ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ"

Transkript

1 ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ YÜKSEK LĠSANS TEZĠ Mehmet KEMERCĠ DÜZĠÇĠ (OSMANĠYE) KĠREÇTAġLARININ MERMER VE MALZEME OLARAK KULLANILABĠLME OLANAKLARININ ARAġTIRILMASI MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI ADANA, 2009

2 ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ DÜZĠÇĠ (OSMANĠYE) KĠREÇTAġLARININ MERMER VE MALZEME OLARAK KULLANILABĠLME OLANAKLARININ ARAġTIRILMASI Mehmet KEMERCĠ YÜKSEK LĠSANS TEZĠ ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ FENBĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ ANA BĠLĠM DALI Bu tez 06/03/2009 tarihinde aģağıdaki jüri üyeleri tarafından oybirliği ile kabul edilmiģtir. Ġmza:... Ġmza:... Ġmza:... Prof.Dr. Mesut ANIL Doç.Dr. Ergül YAġAR Doç.Dr. Ahmet Mahmut KILIÇ Jüri BaĢkanı Üye Üye Ġmza:... Yrd. Doç.Dr. Hakan GÜNEYLĠ Üye Ġmza:... Öğr.Gör.Dr. Nil YAPICI DanıĢman Bu tez Enstitümüz Maden Mühendisliği Anabilim Dalında hazırlanmıģtır. Kod No: Prof. Dr. Aziz ERTUNÇ Enstitü Müdürü Ġmza ve Mühür Not: Bu tezde kullanılan özgün ve baģka kaynaktan yapılan bildiriģlerin, çizelge, Ģekil ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hükümlere tabidir.

3 ÖZ YÜKSEK LĠSANS TEZĠ DÜZĠÇĠ (OSMANĠYE) KĠREÇTAġLARININ MERMER VE MALZEME OLARAK KULLANILABĠLME OLANAKLARININ ARAġTIRILMASI Mehmet KEMERCĠ ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ MADEN MÜHENDĠSLĠĞĠ ANABĠLĠM DALI DanıĢman: Öğr. Gör. Dr. Nil YAPICI Yıl: 2009, Sayfa: 92 Jüri: Prof.Dr. Mesut ANIL Doç.Dr. Ergül YAġAR Doç.Dr. Ahmet Mahmut KILIÇ Yrd.Doç.Dr. Hakan GÜNEYLĠ Öğr.Gör.Dr. Nil YAPICI Bu tez çalıģmasında, Düziçi (Osmaniye) bölgesindeki Kuzgun Formasyonuna ait kireçtaģlarının mermer ve malzeme olarak kullanılabilme olanakları araģtırılmıģtır. Bölgeden getirilen numuneler üzerinde fiziksel, mekanik ve agrega deneyleri yapılmıģtır. Sonuçlar standartlar ile karģılaģtırılmıģtır. Buna göre baģta inģaat ve yapı olmak üzere çimento ve kireç üretiminde ve yapılan agrega deneyleri sonucunda ise hazır beton ve beton agregası olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıģtır. Anahtar Kelimeler: KireçtaĢı, Düziçi (Osmaniye), Agrega, Mermer. I

4 ABSTRACT MSc THESIS THE STUDY ON THE POSIBILITIES OF LIMESTONES IN DUZICI (OSMANIYE) REGION TO BE USED AS MARBLE AND MATERIAL Mehmet KEMERCI DEPARTMENT OF MINING ENGINEERING INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF CUKUROVA Supervisor: Instructor Dr. Nil YAPICI Year: 2009, Page: 92 Jury: Prof.Dr. Mesut ANIL Assoc. Prof.Dr. Ergul YASAR Assoc. Prof.Dr. Ahmet Mahmut KILIC Assist. Prof.Dr. Hakan GUNEYLI Instructor Dr. Nil YAPICI The posibility of marble and material usage of limestones belonging to Kuzgun formation in Düziçi (Osmaniye) region has been studied in this thesis. Physical, mechanical and agregate experiments have been carried out on the samples brought from region. The results have been compared with the standarts. According to the results they can be used in architecture and construction, in cement and lime production. According to the agregate experiments, they can be used as ready mix concrete and concrete agregate. Key Words: Limestone, Duzici (Osmaniye), Agregate, Marble. II

5 TEġEKKÜRLER Çukurova Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü Anabilim Dalı nda yapmıģ olduğum Yüksek Lisans çalıģmamda bilgi ve tecrübeleriyle beni yönlendiren, karģılaģtığım sorunlara çözüm üreterek, çalıģmalarımın olabildiğince sağlıklı sürmesini sağlayan değerli danıģman hocam Sayın Öğr. Gör. Dr. Nil YAPICI ya teģekkürü bir borç bilirim. ÇalıĢmalarım sırasında tüm laboratuar imkanlarından faydalanmama olanak sağlayan Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Maden Mühendisliği hocalarından Sayın Prof. Dr. Mesut ANIL a ve ince kesit fosil tanımlanmasında yardımlarından dolayı Sayın Prof. Dr. Niyazi AVġAR a teģekkürlerimi sunarım. Deneysel çalıģmalarımda, yardımlarını esirgemeyen, çalıģmanın çeģitli aģamalarında bana destek olan deneyim ve bilgilerinden faydalandığım Ögr. Gör. Dr. Özgür KESKĠN e, ArĢ. Gör. Mehmet TÜRKMENOĞLU na, ArĢ. Gör. Ahmet TEYMEN e ve tezin her aģamasında yardımcı olan arkadaģlarım Elektrik Mühendisi Muzaffer METE ye, Jeoloji Mühendisi Celal YILMAZ a teģekkürlerimi sunarım. Her zaman bana en büyük maddi ve manevi desteği vererek hiçbir yardımı esirgemeyen babam Necmettin KEMERCĠ ye, annem ġenay KEMERCĠ ye ve emeği geçen tüm sevdiklerime saygı ve teģekkürlerimi sunarım. III

6 ĠÇĠNDEKĠLER SAYFA NO ÖZ... I ABSTRACT... II TEġEKKÜR... III ĠÇĠNDEKĠLER... IV ÇĠZELGELER DĠZĠNĠ... VIII ġekġller DĠZĠNĠ... X 1. GĠRĠġ ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Karbonatların Sınıflaması KireçtaĢı ve Dolomitik KireçtaĢı Dolomit KireçtaĢının OluĢumu KireçtaĢının Fiziksel Özellikleri Doğal Yapı TaĢlarında Kullanılan Standartlar MATERYAL VE METOD Materyal Bölgenin Jeolojisi Kuzgun Formasyonu KireçtaĢlarının Endüstriyel Alanda Kullanımı ĠnĢaat ve Yapı Çimento Kireç Üretimi Beton Agregası Olarak Kullanımı Cam Endüstrisi Kağıt Endüstrisi Tarım Boya Sanayi Metalurji ġeker Sanayi IV

7 Kimya Sanayi Ġlaç Sanayi Kömür Ocaklarında Baca Gazı Arıtımı Diğer Endüstriyel Kullanım Alanları Metod Arazi ÇalıĢmaları Laboratuar ÇalıĢmaları Karot Alımı Fiziksel Özellikleri (1). Birim Hacim Ağırlık (2). Özgül Ağırlık (3). Sonik Hız Deneyi (4). Görünür Porozite (5). Su Emme Oranı Mekanik Özellikleri (1). Basınç Dayanımı (2). Darbe Dayanımı (3). Eğilme Dayanımı (4). AĢınma (Böhme) Dayanımı (5). Nokta Yük Dayanımı (6). Shore Sertlik Tayini (7). Los Angeles AĢınma Dayanımı Diğer Özellikler (1). Açık Hava Tesirine Dayanıklılık Tayini (2). Pas Tehlikesi Tayini (3). Asitlere Dayanıklılık Tayini (4). Donma ve Çözülmeye KarĢı Direnç Tayini (5). Asitte Çözünebilen Sülfat Tayini (6). Suda Çözünebilir Klorür Tayini (7). Organik Madde Tayini V

8 (8). Çok Ġnce Malzeme Muhtevası (9). Alkali Agrega Reaktivitesi Petrografik Analiz Kimyasal Analiz ARAġTIRMA BULGULARI Numunelerin Fiziksel Özellikleri Birim Hacim Ağırlık Deney Sonuçları Özgül Ağırlık Deney Sonuçları Porozite (Gözeneklilik Derecesi) Deney Sonuçları Ağırlıkça Su Emme Deney Sonuçları Sonik Hız Ölçümü Deney Sonuçları Fiziksel Özelliklerin Standartlar Açısından Değerlendirilmesi Numunelerin Mekanik Özellikleri Tek Eksenli Basma Dayanımı Deney Sonuçları Nokta Yük Dayanım Ġndeksi Deneyi Sonuçları Darbe Dayanımı Deney Sonuçları Sürtünme Sonrası AĢınma Kaybı (Böhme ) Deney Sonuçları Eğilme Dayanımı Deney Sonuçları Shore Sertlik Deneyi Deney Sonuçları Los Angeles AĢınma Dayanımı Deney Sonuçları Mekanik Özelliklerin Standartlar Açısından Değerlendirilmesi Osmaniye Düziçi KireçtaĢlarına Uygulanan Diğer Testler ve Sonuçları Açık Hava Tesirlerine Dayanıklılık Deney Sonuçları Pas Tehlikesi Tayini Deney Sonuçları Asitlere KarĢı Dayanıklılık Testi Deney Sonuçları Donma ve Çözülmeye KarĢı Dayanıklılık Deney Sonuçları Asitte Çözünebilen Sülfat Tayini Suda Çözünebilir Klorür Tayini Organik Madde Tayini Çok Ġnce Malzeme Muhtevası Alkali Agrega Reaktivitesi VI

9 4.4. Kimyasal Analiz Petrografik Analiz SONUÇLAR VE ÖNERĠLER KAYNAKLAR ÖZGEÇMĠġ VII

10 ÇĠZELGELER DĠZĠNĠ SAYFA Çizelge 2.1. Kalsiyum Karbonat Ġçeriğine Göre Sınıflama... 9 Çizelge 2.2. Saflıklarına Göre Kalkerler... 9 Çizelge 2.3. Kalsit ve Dolomit Oranına Göre Sınıflama Çizelge 2.4. Kayaçların Doğal Yapı TaĢı Olarak Kullanılabilmesi Ġçin Sahip Olmaları Gereken Fiziksel ve Mekanik Özelliklerin Sınır Değerleri (TS 2513) Çizelge 2.5. Mermer ve Kalsiyum Karbonat BileĢimli Kayaçların Doğal Yapı TaĢı Olarak Kullanılabilmesi Ġçin Sahip Olmaları Gereken Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Sınır Değerleri (TS10449) Çizelge 2.6. Kayaların Doğal Yapı TaĢı Olarak Kullanılabilmesi Ġçin Sahip Olmaları Gereken Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Sınır Değerleri (ASTM C97, C170, C99, C241) Çizelge 2.7.Kaplama Olarak Kullanılan Doğal Kayaçların Sahip Olmaları Gereken Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Sınır Değerleri (TS 1910) Çizelge 4.1. Alınan Numunelerin Birim Hacim Ağırlık Değerleri.. 64 Çizelge 4.2. Alınan Numunelerin Özgül Ağırlık Değerleri.. 65 Çizelge 4.3. Alınan Numunelerin Porozite Değerleri.. 65 Çizelge 4.4. Kayaların Poroziteye Göre Sınıflandırılması (Tarhan, 1989).. 66 Çizelge 4.5. Alınan Numunelerin Ağırlıkça Su Emme Oranı Değerleri.. 66 Çizelge 4.6. Alınan Numunelerin Sonik Hız Değerleri 67 Çizelge 4.7. Alınan Numunelerin Tek Eksenli Basınç Dayanım Değerleri.. 69 Çizelge 4.8.Tek Eksenli Basınç Direncine Göre Kayaların Sınıflandırılması (Deere ve Miller, 1966) Çizelge 4.9. Alınan Numunelerin Nokta Yükü Ġndeksi Dayanım Değerleri.. 70 Çizelge Kayaçların Nokta Yük Dayanımına Göre Sınıflandırılması (Bieniawski, 1975) Çizelge Alınan Numunelerin Darbe Dayanım Değerleri Çizelge Alınan Numunelerin (Böhme) AĢınma Dayanım Değerleri VIII

11 Çizelge Alınan Numunelerin Eğilme Dayanım Değerleri Çizelge Alınan Numunelerin Shore Sertlik Değerleri. 73 Çizelge Los Angeles AĢınma Dayanımı Deney Sonuçları.. 74 Çizelge Osmaniye Düziçi Bölgesi Agregalarının Asitte Çözünebilen Sülfat Miktarı Çizelge Osmaniye Düziçi Bölgesi Agregalarının Klor Miktarı.. 77 Çizelge Osmaniye Düziçi Bölgesine Ait Agregaların Organik Madde Miktarı Çizelge Osmaniye Düziçi Bölgesi Numunelerinin Çok Ġnce Malzeme Muhtevası Çizelge Osmaniye Düziçi Bölgesi KireçtaĢı Kimyasal Analizi (Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Mad. Müh. Bölümü Kimya Lab.) Çizelge Alınan Numunelerin Kimyasal Analizi (MAM, TUBĠTAK) 81 IX

