KALİTE KONTROL PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜNDE UZMAN SİSTEMLERİN KULLANIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KALİTE KONTROL PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜNDE UZMAN SİSTEMLERİN KULLANIMI"

Transkript

1 HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 2004 CİLT 1 SAYI 4 (87-101) KALİTE KONTROL PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜNDE UZMAN SİSTEMLERİN KULLANIMI İhsan KAYA*, Şerife GÖZEN, Orhan ENGİN * S.Ü. Müh.-Mim. Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, Konya/Türkiye Özet: İşletmeler, artan rekabetle birlikte pazar yapısının değişmesi ve müşteri isteklerinin ekonomik bir şekilde karşılanması amacıyla kalite ve kontrol çalışmalarında büyük değişimler göstermektedir. Firmalar, yapay zeka tekniklerini üretim planlama, kalite kontrol gibi alanlarda kullanarak verimliliklerini artırmayı ve problemlere en kısa zamanda çözüm üretmeyi amaçlamaktadırlar. Bu teknikler, bir çok problemin çözümünde etkin olarak kullanılmaktadır. Çalışmada yapay zeka tekniklerinden olan uzman sistemlerin kalite kontrol problemlerinin çözümündeki kullanımı incelenmiştir. Veri analizi, tahmin, yorumlama, hata teşhisi gibi pek çok kalite kontrol problemi için uzman sistemler kullanılmaktadır. Uzman sistem ile birlikte kalite kontrol faaliyetleri daha etkin uygulanmakta ve kontrol süreleri minimize edilebilmektedir. Çalışmada, son on yılda kalite kontrol problemlerinin çözümü için geliştirilen uzman sistemler incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Kalite, kalite kontrol, uzman sistemler USING EXPERT SYSTEMS TO SOLVE QUALITY CONTROL PROBLEMS Abstract: Companies achieved great improvement in quality and control processes to meet customer satisfactions economically to adapt changing market structure. Firms objected to increase productivity and to find solutions in a short time, by using artificial intelligence techniques in production planning and quality control. These techniques are used efficiently in solving most of the problems. In this study, usage of expert systems, which is a type of artificial intelligence technique, is investigated in quality control problems. Expert systems are used in a number of quality control problems like data analysis, forecasting, interpretation and fault diagnosis. By using expert systems, quality control processes can be applied more efficiently and control times can be minimized. In this paper, expert systems, which are developed for quality control problems in the last decade, are reviewed. Key Words: Quality, quality control, expert systems 1. GİRİŞ Günümüzde gelişen rekabetle birlikte işletmeler, minimum maliyetle daha fazla fayda sağlamak amacıyla kaliteye yönelmişlerdir. Son on beş yıldır yoğun bir ilgi odağı haline gelen yapay zeka çalışmaları bilgisayar bilimine yeni bir boyut getirmiştir. Yapay zeka çalışmalarının temel amacı, insan gibi düşünüp, yorum yapabilen ve karar verebilen bilgisayar programları oluşturabilmektedir. Yapay zeka alanındaki bu çalışmalar yardımı ile bir çok alanda sağlıklı kararlar verebilmek, doğru yorumlar yapabilmek ve çok daha fazla sayıda değişkeni daha kısa zamanda inceleyip sonuca varmak mümkün olabilmektedir. Kalite kontrol sürecinde uzman sistemlerin kullanımı ile ilgili literatür sınıflandırması yapılan bu çalışmada, ilk olarak uzman sistem kısaca izah edilmiş, ilerleyen bölümlerde ise son yıllarda yapılan çalışmalar incelenmiştir. 87

2 2. UZMAN SİSTEMLER Yapay Zeka (YZ); zeka ve düşünme gerektiren işlemlerin bilgisayarlar tarafından yapılmasını sağlayacak araştırmaların ve yeni yöntemlerin geliştirilmesi hususunda çalışan bilim dalıdır. YZ; düşünme, anlama, kavrama, yorumlama ve öğrenme yapılarının programlamayla taklit edilerek problemlerin çözümüne uygulanması olarak ta ifade edilebilir (Sağıroğlu ve ark., 2003). İngiliz Bilgisayar Birliği Uzman Sistem Grubu; uzman sistemleri; uzman bir kişinin becerilerinden oluşan bilgiyle donatılmış bir bilgisayarın içindeki öyle bir yapıdır ki, sistem akıllıca önerilerde bulunabilir veya bir işlemin işlevleri hakkında kararlar verebilir şeklinde tanımlamıştır (Vickry ve Brooks, 1987). Alty ve Coombs (1984) a göre uzman sistemlerin kökeni geleneksel veri işlemedir ve insanın bilgi işleme yeteneğinin makine tarafından otomatik olarak gerçekleştirilebilmesi amacı ile sürdürülen çalışmalar sonucu ortaya çıkmıştır. Şekil 1 de uzman sistemin genel yapısı görülmektedir. 2.1.Uzman Sistemlerin Yapısı Uzman sistemler aşağıdaki bileşenlerden oluşur (Jackson, 1990); Belli bir problem hakkındaki gerçekler, kurallar ve bilgileri içeren; Bilgi Tabanı, Problemlere çözümler üretmek üzere depolanan bilgiyi ustalıkla kullanan; Çıkarım Mekanizması, Kullanıcı ile iletişimi sağlamak üzere; Kullanıcı Ara yüzü, Bilgi tabanını geliştirmeye yardım etmek üzere; Bilgi Edinim Modülü, Bilgi Tabanı Bilgi tabanı, ilgili alan bilgisini içerir. Uzman sistemleri yaratmada güncel yaklaşımların en popüleri, kural tabanlı sistemdir. Kural tabanlı sistemde bilgi tabanı bir kural setini içerir. Kurallar her zaman iki bölümlüdür. İlk bölümde, eğer (if) ifadesi ile aranan bir şart ikinci bölümde ise bu bölüme bağlı, o halde (then) ifadesine bağlı bir sonuç bulunur. Kuralın ilk bölümü doğru ise ikinci bölümü de doğrudur (Seiler, 1986) Çıkarım Mekanizması Çıkarım mekanizmasının işlevi, bilgi tabanını yorumlama ve kontroldür. Hangi durumda kuralların uygulanacağının belirlenmesi çıkarım mekanizması yardımı ile gerçekleştirilir. Çıkarım mekanizması, uzman sistemin sahip olduğu verileri ve imkanları kullanarak sonuçlara erişim esnasında kullandığı mantık sürecini sağlayan yazılımdır. Mekanizma yeni bilgiler oluşturmak veya bir sorunun cevabına erişebilmek için, uzman sistemin veri tabanından veya kullanıcı tarafından sağlanan verilerden yararlanır (Vural, 1998) Ara yüzler Genel veri tabanından bilgi elde edilmesi ara yüzler aracılığı ile olur. Uzman sistemler, günümüzde kullanıcılar için üretilmektedir, yakın bir gelecekte uzman sistemlerin başka uzman sistemler tarafından kullanılması da beklenmektedir (Vural, 1998). Bazı ara yüzler donanım, bazı ara yüzler de yazılım ara yüzleridir. Yazılım ara yüzleri, çoğunlukla uzman sistemlerin kullanıcılar ile iletişim kurmasında görev yapmaktadır. Kullanıcı ara yüzü aşağıdakileri kullanabilir: Bilgi tabanı editörü Kullanıcı Soru ve cevap Çıkarım Mekanizması Genel bilgi tabanı Durum-spesifik veri Doğal lisan Açıklama alt sistemi Şekil 1. Bir Uzman Sistem Yapısı (Luger, 1989). 88

3 Bu amaçla tasarlanan ara yüzler peş peşe sorular sormakta ve aldıkları cevaplara göre mantık yürüterek vardıkları sonuçları bu ara yüzler ile işleme koymak amacı ile kullanıcıya iletmektedir (Sümen, 1994). Problemin belirlenmesi Yazılım araçlarının seçimi Bilginin toplanması Prototip bir uzman sistem yapılandırma Doğrulama Uzmanın Seçimi Çıkarım Mekanizması Performansın değerlendirilmesi Kabul için değerlendirme Bilgi Tabanı Bilgi Gösterimi Bilgi gösterimi, bir programda bilginin nasıl yapılandırıldığını tanımlamak için yapay zekada kullanılan bir terimdir. Gösterim, bilgisayar zekası yaratmak için anahtar görünümündedir. Günümüzde kullanılan başlıca üç gösterim şekli aşağıdaki gibidir (Liu, 1990): Üretim kuralları, Çatılar (frames), Semantik ağlar, Şekil 2 de uzman sistem oluşturulurken izlenecek prosedür gösterilmiştir. 3. KALİTE KONTROL PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜNDE UZMAN SİSTEMLER Yapay zeka tekniklerinden uzman sistemler kalite kontrol problemlerinin çözümünde kullanılmaktadır. Yapay zeka tekniklerinin uygulandığı belli başlı kalite kontrol alanları; Kontrol Diyagramları, Deney Tasarımı, Kabul Örneklemesi, Proses Kontrol, Kalite Güvence Sistemleri, Hata Türü ve Etkileri Analizidir. Mevcut sisteme paralel bir sistemin kullanılması Dokümantasyonun geliştirilmesi ve bakım planları Uzman sistemin tamamlanması Şekil 2. Uzman Sistem Oluşturulurken İzlenecek Prosedür (Vural, 1998). Tablo 1 de uzman sistemlerin kontrol diyagramlarındaki kullanıldığı alanlar ve ilgili çalışmalar görülmektedir. Alexander ve Jagannathan (1986), kontrol grafiklerinin hazırlanışı, tasarımı ve seçimi için kullanılan bilgisayar tabanlı bir uzman sistem geliştirmiştir. Swift (1987), kontrol diyagramlarında numune analizlerini yapmak için uzman sistem geliştirmiştir. Sistem; anormal numuneleri tanımlama ve belirlenen numuneler için yaklaşık olarak başlangıç ve bitiş noktalarını bulma yeteneğine sahiptir. Sistem; değişik olayların önemini tahmin etmek ve başlangıç/bitiş noktalarını kesin olarak belirlemek için kullanılmaktadır. Hosni ve Elshennavy (1988), özellikler ve değişkenler yardımı ile kontrol grafiklerinin seçimi ve kontrol prosedürlerinin belirlenmesi için bilgi tabanlı bir kalite kontrol sistemi gerçekleştirmişlerdir. 89

