MADDE BİLGİSİ. Kimyanın Gelişimi (Simyadan Kimyaya) Element Kavramının Tarihsel Gelişimi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MADDE BİLGİSİ. Kimyanın Gelişimi (Simyadan Kimyaya) Element Kavramının Tarihsel Gelişimi"

Transkript

1 MADDE BİLGİSİ 2 Kimyanın Gelişimi (Simyadan Kimyaya) Değersiz maddeleri altın veya gümüşe çevirebilme (felsefe taşını bulma), tüm hastalıkları iyi edecek ve insanı ölümsüz yapacak hayat iksirini bulma uğraşlarına simya (alşimi), bu işle uğraşanlara da simyacı (alşimist) denir. Simya, kimya gibi bir bilim dalı değil kimyanın bilim öncesindeki halidir. Simya maddeleri deneme-yanılma yoluyla keşfeder, sistematik bilgi birikimi ve teorik temelleri yoktur. Simya, felsefe, astroloji, tıp, din ile yakından ilgilenmiştir. Bu Güneş Altın nedenle 7 tane elementi gök cisimleriyle ilişkilendirmişlerdir. Ateşin kontrol altına alınmasıyla simya, sonra bilim ola- Venüs Bakır Ay Gümüş rak kimya doğmuştur. Merkür Civa Simyacılar, kükürtle kayısı, incir, üzümü kurutmuşlar ve eti Mars Demir tuzlayarak kurutup saklamışlardır. Koyu mavi Kıbrıstaşı (vitriyol, FeSO 4 Jüpiter Kalay ), sarı renkli şap (KAl(SO 4 ) 2 ), turuncu renkli alizarin, siyah renkli PbS ve yeşil renkli malahiti boyama-süslemede Saturn Kurşun kullanmışlardır. Yemek tuzu (NaCl), nişadır, barut, cam, seramik, sabun, esans ve kozmetik üretimi, metallerin işlenmesi, çeşitli şifalı otlar, göztaşı (CuSO 4 ), metal işlemeciliği, dericilik simyadan kimyaya aktarılan önemli bulgulardandır. Simyacılar çeşitli laboratuvar aletlerini geliştirerek (imbik gibi) damıtma, özütleme, mayalandırma, süzme, eleme, çözme, kristallendirme gibi ayırma teknikleri bulmuşlardır. Bu nedenle, bazı asitler özellikle Cabir İbn-i Hayyan tarafından imbik kullanılarak damıtma yoluyla elde edilmiştir. Örneğin; FeSO 4 ün su ile damıtılmasından zaçyağı (H 2 SO 4 ) FeSO 4 ün KNO 3 le damıtılmasından kezzap (HNO 3 ) FeSO 4 ün NaCl ile damıtılmasından tuz ruhu (HCI) elde etmişlerdir. Ortaçağ bilim tarihi İslam medeniyetinin gelişme tarihinden itibaren başlatılır ve iki döneme ayrılır. 1. dönemde ( yy) batının bilime hiç katkısı yoktur. Bu dönemde Türk ve İslam bilginlerinin bilime katkıları çoktur. Dönemin ünlü bilginlerinden Cabir İbn-i Hayyan, Huneyn Bin İshak, Ebubekir Razi, El-Biruni, Al-Khazini, Farabi, İbni Sina nın bilime katkıları çok büyüktür. Örneğin; Cabir İbn-i Hayyan nişadır, (NH 4 Cl), cehennem taşı (AgNO 3 ), kezzap (HNO 3 ), zaç yağı (H 2 SO 4 ), tuz ruhu (HCl), güherçile (KNO 3 ) ve kral suyunu (HCl+HNO 3 ) keşfetmiştir. 2. dönemde ( yy) batıda fiziğin geliştiği ve üniversitelerin kurulduğu dönemdir. Element Kavramının Tarihsel Gelişimi Eski Yunan ve Avrupa felsefesinin babası sayılan Miletos lu Thales (M.Ö ) her şeyin sudan geldiğini düşünüyordu. Miletos lu Anoximenes (M.Ö ) ise her şeyin havadan geldiğini, Heracleitos (M.Ö ) ise her şeyin kökeni ateştir şeklinde düşünüyordu. Empledoces ise (M.Ö ) evren toprak, su, hava, ateş ve bunların yanında sevgi-nefret gibi iki kuvvetin her şeyin temelini oluşturduğunu düşünmüştür. Maddenin tanecikli yapıda olduğu düşüncesini ve atom kuramını özellikle Yunanlı Democritos (M.Ö ) söylemiştir. Democritos; atomu bölünemez, sert ve dolu olarak tanımlamıştır. ateş Atomistik felsefesi (M.Ö ) Aristo felsefesiyle yıkılmıştır. Aristo, tüm maddelerin hava, su toprak, ateş denilen 4 ele- kuru sıcak mentten oluştuğunu ileri sürmüştür. Sıcak, soğuk, kuru ve ıslak da her şeye uygun gelen özellikler vardır. Bunlardan soğuk ve toprak hava ıslak, suyu (sıvı olan şey), soğuk ve kuru, toprağı (katı olan şey) ıslak ve sıcak, havayı (gaz olan şeyi) kuru ve sıcak, ateşi (yanan şeyi) oluşturur. soğuk ıslak Yeni kimyanın gelişmesinin başlangıcını su XVII. yy oluşturur. Bu dönemin ünlü kimyacıları Van Helmont ve Boyle dur. Belçika lı Helmont, çalışmalarını deneye dayandırmış, hava ile karıştırılan öteki gazların da bulunduğunu bildirmiş ve gaz kelimesini ilk kez o kullanmıştır. Fizikçi Boyle, yanmalarda havanın önemli olduğunu deneyle ispat etmiştir. Böyle, Aristo dan farklı erken dönem element kavramını ileri sürerek, daha basit maddelere ayrılamayan maddelere element demiştir. Antik dönem düşüncesini yıkan bu element görüşü yanma olayının nasıl gerçekleştiğini açıklayamıyordu. XVIII. yy. flogiston dönemidir. Bu teori Alman kimyacılar Becher ve Stahl tarafından ortaya atılmış olup, yanma yanan maddenin ateş maddesi yani flogistan çıkarması olayıdır. Buna göre yanan her maddenin kütlesi azalır. Teori kütleyi ve madde birleşmelerini dikkate almamıştır. Teoriye göre C ve S bileşik, su ve oksitler ise elementtirler de Priestley; kırmızı civa oksiti ısıtarak flogistiksiz havayı (oksijeni) keşfetmiştir.

2 3 Aynı şekilde Scheele hava ve ateş hakkında kitap yazarak oksijeni (yakıcı hava) keşfetmiştir. Aynı dönemde kimyanın babası sayılan Lavoisier yaptığı deneylerle şöyle sonuçlar elde etmiştir: Hava bir element değildir, 4 element teorisi geçerli değildir. Yanma olayı, yanan maddenin havanın oksijeniyle birleşmesi olayıdır. Kimyasal tepkimelerde toplam kütle daima korunur. 17. yy ve 19. yy. larda kimyadaki gelişmeleri yeni cisimlerin keşfi ve kimyasal olayları düzenleyen temel kanunların bulunması dönemi olarak ifade edebiliriz. Kimya, maddenin iç ve dış yapısını, bileşimini, maddelerin özelliklerini ve birbirine dönüşümünü inceleyen bilim dalıdır. Madde, kütlesi olan ve uzayda yer kaplayan (hacmi olan) her şeye denir. Su, hava, altın birer maddedir. Maddenin şekil almış hâli ise cisimdir. Örneğin, gümüş madde, gümüş yüzük ise cisimdir. Yeryüzünde maddeler çoğunlukla katı, sıvı, gaz hâlinde bulunur. Maddelerin çok yüksek sıcaklıklarda görülen dördüncü hâline de plazma hâli denir. Bu hâl güneşte ve yıldızlarda görülür. KATI SIVI GAZ Şekil Belli Belirsiz Belirsiz Sıkıştırılma Sıkıştırılamaz Sıkıştırılabilir Tanecik hareketi Tanecikler arası boşluk Tanecikler arası çekim Titreşim Maddenin Ortak Özellikleri Titreşim, yer değiştirme Titreşim, yer değiştirme, dönme Çok az Az Çok Çok güçlü Güçlü Yok denecek kadar az Akıcılık Yok Var Var Bütün maddelerde bulunan madde miktarıyla doğru orantılı değişen ve ölçülebilen, maddeleri ayırt etmede kullanılmayan özelliklerdir. Bu özellikler kütle, hacim, eylemsizlik, tanecikli ve elektrikli yapıdır. Maddede Ayırtedici Özellikler Maddenin fiziksel hâline göre ayırt edici özellikler şöyle özetlenebilir: Ayırt Edici Özellik Katı Sıvı Gaz Öz kütle Öz hacim Erime noktası + Donma noktası + Kaynama noktası + Yoğunlaşma noktası + Çözünürlük Öz ısı Genleşme katsayısı + + Esneklik katsayısı + Buharlaşma Isısı + Akışkanlık + + Uzama katsayısı + İletkenlik katsayısı + 1. Öz kütle (d) Bir maddenin birim hacminin kütlesine özkütle denir. d m (kütle) V (hacim) Öz kütlenin tersi ise öz hacimdir. Ayırt edici özellikler miktara bağlı olmayan özelliklerdir. Bir özelliğin ayırt edici olabilmesi için maddelerin sıcaklık ve basınç değerleri aynı ve özelliğin ölçülebilir olması gereklidir. (+ ayırt edici olduğunu ifade eder.) Öz kütleyi etkileyen faktörler öz hacmi de etkiler. (m: kütle, V: hacim, d: öz kütle) Sabit basınç ve sıcaklıkta, arı maddelerin öz kütleleri daima sabittir. Katı ve sıvıların öz kütlesini sadece sıcaklık etkilerken gazların öz kütlesini sıcaklık ve hacim değişimi etkiler. Öz kütle; katı, sıvı ve gazlar için ayırt edicidir. Aynı koşullarda öz kütleleri farklı olan maddeler kesinlikle farklı maddelerdir. Öz kütlesi bilinen bir maddenin türü hakkında bilgi verilemez. Örneğin suyun öz kütlesi 1 g/cm 3 tür. Farklı maddelerin aynı koşullarda öz kütleleri 1 g/cm 3 olabilir. Katı ve Sıvılarda Öz kütle Arı katı ve arı sıvılarda sabit sıcaklıkta kütle ve hacim değişimi öz kütleyi etkilemez. α eğim tanα d m V (doğrunun eğimi öz kütleyi verir)

