SPOR TOTO SÜPER LİG DE REKABET DENGESİ Taslak Metin-1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SPOR TOTO SÜPER LİG DE REKABET DENGESİ Taslak Metin-1"

Transkript

1 1 SPOR TOTO SÜPER LİG DE REKABET DENGESİ Taslak Metin-1 Yrd.Doç.Dr. Şenay AÇIKGÖZ Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonometri Bölümü Giriş Günümüzde futbol, kitleleri kendine çeken önemli bir iktisadi etkinlik alanı haline dönüşmüş ve bu alanda özellikle son yıllarda önemli alt yapı yatırımları gerçekleştirilirken, yaratılan katma değer de önemli boyutlara ulaşmıştır. Taraftar açısından tuttuğu takımın başarısı elbette ki önemli olmasına karşılık bu sektörü yönlendiren Futbol Federasyonları ve bireysel takım yöneticileri için daha makro düzeyde bir değerlendirilmenin yapılması ve sektörün bu bulgularla uyumlu olarak yönlendirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu çerçevede bir futbol liginin rekabetçi bir yapıda olup olmadığını ortaya koymanın gerekli olduğu ileri sürülebilir. Bu çalışmada, Spor Toto Süper Ligi nin rekabet dengesi dönemindeki her sezon için incelenmiş ve genel eğilimi tahmin edilmiştir. Çalışmada Spor Toto Süper Ligi nin rekabet dengesi incelenen dönemde her bir sezonda maç başına alınan puanların varyansı ve yine bu değerler üzerinden hesaplanan Gini katsayısı ve konsantrasyon oranı hesaplanarak değerlendirilmiştir Rekabet Dengesi Ölçütleri Çalışma kapsamı içinde her bir yıla ait rekabet düzeyi ligde yer alan takımların her sezonda maç başına elde ettikleri ortalama puan değerlerinin dağılım özellikleri hesaplanarak belirlenmiştir. 2 Bu bağlamda ilk olarak ligde yer alan takımların birbiri ile aynı düzeyde bir rekabete girebilmeleri durumunda ligde sıralamayı belirleyen takım puanları arasındaki farkların azalacağı ve bu değişimin de istatistikî olarak 1 V p p n 2 t ( it t ) (1) n i 1 Bu çalışmanın diğer Avrupa liglerini de kapsayan hali Mayıs 2010 tarihinde 11. Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu nda Sakarya Üniversitesi nde sunulmuştur. Sunulan çalışma sezonunu kapsamaktadır. Bu çalışma, sezonunun rekabet dengesini görmek amacıyla da bir önceki çalışmanın Türkiye Birinci Ligi için güncellenmiş halidir. 1 Türkiye birinci ligi için rekabet dengesi çerçevesinde ilk çalışma Karacan (1967) çalışmasıdır. Ayrıca ligin rekabet dengesi Filiztekin (2994) ve Halıcıoğlu (1998) çalışmaları ile de değerlendirilmiştir. 2 Takım sporuna dayanan liglerde rekabet dengesi ilk olarak Rottenberg (1956) makalesinde incelenmiştir. Bu konudaki çalışmalar için ayrıca bakınız Sarkar (2008), Haan, Konning ve Witteloostuijn (2007), Held, Leonard and Vollnhals, Rainer (2005), Hadley, Ciecka ve Krautmann (2003), Zimbalist (2002), Dobson ve Goddard (2001), Koning (2000).

2 2 şeklinde tanımlanan sezon varyans değerlerinin bir sezondan diğerine ve bir ülkeden diğerine değişim eğilimleri incelenerek belirlenebileceği düşünülmüştür (RD 1 ). Burada V t, t dönemindeki varyans değerini; n ilgili ligde t döneminde bulunan takım sayısını; p, i. takımın t. dönemde maç başına elde ettiği ortalama puanı ve p, t döneminde maç başına elde edilen ortalama puanı tanımlamaktadır. Daha açık bir şekilde ifade edilmek istendiğinde rekabetin daha yoğun olduğu sezona ait varyans değerinin rekabetin daha az olduğu döneme ait varyans değerinden daha küçük olması beklenecektir. Ek olarak rekabetin zaman içinde (bir sezondan diğerine) artması yönünde bir eğilim, varyans değerinin zaman içinde azalması eğilimi ile gösterilebilir. Spor Toto Süper Ligi için bir başka rekabet ölçüsü, iktisatçıların gelir dağılımı eşitliğini ya da eşitsizliğini ölçmek için kullandıkları Lorenz eğrisi ve Gini katsayısı kavramlarından yararlanılarak tanımlanmıştır. Bu çalışmada Lorenz eğrisi, takımların birikimli yüzdesi ile maç başına puanların birikimli yüzdesini en küçük puana sahip takımdan başlayarak çizen bir eğriyi tanımlamaktadır. Gini katsayısı Lorenz eğrisi ile ana köşegen arasında kalan alanın oranı olup aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır. n n x x j i j i1 G (2) 2 2n X Burada olası her takım çifti arasındaki maç başına puan farkının ortalaması maç başına puanların ortalaması ( X ) ile bölünmektedir. Gini katsayısının sıfıra yaklaşması Spor Toto Süper Ligi nin o sezonda daha rekabetçi bir ortama sahip olduğuna işaret edecektir (RD 2 ). Spor Toto Süper Ligi nde rekabet dengesini ölçmek üzere kullanılan diğer bir ölçüt büyük takımların diğer takımlara göre üstünlüğünün bir göstergesi olarak alınan konsantrasyon oranıdır. Bu oran (RD(k); RD 3 ), en iyi k tane takımın sezon sonunda aldığı puanların tüm sezon boyunca alabilecekleri en yüksek puanlara oranlanması olup aşağıdaki gibi tanımlıdır. P( i) i1 RD( k) W k (2n k 1) k Burada P(i), i. En iyi takımın aldığı puanı ve n, ligde rekabet eden takım sayısını göstermketedir. Spor Toto Süper Lig puanlama sistemine göre kazanan takım 3 puan (W) almaktadır. Bu oran 0 ile 1 arasında tanımlı olup en iyi k tane takım sıralamada alt sıralarda yer alan takımlara göre oynadıkları her maçı kazandıklarında 1 e yakın hesaplanır. Bu da ligin rekabet dengesinden uzak olduğuna işaret eder. (3) 3. Ampirik Bulgular İkinci kısımda özetlenen rekabet dengesi ölçütleri kullanılarak Spor Toto Süper Ligi nin rekabetçi yapısı belirlenmiştir. Takımların her bir sezonda aldıkları puanlar üzerinden