4 Cesarone (1991), uzman sistem kullanımıyla proses metrolojisi ve sistem bütünleşmesinin birleşmesiyle fabrikada tam olarak otomatikleşmeye ve bilgisayar bütünleşik imalata izin verilmekte ve bunun sonucunda daha yüksek proses doğruluğu ve daha düşük üretim hatası elde edilmektedir. Kontrol grafikleri uygulamaları için oluşturulan uzman sistemler; kontrol grafiklerini yorumlanması, IF- THEN formatında bunları kodlanması, VP-Expert Shell ine yerleştirilmesiyle proses kararlılık analizlerinin yapılması süreçlerini gerçekleştirmiştir. Kalite Kontrol Problemi Kullanım Alanı Yapılmış Çalışmalar Kontrol Diyagramları Hata Teşhisi Veri Analizi Grafik Seçimi Lall ve Stanislao (1992), Pham ve Öztemel (1995) Palaniswani (1987), Hooks ve ark.(1995), Swift (1987), Swift ve Mize (1995) Alexander ve Jagannathan (1986), Hosni ve Elshennavy (1988), Dagli ve Stacey (1988), Dagli (1990), Wu (1996), Lall ve Stanislao (1992), Smith (1992), Malak (1999) Veri Toplama Vural (1998) Yorumlama Tablo1. Uzman Sistemler ve Kontrol Diyagramları Cesarone (1991), Guh ve ark.(1999), Vural (1998) Lall ve Stanislao (1992), kontrol diyagramlarının analizi, işaretlenmesi, tasarımı ve grafik gösterimi yöntemini ve optimizasyonunu geliştirmek için uzman sistem geliştirmişlerdir. Bu uzman sistem Şekil 3 de verilmiştir. Sembolik ve nümerik hesaplama için iki farklı uzman sistem kullanılmıştır. Sembolik hesaplama, uygun kontrol diyagramının seçimi ve kontrol dışı prosesler için genel sebeplerin tanımlanmasında kullanılır. Kullanıcı Bilgileri Kullanıcı Ara yüzü Sembolik Hesaplama Çıkarım Mekanizması Nümerik Hesaplama Optimizasyon Rotaları Bilgi Tabanı GKS Rotaları Sonuçlar Sonuçlar Şekil 3. İkili Uzman Sistem Planı (Lall ve Stanislao, 1992) 90

5 Hooks ve ark.(1995), kalite kontroldeki veri analizi ve boyutsal toleransı artırmak için bir uzman sistem geliştirmişlerdir. Sistemin amacı; kalite kontrol karar verme prosesi ve bu prosesteki otomasyon uygulamalarındaki veri analizi için daha yeterli ve güvenilir bir araç olan kalite denetim sistemini oluşturmaktır. Uzman sistem, kabul edilebilir tolerans limitlerine göre üretilen parçaların kabul edilip edilmeyeceğine karar vermektedir ve kalite kontrolle ilgili istatistikleri hesaplama ve kontrol grafikleri oluşturma fonksiyonunun son veri analizini sağlamaktadır. Swift ve Mize (1995), kalite kontrol diyagramlarında oluşan çeşitli numunelerdeki değişimlerin analizi ve ortaya çıkarılması için uzman sistem kullanımı ve gelişimini incelemişlerdir. Uzman sistem, beş numune değişimi ile ilgilenmektedir. Bunlar; eğilim, devir, karışım, değiştirme, sistematiktir. Çalışma sonucunda, uzman sistemlerin analizlerin değişiminde başarılı sonuçlar verdiği belirlenmiştir. Vural (1998), kalite kontrol teknikleriyle, kalite kontrol tekniklerinin uygulanmaya başlamasından önceki aşama ile uygulandığı aşamada ortaya çıkabilecek olası sorunlar ve bu sorunların çözümü ve muhtemel sebepleri ile ilgili bilgileri kurallar seti haline getirerek bir uzman sistem oluşturmuştur. Sistem, kendine iletilen bilgileri bu kurallar seti ile karşılaştırarak uygun kontrol aracını tespit etmektedir. Proseste meydana gelebilecek problemler, bu problemlerin mümkün sebepleri ve çözümleri de uzman sistemde tanımlanmıştır. Uzman sistem, hem kalite kontrol diyagramı çizilmeden önceki safha olan veri toplama safhasında kullanıcıya yardımcı olacak şekilde problem tespiti yapabilmekte hem de kontrol diyagramı çizimi sırasında diyagramların yorumlanması kısmında kullanıcıya yorum yapmada kolaylık sağlamaktadır. Malak (1999), kontrol diyagramının en yaygın tiplerini içeren ve kontrol diyagramı seçimi için özel sistem sağlayan bir uzman sistem geliştirmiştir. CSES (Chart Selection Expert System) sistemi uygun kontrol diyagramı seçimindeki hataları azaltmıştır. CSES in en önemli avantajı kontrol diyagramının kullanımında etkin olmasıdır Tablo 2 de uzman sistemlerin proses kontrolde kullanıldığı alanlar ve ilgili çalışmalar görülmektedir. Tablo 2. Uzman Sistemler ve Proses Kontrol Kalite Kontrol Problemi Kullanım Alanı Yapılmış Çalışmalar Proses Kontrol Hata Teşhisi Veri Analizi Yorumlama Veri İzleme Tanımlama / Tahmin Alexander ve ark(1987), Brink ve Mahalingam (1990), Smith ve Yazıcı (1992), Dominguez ve ark. (1994), Cord (1994), Raggad (1996), Hentea (1997) Miller (1985), Nedeb ve Jacob (1997), Dooley ve ark.(2000) Evans ve Lindsay (1987), Evans ve Lindsay (1988), Cheng ve Hubble (1992), Cook ve Massey (1992), Paladini (1997) Tolar ve Platt ( 1992), Masud ve Thenappan (1993), Moore (1995), Hentea (1997), Kovacs ve ark.(1998) Alexander ve ark. (1987), Dorn (1994), Ntuen ve ark. (1989), Paladini (2000) Seçme Evans ve Lindsay (1987), Paladini (2000) 91

6 Miller (1985), makine görme sistemlerinden üretilen verilerin istatistiksel analizini yapmak için iki ticari sistem tanımlamıştır. İlk sistem İPK yazılımıdır. Bu sistem ortalama aralık ve eğilimlerin analizlerinin yapılmasını sağlamaktadır. İkinci sistem ise MV-300 görme sistemi, eğilim analizlerini yapmakta ve dağlıma sıklıklarını işaretlemektedir. Alexander ve ark.(1987), proses kontrolü için bir uzman sistem geliştirmişlerdir. Sistemi geliştirmek için uzman sistem istatistiksel analiz programı PC Plus ile birleştirilerek ticari bir shell oluşturulmuştur. İstatistiksel analiz programı ile sistem shellinin ara yüzü tasarlanmıştır. Çalışmadaki uzman sistem Teşhis ve Tanımlama olmak üzere iki iskeletten oluşmaktadır. Teşhis kısmı istatistiksel analiz programından verileri okuma ve yorumlamaktan sorumludur. Sistemin temel özelliği sadece numune değişkenini teşhis etmek değil aynı zamanda tavsiye vermesi ve olası sebepleri belirleyebilmesidir. Evans ve Lindsay (1988), istatistiksel proses kontrol uygulamaları için bir uzman sistem geliştirmiştir. Şekil 4 de İPK sistemi için bu yaklaşım görülmektedir. Kontrol grafik örneklerinin ve eğilimlerinin açıklanması ve kontrol dışına çıkma sebeplerinin teşhisi için EXSYS adı verilen uzman sistem geliştirmişlerdir. Bu sistem incelemeye alınan her örneğin kontrol grafiklerinin analizini yapmak için tasarlanmıştır. Uzman sistem 3 gruptan oluşmaktadır: Rutin Bilgi Tabanı Sonuç: Proses kontrol altında Bilgi Tabanı Kalite karakteristik ölçümleri Kontrol grafikleri yapısı Kontrol grafikleri yorumlama Sonuç: Proses kontrol dışında Kontrol dışında olma sebeplerine karar verme İdari Olaylar Şekil 4. İPK Sistemi İçin Genel Bir Yaklaşım (Evans ve Lindsay, 1988) İstatistiksel kontrolün başarısızlığını belirten durumlara karar vermek için analiz kuralları, 2. Proses değişikliklerindeki kontrol grafikleri için örnekleri analiz eden yorumlama kuralları, 3. Kontrol dışı durumların sebeplerine karar vermek için teşhis kuralları, Tolar ve Platt (1992), üretimde özellikle kalite kontrolde uzman sistem teknolojisinin kullanımı için prototip bir uygulama geliştirilmiştir. Uzman sistem ürün kalitesini geliştirmek için öğretme araçları gibi açıklama alt sistemlerinin kullanımını geliştirmiştir. Sistem elde edilen bilgileri kaydedecek ve parçaların kontrolü geçip/ geçmediğini gösterecektir. Parça kontrolü geçemezse sistem bilgi tabanındaki bilgileri temel alarak problemin çözümü için öneriler vermektedir. Sistem, üretim mühendislerinin uzmanlıklarının bir kısmını istemekle onların zamanlarını ve enerjilerini daha verimli işlerde kullanmalarını sağlamaktadır. Sistem, gelecekteki istatistiksel proses kontrol uygulamaları için basit bir veri tabanı sağlamıştır. Masud ve Thenappan (1993), istatistiksel kalite kontrol için bilgi tabanlı bir danışman sistemi incelemişlerdir. ASQC (Advisory System for Quality Control) adı verilen bu uzman sistem aracılığı ile kontrol diyagramının tasarımı ve seçimi, yeterli örnek büyüklüğü kullanımıyla ilgili tavsiye ve sistematik modellerin mevcut farklı türleri için proses izleme analizleri oluşturma, izleme analizi sonuçları için düzeltici faaliyet sağlanmaktadır. Dorn (1994), çelik endüstrisindeki değişik alanlar için geliştirilen uzman sistemi incelemiştir. Çalışmada gerekli olan bilgi çeşitleri, zeki muhakeme için gerekli teknikler ve uzman sistemlerin geleneksel programlama yaklaşımlarından niçin daha iyi sonuçlar verdiği üç boyutta incelemiştir. Uzman sistem anormal durumları tahmin etmek, yönlendirmek ve ısıyı sabit bir durumda tutmak için kullanılmıştır. Uzman sistemin performansı insan uzmanlara göre % 25 iyi olarak belirlenmiştir. Nedeb ve Jacob (1997), tasarım mühendislerine ürün özelliklerinin çalışma prensiplerinin seçilmesine yardımcı olmak amacı ile bir uzman sistem geliştirmişlerdir. Sistemdeki olay tabanlı muhakeme (Case-Based Reasoning) eski problemlerin çözümünü kullanarak yeni problemleri çözüm üretmektedir. CBR çemberi dört proseste tanımlanmaktadır: i. Birçok benzer olayı yeniden edinmek, ii. Problemin çözümü için o olaydaki bilgileri yeniden kullanmak,

