Yapay Zeka Yöntemlerinin Otomotiv Sektöründe Ürün Tasarımı Çalışmalarında Kullanılması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yapay Zeka Yöntemlerinin Otomotiv Sektöründe Ürün Tasarımı Çalışmalarında Kullanılması"

Transkript

1 Yapay Zeka Yöntemlerinin Otomotiv Sektöründe Ürün Tasarımı Çalışmalarında Kullanılması Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 1

2 İÇERİK Optimizasyon Evrimsel Algoritmalar Genetik Algoritmalar BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Parçacık Sürüsü Optimizasyon Algoritması Arı Koloni Algoritması Hibrid Yöntemler Topoloji ve Şekil Optimizasyonu Otomotiv Sektöründe Uygulamalar Şekil ve Topoloji Optimizasyonu Uygulamaları Taşıt Çarpışma Performanslarının İyileştirilmesi Sac Metal Şekillendirme Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 2

3 Optimizasyon Nedir? BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Optimizasyon, kısıtlar sağlanacak şekilde amaç fonksiyonunu/fonksiyonlarının minimum/maksimum değerlerini veren tasarım değişkenlerinin en ideal değerlerinin bulunmasıdır. Amaç fonksiyonu: f x = x 1, x 2,, x n Kısıtlayıcı fonksiyonlar: g i x g i x 1, x 2,, x n 0; i=1..m Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 3

4 Yapay Zeka Optimizasyon Algoritmaları Canlıların yaşama, üreme ve beslenme gibi davranış biçimlerinden esinlenerek geliştirilmiş popülasyon temelli optimizasyon algoritmalarıdır. Genetik algoritmalar (Genetic algorithms) Parçacık sürüsü optimizasyon algoritması (Particle Swarm Optimization Algorithm) Yapay arı koloni algoritması (Artificial Bee Colony Algorithm) Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 4

5 Genetik Algoritmalar, genetik bilimindeki evrim prensiplerini ve kromozomal prosesleri bilgisayar ortamında taklit ederek çalışan optimizasyon metodudur. Genetik Algoritmaların Çalışma Prensibi Genetik algoritmalar iteratif optimizasyon metodur. Herbir iterasyonda tekbir çözüm ile çalışmak yerine, çeşitli çözümleri içeren bir çözüm kümesi ( popülasyon) ile çalışır Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 5

6 Genetik Algoritmaların Çalışma Prensibi Akış Şeması Başla Başlangıç Popülasyonunu Oluştur Üreme Çaprazlama hayır Mutasyon Elitizm Kısıtlar Sağlanıyormu? Dur evet Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 6

7 * * * * * * * *2 0 = Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 7

8 Genetik Algortima Döngüsü 1 OPTİMUM TASARIM Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 8

9 Parçacık Sürüsü (particle swarm) Optimizasyonu (PSO); 1995 yılında J.Kennedy ve R.C.Eberhart tarafından; kuş sürülerinin davranışlarından esinlenilerek geliştirilmiş popülasyon tabanlı optimizasyon tekniğidir Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 9

10 Kuşların, yerini bilmedikleri yiyeceği aramaları, bir probleme çözüm aramaya benzetilir. Kuşlar yiyecek ararken yiyeceğe en yakın olan kuşu takip ederler. Parçacık olarak adlandırılan her tekil çözüm, arama uzayındaki bir kuştur. Çözüm uzayında her boyuttaki hızın ve yönün her seferinde nasıl değişeceği, komşularının en iyi koordinatları ve kendi kişisel en iyi koordinatlarının bir birleşimi olacağı kabul edilerek optimum noktaya ulaşmaya çalışılır. Parçacık Sürüsü Optimizasyonu Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 10

11 Parçacık Sürüsü Optimizasyonu Akış Diyagramı Başla Başlangıç sürüsünü, hızları ve pozisyonları oluştur. Sürüdeki bütün parçacıkların uygunluk değerini hesapla. Her jenerasyonda tüm parçacıkları önceki jenerasyonun en iyisi ile karşılaştır. Daha iyi ise yer değiştir. En iyi yerel değerleri kendi arasında karşılaştır ve en iyi olanı küresel en iyi olarak ata Hız ve pozisyon değerlerini yenile. hayır Durdurma kriteri evet Sonucu Göster Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 11