3 3 hesaplanan rekabet dengesi ölçütlerinin zamana (sezon) karşı grafikleri Şekil 1 ve 2 de verilmiştir. 3 Şekil 1. Spor Toto Süper Ligi için Rekabet Dengesi, RD 1 ( / ) İkinci kısımda da ifade edildiği gibi varyans ölçütü ile gini katsayısının küçük değerler alması o ligin rekabetçi bir yapı sergilediğine işaret etmektedir. Maç başına puanların her bir sezondaki dağılımını gösteren varyans değerlerinin zaman içinde genel olarak bir azalma eğilimi içinde olduğu söylenebilir (kırmızı düz çizgi). Bu da şimdiki adı ile Spor Toto Süper Ligi nde rekabet düzeyinin giderek arttığı şeklinde yorumlanabilir. Özel olarak bakıldığında, dönemi rekabet ortamından göreli olarak uzaklaşılan yıllar iken sezonu incelenen dönemde ligin en rekabetçi sezonu olarak belirlenmiştir. Her bir sezonda alınan maç başına puanlardan hareketle hesaplanan Gini katsayısı da benzer bir eğilimi göstermektedir. Her iki grafik rekabet dengesinin genel olarak artma eğiliminde olduğuna işaret etmekle birlikte sonrasında rekabet katsayılarının belirli bir ortalama etrafında hareket etmekten çok yukarı yönlü bir hareket içinde olduklarını göstermektedir (siyah kesikli çizgiler). 4 Bununla birlikte Fenerbahçe nin şampiyon olduğu sezonu için hesaplanan rekabet dengesi değerleri Bursaspor un şampiyon olduğu sezonu için hesaplanan değerlerden daha küçüktür sezonu göreli olarak daha rekabetçi bir ortama sahne olmuştur. Dört büyükler dışında Bursaspor un şampiyon olduğu sezonu için hesaplanan rekabet dengesi değerleri ligin en az rekabetçi olduğu sezonu değerleri ile hemen hemen aynı tahmin edilmiştir. 3 Veriler Türkiye Futbol Federasyonu nun internet sayfasından ve adresinden temin edilmiştir dönemi için hesaplanan rekabet dengesi ölçütlerinin basitçe zamana karşı (trend değişkeni) regresyonu yapılmış ve trend değişkeninin katsayısı negatif tahmin edilmiştir. Trend değişkenine ait katsayılar istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır.

4 4 Şekil 2. Spor Toto Süper Ligi için Rekabet Dengesi, RD 2 ( / ) / döneminde her bir sezon için hesaplanan konsantrasyon oranlarının zamana karşı grafiği Şekil 3 de verilmiştir. İncelenen dönemde şampiyoluk üç büyükler arasında değişkenlik göstermiştir ( sezonu hariç). Hesaplamada k bu bilgiye göre değil incelenen dönemde her sezon ligden UEFA kupalarına katılan takım sayısı dikkate alınarak belirlenmiştir / sezonunda UEFA kupalarına en az 4 en çok 6 takım katılmış olup k iki şekilde tanımlanmıştır. Birincisi, ikisinin ortalaması olup 5 tir (düz çizgi k = 5 alınarak hesaplanmış oranları gösterir). k, ayrıca her sezon (t) UEFA kupalarına katılan takım sayısı dikkate alınarak belirlenmiştir (kesikli çizgi k = k t alınarak hesaplanmış oranları gösterir). Şekil 3. Spor Toto Süper Ligi için Rekabet Dengesi, RD 3 ( / )

5 5 Spor Toto Süper Lig de konsantrasyon oranının en düşük hesaplandığı sezon sezonu olup takımların göreli olarak rekabet düzeyi yüksek bir ortamda mücadele ettiklerine işaret etmekedir. Son üç sezonda ilk iki grafiktekinin tersine bir hareket olduğu gözlense de tanım gereği Şekil 3 de rekabet dengesinin düzeyinin düştüğüne işaret etmektedir. Her üç rekabet dengesi ölçütü birbiri ile tutarlı sonuçlar üretmiştir. 4. Sonuç Bu çalışmada, Spor Toto Süper Ligi nin rekabet dengesi dönemindeki her sezon için incelenmiş ve genel eğilimi tahmin edilmiştir. Liginin rekabetçi yapısını belirlemek için üç ölçüt kullanılmıştır. Birincisi, ligde yer alan takımların birbiri ile aynı düzeyde bir rekabete girebilmeleri durumunda ligde sıralamayı belirleyen takım puanları arasındaki farkların azalacağı varsayımı altında hesaplanan varyans değerleridir. İkincisi, ligdeki takımların aldıkları puanlardaki eşitsizliği dikkate alarak takımlar arasında puanların dağılımının genişliğini ölçmek üzere iktisat teorisinden ödünç alınan Gini katsayısıdır. Üçüncüsü ise büyük takımların diğer takımlara göre üstünlüğünün bir göstergesi olarak alınan konsantrasyon oranıdır. Düşük varyans, düşük rekabet katsayısı (gini katsayısı) ve düşük konsantrasyon oranı ilgili ligde rekabetin yoğun olduğuna işaret etmektedir. Analiz sonuçlarına göre Spor Toto Süper Ligi nde incelenen dönemde rekabet dengesinin artma eğilimi içinde olduğu gözlenmiştir. Rekabet dengesi başlı başına bir inceleme konusu olup bu çalışmada elde edilen bulgular rekabet dengesi üzerinde başka faktörlerin etkisi (ev sahibi takım olmanın yararı, seyirci sayısı, yayın gelirleri vb.) ihmal edilerek elde edilmiş bulgular olup maç başına alınan puanlara dayanan ölçütler çerçevesinde elde edilmiştir. Kaynakça Dobson, S. and J. Goddard (2001), The Economics of Football, Cambridge: Cambridge University Press. Filiztekin, Alpay (2004), Türkiye Birinci Futbol Ligi nde Rekabet: , (Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2010). Haan, M.A., R.H. Koning, and A. van Witteloostuijn (2007), Competitive balance in national European soccer competitions, Statistical Thinking in Sports, A. Jim and R. Konning (Eds), London: Taylor and Francis içinde. Hadley, L., J. Ciecka, and A. Krautmann (2000) Competitive Balance in the Aftermath of the 1994 Players Strike, Journal of Sports Economics, Vol. 6, pp Halıcıoğlu, Ferda (1998), Türk Futbolunda Rekabetin 40. Yılı, Referans, 17 Haziran Held, Leonard and Vollnhals, Rainer (2005), Dynamic rating of Eurepean Football Teams, IMA Journal of Management Mathematics, Vol. 16, pp

6 6 Karacan, Nuri (1967), Türkiye Profesyonel Futbol Liginde Rekabet Derecesi Artıyor mu, Azalıyor mu? İstatistik Bir Yaklaşım, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Cilt. 26, No.1-4, ss Koning, R.H. (2000), Balance in Competition in Dutch Soccer, The Statistician, Vol. 49, No. 3, pp Rottenberg, S. (1956), The Baseball Players Labor Market, Journal of Political Economy, 64, Sarkar, Soumodip (2008), Is UEFA Right? Measuring Competitiveness of Domestic Football Leagues, International Journal of Sport Management and Marketing, Vol. 3, No. 4, pp Schmidt, M and D. Berri (2003) On the Evolution of Competitive Balance: The Impact of an Increasing Global Search, Economic Inquiry, Vol. 41, pp Türkiye Futbol Federasyonu, Zimbalist, A. (2002) Competitive Balance in Sports Leagues Journal of Sports Economics, Vol. 3, pp

FUTBOLDA REKABET DENGESİ İLE ULUSLARARASI PERFORMANS ARASINDA BİR İLİŞKİ VAR MI?