3 Gazlarda Öz Kütle Hacim sabit gaz eklenirse Hacmi büyüyen maddelere ait hacim - sıcaklık ve öz kütle - sıcaklık grafikleri Su donarken hacmi büyür, özkütlesi azalır. +4 ºC deki saf su ısıtılsa ya da soğutulsa hacmi büyür, öz kütlesi azalır. Hacim sabit sıcaklık değişirse Bu tip maddelerde d sıvı > d katı > d gaz olacağından katılar kendi saf sıvılarına konulduklarında dibe batmaz, sıvının üzerindedir. 4 Basınç sabit aynı gaz eklenirse Basınç sabit sıcaklık değiştirilirse Donarken Hacmi Değişen Maddelerde Öz kütle Hacmi küçülen maddelerin hacim - sıcaklık ve öz kütle - sıcaklık grafikleri Maddenin çok büyük bir kısmının katı sıvı gaz yönünde hâl değiştirirken hacimleri artar, yoğunlukları azalır. Bu tip maddelerde d katı > d sıvı > d gaz olduğundan katılar kendi saf sıvılarına daldırıldıklarında kabın dibine batarlar. 2. Genleşme Katsayısı 1 C lik sıcaklık artışında maddelerin hacimlerindeki oransal artışa genleşme katsayısı denir. Katılarda boyca, yüzeyce ve hacimce genleşme katsayısı ayırt edici iken sıvılarda yalnız hacimce genleşme katsayısı ayırt edicidir. Bütün gazların genleşme katsayısı aynı olup (1 / 273) ayırt edici değildir. Genleşme miktarı, uzama miktarı, esneme miktarı ayırtedici değildir, miktara bağlıdır. Genleşme katsayısı ise miktara bağlı değildir. 3. Esneklik Katsayısı Tel hâline getirilebilen (metaller, plastikler) maddeler için ayırt edici olup birim uzunlukta bir tele birim ağırlık asıldığındaki uzama miktarıdır. Yalnız katılar için ayırtedicidir. 4. Erime Noktası Katı bir maddenin sıvı hâle dönüşmesi sırasında sabit kaldığı sıcaklıktır. (Sıvının katılaşmasına donma denir) 5. Kaynama Noktası Sıvı bir maddenin gaz haline dönüşümü sırasında sabit kaldığı sıcaklıktır. (Gazın sıvılaşmasına yoğunlaşma denir.) 6. İletkenlik Katsayısı Elektriği ileten katıların elektrik iletkenlikleri farklı olduğundan bu farklılık katılar için ayırt edicidir. 7. Çözünürlük Belirli bir sıcaklıkta, bir çözünenin bir çözücü içerisinde çözünebildiği maksimum madde miktarıdır. Çözünürlük; çözücü ve çözünenin cinsine, sıcaklığa ve basınca bağlıdır. Çözünen ilavesi, su ilavesi, çözünen katının toz hâline getirilmesi çözünürlüğü etkilemez. Örneğin; yemek tuzu (NaCl) suda çözünür alkolde çözünmez. Naftalin (C 10 H 8 ) alkolde çözünür, suda çözünmez. 8. Öz Isı (Isınma Isısı) Bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1ºC değiştirmek için gereken enerjidir. Farklı maddelerin ve aynı maddenin farklı fiziksel hâllerinin öz ısıları genellikle farklıdır. Metaller, katı ve sıvı hâlde elektrik akımını elektron hareketi ile iletirler. İletim fizikseldir. Ametaller, grafit hariç elektriği iletmezler. Hiçbir bileşik katı hâlde elektriği iletmez. İyonik bileşiklerin sıvı ve sulu hâlleri iyon hareketi ile elektriği iletirler. İletim kimyasaldır. Alkollü su, saf su ve şekerli su, asit ve bazın saf sıvısı gibi maddeler elektriği iletmezler.

4 5 Maddenin Sınıflandırılması Saf olmayan madde (karışım) Homojen Karışım (Çözelti) Çözücü Çözünen Örnek Sıvı Katı Tuzlu su Sıvı Sıvı Kolonya Sıvı Gaz Gazoz Katı Katı Alaşımlar Katı Sıvı Cu Hg amalgamı Katı Gaz Pt metalinde H 2 gazı Gaz Gaz Hava Heterojen Karışım Süspansiyon Emülsiyon Diğerleri Sıvı Katı Sıvı Sıvı Gaz katı / Gaz - Sıvı (çamurlu su) (süt) Aerosol (Bulut, Sis) Adi karışım (Toprak) Koloit (krema) Bileşik Moleküler İyonik Farklı tür atomlardan oluşan aynı tür moleküller içe rirler. Bileşik molekülü: NH 3, CH 4 gibi Element sembollerinin bir araya getirilmesi ile oluşan formüllerle ifade edilirler. Örneğin; C ve H birer sembol C 2 H 6 bir formüldür. Kimyasal yöntemlerle bileşenlerine ayrıştırılabilirler. Bileşenleri arasında sabit bir kütle oranı vardır. Bileşenlerinin özelliklerini taşımazlar. Örneğin; H 2 yanıcı O 2 yakıcı olduğu halde oluşturdukları bileşik (H 2 O) yanıcı ve yakıcı değil, söndürücüdür. Homojen Madde Özellikleri ve bileşimi her yerinde aynı olan maddelerdir. Örneğin; buz, çiğ, kırağı, şeker Heterojen Madde Özellikleri ve bileşimi her noktasında aynı olmayan maddedir. Örneğin; toprak, odun, mazotlu su gibi. Heterojen karışımlar ile çözeltiler, parçacık boyutu temelinde karşılaştırıldığında tanecik boyutu 10-9 m den küçük olanlar çözelti 10-9 m ve 10-6 m arasında olanlar koloit, tanecik boyutu 10-6 m den büyük olanlar ise süspansiyon olarak tanımlanır. Arı (saf) Madde Tek cins tanecik (atom, molekül) içeren homojen maddelerdir. Elementler ve bileşikler saf maddelerdir. Arı maddeler hâl değişimi dışında homojen olup erime ve kaynama süresince sıcaklığı sabit kalır. MADDE Homojen veya heterojen olabilirler. Saf değildirler. Belirli ve sabit bir hal değiştirme sıcaklıkları yoktur. Bileşenlerin oranı na göre değişen yoğunluk, erime ve kaynama sıcaklıkları vardır. Farklı tür atom ve farklı tür moleküller içerirler. Belirli formül ya da sembolleri yoktur. Fiziksel yöntemler le bileşenlerine ayrıştırılabilirler. Bileşenleri arasında sabit bir kütle oranı yoktur. Bileşenleri özelliklerini kaybetmez. Kaynama sırasında sıcaklık değişebilir. Aynı cins atom ya da atomlardan oluşan moleküller içerirler. Element atomu: Ca, H, O Element molekülü: H 2, O 3, P 4, S 8 Sembollerle gösterirler. Sembol tek harften oluşuyorsa harf büyük (C, F, N); iki harften oluşuyorsa 1. harf büyük, 2. harf küçük (Ne, Fe, Cr) yazılır. Fiziksel ve kimyasal yöntemlerle daha basit maddelere ayrıştırılamazlar. Metal, ametal, yarı metal şeklinde sınıflandırılabilirler. Örneğin; B yarı metal, O ametal ve Al metaldir. Madde Buzlu su Duman Sis Köpük Şerbet Ayran Mazot - Su Tunç (bronz) Mutfak tuzu Altın (Au) Saf(arı) madde Element Ametaller Mattır. Dövülerek,tel ve levha hâline getirilemezler. Grafit hariç elektrik akımını iletmezler. Oda koşullarında katı, sıvı ya da gaz olabilirler (Cl 2 gaz, Br 2 sıvı, I 2 katıdır) Kendi aralarında kovalent bağlı bileşik oluştururlar. Hem elektron vererek hem de elektron alarak bileşik oluştururlar. Bileşiklerinde (+) ve (-) değerlik alabilirler. Gaz hâlinde genellikle iki veya daha fazla atom içeren moleküllü yapıda bulunurlar. Oksitlerinin sulu çözeltisi genellikle asit özelliği gösterirler. Yarı Metaller Bazı özellikleri metallere bazı özellikleri de ametallere benzeyen elementlerdir. B, Si, Ge, As, Se, Sb, Te, Po, ve Bi yarı metaldir. Tümü oda sıcaklığında katı hâldedir. İletkenlikleri sıcaklığa göre değişir. Erime ve kaynama sıcaklıkları yüksektir. Kendi aralarında ve ametallerle yaptıkları bileşiklerde kovalent bağlıdır. Metaller Yüzeyleri parlaktır. Tel ve levha hâline getirilebilir, işlenebilirler. Katı ve sıvı hâlde elektrik akımını iletirler. Oda koşullarında cıva (Hg) hariç hepsi katıdır. Kendi aralarında birleşik oluşturmazlar. Ametallerle bileşerek iyonik yapılı bileşikler oluştururlar. Elektron vererek bileşik oluştururlar. Bileşiklerinde yalnız (+) değerlik alırlar. Gaz hâlinde tek atomludurlar. Oksitlerinin sulu çözeltisi genellikle baz özelliği gösterirler. Homojen olup olmadığı Heterojen görünümlü saf maddedir. Heterojen karışım olup katı tanecikler fazı gaz fazı içerisinde dağılmıştır. (Aerosol) Heterojen karışım olup sıvı tanecikler fazı gaz fazı içerisinde dağılmıştır. (Aerosol) Köpük heterojen karışım olup gaz tanecikleri sıvı içerisinde dağılmıştır. (Koloit) Homojen karışım yani çözeltidir. Heterojen karışım (süspansiyon) dır. Heterojen karışım (emülsiyon) dır. Homojen karışım (çözelti) olup Cu Sn metalleri karışımından oluşmuş alaşımdır. Homojen madde olup saftır ve bileşiktir. Homojen madde olup saftır ve elementtir.