12 ġekġller DĠZĠNĠ SAYFA ġekil 2.1. Dolomit ve Kalsit Ġçeriğine Bağlı Olarak Karbonatlı Kayaçların Sınıflandırılması (Harben,1995) ġekil 3.1. Yer Bulduru Haritası ġekil 3.2. ÇalıĢma Bölgesinin 1/25000 lik Jeolojik Haritası (MTA, 1980) ġekil 3.3. Kuzgun Formasyonuna Ait KireçtaĢlarının Arazideki KesilmiĢ Görünümü ġekil 3.4. Numunelerin Mermer Kesme Atölyesinde Uygun Boyutlara Getirilmesi 33 ġekil 3.5. Kayaç Numunelerinden BX Çapında Karotun AlınıĢı ġekil 3.6. Osmaniye Düziçi Bölgesinden Alınarak Fiziko Mekanik Deneyler Ġçin Hazır Hale Getirilen Numunelerin Görüntüsü.. 35 ġekil 3.7. Piknometre Ġle Ölçüm ġekil 3.8. Sonik Hız Ölçmede Kullanılan Pundit Aleti 40 ġekil 3.9. Basınç Mukavemeti Deneyi Ġçin Kullanılan Ekipman. 43 ġekil 3.10 Numunenin Basınç Deneyinden Sonraki Görüntüsü ġekil Darbe Dayanımı Aleti. 45 ġekil Darbeye Maruz Kalan Numunenin Deney Sonrası Görüntüsü.. 45 ġekil Eğilme Dayanım Deney Aleti 47 ġekil Sürtünme ile AĢınma Kaybı (Böhme) Deney Makinesi 49 ġekil Nokta Yük Deney Aleti ġekil Nokta Yük Deney Aletinde Numunenin Görüntüsü.. 53 ġekil Geçerli - Geçersiz Deney Sonuçları için Tipik Kırılma ġekilleri (Topal, 2000).. 53 ġekil Shore Schleroscope Cihazı 54 ġekil 4.1. Bölge KireçtaĢlarının Arazideki Görünümü. 62 ġekil 4.2. Oldukça Kalın Bir Ġstif Ġçinde Bulunan KireçtaĢlarının ÇalıĢma Alanındaki Görünümü.. 63 ġekil 4.3. ÇalıĢma Alanındaki KireçtaĢı Bloklarından Görünüm. 63 X

13 ġekil 4.4. Osmaniye Düziçi Bölgesi Numunelerinin Alkali Reaktivite Tayininde Belirlenen Alkali Azalması ile Çözünen Silis Miktarı Arasındaki ĠliĢkisi (TS 2517) ġekil 4.5. Alınan Örnek Numunelerden ÇektirilmiĢ Patern Diyagramı ġekil 4.6. Mikrokristalen Doku Gösteren Kalsit ve Çok Az Miktarda Dolomit Mineralleri //N ġekil 4.7. Kesitlerde Bol Miktarda Fosil GözlenmiĢtir, //N 83 XI

14 1. GĠRĠġ Mehmet KEMERCĠ 1. GĠRĠġ Çok eski çağlardan beri çeģitli amaçlarla kullanılan kireçtaģları, düģük maliyetli olması ve endüstrinin temel ihtiyaç maddeleri arasında yer alması nedeniyle daha uzun yıllar boyunca kullanılmıģtır ve kullanılmaya devam etmektedir. Yeryüzünün yaklaģık % 75 ini kaplayan sedimanter kayaçların, kimyasal bileģiminin %50'den fazla karbonat minerali içerenlerine karbonatlı kayaçlar adı verilir. Prekambriyen den günümüze kadar devam eden karbonat kayaçların oluģumunun sonucunda dolomit ve kireçtaģı varlığının çok büyük boyutlarda olduğu ortaya çıkmaktadır. Kalsiyum, topraklarda, suda, bitki ve hayvan bünyelerinde bulunur. Dünya kabuğu elementlerinin %3,5-4 ünün kalsiyum, %2 sinin magnezyum içermesi ve kalsiyumun dünya kabuğu içinde rastlanan tüm elementler içinde beģinci sırada yer alması, kireçtaģının varlığını kanıtlamaktadır (Yakut, 2001). KireçtaĢlarının yayılımları oldukça fazladır ve kara yüzeyinin %7 sini, sedimanter kayaçların ise yaklaģık %10 unu oluģtururlar. KireçtaĢının Ģu dört ana önemli özelliğinin altı çizilmelidir. Kirecin ana hammaddesidir. Ġlk çağlardan beri elde edilmiģ ve kullanılmıģ kireç, doğrudan kireçtaģının bir ürünüdür. Mermerlerin yapıcı taģlarıdır. BaĢlangıçta kireçtaģı tabakaları ve serileri olan kayaç yığınları, metamorfizma geçirerek, yani yüksek basıncın, sıcaklığın ve geçen uzun zamanın etkisi ile değiģerek mermere dönüģmüģlerdir. Ġlk insandan günümüze kadar bütün evler, yollar ve köprülerde yani yapılaģmıģ tüm birimlerde en büyük oranda kullanılan madde kireçtaģıdır. Çimentonun, asfaltın keģfinden beri, çimento üretiminde %60 oranında ana hammadde olarak; beton dökümünde ve asfaltlı yol yapımında ise, çimento harcına ve asfalta karıģtırılan mıcır olarak bol miktarda kullanılmaktadır (Bilger 2004). Türkiye'de Paleozoik'ten Kuvarterner'e kadar oldukça geniģ bir zaman aralığında oluģmuģ birimler içinde karbonatlı kayaçlar yaygın olarak yer almaktadır. Bu nedenledir ki ülkemizin her bir köģesinde, karbonatlı kayaçları hammadde olarak 1

15 1. GĠRĠġ Mehmet KEMERCĠ kullanan endüstri dalları önemli geliģme göstermiģtir. Bunlar çimento, inģaat, mermer, kireç, cam, kimya, kâğıt, plastik, kauçuk, Ģeker, endüstrileri ile metalürji, refrakter malzeme ve agrega üretimi olarak verilebilir. KireçtaĢları, inģaat sektörünün olmazsa olmaz hammaddelerinden biridir. Ülkemizde özellikle son 30 yıldır nüfus artıģına paralel olarak hızlı bir kentleģme ve sanayileģme yaģanmaktadır. Bunun sonucunda konut ve altyapı gereksinimi artmakta, doğal olarak kireçtaģlarına duyulan talep de fazlalaģmaktadır (Yakut, 2001). Tüm bu özellikler göz önünde bulundurularak bu çalıģmada, Osmaniye Düziçi kireçtaģlarının mermer ve malzeme olarak kullanılabilme olanaklarını belirlemek amacıyla araziden alınan çeģitli büyüklükteki numuneler gerekli deneyler yapılmıģ ve bölgenin kireçtaģlarının özellikleri saptanarak hangi endüstriyel alanlarda kullanılabilirliği yorumlanmıģtır. 2

16 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Ġnceleme alanında, genel jeoloji amaçlı çalıģmalar, 1842 de Airforth F. W. ile baģlar ve kiģi, Amanos Dağlarında genel jeolojiyi açıklayan genel çalıģmalar yapmıģtır. AyaĢlıoğlu (1970), Master Plan AĢamasında Haruniye Kaplıcasının 1 km menbaasındaki Berke Baraj ekseninde 300 m lik bir baraj yapım tasarımı yapmıģtır. Paleozoyik yaģlı birimler uyumludur. Berke kireçtaģının yaģı PermoKarbonifer olup bir Paleozoyik e aittir. Üst Kreatese ve Paleosen arasında KD-GB gidiģli büyük bir dip kıvrım oluģmuģtur. Serpantinit ve Diyabazlar, Batolit Ģeklinde bir sokulumdur. DemirtaĢlı (1988), Bölgenin genel jeoloji özellikleri ve mühendislik jeolojisi açısından sorunları üzerinde çalıģmalar yapmıģtır. Aknil ve Sial (1988), Berke Barajı Gölünden Andırın Deresi yönüne, karbonatların üzerinde geçirimsiz ofiyolit örtüsünün varlığı nedeniyle, herhangi bir karst kaçağının gözlenmediği bir hidrojeolojik çalıģma yapmıģtır. Özgül, ve arkadaģları (1988), Berke Baraj yeri ve yakın dolaylarının ayrıntılı jeolojisi hakkında çalıģmalar yapmıģlardır. Ersoy (1991), Konya-Ladik mermerlerinin jeomekanik özellikleri ve iģletmeciliği konulu bir çalıģma yapmıģ ve bu yörede yer alan gri-beyaz renklerdeki iki mermer örneğinin fiziksel ve mekanik özelliklerini belirlemiģ ve sınıflandırmıģtır. Ersoy, bu çalıģma sonucunda Ladik yöresindeki mermerlerin iç ve dıģ duvar kaplaması, tezgah masa üstü ve özel iç dekorasyon malzemesi olarak kullanılabileceğini, ancak sürtünme ile aģınma oranının yüksek olması nedeniyle kristal boyutlarına göre gri-mavi mermerlerin orta, beyaz mermerlerin ise orta-düģük sınıfa dahil olduklarını, iģlenme özellikleri, jeolojik kusurlarına göre A sınıfı mermer olduklarını belirlemiģtir. Daha sonra mermer iģletme yöntemi olarak elmaslı tel testere yöntemi ile üretimi önermiģtir. Altuğ ve Satıcıoğlu (1996), Berke Barajı: Hidrojeoloji, KarstlaĢma ve KireçtaĢı temelinin sağlamlaģtırılması, çalıģmalarını ayrıntılı olarak yapmıģtır. Kırıkoğlu (1996) da yapmıģ olduğu çalıģmada endüstriyel kullanım açısından karbonat kayaçlarını değerlendirmiģtir. 3

17 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ Çiçek (1999) daki çalıģmasında kireç üretim teknolojisi, Türkiye de kireççilik ve kirecin kullanım alanlarına değinmiģ ve sonuç olarak da Türkiye de olmayan ve ancak ülkemizin kalkınması açısından üzerinde durulması gereken kirece dayalı bazı teknolojilere örnekler vermiģtir. Erdoğan (2001) de yaptığı çalıģmasında, Çukurova bölgesindeki kayaçların mühendislik özelliklerini belirlemiģ ve yapı kaplamacılıkta kullanılabilirliğini araģtırmıģtır. Bu amaçla 7 farklı yapı ve kaplama kayacının fiziko-mekanik özelliklerini belirlemiģ ayrıca ısıya dayanıklılıkları üzerinde çalıģmıģtır. Özpınar ve ArkadaĢları (2001) de yaptıkları çalıģmalarında, KocabaĢ (Denizli) travertenlerinin jeolojik incelemesini yapmıģlar ve fiziko-mekanik özelliklerini belirlemiģlerdir. Bu amaçla fiziko-mekanik deneyler, agrega deneyleri ve beton karıģım hesaplamaları yapmıģlardır. Yakut (2001) de yapmıģ olduğu çalıģmada Ġzmir ili çevresindeki kireçtaģlarının mühendislik özellikleri ve kullanım alanlarını araģtırmıģ ve yaptığı çalıģmalar sonucunda bu kireçtaģlarının hem yayılımlarının fazla oluģu hem de mühendislik özelliklerinin kullanılmaya elveriģli olması nedeniyle uzun yıllar ihtiyacı karģılayabilecek potansiyelde olduğunu belirlemiģtir. YaĢar ve Erdoğan (2002) de yapmıģ oldukları Adana ve yöresinde inģaat sektöründe yaygın olarak kullanılan 6 farklı yapı ve kaplama kayacı üzerinde yapılan Schmidt ve Shore sertlik değerleri ile fizikomekanik özellikleri arasında istatistiksel iliģkileri tespit amaçlı çalıģmalarında, porozite ve darbe dayanım değerlerinin korelasyon katsayısının düģük olduğunu belirlemiģ ve bunu kayaç içerisindeki boģlukların varlığına bağlamıģlardır. YaĢar ve Erdoğan (2003) de yaptıkları diğer bir çalıģmada, Çukurova Bölgesinde 8 farklı yapı ve kaplama kayaçlarında P dalga hızının fiziko-mekanik özelliklerle olan iliģkisini incelemiģ, deneyler sonucunda kayaç yapısında bulunan süreksizliklerin, boģlukların, mikro ve makro yapıdaki kırık ve çatlakların dalga iletim hızlarını olumsuz yönde etkilediğini ve bu olumsuzlukların kayacın dayanımında meydana gelen azalma ile de kendini gösterdiğini belirtmiģlerdir. Dalga hızlarına bağlı olarak belirlenen ampirik bağlantılar ile kayaçların diğer mekanik özelliklerinin tahmin edilebildiğini belirtmiģlerdir. 4