FUTBOLDA REKABET DENGESİ İLE ULUSLARARASI PERFORMANS ARASINDA BİR İLİŞKİ VAR MI? Atılım Üniversesi İktisat Bölüm Seminerleri 20 Nisan 2012 FUTBOLDA REKABET DENGESİ İLE ULUSLARARASI PERFORMANS ARASINDA BİR İLİŞKİ VAR MI? Yrd. Doç. Dr. Şenay Açıkgöz Ekonometri Bölümü Gazi Üniversesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

tepav İSO TÜRKİYE NİN İLK 1000 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU Eylül2012 N201258 DEĞERLENDİRMENOTU

tepav İSO TÜRKİYE NİN İLK 1000 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU Eylül2012 N201258 DEĞERLENDİRMENOTU DEĞERLENDİRMENOTU U Eylül2012 N201258 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı H. Kübra GÜRTAŞ 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri İSO TÜRKİYE NİN İLK 1000 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 1997 den 2011 e illere

Detaylı

VERİ KÜMELERİNİ BETİMLEME

VERİ KÜMELERİNİ BETİMLEME BETİMLEYİCİ İSTATİSTİK VERİ KÜMELERİNİ BETİMLEME Bir amaç için derlenen verilerin tamamının olduğu, veri kümesindeki birimlerin sayısal değerlerinden faydalanarak açık ve net bir şekilde ilgilenilen özellik

Detaylı

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme TÜRKİYE ŞEKER SANAYİİ İŞÇİLERİ SENDİKASI GENEL MERKEZİ GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI 2008 Son Güncelleme 29/07/2010 Şeker-İş Sendikası Genel Merkezi AR-GE(Araştırma Geliştirme) Birimi Karanfil Sokak,

Detaylı

Genel olarak test istatistikleri. Merkezi Eğilim (Yığılma) Ölçüleri Dağılım (Yayılma) Ölçüleri. olmak üzere 2 grupta incelenebilir.

Genel olarak test istatistikleri. Merkezi Eğilim (Yığılma) Ölçüleri Dağılım (Yayılma) Ölçüleri. olmak üzere 2 grupta incelenebilir. 4.SUNUM Genel olarak test istatistikleri Merkezi Eğilim (Yığılma) Ölçüleri Dağılım (Yayılma) Ölçüleri olmak üzere 2 grupta incelenebilir. 2 Ranj Çeyrek Kayma Çeyrekler Arası Açıklık Standart Sapma Varyans

Detaylı

BÖLÜM 6 MERKEZDEN DAĞILMA ÖLÇÜLERİ

BÖLÜM 6 MERKEZDEN DAĞILMA ÖLÇÜLERİ 1 BÖLÜM 6 MERKEZDEN DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Gözlenen belli bir özelliği, bu özelliğe ilişkin ölçme sonuçlarını yani verileri kullanarak betimleme, istatistiksel işlemlerin bir boyutunu oluşturmaktadır. Temel

Detaylı

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İSTATİSTİK ve SAYISAL BİLGİ 11 1.1 İstatistik ve Önemi 12 1.2 İstatistikte Temel Kavramlar 14 1.3 İstatistiğin Amacı 15 1.4 Veri Türleri 15 1.5 Veri Ölçüm Düzeyleri 16 1.6

Detaylı

Nicel / Nitel Verilerde Konum ve Değişim Ölçüleri. BBY606 Araştırma Yöntemleri 2013-2014 Bahar Dönemi 13 Mart 2014

Nicel / Nitel Verilerde Konum ve Değişim Ölçüleri. BBY606 Araştırma Yöntemleri 2013-2014 Bahar Dönemi 13 Mart 2014 Nicel / Nitel Verilerde Konum ve Değişim Ölçüleri BBY606 Araştırma Yöntemleri 2013-2014 Bahar Dönemi 13 Mart 2014 1 Konum ölçüleri Merkezi eğilim ölçüleri Verilerin ortalamaya göre olan gruplanması nasıl?

Detaylı

İşte Süper Lig sezonu fikstürü!

İşte Süper Lig sezonu fikstürü! On5yirmi5.com İşte Süper Lig 2012-2013 sezonu fikstürü! Spor Toto Süper Lig'de 2012-2013 sezonunun fikstürü çekildi. Bu sezon ilk derbi heyecanı 2. hafta yaşanacak! Yayın Tarihi : 13 Temmuz 2012 Cuma (oluşturma

Detaylı

SPOR TOTO SÜPER LİG KULÜP BAŞKANLIKLARI NA

SPOR TOTO SÜPER LİG KULÜP BAŞKANLIKLARI NA Ünitesi : lik Konu : 2016-2017 Sezonu Coca-Cola Gelişim Ligleri Hk. SPOR TOTO SÜPER LİG KULÜP BAŞKANLIKLARI NA kulüpler(amatör Kulüplerin Lige katılımı bölgelerindeki Profesyonel takım sayılarına göre

Detaylı

ORTALAMA ÖLÇÜLERİ. Ünite 6. Öğr. Gör. Ali Onur CERRAH

ORTALAMA ÖLÇÜLERİ. Ünite 6. Öğr. Gör. Ali Onur CERRAH ORTALAMA ÖLÇÜLERİ Ünite 6 Öğr. Gör. Ali Onur CERRAH Araştırma sonucunda elde edilen nitelik değişkenler hakkında tablo ve grafikle bilgi sahibi olunurken, sayısal değişkenler hakkında bilgi sahibi olmanın

Detaylı

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme Kesikli Olay Benzetimi. İlhan AYDIN

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme Kesikli Olay Benzetimi. İlhan AYDIN BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme Kesikli Olay Benzetimi İlhan AYDIN KESİKLİ-OLAY BENZETİMİ Kesikli olay benzetimi, durum değişkenlerinin zaman içinde belirli noktalarda değiştiği sistemlerin modellenmesi

Detaylı

Tanımlayıcı İstatistikler. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

Tanımlayıcı İstatistikler. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN Tanımlayıcı İstatistikler Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 Tanımlayıcı İstatistikler Yer Gösteren Ölçüler Yaygınlık Ölçüleri Merkezi Eğilim Ölçüleri Konum Ölçüleri 2 3 Aritmetik Ortalama Aritmetik ortalama,

Detaylı

İçindekiler vii Yazarların Ön Sözü xiii Çevirenin Ön Sözü xiv Teşekkürler xvi Semboller Listesi xvii. Ölçme, İstatistik ve Araştırma...