7 iii. Önerilen çözümü yeniden gözden geçirmek, iv. Gelecek problemlerin çözümü için yararlı olabilecek olası tecrübeleri saklamak. Moore (1995), kağıt imalatında kimyasal proseslerin kontrolü için bir uzman sistem tanımlamıştır. Bu sistem elde edilen bilgi kaynakları ve çıkarım prosesine paralel gerçek zamanlı verileri toplamayı sağlamaktadır. Tablo 3 de uzman sistemlerin kalite kontrol tekniklerinden kabul örneklemesindeki kullanıldığı alanlar ve ilgili çalışmalar görülmektedir. Tablo 3. Uzman Sistemler ve Kabul Örneklemesi Kalite Kontrol Problemi Kullanım Alanı Yapılmış Çalışmalar Veri Analizi Palaniswani (1987) Kabul Örneklemesi Örnekleme Planı Seçme Weathill ve Curram (1984), Fard ve Sabuncuoğlu (1990), Kanagawa ve Ohta (1990), Smith ve Dagli (1990), Nadeem ve Velasco (1993), Hooks ve ark. (1993) Weathill ve Curram (1984), kalite kontrol ve örnekleme kontrolünün bilgisayar destekli tasarımı ve örnekleme planları seçimi için UQUAL isimli uzman sistem geliştirmişlerdir. Palaniswani (1987), üretim planlama için uzman simülasyon sistemleri geliştirilmiştir. Varsayımlı imalat sistemi, kalite kontrol planlama için uzman simülasyon çalışması olarak düşünülmektedir. Bu uzman sistem içerisinde proses kontrol grafiklerini ve örnekleme planlarını analiz etmek ve tasarlamak için geliştirilen birkaç istatistiksel yazılım paketi mevcuttur. Bu paket programlarının çoğu üretim sisteminin değişik aşamalarıyla etkin olarak ilgilenmemektedir. Bu açığı gidermek için uzman tabanlı simülasyon kullanılmıştır. Varsayımlı imalat sistemleri için kalite kontrolde kullanılan uzman sistem, uzman simülasyon sistemine dönüştürülmüştür. Bu sistemde ürünler büyük yığınlar halinde üretilmiyorsa ve üretim zamanları uzun değilse etkili sonuçlar alınmaktadır. Smith ve Dagli (1990), analitik veri, sezgiler ve kullanıcı kararlarına dayanan açıklamaları birleştiren kalite kontrol kural tabanlı uzman sistem geliştirmişlerdir. Çalışmada 118 kuraldan oluşan QUİNCY uzman sistemi incelenmiştir. Uzman sistem; kontrol maliyetlerini azaltmak, kaliteyi geliştirmek, kabul veya ret kararı vermek için kabul örneklemesi planlarını seçmede kullanılmıştır. Sistem, profesyonel ve yarı profesyonel işlerde verimliliği artırmakta ve karar verme sürecini kısaltmaktadır. QUİNCY, kalite kontroldeki üç temel alana odaklanmıştır. 1. Değişik üretim prosesleri için uygun kontrol diyagramını seçme, Kontrol diyagramı sonuçlarının genel teşhisi ve yorumlanması, 3. Uygun kabul örneklemesi planını seçmek. Nadeem ve Velasco (1993), bar-code tanımlama sistemi bilgi tabanı yaklaşımını, 3 değişik alanda kullanılmıştır. İlk alan, kontrol prosedürleri, ham malzemeler ve üretim prosesi çalışmalarıdır. İkinci alan, girdi hammaddeler için kontrol prosedürlerinin kurulmasıdır. Son alan ise kabul örneklemesi için girdi malzeme paketlerinin otomatik tanımlanmasıyla bütünleşmiş uzman sistemlerdir. Bu çalışmadaki uzman sistem, LEVEL5OBJECT ile birleştirilen bir uygulamadır. Sistem otomatik kalite kontrol metotları geliştirmek için 11 ay sürdürülmüştür. Otomatik sistem iki ay gerçek problemlerde test edilmiştir. Zeki otomatik kalite kontrol sistemlerinin kullanılması sonucu girdi malzemelerin kalitesi geliştirilmiş, bozulmayı ve yeniden çalışmayı azaltmıştır. Hooks ve ark.(1993), kalite kontrol sistemindeki operatör kararlarındaki değişikleri elimine etmek ve kötü kabul edilme olasılığını azaltmak için otomatik uzmanlarla bütünleşmiş bir sistem oluşturmuştur. Sistemin odak noktası, tesisin tasarlanması ve kontrol sisteminin uzman sistem yardımıyla yönlendirilmesidir. Uzman sistem ileri zincirleme modeli ile kurulmuş ve LEVEL5OBJECT ile geliştirilmiştir. Üretilin parçaların kabulü, reddi veya yeniden yapılması kararını vermektedir. Sistemde elektronik mikroskoptan elde edilen parçaların gerçek ölçüleri IGES dosyasına kayıt edilmekte ve buna göre alt ve üst tolerans limitleri oluşturulmaktadır. Şekil 5 de de görüldüğü gibi uzman sistem bütün kontrol sistemindeki birçok karardan sorumludur. Ayrıca kullanıcı ara yüzü grafiklerle bütünleştiği için kolay bir kullanım

8 sağlamaktadır. Bar-Code Okuyucu Veri Analizi YSA (gelecek çalışma) Uzman Sistem IGES Dosyası Görüntü Sistemi Çıktı Sonuçlar - Kabul - Yeniden İşleme - Red CAD Sistemi (gelecek Çalışma) Microsoft Excel - Kontrol Diyagramları IGES dosyası için otomatik güncellendirme Şekil 5. Sistemin Çalışma Yapısı ( Hooks ve ark.,1993). Tablo 4 de uzman sistemlerin kalite kontrol tekniklerinden kalite güvence sistemindeki kullanıldığı alanlar ve ilgili çalışmalar görülmektedir. Tablo 4. Uzman Sistemler ve Kalite Güvence Sistemi Kalite Kontrol Problemi Kullanım Alanı Yapılmış Çalışmalar Denetim Eyeda (1990) Kalite Güvence Sistemi Yeterlilik kontrolü Gipe ve Jasinski (1986) Kaynak tahsisi Crawford ve Eyada (1989) Kalite teşhisi Eid ve Losier (1990) Gipe ve Jasinski (1986), kalite güvence sistemlerinin yeterliliklerini ve davranışlarını kontrol altında tutabilmek ve bu sistemin uygunluğunu göstermek için bir uzman sistem geliştirmişlerdir. Crawford ve Eyada (1989), kalite güvence sistemi içinde kullanılan veya kullanılması planlanan 94

9 kaynakların tahsisi ve atanması için bir uzman sistem geliştirmişlerdir. Eyada (1990), kalite güvence sistemindeki tedarikçi ve üretici arasındaki denetim işlemlerine yardımcı olması amacı ile uzman sistem geliştirmiştir. Eid ve Losier (1990), kalite güvencede kalite teşhisi ve düzeltici tavsiyeler için uzman sistem geliştirmiştir. Tablo 5 de uzman sistemlerin kalite kontrol tekniklerinden hata modu ve etkileri analizindeki kullanıldığı alanlar ve ilgili çalışmalar görülmektedir. Tablo 5. Uzman Sistemler ve Hata Modu ve Etkileri Analizi Kalite Kontrol Problemi Kullanım Alanı Yapılmış Çalışmalar Hata Modu ve Etkileri Analizi Tasarım kalitesi Yang ve Liu (1999) Hata teşhisi Ntuen (1992) Ntuen (1992), kalite kontrol teknisyenleri ve kontrol grupları tarafından yapılan kontrol prosesinin otomasyonu ve yeni kontrolcüler için eğitim araçlarının kullanımı gibi iki amaç için BITES (Board Inspection and Training Expert System) adı verilen uzman sistem geliştirmiştir. Çalışmada, hata teşhisi için hata ağacı teknikleri kullanılmaktadır. Hata ağacı analizinin amacı sistemin güvenilirliğini sistematik olarak değerlendirmektedir. sistemdir. BITES çıkarım mekanizması kararsal ve stratejik olmak üzere iki yönlüdür. Şekil 6 da BITES ın yapısı görülmektedir Hata Sınıflama Bilgi Tabanı İnsan kontrolcülerin prosesi GURU hesap çizelgesi hata verileri Kontrol Otomasyonu Kontrol Prosesi ve Karar Verme BITES Uzman Sistem GURU Alanı Danışma Veri Kullanıcı Eğitim Sistemi Açıklama tabanlı sistem Kontrolcünün (Kullanıcı) Destek Sistemi Şekil 6. BITES' ın Yapısı (Ntuen, 1992). Uzman sistemde hataların doğruluğunu kanıtlamak için testlerden oluşur. Hipotez ve test stratejisi çıkarım metodu olarak kullanılır. Sistemin amacı hataları bulmak ve ürünün kabul edilip edilmeyeceğine karar vermektir. Bu sistem için GURU uzman sistem shelli kullanılmıştır. BITES; ICB( Integrated Cırcuit Board) için kontrol desteği ve yeni kullanıcıların eğitimini gösteren bir uzman 95 Yang ve Liu (1999), tasarım kalitesi ve güvenilirliği için bilgisayar tabanlı EASYDFQR uzman sistemini geliştirmiştir. EASYDFQR, tasarım mühendislerine teknik bilgi ve tasarım yaklaşımları sağlamak için geliştirilmiştir. Bu sistem kalite ve güvenilirlik ile ilgili aşağıdaki bileşenlerden oluşmaktadır: i. Güvenilirlik Modelleri,