18 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ Çiftepala ve ArkadaĢları (2003) de yaptıkları çalıģmalarında, MeĢe Bağları (Toplu köy-çermik-diyarbakır) kireçtaģı mermerlerinin fiziko-mekanik özelliklerini incelemiģlerdir. Bu amaçla, MeĢe bağları yöresinden aldıkları kireçtaģı ve mermer örneklerini TSE 699 TSE 1910 ve TSE 2513 e göre deneylere tabi tutmuģlar ve bu kireçtaģı mermerlerinin fiziksel, mekanik ve teknolojik özelliklerini belirleyerek uygun kullanım alanlarını ortaya çıkarmıģlardır. KireçtaĢı mermerlerinin fiziksel özelliklerini belirlemek amacıyla birim hacim ağırlık, özgül ağırlık, ağırlıkça su emme, görünür porozite, doluluk oranı ve shore schleroscope sertlik deneylerini uygulamıģlardır. KireçtaĢı mermerlerinin mekanik özelliklerini belirlemek amacıyla da eğilme dayanımı, darbe dayanımı, tek eksenli basma dayanımı ve aģınma dayanımı deneylerini uygulamıģlardır. Çavumirza ve ArkadaĢları (2003) de yaptıkları Mucur (KırĢehir) Yöresi KireçtaĢı Mermerleri ve Travertenlerinin Fiziko-Mekanik Özellikleri adlı çalıģmalarında, Mucur yöresi kireçtaģı mermer ve travertenlerinin minerolojik, petrografik, kimyasal, fiziksel ve mekanik özelliklerini belirlemeyi ve TSE standartlarına göre uygun kullanım alanlarını ortaya çıkarmayı amaçlamıģlardır. Uysal ve ArkadaĢları (2003), bazı mermer türlerinin fiziksel ve mekanik özelliklerini belirleyerek, inģaatlarda yapı ve kaplama malzemesi olarak kullanılabilirliğini araģtırmıģlardır. Bu amaçla mermerlere bir dizi deneyler uygulamıģlardır. Daha sonra elde ettikleri sonuçları TSE standartları ile karģılaģtırmıģ ve mermerlerin yer döģemesi, duvar kaplaması, merdiven basamağı kullanım alanlarına uygunluğunu araģtırmıģlardır. Son olarak da mermer türlerinin teknomekanik özelliklerinin üretimde kalite kontrolünün sağlanmasına ve üretim sürecinin iyeleģtirilmesine yönelik etkilerini vurgulamıģlardır. Yılmaz ve Safel, (2004) e göre, doğal yapı taģları, petrografik ve teknolojik yönlerden yapılarda kullanılmaya elveriģli olan, çeģitli minerallerin bir araya gelmesiyle doğal olarak meydana gelen mineral topluluğudur. Doğal taģların duvarlarda kullanılmasıyla mimari yönden estetik görünümler elde edilebilir. Doğal taģlar renk, doku yönüyle yapılara çeģitli özellikler kazandırmasının yanında, kaplama ve taģıyıcı bir eleman olarak da kullanılabilir. 5

19 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ Çelik (2004) de yaptığı bir çalıģmasında, mermer ocakları ve iģleme tesislerinden oluģan mermer blok ve levha üretimini araģtırmıģtır. Bu amaçla mermer parçalarını kırma ve eleme iģlemlerinden geçirmiģ ve çeģitli tane gruplarına ayırmıģtır. Bağlayıcı olarak beyaz portland çimentosu kullanmıģtır. Daha sonra mermer agregalarını karıģtırma, kalıplama ve presleme iģlemlerinden geçirmiģtir. Son olarak örneklere çeģitli deneyler uygulayarak özelliklerini belirlemiģtir. Kun ve Onargan (2004) de yaptıkları çalıģmalarında, granit ve granodiyorit türü kayaçlara tekno-mekanik, petrografik ve kimyasal testler uygulamıģlar ve kayaçların shore indeks değerlerini, kayaç ve mineral bazında tespit etmiģlerdir. Bu indeks değerlerinin diğer parametrelere bağlı olarak değiģimini araģtırmıģlardır. Kekeç ve ArkadaĢları (2004) de yaptıkları çalıģmalarında, kayaçların doku özellikleri ile kırılma ve öğütülme özellikleri arasındaki iliģkileri incelemiģlerdir. ÇalıĢmalarında mermer granit traverten ve andezit olmak üzere 4 çeģit kayaç kullanmıģlardır. Kayaçların petrografik, mekanik ve kırılma özelliklerini belirlemek için kayaçlara sertlik, gözeneklilik, nem içeriği, yoğunluk, nokta yükleme dayanımı, petrografik analizler ve kırılma öğütülme deneyleri uygulamıģlardır. Bilger (2004) te yapmıģ olduğu çalıģmasıyla, mermerlerin tekno-mekanik özelliklerinin TSE standartlarına uygun olduğunu saptamıģtır. Laçinbala (2004) de yaptığı yüksek lisans çalıģmasında, Ceyhan Beji ni detaylı olarak incelemiģ mermerlerin fiziko-mekanik özelliklerinin standartlara uygun olduğunu, blok verebildiğini, açık bej, pembe bej ve koyu bej renk karıģımıyla renk ve desen durumunun iyi olduğunu doğal yapı ve kaplama taģı olarak kullanılabileceğini saptamıģtır. Yavuz ve ArkadaĢları (2005) de yaptıkları çalıģmalarında, Türkiye nin güneybatısında yer alan Menderes masifi mermerlerinin malzeme özelliklerini belirlemiģlerdir. Ayrıca Ġtalyan ve Yunan mermerlerinin literatürdeki özelliklerini kullanarak birbirleri arasındaki iliģkileri kurmuģlardır. Mermerlerin fiziksel, kimyasal ve mekanik özelliklerini belirlemiģlerdir. Gordillo ve Perez (2005) de yapmıģ oldukları çalıģmada, büyük yapılarda sütun olarak kullanılan Macael mermerlerinin belirli sıcaklık altında değiģimini 6

20 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ gözlemlemiģ ve fiziksel özelliklerini laboratuar ortamında yapılan çalıģmalarla belirlemiģlerdir. Azizoğlu (2005) te Çukurova Bölgesindeki mermer ocaklarının pazar durumu ve ekonomik açıdan değerlendirilmesini ele alan bir çalıģma yapmıģtır. YetiĢ ve ArkadaĢları (2006)a da yaptıkları diğer bir çalıģmada, Sarıkaya (Feke-Adana) Bölgesi Karbonatlarının Mermer Olarak Değerlendirebilirliğini incelemiģlerdir. Bu amaçla hazırlanan örneklerin petrografik ve temel mühendislik özelliklerini belirlemiģlerdir. YetiĢ ve ArkadaĢları (2006)b de yaptıkları çalıģmalarında, Değirmenci UĢağı (Kozan) dolaylarında karbonatların mermer olarak değerlendirilmesini incelemiģler ve mermerlerin sertlik, renk, gözeneklilik, su emme oranı, özgül ağırlık, yüzey parlaklığı, kesilmeye ve aģınmaya karģı direnç gibi özelliklerini belirlemiģlerdir. Kılıç ve Keskin (2007) de yaptıkları çalıģmalarında, granitin yapılarda dıģ cephe kaplama ve bina içi yer döģemelerinde kullanılan bir kayaç olduğunu, iri taneli olmasının ona estetik bir değer kazandırdığını, fiziko-mekanik özelliklerinin diğer kesilip parlatılabilen kayaçlara göre oldukça yüksek olduğunu belirlemiģ, ülkemizde granit üretiminin Marmara, Ege, Ġç Anadolu, Doğu Anadolu, Orta ve Doğu Karadeniz bölgelerinde gerçekleģtiğini belirtmiģlerdir. Bu amaçla, Ege Bölgesi nde üretilen Bergama Gri, Ġç Anadolu Bölgesi nde üretilen Aksaray Yaylak, Trakya Bölgesi nde üretilen Balaban Green ve Doğu Karadeniz Bölgesi nde üretilen Giresun Vizon granitlerinin, fiziko-mekanik özelliklerinden; birim hacim ağırlık, tek eksenli basma dayanımı, nokta yük dayanım indeksi, darbe dayanımı, yüzeysel aģınma kaybı, eğilme dayanımı ve çekme dayanımı değerleri laboratuar çalıģmaları ile belirlenmiģ ve bulunan fiziko-mekanik değerler arasındaki iliģkiler incelenmiģtir. Çınar (2007) de yaptığı yüksek lisans çalıģmasında, Amanos Kırmızı mermerlerinin fiziko-mekanik özelliklerini belirlemiģ ve yapı malzemesi olarak kullanımı için uygun özellikler sunduğunu saptamıģtır. Türkmenoğlu (2007) de Adana yöresinde ticari olarak satılan yerli mermerler ve ithal granitlerin fiziksel, mekanik ve petrografik özellikleri belirlemek amacıyla yapmıģ olduğu çalıģmada mermerlere uygulanan fiziksel deneyler sonucunda Diyarbakır Bej, Karaisalı Bej, Diyarbakır Pembe ve Ceyhan Bej in yapı ve kaplama 7

21 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ kayacı olarak kullanılmasının uygun olmadığını ve granitlere uygulanan mekanik deneyler sonucunda bütün granitlerin TS 6234 standardını sağladığını belirlemiģtir. Ürünveren (2008), Köse Pınarı yöresi mermerlerini incelemek, kalitesini değerlendirmek, birbirleriyle ne derece bağlantılı olduklarını ortaya koymak amacıyla yörenin sınırları içerisinde yer alan Osmaniye ili Kadirli ilçesi Köse Pınarı Yoğun Oluk mevkii mermerlerinin fiziko-mekanik özellikleri belirleyerek standartlarla karģılaģtırmıģ ve kalitesini değerlendirmiģtir Karbonatların Sınıflaması KireçtaĢları, tabii kireçtaģı, dolomitik kireçtaģı ve dolomit olmak üzere üç çeģittir. KireçtaĢı: BileĢiminde kütlece en az %90 oranında kalker (kalsiyum karbonat, CaCO 3 ) bulunduran tortul bir kayaçtır. Dolomitik KireçtaĢı: BileĢiminde kalsiyum karbonat (CaCO 3 ) yanında kütlece %10- %35 oranında magnezyum karbonat (MgCO 3 ) bulunduran tortul bir kayaçtır (Temur, 2001). Dolomit: BileĢiminde %35 ten fazla magnezyum karbonat (MgCO 3 ) bulunduran tortul bir kayaçtır KireçtaĢı ve Dolomitik KireçtaĢı Kimyasal bileģiminde en az % 90 CaCO 3 (kalsiyum karbonat) içeren kayaçlara kalker ya da kireçtaģı adı verilmektedir. Ayrıca mineralojik bileģiminde en az % 90 kalsit minerali bulunan kayaçlara da kalker denilmektedir. Kalker saf halde kalsit ve çok az miktarda aragonit kristallerinden oluģur. Kalsit ve aragonit kalsiyum karbonatın iki ayrı kristal Ģekli olup, teorik olarak % 56 CaO ve % 44 CO 2 içerir. Ancak doğada hiçbir zaman saf olarak bulunmaz. Kalkerin sertlik derecesi 3, özgül ağırlığı 2,5 2,7 gr/cm 3 arasındadır. KireçtaĢlarının kalsiyum karbonat içeriğine göre sınıflandırılması Çizelge 2.1 de verilmiģtir. 8

22 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ Kalkerler hangi yolla oluģurlarsa oluģsunlar, doğada bulundukları durumları ile bileģimlerinde kalsiyum karbonatın yanı sıra; magnezyum karbonat, kil mineralleri, demir silikat-oksit ve sülfürleri, silikat asidi (SiO 2 ) gibi bileģikler içerirler. Bu bileģiklerin bir kısmı kalker oluģumu esnasında ve oluģum ortamının koģullarına bağlı olarak gelebildiği gibi diyajenez esnasında ve etkenleri ile de gelebilir. Saflıklarına göre kalkerler Çizelge 2.2 de verilmiģtir. Çizelge 2.1. Kalsiyum Karbonat Ġçeriğine Göre Sınıflama (D.P.T, 2001) Kayaç Adı BileĢimi Çok yüksek Kalsiyumlu KireçtaĢı Min. % 97 CaCO 3 Yüksek Kalsiyumlu KireçtaĢı Min. % 95 CaCO 3 Yüksek Karbonatlı KireçtaĢı Min. % 95 CaCO 3 + MgCO 3 Kalsitik KireçtaĢı % 5 MgCO 3 Magnezyum KireçtaĢı % 5 20 MgCO 3 Dolomitik KireçtaĢı % MgCO 3 Yüksek Magnezyumlu Dolomit % MgCO 3 Çizelge 2.2. Saflıklarına Göre Kalkerler (D.P.T, 1996) Adlandırma % CaCO 3 % CaO Çok Fazla Saf Kalkerler 98,5 55,2 Çok Saf Kalkerler 97 98,5 54,3 55,2 Orta Saf Kalkerler 93,5 97,5 52,4 54,3 Az Saf Kalkerler 85 93,5 47,6 52,4 Saf Olmayan Kalkerler 85 47,6 9

23 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ KireçtaĢının ana mineralojik bileģeni kalsittir. DeğiĢik oranlarda demir ve magnezyum karbonat, kil mineralleri ve kuvars içeriği olağandır. Resifal kireçtaģları, genellikle saf ve klastik elemanları hiç içermemelerine rağmen yüksek dolomit içerikli olabilmektedir. Bantlı kireçtaģları, genellikle kil arakatkılıdır. Killi seviyeler çoğu kez marn ve silisli kireçtaģları ile geçiģlidir. KireçtaĢı içerisinde arzu edilmeyen bileģiklerin belirlenmesinde en hızlı yöntem, bir miktar numuneyi seyrettik klorik asitte çözmektir. Dolomit ve silikatlar daha yavaģ çözünürken, kalsit hemen çözünecektir. Kalsitin dolomitten ayırt edilmesinde daha yavaģ, ancak daha sağlıklı yöntem, boyamadır (Kırıkoğlu 1996). Organik veya kimyasal karbonatlı tortul kayaç grubuna giren kireçtaģları, içerdikleri yabancı maddeler nedeniyle beyazdan-griye, sarımsı beyazdan-pembeye çok değiģik renklerde bulunabilirler. Kömür içerenleri koyu gri veya siyah, demir içerenleri kırmızı veya kahverengi, dolomitik olanları pembe renkli olabilir. KireçtaĢları genellikle tabakalıdır. Ancak masif yapıda kireçtaģları da mevcuttur. Tabaka kalınlıkları milimetre ölçeğinden, metrelere çok değiģkendir. Çok ince tabakalı olanlara kalkerģisti de denilir. Yeraltı sularında travertenler Ģeklinde, deniz ya da tatlı sularda ise kimyasal organik veya mekanik çökelme sonucu kalker yatakları oluģur. OluĢum süreçlerinden de anlaģılacağı üzere kalker iki ana grup altında toplanabilmektedir. Yaygın olarak oluģan kireçtaģlarının çoğu organik, kırıntılı ve kimyasal materyaller içermektedir Dolomit BileĢimi CaMg(CO 3 ) 2 olan dolomit, kireçtaģlarından CaO nun yerini kısmen veya tamamen MgO nun alması ile oluģur. Bu yüzden bileģimi açısından kireçtaģları ile iliģkili olup yanalda ve düģeyde daima kireçtaģları ile geçiģlidir. Dolomitin özgül ağırlığı, MgO oranına bağlı olarak 2,71 ile 2,87; sertliği ise Mohs skalasına göre 3,5-4 arasındadır. Ticari saflıktaki dolomitin ergime noktası o C arasında değiģmektedir. Ġhtiva ettiği organik malzeme miktarı arttıkça koyulaģmakla beraber genellikle pembe, kirli beyaz, beyaz-gri, siyah ve kahve 10