İçindekiler vii Yazarların Ön Sözü xiii Çevirenin Ön Sözü xiv Teşekkürler xvi Semboller Listesi xvii. Ölçme, İstatistik ve Araştırma... İçindekiler İçindekiler vii Yazarların Ön Sözü xiii Çevirenin Ön Sözü xiv Teşekkürler xvi Semboller Listesi xvii BÖLÜM 1 Ölçme, İstatistik ve Araştırma...1 Ölçme Nedir?... 3 Ölçme Süreci... 3 Değişkenler

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman

MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman MOTORLU KARA TAŞITI, RÖMORK VE YARI-RÖMORK İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman 638 1. SEKTÖRÜN TANIMI Motorlu kara taşıtı, römork ve yarı-römork sektör ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... v GİRİŞ... 1 1. İSTATİSTİK İN TARİHÇESİ... 1 2. İSTATİSTİK NEDİR?... 3 3. SAYISAL BİLGİDEN ANLAM ÇIKARILMASI... 4 4. BELİRSİZLİĞİN ELE ALINMASI... 4 5. ÖRNEKLEME... 5 6. İLİŞKİLERİN

Detaylı

IİSTATIİSTIİK. Mustafa Sezer PEHLI VAN

IİSTATIİSTIİK. Mustafa Sezer PEHLI VAN IİSTATIİSTIİK Mustafa Sezer PEHLI VAN İstatistik nedir? İstatistik, veri anlamına gelir, İstatistik, sayılarla uğraşan bir bilim dalıdır, İstatistik, eksik bilgiler kullanarak doğru sonuçlara ulaştıran

Detaylı

1. İLİŞKİLERİN İNCELENMESİNE YÖNELİK ANALİZLER. 1.1. Sosyal Bilimlerde Nedensel Açıklamalar

1. İLİŞKİLERİN İNCELENMESİNE YÖNELİK ANALİZLER. 1.1. Sosyal Bilimlerde Nedensel Açıklamalar 1. İLİŞKİLERİN İNCELENMESİNE YÖNELİK ANALİZLER Daha önceki derslerimizde anlatıldığı bilimsel araştırmalar soruyla başlamaktadır. Ancak sosyal bilimlerde bu soruların cevaplarını genel geçerli sonuçlar

Detaylı

Temel İstatistik. Y.Doç.Dr. İbrahim Turan Mart Tanımlayıcı İstatistik. Dağılımları Tanımlayıcı Ölçüler Dağılış Ölçüleri

Temel İstatistik. Y.Doç.Dr. İbrahim Turan Mart Tanımlayıcı İstatistik. Dağılımları Tanımlayıcı Ölçüler Dağılış Ölçüleri Temel İstatistik Tanımlayıcı İstatistik Dağılımları Tanımlayıcı Ölçüler Dağılış Ölçüleri Y.Doç.Dr. İbrahim Turan Mart 2011 DAĞILIM / YAYGINLIK ÖLÇÜLERİ Verilerin değişkenlik durumu ve dağılışın şeklini

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık KORELASYON ve REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. İrfan KAYMAZ Tanım Bir değişkenin değerinin diğer değişkendeki veya değişkenlerdeki değişimlere bağlı olarak nasıl etkilendiğinin istatistiksel

Detaylı

Korelasyon, Korelasyon Türleri ve Regresyon

Korelasyon, Korelasyon Türleri ve Regresyon Korelasyon, Korelasyon Türleri ve Regresyon İçerik Korelasyon Korelasyon Türleri Korelasyon Katsayısı Regresyon KORELASYON Korelasyon iki ya da daha fazla değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi gösterir.

Detaylı

Tesadüfi Değişken. w ( )

Tesadüfi Değişken. w ( ) 1 Tesadüfi Değişken Tesadüfi değişkenler gibi büyük harflerle veya gibi yunan harfleri ile bunların aldığı değerler de gibi küçük harflerle gösterilir. Tesadüfi değişkenler kesikli veya sürekli olmak üzere

Detaylı

Merkezi eğilim ölçüleri ile bir frekans dağılımının merkezi belirlenirken; yayılma ölçüleri ile değişkenliği veya yayılma düzeyini tespit eder.

Merkezi eğilim ölçüleri ile bir frekans dağılımının merkezi belirlenirken; yayılma ölçüleri ile değişkenliği veya yayılma düzeyini tespit eder. Yayılma Ölçütleri Merkezi eğilim ölçüleri ile bir frekans dağılımının merkezi belirlenirken; yayılma ölçüleri ile değişkenliği veya yayılma düzeyini tespit eder. Bir başka ifade ile, bir veri setinin,

Detaylı

Dr. Erden Or. : İnönü Cad. Mercan Sok. STFA B-8 D.16 : +90 530 694 89 86. UEFA Futbol Yönetimi Diploma Programı

Dr. Erden Or. : İnönü Cad. Mercan Sok. STFA B-8 D.16 : +90 530 694 89 86. UEFA Futbol Yönetimi Diploma Programı Dr. Erden Or : İnönü Cad. Mercan Sok. STFA B-8 D.16 : +90 530 694 89 86 Kozyatağı/İstanbul/ Türkiye : erden_or@hotmail.com Kişisel Bilgiler Doğum Tarihi 25/07/1975 Doğum Yeri İstanbul Medeni Durumu Evli

Detaylı

BİYOİSTATİSTİK Korelasyon Analizi Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH

BİYOİSTATİSTİK Korelasyon Analizi Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH BİYOİSTATİSTİK Korelasyon Analizi Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim AD. Web: www.biyoistatistik.med.ege.edu.tr 1 Bir değişkenin değerinin,

Detaylı

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım 2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI 2.1. Tanım Regresyon analizi, bir değişkenin başka bir veya daha fazla değişkene olan bağımlılığını inceler. Amaç, bağımlı değişkenin kitle ortalamasını, açıklayıcı

Detaylı

0.04.03 Standart Hata İstatistikte hesaplanan her istatistik değerin mutlaka hatası da hesaplanmalıdır. Çünkü hesaplanan istatistikler, tahmini bir değer olduğu için mutlaka hataları da vardır. Standart

Detaylı

BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ ELEKTRİKLİ MAKİNE VE CİHAZLARIN İMALATI Hazırlayan Birgül OĞUZOĞLU Kıdemli Uzman 540 1. SEKTÖRÜN TANIMI Başka yerde sınıflandırılmamış elektrikli makine ve cihazların imalatı

Detaylı

YÜKSEK LİSANS (MASTER DEGREE) BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ABD. DOKTORA (Ph.D.)