10 ii. Tasarım Model ve Yaklaşımları, iii. Hata Modu ve Etkileri Analizi, iv. Hata Analiz Ağacı, v. Sürekli İyileştirme Teknikleri. Tablo 6 da diğer kalite kontrol alanında yapılan çalışmalar için geliştirilen uzman sistemler sunulmuştur. Tablo 6. Uzman Sistemler ve Kalite Kontroldeki Diğer Çalışmalar Kalite Kontrol Problemi Kullanım Alanı Yapılmış Çalışmalar Değişimi azaltma Kım ve Im (1995) Veri toplama Kovacs ve ark. (1994), Jarvensivu ve ark. (2001) Üretim kayıplarını azaltma Bardissi ve Huyck (2002) Diğer Çalışmalar Hata teşhisi Pfeier (1989), Windon (1991), Jackson ve ark. (2000) Süreç izleme Lee ve ark. (1989) Numune seçme Bhambhari (2002) Pfeifer (1989), üretim aşamasındaki hataları önlemek için bir uzman sistem geliştirmiştir. Kovacs ve ark.(1994), esnek üretim sistemlerinin kontrolü, simülasyonu ve kalite kontrol için uzman sistem uygulamaları geliştirmiştir. Geleneksel simülasyon programı (SIMAN) ve network paketi (MAP) uygun çözümler elde etmek için (ALL-EX- G 2 ) uzman sistemiyle birleştirilmiştir. Uzman sistem uygulamaları; bilgi tabanlı simülasyon, bilgi tabanlı kontrol ve esnek üretim sisteminin kalite kontrolünden oluşmaktadır. Uzman sistem, simülasyon için bütün girdileri toplamak ve simülasyon modelini oluşturmak için kullanılmıştır. Bu sistem; kesikli, sürekli, kuyruk modelleri gibi uygun simülasyon modelini seçmek için kuralları içermektedir. Sistemdeki sonuç çıkarma uzman sistemi; belirli karar noktalarında simülasyon soruları için beklemekte, soru alındığı zaman sistem çıkarım prosesini uygulamaya başlamakta ve geri cevap göndermektedir. Sistemde kullanılan bilgi tabanı, çizelgeleme ve kalite kontrol kurallarını içermektedir. Geleneksel programların uygulanmasıyla başarılı olmayan esnek üretim sistemleri gibi stokastik sistemler yapay zeka ve özellikle uzman sistemler uygulanarak başarılı olmuştur. Kim ve Im (1995), düşük üretim maliyetiyle soğuk dövmenin verimliliğini artırmak için malzeme hazırlaması, makinelerin, araçların ve operasyonların optimum proses tasarımını ve kalite kontrolü de içeren bütünleşmiş bir sistem yaklaşımı önermişlerdir. Bu yaklaşımın geliştirilmesindeki ilk adım bilgisayar tabanlı Prolog dilinde yazılan bir uzman sistem geliştirmektir. Sistem; kullanıcı arayüzü, sistem shelli, malzeme veri tabanı ve tasarım kural tabanından oluşmaktadır. Verilen girdi verilerine göre sistem, dövme geometrisi ve temel proses tasarımını önceki ölçülere ve malzemeye bağlı olarak üretmektedir. Kim ve Im (1995), simetrik katı modellerin ve delik parçaların şekillenme adım sayısını ve değişimin son safhasındaki sapmaları azaltmak için yeni tasarım algoritmalarıyla bir uzman sistem geliştirmişlerdir. Şekil 7 de uzman sistemin akış diyagramı verilmiştir. Uzman sistem depolanan tasarım kurallarını kullanarak şekil sırasına karar verilmektedir. 96

11 Son Ürün Şekli Malzeme Girdi Başka Mal. kullan Geometri Grubuna Karar Verme İlk parça ölçüsünü değiştir İlk Parça Ölçüsüne Karar Verme. Her Element İçin Soğuk Dövme Prosesine Karar Verme Proses Akışını Değiştir Proses Sırasını Oluşturma Kötü İyi Hesaplama Modülleri Yeniden Tasarım Modülleri Memnuniyetsizlik Şekillendirme Basıncı Şekillendirme Sayısı Proses Şekillendirme Sayısını Azaltma Çıktı Auto CAD Dosyası Şekil 7. Uzman Sistemin Akış Diyagramı (Kim ve Im,1995). Jarvensivu ve ark.(2001), kireç ocaklarının kontrolü için zeki danışman sistemini incelemişlerdir. Proses mühendisliği alanında, programlamada, sistem geliştirmede uzman sistem, bulanık mantık ve YSA gibi zeki uygulama tekniklerinden yararlanmışlardır. Zeki teknikler; bilgi toplama ve bu bilgilerle muhakemeden sonra karmaşık problemleri çözme yeteneğine sahiptir. Uzman sistem ve bulanık mantık tabanlı uygulamalar; özel bir alandaki uzmanın muhakeme prosesini ve/veya operatörlerin prosesi kontrol faaliyetlerini kopyalamak için daha iyi bir şekilde geliştirilmiştir. Sistem, dilsel denklem (LE) yaklaşım tabanlı ilk endüstriyel uygulamadır. Sistemde, deneme süresince %95 başarı elde edilmiştir. Bardissi ve Huyck (2002), uzman sistem yardımıyla üretim kayıplarını azaltma yollarını incelemişlerdir. Uzman sistem uygulandıktan sonra toplam üretim kaybı % 60 oranında azaltılmıştır. 4. SONUÇ Kalite kontrol problemlerinin çözümünde uzman sistemlerin kullanılması ile ilgili olarak aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir: 97

12 Bir uzman sistem yeterli veri sağlandığı takdirde en uygun kalite kontrol aracını seçebilmektedir, Yapay zeka tekniklerinden, istatistiksel proses kontrol için en geniş kullanım alanına sahip olan teknikler, uzman sistemler ve yapay sinir ağlarıdır. Bu tekniklerin tek başlarına ayrı ayrı kullanılmalarının yerine uygun kombinasyonlarının kurularak kullanılması çok daha avantajlıdır, Proses kontrolünde kullanılan uzman sistem, adapte edilmiş proses kontrolünün avantajına sahip olur, Yapılan çalışmalar ve örneklere göre otomatik istatistiksel proses kontrol için en uygun ve en verimli hibrid kombinasyonunun, uzman sistem ve yapay sinir ağları olduğu belirlenmiştir, Problem tespiti kadar problemin çözümü de oldukça zaman alıcı ve karmaşık bir işlemdir. Problemin çözüm yolları da iyi tanımlanıp kurallar seti haline getirilirse uzman sistem etkili bir problem çözüm aracı olarak kullanılabilir, Kalite sistemi geliştirilirken en önemli problemlerden biride, elde edilen sonuçların yorumlanmasıdır. Uzman sistem, özellikle kontrol diyagramlarının yorumlanmasında etkin bir araç olarak kullanılmaktadır. Gelecekte, sadece kalite kontrol faaliyetlerinin belli bir kısmı veya bir bölümü için değil de; bir işletmenin tüm kalite kontrol faaliyetlerini belli bir koordinasyon ve eş zamanlılık içerisinde gerçekleştirecek bir yapay zeka kombinasyonu oluşturulabilir. Kalite kontrol problemlerinin çözümünde yapay zeka tekniklerinin tek başlarına kullanılması yerine bir kombinasyon oluşturarak bir arada kullanılmasının daha etkin olacağı anlaşılmıştır. KAYNAKLAR [1] ALEXANDER, S.M., JAGANNATHAN, V. (1986) Advisory System for Control Chart Selection, Computers and Industrial Engineering, 10(3), [2] ALEXANDER, M., EVANS, J., LİNDSAY, W. (1987), The Application of Expert Systems to Manufacturing Process Control,Computers & Industrial Engineering, 12(4), [3] ALTY, I., COOMBS M.J. Expert Systems: Concepts and Examples, Manchester NCC Publishing, 1984 [4] BARDISSI, W., HUYCK, C. (2002), Reducing Manufacturing Loss via Expert System [5] BHAMBHANI, R. (2002), An Expert System for Suggesting Design Patterns A Methodology and A Prototype, The University of Texas At Arlıngton [6] BRINK, J., MAHALİNGAM S. An Expert System for Quality Control In Manufacturing, USF Report, 1990 [7] CESARONE, J. (1991), QEX: An In- Process Quality Control Expert System, Department of Mechanical Engineering, 8(4), [8] CHENG, C., HUBBLE, N. (1992), Design of a Knowledge-Based Expert System for Statistical Process Control, Computers & Industrial Engineering, 22(4), [9] COOK, D., MASSEY J. (1992), A Knowledge-Based Approach to Statistical Process Control, Computers and Electronics in Agriculture, 7(1), [10] CORD, T. (1994), A Blackboard Application for Process Monitoring and Supervision, Artificial Intelligence in Real Time Control, Valencia, Spain [11] CRAWFORD, K., EYADA, O. (1989), A Prolog Based Expert System For The Allocation of Quality Assurance Program Resources, Computers In Industrial Engineering, 17(1-4), [12] DAGLI, C., STACEY R. (1988), A Prototype Expert System For Selecting Control Charts, International Journal of Production Research, 26(5), [13] DAGLI, C. Expert Systems for Selecting Quality Control Charts, USF Report, , 1990 [14] DOOLEY, K., ANDERSON, J., LIU, X. (2000), "Process Quality Knowledge Bases, J. Of Quality Management, 4(2), [15] DOMINGUEZ, S., CAMPOY, P., ARACIL, R. (1994), A Neural Network Based Quality Control System for Steel Strip Manufacturing, Artificial Intelligence in Real Time Control, Valencia, Spain [16] DORN, J. (1994), Expert Systems in The Steel Making Industry, Proceedings of

13 the 2nd World Congress on Expert System Lisbon [17] EID, S., LOSIER, G. (1990), QCMS A Quality Control Management System, Computers In Industrial Engineering, 19(1-4), [18] EVANS, J., LINDSAY, W. (1987), Expert Systems for Statistical Quality Control, Annual International Industrial Engineering Conference Proceedings, [19] EVANS, J., LINDSAY, W. (1988), A Framework For Expert Systems Development In Statistical Quality Control, Computers In Industrial Engineering, 14(3), [20] EYADA, O.K. (1990), An Expert System For Quality Assurance Auditing, Quality Congress Transactions, [21] FARD, N., SABUNCUOĞLU, F. (1990), An Expert System for Selecting Attribute Sampling Plans, International Computer Integrated Manufacturing, 3(6), [22] GIPE, J., JASINSKI, N. (1986), Expert System Applications In Quality Assurance, Quality Congress Transactions, [23] GUH, S., TANNOCK, T., BRİEN, O. (1999), IntelliSPC: A Hybrid İntelligent Tool for On-Line Economical Statistical Process Control, Expert Systems with Applications, 17, [24] HENTEA, M. (1997), Architecture and Design Issues in a Hybrid Knowledge- Based Expert System for Intelligent Quality Control, Doctor of Philosophy in Computer Science in the Graduate College of the Illinois Institute of Technology [25] HOOKS, K., RABELO, L., VELASCO, T. (1993), Enhancing Computer Aided Inspection Through the Integration of Quality Control and Computer Aided Design, Computers & Industrial Engineering, 25(1-4), [26] HOOKS, K., RABELO, L., VELASCO, T. (1995), An Expert System Framework For A CIM Based Quality Inspection System, Computers Industrial Engineering, 29(1-4), [27] HOSNI, Y., ELSHENNAVY, S. (1988), Quality Control and Inspection. Knowledge- Based Quality Control System, Computers In Industrial Engineering, 15 (1-4), [28] JACKSON, P. Introduction to Expert Systems 2nd Edition, Workingham: Addison-Wesley, 1990 [29] JACKSON, R. JOSEPH, D., SCHWARTZMAN, M. A Decision Support System for Microbiology Quality Control, Department of Pathology and Program in Medical Information Science1, Dartmouth-Hitchcock Medical Center, 2000 [30] JARVENSIVU, M., JUUSO, E., AHAVA, O. (2001), Intelligent Control of a Rotary Kiln Fired with Producer Gas Generated From Biomass, Engineering Applications of Artificial Intelligence, 9, [31] KANAGAWA, O., OHTA, H. (1990), A Design for Sampling Attribute Plan Based on Fuzzy Sets Theory, Fuzzy Sets and Systems, 37(2), [32] KIM, S., IM, T. (1995), Expert System for Multi-Stage Cold-Forging Process Design with a Re-Designing Algorithm, Journal of Materials Processing Technology, 54, [33] KOVACS, L., MEZGAR, I., KOPACSI, S. (1994), Application of Artificial Intelligence to Problems in Advanced Manufacturing Systems, 7(3), [34] KOVACS, L., NACSA, C., GAVALCOVA, D.(1998), A Knowledge Based and a Hybrid System to Evaluate Flexible Manufacturing Systems, Computer and Automation Research Institute Hungarian Academy of Sciences, H-1111 Budapest, Kende u , Hungary [35] LALL, V., STANISLAO, J. (1992), Applying a Coupled Expert System to Quality Control Charts, Computers & Industrial Engineering, 23(1-4), [36] LEE, N., PHADKE, M., KENY, R. (1989), An Expert System for Experimental Design In Off-Line Quality Control, Expert System, 6(4), [37] LIU, D. Expert Systems: Around table discussion, Society of manufacturing Engineers, Dearborn, 1990, [38] LUGER, G.F., STUBBLEFİELD, W. A. Artificial Intelligence, The Benjamin Comings Publishing Company, 1989 [39] MALAK, N. An Expert System for Quality Control Charts Selection, The Department of Industrial Engineering, The Middle East Technical University, 1999