24 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ renklidir. Romboedrik sistemde kristalleģen dolomit %30,4 CaO, %21,8 MgO ve %47,8 CO 2 içerir. Dolomitler 1,7 den daha küçük CaO:MgO oranına sahip kayaçlardır. CaO içeriğinin artması durumunda karbonatlı dolomit ve dolomitli kireçtaģlarına geçilir. % 5 oranına kadar MgO içeren dolomitler kireçtaģlarının biyolojik katkılarıyla oluģmuģtur. Kaliteli dolomitler hidrotermal-metasomatik oluģumlardır. Bu tür dolomitleģmenin erken diyajenetik olduğu düģünülmektedir. Çok saf dolomitler (CaO:MgO oram 1,39 ile 1,45 arasında olanlar) metalik magnezyum üretimi ile cam endüstrisinde ve suların yumuģatılmasında kullanılır. CaO:MgO oram 1,45 ile 1,70 arasında olan saf dolomitler sinterlenerek refrakter malzeme olarak değerlendirilir. Türkiye kireçtaģı, dolomit ve mermer rezervleri son derece büyüktür. Bünyesindeki kalsit ve dolomit oranlarına göre bazı araģtırmacılar tarafından aģağıdaki gibi sınıflandırılmaktadır (Çizelge 2.3, ġekil 2.1). Ticari anlamda dolomitin türleri için çeģitli sıcaklık derecelerinde iģlemler yapılır. Kalsinasyon iģlemi uygulanmamıģ dolomite, Ham dolomit, 1100 o C de ısıl iģleme tabi tutulmuģ dolomite, Kalsine dolomit, o C arasında ısıl iģleme tabi tutulması ile elde edilen ürüne de, Sinter dolomit ismi verilmektedir. Dolomitin 1650 o C civarında demir oksitle birlikte yakılması ile elde edilen ürün ise Dead-burned dolomit olarak isimlendirilmektedir (Kırıkoğlu, 1996). Çizelge 2.3. Kalsit ve Dolomit Oranına Göre Sınıflama (D.P.T, 1996). Kayaç Adı BileĢimi Dolomit Kalkerli Dolomit Dolomitik KireçtaĢı Magnezyumlu KireçtaĢı KireçtaĢı % 10 dan az kalsit, % 90 dan fazla dolomit % kalsit, % dolomit % kalsit, % dolomit % kalsit, % 5-10 dolomit % 95 den fazla kalsit, % 5 den az dolomit 11

25 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ ġekil 2.1. Dolomit ve Kalsit Ġçeriğine Bağlı Olarak Karbonatlı Kayaçların Sınıflandırılması (Harben, 1995) 2.2. KireçtaĢının OluĢumu KireçtaĢı, kimyasal ve organik etkilerle akarsularda çöken maddelerin oluģturduğu bir kayaçtır. Bütün jeologlar, kireçtaģının safsızlıklar hariç; kalsit, aragonit, dolomit ve manyezit gibi 4 ana mineralden oluģtuğunu belirtmektedir (Boynton,1980; Önem,1997). Hidrotermal etki ile oluģan kireçtaģı genellikle kristal yapıdadır. DeğiĢik granit türlerindeki kalsiyum karbonat hidrotermal etkilerle oluģmaktadır. Genel olarak pek çok maden yatağında sülfit içeren maden yataklarında kalsiyum karbonat kristallenmektedir. Maden yatağını oluģturan tüm mineraller kristallendikten sonra, kalsiyum karbonat kristallenmektedir. 12

26 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ Kireç tüfü içeren maden yatakları, birleģiminde ayrıca aragonit ve kalsiyum karbonatta bulundurmaktadır (Betechtine, 1957). Karbonik ve diğer mineral asitleri içeren çözeltilerin aģınmanın etkisiyle yapısında kalsiyum bulunduran kayaçlar parçalanmaktadır ve bu Ģekilde serbest kalan kalsiyum akarsularla denize taģınmaktadır. ÇözünmüĢ halde bulunan kalsiyum karbonatın bir kısmı deniz suyundaki düģük çözünürlük nedeniyle tortullaģmaktadır (Othmer,1978). KireçtaĢı içeren mağaralardaki dikitler, kireç içeren tuzlu çözeltilerden yapısındaki karbondioksit bulunan kireçlerin çözünmesi ile oluģmaktadır, tuzlu çözelti, oyuklara sızmakta ve su, ısı etkisiyle buharlaģmaktadır. Çözelti bu Ģekilde fazlası ile doygun hale geldiğinden, çok iyi dağılmıģ olan tortullar ayrılmakta, yavaģ yavaģ sertleģmekte ve süre gelen dehidrasyon sonucunda da kristalleģmektedir. KireçtaĢı, deniz ve akarsu diplerinde ölmüģ hayvan kabukları ve kemiklerinin üst üste birikimi sonucu oluģan organik biriktirme kayasıdır. KireçtaĢı asidik suda erir. Yani su erimiģ halde CO 2 ihtiva ediyorsa, kireçtaģını eritir KireçtaĢının Fiziksel Özellikleri KireçtaĢı, dolomit ve daha ender olarak da mermer, agrega, çimento katkı malzemesi, dolgu v.b. gibi ürünlerin elde edilmesi amacıyla kırılır. Mukavemet, sertlik, yoğunluk, porozite ve homojenlik ile tane Ģekli kullanımda belirleyici özelliklerdir. Özellikle kırılma sonrasında tane Ģeklinin olabildiğince kübik ve çatlaksız olması ve yapraklanma göstermemesi gereklidir. Sülfat gibi çözünebilir mineral içeriği minimum, dolayısı ile kimyasal bakımdan duraylı, tozsuz, kil, silt ve kum içeriği çok az olmalıdır. Genelde fazla aģınmanın söz konusu olduğu yerlerde veya karayolu inģaatlarında kireçtaģının düģük olan sertliği nedeniyle kullanılması arzu edilmez. YapıtaĢları renk ve desen bakımından albenisi olan, sıkıģtırma ve bükme dayanımı yüksek, aģındırma etkilerine karģı dirençli, paslanmayan ve atmosferik etkiler alanda bozulmayan, mermer ve kireçtaģı gibi kayaçlardır. Ticari bakımdan çeģitli oniksler, traverten, rekristalize kireçtaģı ve dolomitler de mermer sözcüğü kapsamında değerlendirilmektedir (Kırıkoğlu, 1996). 13

27 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ 3. Doğal Yapı TaĢlarında Kullanılan Standartlar Doğal yapı taģlarının mekanik özellikleri, bu kayaçların kullanım alanlarının belirlenmesi dıģında, ocak ve fabrikalardaki üretim verimliliği üzerinden de oldukça önemli rol oynamaktadırlar. Doğal yapı taģlarının mekanik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla Türk Standartlarında belirtilen bir seri laboratuar deneyi yapılmalıdır. Mermer ocakları içerisinde yatay ve düģey yönlerde renk, desen ve dokusal özellikler açısından farklılıklar gözlenmesi nedeniyle, aynı ocaktan mermer sektöründe, farklı isimlerle bilinen mermerler üretilmektedir. Bu nedenle laboratuar deneyleri, aynı ocak içerisinde, renk ve desen açısından farklılıklar sunan, değiģik mermer seviyeleri üzerinde de tekrarlanmalıdır (Ürünveren, 2008). AĢağıda Çizelge 2.4 de TS 2513, Çizelge 2.5 de TS 1910, Çizelge 2.6 da TS 10449, ve Çizelge 2.7 de ASTM(C97, C170, C99, C241) ye göre mermerlerin sahip olmaları gereken fiziksel ve mekanik özelliklerin sınır değerleri verilmektedir. Çizelge 2.4.Kayaçların Doğal Yapı TaĢı Olarak Kullanılabilmesi Ġçin Sahip Olmaları Gereken Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Sınır Değerleri (TS 2513). Fiziksel Özellikler Sınır Değer Mekanik Özellikler Sınır Değer Birim Hacim Ağırlık (gr/cm 3 ) > 2,55 Tek eksenli Basınç Direnci(kg/cm 2 ) > 500 Ağırlıkça Su Emme(%) < 1,80 Eğilme Direnci(kg/cm 2 ) > 50 Don Sonrası Ağırlık Kaybı(%) < 5 Böhme Yüzeysel AĢınma Direnci(cm 3 /50cm 2 ) < 15 Darbe Direnci (Kgf.cm/cm 3 ) > 6 14

28 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ Çizelge 2.5. Mermer ve Kalsiyum Karbonat BileĢimli Kayaçların Doğal Yapı TaĢı Olarak Kullanılabilmesi Ġçin Sahip Olmaları Gereken Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Sınır Değerleri (TS 10449). Fiziksel Özellikler Sınır Değerler Mekanik Özellikler Sınır Değer Ağırlıkça Su emme (%) < 0,4 Tek Eksenli Basınç Direnci(kg/cm 2 )(DöĢeme) Tek Eksenli Basınç Direnci(kg/cm 2 )(Kaplama) > 500 > 300 Doluluk Oranı(%) > 98 Eğilme Direnci(kg/cm 2 ) > 60 Don Sonrası Ağırlık kaybı (%) < 1 Don Sonrası Basınç Direnci(kg/cm 2 ) > 300 Böhme Yüzeysel AĢınma Direnci(cm 3 /50cm 2 )(DöĢeme) < 15 Böhme Yüzeysel AĢınma Direnci(cm 3 /50cm 2 )(Kaplama) < 25 Darbe Dayanımı(Kgf.cm/cm 3 )(DöĢeme) > 6 Darbe Dayanımı(Kgf.cm/cm 3 )(Kaplama) > 4 15

29 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ Çizelge 2.6. Kayaların Doğal Yapı TaĢı Olarak Kullanılabilmesi Ġçin Sahip Olmaları Gereken Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Sınır Değerleri (ASTM C97, C170, C99, C241). Fiziksel ve Mekanik Özellikler Sınır Değerler Sınıflandırma ASTM Test Metodu Ağırlıkça Su Emme, (Maks.) (%) 0,75 I, II, III, IV C97 2,595 I Kalsit C97 Birim Hacim Ağırlık,(Min.)(gr/cm 3 ) 2,800 II Dolomit 2,690 III Serpantin 2,305 IV Traverten Tek Eksenli Basınç Direnci 520 I, II, III, IV C170 Eğilme Direnci (kg/cm 2 ) 70 I, II, III, IV C99 Böhme Yüzeysel AĢınma Direnci (cm 3 /50cm 2 ) 10 I, II, III, IV C241 16

30 2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Mehmet KEMERCĠ Çizelge 2.7. Kaplama Olarak Kullanılan Doğal Kayaçların Sahip Olmaları Gereken Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Sınır Değerleri (TS 1910). Fiziksel Özellikler Sınır Değer Mekanik Özellikler Sınır Değer Birim Hacim Ağırlık (gr/cm 3 ) > 2,55 Tek Eksenli Basınç Direnci (kg/cm 2 ) > 500 Ağırlıkça Su Emme (%) < 0,75 Eğilme Direnci (kg/cm 2 ) > 50 Porozite (%) < 2 Böhme Yüzeysel AĢınma Direnci (cm 3 /50cm 2 ) < 15 Don Sonrası Ağırlık Kaybı (%) < 5 17

31 3. MATERYAL VE METHOD Mehmet KEMERCĠ 3. MATERYAL VE METOD 3.1. Materyal Ġnceleme alanı Toros kuģağında yer almakta olup, batısında Adana, güneyinde Hatay, doğusunda Gaziantep, kuzeyinde ise KahramanmaraĢ il toprakları ile çevrilidir (ġekil 3.1) km ÇalıĢma Alanı ġekil 3.1. Yer Bulduru Haritası 0 25km 18