12 Hibrid Optimizasyon Algoritmaları Hibrid Optimizasyon Yöntemleri, global optimum noktaya en az iterasyonda en kısa zamanda yakınsamasını sağlamak için geliştirilen algoritmalardır. f(x) F x = -a x = b x E A B D C Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 12

13 Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 13

14 20 < x1 < < x2 < 41 8 < x3 < 14 3 < x4 < 12 Ex No X 1 (mm) X 2 (mm) X 3 (mm) X 4 (mm) Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 14

15 Table. Results of the ANOVA for volume Level1 Level2 Level3 Level4 DOF M F Cont.(%) X , , X , , X , , X , , Error 3 0,00203 Total < x1 <50 15 < x2 <41 8 < x3 < 14 3 < x4 < < x1 <50 15 < x2 <41 8 < x3 < 14 3 < x4 < Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 15

16 40 < x1 <50 15 < x2 <41 8 < x3 < 14 3 < x4 < < x1 <50 15 < x2 <41 8 < x3 < 14 3 < x4 < Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 16

17 Topoloji Optimizasyonu Topoloji optimizasyonunun temel mantığı, optimizasyonu yapılacak parçanın dış boyutlarında herhangi bir değişiklik olmaksızın, istenen oranda hacim azaltarak alternatifler arasından en rijit yapının elde edilmesine olanak sağlayacak şekilde belirli bölgelerden malzeme boşaltılması esasına dayanır. Topoloji optimizasyonunda hedef, amaç fonksiyonlarını (rijitlik, doğal frekans, üretim maliyetleri v.b.) minimum veya maksimum yapan en iyi malzeme dağılımını bulmaktır Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 17

18 Topoloji Optimizasyonu Tek Komponentli Topoloji Opt. (N. Kikuchi, 1989) Çok Komponentli Topoloji Opt. (A.R. Yıldız, K. Saitou 2007) Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 18

19 Şekil Optimizasyonu x1 x2 x3 x4 Alt limit Üst limit Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 19

20 Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 20

21 Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 21

22 Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 22

23 Multi-objective optimization of vehicle crashworthiness using a new particle swarm based approach Ali Rıza Yıldız & Kiran Solanki Bursa Technical University Mississippi State University CAVS(Center for Advanced Vehicular System) Sponsored by Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 23

24 a. b. c. Full Frontal Impact (FFI) Offset Frontal Impact (OFI) Fig. 1 FE model of a1996 Dodge Neon in three impacts a. Full frontal; b. 40% offset frontal; c. side. c. Side Impact (SI) odel of a1996 Dodge Neon in three impacts Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 24

25 Full Frontal Impact (FFI) Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 25

26 Offset Frontal Impact (OFI) Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 26

27 Side Impact (SI) Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 27

28 Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 28

29 Mass (kg) Internal Energy (kj) BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Internal Energy Absorption Comparison % 42% 58% 42% FFI SIDE OFI 56% 44% Total Selected Parts Mass Comparison Total Mass Selected Parts 92% 8% Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 29

30 Table. The description of the design variables and their initial (or baseline) values Design Variables Component Initial Thickness (mm) x 1 Left and right front doors 236 & x 2 Left and right rear doors 272 & x 3 Inner hood x 4 Left and right outer B-pillars 310 & x 5 Left and right middle B-pillar 328 & x 6 Inner front bumper x 7 Front floor panel x 8 Left and right outer CBN 355 & x 9 Left and right front fenders 373 & x 10 Left and right inner front rails 389 & x 11 Left and right outer front rails 390 & x 12 Rear plate x 13 Suspension frame Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 30

31 a. Full frontal b. offset frontal c. side Figure. Plan view of approximate locations for intrusion measurement Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 31

32 Design Responses No Design Variable Objective values (mm) x 1 x 2 x 3 x 4 x 5 x 6 x 7 x 8 x 9 x 10 x 11 x 12 x 13 f 1 (x) f 2 (x) f 3 (x) 7 responses for objectives or constraints: Total Mass of selected components Intrusion Distances: (FFI, OFI), Door (SIDE) 3 Internal Energies: Sum of I.E. Absorption of selected parts (FFI, SIDE, OFI) Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 32

33 FFI Relative to Steel base Intrusion distance (mm) -1.1% Internal energy (kj) 2.9% SIDE Intrusion distance (mm) -0.1% Internal energy (kj) 7.8% OFI Intrusion distance (mm) -5.1% Internal energy (kj) 1.4% Mass (kg) -16.4% Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 33