5 6 Fiziksel ve Kimyasal Olaylar Kimyasal Özellikler ve Kimyasal Değişme Maddelerin iç yapıları ve bileşimleri ile ilgili özellikleri kimyasal özellikleridir. Bir maddenin başka maddelere karşı davranışını ortaya çıkaran; örneğin, yanıp yanmama, asit bazla tepkimeye girip girmeme ve asallık gibi özellikler maddelerin iç yapısı ile ilgili özelliklerdir. Kimyasal değişmede geriye dönüşüm zor olup yeni maddeler elde edilir. Kimyasal değişmelerde maddenin fiziksel özelliklerinde de farklılıklar olur. Yanma, paslanma (oksitlenme), ekşime, çürüme, elektroliz, korozyon, küflenme, fotosentez, solunum, elektron alış verişi, NH 3 ve CO 2 nin suda çözülmesi gibi olaylarda kimyasal değişme gerçekleşir. Fiziksel Özellikler ve Fiziksel Değişme Maddelerin dış yapısıyla ilgili (öz kütle, suda çözünürlük) özelliklerdir. Fiziksel özelliklerin değişimine de fiziksel değişme denir. Fiziksel değişmelerde geriye dönüşüm kolay olup yeni maddeler oluşmaz. Eşlik eden enerji kimyasal enerjiden azdır. Fiziksel değişme Kimyasal değişme Gökkuşağı oluşması Ekmeğin küflenmesi Yoğurttan ayran eldesi Şekerden alkol eldesi İyotun süblimleşmesi Yağlı boyanın kuruması N 2 gazının suda çözünmesi Suyun elektrolizi Camın elmasla kesilmesi Na metalinin suda çözünmesi Buzun erimesi Zeytinyağından sabun eldesi Kağıdın yırtılması Kimyasal tepkimeler I. Naftalinin süblimleşmesi II. Alkolün buharlaşması III. Ele dökülen kolonyanın serinlik hissi vermesi IV. Kışın, araba iç camlarının buğulanması V. Kesilip, güneşe bırakılmış karpuzun soğuması VI. Kar yağarken havanın ısınması Verilen örnekler incelendiğinde; VII. Su buharının yoğunlaşması I, II, III, V Endotermik (ısı alan) Yukarıda verilen hal değişimlerinden hangileri endotermik ve ekzotermik hal değişimleridir? IV, VI, VII ekzotermik (ısı veren) hal değişimleridir. Cevap: E Maddenin Hâl Değişimi Genel olarak maddeler ısıtılırsa genleşir, sıcaklığı artar ve hal değişimine uğrar. Maddeler bulundukları ortamın sıcaklık ve basıncına bağlı olarak bir hâlden diğer hâle geçebilir. Bu olaya maddenin hâl değişimi denir. Saf bir maddenin Katı Sıvı Gaz dönüşümünde; Isı alınır (endotermik) Düzensizlik artar. Genellikle hacim artar. Genellikle öz kütle azalır. Molekül yapısı bozulmaz. Toplam kütle değişmez. Tanecikler arası uzaklık artar. Tanecikler arası çekim kuvveti azalır. Erime ve Kaynama Noktasına Etki Eden Faktörler 1.Maddenin Türü Madde tanecikleri arasındaki çekim kuvvetleri ne kadar büyük ise maddenin erime ve kaynama sıcaklığı da o kadar büyüktür. 2. Saflık Saf bir sıvının içinde uçucu olmayan katı çözüldüğünde sıvının kaynama noktası yükselir, donma noktası düşer. Örneğin, şekerli su deniz seviyesinde 100 o C nin üstünde kaynar, 0 o C nin altında donmaya başlar. Eğer saf sıvıya, sıvıda çözülebilen daha uçucu bir sıvı ilave edilirse elde edilen çözeltinin kaynama noktası saf sıvının kaynama sıcaklığından küçüktür. Örneğin, saf suyun aynı basınçta kaynama sıcaklığı alkollü suyun kaynama sıcaklığından yüksektir. 3. Dış Başınç Dış basınç arttıkça; Donarken hacmi küçülen maddelerin erime ve kaynama noktaları artar (Maddelerin çoğunluğu). Donarken hacmi büyüyen maddelerde ise erime noktası azalır, kaynama noktası artar (Örneğin; su). Dış basıncın erime ve kaynama noktası üzerine etkisi faz diyagramlarında gösterilir.

6 7 Faz Diyagramları Aynı maddelerin sıcaklık ve basınç koşullarına bağlı olarak katı, sıvı, gaz hallerinin sınırlarını gösteren grafiklere faz diyagramı denir. a) Donarken Hacmi Küçülen Maddelerin Faz Diyagramı Oda koşulları, normal koşullar, deniz seviyesi, normal basınç gibi ifadeler dış basıncın 1 atmosfer olduğunu belirtir. Maddelerin katı - sıvı - gaz hâllerinin birarada bulunduğu sıcaklık ve basınç değerine üçlü nokta denir. Donarken hacmi küçülen maddelerde dış basınç arttıkça erime ve kaynama noktaları artar. Örneğin, ağzı açık kapta bulunan etil alkol deniz seviyesinden Erzurum a çıkarılırsa donma ve kaynama sıcaklığı azalır. (Deniz seviyesinden dağlara çıkıldıkça açık hava basıncı azalır.) b) Donarken Hacmi Büyüyen Maddelerin Faz Diyagramı (Örneğin; Su) 1 (atm) Üç hâl noktası Donarken hacmi büyüyen maddelerde dış basınç arttıkça erime noktası azalır, kaynama noktası artar. Örneğin, Ağzı açık kapta bulunan arı su deniz seviyesinden Uludağ a çıkarılırsa donma noktası artar, kaynama noktası azalır. Hal Değişim Grafikleri (Isınma - Soğuma Grafikleri) a) Saf Katıların Isınma Grafiği 1) Bu tip grafikler sıcaklık zaman ve sıcaklık ısı olmak üzere iki şekilde düzenlenebilir. Grafikte Q 1 erime sürecinde alınan ısı, Q 2 kaynama süresince alınan ısıdır. (ısınma grafikleri) Sabit basınçta sabit hızla ısıtılmada daima Q 1 < Q 2 olur ve dolayısıyla t 2 > t 1 dir. t 1 ve t 2 değerleri kütle ile doğru, ısıtıcı gücü ile ters orantılıdır. Ayrıca t 1 ve t 2 değerleri madde cinsi, dış basınç ve karıştırma gibi değerlere bağlıdır. Bölge Faz Homojenlik Sıcaklık E kin E P Alınan Isı 1. Katı Homojen Q=m c k Δt 2. Katı + Sıvı Heterojen Q=m L e 3. Sıvı Homojen Q=m c s Δt 4. Sıvı Gaz Heterojen Q=m L b 5. Gaz Homojen Q=m c g Δt 2) Arı saf maddelerin soğuması sırasındaki sıcaklık zaman grafiği ise aşağıdaki gibidir. y. n d. n Aşağıda, arı bir katının ısıtılmasıyla ilgili sıcaklık zaman grafiği verilmiştir. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) a, katının ayırt edici bir özelliğidir. B) a, katının kütlesiyle değişir. C) b-c aralığında maddenin katı ve sıvı halleri birlikte bulunur. D) b anından önce madde katı hâldedir. E) d anında madde tamamen sıvı hâldedir. ( LYS) Cevap: B 3) Şimdi bu grafiklere ait soru çözümlerine geçmeden önce bazı kavramları öğrenelim: Q = Isı miktarıdır. Birimi kalori ya da joule dır. 1 kkal = 103 kal m = Kütle (gram) Δt = Sıcaklık farkı, (Büyük sıcaklık Küçük sıcaklık), oc C (Öz ısı = Isınma Isısı) = 1 gram maddenin sıcaklığını 1 C artırmak için verilmesi gereken ısıdır. Birimi genellikle kal / g. C dır. Farklı maddelerin ya da aynı maddelerin farklı fiziksel hallerinin öz ısıları farklı olup maddeler için ayırt edicidir.