YÜKSEK LİSANS (MASTER DEGREE) BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ABD. DOKTORA (Ph.D.) Yusuf Soylu YUSUF SOYLU Siirt Üniversitesi- Öğretim Görevlisi Çiftlik Mah. 6350 Sokak No. 29/2 Merkez/Aksaray soylusyusuf@gmail.com Çaykara / Trabzon 18.02.1989 EDUCATION - EĞİTİM AKSARAY ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

BÖLÜM 13 HİPOTEZ TESTİ

BÖLÜM 13 HİPOTEZ TESTİ 1 BÖLÜM 13 HİPOTEZ TESTİ Bilimsel yöntem aşamalarıyla tanımlanmış sistematik bir bilgi üretme biçimidir. Bilimsel yöntemin aşamaları aşağıdaki gibi sıralanabilmektedir (Karasar, 2012): 1. Bir problemin

Detaylı

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii

GRAFİK 1 : ÜRETİM ENDEKSİNDEKİ GELİŞMELER (Yıllık Ortalama) (1997=100) Endeks 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0. İmalat Sanayii TÜTÜN ÜRÜNLERİ İMALAT SANAYİİ Hazırlayan Ömür GENÇ ESAM Müdür Yardımcısı 78 1. SEKTÖRÜN TANIMI Tütün ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 16 no lu gruplandırma

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman

PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ İMALATI Hazırlayan Orkun Levent BOYA Kıdemli Uzman 364 1. SEKTÖRÜN TANIMI Plastik ve kauçuk ürünleri imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında

Detaylı

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 C.1.2. Piyasa Talep Fonksiyonu Bireysel talep fonksiyonlarının toplanması ile bir mala ait

Detaylı

Finansal Başarı Karşılaştırması 2013/6-2015/6

Finansal Başarı Karşılaştırması 2013/6-2015/6 Finansal Başarı Karşılaştırması 2013/6-2015/6 Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Futbol, Türkiye'de ve dünyada her geçen gün giderek büyürken beraberinde yeni sektörler yaratan devasa bir ekonomik yapı haline

Detaylı

Bir Normal Dağılım Ortalaması İçin Testler

Bir Normal Dağılım Ortalaması İçin Testler Bir Normal Dağılım Ortalaması İçin Testler İÇERİK o Giriş ovaryansı Bilinen Bir Normal Dağılım Ortalaması İçin Hipotez Testler P-değerleri: II. Çeşit hata ve Örnekleme Büyüklüğü Seçimi Örnekleme Büyüklüğü

Detaylı

Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi

Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Adı Soyadı: Ar.Gör. Oğuz Gürkan Doğum Tarihi: 06.07.1990 Emirdağ / Afyonkarahisar Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Antrenörlük Eğitimi Muğla

Detaylı

BÖLÜM 5 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ

BÖLÜM 5 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ 1 BÖLÜM 5 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ Gözlenen belli bir özelliği, bu özelliğe ilişkin ölçme sonuçlarını yani verileri kullanarak betimleme, istatistiksel işlemlerin bir boyutunu oluşturmaktadır. Temel sayma

Detaylı

Forex Göstergeler. www.ifcmarkets.com

Forex Göstergeler. www.ifcmarkets.com Forex Göstergeler Forex piyasasında teknik analiz yaparken trader lar için ana araçlardan biri trend göstergesidir. Ataletinin bir sonucu olarak bu gösterge seti eğilimli piyasa sırasında fiyat hareketinin

Detaylı

BÖLÜM 12 STUDENT T DAĞILIMI

BÖLÜM 12 STUDENT T DAĞILIMI 1 BÖLÜM 12 STUDENT T DAĞILIMI 'Student t dağılımı' ya da kısaca 't dağılımı'; normal dağılım ve Z dağılımının da içerisinde bulunduğu 'sürekli olasılık dağılımları' ailesinde yer alan dağılımlardan bir

Detaylı

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Soru Öğrencilerin derse katılım düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilen 16 soruluk bir test için öğrencilerin ilk 8 ve son 8 soruluk yarılardan aldıkları puanlar arasındaki

Detaylı

009 BS 400- İstatistik sonılannın cevaplanmasında gerekli olabilecek tablolar ve formüller bu kitapçığın sonunda verilmiştir. 1. şağıdakilerden hangisi doğal birimdir? l TV alıcısı Bl Trafik kazası CL

Detaylı

8.Hafta. Değişkenlik Ölçüleri. Öğr.Gör.Muhsin ÇELİK. Uygun değişkenlik ölçüsünü hesaplayıp yorumlayabilecek,

8.Hafta. Değişkenlik Ölçüleri. Öğr.Gör.Muhsin ÇELİK. Uygun değişkenlik ölçüsünü hesaplayıp yorumlayabilecek, İSTATİSTİK 8.Hafta Değişkenlik Ölçüleri Hedefler Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Uygun değişkenlik ölçüsünü hesaplayıp yorumlayabilecek, Serilerin birbirlerine değişkenliklerini yorumlayabileceksiniz. 2

Detaylı

Mühendislikte İstatistik Yöntemler

Mühendislikte İstatistik Yöntemler .0.0 Mühendislikte İstatistik Yöntemler İstatistik Parametreler Tarih Qma.3.98 4..98 0.3.983 45 7..984 37.3.985 48 0.4.986 67.4.987 5 0.3.988 45.5.989 34.3.990 59.4.99 3 4 34 5 37 6 45 7 45 8 48 9 5 0

Detaylı

Test İstatistikleri AHMET SALİH ŞİMŞEK

Test İstatistikleri AHMET SALİH ŞİMŞEK Test İstatistikleri AHMET SALİH ŞİMŞEK İçindekiler Test İstatistikleri Merkezi Eğilim Tepe Değer (Mod) Ortanca (Medyan) Aritmetik Ortalama Merkezi Dağılım Dizi Genişliği (Ranj) Standart Sapma Varyans Çarpıklık

Detaylı

Finansal Başarı Karşılaştırması 2010-2013

Finansal Başarı Karşılaştırması 2010-2013 Finansal Başarı Karşılaştırması 2010-2013 Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Son yıllarda futbol ekonomisinin yükseliş göstermesi, ülkemizdeki en büyük 4 kulübün piyasa değerlerinin 2 milyar TL ye ulaşması ile

Detaylı

Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi

Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi Zeynep Önder Giriş Türkiye dünyadaki en büyük sigara tüketici ülkelerden biridir. A.B.D. Tarım Bakanlığı verilerine göre, 199-1999 yılları arasında dünyadaki

Detaylı

Kitle: Belirli bir özelliğe sahip bireylerin veya birimlerin tümünün oluşturduğu topluluğa kitle denir.