34 SAÇ ŞEKİLLENDİRME GEÇMİŞİNİN OTOMOBİL DARBE EMİCİLERİN ÇARPIŞMA PERFORMANSINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ VE OPTİMİZASYONU Sponsored by Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 34

35 Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 35

36 Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 36

37 Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 37

38 without forming history with forming history Maximum Crush force Absorbed enegy % Difference witout forming istory-wit forming istory % % Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ - "Hibrid Evrimsel Yöntemler İle Taşıt Elemanlarının Çok Amaçlı Yapısal Optimizasyonu" 38

39 Objective Functions minimize thinning, minimize springback, minimize maximum crush force, minimize mass Design variables tube height, width, thickness, corner radius, BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 40 < x1 < < x2 < < x3 < < x4 <

40 Pareto point number Width (mm) BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Table: Design points on pareto front Height (mm) Corner Radius (mm) Thickness (mm) Thining Springback Max Crush Force(KN) Mass (kg)

41

42 Design Variables Lower limit Initial design Lower limit D2 (mm) D3(mm) D4 (mm) D1 (mm) D5(mm) D6 (mm) D7-thickness (mm)

43 Fig. Crash force-time for initial and optimum design Fig. Specific energy absorption-time for initial and optimum design Table. Comparison of the results for intial and optimum design Specific Energy absorption (kj) Peak force (kn) Weight (g) Initial design Optimum Design

44

Genetik Algoritmalar. Bölüm 1. Optimizasyon. Yrd. Doç. Dr. Adem Tuncer E-posta:

Genetik Algoritmalar. Bölüm 1. Optimizasyon. Yrd. Doç. Dr. Adem Tuncer E-posta: Genetik Algoritmalar Bölüm 1 Optimizasyon Yrd. Doç. Dr. Adem Tuncer E-posta: adem.tuncer@yalova.edu.tr Optimizasyon? Optimizasyon Nedir? Eldeki kısıtlı kaynakları en iyi biçimde kullanmak olarak tanımlanabilir.

Detaylı

Zeki Optimizasyon Teknikleri

Zeki Optimizasyon Teknikleri Zeki Optimizasyon Teknikleri Genetik Algoritma (Genetic Algorithm) Doç.Dr. M. Ali Akcayol Genetik Algoritma 1970 li yıllarda John Holland tarafından geliştirilmiştir. 1989 yılında David E. Goldberg Genetik

Detaylı

Zeki Optimizasyon Teknikleri

Zeki Optimizasyon Teknikleri Zeki Optimizasyon Teknikleri Ara sınav - 25% Ödev (Haftalık) - 10% Ödev Sunumu (Haftalık) - 5% Final (Proje Sunumu) - 60% - Dönem sonuna kadar bir optimizasyon tekniğiyle uygulama geliştirilecek (Örn:

Detaylı

Deniz ERSOY Elektrik Yük. Müh.

Deniz ERSOY Elektrik Yük. Müh. Deniz ERSOY Elektrik Yük. Müh. AMACIMIZ Yenilenebilir enerji kaynaklarının tesis edilmesi ve enerji üretimi pek çok araştırmaya konu olmuştur. Fosil yakıtların giderek artan maliyeti ve giderek tükeniyor

Detaylı

Zeki Optimizasyon Teknikleri

Zeki Optimizasyon Teknikleri Zeki Optimizasyon Teknikleri Tabu Arama (Tabu Search) Doç.Dr. M. Ali Akcayol Tabu Arama 1986 yılında Glover tarafından geliştirilmiştir. Lokal minimum u elimine edebilir ve global minimum u bulur. Değerlendirme

Detaylı

OPTİMUM GÜÇ AKIŞININ YAPAY ARI KOLONİSİ İLE SAĞLANMASI

OPTİMUM GÜÇ AKIŞININ YAPAY ARI KOLONİSİ İLE SAĞLANMASI OPTİMUM GÜÇ AKIŞININ YAPAY ARI KOLONİSİ İLE SAĞLANMASI A. Doğan 1 M. Alçı 2 Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü 1 ahmetdogan@erciyes.edu.tr 2 malci@erciyes.edu.tr

Detaylı

BBO Algoritmasının Optimizasyon Başarımının İncelenmesi Optimization Performance Investigation of BBO Algorithm