32 3. MATERYAL VE METHOD Mehmet KEMERCĠ Bölge, Yumurtalık Fayı ile Amanos Dağları arasında yer almaktadır. Bu sınırlar içerisinde kalan Osmaniye ili ve çevresinin stratigrafisi Alt Paleozoik ten baģlayıp, Üst Kreatese, Eosen, Miyosen ve Plio- Kuvaternere kadar devam eden bir istif sunmaktadır. Doğuda ise, Amanos Dağlarından baģlayarak batıya doğru Alt Paleozoik ten, Üst Kreatese ye kadar devamlı sayılabilecek bir istif sunmaktadır. Bu bilgiler ıģığında Osmaniye Düziçi yerleģim biriminin kuzey batısında yer alan çalıģma alanındaki kireçtaģlarının bazı fiziksel, fiziko mekaniksel ve kimyasal özellikleri yapılmıģ laboratuar çalıģmaları ile ortaya çıkarılmıģ ve sonuçlar TSE kriterlerine göre değerlendirilerek kireçtaģlarının yapı taģı olarak kullanılabilirliği belirlenmiģtir. Kayaçların yapı ve dokusal özellikleri, onları nerede kullanılabileceği kararını doğrudan etkilemektedir. Bu yüzden kireçtaģlarının özelliklerini belirlemek amacıyla mineralojik, petrografik incelemeler için ince kesit bileģimleri, tane boyutları incelenmiģtir. ĠnĢaat sektöründe geniģ kullanım alanına sahip olan kireçtaģları, kullanıldığı yerlere göre fiziksel, kimyasal, atmosferik ve değiģik hava koģullarına maruz kalmaktadır. Bu koģullar karģısında göstereceği davranıģlar sonucunda, kireçtaģlarının hem görüntü olarak fiziksel yapısında hem de kılcal alterasyonlarla uğrayarak, kimyasal yapısında bozunmalar olabilmektedir. Bu etkilerin sonucunda mermerlerin hem fiziksel yapısında hem de mekanik özellikleri üzerinde değiģimler meydana gelmektedir. KireçtaĢlarının yapısında meydana gelen bozunmalar yeni kireçtaģlarının yerleģtirilmesi veya bozunmuģ kısımların tamiratının yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu onarım, hem farklı kireçtaģlarının kullanılmasına hem de ekstra iģçilik giderlerinin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Bütün bu iģlemler doğal olarak yapı maliyetini arttırmaktadır. Yapı malzemesi olarak kullanılan kireçtaģlarının aģınma indeksleri, dirençleri, mühendislik parametreleri ve dayanımları incelenerek fiziko-kimyasal etkilere karģı olan davranıģlarının göz önüne alınması ile malzeme seçiminde daha sağlıklı kararların alınmasına yardımcı olacaktır. Bu amaçla Düziçi/Osmaniye Bölgesindeki farklı özelliklere sahip kireçtaģlarının dayanımı, sertliği, aģınması ve sıcaklık karģısında göstereceği 19

33 3. MATERYAL VE METHOD Mehmet KEMERCĠ davranıģlar irdelenerek yapı ve kaplama malzemesi olarak kullanılabilirliği araģtırılmıģtır. KireçtaĢlarından uygun boyutlarda alınan örnekler, Maden Mühendisliği laboratuarlarında baģlıca mühendislik deneylerine tabii tutularak, kayacın; sertlik, renk, özgül ağırlık, yüzey parlaklığı, gözeneklilik, kesilebilirlik, parlatılabilirlik, açık hava tesirleri, asitlere dayanıklılık, pas tehlikesi, tek eksenli basınç dayanımı, eğilme dayanımı, darbe dayanımı, aģınma vs. gibi temel mühendislik değerleri tespit edilerek ve sonuçlar TSE TSE TSE TSE 2513 standartlarına göre değerlendirilmiģtir Bölge Jeolojisi Ġnceleme alanı, Toros kuģağı ile Amonos kuģağının kenetlenme bölgesine yakın bir yerde bulunmaktadır. Bu nedenle, bölgenin tektonik geliģmesi karmaģıktır. Fakat stratigrafik istif, rejyonal ölçekte sade görülür. Tektonoortam özellikleri farklı birimlerin bir araya gelmesi ve tekrarlanması, istifin karmaģık görülmesine sebep olmuģtur. Bölgede tüm birimler, kuzeybatıya eğimli ve kilometrelerce devam eden bir homoklin yapı oluģturur. Bu rejyonal yapı içersinde, farklı litoloji birimleri, tektonik kökenli, girik ve merceksel konumlar kazanmıģtır. ÇalıĢma alanımız bölgede Kuzgun formasyonu bünyesinde bulunmaktadır Kuzgun Formasyonu ÇalıĢma alanımız Kuzgun formasyonu bünyesinde olup, bu birim, inceleme alanında KuĢçu köyünün güneyinden, kuzeye doğru Cerrah dere boyunca, Güllüler, Gönlükaralar, Hacılar tepe mevkii arasındaki bir Ģerit boyunca uzanır. Kuzeyde Toprakhisar deresi ve güneyde MaraĢ tepeden itibaren geniģ alanlar kaplar. Ġstif baģlıca kumtaģı + konglomera + Ģeyl ve seyrek kireçtaģı nöbetleģmesinden oluģur. Kuzeyde Zeytindere ve Hartlap köyü dolaylarında iri çakıllı konglomera - kumtaģı birimin baģlangıç düzeylerini oluģturur. Toprakhisar deresi dolaylıda istif, 10 m 20

34 3. MATERYAL VE METHOD Mehmet KEMERCĠ kadar kalın bol fosilli bir taban kireçtaģı ile baģlar. Benzer resifal kireçtaģı geliģimine Köleli köyü dolayındaki Kısıkkaya mevkiinde de görülür. Genellikle birimin baģlangıç düzeylerini yansıtan bu kireçtaģı, tabanda konglomera veya kireçtaģı düzeyleriyle baģlayan istifin üst düzeylerinde Ģeyl katkısı artar ve giderek Ģeyl in çoğunlukta bulunduğu kesimler egemen olur. Yerel değiģimler dıģında birimde değiģiklikler görülmemektedir (ġekil 3.2). Kuzgun formasyonu, ofiyolit topluluğunu Sır temel karmaģığını ve Berke karmaģığını transgressif olarak aģar. Üzerine Jurasik-Kretase yaģlı Andırın kireçtaģı (JKa) Ģariyajla gelir. Kuzgun formasyonunun stratigrafik istifdeki konumu, bölgenin jeolojik evriminin yorumlanması açısından önemlidir. Çünkü temel üzerine itilen ofiyolit topluluğu ile, bölgeye Miyosen sonunda sürüklenen birimlerin ayırdma olanak sağlamıģtır. Kuzgun formasyonu bölgenin yapı iskeletini kazanmasından sonra çökeldiğinden bir molas istifi olarak kabul edilebilir. Genellikle sığ deniz ve karasal çökelme koģulları söz konusudur. Kuzgun formasyonunun tabanındaki kireçtaģından derlenen fosiller, daha önce, Prof. Dr. A. Dizer tarafından tayin edilerek birimin Miyosen yaģında olduğu belirlenmiģtir. Ayrıca bazı numunelerde taģınmıģ Eosen fosillerine de rastlanılmıģtır. Birimin Miyosen yaģında olduğu daha önceki araģtırmacılar tarafından da saptanmıģtır (AyaĢlıoğlu, 1970; Çağlayık, 1970). Bu yaģ, çalıģma alanımızdan getirdiğimiz örneklerde yapılmıģ ince kesit incelemeleri sırasında Prof. Dr. Niyazi AvĢar tarafından da onaylanmıģtır KireçtaĢlarının Endüstriyel Alanda Kullanımı Dünyada kireç ürünleri kadar çok çeģitli kullanım amacı olan bir baģka ürün mevcut değildir. Bugün, dünyada tüketilen kireçtaģı miktarının yaklaģık olarak - yıllık 4,5 milyar ton mertebesinde olduğu tahmin edilmektedir (D.P.T 2001 istatistiklerine göre ABD: 870 milyon ton/yıl; Japonya: 190 milyon ton/yıl; Ġngiltere: 120 milyon ton/yıl; Türkiye: 234 milyon ton/yıl). 21

35 3. MATERYAL VE METHOD Mehmet KEMERCĠ 1/25000 ÇalıĢma Alanı ġekil 3.2. ÇalıĢma Bölgesinin 1/25000 lik Jeolojik Haritası (MTA, 1980) 22

36 3. MATERYAL VE METHOD Mehmet KEMERCĠ Günümüzde kireçtaģları, inģaat sanayinde çimento ve kireç hammaddesi, yapıtaģı ve kırma taģ olarak, seramik ve tuğla yapımında, metalurjide, tarım alanlarında ve gübre yapımında, cam, kağıt, kimya sanayinde, Ģeker endüstrisinde, matbaacılıkta, eczacılıkta, kömür tozu alevlerinin söndürülmesinde, asit yağmurlarının nötrleģtirilmesi gibi özelliği ile çevre problemlerinin çözülmesinde, meyve suları, içki, yağ ve oto lastiği üretiminde yaygın olarak kullanılmaktadır (Yakut, 2001) ĠnĢaat ve Yapı Birçok ülkede kireçtaģının ana kullanım sahası % oranıyla inģaat ve yapı sektörüdür. KireçtaĢı bu sektörde beton harcında agrega (= mıcır) olarak ve yol yapımında agrega / dolgu maddesi olarak kullanılır. Bu amaçla kullanılacak olan kireçtaģı; temiz, kuru, kübik formda, yüksek aģınma mukavemetine ve sertliğe sahip olmalıdır. Daha ince (75 mikron 5 mm) gradasyonlu bazı kireçtaģı (kalker) kumları ise, beton ve inģaat harcına katılır. ĠnĢaat ve yapı endüstrisinde kullanılan yıllık mıcır miktarı, dünyada yaklaģık 1.5 milyar ton/yıl; Türkiye de ise yaklaģık 180 milyon ton/yıl civarındadır. Bu değer, Türkiye deki toplam kireçtaģı üretiminin % 74 üne karģılık gelmektedir (D.P.T, 2001). Günümüzde, inģaat sektörünün olmazsa olmaz hammaddelerinden biridir. Ġnsanların ihtiyacını karģılayacak bina, yol, metro, köprü ve benzeri yapım çalıģmalarında en önemli öğe ekonomik ve emniyetli yapı malzemelerinin kullanılmasıdır ve bu nedenle kireçtaģları inģaat sektörü için vazgeçilmez bir hammadde oluģturmaktadır. Nüfus artıģına paralel olarak bina ve yol yapımı gibi çalıģmalar hız kazanmıģ ve dolayısıyla kireçtaģına talep artmıģtır. ĠnĢaat sektöründe kireçtaģları çimento hammaddesi olarak, bina yapımında beton harcı katkı malzemesi olarak, kireç ve sönmüģ kireç genellikle harç yapımında ve karo fayans yapımında bağlayıcı madde olarak, yol yapımında bağlayıcı madde ve dolgu malzemesi olarak, demiryolu yapımında ray yatağı malzemesi olarak 23

37 3. MATERYAL VE METHOD Mehmet KEMERCĠ kullanılır. Ayrıca, Avrupa da ve Amerika da inģaat yapılacak arazinin düzeltilmesinde kireç kullanımı yaygındır (Yakut, 2001) Çimento Çimento, kireçtaģı, kil ve demir cevheri gibi hammaddelerin belirli bir oranda karıģtırılıp, öğütülmesi ve C ye kadar piģirilmesiyle elde edilen ana ürünün katkı maddesi katılarak öğütülmesiyle oluģan hidrolik bağlayıcı maddelere denir. KireçtaĢının ikinci büyük kullanım alanı, Portland çimentosu (CaO + SiO 2 + Al 2 O 3 + Fe 2 O 3 ) yapımıdır. Çimentonun ana hammadde girdisi % 80 e varan oranlarla düģük magnezyumlu (en fazla % 5) kireçtaģıdır. Bir ton çimento üretimi için yaklaģık bir ton kireçtaģına ihtiyaç vardır. Dünyada Portland çimentosu üretimi yaklaģık 1.4 milyar ton/yıl olup Türkiye de bu miktar 45 milyon ton/yıl civarındadır. Diğer bir deyiģle toplam kireçtaģı üretiminin % 21 ü bu amaçla tüketilmektedir (D.P.T 1996). CaCO 3 içerikleri % 75 ile % 90 arasında kalan karbonatlı marnlar ve % 40 ile % 75 arasında olan marnlar en önemli çimento hammaddeleridir. Çimentolar kullanım alanlarına göre farklı bileģime sahip, bağlayıcı malzemelerdir. SiO 2, Al 2 O 3 ve Fe 2 O 3 içeren kireçtaģları ile yüksek fırın curufları, volkanik küller ve diyatomitin belirli oranlarda karıģtırılıp, iģlenmesiyle üretilirler. Tüm bu bileģenleri bünyesinde içeren kireçtaģı ve marnlara çimento kayası da denilmektedir. Bugün ülkemizde çimento sanayi hızla geliģip büyümektedir. KireçtaĢları, çimento sanayinde tek baģına yüksek tonlara eriģen önemli bir maddedir. Bu nedenle kireçtaģı üretim alanları, çimento fabrikalarının yer seçiminde etkilidir. Çimento düģük maliyetle bir malzemedir ve rekabete açık bir piyasası vardır. Bu nedenle modern, elveriģli taģ kırma, öğütme ve kireç yapma metotları kullanılarak ekonomik olarak üretilmelidir. Hammaddelerin belirli oranda karıģtırılmasıyla elde edilen karıģıma farin adı verilir. Çimento hammaddesi olan farin %75 kireçtaģı, %24 kil ve %1 Fe 2 O 3 ün karıģtırılıp, optimum partikül boyutuna kadar öğütülmesiyle hazırlanır. 24

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/ Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 ACADİA MADENCİLİK İNŞ. NAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. TARAFINDAN GETİRİLEN KAYAÇ NUMUNESİNİN ÇEŞİTLİ ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK RAPOR İlgi: ACADİA Madencilik

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01330 ADANA

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01330 ADANA Sayı:B30.2.ÇKO.0.47.00.05/ 488 Tarih:19.06.2009 EMRE TAŞ ve MADENCİLİK A.Ş. TARAFINDAN GETİRİLEN 3114780 ERİŞİM NOLU VE 20068722 RUHSAT NOLU SAHADAN ALINAN BAZALT LEVHALARININ VE KÜP ÖRNEKLERİNİN MİNEROLOJİK,

Detaylı

AYAŞ İLÇESİ BAŞAYAŞ KÖYÜ ARAZİ İNCELEME GEZİSİ GÖREV RAPORU

AYAŞ İLÇESİ BAŞAYAŞ KÖYÜ ARAZİ İNCELEME GEZİSİ GÖREV RAPORU AYAŞ İLÇESİ BAŞAYAŞ KÖYÜ ARAZİ İNCELEME GEZİSİ GÖREV RAPORU Konu : Hümik asit ve Leonarditin fidan üretiminde kullanılması deneme çalıģmaları ve AyaĢ Ġlçesi BaĢayaĢ köyündeki erozyon sahasının teknik yönden

Detaylı

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi REVİZYON GÜNCELLEME DOKÜMAN NO YAYIN L27 01.01.2008 13.01.2014-06 08.05.2014 1/8 GÜNCELLEŞTİRMEYİ GERÇEKLEŞTİREN (İSİM / İMZA / TARİH) : DENEYLERİ A01 İri agregaların parçalanmaya karşı direnci Los Angeles

Detaylı

ISIDAÇ 40. karo. Özel ürünleriniz için özel bir çimento!