7 8 Molar ısınma ısısı: Maddenin 1 molünün sıcaklığını 1 C artırmak için maddeye verilmesi gereken ısıdır. Molar ısınma ısısı = Isınma ısısı x Mol kütlesi kalori mol. C kalori =. g. C g mol Öz ısısı küçük olan maddeler kolay ısınacağından daha az ısı verilebilir. Öz ısısı büyük olan maddeler zor ısınacağından daha çok ısı vermek gerekir. Q " kal L (Hâl Değiştirme Isısı) &L = m " g Erime ısısı (L e ) Erime noktasına gelmiş bir katının 1 gramının aynı sıcaklıkta sıvı hâle getirilmesi için gerekli ısıya denir. Örneğin; buzun erime ısısı 80 kal / g ve molekül ağırlığı 18 g/mol olduğuna göre buzun molar erime ısısı; Molar L e = 80 x 18 = 1440 kal / mol = 1, 44 kkal / mol O halde molar erime ısısı erime noktasına gelmiş 1 mollük katıyı aynı sıcaklıkta sıvı hale getirmek için verilen enerjidir. Buharlaşma ısısı (L b ) Buharlaşma ısısı; kaynama noktasına gelmiş bir sıvının 1 gramının aynı sıcaklıkta gaz hâline getirilmesi için gerekli ısıya buharlaşma ısısı denir. Örneğin, suyun buharlaşma ısısı 540 kal / mol, molar buharlaşma ısısı = 540 x 18 kal / mol Saf maddelerin buharlaşma ısısı erime ısısından büyüktür. Molar erime ısısı (tersi molar donma ısısı) yüksek katıların tanecikler arası çekimi yüksektir. Molar buharlaşma ısısı (tersi molar yoğunlaşma ısısı) yüksek sıvıların tanecikleri arası çekim gücü ve kaynama noktası yüksektir. Örneğin, aynı koşullarda kaynama noktası yüksek olan bir sıvının molar buharlaşma ısısı yüksektir. Erime sırasında bağlar gevşerken kaynama sırasında bağlar kopar. Bu nedenle bağların gevşetilmesi bağların koparılmasından daha kolay olduğundan aynı saf madde için buharlaşma ısısı, erime ısısından büyüktür. Erime ve buharlaşma ısıları maddenin cinsine ve sıcaklığa bağlıdır. b) Bazı Karışımların Isınma Grafikleri 1) Homojen Sıvı Sıvı Karışımları (Örneğin; Alkollü su) Homojen sıvı sıvı karışımlarına ait ayrımsal damıtma grafiklerinde kaynama noktası sayısı kadar kapta sıvı vardır. (su) (alkol) 2) Homojen Sıvı Katı Karışımlar (Örneğin; tuzlu su) t 3 t t 1 Sıcaklık ( C) Doymuş çözelti Kaynama başladı Çözücü (su) Zaman Tuzlu suyun ısınma grafiği t 2 " Doymamış çözeltinin kaynamaya başlama sıcaklığı t 3 " Doymuş çözeltinin kaynama sıcaklığı Sıvı Buhar Basıncı I. Buharlaşma t 4 0 t 5 t 6 Sıcaklık ( C) Çözücü (su) Donma başladı Doymuş çözelti Zaman Tuzlu suyun soğuma grafiği t 5 " Doymamış çözeltinin donma sıcaklığı t 6 " Doymuş çözeltinin donma sıcaklığı Bir sıvıda yüzeye yakın ve dik doğrultuda bulunan yüksek kinetik enerjili moleküllerin, sıvı molekülleri arasındaki çekim gücünü yenerek sıvı yüzeyinden gaz ya da buhar hâline geçmesine buharlaşma denir. Bu nedenle sıvıların buharlaşması sadece sıvının yüzeyinde olur. Sıvılar her sıcaklıkta buharlaşır ve belirli buhar basıncı vardır. Buharlaşma sırasında sıvı çevresinden ısı alacağından ortamın sıcaklığı düşer. Ortamın sıcaklığının düşmemesi isteniyorsa sıvıya alttan sürekli ısı verilmesi gereklidir. Örneğin; denizden çıkan kişinin üşümesi, avuç içine dökülen kolonyanın serinlik hissi vermesi, toprak testi ve küplerin içindeki suyun sürekli soğuk kalması gibi olaylar buharlaşmanın ısı alarak gerçekleştiğini gösteren olaylardır.

8 9 II. Buharlaşma Hızı Birim zamanda buharlaşan sıvı molekül sayısına denir. Buharlaşma hızı; Sıvının cinsine (Kaynama noktası ile ters orantılı) Sıcaklığa (Doğru orantılı) Sıvı yüzey alanına (Yüzey alanı arttıkça buharlaşma hızı artar) Sıvının saflık derecesine Sıvı üzerindeki dış basınca (Dış basınç azaldıkça buharlaşma hızı artar) Rüzgâr hızına ve havadaki nem oranına bağlıdır. Ancak buharlaşma hızı, sıvının miktarına bağlı değildir. Yoğunlaşma buharlaşmanın tersi olup ekzotermik bir olaydır. Belli kütledeki su buharı aynı kütlede ve aynı sıcaklıktaki sudan daha yakıcıdır. Sıcak sıvı soğuyunca yakıcılığı azalır. III. Buhar Basıncı Buhar Basıncı Etkileyen faktörler Sıvı Cinsi: Moleküller arası bağları (çekim kuvvetleri) zayıf olan sıvıların kaynama noktası ve molar buharlaşma ısısı küçük, uçuculuğu yüksektir. Uçuculuğu yüksek sıvıların aynı sıcaklıktaki buhar basıncı daha büyüktür. Sıcaklık: Sıcaklık arttıkça taneciklerin kinetik enerjileri artar. Dolayısıyla daha çok sayıda sıvı molekülleri buhar hâline geçeceğinden buhar basıncı artar. Saflık Derecesi: Saf suda tuz, şeker gibi uçucu olmayan madde çözünürse kaynama noktası artar, buhar basıncı düşer. Saf suda alkol gibi uçucu olan maddeler çözünürse, kaynama noktası düşer, buhar basıncı artar. Etkilemeyen Faktörler Sıvının hacmine, kütlesine, Kabın şekline, hacmine, Sıvının yüzey alanına, Sıvının bulunduğu kapta sıvıda çözünmeyen başka bir gazın bulunmasına Sıvının deniz seviyesine göre yükseklerde bulunmasına Katının erime sıcaklığındaki buhar basıncı ile sıvının donma sıcaklığındaki buhar basıncı ve sıvıların kaynama sıcaklığındaki buhar basıncı ile gazın yoğunlaşma sıcaklığındaki buhar basıncı aynıdır (Aynı şartlarda aynı maddeler için). Açık kapta bulunan sıvılar tümüyle buharlaşır. Eğer buharlaşma kapalı kapta olursa buharlaşma hızı yoğunlaşma hızına eşit olacak şekilde dinamik bir denge kurulmuş olur. O hâlde, kapalı bir kapta belirli bir sıcaklıkta sıvısı ile dinamik dengede bulunan buharın yaptığı basınca denge buhar basıncı ya da buhar basıncı denir. Buhar basıncı yüksek olan sıvılara uçucu, buhar basıncı düşük sıvılara uçucu olmayan sıvılar denir. Bir sıvının uçucu olup olmamasını moleküller arası çekim kuvvetlerinin büyüklüğü belirler. Bu kuvvetler azaldıkça uçuculuk artar dolayısıyla buhar basıncı büyür. IV. Kaynama ve Kaynama Noktası Atmosfere açık bir kapta sıvı ısıtıldığında, tüm sıvı kitlesinde oluşan buhar kabarcıkları yüzeye çıkar ve uzaklaşır. Uzaklaşan bu moleküllerin oluşturduğu basınç, atmosfer moleküllerinin oluşturduğu basınca eşit olduğu anda kaynama olayı gerçekleşir. Sıvının buhar basıncının, standart atmosfer basıncına (1 atm = 760 mmhg) eşit olduğu andaki sıcaklığa normal kaynama noktası denir. Özetle; bir sıvının kabarcıklar çıkartarak buharlaşmasına kaynama, belirli bir basınçta sıvının kaynadığı sıcaklığa kaynama noktası denir. Sıvının buhar basıncının açık hava basıncına eşit olduğu sıcaklığa kaynama noktası sıcaklığı denir. Etkileyen faktörler Sıvı cinsi: Moleküller arası bağları güçlü olan sıvıların aynı sıcaklıkta buhar basınçları düşüktür. Buhar basınçları düşük sıvıların aynı dış basınçta kaynama noktası yüksektir. Sıvı saflığı: Sıvıda uçucu olmayan bir katı çözündüğünde kaynama noktası artar. Dış basınç: Sıvı üzerindeki dış basınç arttıkça, sıvının kaynama noktası artar. Deniz seviyesinden yüksek rakımlı yerlere (dağlara) çıkıldıkça dış basınç 1 atmosferden daha düşük olur. Örneğin; 1609 metre rakımda dış basınç 630 mmhg dir. Bu basınçta suyun kaynama noktası 95 o C dir. Kaynama Noktası Etkilemeyen Faktörler Sıvı miktarı Sıvı yüzeyi Konulduğu kabın şekli ve hacmi Isıtıcının şiddeti. Düşük basınç koşullarında yani düşük kaynama sıcaklıklarında besinlerin sulu ortamlarda pişirilmesi uzun zaman alır. Örneğin; deniz seviyesinde 4 dakikada pişen bir yumurta deniz seviyesinden yüksek yerlerde 4 dakikadan daha uzun bir sürede pişer. Benzer bir şekilde basınçlı (düdüklü) tencerelerde su atmosfer basıncından yüksek bir basınç altındadır ve kaynama noktası yükselir. Örneğin, 2 atmosfer basınç altında suyun kaynama sıcaklığı yaklaşık 120 C dir. Bu nedenle düdüklü tencerelerde yemek, ağzı açık kaplardakine göre erken pişer. Aşağıdaki grafik bazı sıvıların buhar basıncı ile sıcaklık değişimini göstermektedir. Grafikte, normal basınçtaki sıcaklık değerleri sıvıların bu basınçtaki normal kaynama noktasını ifade eder. Bu grafikte 760 mmhg dış basınçta; Pentanın kaynama sıcaklığı 36,1 C Tetraklor metanın kaynama sıcaklığı 76,5 C Arı suyun kaynama sıcaklığı 100 C dir. Buna göre; Tüm sıvılar aynı ortamda kaynarken buhar basınçları birbirine eşittir.