BBO Algoritmasının Optimizasyon Başarımının İncelenmesi Optimization Performance Investigation of BBO Algorithm BBO Algoritmasının Optimizasyon Başarımının İncelenmesi Optimization Performance Investigation of BBO Algorithm Tufan İNAÇ 1, Cihan KARAKUZU 2 1 Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

Esnek Hesaplamaya Giriş

Esnek Hesaplamaya Giriş Esnek Hesaplamaya Giriş J E O L O J İ M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ A. B. D. E S N E K H E S A P L A M A Y Ö N T E M L E R İ - I DOÇ. DR. ERSAN KABALCI Esnek Hesaplama Nedir? Esnek hesaplamanın temelinde yatan

Detaylı

ÜRÜN TASARIMINDA YAPISAL OPTİMİZASYON YÖNTEMLERİ

ÜRÜN TASARIMINDA YAPISAL OPTİMİZASYON YÖNTEMLERİ OTO6101 Otomotiv Tasarım İmalat ve Proje Yönetimi ÜRÜN TASARIMINDA YAPISAL OPTİMİZASYON YÖNTEMLERİ Prof. Dr. Necmettin Kaya Uludağ Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Tanım Optimizasyon: Eniyileme

Detaylı

GENETİK ALGORİTMA İLE RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT SAYISI SEÇİMİ

GENETİK ALGORİTMA İLE RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT SAYISI SEÇİMİ VI. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu UTES 2006 25 27 Mayıs 2006, Isparta Sf.756 764 GENETİK ALGORİTMA İLE RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT SAYISI SEÇİMİ Nida Nurbay ve Ali Çınar Kocaeli Üniversitesi Tek. Eğt. Fak. Makine

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE RÜZGÂR ENERJİSİ DÂHİL OLAN HİBRİT GÜÇ SİSTEMİNDE FARKLI ALGORİTMALAR İLE EKONOMİK YÜK DAĞITIMININ İNCELENMESİ

GÜNEŞ ENERJİSİ VE RÜZGÂR ENERJİSİ DÂHİL OLAN HİBRİT GÜÇ SİSTEMİNDE FARKLI ALGORİTMALAR İLE EKONOMİK YÜK DAĞITIMININ İNCELENMESİ 3. İzmir Rüzgâr Sempozyumu // 8-10 Ekim 2015 // İzmir 29 GÜNEŞ ENERJİSİ VE RÜZGÂR ENERJİSİ DÂHİL OLAN HİBRİT GÜÇ SİSTEMİNDE FARKLI ALGORİTMALAR İLE EKONOMİK YÜK DAĞITIMININ İNCELENMESİ Gül Kurt 1, Deniz

Detaylı

Self Organising Migrating Algorithm

Self Organising Migrating Algorithm OPTİMİZASYON TEKNİKLERİ Self Organising Migrating Algorithm Kendini Organize Eden Göç/Geçiş Algoritması MELİH HİLMİ ULUDAĞ Fırat Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği Bölümü İletişim: www.melihhilmiuludag.com

Detaylı

19-20 ARALIK 2014 İSTANBUL KONGRE MERKEZİ TRANSİST 2014 BİLDİRİ KİTABI

19-20 ARALIK 2014 İSTANBUL KONGRE MERKEZİ TRANSİST 2014 BİLDİRİ KİTABI 19-20 ARALIK 2014 İSTANBUL KONGRE MERKEZİ TRANSİST 2014 BİLDİRİ KİTABI ŞEKİL VERME İŞLEMİNİN ARAÇ ÖNDEN ÇARPIŞMA PERFORMANSINA ETKİSİ ÖZET Emre Doruk 1, İsmail Durgun 2 Araçlarda çarpışma esnasında enerji

Detaylı

ANALYSİS OF THE EFFECTS OF DİFFERENT SLACK BUS SELECTİON ON THE OPTİMAL POWER FLOW

ANALYSİS OF THE EFFECTS OF DİFFERENT SLACK BUS SELECTİON ON THE OPTİMAL POWER FLOW FARKLI SALINIM BARASI SEÇİMLERİNİN OPTİMAL GÜÇ AKIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Serdar ÖZYÖN Celal YAŞAR ÖZET Günümüzde enerjiye olan ihtiyacın artmasına bağlı olarak enerji sistemlerinin büyümesi,

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALAR. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ

GENETİK ALGORİTMALAR. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ GENETİK ALGORİTMALAR Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ GENETİK ALGORİTMALAR Genetik algoritmalar, Darwin in doğal seçim ve evrim teorisi ilkelerine dayanan bir arama ve optimizasyon yöntemidir.

