki temel boyutu bulunmaktadır. Önleyici tedbirler Caydırıcı tedbirler TCK &

Detaylı

Yaşınız kaç diye sorduk;

Yaşınız kaç diye sorduk; #UKGE- UYUŞTURUCUYA KARŞI GENÇ EYLEM PROJESİ ANKET DEĞERLENDİRMESİ TEMMUZ- AĞUSTOS/2015 Uyuşturucuya Karşı Genç Eylem Projesi nin ikinci aşaması olan anket çalışması Temmuz- Ağustos ayı içerisinde gerçekleştirildi.

Detaylı

I. Genel Bilgiler Ülkeler arasındaki hayat standartlarının farklılığı, bazı ülkelerde yaşanan ekonomik sorunlar, uygulanan baskıcı rejimler, yaşanan

I. Genel Bilgiler Ülkeler arasındaki hayat standartlarının farklılığı, bazı ülkelerde yaşanan ekonomik sorunlar, uygulanan baskıcı rejimler, yaşanan I. Genel Bilgiler Ülkeler arasındaki hayat standartlarının farklılığı, bazı ülkelerde yaşanan ekonomik sorunlar, uygulanan baskıcı rejimler, yaşanan iç savaşlar, coğrafi olumsuzluklar dolayısıyla insanlar,

Detaylı

3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet

3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet 3984 sayılı kanunda şeref ve haysiyet Fikret İlkiz Anayasaya göre; herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde

Detaylı

Anılan rejimde ekonomik değeri olmayan atıklar ise fire olarak tanımlandığından bu atıklar dahilde işleme rejiminin konusunu oluşturmamaktadır.

Anılan rejimde ekonomik değeri olmayan atıklar ise fire olarak tanımlandığından bu atıklar dahilde işleme rejiminin konusunu oluşturmamaktadır. GÜMRÜK İŞLEMLERİNE TABİ TUTULMAKSIZIN SERBEST DOLAŞIMA SOKULAN İKİNCİL İŞLEM GÖRMÜŞ ÜRÜNE İLİŞKİN GÜMRÜK VERGİLERİ VE İDARİ PARA CEZALARINI ORTADAN KALDIRAN SÜRE (ZAMANAŞIMI) Bilindiği üzere Dahilde İşleme

Detaylı

TÜRK CEZA KANUNU NDA UYUŞTURUCU MADDE İMAL, İTHAL VE İHRAÇ SUÇLARI

TÜRK CEZA KANUNU NDA UYUŞTURUCU MADDE İMAL, İTHAL VE İHRAÇ SUÇLARI TÜRK CEZA KANUNU NDA UYUŞTURUCU MADDE İMAL, İTHAL VE İHRAÇ SUÇLARI Mehmet Zülfü ÖNER 1. Giriş Uyuşturucu maddeler, 1 geçmişten günümüze insanların sağlığını ciddi bir biçimde tehdit eden bir sorun olarak

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

TÜRK CEZA KANUNU İLGİLİ MADDELERİ KANUN NO: 5237. Taksir. (1) Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hallerde. cezalandırılır.

TÜRK CEZA KANUNU İLGİLİ MADDELERİ KANUN NO: 5237. Taksir. (1) Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hallerde. cezalandırılır. TÜRK CEZA KANUNU İLGİLİ MADDELERİ KANUN NO: 5237 Taksir Madde 22- cezalandırılır. (1) Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hallerde (2) Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla,

Detaylı

Doç.Dr. Rezzan Gülhan (Aker)

Doç.Dr. Rezzan Gülhan (Aker) 1 19-22 Ekim 2011 Eskişehir Doç.Dr. Rezzan Gülhan (Aker) Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Ab.D. Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu Adli Tıp Kurumu Kimya İhtisas Dairesi 21. Ulusal Farmakoloji

Detaylı

TEMEL YASALAR /DÜZENLEMELER

TEMEL YASALAR /DÜZENLEMELER GİRİŞ Gelişen bilişim teknolojilerinin bütün kamu kurumlarında kullanılması hukuk alanında bir kısım etkiler meydana getirmistir. Kamu tüzel kişileri tarafından bilgisayar teknolojileri kullanılarak yerine

Detaylı

TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN ileti5252

TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN ileti5252 9057 TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN ileti5252 Kanun Numarası : 5252 Kabul Tarihi : 4/11/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 13/11/2004 Sayı :25642 Yayımlandığı Düstur :