ISIDAÇ 40. karo. Özel ürünleriniz için özel bir çimento! karo Özel ürünleriniz için özel bir çimento! Çimsa Kalsiyum Alüminat Karo Uygulamaları www.cimsa.com.tr, 10 yılı aşkın süredir Çimsa tarafından, TS EN 14647 standardına uygun olarak üretilen Kalsiyum Alüminat

Detaylı

ISIDAÇ 40. yapı kimyasalları. Özel ürünleriniz için özel bir çimento!

ISIDAÇ 40. yapı kimyasalları. Özel ürünleriniz için özel bir çimento! ISIDAÇ 40 yapı kimyasalları Özel ürünleriniz için özel bir çimento! Çimsa ISDAÇ 40 Kalsiyum Alüminat Çimentosu Yapı Kimyasalları Uygulamaları www.cimsa.com.tr ISIDAÇ 40, 10 yılı aşkın süredir Çimsa tarafından,

Detaylı

YAPI LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

YAPI LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ YAPI LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 S a y f a CİHAZLAR Cihazın ismi Sayfa Beton Basınç Dayanımı ve Kiriş

Detaylı

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır.

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır. Bilinen en eski bağlayıcılardan birisi olan kireç, eski Babil, Mısır, Finikeliler, Hitit ve Persler tarafından hava kireci olarak yapıda kullanılmıştır. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su

Detaylı

FİZİK. Mekanik İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ KAYAÇLARIN MÜHENDİSLİK ÖZELLİKLERİ. Mekanik Nedir? Mekanik Nedir?

FİZİK. Mekanik İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ KAYAÇLARIN MÜHENDİSLİK ÖZELLİKLERİ. Mekanik Nedir? Mekanik Nedir? İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ 14.04.2015 KAYAÇLARIN MÜHENDİSLİK ÖZELLİKLERİ Dr. Dilek OKUYUCU Mekanik Nedir? Mekanik: Kuvvetlerin etkisi altında cisimlerin davranışını inceleyen bilim dalıdır.

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Sare YURDAKUL YILANKALE-MİSİS (CEYHAN-ADANA) YÖRESİ KİREÇTAŞLARININ HAMMADDE ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI

Detaylı

YAPI MALZEMESİ YAPI MALZEMESİNE GİRİŞ

YAPI MALZEMESİ YAPI MALZEMESİNE GİRİŞ YAPI MALZEMESİNE GİRİŞ KAYNAK KİTAPLAR 1.) Yapı Malzemesi-II (Bülent BARADAN) DEU 2.) Yapı Malzemesi ve Beton (M. Selçuk GÜNER, Veli SÜME) 3.) Yapı Malzemesi (Bekir POSTACIOĞLU) 4.) Yapı Malzemesi Problemleri

Detaylı

Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Çimsa Süper Beyaz Çimento Dozaj Avantajı- Karo İmalatları 1 Çimsa Süper Beyaz 1990 yılından beri Çimsa tarafından Mersin Fabrikasında üretilmektedir Minimum %85 beyazlığa

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Çağatay TURAN AKARCA KÖYÜ (HATAY) KİREÇTAŞLARININ HAMMADDE ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ VE KALSİNASYON DAVRANIŞININ İNCELENMESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Detaylı

Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi. Mineral Katkılar- Uçucu Kül

Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi. Mineral Katkılar- Uçucu Kül Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Mineral Katkılar- Uçucu Kül Çimento İkame Malzemeleri - Doğal Malzemeler (Tras vb.) - Atık Malzemeler ( Uçucu Kül, Yüksek Fırın Cürufu, Silis Dumanı) ÇĠMENTO HĠDRATASYONUNUN

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ İÇİNDEKİLER

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ İÇİNDEKİLER ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ İÇİNDEKİLER Kod Deney Adı Sayfa No 1. AGREGA DENEYLERİ 2 2. TAŞ DENEYLERİ 2 3. ÇİMENTO

Detaylı

BAZI DOĞAL TAŞLARIN TEKNO-MEKANİK ÖZELLİKLERİ VE UYGUN KULLANIM ALANLARININ BELİRLENMESİ

BAZI DOĞAL TAŞLARIN TEKNO-MEKANİK ÖZELLİKLERİ VE UYGUN KULLANIM ALANLARININ BELİRLENMESİ TÜRKİYE IV. MERMER SEMPOZYUMU (MERSEM'2003) BİLDİRİLER KİTABI 18-19 Aralık 2003 BAZI DOĞAL TAŞLARIN TEKNO-MEKANİK ÖZELLİKLERİ VE UYGUN KULLANIM ALANLARININ BELİRLENMESİ Önder UYSAL* Hamdi AKÇAKOCA** ismail

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı Aşınmaya dayanıklı parçalar Kesici takımlar Dekorasyon ve sanat Yalıtkan malzemeler Elektronik http://www.flickr.com

Detaylı

SÜPER BEYAZ. karo. Yüksek performanslı beyaz çimento!

SÜPER BEYAZ. karo. Yüksek performanslı beyaz çimento! SÜPER BEYAZ karo Yüksek performanslı beyaz çimento! Süper Beyaz Çimento Karo Uygulamaları Beyaz Portland Çimentosu, 100 yılı aşkın süredir dünyada; gerek estetik görüntüler elde etmek için, gerekse yüksek

Detaylı

Yapı TaĢı Olarak Edirne (KeĢan) Bölgesi KumtaĢlarının Fiziksel Özellikleri

Yapı TaĢı Olarak Edirne (KeĢan) Bölgesi KumtaĢlarının Fiziksel Özellikleri 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 2011, Elazığ, Turkey Yapı TaĢı Olarak Edirne (KeĢan) Bölgesi KumtaĢlarının Fiziksel Özellikleri Ġ. Kılıç 1 and A. H. Gültekin 2 1

Detaylı

EKOBEYAZ. yapı kimyasalları. Hem ekonomik, hem yüksek beyazlık!

EKOBEYAZ. yapı kimyasalları. Hem ekonomik, hem yüksek beyazlık! EKOBEYAZ yapı kimyasalları Hem ekonomik, hem yüksek beyazlık! Çimsa Ekobeyaz Çimento Yapı Kimyasalları Uygulamaları Beyaz Portland Çimentosu, 100 yılı aşkın süredir dünyada; gerek estetik görüntüler elde

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Esenboğa Yolu Çankırı Yol Ayırımı Altınova 06105 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 399 27 96 Faks : 0 312 399 27 95 E-Posta : takk@dsi.gov.tr

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Serdar Cem BOZTAŞ BURDUR İLİ YEŞİLOVA İLÇESİ KAĞILCIK MEVKİİ KİREÇTAŞLARININ MERMER OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI MADEN MÜHENDİSLİĞİ

Detaylı

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Magmatik (Püskürük) Kayaçlar Ýç püskürük Yer kabuðunu oluþturan kayaçlarýn tümünün kökeni magmatikdir. Magma kökenli kayaçlar dýþ kuvvetlerinin etkisiyle parçalara ayrýlýp, yeryüzünün çukur yerlerinde

Detaylı

YAPI MALZEMESİ AGREGALAR

YAPI MALZEMESİ AGREGALAR YAPI MALZEMESİ AGREGALAR 1 YAPI MALZEMESİ Agregalar en önemli yapı malzemelerinden olan betonun hacimce %60-%80 ini oluştururlar. Bitümlü yol kaplamalarının ağırlıkça % 90-95, hacimce %75-85 ini agregalar

Detaylı

Kanalizasyonlarda CAC Kullanımı Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Kanalizasyonlarda CAC Kullanımı Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Günümüzde farklı sektörlerde doğan farklı ihtiyaçlar için (aside karşı dayanım, kararlı boyutsal yapı, yüksek sıcaklık, erken mukavemet, hızlı priz, çatlaksız yapı)

Detaylı

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ İlker ŞENGÜLER* GİRİŞ Çalışma alanı Eskişehir grabeni içinde Eskişehir ilinin doğusunda, Sevinç ve Çavlum mahallesi ile Ağapınar köyünün kuzeyinde

Detaylı

Mineral Katkılar- Metakaolin. Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi

Mineral Katkılar- Metakaolin. Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Mineral Katkılar- Metakaolin Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Çimento İkame Malzemeleri Çimento Ġkame Malzemelerinin Temel Kullanım Sebebi Çimento Dayanıklılığını arttırmaktır Beyaz çimento sahip

Detaylı

SÜPER BEYAZ. yapı kimyasalları. Yüksek performanslı beyaz çimento!

SÜPER BEYAZ. yapı kimyasalları. Yüksek performanslı beyaz çimento! SÜPER BEYAZ yapı kimyasalları Yüksek performanslı beyaz çimento! Süper Beyaz Çimento Yapı Kimyasalları Uygulamaları Beyaz Portland Çimentosu, 100 yılı aşkın süredir dünyada; gerek estetik görüntüler elde

Detaylı

İYC MADENCİLİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. NE AİT MUĞLA - FETHİYE YÖRESİ BEJ TÜRÜ KİREÇTAŞININ FİZİKO-MEKANİK ANALİZ RAPORU

İYC MADENCİLİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. NE AİT MUĞLA - FETHİYE YÖRESİ BEJ TÜRÜ KİREÇTAŞININ FİZİKO-MEKANİK ANALİZ RAPORU T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY FACULTY OF ENGINEERING İYC MADENCİLİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. NE AİT MUĞLA - FETHİYE YÖRESİ BEJ TÜRÜ KİREÇTAŞININ FİZİKO-MEKANİK ANALİZ

Detaylı

YUMURTALIK LİMAN YAPIMINDA DOLGU MALZEMESİ OLARAK KULLANILAN DOLOMİTİK KİREÇTAŞLARININ FİZİKO-MEKANİK ÖZELLİKLERİ *

YUMURTALIK LİMAN YAPIMINDA DOLGU MALZEMESİ OLARAK KULLANILAN DOLOMİTİK KİREÇTAŞLARININ FİZİKO-MEKANİK ÖZELLİKLERİ * YUMURTALIK LİMAN YAPIMINDA DOLGU MALZEMESİ OLARAK KULLANILAN DOLOMİTİK KİREÇTAŞLARININ FİZİKO-MEKANİK ÖZELLİKLERİ * Physico-Mechanical Properties of Dolomitic Limestone Using Filling Materials in Yumurtalık

Detaylı

MERMER - KİREÇTAŞI VE KONGLOMERALARIN YAPILARDA KULLANIMINI DENETLEYEN PARAMETRELER

MERMER - KİREÇTAŞI VE KONGLOMERALARIN YAPILARDA KULLANIMINI DENETLEYEN PARAMETRELER TÜRKİYE III. MERMER SEMPOZYUMU(MERSEM '2001) BİLDİRİLER KİTABİ 35 MAYIS 2001 /AFYON MERMER KİREÇTAŞI VE KONGLOMERALARIN YAPILARDA KULLANIMINI DENETLEYEN PARAMETRELER Nimet OZTANK 1, Ferah TURKMEN ( BACAKOGLU

Detaylı

MADEN SEKTÖRÜ/ AKSARAY

MADEN SEKTÖRÜ/ AKSARAY MADEN SEKTÖRÜ/ AKSARAY Ramazan ÖZDEMİR T.C.AHİLER KALKINMA AJANSI AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ İçindekiler 1. MADENCİLİK... 3 1.1. Aksaray ın Maden Potansiyeli... 3 1.2. Aksaray daki Maden Kaynaklarının

Detaylı

YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON

YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON TANIM YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON Concrete kelimesi Latinceden concretus (grow together) ) kelimesinden gelmektedir. Türkçeye ise Beton kelimesi Fransızcadan gelmektedir. Agrega, çimento, su ve gerektiğinde

Detaylı

Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı

Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Mühendislik Birimleri bünyesinde yer alan İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları: Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı,

Detaylı

MİDYAT TAŞININ KAPLAMA VE YAPI TAŞI OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI*

MİDYAT TAŞININ KAPLAMA VE YAPI TAŞI OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI* MİDYAT TAŞININ KAPLAMA VE YAPI TAŞI OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI* The Usuage Of Midyat Stone As A Covering And Building Material Researching Alper Cenk KAYA Nil YAPICI Mesut ANIL Maden Müh.