9 10 Farklı sıvılar farklı dış basınçta aynı sıcaklıkta kaynayabilirler. Aynı sıvılar farklı dış basınçta kaynarken sıcaklıkları ve buhar basınçları farklıdır. Özdeş kaplarda bulunan sıvılara ait aşağıda çeşitli karşılaştırmalar verilmiştir. İnceleyiniz. Kaynama Noktası 25 C de Kaynarken 25 C de ( C) Buhar Basıncı Buhar Basıncı Buharlaşma Hızları 1 > 2 > 3 2 = 3 > 1 1 = 2 > 3 3 > 2 > 1 Çözeltilerde Buhar Basıncı Homojen Sıvı - Katı Çözeltiler Arı suya tuz atılarak oluşturulan tuzlu suyun kaynama noktası saf suyunkinden yüksek ancak donma noktası ve aynı sıcaklıktaki buhar basıncı saf suyunkinden daha düşüktür. Grafikte kaynama noktası yükselmesi x, donma noktası düşmesi -y ile gösterilmiştir. Aynı sıcaklıkta (örneğin 100 C de) arı suya tuz eklendiğinde buhar basıncı düşmesi grafikte P ile gösterilmiştir. Kaynama noktasındaki artış ile buhar basıncındaki ve donma noktasındaki düşüş çözünenin mol kesrine bağlıdır. Yüzey alanları ve bulundukları ortamlar verilen sıvılarla ilgili yapılan karşılaştırmaları inceleyiniz. Homojen Sıvı - Sıvı Çözeltiler Bu tür çözeltilerde aynı sıcaklıkta karışımın buhar basıncı, çözücü ve çözünenin buhar basınçlarının arasında bir değerdedir. Karışımdaki her bir bileşenin buhar basıncı, saf hâldeki buhar basıncı değeri ile çözeltideki mol kesrinin çarpım değerine eşittir. Bu yasaya Raoult Yasası denir. Yanda verilen sıvıların aynı sıcaklıktaki buhar basınçları arasındaki ilişki aşağıda verilmiştir. İnceleyiniz. 25 C de Buhar Basıncı 1 > 3 > 2 Sıvı - katı çözeltilerde kaynama noktasındaki yükselme ve donma noktasındaki düşme değerleri çözeltinin birim hacmindeki toplam iyon derişimine bağlıdır. Katı iyonlaşmıyorsa molekül derişimi etkilidir. Dış basınç arttıkça çözeltilerin kaynama noktaları artar ancak buhar basınçları değişmez. İki özdeş kabın içinde aynı miktarda arı su vardır. Kaplardan birine 1 mol yemek tuzu, diğerinede 1 mol çay şekeri katılarak sulu çözeltiilere ait olan X ve Y özellikleriyle ilgili şu bilgiler veriliyor: X özelliği, suyunkine göre her iki çözeltide de azalıyor. Y özelliği, suyunkine göre tuzlu suda artıyor, şekerli suda aynı kalıyor. Buna göre X ve Y özellikleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? A) B) C) D) E) X Buhar basıncı Donma sıcaklığı Elektrik iletkenliği Buhar basıncı Kaynama sıcaklığı Y Elektrik iletkenliği Kaynama sıcaklığı Buhar basıncı Donma sıcaklığı Elektrik iletkenliği ( ÖSS) Cevap: A Kaynama N ( C) t C de buhar basınçları Donma N ( C) t C de buharlaşma hızları I > III > II II = III > I II > III > I II > III > I

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri DENEY 3 MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri AMAÇ: Maddelerin üç halinin nitel ve nicel gözlemlerle incelenerek maddenin sıcaklık ile davranımını incelemek. TEORİ Hal değişimi,

Detaylı

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2 On5yirmi5.com Madde ve özellikleri Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Yayın Tarihi : 21 Ocak 2014 Salı (oluşturma : 2/9/2016) Kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir.çevremizde

Detaylı

ELEMENT Aynı tür atomlardan oluşmuş saf maddelere element denir. ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ 1. Aynı tür atomlardan oluşurlar. 2. Saf ve homojendirler.

ELEMENT Aynı tür atomlardan oluşmuş saf maddelere element denir. ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ 1. Aynı tür atomlardan oluşurlar. 2. Saf ve homojendirler. SAF MADDE: Aynı cins atom ya da moleküllerden oluşmuş maddelere, saf medde ÖR. Elementler saf maddelerdir. Çünkü; hepsi aynı cins atomlardan oluşmuşlardır. Bileşikler saf maddelerdir. Çünkü; hepsi aynı

Detaylı

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ Sıcaklık düşürüldükçe kinetik enerjileri azalan gaz molekülleri sıvı hale geçer. Sıvı haldeki tanecikler birbirine temas edecek kadar yakın olduğundan aralarındaki çekim kuvvetleri

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI Hazırlayan: Hale Sümerkan Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.Đnci Morgil ANKARA 2008 ÇÖZELTĐLER Çözeltiler, iki ya da daha fazla

Detaylı

KONU-II KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ. Yoğunluk farkından yararlanarak yapılan ayırma işlemleri.

KONU-II KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ. Yoğunluk farkından yararlanarak yapılan ayırma işlemleri. KONU-II KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ I. Tanecik Büyüklüğünden Yararlanarak Yapılan Ayırma İşlemler: Büyüklükleri farklı maddelerin ayrılmasında kullanılan basit yöntemlerdir. 1. AYIKLAMA: Fındık patozdan

Detaylı

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ 1- Cam Aktarma ve Ölçüm Kapları: DENEY 1 A- LABORATUAR MALZEMELERİ 2- Porselen Malzemeler 3- Metal Malzemeler B- KARIŞIMLAR - BİLEŞİKLER Nitel Gözlemler, Faz Ayırımları, Isısal Bozunma AMAÇ: Karışım ve

Detaylı

KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR

KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR IN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR IN SINIFLANDIRILMASI Karışımlar hangi özelliklerine göre sınıflandırılır? Karışımların sınıflandırılmasında belirleyici olan faktörler nelerdir? Farklı maddelerin

Detaylı

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık Isı * Bir enerji türüdür. * Kalorimetre kabı ile ölçülür. * Birimi kalori (cal) veya Joule (J) dür. * Bir maddeyi oluşturan taneciklerin toplam hareket enerjisidir. Sıcaklık * Enerji değildir. Hissedilen

Detaylı

MADDE VE ÖZELLĐKLERĐ. Kimya: Maddelerin iç yapısını özelliklerini ve maddeler arası ilişkileri inceleyip kanunlaştıran pozitif bilim dalıdır.