Detaylı

Yasemin BABA Türk Ceza Kanunu nda Etkin Pişmanlık İSTANBUL ARŞİVİ

Yasemin BABA Türk Ceza Kanunu nda Etkin Pişmanlık İSTANBUL ARŞİVİ Yasemin BABA Türk Ceza Kanunu nda Etkin Pişmanlık İSTANBUL ARŞİVİ İÇİNDEKİLER İSTANBUL CEZA HUKUKU VE KRİMİNOLOJİ ARŞİVİ...VII ÖNSÖZ... IX YAZARIN ÖNSÖZÜ...XIII İÇİNDEKİLER...XV KISALTMALAR LİSTESİ...XXI

Detaylı

7536 İKİNCİ BÖLÜM Görev, Yetki ve Sorumluluklar

7536 İKİNCİ BÖLÜM Görev, Yetki ve Sorumluluklar 7535 KARAPARANIN AKLANMASININ ÖNLENMESİNE, 2313 SAYILI UYUŞTURUCU MADDELERİN MURAKEBESİ HAKKINDA KANUNDA, 657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNUNDA VE 178 SAYILI MALİYE BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. 688 Sıra Sayılı Kanun uyarınca, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların

Detaylı

denetim mali müşavirlik hizmetleri

denetim mali müşavirlik hizmetleri SİRKÜLER 25.11.2013 Sayı: 2013/020 Konu: 90 SAYILI K.H.K. NİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI NEDENİYLE ŞİRKETLERİN ORTAKLARINA, ÇALIŞANLARINA, İŞTİRAKLERİNE VE DİĞER TÜZEL VE GERÇEK KİŞİLERE FAİZ KARŞILIĞI VERDİKLERİ

Detaylı

Yasal Çerçeve (Bilgi Edinme Kanunu ve Diğer Gelişmeler) KAY 465 Ders 1(2) 22 Haziran 2007

Yasal Çerçeve (Bilgi Edinme Kanunu ve Diğer Gelişmeler) KAY 465 Ders 1(2) 22 Haziran 2007 Yasal Çerçeve (Bilgi Edinme Kanunu ve Diğer Gelişmeler) KAY 465 Ders 1(2) 22 Haziran 2007 Ders Planı Ders İçeriği: Yasal Çerçeve Bilgi Edinme Kanunu Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu Çalışma Usul ve Esasları

Detaylı

TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN

TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN TÜRK CEZA KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA KANUN Kanun No: 5252 Kanun Kabul Tarihi: 04/11/2004 Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı: 25642 Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 13/11/2004 BİRİNCİ

Detaylı

ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. HIV bulaştırma ile ilgili özel bir yasa yoktur.ve buna gerek de yoktur.türk Ceza Kanununun Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar başlığı altında Kasten Yaralama suçlaması bu konuda yeterli düzenlemedir.

Detaylı

BANKA VEYA KREDİ KARTLARININ KÖTÜYE KULLANILMASI

BANKA VEYA KREDİ KARTLARININ KÖTÜYE KULLANILMASI Dr. Ziya KOÇ Hakim TCK NIN 245. MADDESİNDE DÜZENLENEN BANKA VEYA KREDİ KARTLARININ KÖTÜYE KULLANILMASI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR... xvii Birinci Bölüm KAVRAM-TANIM, KART ÇEŞİTLERİ,

Detaylı

SPKn İDARİ PARA CEZALARI

SPKn İDARİ PARA CEZALARI SPKn İDARİ PARA CEZALARI Av. Ümit İhsan Yayla Sermaye Piyasası Kanununda Halka Açık Şirketlerle İlgili Suç ve Yaptırımlar ile Önemli Nitelikte İşlemler Paneli İstanbul 27.06.2014 Sunum İçeriği Ceza Vermeye

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 24 Şubat 2014 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Özel Hayatın ve Hayatın Gizli Alanının Korunması Yasası Anayasanın 94 üncü

Detaylı

Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004

Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004 Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004 MADDE 1. 24.6.1995 tarihli ve 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde

Detaylı

3. SUÇ POLİTİKASININ TEMEL İLKELERİ I. HUKUK DEVLETİ İLKESİ II. KUSUR İLKESİ III. HÜMANİZM İLKESİ

3. SUÇ POLİTİKASININ TEMEL İLKELERİ I. HUKUK DEVLETİ İLKESİ II. KUSUR İLKESİ III. HÜMANİZM İLKESİ CEZA HUKUKU GENEL HÜKÜMLER DERS PLANI BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ, GENEL BİLGİLER, HUKUK DEVLETİ VE CEZA HUKUKU 1. CEZA HUKUKU KAVRAMI VE GÖREVİ I. CEZA HUKUKUNUN ANLAMI VE TANIMI II. MADDİ CEZA HUKUKU VE YAKIN

Detaylı

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü. Sayı : 11395140-019.