Detaylı

BİRİNCİ BASIMA ÖN SÖZ

BİRİNCİ BASIMA ÖN SÖZ BİRİNCİ BASIMA ÖN SÖZ Varlıkların kendilerinde cereyan eden olayları ve varlıklar arasındaki ilişkileri inceleyerek anlamak ve bunları bilgi formuna dökmek kimya, biyoloji, fizik ve astronomi gibi temel

Detaylı

Serdar BİROĞUL YÜKSEK LİSANS TEZİ (ELEKTRİK EĞİTİMİ) GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ANKARA

Serdar BİROĞUL YÜKSEK LİSANS TEZİ (ELEKTRİK EĞİTİMİ) GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ANKARA i GENETİK ALGORİTMA YAKLAŞIMIYLA ATÖLYE ÇİZELGELEME Serdar BİROĞUL YÜKSEK LİSANS TEZİ (ELEKTRİK EĞİTİMİ) GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ OCAK 2005 ANKARA ii Serdar BİROĞUL tarafından hazırlanan

Detaylı

Fonksiyon Optimizasyonunda Genetik Algoritmalar

Fonksiyon Optimizasyonunda Genetik Algoritmalar 01-12-06 Ümit Akıncı Fonksiyon Optimizasyonunda Genetik Algoritmalar 1 Fonksiyon Optimizasyonu Fonksiyon optimizasyonu fizikte karşımıza sık çıkan bir problemdir. Örneğin incelenen sistemin kararlı durumu

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTUSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİMDALI. I. GENEL BİLGİLER Ders Adı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTUSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİMDALI. I. GENEL BİLGİLER Ders Adı BİM618 Evrimsel Algoritmalar Öğretim Üyesi Prof. Dr. Derviş Karaboğa Görüşme Saatleri 8.00-17.00 E posta: karaboga@erciyes.edu.tr http://abis.erciyes.edu.tr/sorgu.aspx?sorgu=236 Erciyes Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

M03 SRG 100. Sliding Systems Decorative Ventilation Door Hardware. Teknik Detaylar / Installation Guide.

M03 SRG 100. Sliding Systems Decorative Ventilation Door Hardware. Teknik Detaylar / Installation Guide. Teknik Detaylar / Installation Guide Sliding Systems Decorative Ventilation Door Hardware Sürgü Sistemler Kapı Donanımları Dekoratif Menfezler Ürün Bilgilendirme Product Information M03 SRG 100 60 KG

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Yrd. Doç. Dr. Özer UYGUN İçerik Bu bölümde eşitsizlik kısıtlarına bağlı bir doğrusal olmayan kısıta sahip problemin belirlenen stasyoner noktaları

Detaylı

MATLAB programı kullanılarak bazı mühendislik sistemlerinin optimum tasarımı

MATLAB programı kullanılarak bazı mühendislik sistemlerinin optimum tasarımı Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi dergisi mühendislikdergisi Cilt: 1, Sayı: 1, 38-44 Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Aralık 010 Cilt: 1, Sayı: 1, 41-47 3-9 Aralık 010 MATLAB programı kullanılarak

Detaylı

EM302 Yöneylem Araştırması 2 Doğrusal Olmayan Programlamaya Giriş. Dr. Özgür Kabak

EM302 Yöneylem Araştırması 2 Doğrusal Olmayan Programlamaya Giriş. Dr. Özgür Kabak EM302 Yöneylem Araştırması 2 Doğrusal Olmayan Programlamaya Giriş Dr. Özgür Kabak Doğrusal Olmayan Programlama Eğer bir Matematiksel Programlama modelinin amaç fonksiyonu ve/veya kısıtları doğrusal değil

Detaylı

AHK. 3 Valsli Hidrolik Silindir Makineleri 3 Rolls Hydraulic Plate Bending Machines AHK 25/65