MADDE VE ÖZELLĐKLERĐ. Kimya: Maddelerin iç yapısını özelliklerini ve maddeler arası ilişkileri inceleyip kanunlaştıran pozitif bilim dalıdır. ÖMER ÇOPUR ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI MADDE VE ÖZELLĐKLERĐ Kimya: Maddelerin iç yapısını özelliklerini ve maddeler arası ilişkileri inceleyip kanunlaştıran pozitif bilim dalıdır. Madde: Kimyanın konusunu

Detaylı

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır.

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır. MADDE VE ISI Madde : Belli bir kütlesi, hacmi ve tanecikli yapısı olan her şeye madde denir. Maddeler ısıtıldıkları zaman tanecikleri arasındaki mesafe, hacmi ve hareket enerjisi artar, soğutulduklarında

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐ ANABĐLĐM DALI

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐ ANABĐLĐM DALI HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐ ANABĐLĐM DALI ÖĞRETĐMDE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERSĐ KONU: MADDE KONU ANLATIMLI ÇALIŞMA YAPRAĞI DEĞERLENDĐRME ÇALIŞMA YAPRAĞI ÇÖZÜMLÜ ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI MADDENİN TANECİKLİ YAPISI ÜNİTE : Maddenin Tanecikli Yapısı Üniteye Giriş Evrendeki tüm maddeler, tüm cisimler kendilerinden çok çok küçük parçacıklardan oluşmuşlardır. Örneğin; çok fırtınalı bir günde

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ

ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ HAZIRLAYANLAR: NAZLI KIRCI ESRA N.ÇECE SUPHĐ SEVDĐ HEDEF VE DAVRANIŞLAR. HEDEF 1 : ÇÖZELTĐ VE ÖZELLĐKLERĐNĐ KAVRAYABĐLME DAVRANIŞLAR : 1. Çözünme kavramını

Detaylı

SİMYA. 1) Eski Çağ İnsanlarının Keşifleri

SİMYA. 1) Eski Çağ İnsanlarının Keşifleri SİMYA 1) Eski Çağ İnsanlarının Keşifleri Eski çağ insanları beslenme, barınma ve korunma gibi ihtiyaçlardan dolayı var oldukları günden itibaren arayış içerisinde olmuşlardır. Bunun sonucunda: Barınma

Detaylı

Açık hava basıncını ilk defa 1643 yılında, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli keşfetmiştir. Yaptığı deneylerde Torriçelli Deneyi denmiştir.

Açık hava basıncını ilk defa 1643 yılında, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli keşfetmiştir. Yaptığı deneylerde Torriçelli Deneyi denmiştir. GAZ BASINCI 1)AÇIK HAVA BASINCI: Dünyanın çevresindeki hava tabakası çeşitli gazlardan meydana gelir. Bu gaz tabakasına atmosfer denir. Atmosferdeki gazlar da, katı ve sıvılarda ki gibi ağırlığından dolayı

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Sıcaklık, bir gaz molekülünün kütle merkezi hareketinin ortalama kinetic enerjisinin bir ölçüsüdür. Sıcaklık,

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞİŞİM ÜNİTE 4 : MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ E BİLEŞİKLER VE FRMÜLLERİ (4 SAAT) 1 Bileşikler 2 Bileşiklerin luşması 3 Bileşiklerin Özellikleri 4 Bileşik Çeşitleri 5 Bileşik

Detaylı

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 05-ÇÖZÜNME VE ÇÖZÜNÜRLÜK 1 Çözünme Olayı Analitik kimyada çözücü olarak genellikle su kullanılır. Su molekülleri, bir oksijen atomuna bağlı iki hidrojen

Detaylı

9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI

9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI 9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI Sevgili öğrenciler, oldukça yorucu ve yoğun 9.sınıf kimya programını başarıyla tamamlayarak tatili hak ettiniz. YGS de 13 tane kimya sorusunun 13 tanesi 9.sınıf

Detaylı

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI)

TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) TEMEL KĐMYA YASALARI A. KÜTLENĐN KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) Kimyasal olaylara giren maddelerin kütleleri toplamı oluşan ürünlerin toplamına eşittir. Buna göre: X + Y Z + T tepkimesinde X ve Y girenler

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

ÖABT KİMYA SINIF ÖĞRETMENLİĞİ KPSS 2016. Eğitimde

ÖABT KİMYA SINIF ÖĞRETMENLİĞİ KPSS 2016. Eğitimde ÖABT SINIF KPSS 2016 Pegem Akademi Sınav Komisyonu; 2015 KPSS ye Pegem Yayınları ile hazırlanan adayların, 40'ın üzerinde soruyu kolaylıkla çözebildiğini açıkladı. ÖĞRETMENLİĞİ KİMYA Eğitimde 29. yıl Komisyon

Detaylı

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU Suyun polaritesinin etkileri Su molekülünün polar olması hidrojen bağlarının oluşmasına neden olur. 2 Su molekülü Oldukça basit yapılıdır. Tekli bağla bağlı olup

Detaylı

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3

GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ-27 Kasım 2013 Bütün Şubeler GENEL KİMYA 101 ÖDEV 3 ÖNEMLİ! Ödev Teslim Tarihi: 6 Aralık 2013 Soru 1-5 arasında 2 soru Soru 6-10 arasında 2 soru Soru 11-15 arasında

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ 1 Amaçlar Amaçlar Saf madde kavramının tanıtılması Faz değişimi işleminin fizik ilkelerinin incelenmesi Saf maddenin P-v-T yüzeylerinin ve P-v, T-v ve P-T özelik diyagramlarının

Detaylı

MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma

MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma B. Hal değişimi A. Bozunma A. ISINMA VE SOĞUMA Maddeler bulundukları ortamlara bağlı olarak sıcak yada soğuk olabilirler. Isının en önemli özelliklerinden

Detaylı

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =.

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =. 2014 2015 Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 1. Aşağıda verilen boşluklarara ifadeler doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. A. Fiziğin ışıkla

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Karışımlar Birden fazla maddenin özelliklerini kaybetmeden oluşturdukları topluluğa karışım denir. İçme suyu, gazoz, limonata, meyve suyu, yemekler, salata, süt, ayran, hava, sis, çamur vb. birer

Detaylı

Faz ( denge) diyagramları

Faz ( denge) diyagramları Faz ( denge) diyagramları İki elementin birbirleriyle karıştırılması sonucunda, toplam iç enerji mimimum olacak şekilde yeni atom düzenleri meydana gelir. Fazlar, İç enerjinin minimum olmasını sağlayacak

Detaylı

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI İdeal Gaz Karışımları İdeal gaz karışımları saf ideal gazlar gibi davranırlar. Saf gazlardan n 1, n 2,, n i, mol alınarak hazırlanan bir karışımın toplam basıncı p, toplam hacmi v ve sıcaklığı T olsun.

Detaylı

CĠSMĠN Hacmi = Sıvının SON Hacmi - Sıvının ĠLK Hacmi. Sıvıların Kaldırma Kuvveti Nelere Bağlıdır? d = V

CĠSMĠN Hacmi = Sıvının SON Hacmi - Sıvının ĠLK Hacmi. Sıvıların Kaldırma Kuvveti Nelere Bağlıdır? d = V 8.SINIF KUVVET VE HAREKET ÜNİTE ÇALIŞMA YAPRAĞI /11/2013 KALDIRMA KUVVETİ Sıvıların cisimlere uyguladığı kaldırma kuvvetini bulmak için,n nı önce havada,sonra aynı n nı düzeneği bozmadan suda ölçeriz.daha

Detaylı

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR Sistem ve Hal Değişkenleri Üzerinde araştırma yapmak üzere sınırladığımız bir evren parçasına sistem, bu sistemi çevreleyen yere is ortam adı verilir. İzole sistem; Madde ve her türden enerji akışına karşı

Detaylı

HEDEF VE DAVRANIŞLAR:

HEDEF VE DAVRANIŞLAR: HEDEF VE DAVRANIŞLAR: 1) Çözünürlük konusuna giriş yapılır ve günlük hayattan örnekler vererek anlaşılmasının sağlanır. 2) Çözünürlüğe etki eden faktörlerin anlatılır ve örneklerle pekiştirilir. 3) Çözünürlüğe

Detaylı

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERSĐ GAZLAR KONU ANLATIMI

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERSĐ GAZLAR KONU ANLATIMI 2008 ANKARA ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERSĐ GAZLAR KONU ANLATIMI DERS SORUMLUSU:Prof. Dr. Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN:Derya ÇAKICI 20338451 GAZLAR Maddeler tabiatta katı, sıvı ve gaz olmak

Detaylı

C = F-32 = K-273 = X-A 100 180 100 B-A. ( Cx1,8)+32= F

C = F-32 = K-273 = X-A 100 180 100 B-A. ( Cx1,8)+32= F ISI VE SICAKLIK Isı;Tüm maddeler atom ya da molekül dediğimiz taneciklerden oluşmuştur. Bu taneciklerin bazı hareketleri vardır. En katı, en sert maddelerin bile tanecikleri hareketlidir. Bu hareketi katı

Detaylı

TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3.

TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3. TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3. Bir ekosistemde beslenme ilişkisini gösteren besin zinciri yukarıdaki gibidir. Buna göre 1 ve 2 numaralı canlılar aşağıdakilerden hangileri olabilir?

Detaylı

T.C. 8. SINIF II. DÖNEM. ORTAK (MAZERET) SINAVI 11 MAYIS 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF II. DÖNEM. ORTAK (MAZERET) SINAVI 11 MAYIS 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SINIF II. DÖNEM ORTK (MZERET) SINVI 11 MYIS 2014 Saat: 09.00 F 1. Şekilde bir hidranın üremesi gösterilmiştir. 3. hmet, şekilde verilen yaşama ortamındaki canlıları gelişi güzel numaralandırıyor.

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma Yöntemleri

KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma Yöntemleri KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma Yöntemleri Ayıklama Eleme Süzme Santrifüjleme 1) Ayıklama Tanecik şekilleri, renkleri veya boyutları farklı olan katı katı karışımları

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ D- KĐMYASAL TEPKĐMELER (REAKSĐYONLAR) (6 SAAT) 1- Fiziksel Değişim ve Fiziksel Özellikler 2- Kimyasal Tepkime (Değişim) ve Kimyasal

Detaylı

9. SINIF FİZİK YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI. MEV Koleji Özel Ankara Okulları

9. SINIF FİZİK YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI. MEV Koleji Özel Ankara Okulları 9. SINIF FİZİK YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI MEV Koleji Özel Ankara Okulları Sevgili öğrenciler; yorucu bir çalışma döneminden sonra hepiniz tatili hak ettiniz. Fakat öğrendiklerimizi kalıcı hale getirmek

Detaylı

1. 250 ml 0,20 M CuSO 4 (aq) çözeltisi hazırlamak için gerekli olan CuSO 4.5H 2 O kütlesini bulunuz. Bu çözeltiden 100 ml 0,10 M CuSO 4 (aq) çözeltisini nasıl hazırlarsınız?( Cu: 63,5; S:32; O:16; H:1)

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI DENEYİN AMACI: ELEKTRİK ENERJİSİNİ KULLANARAK SUYU KENDİSİNİ OLUŞTURAN SAF MADDELERİNE

Detaylı

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ

ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ Elementi oluşturmak için aynı tip atomlar bir araya gelir. Bir elementin bütün atomları birbiriyle aynı iken, farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır. Bazı elementleri

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ 2013 - S A M S U N DAMITMA (DİSTİLASYON) Distilasyon, bir sıvının ısıtılması ve buharlaştırılmasından oluşmaktadır ve buhar bir distilat ürünü oluşturmak için

Detaylı

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com ELEKTROKİMYA II ELEKTROKİMYASAL PİLLER Kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimelerinde elektron alışverişinden yararlanılarak, kimyasal bağ enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Kimyasal enerjiyi,

Detaylı

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. SORULAR 1. Yukarıdaki şekilde de

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w)

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w) ÇÖZELTİ HAZIRLAMA İki veya daha çok maddenin çıplak gözle veya optik araçlarla yan yana fark edilememesi ve mekanik yollarla ayrılamaması sonucu oluşturdukları karışıma çözelti adı verilir. Anorganik kimyada,

Detaylı

9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI

9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI 9. SINIF KİMYA YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI Sevgili öğrenciler, lise hayatının başlangıcı olan 9.sınıf derslerini başarıyla tamamlayarak tatili hak ettiniz. Kimya dersinde işlediğimiz konuların tamamı sizlerde

Detaylı

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMALARI

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMALARI PROJE TABANLI DENEY UYGULAMALARI KONU: Maddenin Halleri ve Hal Değişimleri DERS: Ortaöğretimde Kimya Deneyleri DERS SORUMLUSU: Prof. Dr. Đnci Morgil HAZIRLAYAN: G.Pınar Arslan 20338388 Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ KİMYA ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü

ÖABT SORU BANKASI. FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ KİMYA ÖABT ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ. Tamamı Çözümlü ÖABT 2015 Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ ÖABT FEN BİLİMLERİ FEN ve TEKNOLOJİ KİMYA SORU BANKASI Tamamı Çözümlü KOMİSYON ÖABT Fen Bilimleri/ Fen ve

Detaylı

MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ

MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ Maddeleri birbirinden ayırt etmek için her bir maddenin kendine özgü özelliklerini kullanırız. Örneğin; renk, koku, tat ve sertlik gibi özellikleri ile maddeleri ayırt

Detaylı

ĠNSANLAR ĠġLEYEREK MADDEYĠ DEĞĠġTĠREBĠLĠR

ĠNSANLAR ĠġLEYEREK MADDEYĠ DEĞĠġTĠREBĠLĠR MADDENĠN DEĞĠġĠMĠ Maddenin değişimi biçim ya da yapı yönünden gerçekleşebilir. * Basınç,ısı gibi etkenler maddenin değişimine etkili olabilir. * Birbiri içine katılan maddelerle farklı özellikte yeni maddeler

Detaylı

Çözüm: m 1 = m 2 = 1g, G = 6.66 x 10-8 cm 3 /s.g, r = 1 cm. m m 1 2 F = G r 2 1 x 1. F = 6.66 x 10-8 1 F = 6.66 x 10-8 din (= g.

Çözüm: m 1 = m 2 = 1g, G = 6.66 x 10-8 cm 3 /s.g, r = 1 cm. m m 1 2 F = G r 2 1 x 1. F = 6.66 x 10-8 1 F = 6.66 x 10-8 din (= g. 1 ÖRNEKLER (Ref. e_makaleleri) 1. Kütleleri 1g olan ve birbirlerinden 1 cm uzaklıkta bulunan iki kütle arasındaki çekim kuvveti, din cinsinden, ne kadar olur? 10-13 cm uzaklıktaki iki nötron arasındaki

Detaylı

d = m/v g / cm 3 kg / m 3 m = kütle v = hacim 1cm 3 su + 4 C 1gr d su = 1gr/cm 3 d su = 1000kg/m 3

d = m/v g / cm 3 kg / m 3 m = kütle v = hacim 1cm 3 su + 4 C 1gr d su = 1gr/cm 3 d su = 1000kg/m 3 ÖZKÜTLE Özkütle: bir maddenin birim hacminin kütlesine denir. d ile gösterilir. Özkütleye yoğunluk da denir. Maddenin ayırt edici özelliklerinden biridir. d = m/v g / cm 3 kg / m 3 d = özkütle m = kütle

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1 LABORATUVAR KURALLARI VE ÇÖZELTİ HAZIRLAMA LABORATUVAR KURALLARI 1. Laboratuvar çalışmaları sırasında elbiselerin özellikle yakıcı ve tehlikeli maddelerden korunması için laboratuara önlükle gelinmelidir.

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84 v İçindekiler KİMYA VE MADDE... 1 1.1 KİMYA... 1 1.2 BİRİM SİSTEMİ... 2 1.2.1 SI Uluslararası Birim Sistemi... 2 1.2.2 SI Birimleri Dışında Kalan Birimlerin Kullanılması... 3 1.2.3 Doğal Birimler... 4

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10.SINIF KİMYA DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10.SINIF KİMYA DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 2014 2015 10.SINIF KİMYA DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruları cevaplandırınız.

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

ASİT-BAZ DENGESİ ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Amonyağın, NH 3, baz özelliği gösterdiğini açıklayan denklem aşağıdakilerden hangisidir? A) NH 3(gaz) NH 3(sıvı) B) N 2(gaz) + 3H 2(gaz) 2NH 3(gaz) C) 2NH 3(gaz) +5/2O 2(gaz) 2NO (gaz) + 3H 2 O (gaz)

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

MADDE ve ÖZELLİKLERİ

MADDE ve ÖZELLİKLERİ MADDE ve ÖZELLİKLERİ 1 1. Aşağıdaki birimleri arasındaki birim çevirmelerini yapınız. 200 mg =.. cg ; 200 mg =... dg ; 200 mg =...... g 0,4 g =.. kg ; 5 kg =... g ; 5 kg =...... mg t =...... kg ; 8 t =......