Kitle: Belirli bir özelliğe sahip bireylerin veya birimlerin tümünün oluşturduğu topluluğa kitle denir. BÖLÜM 1: FREKANS DAĞILIMLARI 1.1. Giriş İstatistik, rasgelelik içeren olaylar, süreçler, sistemler hakkında modeller kurmada, gözlemlere dayanarak bu modellerin geçerliliğini sınamada ve bu modellerden

Detaylı

572

572 RADYO, TELEVİZYON, HABERLEŞME TEÇHİZATI VE CİHAZLARI İMALATI Hazırlayan M. Ali KAFALI Kıdemli Uzman 572 1. SEKTÖRÜN TANIMI Radyo, televizyon, haberleşme teçhizatı ve cihazları imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına

Detaylı

Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu

Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu CENTİLMEN LİG TALİMATI AĞUSTOS 2012 KIBRIS TÜRK FUTBOL FEDERASYONU CENTİLMEN LİG TALİMATI MADDE 1- AMAÇ: Bu talimatın amacı, fair-play çerçevesinde centilmenlik ve sportif

Detaylı

KOK KÖMÜRÜ, RAFİNE EDİLMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ VE NÜKLEER YAKIT İMALATI Hazırlayan Seher OZAN DÜNDAR Kıdemli Uzman 302 1. SEKTÖRÜN TANIMI Kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri ve nükleer yakıt imalatı

Detaylı

26.12.2013. Farklı iki ilaç(a,b) kullanan iki grupta kan pıhtılaşma zamanları farklı mıdır?

26.12.2013. Farklı iki ilaç(a,b) kullanan iki grupta kan pıhtılaşma zamanları farklı mıdır? 26.2.23 Gözlem ya da deneme sonucu elde edilmiş sonuçların, raslantıya bağlı olup olmadığının incelenmesinde kullanılan istatistiksel yöntemlere HĐPOTEZ TESTLERĐ denir. Sonuçların raslantıya bağlı olup

Detaylı

Gelir Dağılımı. Gelir dağılımını belirleyen faktörler; Adil gelir dağılımı - Gelir eşitsizliği. otonus.home.anadolu.edu.tr

Gelir Dağılımı. Gelir dağılımını belirleyen faktörler; Adil gelir dağılımı - Gelir eşitsizliği. otonus.home.anadolu.edu.tr İKT442 Gelir Dağılımı Türkiye de Gelir Dağılımı Ve Yoksulluk Bir ekonomide belli bir dönemde yaradlan gelirin kişiler, hane halkları, sınıflar ve ürejm faktörleri arasında bölüşülmesini ifade etmektedir.

Detaylı

2015 2016 SEZONU SPOR TOTO SÜPER LİG FUTBOLCU UYGUNLUĞU

2015 2016 SEZONU SPOR TOTO SÜPER LİG FUTBOLCU UYGUNLUĞU 2015 2016 SEZONU SPOR TOTO SÜPER LİG FUTBOLCU UYGUNLUĞU MADDE 1 GENEL HÜKÜMLER : 2015 2016 Futbol Sezonu Birinci Transfer ve Tescil Döneminden itibaren başlamak ve 4 sezon uygulanmak üzere aşağıdaki kararları

Detaylı

Verilerin Özetlenmesinde Kullanılan Sayısal Yöntemler

Verilerin Özetlenmesinde Kullanılan Sayısal Yöntemler Verilerin Özetlenmesinde Kullanılan Sayısal Yöntemler Merkezi Eğilim Ölçüleri Merkezi eğilim ölçüsü, bir veri setindeki merkezi, yada tipik, tek bir değeri ifade eder. Nicel veriler için, reel sayı çizgisindeki

Detaylı

Finansal Başarı Karşılaştırması 2014/9-2016/9

Finansal Başarı Karşılaştırması 2014/9-2016/9 Finansal Başarı Karşılaştırması 2014/9-2016/9 Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Futbol, Türkiye'de ve dünyada her geçen gün giderek büyürken beraberinde yeni sektörler yaratan devasa bir ekonomik yapı haline

Detaylı

Oluşturulan evren listesinden örnekleme birimlerinin seçkisiz olarak çekilmesidir

Oluşturulan evren listesinden örnekleme birimlerinin seçkisiz olarak çekilmesidir Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof. Dr. Şener Büyüköztürk Doç. Dr. Ebru Kılıç Çakmak Yrd. Doç. Dr. Özcan Erkan Akgün Doç. Dr. Şirin Karadeniz Dr. Funda Demirel Örnekleme Yöntemleri Evren Evren, araştırma

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

Birinci ligde yer alan bir futbol takımının sezon performansının incelenmesi

Birinci ligde yer alan bir futbol takımının sezon performansının incelenmesi Cilt:9 Sayı:2 Yıl:2012 Birinci ligde yer alan bir futbol takımının sezon performansının incelenmesi Kemal Göral 1 Özcan Saygın 2 Özet Bu çalışmada, 2010-2011 futbol sezonunda Türkiye Futbol Federasyonu

Detaylı

EKONOMİK KATILIM VE FIRSATLARDA CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN SOSYOEKONOMİK VE KÜLTÜREL DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. Aslı AŞIK YAVUZ

EKONOMİK KATILIM VE FIRSATLARDA CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN SOSYOEKONOMİK VE KÜLTÜREL DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ. Aslı AŞIK YAVUZ EKONOMİK KATILIM VE FIRSATLARDA CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN SOSYOEKONOMİK VE KÜLTÜREL DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ Aslı AŞIK YAVUZ 1 İçindekiler 1. Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi 2. Çalışmanın Amacı 3. Çalışmada

Detaylı

TOTBİD-TOTEK UZMANLIK EĞİTİMİ GELİŞİM SINAVI (UEGS) DEĞERLENDİRME RAPORU

TOTBİD-TOTEK UZMANLIK EĞİTİMİ GELİŞİM SINAVI (UEGS) DEĞERLENDİRME RAPORU TOTBİD-TOTEK UZMANLIK EĞİTİMİ GELİŞİM SINAVI (UEGS) - 2017 DEĞERLENDİRME RAPORU 1. SINAV 2017 yılı Uzmanlık Eğitimi Gelişim Sınavına 755 uzmanlık öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların kıdem yıllarına göre

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık -II Prof. Dr. İrfan KAYMAZ İki Ortalama Farkının Güven Aralığı Anakütle Varyansı Biliniyorsa İki ortalama arasındaki farkın dağılımına ilişkin Z değişkeni: Güven aralığı ifadesinde

Detaylı

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Öğr. Gör. Kenan KARAGÜL, Öğr. Gör. Nigar KARAGÜL, Murat DOĞAN 3 Pamukkale Üniversitesi, Honaz Meslek Yüksek Okulu, Lojistik Programı, kkaragul@pau.edu.tr

Detaylı

0,5749. Menkul Kıymet Getirisi ve Riskinin Hesaplanması Tek dönemlik basit getiri (Kesikli getiri)

0,5749. Menkul Kıymet Getirisi ve Riskinin Hesaplanması Tek dönemlik basit getiri (Kesikli getiri) Menkul Kıymet Getirisi ve Riskinin Hesaplanması Tek dönemlik basit getiri (Kesikli getiri) R t : t dönemlik basit getiri P t : t dönemdeki fiyat P t-1 : t dönemden önceki fiyat Örneğin, THYAO hisse senedinin

Detaylı

Meslek lisesi ve devlet lisesine giden N tane öğrenci olduğu ve bunların yıllık okul harcamalarına ait verilerin olduğu varsayılsın.