14 [40] MASUD, A.S.M., THENAPPAN, M. S. (1993), A Knowledge Based Advisory System for Statistical Quality Control, International Journal of Production Research, 31(8), [41] MILLER, K. Artificial Intelligence Applications for Manufacturing, SEAI Technical Publications, 1985 [42] MOORE, R. (1995), Expert Systems for Process Control, TAPPI Journal, 16, [43] NADEEM, M., VELASCO, T. (1993), Knowledge-Based Approach to Quality Control Assurance Using Bar Code Identification Systems, Computers & Industrial Engineering, 25(1-4), [44] NEDEB, CHR.,JACOB, U.(1997), A Case-Based Reasoning Approach Towards Learning From Experience Connecting Design and Shop Floor, Computers In Industry, 33, [45] NTUEN, C., PARK, H., KİM, J. (1989), KIMS- A Knowledge-Based Computer Vision System for Production Line Inspection, Computers In Industrial Engineering, 16(4), [46] NTUEN, A. (1992), An Expert System for Integrated Circuit Board Inspection, Computers In Industry, 19, [47] PALADINI, P. A New Management Process: The Adaptive and Learning Approach, Department of Production and Systems Engineering, Federal University of Santa Catarina, 1997 [48] PALADINI, P. (2000), An Expert System Approach To Quality Control, Expert Systems With Applications, 18, [49] PALANISWAMI, S.(1987), Expert Simulation Systems For Manufacturing Planning, Engineering Costs and Production Economics, 11, [50] PFEIFER, T. (1989), Knowledge-Based Fault Detection In Quality Inspection1, Software for Manufacturing, IFIP, [51] PHAM, T., ÖZTEMEL, E.(1995), An Integrated Neural Network And Expert System Tool For Statistical Process Control, Journal of Engineering Manufacture, 209, [52] RAGGAD, G.(1996), Expert System Quality Control, Information Processing & Management, 32(2), [53] SAĞIROĞLU, Ş., BEŞDOK, E., ERLER, M. Mühendislikte Yapay Zeka Uygulamaları-1 Yapay Sinir Ağları, Ufuk Yayıncılık; Kayseri, 2003 [54] SEILER, H.B., SEILER, K.E. (1986), Process Control and monitoring using micro computer based expert Systems, Proc Second Annual A1 And Advanced Computer Technology [55] SMITH, E., YAZICI, H. (1992), An Intelligent Composite System for SPC, Engineering Application Artificial Intelligence, 5, [56] SMITH, E., DAGLI, C. "An Expert System with External Optimization Module for Quality Control Decisions, Department of Industrial Engineering, University of Pittsburgh, 1031 Benedum Hall, 1990 [57] SMITH, E. Impacts of Intelligent Process Control on Product Design, Intelligent Systems in Design and Manufacturing ASME Press, New York, 1992 [58] SÜMEN, H. (1994), Otomasyon yazılım yönü: Uzman Sistemler, Otomasyon, Şubat [59] SWIFT, A. (1987), Development of a Knowledge Based Expert System for Control Chart Pattern Recognition and Analysis, Oklahoma State University, [60] SWIFT, A., MIZE, H. (1995), Out-Of- Control Pattern Recognition and Analysis for Quality Control Charts Using Lısp- Based Systems, Computers & Industrial Engineering, 28(1), [61] TOLAR, K., PLATT, R. (1992), MAG- EX: A Magnetic Fabrication Expert System Focusing Expert Systems Technology On Improving Quality Control, Computers and Industrial Engineering,23, [62] VICKRY, A., BROOKS, H. (1987), Expert Systems and Their Applications in LISP, Online Review, 11(3), [63] VURAL, İ. (1998), Kalite Kontrolünde Uzman Sistemler, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi [64] WEATHILL, G., CURRAM, B. Computer Aided Design In Sampling Inspection and Quality Control, Würzburg, 1984 [65] WINDON, D. (1991), Improving Expert System Performance in Solving Problems 100

15 with Incomplete Information, Texas A&M University [66] WU, K. (1996), Development of an Interactive Traffic Accident Geographic Information (ITAGI) System and A Multimedia Left-Turn Control Strategies Expert System, Michigan State University [67] YANG, M., LIU, I. (1999), Design for Quality and Reability Using Expert System and Computer Spreadsheet, Journal of the Franklin Institute, 336, ÖZGEÇMİŞLER İhsan KAYA İhsan KAYA, Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü nde araştırma görevlisi olarak çalışmaktadır. Selçuk Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümünde lisans eğitimini tamamlamış (2001), ardından Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği A.B.D. da yüksek lisansa başlamıştır ve yüksek lisansa devam etmektedir. Yazar, kalite kontrol problemlerinin yapay zeka teknikleri yardımı ile çözülmesi konusunda çalışmaktadır. Şerife GÖZEN Şerife GÖZEN, Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü nden mezun olan yazar, kalite kontrol konusunda çalışmaktadır. Orhan ENGİN Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü nde yardımcı doçent olarak görev yapmaktadır. İ.T.Ü. İşletme Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü nden lisans, yüksek lisans ve doktora derecesini aldı. Yazar çizelgeleme ve kalite kontrol alanlarında çalışmaktadır. 101

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK Tezleri Proje Kelimesi Taraması Sonuçları Toplam Çalışma Sayısı 1833 İncelenen 1673 İlgisiz 372 Toplam İncelenen 1301 X Projesi 720 Proje Yönetimi 123 Yatırım Projeleri

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Bilgisayar Mühendisliği. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Mühendislik Nedir? Mühendislik, bilim ve matematiğin yararlı cihaz ve sistemlerin üretimine uygulanmasıdır. Örn: Elektrik mühendisleri, elektronik

Detaylı

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D.

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D. Ö Z G E Ç M İ Ş 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Endüstri Mühendisliği Çukurova Üniversitesi

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

(Computer Integrated Manufacturing)

(Computer Integrated Manufacturing) 1 (Computer Integrated Manufacturing) 2 1 Bilgisayarlı Sayısal Kontrol; ekipman mekanizmaların hareketlerinin doğru ve hassas biçimde gerçekleştirilmesinde bilgisayarların kullanılması, programlama ile

Detaylı

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Hüseyin Fidan, Vildan Çınarlı, Muhammed Uysal, Kadriye Filiz Balbal, Ali Özdemir 1, Ayşegül Alaybeyoğlu 2 1 Celal Bayar Üniversitesi, Matematik Bölümü, Manisa

Detaylı

MESLEKİ TERMİNOLOJİ I 1. HAFTA YAZILIM MÜH. TEMEL KAVRAMLAR

MESLEKİ TERMİNOLOJİ I 1. HAFTA YAZILIM MÜH. TEMEL KAVRAMLAR YAZILIM: SOFTWARE Yazılım (Software): Yazılım sadece bir bilgisayar programı değildir. Basılı veya elektronik ortamdaki her tür dokümanı da içeren ürün. Dokümanlar yazılım mühendislerine ve son kullanıcıya

Detaylı

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI. Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri-

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI. Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri- SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri- Bilgi Sistemi Bilgi sistemi, karar vericiler için verileri işleyerek bilgi sağlayan çoğunlukla bilgisayara dayalı sistemlerdir. Bilgi sistemi

Detaylı

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC)

Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem Geliştirme Yaşam Döngüsü (The Systems Development Life Cycle) (SDLC) Sistem analistlerinin ve kullanıcı faaliyetlerinin spesifik döngüsünün kullanılmasıyla En iyi geliştirilmiş sistemin oluşmasını

Detaylı

MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü

MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü Lisans Öğretim Planı (Türkçe) - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI I. SEMESTER MAT111 Matematik I Calculus I 4 0 4 5 FİZ101 Fizik I Physics I 3

Detaylı

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL (3) SINIFI: 1. Yıl Güz Dönemi MIS101 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 1 COMPUTER PROGRAMMING 1 Z 3-0 4 BUS101 BİLİM VE TEKNOLOJİ TARİHİ HISTORY OF SCIENCE AND TECHNOLOGY Z 3-0 4 BUS103 İŞLETMECİLER İÇİN MATEMATİK

Detaylı

: Manufacturing Engineering and Management (Link) Üretim Sistemleri/Endüstri Mühendislii Bölümü ne uygun bazı dersler

: Manufacturing Engineering and Management (Link) Üretim Sistemleri/Endüstri Mühendislii Bölümü ne uygun bazı dersler : Danimarka : Technical University of Denmark (Link) : Manufacturing Engineering and (Link) Informatics and Mathematical Programming (Link) Production Technology Project System Analysis Statistical Process

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS 507004832007 KALİTE KONTROLÜ Seçmeli 4 7 3 Dersin Amacı Günümüz sanayisinin rekabet ortamında kalite kontrol gittikçe önem kazanan alanlardan birisi

Detaylı

Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Mühendisliği

Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Mühendisliği Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Mühendisliği Günümüzde, finans, tıp, sanat, güvenlik, enerji gibi bir çok sektör, bilgisayar mühendisliğindeki gelişimlerden

Detaylı

Yapay Zeka (Artificial Intelligence): Bir makinenin kendi tecrübelerinden öğrenme ve bu tecrübelere dayanan kararlar verme yeteneğidir(s.l6).