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü. Sayı : 11395140-019. Özelge: SMS yolu ile banka hesabına yatan üyelik bedelleri karşılığında aylık fatura düzenleyip düzenleyemeyeceği ile yabancı ülke internet sitelerinin üyelere kullandırılması durumunda elde edilecek gelirin

Detaylı

BALIKESİR SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MEMUR DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar

BALIKESİR SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MEMUR DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar BALIKESİR SU VE KANALİZASYON İDARESİ LÜĞÜ MEMUR DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde; 657

Detaylı

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır.

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Esas Sayısı : 2015/109 Karar Sayısı : 2016/28 1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Anayasa nın 2. maddesinde

Detaylı

TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇOCUĞUN CİNSEL İSTİSMARI

TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇOCUĞUN CİNSEL İSTİSMARI TÜRK CEZA KANUNUNDA ÇOCUĞUN CİNSEL İSTİSMARI Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar Çocukların Cinsel İstismarı Madde 103 (1) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır. 3 Haziran 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 29019 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan: YÖNETMELİK BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU POSTA SEKTÖRÜNDE İDARİ YAPTIRIMLAR YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTISI RAPORU

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTISI RAPORU HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTISI RAPORU TOPLANTI YERİ : ERZURUM POLAT RENAISSANCE HOTEL TOPLANTI TARİHİ : 22.09.2012 GRUP ADI : 3. GRUP 1. MASA KONU : KAÇAKÇILIK VE UYUŞTURUCU

Detaylı

KAMU İDARELERİNE AİT TAŞINMAZLARIN KAYDINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

KAMU İDARELERİNE AİT TAŞINMAZLARIN KAYDINA İLİŞKİN YÖNETMELİK 2 Ekim 2006 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 26307 YÖNETMELİK Karar Sayısı : 2006/10970 Ekli Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik in yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığının 15/8/2006

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20)

SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20) Ekonomi Bakanlığından: Amaç SAĞLIK BAKANLIĞINCA DENETLENEN BAZI ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/20) MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; ek-1/a, ek-1/b, ek-1/c ve ek-2 de

Detaylı

YENİ TIBBİ YÖNTEMLERİN HUKUKA UYGUNLUĞU

YENİ TIBBİ YÖNTEMLERİN HUKUKA UYGUNLUĞU Dr. MEHMET EMİN ÖZGÜL Pamukkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Hukuk Bilimleri Anabilim Dalı Öğretim Elemanı YENİ TIBBİ YÖNTEMLERİN HUKUKA UYGUNLUĞU

Detaylı

Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA

Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA Dr. H. Zeynep NALÇACIOĞLU ERDEN MİLLETLERARASI YATIRIM HUKUKUNDA DOLAYLI KAMULAŞTIRMA İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ... XIX GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Dolaylı Kamulaştırma Kavramı

Detaylı

Prof.Dr. Hamide Zafer Yayın Listesi. Kitaplar

Prof.Dr. Hamide Zafer Yayın Listesi. Kitaplar Prof.Dr. Hamide Zafer Yayın Listesi Kitaplar Zafer, H., Basın Özgürlüğü ve Basılmış Eserlerin Toplatılması, Dağıtımının Engellenmesi ve Basın Kurumunun Kapatılması, MÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul

Detaylı

27/12/2012 tarihli Bakanlık Makam Onayı UYUŞTURUCU MADDE ARAMA KÖPEKLERİNİN EĞİTİMİNDE UYUŞTURUCU MADDE KULLANILMASINA DAİR YÖNERGE

27/12/2012 tarihli Bakanlık Makam Onayı UYUŞTURUCU MADDE ARAMA KÖPEKLERİNİN EĞİTİMİNDE UYUŞTURUCU MADDE KULLANILMASINA DAİR YÖNERGE 27/12/2012 tarihli Bakanlık Makam Onayı UYUŞTURUCU MADDE ARAMA KÖPEKLERİNİN EĞİTİMİNDE UYUŞTURUCU MADDE KULLANILMASINA DAİR YÖNERGE Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, ülkemiz genelinde ele

Detaylı

DEVLET MEMURLARINA VERİLECEK HASTALIK RAPORLARI İLE HASTALIK VE REFAKAT İZNİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

DEVLET MEMURLARINA VERİLECEK HASTALIK RAPORLARI İLE HASTALIK VE REFAKAT İZNİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK Resmî GazeteSayı : 28099 YÖNETMELİK Karar Sayısı : 2011/2226 Ekli "Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in yürürlüğe

Detaylı

Kabul Tarihi : 22.6.2004

Kabul Tarihi : 22.6.2004 RESMİ GAZETEDE 26.06.2004 TARİH VE 25504 SAYI İLE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİR. BAZI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun 5194 No. Kabul Tarihi : 22.6.2004 MADDE 1.