AHK. 3 Valsli Hidrolik Silindir Makineleri 3 Rolls Hydraulic Plate Bending Machines AHK 25/65 3 Valsli Hidrolik Silindir Makineleri 3 Rolls Hydraulic Plate Bending Machines AHK 25/65 AKYAPAK AKBEND üretimi üç valsli hidrolik silindir makineleri, 2 mm den 200 mm ye kadar sac kalınlığında ve 1000

Detaylı

Optimizasyon Teknikleri

Optimizasyon Teknikleri Optimizasyon Teknikleri Doç. Dr. İrfan KAYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Optimizasyon Nedir? Optimizasyonun Tanımı: Optimum kelimesi Latince bir kelime olup nihai

Detaylı

Zeki Optimizasyon Teknikleri. Karınca Algoritması (Ant Algorithm)

Zeki Optimizasyon Teknikleri. Karınca Algoritması (Ant Algorithm) Zeki Optimizasyon Teknikleri Karınca Algoritması (Ant Algorithm) Karınca Algoritması 1996 yılında Marco Dorigo tarafından ortaya atılmıştır. Temel olarak karıncaların yiyecek madde ile yuvaları arasındaki

Detaylı

EKSPONANSİYEL AĞIRLIKLI PARÇACIK SÜRÜ ALGORİTMASI İLE TORNALAMA İŞLEMLERİNDE KESME KOŞULLARININ OPTİMİZASYONU

EKSPONANSİYEL AĞIRLIKLI PARÇACIK SÜRÜ ALGORİTMASI İLE TORNALAMA İŞLEMLERİNDE KESME KOŞULLARININ OPTİMİZASYONU EKSPONANSİYEL AĞIRLIKLI PARÇACIK SÜRÜ ALGORİTMASI İLE TORNALAMA İŞLEMLERİNDE KESME KOŞULLARININ OPTİMİZASYONU *Yasin CANTAŞ 1, Burhanettin DURMUŞ 2 1 Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Elektrik-Elektronik

Detaylı

KATMANLI KOMPOZİT KİRİŞLERİN GENETİK ALGORİTMA İLE OPTİMİZASYONU

KATMANLI KOMPOZİT KİRİŞLERİN GENETİK ALGORİTMA İLE OPTİMİZASYONU KATMANLI KOMPOZİT KİRİŞLERİN GENETİK ALGORİTMA İLE OPTİMİZASYONU Fatih Karaçam ve Taner Tımarcı Trakya Üniversitesi, MMF Makine Mühendisliği Bölümü 030 Edirne e-mail: tanert@trakya.edu.tr Bu çalışmada

Detaylı

GELİŞTİLMİŞ YAPAY ARI KOLONİ ALGORİTMASI İLE KAFES VE DÜZLEMSEL ÇELİK YAPILARIN OPTİMUM TASARIMI

GELİŞTİLMİŞ YAPAY ARI KOLONİ ALGORİTMASI İLE KAFES VE DÜZLEMSEL ÇELİK YAPILARIN OPTİMUM TASARIMI Niğde Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 3, Sayı 2, (2014), 38-1 GELİŞTİLMİŞ YAPAY ARI KOLONİ ALGORİTMASI İLE KAFES VE DÜZLEMSEL ÇELİK YAPILARIN OPTİMUM TASARIMI Özer SEVİM 1*, Mustafa SÖNMEZ

Detaylı

Tabakalı Kompozit Bir Malzemenin Genetik Algoritma Yöntemiyle Rijitlik Optimizasyonu

Tabakalı Kompozit Bir Malzemenin Genetik Algoritma Yöntemiyle Rijitlik Optimizasyonu th International Adanced Technologies Symposium (IATS ), -8 May 20, Elazığ, Turkey Tabakalı Kompozit Bir Malzemenin Genetik Algoritma Yöntemiyle Rijitlik Optimizasyonu Ö. Soykasap e K. B. Sugözü Afyon

Detaylı

OTOMOBİL ÖN TAMPON ÇARPIŞMA ANALİZİ VE OPTİMİZASYONU

OTOMOBİL ÖN TAMPON ÇARPIŞMA ANALİZİ VE OPTİMİZASYONU OTOMOBİL ÖN TAMPON ÇARPIŞMA ANALİZİ VE OPTİMİZASYONU İsmail ÖZTÜRK Necmettin KAYA Özet: Bu makalede, %40 ofsetli çarpışmaya maruz kalan otomobil ön tampon ve darbe emici sisteminin enerji absorbsiyonu