Meslek lisesi ve devlet lisesine giden N tane öğrenci olduğu ve bunların yıllık okul harcamalarına ait verilerin olduğu varsayılsın. KUKLA DEĞİŞKENLİ MODELLER Bir kukla değişkenli modeller (Varyans Analiz Modelleri) Kukla değişkenlerin diğer kantitatif değişkenlerle alındığı modeller (Kovaryans Analizi Modeller) Kukla değişkenlerin

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Mühendislikte İstatistiksel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü 1 Araştırma sonuçlarının açıklanmasında frekans tablosu

Detaylı

Müsabaka mevsiminin 20 Haziran 2013 ile 31 Mayıs 2014 olarak tespitine, zorunlu nedenlerle bu sürelerin değiştirilebilmesine,

Müsabaka mevsiminin 20 Haziran 2013 ile 31 Mayıs 2014 olarak tespitine, zorunlu nedenlerle bu sürelerin değiştirilebilmesine, 2013-2014 FUTBOL SEZONU İLAN EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 2013-2014 futbol sezonunda uygulanmak ve 1. Transfer ve Tescil dönemi başlangıcından itibaren geçerli olmak üzere Türkiye Futbol Federasyonu Yönetim

Detaylı

TÜRKİYE SATRANÇ FEDERASYONU

TÜRKİYE SATRANÇ FEDERASYONU AMAÇ Satranç etkinlikleri sonrası, sporcuların satranç oyun kuvvetini istatistiksel yöntemlerle saptamaktır. KAPSAM VE UYGULAMA ALANI Bu prosedür, Türkiye de düzenlenen ve sadece iki sporcu arasında FIDE

Detaylı

Hipotez Testlerine Giriş. Hipotez Testlerine Giriş

Hipotez Testlerine Giriş. Hipotez Testlerine Giriş Hipotez Testlerine Giriş Hipotez Testlerine Giriş Hipotez Testlerine Giriş Gözlem ya da deneme sonucu elde edilmiş sonuçların, raslantıya bağlı olup olmadığının incelenmesinde kullanılan istatistiksel

Detaylı

CENTĠLMENLĠG STATÜSÜ

CENTĠLMENLĠG STATÜSÜ CENTĠLMENLĠG STATÜSÜ MADDE 1 AMAÇ: Bu statünün amacı, fair-play çerçevesinde centilmenlik ve sportif dürüstlüğü teşvike yönelik ödüllendirme esaslarını tespit etmek, kısaca CentilmenLig olarak anılacak

Detaylı

Seçilmiş Avrupa Ülkelerinde Gelir Dağılımının Ölçülmesinde Gini Endeksi İle Bozdağ Nüfus Etkinliği Endeksi nin Karşılaştırılması

Seçilmiş Avrupa Ülkelerinde Gelir Dağılımının Ölçülmesinde Gini Endeksi İle Bozdağ Nüfus Etkinliği Endeksi nin Karşılaştırılması EconAnadolu 2009: Anadolu Uluslararası İktisat Kongresi nde sunulmuş tebliğdir. 17-19 Haziran 2009, Eskişehir, Türkiye. Seçilmiş Avrupa Ülkelerinde Gelir Dağılımının Ölçülmesinde Gini Endeksi İle nin Karşılaştırılması

Detaylı

KONU2 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ ANALİTİK ORTALAMALAR ANALİTİK OLMAYAN MERKEZİ. Aritmetik ortalama **Medyan(median)

KONU2 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ ANALİTİK ORTALAMALAR ANALİTİK OLMAYAN MERKEZİ. Aritmetik ortalama **Medyan(median) KONU2 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ 1 MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ ANALİTİK ORTALAMALAR Bir örneklemde mevcut olan tüm veriler hesaba katılır. ANALİTİK OLMAYAN MERKEZİ EĞİLİM ÖLÇÜLERİ Bir örneklemdeki verilerin bir

Detaylı

İSTATİSTİK VE OLASILIK SORULARI

İSTATİSTİK VE OLASILIK SORULARI İSTATİSTİK VE OLASILIK SORULARI SORU 1 Meryem, 7 arkadaşı ile bir voleybol maçına katılmayı planlamaktadır. Davet ettiği arkadaşlarından herhangi bir tanesinin EVET deme olasılığı 0,8 ise, en az 3 arkadaşının

Detaylı

142

142 GİYİM EŞYASI İMALATI; KÜRKÜN İŞLENMESİ VE BOYANMASI SANAYİİ Hazırlayan Mustafa ŞİMŞEK ESAM Müdür Yardımcısı 142 1. SEKTÖRÜN TANIMI Giyim eşyası imalatı; kürkün işlenmesi ve boyanması sektörü, ISIC Revize

Detaylı

Beklenti Anketi ne İlişkin Yöntemsel Açıklama

Beklenti Anketi ne İlişkin Yöntemsel Açıklama Beklenti Anketi ne İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Reel Sektör Verileri Müdürlüğü İçindekiler I- Amaç... 3 II- Kapsam... 3 III- Yöntem... 3 IV- Tanımlar ve Hesaplamalar... 3 V- Yayımlama...

Detaylı

TEMEL İSTATİSTİK BİLGİSİ. İstatistiksel verileri tasnif etme Verilerin grafiklerle ifade edilmesi Vasat ölçüleri Standart puanlar

TEMEL İSTATİSTİK BİLGİSİ. İstatistiksel verileri tasnif etme Verilerin grafiklerle ifade edilmesi Vasat ölçüleri Standart puanlar TEMEL İSTATİSTİK BİLGİSİ İstatistiksel verileri tasnif etme Verilerin grafiklerle ifade edilmesi Vasat ölçüleri Standart puanlar İstatistiksel Verileri Tasnif Etme Verileri daha anlamlı hale getirmek amacıyla

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ. Doç. Dr. Bahar TAŞDELEN

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ. Doç. Dr. Bahar TAŞDELEN KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. Bahar TAŞDELEN Günlük hayattan birkaç örnek Gelişim dönemindeki bir çocuğun boyu ile kilosu arasındaki ilişki Bir ailenin tükettiği günlük ekmek sayısı ile ailenin

Detaylı

Appendix B: Olasılık ve Dağılım Teorisi

Appendix B: Olasılık ve Dağılım Teorisi Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü Ekonometri I Ders Notları Ders Kitabı: J.M. Wooldridge, Introductory Econometrics A Modern Approach, 2nd. edition, Thomson Learning Appendix B: Olasılık ve Dağılım

Detaylı

YTÜ İktisat Bölümü EKONOMETRİ I Ders Notları

YTÜ İktisat Bölümü EKONOMETRİ I Ders Notları Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü Ekonometri I Ders Kitabı: J.M. Wooldridge, Introductory Econometrics A Modern Approach, 2nd. edition, Thomson Learning Appendix B: Olasılık ve Dağılım Teorisi

Detaylı

YTÜ İktisat Bölümü EKONOMETRİ I Ders Notları

YTÜ İktisat Bölümü EKONOMETRİ I Ders Notları Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü Ekonometri I Ders Kitabı: J.M. Wooldridge, Introductory Econometrics A Modern Approach, 2nd. edition, Thomson Learning Appendix B: Olasılık ve Dağılım Teorisi

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

TÜRKİYE KUPASI MÜSABAKALARI STATÜSÜ

TÜRKİYE KUPASI MÜSABAKALARI STATÜSÜ TÜRKİYE KUPASI MÜSABAKALARI STATÜSÜ MADDE 1- KUPANIN OLUŞUMU ve KATILIM ŞARTLARI (1) TFF nin ulusal düzeyde oynattığı profesyonel lig müsabakalarından sonraki kupa müsabakalarının ismi Türkiye Kupası dır.