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

Türkiye de Madde Kullanımı Konusunda Durum Analizi

Türkiye de Madde Kullanımı Konusunda Durum Analizi Türkiye de Madde Kullanımı Konusunda Durum Analizi Prof. Dr. Hakan COŞKUNOL 19 Nisan 2013 Manisa Türkiye yasadışı uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin geçiş güzergahı üzerindedir Kaçakçılık ve bireylerin madde

Detaylı

DANIŞTAY ĐLGĐLĐ DAĐRESĐNE Sunulmak Üzere DANIŞTAY BAŞKANLIĞINA. : TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası VEKĐLĐ. Av.Zühal DÖNMEZ

DANIŞTAY ĐLGĐLĐ DAĐRESĐNE Sunulmak Üzere DANIŞTAY BAŞKANLIĞINA. : TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası VEKĐLĐ. Av.Zühal DÖNMEZ Av.Zühal DÖNMEZ Bestekar Sk. No: 49/5 K.Dere/ANKARA Tel: 466 18 14 Fax: 426 99 86 ----------------------------------------------------- YÜRÜTMENĐN DURDURULMASI TALEPLĐDĐR DANIŞTAY ĐLGĐLĐ DAĐRESĐNE Sunulmak

Detaylı

TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ

TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ Cuma, 23 Kasım 2012 07:32 23 Kasım 2012 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28476 YÖNETMELİK Sağlık Bakanlığından: TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ

Detaylı

ELEKTRONİK TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN

ELEKTRONİK TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN 12247 ELEKTRONİK TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 6563 Kabul Tarihi : 23/10/2014 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 5/11/2014 Sayı : 29166 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 55 Amaç

Detaylı

MEDENÎ USÛL HUKUKUNDA BELGELERİN İBRAZI MECBURİYETİ

MEDENÎ USÛL HUKUKUNDA BELGELERİN İBRAZI MECBURİYETİ Yrd. Doç. Dr. Güray ERDÖNMEZ Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi MEDENÎ USÛL HUKUKUNDA BELGELERİN İBRAZI MECBURİYETİ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR CETVELİ...xix GİRİŞ...1

Detaylı

T U T U K L A M A v e T U T U K L A M A S Ü R E L E R İ

T U T U K L A M A v e T U T U K L A M A S Ü R E L E R İ T U T U K L A M A v e T U T U K L A M A S Ü R E L E R İ Genel olarak tutuklamayla ilgili hükümler 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunumuzun Birinci kitap, Dördüncü kısmın İkinci Bölümünde 100. ve müteakibindeki

Detaylı

c) Erişim: Herhangi bir vasıtayla internet ortamına bağlanarak kullanım olanağı kazanılmasını,

c) Erişim: Herhangi bir vasıtayla internet ortamına bağlanarak kullanım olanağı kazanılmasını, BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; internet toplu kullanım sağlayıcıları ve ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülükleri

Detaylı

BİLGİ GÜVENLİĞİNİN HUKUKSAL BOYUTU. Av. Gürbüz YÜKSEL GENEL MÜDÜR YARDIMCISI

BİLGİ GÜVENLİĞİNİN HUKUKSAL BOYUTU. Av. Gürbüz YÜKSEL GENEL MÜDÜR YARDIMCISI BİLGİ GÜVENLİĞİNİN HUKUKSAL BOYUTU Av. Gürbüz YÜKSEL GENEL MÜDÜR YARDIMCISI SAĞLIK BİLGİ SİSTEMLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 663 sayılı KHK Md.11 Sağlık Bakanlığı bilişim uygulamalarını yürütmek üzere doksanlı

Detaylı

İTHALAT SÜRECİNDE TAHSİL EDİLEN EK MALİ YÜKLERİN HUKUKSAL ANLAMI

İTHALAT SÜRECİNDE TAHSİL EDİLEN EK MALİ YÜKLERİN HUKUKSAL ANLAMI İTHALAT SÜRECİNDE TAHSİL EDİLEN EK MALİ YÜKLERİN HUKUKSAL ANLAMI Nevzat BOZKURT * I. Giriş Bilindiği üzere ithalat aşamasında Gümrük Vergisi haricinde; KKDF, Toplu Konut Fonu (Tarım Payı), Antidamping

Detaylı

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR Bilgi Notu-2: Cinsel Suç Mağduru Çocuklar Yazan: Didem Şalgam, MSc Katkılar: Prof. Dr. Münevver Bertan, Gülgün Müftü, MA, Adem ArkadaşThibert, MSc MA İçindekiler Grafik Listesi...