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMALARI

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMALARI PROJE TABANLI DENEY UYGULAMALARI KONU DERS : BASĐT YANARDAĞ YAPIMI : ORTAÖĞRETĐM KĐMYA DENEYLERĐ DERS SORUMLUSU : ĐNCĐ MORGĐL GERCEKLESTIREN : Vedat MAMĐŞ 20338594 Hacettepe Üniversitesi ANKARA 2007 1

Detaylı

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda)

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda) SULU ÇÖZELT LERDE AS T VE BAZ DENGELER I AS T BAZ TANIMLARI Arrhenius Tanımı Arrhenius a göre, suda çözündüğünde iyonlaşarak H iyonu verebilen maddeler asit, H iyonu verebilen maddeler bazdır. Bu tanım

Detaylı

4. Sınıf Fen Ve Teknoloji Dersi

4. Sınıf Fen Ve Teknoloji Dersi 4. Sınıf Fen Ve Teknoloji Dersi KİMYA Maddeyi tanıyalım; Maddenin özellikleri Maddenin halleri Maddenin ölçülebilir özellikleri Maddenin değişimi Isı ve sıcaklık Saf madde ve karışımlar Su ve şeker saf

Detaylı

İçindekiler. 1. Ünite KİMYA BİLİMİ. 2. Ünite ATOM ve PERİYODİK SİSTEM. 3. Ünite KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER. 4. Ünite MADDENİN HÂLLERİ

İçindekiler. 1. Ünite KİMYA BİLİMİ. 2. Ünite ATOM ve PERİYODİK SİSTEM. 3. Ünite KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER. 4. Ünite MADDENİN HÂLLERİ İçindekiler 1. Ünite KİMYA BİLİMİ 1. Bölüm : Kimya Nedir?... 5 2. Bölüm : Kimya Ne İşe Yarar?...10 3. Bölüm : Kimyanın Sembolik Dili...16 4. Bölüm : Güvenliğimiz ve Kimya...27 2. Ünite ATOM ve PERİYODİK

Detaylı

SU, HALDEN HALE GİRER

SU, HALDEN HALE GİRER Atmosferde yükselen buhar soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında yoğuşur. Gaz halindeki bir madde dışarıya ısı verdiğinde sıvı hale geçiriyorsa bu olaya yoğuşma denir. Sıcak Hava Yükselir ve Soğuyup Yağış

Detaylı

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: İNSAN MADDE İLİŞKİLERİNİN TARİHÇESİ KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1-

ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1- ÜNİTE 3 ELEMENTLER ve ÖZELLİKLERİ Sayfa -1- Sayfa - 2- Sayfa - 3 - Sayfa - 4 - Sayfa - 5 - Sayfa - 6 - Sayfa - 7-4 Sayfa - 8 - NaCl (Sodyum Klorür) Yemek Tuzu Ġyonik Bağlı bileşik molekülleri bir örgü

Detaylı

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ FEM YAYINLARI 4.

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ FEM YAYINLARI 4. DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. EN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ 1. Bu testte 3 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Kimya Testi için ayrılan

Detaylı

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 7.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:15 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. SORULAR Aşağıdaki şekilden faydalanarak

Detaylı

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3.

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3. PERİODİK CETVEL Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları temel alınarak düzenlenmiş bir sistemdir. Periyodik cetvelde, nötr atomlarının elektron içeren temel enerji düzeyi sayısı aynı olan elementler

Detaylı

Ünite. Karışımlar. Homojen Karışımlar 62 Heterojen Karışımlar 84 Karışımların Ayrılması 93

Ünite. Karışımlar. Homojen Karışımlar 62 Heterojen Karışımlar 84 Karışımların Ayrılması 93 Ünite 2 Karışımlar Homojen Karışımlar 62 Heterojen Karışımlar 84 Karışımların Ayrılması 93 HOMOJEN KARIŞIMLAR 1. Boyutu 10 nm den daha küçük olacak şekilde dağılmış maddelerin oluşturduğu karışıma çözelti

Detaylı

FİZİKOKİMYA I ARASINAV SORU VE CEVAPLARI 2013-14 GÜZ YARIYILI

FİZİKOKİMYA I ARASINAV SORU VE CEVAPLARI 2013-14 GÜZ YARIYILI Soru 1: Aşağıdaki ifadeleri tanımlayınız. a) Sistem b)adyabatik sistem c) Kapalı sistem c) Bileşen analizi Cevap 1: a) Sistem: Üzerinde araştırma yapmak üzere sınırladığımız bir evren parçasına verilen

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI ANALİTİK KİMYA DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr.. Hüseyin ÇELİKKAN 1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI Analitik kimya, bilimin her alanında faydalanılan, maddenin özellikleri hakkında bilgi veren yöntemlerin

Detaylı

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III 1) Bir gemiden deniz dibine gönderilen sesin yankısı 8 saniye sonra duyulmaktadır. Sesin sudaki hızının saniyede 1250 m olduğu bilindiğine göre denizin derinliği kaç metredir? A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000

Detaylı

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları 1. Giriş Bir cisim bağ kuvvetleri etkisi altında en düşük enerjili denge konumunda bulunan atomlar grubundan oluşur. Koşullar değişirse enerji içeriği değişir,

Detaylı

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ PROJENİN ADI: POLİMER KATKILI ASFALT ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ ( Kimya Bilim Danışmanlığı Çalıştayı Çalışması 29 Ağustos-9 Eylül 2007) Danışman: Doç.Dr. İsmet KAYA 1 PROJENİN

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 1 DENEYİN ADI: ÇÖZELTİLER DENEYİN AMACI: FARKLI DERİŞİMLERDE ÇÖZELTİ HAZIRLAYABİLME TEORİK BİLGİ: Katı, sıvı ve gazların birbirleri içerisinde

Detaylı

6. Sınıf Fen ve Teknoloji

6. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Maddeyi Oluşturan Tanecikler Maddeler katı, sıvı ya da gaz hâlinde bulunmalarına göre farklı sıkışma ve genleşme özelliği gösterir. Katı iyodu alkolün içerisine atarsak ne olur? Maddelerin sıkışma

Detaylı

FEN BİLİMLERİ 1 TESTİ (Fen 1)

FEN BİLİMLERİ 1 TESTİ (Fen 1) FEN BİLİMLERİ 1 TESTİ (Fen 1) 1. Bu testte sırasıyla, Fizik (1 1) Kimya (14 ) Biyoloji ( 0) ile ilgili 0 soru vardır.. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Fen Bilimleri 1 Testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz.

Detaylı

4. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ MADDEYİ TANIYALIM ÜNİTESİ ÇALIŞMA YAPRAĞI

4. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ MADDEYİ TANIYALIM ÜNİTESİ ÇALIŞMA YAPRAĞI 4. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ MADDEYİ TANIYALIM ÜNİTESİ ÇALIŞMA YAPRAĞI Ad Soyad: Numara: 1-Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız. 1 Aşağıdaki maddelerden hangisi gaz halinde değildir? A Karbondioksit

Detaylı

MADDENĠN YOĞUN FAZLARI (KATILAR-SIVILAR)

MADDENĠN YOĞUN FAZLARI (KATILAR-SIVILAR) MADDENĠN YOĞUN FAZLARI (KATILAR-SIVILAR) SIVILAR VE ÖZELLĠKLERĠ Gaz taneciklerinin bulunduğu ortamın sıcaklığı düşürülürse, taneciklerin kinetik enerjileri azalır ve sıvı hale geçerler. Sıvı halde tanecikler

Detaylı

YGS KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1

YGS KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 YGS KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 1. Şap ; boyacılık ve dericilikte, kükürt; kuru kayısı ve kuru üzüm gibi yiyeceklerin uzun süre saklanmasında ve kil ise seramik porselen yapımında kullanılmaktadır. 6.

Detaylı

STOKĐYOMETRĐ. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

STOKĐYOMETRĐ. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK STOKĐYOMETRĐ Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK 3. Stokiyometri 3.1. Atom Kütlesi 3.1.1.Ortalama Atom Kütlesi 3.2. Avagadro Sayısı ve Elementlerin Mol Kütleleri 3.3. Molekül Kütlesi 3.4. Kütle Spektrometresi

Detaylı

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon ÖABT KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ PİYASA 9 DENEME ISBN 978-605-318-199-6 Kitata yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir.

Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir. KİMYASAL DEĞİŞİMLER FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER Fiziksel Özellikler: Bir maddenin beş duyu organı ile algılanabilen renk, koku, tat, şekil gibi dış yapısındaki özelliklerdir. Örnek: Çözünürlük, hal

Detaylı

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI

00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI 00213 ANALİTİK KİMYA-I SINAV VE ÇALIŞMA SORULARI A) TANIMLAR, KAVRAMLAR ve TEMEL HESAPLAMALAR: 1. Aşağıdaki kavramları birer cümle ile tanımlayınız. Analitik kimya, Sistematik analiz, ph, Tesir değerliği,

Detaylı

31.05.2011. 1.Maddenin Tanecikli Yapısı ve Isı

31.05.2011. 1.Maddenin Tanecikli Yapısı ve Isı 1 2 3 Maddenin Tanecikli Yapısı ve Isı Isının Yayılma Yolları Isı Yalıtımı 6.Sınıf B.Madde ve Isı 1- Maddenin Tanecikli Yapısı : Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde

Detaylı