Detaylı

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron)

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) BİRİM: LAB.: DENEY FİYAT LİSTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMY Kimya DENEY KODU DENEY ADI BİRİM FİYAT MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) 0,00 MDN.KMY.0002 Kimyasal analiz

Detaylı

Kalsiyum Karbonatlı Kayaçların Standart Özelliklerinin İncelenmesi Examination of Standart Properties of Calcium Carbonate Rocks

Kalsiyum Karbonatlı Kayaçların Standart Özelliklerinin İncelenmesi Examination of Standart Properties of Calcium Carbonate Rocks Türkiye 22. Uluslararası Madencilik Kongresi ve Sergisi 11-13 Mayıs 211 ANKARA Kalsiyum Karbonatlı Kayaçların Standart Özelliklerinin İncelenmesi Examination of Standart Properties of Calcium Carbonate

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarı Adresi : Ankara Teknoloji Geliştirme Bölgesi, 1605 Cadde, Dilek Binası BİLKENT 06800 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 444 50 57 Faks : 0 312 265 09 06

Detaylı

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 Yılı DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 Yılı DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ Kullanılıyor Mesai içi 1. AGREGA DENEYLERİ 1.1. Elek analizleri 150 1.2. Agrega özgül ağırlığının bulunması 130 1.3. Agrega su muhtevasının bulunması 130 1.4. Los Angeles deneyi ile aşınma kaybının bulunması

Detaylı

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Günümüzde yapı kimyasalları sektöründe doğan farklı ihtiyaçlar için (yüksek sıcaklık, erken mukavemet, hızlı priz, çatlaksız yapı) farklı çözümler

Detaylı

Betonda Dayanıklılık Sorunları ve Çözümleri Alkali Silika Reaksiyonu (ASR) Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Betonda Dayanıklılık Sorunları ve Çözümleri Alkali Silika Reaksiyonu (ASR) Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Betonda Dayanıklılık Sorunları ve Çözümleri Alkali Silika Reaksiyonu (ASR) Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Betonda Dayanıklılık - Betonda Dayanıklılık - Alkali Silika Reaksiyonu - Alkali Silika Reaksiyonuna

Detaylı

FARKLI BAĞLAYICILARIN KALSİYUM ALÜMİNAT ÇİMENTOSU ESASLI HARÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Prof. Dr. İsmail Özgür YAMAN

FARKLI BAĞLAYICILARIN KALSİYUM ALÜMİNAT ÇİMENTOSU ESASLI HARÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Prof. Dr. İsmail Özgür YAMAN FARKLI BAĞLAYICILARIN KALSİYUM ALÜMİNAT ÇİMENTOSU ESASLI HARÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Prof. Dr. İsmail Özgür YAMAN SUNUM İÇERİĞİ Kalsiyum Alüminat Çimentosu (KAÇ) PÇ KAÇ KAÇ Uygulama Alanları KAÇ Hidratasyonu

Detaylı

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ 1. KAYA MEKANİĞİ LABORATUVARI HİZMETLERİ BİRİM FİYAT LİSTESİ (KDV HARİÇ) KOD İŞİN ADI STANDART NO BİRİMİ 1.1. Parça Kayadan Numune Alınması 1.2.

Detaylı

Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Çimsa Süper Beyaz Çimento Dozaj Avantajı- Bims Ġmalatları

Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Çimsa Süper Beyaz Çimento Dozaj Avantajı- Bims Ġmalatları 1 Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Çimsa Süper Beyaz Çimento Dozaj Avantajı- Bims Ġmalatları Rakamlarla Çimsa Süper Beyaz 1977 Mersin de faaliyete geçti 1989 Dünyanın Ġlk Beyaz/Gri Çimento Üretim

Detaylı

ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Doðal Sistemler ÜNÝTE - 1 TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR...12 Ölçme ve Deðerlendirme...14 Kazaným Deðerlendirme Testi...16 Ünite Deðerlendirme Testi...18 Doðal Sistemler ÜNÝTE - 2 LEVHA

Detaylı

ISIDAÇ 40 Esaslı Yüksek Performanslı Beton. Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

ISIDAÇ 40 Esaslı Yüksek Performanslı Beton. Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi ISIDAÇ 40 Esaslı Yüksek Performanslı Beton Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi ISIDAC 40 ın Beton İmalatlarında Kullanımı - ISIDAC 40 Esaslı Beton İmalatları 20. YY başlarından bu yana üzerinde sıklıkla

Detaylı

KAYALARIN DELİNEBİLİRLİĞİNİ ETKİLEYEN JEOLOJİK ÖZELLİKLER. Adil ÖZDEMİR (adilozdemir2000@yahoo.com)

KAYALARIN DELİNEBİLİRLİĞİNİ ETKİLEYEN JEOLOJİK ÖZELLİKLER. Adil ÖZDEMİR (adilozdemir2000@yahoo.com) (Sondaj Dünyası Dergisi, Sayı 5) www.sondajcilarbirligi.org.tr KAYALARIN DELİNEBİLİRLİĞİNİ ETKİLEYEN JEOLOJİK ÖZELLİKLER Adil ÖZDEMİR (adilozdemir2000@yahoo.com) 1.GİRİŞ Delinebilirlik, matkabın formasyondaki

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Akdeniz Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Akdeniz Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü DÖNER SERMAYE HİZMETLERİ (2015 Yılı Birim Fiyat Listesi) GENEL HUSUSLAR 1. Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Döner Sermaye İşletmesince, protokollü

Detaylı

UÇUCU KÜLLÜ BETONLARIN DONMA-ÇÖZÜLME ETKİSİNDE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Necdet Sezer Kampüsü Gazlıgöl Yolu Afyon,

UÇUCU KÜLLÜ BETONLARIN DONMA-ÇÖZÜLME ETKİSİNDE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Necdet Sezer Kampüsü Gazlıgöl Yolu Afyon, UÇUCU KÜLLÜ BETONLARIN DONMA-ÇÖZÜLME ETKİSİNDE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI Osman ÜNAL 1, Tayfun UYGUNOĞLU 2 1,2 Afyon Kocatepe Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Yapı Eğitimi Bölümü,Ahmet

Detaylı

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR Bir nehir kenarında gezerken çakılların renk ve biçim bakımından birbirlerinden farklı olduğunu görürüz. Bu durum bize, kayaçların farklı ortamlarda oluştuğunu gösterir.

Detaylı

EKOBEYAZ. karo. Hem ekonomik, hem yüksek beyazlık!

EKOBEYAZ. karo. Hem ekonomik, hem yüksek beyazlık! EKOBEYAZ karo Hem ekonomik, hem yüksek beyazlık! Çimsa Ekobeyaz Çimento Karo Uygulamaları Beyaz Portland Çimentosu, 100 yılı aşkın süredir dünyada; gerek estetik görüntüler elde etmek için, gerekse yüksek

Detaylı

CİHANBEYLİ-KOZANLI (KONYA) MERMERLERİNİN TEKNO-MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ *

CİHANBEYLİ-KOZANLI (KONYA) MERMERLERİNİN TEKNO-MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ * CİHANBEYLİ-KOZANLI (KONYA) MERMERLERİNİN TEKNO-MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ * Determınatıon of Techno- Mechanıcal Propertıes of Marbles in Cihanbeyli, Kozanlı (Konya) Marbles Betül FIRAT Maden Müh.

Detaylı

AKSARAY YÖRESĠNĠN JEOLOJĠK ĠNCELEMESĠ

AKSARAY YÖRESĠNĠN JEOLOJĠK ĠNCELEMESĠ T.C. AKSARAY ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ JEOLOJĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ AKSARAY YÖRESĠNĠN JEOLOJĠK ĠNCELEMESĠ HARĠTA ALIMI DERSĠ RAPORU 3. GRUP AKSARAY 2015 T.C. AKSARAY ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ

Detaylı

ISIDAÇ 40 Esaslı Karo İmalatı. Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

ISIDAÇ 40 Esaslı Karo İmalatı. Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi İmalatı Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi ISIDAÇ 40 Kalsiyum Aluminat Çimentosu ISIDAÇ 40 ticari adıyla 2002 yılından bu yana Türkiye de ilk kez ve sadece Çimsa Çimento A.Ş. Tarafından üretilmektedir

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Bentonit Bilgi Notu

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Bentonit Bilgi Notu Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Bentonit Bilgi Notu Ek 7: EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ BENTONİT MADENİ EDİRNE İLİ İÇİN BİR İNCELEME Giriş Bentonit sanayi, tarım, madencilik ve mühendislik jeolojisinde

Detaylı

Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, Köse ve Kızıl (eds) İzmir / Türkiye / Nisan 1995 Andezitin Traslı Çimento Üretiminde Kullanılması

Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, Köse ve Kızıl (eds) İzmir / Türkiye / Nisan 1995 Andezitin Traslı Çimento Üretiminde Kullanılması Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, Köse ve Kızıl (eds) İzmir / Türkiye / 2-22 Nisan 99 Andezitin Traslı Çimento Üretiminde Kullanılması N. Terzibaşıoğm Batıçim, ÎZMİR ÖZET: Bu çalışmada andezitin tras

Detaylı

SÜPER BEYAZ. prekast. Yüksek performanslı beyaz çimento!

SÜPER BEYAZ. prekast. Yüksek performanslı beyaz çimento! SÜPER BEYAZ prekast Yüksek performanslı beyaz çimento! Süper Beyaz Çimento Prekast Uygulamaları Beyaz Portland Çimentosu, 100 yılı aşkın süredir dünyada; gerek estetik görüntüler elde etmek için, gerekse

Detaylı

MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ

MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ TR 2009/00643 B Abdulkerim YÖRÜKOĞLU * ve Günnur ULUSOY ** MTA Genel Müdürlüğü MAT Dairesi Endüstriyel Hammaddeler ve

Detaylı

Pelte (Elazığ) Bölgesindeki Traverten ve Oniks Mermerlerin Yapı ve Kaplama Taşı Olarak Kullanılabilirliği

Pelte (Elazığ) Bölgesindeki Traverten ve Oniks Mermerlerin Yapı ve Kaplama Taşı Olarak Kullanılabilirliği Fırat Üniv. Mühendislik Bilimleri Dergisi Fırat Univ. Journal of Enginering 21 (1), 85-94, 2009 21(1), 85-94, 2009 Pelte (Elazığ) Bölgesindeki Traverten ve Oniks Mermerlerin Yapı ve Kaplama Taşı Olarak

Detaylı

ÇUKUROVA YÖRESİNDE BULUNAN BAZI MERMERLERE AİT FİZİKO- MEKANİK ÖZELLİKLERİN İSTATİSTİKSEL ANALİZİ *

ÇUKUROVA YÖRESİNDE BULUNAN BAZI MERMERLERE AİT FİZİKO- MEKANİK ÖZELLİKLERİN İSTATİSTİKSEL ANALİZİ * ÇUKUROVA YÖRESİNDE BULUNAN BAZI MERMERLERE AİT FİZİKO- MEKANİK ÖZELLİKLERİN İSTATİSTİKSEL ANALİZİ * Statistical Analyses of Physico-Mechanical Characteristics on Some Marbles Sıtuated in Çukurova Region*

Detaylı

M. Mustafa ÖNAL 1 Seda ÇELLEK , Kırşehir, TÜRKİYE

M. Mustafa ÖNAL 1 Seda ÇELLEK , Kırşehir, TÜRKİYE İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi Journal of Advanced Technology Sciences ISSN:2147455 ANADOLU BEJİ MERMERİNİN FİZİKO-MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI M. Mustafa ÖNAL 1 Seda ÇELLEK 2 1 Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi KALSİYUM SİLİKAT Yüksek mukavemetli,

Detaylı

Agrega ve Su Deneyleri Beton ve Çimento Deneyleri Yüksek Fırın Cürufu, Uçucu Kül ve Kimyasal Katkı Deneyleri Kalibrasyon Hizmetleri

Agrega ve Su Deneyleri Beton ve Çimento Deneyleri Yüksek Fırın Cürufu, Uçucu Kül ve Kimyasal Katkı Deneyleri Kalibrasyon Hizmetleri ve Deneyleri ve Deneyleri Yüksek Fırın u, ve Kimyasal Katkı Deneyleri Kalibrasyon Hizmetleri T ürkiye Hazır Birliği (THBB), üyelerinden ve değerli paydaşlarından aldığı güçle ülkemizde kaliteli betonun

Detaylı

Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ

Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Maden Müh. Bölümü e-posta: zenkilic@cu.edu.tr PCC (ÇKK) NEDİR? PCC (Precipitated Calcium Carbonate), çöktürülmüş

Detaylı

A. Şentürk, L. Gündüz ve A. Sanışık

A. Şentürk, L. Gündüz ve A. Sanışık Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, Köse ve Kızıl (eds) İzmir / Türkiye / 21-22 Nisan 1995 Yapı ve Kaplama Taşı larak Kullanılan Endüstriyel Kayaçlara Teknik Bir Bakış A. Şentürk, L. Gündüz ve A. Sanışık

Detaylı

DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI 1.GİRİŞ Mermer üretiminde ülkemiz dünyada önemli bir yere sahiptir. Mermer ocak işletmeciliği ve işleme

Detaylı

ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU

ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU İSTAÇ A.Ş. Fatih Mehmet KARACA 26 Nisan 2012 ANTALYA (Sueno Otel / SİDE) YÖNETMELİKTE BELİRTİLEN ATIK TÜRLERİ -----------------------------------------------------------------------

Detaylı

Bazı Endüstriyel Hammaddeler İçin Sanayide Aranan Koşullar

Bazı Endüstriyel Hammaddeler İçin Sanayide Aranan Koşullar Bazı Endüstriyel Hammaddeler İçin Sanayide Aranan Koşullar Maden Y, Müh, Î8MAÎL ALP } Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara, ÖZ : Jeolojik etüd ve aramaların amacı bir yandan bilimsel olarak konuları

Detaylı

TÜRKİYE GENELİ DOĞAL TAŞ POTANSİYEL ALANLARININ BELİRLENMESİ PROJESİ

TÜRKİYE GENELİ DOĞAL TAŞ POTANSİYEL ALANLARININ BELİRLENMESİ PROJESİ TÜRKİYE GENELİ DOĞAL TAŞ POTANSİYEL ALANLARININ BELİRLENMESİ PROJESİ Demir ERKANOL * ve Abdülkerim AYDINDAĞ ** GİRİŞ Doğal taşlar, ticari olarak işletilebilen en eski inşaat malzemeleridir. Tarih boyunca

Detaylı

KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Kırklareli ili Marmara Bölgesinin kuzeybatısında yer almakta olup, Dereköy sınır kapısıyla Türkiye yi Bulgaristan a bağlayan geçiş yollarından birine sahiptir.