Detaylı

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5)

GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5) Ekonomi Bakanlığından: Amaç GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞININ KONTROLÜNE TABİ ÜRÜNLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/5) MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; insan sağlığı

Detaylı

DENİZ VE BASIN İŞ KANUNUNDA FAZLA ÇALIŞMA

DENİZ VE BASIN İŞ KANUNUNDA FAZLA ÇALIŞMA DENİZ VE BASIN İŞ KANUNUNDA FAZLA ÇALIŞMA Ali Kemal TERZİ 65 * Mustafa GÜNÖZ 66 ** I-GİRİŞ Fazla çalışma kavramı, özellikle İş Kanununda tüm tarafların üzerinde durduğu ve uygulamada en çok tartışılan

Detaylı

BİLGİ NOTU. : Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Disiplin Yönetmeliği

BİLGİ NOTU. : Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Disiplin Yönetmeliği BİLGİ NOTU KONU : Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Disiplin Yönetmeliği 1- Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Disiplin Yönetmeliği, 23 Kasım 2012 gün 28476 sayılı Resmi

Detaylı

T.C. YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2015/10-337 K. 2015/197 T. 09.06.2015

T.C. YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2015/10-337 K. 2015/197 T. 09.06.2015 T.C. YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2015/10-337 K. 2015/197 T. 09.06.2015 2709/m. 2 5271/m. 139, 160, 308 5237/m. 43, 220 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi/m. 6 ÖZET : Uyuşturucu madde ticareti suçundan sanığın

Detaylı

S İ R K Ü L E R : 2 0 1 3 / 2 8

S İ R K Ü L E R : 2 0 1 3 / 2 8 24.06.2013 S İ R K Ü L E R : 2 0 1 3 / 2 8 Yeni Reeskont Oranları ve Vadeli Çeklere Reeskont Uygulanması 1. 21.06.2013 tarihinden İtibaren Vergisel İşlemlere İlişkin Reeskont Oranları %13,75 ten %11 e

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

ŞARTLI MUAFİYET REJİMLERİNE GENEL BİR BAKIŞ (İDARENİN BİR UYGULAMASINA FARKLI YAKLAŞIM) 1

ŞARTLI MUAFİYET REJİMLERİNE GENEL BİR BAKIŞ (İDARENİN BİR UYGULAMASINA FARKLI YAKLAŞIM) 1 ŞARTLI MUAFİYET REJİMLERİNE GENEL BİR BAKIŞ (İDARENİN BİR UYGULAMASINA FARKLI YAKLAŞIM) 1 Cahit YERCİ 2 ÖZ Gümrük Kanunu (GK) nın öngördüğü sekiz gümrük rejiminden beşi şartlı muafiyet rejimi (düzenlemesi)

Detaylı

Yeni Kan ve Kan Ürünleri Kanunu Neler Getiriyor.

Yeni Kan ve Kan Ürünleri Kanunu Neler Getiriyor. 2007 MAYIS -SEKTÖREL Yeni Kan ve Kan Ürünleri Kanunu Neler Getiriyor. Günlük hayatımızı devam ettirmemizi sağlayan birçok etkenin mevcut olduğu malum. Bunların başında sağlık geliyor elbette. Kanuni Sultan

Detaylı

YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN SORUMLULUĞU

YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN SORUMLULUĞU A) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ndan doğan sorumluluk Yönetim kurulu üyelerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ( TTK ) doğan sorumluluğu, hukuki ve cezai sorumluluk olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Detaylı

İHRACAT BEDELLERİNİN YURDA GETİRİLME MECBURİYETİ KALDIRILMIŞTIR

İHRACAT BEDELLERİNİN YURDA GETİRİLME MECBURİYETİ KALDIRILMIŞTIR Denet Sirküler Denet Yayıncılık A.Ş. Tel : 0212 275 96 90/274 77 06 Avni Dilligil Sokak No:6 Faks : 0212-272 62 16/272 33 23 34394 Mecidiyeköy-İSTANBUL E-mail: bdo.denet@bdodenet.com.tr Web : www.bdodenet.com.tr

Detaylı

Beraat Eden Sanıklar Müdafiinin Vek âlet Ücreti

Beraat Eden Sanıklar Müdafiinin Vek âlet Ücreti Beraat Eden Sanıklar Müdafiinin Vek âlet Ücreti Av. Coşkun ÖZBUDAK* * Ankara Barosu. 1. Giriş Bilindiği gibi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT), beraat eden sanık yararına vekâlet ücretine hükmedilmesi

Detaylı

Ergen Psikiyatri Kliniği nde. Cinsel Suç Mağdurları. Sorunlara Yaklaşım

Ergen Psikiyatri Kliniği nde. Cinsel Suç Mağdurları. Sorunlara Yaklaşım Ergen Psikiyatri Kliniği nde Cinsel Suç Mağdurları ve Sorunlara Yaklaşım Cinsel Suç mağdurları: 15 yaşını tamamlamamış olgular 15 1818 yaş arasındaki olgular 18 yaşını tamamlamış olgular Onbe ya n tamamlamam

Detaylı

GÜMRÜK İDARELERİNCE HANGİ DURMLARDA KDV PARA CEZASI UYGULANMALI?