Yapay Zeka (Artificial Intelligence): Bir makinenin kendi tecrübelerinden öğrenme ve bu tecrübelere dayanan kararlar verme yeteneğidir(s.l6). Türk Kütüphaneciliği 6, 4 (1992) Uzman Sistemler Serap Kurbanoğlu* Giriş Günümüzde giderek büyüyen bir hızla gelişen Uzman Sistemlerin (Expert Systems) geçmişi çok eskiye dayanmamaktadır. Yapay zeka (Artificial

Detaylı

91-03-01-517 YAPAY ZEKA (Artificial Intelligence)

91-03-01-517 YAPAY ZEKA (Artificial Intelligence) 91-03-01-517 YAPAY ZEKA (Artificial Intelligence) Dersi Veren Öğretim Üyesi Y. Doç. Dr. Aybars UĞUR Ders Web Sayfası : http://yzgrafik.ege.edu.tr/~ugur 27.09.2009 Y. Doç. Dr. Aybars UĞUR (517 Yapay Zeka)

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Tolga YÜKSEL Ünvanı Birimi Doğum Tarihi Yrd. Doç. Dr. Mühendislik Fakültesi/ Elektrik Elektronik Mühendisliği 23.10.1980

Detaylı

Yard. Doç. Dr. İrfan DELİ. Matematik

Yard. Doç. Dr. İrfan DELİ. Matematik Unvanı Yard. Doç. Dr. Adı Soyadı İrfan DELİ Doğum Yeri ve Tarihi: Çivril/Denizli -- 06.04.1986 Bölüm: E-Posta Matematik irfandeli20@gmail.com, irfandeli@kilis.edu.tr AKADEMİK GELİŞİM ÜNİVERSİTE YIL Lisans

Detaylı

MÜFREDAT DERS LİSTESİ

MÜFREDAT DERS LİSTESİ MÜFREDAT DERS LİSTESİ MÜHENDİSLİK FAK. / BİLGİSAYAR MÜHENDİSL / 2010 BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ Müfredatı 0504101 Matematik I Calculus I 1 GÜZ 4 5 Z 0504102 Genel Fizik I General Physics I 1 GÜZ 4 4 Z 0504103

Detaylı

Dr. Aysın Yeltekin. EST Enerji

Dr. Aysın Yeltekin. EST Enerji Dr. Aysın Yeltekin EUREKA PROJELERİMİZ EUREKA, E!1770 St. Joseph 2000, EUREKA E!2007, Pack 2000 EUREKA E! 2659 ONE ECOPOWER, EUROSTARS EUREKA E!4720 PLUG and PACK St. Joseph 2000, EUREKA project, E!1770,

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya

Detaylı

Görev Unvanı Alan Üniversite Yıl Prof. Dr. Elek.-Eln Müh. Çukurova Üniversitesi Eylül 2014

Görev Unvanı Alan Üniversite Yıl Prof. Dr. Elek.-Eln Müh. Çukurova Üniversitesi Eylül 2014 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : MUSTAFA GÖK 2. Doğum Tarihi: : 1972 3. Unvanı : Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Elektronik Mühendisliği İstanbul Üniversitesi 1995 Yüksek Lisans Electrical

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL

Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Fırat Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Y. Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ

YAPAY SİNİR AĞLARI. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ YAPAY SİNİR AĞLARI Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ İÇERİK Sinir Hücreleri Yapay Sinir Ağları Yapısı Elemanları Çalışması Modelleri Yapılarına Göre Öğrenme Algoritmalarına Göre Avantaj ve

Detaylı

Karar Destek Sistemleri

Karar Destek Sistemleri Karar Destek Sistemleri Şirketler gün geçtikçe daha fazla veri toplamaktadırlar. Ve bu veri dağları içerisinde veri avına çıkmaktaırlar. Bu işlemleri kolaylaştırmak amacıyla bazı bilgisayar tabanlı sistemler

Detaylı

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız?

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Lisansüstü Eğitiminizi Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, 1990 yılında kurulmuş ve ilk mezunlarını 1994

Detaylı

İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması

İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması İnternet Destekli Temel Bilgisayar Bilimleri Dersinde Anket Uygulaması Yalçın Ezginci Selçuk Üniversitesi Elk.-Elt.Mühendisliği Konya ANKET Anket, insanlardan fikirleri, duyguları, sağlıkları, planları,

Detaylı

MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü. Lisans Öğretim Planı (%30 İngilizce Ağırlıklı) - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI

MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü. Lisans Öğretim Planı (%30 İngilizce Ağırlıklı) - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü Lisans Öğretim Planı (%30 İngilizce Ağırlıklı) - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI I. SEMESTER MATH111 Matematik I Calculus I 4 0 4 5 PHY101 Fizik

Detaylı

Hazırladığı Tezler Yüksek lisans tezi

Hazırladığı Tezler Yüksek lisans tezi ÖZGEÇMİŞ 1 Adı Soyadı : Dr. Serdar BİROĞUL Doğum Yeri ve Tarihi : İzmit, 10/09/1980 Yabancı Dil : İngilizce İş adresi : Muğla Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Elektronik-Bilgisayar Teknolojisi Bölümü Cep

Detaylı

Su Jeti Kesiminde Bilgisayar Kontrolü. Kontrol Sistemleri Mühendisliği... KÖMBE

Su Jeti Kesiminde Bilgisayar Kontrolü. Kontrol Sistemleri Mühendisliği... KÖMBE Su Jeti Kesiminde Bilgisayar Kontrolü Kontrol Sistemleri Mühendisliği... KÖMBE Su jeti nedir? Su jeti, metali yada başka bir maddeyi içerisinde bulunan su ve aşındırıcı maddelerle, suyun çok yüksek bir

Detaylı

Otomotiv Sertifika Programı

Otomotiv Sertifika Programı Otomotiv Sertifika Programı Otomotiv ana sanayi ve yan sanayinde kabul gören, geleneksel iş modelleri artık günümüzde uluslararası standartlar olarak zorunluluklar haline gelmiştir. Bu eğitimde birçok

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No:216 06836 İncek Ankara

Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No:216 06836 İncek Ankara UĞUR BAÇ YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : ugur.bac@atilim.edu.tr Telefon (İş) : 3125868759- Telefon (Cep) : Faks : 3125868091 Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Kök Neden Belirlemede Excel Destekli Pareto Analizi ve İyileştirme Alanının Hesaplanması

Kök Neden Belirlemede Excel Destekli Pareto Analizi ve İyileştirme Alanının Hesaplanması 326 Kök Neden Belirlemede Excel Destekli Pareto Analizi ve İyileştirme Alanının Hesaplanması 1 Prof.Dr. Yılmaz ÖZKAN and 2 Abdulkadir ALTINSOY * 1 Prof.Dr. Faculty of Political Science, Sakarya University,

Detaylı

Üniversitelerde Bilgi Güvenliği Eğitimi. Dr. Mehmet KARA TÜBİTAK - BİLGEM 26 Kasım 2011

Üniversitelerde Bilgi Güvenliği Eğitimi. Dr. Mehmet KARA TÜBİTAK - BİLGEM 26 Kasım 2011 Üniversitelerde Bilgi Güvenliği Eğitimi Dr. Mehmet KARA TÜBİTAK - BİLGEM 26 Kasım 2011 1 Sunum Planı 1. Üniversitelerde Bilgi Güvenliği Eğitimi 2. Ticari Bilgi Güvenliği Eğitimleri 3. Bilgi Güvenliği Dersleri

Detaylı

data M Roll Form Teknoloji partneriniz

data M Roll Form Teknoloji partneriniz data M Roll Form Teknoloji partneriniz YAZILIM BÖLÜMÜ COPRA RF ve COPRA FEA RF: Uzun yıllar boyu diğer CAD yazılımlarını kullanan bir metal şekillendirme firması neden COPRA RF ve COPRA FEA RF kullanmaya

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Autodesk Çözümleri Eğitimin Hizmetinde. Öğrenci ve Öğretmenler İçin: Autodesk Eğitim Topluluğu

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Autodesk Çözümleri Eğitimin Hizmetinde. Öğrenci ve Öğretmenler İçin: Autodesk Eğitim Topluluğu ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI Autodesk Çözümleri Eğitimin Hizmetinde Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığımız ile Autodesk firması arasında yapmış olduğumuz ortak çalışmalar neticesinde

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Pınar MIZRAK ÖZFIRAT

Yrd. Doç. Dr. Pınar MIZRAK ÖZFIRAT Yrd. Doç. Dr. Pınar MIZRAK ÖZFIRAT ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Lisans Orta Doğu Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü 996-000 Y. Lisans Dokuz Eylül Üniversitesi Endüstri

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Tanıtımı

Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Tanıtımı Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Tanıtımı cse@akdeniz.edu.tr Antalya, 2015 2 Özet Akdeniz Üniversitesi tanıtım filmi Neden Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Mühendisi

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

data M Roll Form Teknoloji partneriniz

data M Roll Form Teknoloji partneriniz data M Roll Form Teknoloji partneriniz YAZILIM BÖLÜMÜ COPRA RF ve COPRA FEA RF: Uzun yıllar boyu diğer CAD yazılımlarını kullanan bir metal şekillendirme firması neden COPRA RF ve COPRA FEA RF kullanmaya

Detaylı

Proje Yönetimi Profesyonellerinin Yetenekleri LinkedIn üzerinden incelemeler. 25.10.2014 www.erdemseherler.com Erdem Seherler, MBA, PMP

Proje Yönetimi Profesyonellerinin Yetenekleri LinkedIn üzerinden incelemeler. 25.10.2014 www.erdemseherler.com Erdem Seherler, MBA, PMP Proje Yönetimi Profesyonellerinin Yetenekleri LinkedIn üzerinden incelemeler 25.10.2014 www.erdemseherler.com Erdem Seherler, MBA, PMP Okuyucu Özeti Proje yönetimi ile ilgileniyorsanız veya profesyonel

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Orhan ER Kimdir? 23.03.2012

Yrd. Doç. Dr. Orhan ER Kimdir? 23.03.2012 Yrd. Doç. Dr. Orhan ER Kimdir? 23.03.2012 1978 Kebabç /MARD N do umlu olan Orhan ER, ilk, orta ve lise e itimini Diyarbak r da tamamlam r. Üniversite E itimi 1996 y nda Sakarya Üniversitesi Mühendislik