Detaylı

YAPILARIN ZATİ YÜKÜNÜN AZALTILMASI İÇİN DİYATOMİTLE ÜRETİLEN HAFİF BLOK ELEMANLARIN ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Tayfun UYGUNOĞLU 1, Osman ÜNAL 1

YAPILARIN ZATİ YÜKÜNÜN AZALTILMASI İÇİN DİYATOMİTLE ÜRETİLEN HAFİF BLOK ELEMANLARIN ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Tayfun UYGUNOĞLU 1, Osman ÜNAL 1 YAPILARIN ZATİ YÜKÜNÜN AZALTILMASI İÇİN DİYATOMİTLE ÜRETİLEN HAFİF BLOK ELEMANLARIN ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI Tayfun UYGUNOĞLU 1, Osman ÜNAL 1 1 uygunoglu@aku.edu.tr, 2 unal@aku.edu.tr ÖZ Bu çalışmada,

Detaylı

SODA SANAYİ A.Ş. NİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞMALARI

SODA SANAYİ A.Ş. NİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞMALARI SODA SANAYİ A.Ş. NİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞMALARI Nadiye Gür Soda Sanayi A.Ş. Geliştirme Müdürü Endüstriyel Simbiyoz Konferansı 20 Şubat 2014 Ankara İÇERİK Soda Sanayi A.Ş.- Genel Tanıtım Simbiyoz

Detaylı

ÇİMENTO ve -Çimento Türleri-

ÇİMENTO ve -Çimento Türleri- ÇİMENTO ve -Çimento Türleri- Hayat BOZKIR Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (TÇMB) 10.05.2012 YÜF Beton ve Beton Bileşenleri Semineri ÇİMENTO Tanımı Üretimi Türleri ÇİMENTO malzemesi önemli bir yapı

Detaylı

YAPITAŞI OLARAK KULLANILAN BAZI KAYAÇLARIN FİZİKO-MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

YAPITAŞI OLARAK KULLANILAN BAZI KAYAÇLARIN FİZİKO-MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yıl:2008 Cilt:17-5 YAPITAŞI OLARAK KULLANILAN BAZI KAYAÇLARIN FİZİKO-MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Determination of The Physico- Mechanical Properties of Some Rocks Using

Detaylı

KURAK BIR BÖLGEDE BĠR KISIM TOPRAK ÖZELLIKLERININ MEKANSAL DEĞIġKENLIĞI

KURAK BIR BÖLGEDE BĠR KISIM TOPRAK ÖZELLIKLERININ MEKANSAL DEĞIġKENLIĞI KURAK BIR BÖLGEDE BĠR KISIM TOPRAK ÖZELLIKLERININ MEKANSAL DEĞIġKENLIĞI Prof. Dr. HĠKMET GÜNAL Dr. Nurullah ACĠR Ziraat Mühendisi Emre MATUR Ziraat Mühendisi Ahmetcan KILINÇ TOPRAK ÖZELLIKLERININ DEĞIŞKENLIĞI

Detaylı

BETON AGREGALARI-AGREGA ÜRETİMİ VE AGREGALARDA KALİTE

BETON AGREGALARI-AGREGA ÜRETİMİ VE AGREGALARDA KALİTE BETON AGREGALARI-AGREGA ÜRETİMİ VE AGREGALARDA KALİTE Mesut ERKAN Genel Sekreter 1 Kompozit Malzeme Olarak Beton Agrega + su Beton?????? Agrega + çimento Beton???? Çimento +Su Çimento hamuru Çimento Hamuru

Detaylı

mineral katkılar Paki Turgut

mineral katkılar Paki Turgut 2 mineral katkılar Paki Turgut Kaynaklar 1) Hewlett PC, Cement Admixture: uses and applications, Cement Admixture Association 2) Domone P, Illston J, Construction Materials, 4th Edition 3) Mindess S et

Detaylı

BAYINDIRLIK VE ĠSKAN BAKANLIĞI YAPI ĠġLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. YAPI MALZEMELERĠ DAĠRE BAġKANLIĞI NİSAN 2011

BAYINDIRLIK VE ĠSKAN BAKANLIĞI YAPI ĠġLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. YAPI MALZEMELERĠ DAĠRE BAġKANLIĞI NİSAN 2011 YAPI MALZEMELERĠ DAĠRE BAġKANLIĞI NİSAN 2011 DOĞAL TAġ ÜRÜNLERĠ STANDARTLARI VE PĠYASA GÖZETĠMĠ VE DENETĠMĠ (89/106/EEC) DOĞAL TAġ STANDATLARI TS EN 12058 Doğal TaĢ Ürünleri Yer ve Merdivenler Ġçin Kaplama

Detaylı

St 37 Karbonlu Çelik Malzeme Ara Bağlantı Aparatı Delme ve Bükmenin Teorik ve Deneysel İncelenmesi

St 37 Karbonlu Çelik Malzeme Ara Bağlantı Aparatı Delme ve Bükmenin Teorik ve Deneysel İncelenmesi St 37 Karbonlu Çelik Malzeme Ara Bağlantı Aparatı Delme ve Bükmenin Teorik ve Deneysel İncelenmesi Çağrı BARUT Karabük Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Tasarım Öğretmenliği Cagribarut@hotmail.com

Detaylı

1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya

1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya 1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya KAYAÇ (TAŞ) :Bir ya da birden fazla. doğal olarak birleşmesiyle oluşan katılardır. PAna kaynakları..' dır, P ana malzemesini oluştururlar, PYer şekillerinin oluşum ve gelişimlerinde

Detaylı

ĠNġAAT VE YIKINTI ATIKLARINDAN GERĠ KAZANILAN MALZEMELERĠN ASFALT VE YOL DOLGU MALZEMESĠ ÜRETĠMĠNDE KULLANIM KRĠTERLERĠNĠN BELĠRLENMESĠ

ĠNġAAT VE YIKINTI ATIKLARINDAN GERĠ KAZANILAN MALZEMELERĠN ASFALT VE YOL DOLGU MALZEMESĠ ÜRETĠMĠNDE KULLANIM KRĠTERLERĠNĠN BELĠRLENMESĠ ĠNġAAT VE YIKINTI ATIKLARINDAN GERĠ KAZANILAN MALZEMELERĠN ASFALT VE YOL DOLGU MALZEMESĠ ÜRETĠMĠNDE KULLANIM KRĠTERLERĠNĠN BELĠRLENMESĠ KARAYOLU YAPISI ĠNġAAT ATIKLARININ KULLANIMI ĠnĢaat ve Yıkıntı Atıklarının

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: AGREGA ELEK ANALĠZĠ VE GRANÜLOMETRĠ EĞRĠSĠ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: AGREGA ELEK ANALĠZĠ VE GRANÜLOMETRĠ EĞRĠSĠ DENEY ADI: AGREGA ELEK ANALĠZĠ VE GRANÜLOMETRĠ EĞRĠSĠ AMAÇ: ĠnĢaat ve madencilik sektöründe beton, dolgu vb. içerisinde kullanılacak olan agreganın uygun gradasyona (üniform bir tane boyut dağılımına)

Detaylı

Barit Agregasıyla Üretilen Ağır Bir Betonun Özelikleri

Barit Agregasıyla Üretilen Ağır Bir Betonun Özelikleri Barit Agregasıyla Üretilen Ağır Bir Betonun Özelikleri Yasemin Akgün Ordu Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu, İnşaat Programı, 52200 Ordu Tel: 0452 233 48 65 E-posta: yakgun@ktu.edu.tr Ayşegül Durmuş Karadeniz

Detaylı

EKOBEYAZ. prekast. Hem ekonomik, hem yüksek beyazlık!

EKOBEYAZ. prekast. Hem ekonomik, hem yüksek beyazlık! EKOBEYAZ prekast Hem ekonomik, hem yüksek beyazlık! Çimsa Ekobeyaz Çimento Prekast Uygulamaları Beyaz Portland Çimentosu, 100 yılı aşkın süredir dünyada; gerek estetik görüntüler elde etmek için, gerekse

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Zehra Funda TÜRKMENOĞLU YAPI TAŞI OLARAK KULLANILAN BAZI KAYAÇLARIN FİZİKO- MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM

Detaylı

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 8.HAFTA

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 8.HAFTA ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 8.HAFTA 16. MERMER 16.1. Mineralojik, kimyasal ve fiziksel özellikler Mermerin bilimsel ve ticari olmak üzere iki ayrı tanımı yapılmaktadır. Bilimsel tanım: Başkalaşım (metamorfizma)

Detaylı

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI DÖNER SERMAYE BİRİM FİYAT LİSTESİ

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI DÖNER SERMAYE BİRİM FİYAT LİSTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI DÖNER SERMAYE BİRİM FİYAT LİSTESİ A-Mineraloji-Petrografi Anabilim Dalı LABORATUVAR / İS Birim Fiyati (TL/ Adet) INCE KESİT LAB. Ince kesit yapımı ve Petrografik tanımlama

Detaylı

ALANLARI AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ

ALANLARI AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MERMER TOZU VE ATIKLARININ KULLANIM ALANLARI Doç Dr İsmail DEMİR Doç. Dr.İsmail DEMİR AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ GİRİŞ Bilindiği gibi ülkemiz Avrupa Birliği uyum süreci içindedir

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

ÇIMENTO VE AGREGALAR KULLANILARAK MATEMATİKSEL MODELLENMESİ. Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

ÇIMENTO VE AGREGALAR KULLANILARAK MATEMATİKSEL MODELLENMESİ. Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi BETONDA ALKALİ SiLiKA REAKSiYONUNUN FARKLI ÇIMENTO VE AGREGALAR KULLANILARAK MATEMATİKSEL MODELLENMESİ Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi 1 TASLAK Amaç Deneyde Kullanılan Malzemeler Deney Tasarımı Verilerin

Detaylı

ANAKAYALARIN TOPRAK VERME ÖZELLĠKLERĠ ve AĞAÇLANDIRMA AÇISINDAN YORUMLANMASI. AGM Etüt ve Proje ġube Müdürlüğü

ANAKAYALARIN TOPRAK VERME ÖZELLĠKLERĠ ve AĞAÇLANDIRMA AÇISINDAN YORUMLANMASI. AGM Etüt ve Proje ġube Müdürlüğü ANAKAYALARIN TOPRAK VERME ÖZELLĠKLERĠ ve AĞAÇLANDIRMA AÇISINDAN YORUMLANMASI AGM Etüt ve Proje ġube Müdürlüğü Anakayalar oluşum şekline göre 3 gurupta toplanır. 1 Püskürük (Volkanik) Anakayalar 2 Tortul

Detaylı

Seramik hammaddeleri iki başlık altında toplayabiliriz; 4.1. Doğal seramik hammaddeler

Seramik hammaddeleri iki başlık altında toplayabiliriz; 4.1. Doğal seramik hammaddeler 4. SERAMİK HAMMADDELER Seramik hammaddeleri iki başlık altında toplayabiliriz; 4.1. Doğal seramik hammaddeler Doğal seramik hammaddeler özlü ve özsüz seramik hammaddeler olarak ikiye ayrılır: 1) Özlü seramik

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Alper Cenk KAYA MİDYAT TAŞININ KAPLAMA VE YAPIDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ADANA, 2008 ÖZ YÜKSEK

Detaylı

ASC VE AZS MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ

ASC VE AZS MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ ALKALİ VE AŞINMA İbrahim BÜYÜKÇAYIR, İlyas CAN. 1 Çimento sanayinde alkali problemleri son zamanlarda alternatif yakıt t ve hammadde kullanımını ile da etkisi artan, sıkça s karşı şılaşılan sorunlardan

Detaylı

Agrega Madenciliğinin Hazır Beton Üretimindeki Yeri. Place in the Ready Mixed Concrete Production of Aggregate Mining

Agrega Madenciliğinin Hazır Beton Üretimindeki Yeri. Place in the Ready Mixed Concrete Production of Aggregate Mining 8.Uluslararası Kırmataş Sempozyumu, 13-14 Ekim 2016, Kütahya-Türkiye 8.International Aggregates Symposium, 13-14 October 2016, Kütahya-Turkey Agrega Madenciliğinin Hazır Beton Üretimindeki Yeri Place in

Detaylı

http://site4.ht.web.tr/urunler.php?kat=2

http://site4.ht.web.tr/urunler.php?kat=2 6. BAĞLAYICILAR Taş, tuğla, çakıl, kum vb. doğal veya yapay yapı malzemesini birbirine sağlam bir şekilde bağlayarak uzun süre kütle halinde dayanıklılığını sağlayan (alçı, kireç, çimento, bitüm, katran

Detaylı

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ İlyas CAN*, İbrahim BÜYÜKÇAYIR* *Durer Refrakter Malzemeleri San. Ve

Detaylı

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com Makale www.madencilik-turkiye.com Seyfullah Tufan Jeofizik Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ seyfullah@madenarama.com.tr Adil Özdemir Jeoloji Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ adil@madenarama.com.tr

Detaylı

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir?

1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir? Soru - Yanýt 15 1. Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere ne ad verilir? Yanýt: Yer kabuðunun yapý gereði olan bir veya birkaç mineralden oluþan kütlelere kayaç denir.

Detaylı

YAPI MALZEMESİ Anabilim Dalı

YAPI MALZEMESİ Anabilim Dalı T.C. ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ Anabilim Dalı Dr. Türkay KOTAN ERZURUM 2016 İÇERİK 1. Malzemenin Önemi 2. Malzeme Özelliklerinin

Detaylı