GÜMRÜK İDARELERİNCE HANGİ DURMLARDA KDV PARA CEZASI UYGULANMALI? GÜMRÜK İDARELERİNCE HANGİ DURMLARDA KDV PARA CEZASI UYGULANMALI? Nevzat BOZKURT * I-Giriş: Türkiye Cumhuriyetinin bütçesi toplanan vergilerden oluşmaktadır. Bu vergilerden önemli bir kısmını da dış ticaretten

Detaylı

Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi

Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi Mehmet SAYDAM Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Görevlisi Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vii

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ VE BİLİMSEL ÇALIŞMALAR 1- ADI SOYADI : AHMET CANER YENİDÜNYA 2- DOĞUM TARİHİ VE YERİ : 19 NİSAN 1973-Üsküdar 3- UNVANI : Doçent Dr. 4- ÖĞRENİM DURUMU : Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

4857 SAYILI İŞ KANUNU'NA GÖRE UYGULANACAK PARA CEZALARI

4857 SAYILI İŞ KANUNU'NA GÖRE UYGULANACAK PARA CEZALARI 4857 SAYILI İŞ KANUNU'NA GÖRE UYGULANACAK PARA CEZALARI 4857 SAYILI İŞ KANUNU'NA GÖRE UYGULANACAK PARA CEZALAR (01.01.2012 tarihinden itibaren) Kanun Mad. Ceza Mad. Cezayı Gerektiren Fiil 1 OCAK-25 OCAK

Detaylı

TEBLİĞ HAKKINDA TEBLİĞ

TEBLİĞ HAKKINDA TEBLİĞ 28 Eylül 2008 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 27011 TEBLİĞ Sosyal Güvenlik Kurumundan: İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SİGORTASI BAKIMINDAN İŞVERENİN, ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN VE SİGORTALILARIN SORUMLULUĞU İLE PEŞİN SERMAYE

Detaylı

İnşaat işlerinde Katma Değer Vergisine ilişkin bazı konular 2

İnşaat işlerinde Katma Değer Vergisine ilişkin bazı konular 2 İnşaat işlerinde Katma Değer Vergisine ilişkin bazı konular 2 V. ARSA KARŞILIĞI İNŞAAT İŞLERİNDE KDV Türkiye de yaygın bir uygulama olan kat karşılığı arsa işlemlerinin KDV karşısındaki durumu farklı uygulamalar

Detaylı

İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN

İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN Kanun No. 5651 Kabul Tarihi : 4/5/2007 Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Kanunun

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/62 TARİH: 31.12.2013

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/62 TARİH: 31.12.2013 VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/62 TARİH: 31.12.2013 KONU Bir Takım Muhasebe Kayıtlarının Belirli Mükellefler Tarafından Elektronik Ortamda Oluşturulması, Muhafazası Ve İbraz Edilmesi Zorunluluğuna İlişkin Vergi

Detaylı

ORGANİK TARIM KANUNU

ORGANİK TARIM KANUNU 9085 ORGANİK TARIM KANUNU Kanun Numarası : 5262 Kabul Tarihi : 1/12/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 3/12/2004 Sayı :25659 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 44 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Detaylı

E-imza, eimza, Elektronik İmza Kanunu, Yasası. 5070 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa, imzalama, e imza ELEKTRONİK İMZA KANUNU. Kanun Numarası : 5070

E-imza, eimza, Elektronik İmza Kanunu, Yasası. 5070 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa, imzalama, e imza ELEKTRONİK İMZA KANUNU. Kanun Numarası : 5070 E-imza, eimza, Elektronik İmza Kanunu, Yasası 5070 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa, imzalama, e imza ELEKTRONİK İMZA KANUNU Kanun Numarası : 5070 Kabul Tarihi : 15/1/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih

Detaylı

T.C. ADALET BAKANLIĞI Kanunlar Genel Müdürlüğü TÜRKİYE BUYUK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

T.C. ADALET BAKANLIĞI Kanunlar Genel Müdürlüğü TÜRKİYE BUYUK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayı Konu : 56020453/2013-610.01-1084/1884/3417 : Yazılı soru önergesi TÜRKİYE BUYUK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İlgi: a) Kanunlar ve Kararlar Dairesi Başkanlığı ifadeli, 13/12/2013 tarihli ve 43452547-120.00-7/35141-261866