Detaylı

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI 2014 İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI Açıklama Staj yapılan işletmelerde

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı E-posta İletişim Adresileri : Özge CAĞCAĞ YOLCU : ozge.cagcag_yolcu@kcl.ac.uk ozgecagcag@yahoo.com : Giresun Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Endüstri Mühendisliği

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BG-411 4/1 3+0+0 3+0 5 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi

Detaylı

.com.tr agem T E C H L O L O G Y P A R T N E R

.com.tr agem T E C H L O L O G Y P A R T N E R TECHLOLOGYPARTNER agem.com.tr TECHLOLOGYPARTNER 3 Agem, 2005 yılında kurulan bilişim teknolojileri, yazılım ve hizmetleri şirketidir. Agem olarak, sahip olduğumuz uzman kadromuz, bireysel danışma havuzumuz

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 2003 MÜHENDİSLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ÜNİVERSİTESİ

ÖZGEÇMİŞ 2003 MÜHENDİSLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ÜNİVERSİTESİ ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: İPEK EKER 2. Doğum Tarihi: 31.01.1980 3. Ünvanı: ÖĞRETİM GÖREVLİSİ 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans ENDÜSTRİ İSTANBUL KÜLTÜR 2003 MÜHENDİSLİĞİ ÜNİVERSİTESİ Y.Lisans

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Kamile ŞANLI KULA İletişim Bilgileri : Ahi Evran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Adres Matematik Bölümü, KIRŞEHİR

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Kamile ŞANLI KULA İletişim Bilgileri : Ahi Evran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Adres Matematik Bölümü, KIRŞEHİR Resim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Kamile ŞANLI KULA İletişim Bilgileri : Ahi Evran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Adres Matematik Bölümü, KIRŞEHİR Telefon : 386 280 45 50 Mail : kskula@ahievran.edu.tr

Detaylı

2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics

2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics 2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics Özet: Bulanık bir denetleyici tasarlanırken karşılaşılan en önemli sıkıntı, bulanık giriş çıkış üyelik fonksiyonlarının

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDATI

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDATI SINIF-DÖNEM : 1. Sınıf - Güz DERS KODU MATH 101 PHYS 101 CHEM 101 MCE 101 MCE 103 ENG 101 TDL 101 Matematik I Calculus I Z 4 0 6 Fizik I Physics I Z 3 2 6 Genel Kimya General Chemistry Z 3 0 5 Makina Mühendisliğine

Detaylı

cofaso ile farkı yaşayın Şubat 2009 www.mertbilgi.com.tr

cofaso ile farkı yaşayın Şubat 2009 www.mertbilgi.com.tr cofaso ile farkı yaşayın Şubat 2009 www.mertbilgi.com.tr cofaso ile farkı yaşayın Otomasyon ve pano projelerinizi profesyonel bilgisayar destekli mühendislik yazılımı (CAE) cofaso ile yönetin Giriş cofaso

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Sıra Numarası Dersin ön koşulu var mı? *** Dersin önceki eğitim programında eşdeğer bir dersi var mı? **** Kuramsal Uygulama ve Laboratuvar TOPLAM SAAT Ulusal kredi AKTS Kredisi ANKARA ÜNİVERSİTESİ ANADAL

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI YABANCI DİL HAZIRLIK SINIFI GÜZ YARIYILI BAHAR YARIYILI 30 30 1. YIL GÜZ YARIYILI 1203110

Detaylı

KİTAP ADI KONU YAYINEVİ SAYFA SAYI DİLİ BASIM TARİH KİTAP TÜR ISBN KONFERANS ADI KONFERANS KONUSU ÜLKE KONFERANS TÜRÜ TARİH

KİTAP ADI KONU YAYINEVİ SAYFA SAYI DİLİ BASIM TARİH KİTAP TÜR ISBN KONFERANS ADI KONFERANS KONUSU ÜLKE KONFERANS TÜRÜ TARİH ÖZGEÇMİŞ TC KİMLİK NO: PERSONEL AD: SOYAD: DOĞUM TARİHİ: SİCİL NO: UYRUK: EHLİYET: 17599029596 MEHMET ZİLE 10/1/70 12:00 AM A55893 TÜRKİYE B DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM İngilizce TOEFL IBT

Detaylı

www.imsamakina.com.tr

www.imsamakina.com.tr HAKKIMIZDA 2003 Yılında ahşap modelhanesi olarak kurulan firmamız, müşteri taleplerini göz önünde bulundurarak ve bu talepleri günümüz teknolojisine uyarlayarak, bünyesine CNC dik işleme merkezleri katmıştır.

Detaylı

SİSTEM ANALİZİ ve TASARIMI. ÖN İNCELEME ve FİZİBİLİTE

SİSTEM ANALİZİ ve TASARIMI. ÖN İNCELEME ve FİZİBİLİTE SİSTEM ANALİZİ ve TASARIMI ÖN İNCELEME ve FİZİBİLİTE Sistem Tasarım ve Analiz Aşamaları Ön İnceleme Fizibilite Sistem Analizi Sistem Tasarımı Sistem Gerçekleştirme Sistem Operasyon ve Destek ÖN İNCELEME

Detaylı

Sakarya Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Tanıtımı. Endüstri Mühendisliği Bölümü Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Bölüm Başkanı

Sakarya Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Tanıtımı. Endüstri Mühendisliği Bölümü Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Bölüm Başkanı E N D Ü S T R İ M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ B Ö L Ü M Ü Sakarya Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Tanıtımı Endüstri Mühendisliği Bölümü Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Bölüm Başkanı Endüstri Mühendisi

Detaylı

Karaciğerde Oluşan Hastalıkların Tespitinde Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Kullanılması

Karaciğerde Oluşan Hastalıkların Tespitinde Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Kullanılması Karaciğerde Oluşan Hastalıkların Tespitinde Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Kullanılması 1 Emre DANDIL Bilecik Ş. Edebali Üniversitesi emre.dandil@bilecik.edu.tr +90228 214 1613 Sunum İçeriği Özet Giriş

Detaylı

Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme. Tahir Emre KALAYCI. 21 Mart 2008

Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme. Tahir Emre KALAYCI. 21 Mart 2008 Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme Tahir Emre KALAYCI 21 Mart 2008 Gündem Genel Bilgi Alınan Dersler Üretilen Yayınlar Yapılması Planlanan Doktora Çalışması Kablosuz Sensör Ağlar Yapay Zeka Teknikleri

Detaylı

BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI ÖZET ABSTRACT

BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI ÖZET ABSTRACT BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI Ömer PEKDUR 1, Can CANDAN 2, Davut AKDAŞ 3, Yaşar AKMAN 4, Sabri BIÇAKÇI 5 1 opekdur@gmail.com 6 ncı Ana Bakım Merkezi Komutanlığı,

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Prof. Dr. Mehmet ÇELİK Mekatronik Müh. Bl. Bşk. mehmet.celik@karatay.edu.tr 1 MEKATRONİK TEKNOLOJİSİNİN KISA TANIMI IEEE/ASME Transactions on Mechatronics

Detaylı

İRİSTEN KİMLİK TANIMA SİSTEMİ

İRİSTEN KİMLİK TANIMA SİSTEMİ ÖZEL EGE LİSESİ İRİSTEN KİMLİK TANIMA SİSTEMİ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER: Ceren KÖKTÜRK Ece AYTAN DANIŞMAN ÖĞRETMEN: A.Ruhşah ERDUYGUN 2006 İZMİR AMAÇ Bu çalışma ile, güvenlik amacıyla kullanılabilecek bir

Detaylı

PA Textile&Apparel. Yenilik ve gelişme vaadiyle Tekstil & Konfeksiyon sektörüne sektörün en iyi uygulamalarını götürmek. www.pa-textileapparel.

PA Textile&Apparel. Yenilik ve gelişme vaadiyle Tekstil & Konfeksiyon sektörüne sektörün en iyi uygulamalarını götürmek. www.pa-textileapparel. PA Textile&Apparel Yenilik ve gelişme vaadiyle Tekstil & Konfeksiyon sektörüne sektörün en iyi uygulamalarını götürmek. www.pa-textileapparel.com PA T&A Tekstil & Konfeksiyon Özel Yazılımlar PA Tekstil

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTUSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİMDALI. I. GENEL BİLGİLER Ders Adı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTUSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİMDALI. I. GENEL BİLGİLER Ders Adı BİM618 Evrimsel Algoritmalar Öğretim Üyesi Prof. Dr. Derviş Karaboğa Görüşme Saatleri 8.00-17.00 E posta: karaboga@erciyes.edu.tr http://abis.erciyes.edu.tr/sorgu.aspx?sorgu=236 Erciyes Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Olcay Taner Yıldız. 2. Doğum Tarihi : 15.05.1976. 3. Unvanı : Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu :

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Olcay Taner Yıldız. 2. Doğum Tarihi : 15.05.1976. 3. Unvanı : Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Olcay Taner Yıldız 2. Doğum Tarihi : 15.05.1976 3. Unvanı : Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Bilgisayar Mühendisliği Boğaziçi Üniversitesi 1997 Y.

Detaylı

Bilgi Sistemleri Tasarımı ve Bilgi Haritalama Teknikleri

Bilgi Sistemleri Tasarımı ve Bilgi Haritalama Teknikleri Bilgi leri Tasarımı ve Bilgi Haritalama Teknikleri Dr. İhsan Tolga Medeni, ODTÜ Bilişim leri PhD, METU, Information Systems Bahar 2014,YDU Knowledge Systems Analysis and Knowledge Mapping Techniques İhsan

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI AKIŞ DİYAGRAMI

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI AKIŞ DİYAGRAMI İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI AKIŞ DİYAGRAMI Programa Kabul Lisansüstü Danışmanı nın belirlenmesi Kayıt Tez Danışmanı Tez Konusu 1. Yarıyıl Ders 2. Yarıyıl Ders Tez Danışmanı ve Tez Konusu

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Birim BALCI 2. Doğum Tarihi : 28.07.1975 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Birim BALCI 2. Doğum Tarihi : 28.07.1975 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Birim BALCI 2. Doğum Tarihi : 28.07.1975 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Teknik Eğitim, Elektronik- Bilgisayar Eğitimi Marmara Üniversitesi.

Detaylı

Bilgisayarın Kullanım Alanları Nelerdir?

Bilgisayarın Kullanım Alanları Nelerdir? BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayarın Kullanım Alanları Nelerdir? ŞEYDA BETÜL KÖSE UFUK TAŞDURMAZLI 1 www.bilgisayarnedir.net 2 Bilgisayarın Kullanım Alanları Nelerdir? Bilgisayarın Kullanım Alanları Nelerdir?