Detaylı

Tutturursa. da kamp yapacak. 3-13 Ocak 2013 tarihleri arasında Antalya Mardan. 6 Ocak 2013

Tutturursa. da kamp yapacak. 3-13 Ocak 2013 tarihleri arasında Antalya Mardan. 6 Ocak 2013 Tutturursa şampiyon Futbol Takımı, ikinci yarı hazırlıkları için Antalya'da kamp yapacak. 3-13 Ocak 2013 tarihleri arasında Antalya Mardan Otel'de kamp yapacak olan siyahbeyazlılar, 6-9 Ocak 2013 tarihleri

Detaylı

Biyoistatistik (Ders 4: Bağımsız Gruplarda İki Örneklem Testleri)

Biyoistatistik (Ders 4: Bağımsız Gruplarda İki Örneklem Testleri) İKİ ÖRNEKLEM TESTLERİ BAĞIMSIZ GRUPLARDA İKİ ÖRNEKLEM TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı uerkorkmaz@sakarya.edu.tr İKİ ÖRNEKLEM TESTLERİ

Detaylı

MAKİNE VE TEÇHİZATI HARİÇ; METAL EŞYA SANAYİİ Hazırlayan Mustafa TOSUN Kıdemli Uzman 450 1. SEKTÖRÜN TANIMI Makine ve teçhizatı hariç; metal eşya sanayii, ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii

Detaylı

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Karşılaştırma istatistiği Temel kavramlar: Örneklem ve evren:

Detaylı

KIBRIS TÜRK FUTBOL FEDERASYONU SEZONU KIBRIS KUPASI MÜSABAKALARI STATÜSÜ

KIBRIS TÜRK FUTBOL FEDERASYONU SEZONU KIBRIS KUPASI MÜSABAKALARI STATÜSÜ KIBRIS TÜRK FUTBOL FEDERASYONU 2013 2014 SEZONU KIBRIS KUPASI MÜSABAKALARI STATÜSÜ MADDE 1 KUPANIN OLUŞUMU ve KATILIM ŞARTLARI (1) Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu (KTFF) nun ulusal düzeyde düzenlediği kupanın

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI NOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Tamer Yılmaz, Barış Yılmaz, Halim Sezici 1 ÖZET

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI NOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Tamer Yılmaz, Barış Yılmaz, Halim Sezici 1 ÖZET İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI NOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Tamer Yılmaz, Barış Yılmaz, Halim Sezici 1 ÖZET Bu çalışmada, Celal Bayar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğrencilerinin

Detaylı

İŞGÜCÜ PİYASALARINDA MEVSİMLİK ETKİLER AZALIYOR

İŞGÜCÜ PİYASALARINDA MEVSİMLİK ETKİLER AZALIYOR ÖZET İŞGÜCÜ PİYASALARINDA MEVSİMLİK ETKİLER AZALIYOR 17.04.014 Ekim Kasım Aralık Ayları. HAZIRLAYAN Prof. Dr. Halis Yunus ERSÖZ İktisat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa DELİCAN İnsan Kaynakları Araştırma

Detaylı

Hatalar Bilgisi ve İstatistik Ders Kodu: Kredi: 3 / ECTS: 5

Hatalar Bilgisi ve İstatistik Ders Kodu: Kredi: 3 / ECTS: 5 Ders Kodu: 0010070021 Kredi: 3 / ECTS: 5 Yrd. Doç. Dr. Serkan DOĞANALP Necmettin Erbakan Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Konya 07.01.2015 1 Giriş 2 Giriş Matematiksel istatistiğin konusu yığın

Detaylı

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ Barış Yılmaz Celal Bayar Üniversitesi, Manisa baris.yilmaz@bayar.edu.tr Tamer Yılmaz, Celal Bayar Üniversitesi,

Detaylı

istatistik El 10 1_ ve 2_ sorular a Ş3 gldakl bilgilere göre Al 4 Bl 6 cı 7 Dl 8 Al 5 B) 12 CL 27 D) 28 E) 35 2Q 10 BS 4200-A

istatistik El 10 1_ ve 2_ sorular a Ş3 gldakl bilgilere göre Al 4 Bl 6 cı 7 Dl 8 Al 5 B) 12 CL 27 D) 28 E) 35 2Q 10 BS 4200-A 2Q 10 BS 4200- İstatistik sorulannın cevap l anmasında gerekli olabilecek tablolar ve f ormüller bu kita p ç ığın sonunda ver-ilmiştir. 1_ ve 2_ sorular a Ş3 gldakl bilgilere göre cevaplandırılacaktır

Detaylı

Spor Kulüpleri Performanslarının Hisse Senedi Fiyatlarına Etkisi: BIST de Bir Uygulama

Spor Kulüpleri Performanslarının Hisse Senedi Fiyatlarına Etkisi: BIST de Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2013 Cilt:20 Sayı:2 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Spor Kulüpleri Performanslarının Hisse Senedi Fiyatlarına Etkisi: BIST de Bir Uygulama Yrd. Doç. Dr. Abdulkadir KAYA

Detaylı

Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (EUİGE)

Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (EUİGE) 2015 İGR Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksi (EUİGE) Sıkça Sorulan Sorular Eşitsizliğe Uyarlanmış İnsani Gelişme Endeksinin amacı nedir? İGE üç temel boyutta insani gelişmeye ilişkin kazanımların

Detaylı

174

174 DERİ İŞLEME, SARACİYE VE AYAKKABI İMALATI Hazırlayan Ömür GENÇ ESAM Müdür Yardımcısı 174 1. SEKTÖRÜN TANIMI Derinin tabaklanması, işlenmesi; bavul, el çantası, saraçlık, koşum takımı ve ayakkabı imalatı

Detaylı

İçindekiler. Ön Söz... xiii

İçindekiler. Ön Söz... xiii İçindekiler Ön Söz.................................................... xiii Bölüm 1 İstatistiğe Giriş....................................... 1 1.1 Giriş......................................................1

Detaylı

rasgele değişkeninin olasılık yoğunluk fonksiyonu,

rasgele değişkeninin olasılık yoğunluk fonksiyonu, 3.6. Bazı Sürekli Dağılımlar 3.6.1 Normal Dağılım Normal dağılım hem uygulamalı hem de teorik istatistikte kullanılan oldukça önemli bir dağılımdır. Normal dağılımın istatistikte önemli bir yerinin olmasının

Detaylı

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi ÇOK DEĞİŞKENLİ REGRESYON ANALİZİ: ÇIKARSAMA Hüseyin Taştan 1 1 Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge 14 Ekim 2012 Ekonometri

Detaylı