Detaylı

Sirküler Tarihi : 03.01.2014 Sirküler No : 2014/002

Sirküler Tarihi : 03.01.2014 Sirküler No : 2014/002 Sirküler Tarihi : 03.01.2014 Sirküler No : 2014/002 KAYITLARIN ELEKTRONİK ORTAMDA OLUŞTURULMASI, MUHAFAZASI VE İBRAZ EDİLMESİNE (KAYIT SAKLAMA GEREKSİNİMLERİNE) DAİR USUL VE ESASLAR (431 Sıra No.lu Vergi

Detaylı

GERÇEK OLMAYAN VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME VE MENFAAT DEVRİ YAPTIRIMI

GERÇEK OLMAYAN VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME VE MENFAAT DEVRİ YAPTIRIMI Yrd. Doç. Dr. ECE BAŞ SÜZEL İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi GERÇEK OLMAYAN VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME VE MENFAAT DEVRİ YAPTIRIMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMA CETVELİ...

Detaylı

4. Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına Çalışma işleriyle görevli Bakanlık tarafından yürütülür.

4. Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına Çalışma işleriyle görevli Bakanlık tarafından yürütülür. ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ĐLO) Ü EŞĐT DEĞERDE ĐŞ ĐÇĐ ERKEK VE KADI ĐŞÇĐLER ARASI DA ÜCRET EŞĐTLĐĞĐ HAKKI DAKĐ 1951 TARĐHLĐ 100 SAYILI SÖZLEŞMESĐ Đ O AYLA MASI I UYGU BULU MASI A ĐLĐŞKĐ YASA Sayı: 22/1993

Detaylı

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO:420) Resmî Gazete 7 Aralık 2012 CUMA Sayı : 28490 Maliye Bakanlığından:

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO:420) Resmî Gazete 7 Aralık 2012 CUMA Sayı : 28490 Maliye Bakanlığından: VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO:420) Resmî Gazete 7 Aralık 2012 CUMA Sayı : 28490 Maliye Bakanlığından: 1. Giriş 1.1. Ülkemizin önemli ekonomik sorunlarından biri olan kayıt dışılık; rekabet gücünü

Detaylı

KISMİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİYLE ÇALIŞANLARIN YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI

KISMİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİYLE ÇALIŞANLARIN YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI KISMİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİYLE ÇALIŞANLARIN YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI Umut TOPCU * 1- GİRİŞ Günümüzde ortaya çıkan ekonomik ve teknolojik gelişmeler iş hukukunu esnekleşme yönünde zorlamakta, bunun sonucunda

Detaylı

03.12.2004 / 25659 ORGANİK TARIM KANUNU. Kanun Numarası : 5262. Kabul Tarihi : 1/12/2004. Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 3/12/2004 Sayı :25659

03.12.2004 / 25659 ORGANİK TARIM KANUNU. Kanun Numarası : 5262. Kabul Tarihi : 1/12/2004. Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 3/12/2004 Sayı :25659 03.12.2004 / 25659 ORGANİK TARIM KANUNU Kanun Numarası : 5262 Kabul Tarihi : 1/12/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 3/12/2004 Sayı :25659 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 44 Sayfa: BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

ORGANİZE HAYALİ İHRACAT EYLEMLERİNİN YASAL GELİŞMELER KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

ORGANİZE HAYALİ İHRACAT EYLEMLERİNİN YASAL GELİŞMELER KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:5 Sayı:10 Güz 2006/2 s.115-122 ORGANİZE HAYALİ İHRACAT EYLEMLERİNİN YASAL GELİŞMELER KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ Kayıhan İÇEL * ÖZET Bu incelememizde,

Detaylı

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire

T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına

Detaylı

Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçunda 5377 Sayılı Yasayla Yapılan Değişikliğin Değerlendirilmesi

Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçunda 5377 Sayılı Yasayla Yapılan Değişikliğin Değerlendirilmesi Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçunda 5377 Sayılı Yasayla Yapılan Değişikliğin Değerlendirilmesi Murat Volkan Dülger 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı yeni TCK, hızlı

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI NA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI NA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI NA Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifimiz ve gerekçesi ek tedir. Gereğini saygılarımızla arz ederiz. GENEL GEREKÇE