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI 1. YIL GÜZ YARIYILI 1203101 Endüstri Mühendisliğine Giriş 2 0 0 2 4 1203102 Matematik-1

Detaylı

Deneyim Raporu. , Ankara, Türkiye. {gokhan.urul, gokalp.urul}@intest.com.tr. vahid.garousi@atilim.edu.tr

Deneyim Raporu. , Ankara, Türkiye. {gokhan.urul, gokalp.urul}@intest.com.tr. vahid.garousi@atilim.edu.tr Deneyim Raporu Gökhan Urul 1, Vahid Garousi 2,3, Gökalp Urul 1 1: Ankara, Türkiye {gokhan.urul, gokalp.urul}@intest.com.tr 2:, Ankara, Türkiye vahid.garousi@atilim.edu.tr 3: Kalgari Üniversitesi Kalgari,

Detaylı

ÇİMENTO BASMA DAYANIMI TAHMİNİ İÇİN YAPAY SİNİR AĞI MODELİ

ÇİMENTO BASMA DAYANIMI TAHMİNİ İÇİN YAPAY SİNİR AĞI MODELİ ÇİMENTO BASMA DAYANIMI TAHMİNİ İÇİN YAPAY SİNİR AĞI MODELİ Ezgi Özkara a, Hatice Yanıkoğlu a, Mehmet Yüceer a, * a* İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü, Malatya, 44280 myuceer@inonu.edu.tr

Detaylı

Autodesk Tasarım ve Yaratım Paketleri 2014 ü Keşfedin.

Autodesk Tasarım ve Yaratım Paketleri 2014 ü Keşfedin. AutoCAD Product Factory Plant Design Tasarım ve Yaratım Paketleri 2014 ü Keşfedin. Tasarım ve Yaratım Paketleri 2014, daha iyi iş akışları, proje bilgilerine kolay ulaşım ve geliştirilmiş işbirliği için

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDAT REVİZYONU

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDAT REVİZYONU ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ MÜFREDAT REVİZYONU I. YARIYIL MATEMATİK I 3+1 Zorunlu 6 FİZİK I 2+1 Zorunlu 4 KİMYA 2+1 Zorunlu 4 ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ 2+0 Zorunlu 2 TEKNİK RESİM 1+2 Zorunlu 5 TÜRK DİLİ

Detaylı

1203608-SIMÜLASYON DERS SORUMLUSU: DOÇ.DR. SAADETTIN ERHAN KESEN. Ders No:2 Simülasyon Örnekleri

1203608-SIMÜLASYON DERS SORUMLUSU: DOÇ.DR. SAADETTIN ERHAN KESEN. Ders No:2 Simülasyon Örnekleri 1203608-SIMÜLASYON DERS SORUMLUSU: DOÇ.DR. SAADETTIN ERHAN KESEN Ders No:2 GIRIŞ Bu derste elle ya da bir çalışma sayfası yardımıyla oluşturulacak bir simülasyon tablosunun kullanımıyla yapılabilecek simülasyon

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI Kırıkkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi İstatistik Bölümü Lisans Programı, Kırıkkale Üniversitesi Önlisans ve Lisans

Detaylı

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION Ö. Albayrak, J. C. Carver,

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 1 Tanıtım Gösterisi Hazırlayan: Arş. Gör. Ahmet Cengizhan Dirican İçerik 1. 1. Üniversitemiz 2. 2. Bilgisayar Mühendisliği 3. 3. Bölümümüz

Detaylı

ÜÇ EKSENLİ MASA TİPİ CNC FREZE TEZGAHI TASARIM VE PROTOTİPİ. Cem DOĞAN, Kerim ÇETĠNKAYA

ÜÇ EKSENLİ MASA TİPİ CNC FREZE TEZGAHI TASARIM VE PROTOTİPİ. Cem DOĞAN, Kerim ÇETĠNKAYA ÜÇ EKSENLİ MASA TİPİ CNC FREZE TEZGAHI TASARIM VE PROTOTİPİ Cem DOĞAN, Kerim ÇETĠNKAYA *Karabük Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü, Karabük Özet Günümüzde Teknolojinin gelişmesi

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI YABANCI DİL HAZIRLIK SINIFI GÜZ YARIYILI BAHAR YARIYILI 30 30 1. YIL GÜZ YARIYILI 1203110

Detaylı

STANDART HAZIR TASARIM YAZILIMLARI & KURUMLARA ÖZEL YAZILIM GELİŞTİRME HİZMETİ

STANDART HAZIR TASARIM YAZILIMLARI & KURUMLARA ÖZEL YAZILIM GELİŞTİRME HİZMETİ P R O D U C T I N N O V A T I O N STANDART HAZIR TASARIM YAZILIMLARI & KURUMLARA ÖZEL YAZILIM GELİŞTİRME HİZMETİ SERTİFİKALI YENİ ÜRÜN GELİŞTİRME UZMANI YAZILIM GELİŞTİRME HİZMETLERİ VE HAZIR TASARIM YAZILIMLARI

Detaylı

Lisans : İTÜ Kimya-Metalurji Fakültesi (1980-1984) : Kimya Mühendisliği Bölümü

Lisans : İTÜ Kimya-Metalurji Fakültesi (1980-1984) : Kimya Mühendisliği Bölümü Prof. Dr. Demet BAYRAKTAR ın Özgeçmişi Adı, Soyadı : Demet BAYRAKTAR Adresi : İstanbul Teknik Üniversitesi, İşletme Fakültesi Maçka, 34367 ISTANBUL Telefon : (0212) 293 13 00 / 2084 (0212) 296 40 40 Faks

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hidrodinamik, Gemi Model İstanbul Teknik Üniversitesi 1997-2001

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hidrodinamik, Gemi Model İstanbul Teknik Üniversitesi 1997-2001 ÖZGEÇMİŞ ve YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Serhan GÖKÇAY 2. Doğum Tarihi : 23.05.1979 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Hidrodinamik, Gemi Model İstanbul Teknik Üniversitesi

Detaylı

Moldflow Plastics Advisers. Plastik enjeksiyon parça ve kalıp tasarımında yeni bir dönem

Moldflow Plastics Advisers. Plastik enjeksiyon parça ve kalıp tasarımında yeni bir dönem Moldflow Plastics Advisers Plastik enjeksiyon parça ve kalıp tasarımında yeni bir dönem Problem: Plastik parça tasarımı imalattan bağımsız yapılır Plastik parçalar üretime uygun biçimde tasarlanmazlar

Detaylı

FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS-DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ

FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS-DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS-DOKTORA PROGRAMI ÖĞRETİM ELEMANI MATH511 İleri Mühendislik Matematiği Advanced Engineering Mathematics -1 Doç. Dr. Fatih KOYUNCU

Detaylı

SİSTEM VE YAZILIM. o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur.

SİSTEM VE YAZILIM. o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur. SİSTEM VE YAZILIM o Bilgisayar sistemleri donanım, yazılım ve bunları işletmek üzere gerekli işlemlerden oluşur. o Yazılım, bilgisayar sistemlerinin bir bileşeni olarak ele alınmalıdır. o Yazılım yalnızca

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS

Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ABD YÜKSEK LİSANS ANABİLİM DALI KODU : 81109 01.Yarıyıl Dersleri Ders Kodu INS735* 02.Yarıyıl Dersleri Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS Ders Kodu Ders

Detaylı

Özel Tasarım Dişliler Custom Design Gears

Özel Tasarım Dişliler Custom Design Gears Özel Tasarım Dişliler Custom Design Gears 12 2014 Demir Çelik Endüstrisi Iron & Steel Industry Enerji Endüstrisi Energy Industry Maden Endüstrisi Mining Industry Çimento Endüstrisi Cement Industry Raylı

Detaylı

İNSANSIZ HAVA ARACI PERVANELERİNİN TASARIM, ANALİZ VE TEST YETENEKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

İNSANSIZ HAVA ARACI PERVANELERİNİN TASARIM, ANALİZ VE TEST YETENEKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ IV. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 12-14 Eylül 212, Hava Harp Okulu, İstanbul İNSANSIZ HAVA ARACI PERVANELERİNİN TASARIM, ANALİZ VE TEST YETENEKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ Oğuz Kaan ONAY *, Javid KHALILOV,

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Tanıtım Gösterisi 1 İçerik 1. Üniversitemiz 2. Bilgisayar Mühendisliği 3. Bölümümüz 4. Son Sözler 2 Üniversitemiz 3 1. Teknoloji Enstitüsü

Detaylı

SAĞLIK TEKNOLOJİ DEĞERLENDİRME (STD) İÇİN MODELLEME VE BENZETİM. Dr. Murat Günal

SAĞLIK TEKNOLOJİ DEĞERLENDİRME (STD) İÇİN MODELLEME VE BENZETİM. Dr. Murat Günal 1 SAĞLIK TEKNOLOJİ DEĞERLENDİRME (STD) İÇİN MODELLEME VE BENZETİM Dr. Murat Günal SAĞLIK TEKNOLOJİ DEĞERLENDİRME (STD) Sekröte sunulacak Yeni Ürün (veya Teknoloji) Mevcut ve gelecekteki demografik durum

Detaylı

kültürel değişim gayreti Kültürel değişim ğş

kültürel değişim gayreti Kültürel değişim ğş Altı Sigma Nedir? Mühendis ve istatistikçiler tarafından ürün ve proseslerin ince ayarını yapmak için kullanılan ileri derecede teknik bir yöntem Müşteri ihtiyaçlarını kusursuza yakın karşılama hedefi

Detaylı

Çimento Operatörleri ve Bakım Personeli için Simulatör sistemi: ECS/CEMulator

Çimento Operatörleri ve Bakım Personeli için Simulatör sistemi: ECS/CEMulator Çimento Operatörleri ve Bakım Personeli için Simulatör sistemi: ECS/CEMulator ECS/CEMulator, Çimento operatörlerini ve proses mühendislerini, simülatör ortamında eğitmeyi amaçlayan bir sistemdir. Çimento

Detaylı

İŞARETLİ SIRA İSTATİSTİĞİNİ KULLANAN PARAMETRİK OLMAYAN KONTROL DİYAGRAMIYLA SÜRECİN İZLENMESİ

İŞARETLİ SIRA İSTATİSTİĞİNİ KULLANAN PARAMETRİK OLMAYAN KONTROL DİYAGRAMIYLA SÜRECİN İZLENMESİ V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Ticaret Üniversitesi, 25-27 Kasım 2005 İŞARETLİ SIRA İSTATİSTİĞİNİ KULLANAN PARAMETRİK OLMAYAN KONTROL DİYAGRAMIYLA SÜRECİN İZLENMESİ Metin ÖNER Celal

Detaylı