Detaylı

1. KONU: 2. KONUYLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER: 2.1. Vergi Mevzuatında Yer Alan Düzenlemeler:

1. KONU: 2. KONUYLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER: 2.1. Vergi Mevzuatında Yer Alan Düzenlemeler: ŞİRKETİN AKTİFİNDE KAYITLI GAYRİMENKULÜN SAT-GERİ KİRALAMA YÖNTEMİ İLE FİNANSAL KİRALAMA ŞİRKETİNE DEVRİNDEN SAĞLANAN FİNANSMANIN GRUP ŞİRKETİNE AYNEN KULLANDIRILMASININ VERGİSEL BOYUTU 1. KONU: Bilindiği

Detaylı

1. Elektronik Tebligat Nedir ( Kayıtlı Elektronik Posta Sistemi; KEP ) 2. Elektronik Tebligat Yapacak Kurumlar Hangileridir

1. Elektronik Tebligat Nedir ( Kayıtlı Elektronik Posta Sistemi; KEP ) 2. Elektronik Tebligat Yapacak Kurumlar Hangileridir 1. Elektronik Tebligat Nedir ( Kayıtlı Elektronik Posta Sistemi; KEP ) Kamunun yapacağı tebligatlarda da elektronik ortamın kullanımını gündeme getirmiş ve elektronik tebligat da uygulamaya girmiş bulunmaktadır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM CEZA HUKUKU. 1. Kavram

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM CEZA HUKUKU. 1. Kavram İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM CEZA HUKUKU 1. Kavram I. TANIM, TERİM 2 1. Tanım 2 2. Terim 3 3. Ceza Hukukunun Meşruluğunun Temeli 3 II. CEZA HUKUKUNA HAKİM OLAN İLKELER 5 1. Hukuk Devleti İlkesi 5 2. İnsan Haysiyetinin

Detaylı

KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R.

KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R. KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R. I- AİLE HEKİMLİĞİ MEVZUATI: HUKUKİ DÜZENLEMELER 1-5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu nun Tanımlar başlıklı

Detaylı

Terörle Mücadele Mevzuatı

Terörle Mücadele Mevzuatı Terörle Mücadele Mevzuatı Dr. Ahmet ULUTAŞ Ömer Serdar ATABEY TERÖRLE MÜCADELE MEVZUATI Anayasa Terörle Mücadele Kanunu ve İlgili Kanunlar Uluslararası Sözleşmeler Ankara 2011 Terörle Mücadele Mevzuatı

Detaylı

BILIŞIM VE HUKUK. Köksal & Genç Avukatlık Bürosu

BILIŞIM VE HUKUK. Köksal & Genç Avukatlık Bürosu BILIŞIM VE HUKUK Köksal & Genç Avukatlık Bürosu İçerik Bilişim suçları İnternette telif hakkı ihlalleri Güvenli internet kullanımı Kavramlar Veri Bilgi Program Bilgisayar Çevre Birimleri Yayın Bilişim

Detaylı

FK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD. ŞTİ.

FK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD. ŞTİ. SİRKÜLER NO:2015/47 30/Nisan/ 2015 İçindekiler: * Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun 1 Mayısta yürürlüğe giriyor. ELEKTRONİK TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN GİRİYOR: 1 MAYISTA YÜRÜRLÜĞE

Detaylı

ELEKTRONİK TİCARET KANUNU KAPSAMINDA HİZMET SAĞLAYICILARIN BİLGİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ

ELEKTRONİK TİCARET KANUNU KAPSAMINDA HİZMET SAĞLAYICILARIN BİLGİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ ELEKTRONİK TİCARET KANUNU KAPSAMINDA HİZMET SAĞLAYICILARIN BİLGİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ Ufuk ÜNLÜ 25 ÖZ İnternet kullanıcı sayısının gün geçtikçe artması, ticari ilişkilerin de bu ortama kaymasına neden olmuştur.

Detaylı

Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri: A Sıra No: 7) Sonrasında Zamanaşımı Uygulaması

Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri: A Sıra No: 7) Sonrasında Zamanaşımı Uygulaması 16/04/2016 tarihli ve 29686 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Seri:A Sıra No:7 Tahsilat Genel Tebliği ile; mevzuatta ve uygulamada ortaya çıkan değişiklikler dikkate alınarak 30/06/2007 tarihli ve 26568

Detaylı

Deniz Ticareti Hukuku - 4 -

Deniz Ticareti Hukuku - 4 - İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Deniz Ticareti Hukuku - 4 -. 21-22/10/2013 Tek, Çift ve II. Öğretim Lisans Dersleri BLK - 1/18 E) Bağlama Kütüğü ( BLK ) 1. Amaç ve Yasal

Detaylı

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL Strazburg, 15.III. 1978 Bu Protokol ü imzalayan Avrupa Konseyi üyesi Devletler, 7 Haziran 1968 tarihinde Londra da imzaya

Detaylı