Detaylı

Klasik optimizasyon, maksimum, minimum, eğer noktaları, kısıtlamalı ve kısıtlamasız problemler. Geleneksel olmayan optimizasyon metotları:

Klasik optimizasyon, maksimum, minimum, eğer noktaları, kısıtlamalı ve kısıtlamasız problemler. Geleneksel olmayan optimizasyon metotları: DERS BİLGİ FORMU ENSTİTÜ/ PROGRAM: FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ / MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DERS BİLGİLERİ Adı Kodu Dili ÇOK-DİSİPLİNLİ TASARIM OPTİMİZASYONU Türü Zorunlu/ Seçmeli MAK 741 Türkçe Seçmeli Yarıyılı

Detaylı

Yerçekimsel Arama Algoritması ile PID Denetleç Parametrelerinin Tespiti PID Controller Parameters' Optimization Using Gravitational Search Algorithm

Yerçekimsel Arama Algoritması ile PID Denetleç Parametrelerinin Tespiti PID Controller Parameters' Optimization Using Gravitational Search Algorithm Yerçekimsel Arama Algoritması ile PID Denetleç Parametrelerinin Tespiti PID Controller Parameters' Optimization Using Gravitational Search Algorithm Nesibe Yalçın 1, Semih Çakır 2, Metin Kesler 1, Nihan

Detaylı

ENDÜSTRİYEL OTOMASYON SİSTEMLERİNDE OPTİMİZASYON: PARÇACIK SÜRÜSÜ ALGORİTMASI

ENDÜSTRİYEL OTOMASYON SİSTEMLERİNDE OPTİMİZASYON: PARÇACIK SÜRÜSÜ ALGORİTMASI 1 ENDÜSTRİYEL OTOMASYON SİSTEMLERİNDE OPTİMİZASYON: PARÇACIK SÜRÜSÜ ALGORİTMASI Erhan ÇETİN 1 *, Mehmet Fatih IŞIK 2, Halil AYKUL 1 1 Hitit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü,Çorum

Detaylı

TAŞ DOLGU DALGAKIRANLARIN GENETİK ALGORİTMA İLE GÜVENİRLİK ANALİZİ. M. Levent Koç* Can E. Balas**

TAŞ DOLGU DALGAKIRANLARIN GENETİK ALGORİTMA İLE GÜVENİRLİK ANALİZİ. M. Levent Koç* Can E. Balas** TAŞ DOLGU DALGAKIRANLARIN GENETİK ALGORİTMA İLE GÜVENİRLİK ANALİZİ M. Levent Koç* Can E. Balas** (*) Yrd. Doç. Dr., Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Sivas Tel:

Detaylı

BÖLME DUVAR SİSTEMLERİ PARTITION SYSTEMS

BÖLME DUVAR SİSTEMLERİ PARTITION SYSTEMS BÖLME DUVAR SİSTEMLERİ PARTITION SYSTEMS AspenYapiZemin 00000000 BÖLME DUVAR SİSTEMLERİ TEKNİK KATALOG PARTITION SYSTEMS TECHNICAL CATALOG 10.2015 partition systems SEPERATÖR BÖLME DUVAR SİSTEMLERİ SEPERATOR

Detaylı

KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI

KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI Hatice YANIKOĞLU a, Ezgi ÖZKARA a, Mehmet YÜCEER a* İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği

Detaylı

Hülya Özdağ (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Nilgün Aygör (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Aykut Parlak (YTÜ Matematik Mühendisliği)

Hülya Özdağ (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Nilgün Aygör (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Aykut Parlak (YTÜ Matematik Mühendisliği) Karınca Kolonisi Algoritmasının Zaman Çizelgelemesi Üzerine: Bir Modellemesi ve Uygulaması Hülya Özdağ (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Nilgün Aygör (YTÜ Matematik Bölümü Ö.Ü.) Aykut Parlak (YTÜ Matematik Mühendisliği)

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. A. Burak İNNER

Yrd. Doç. Dr. A. Burak İNNER Yrd. Doç. Dr. A. Burak İNNER Kocaeli Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Yapay Zeka ve Benzetim Sistemleri Ar-Ge Lab. http://yapbenzet.kocaeli.edu.tr Doğrusal programlama, karar verici konumundaki kişilerin

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Yrd. Doç. Dr. Özer UYGUN İçerik (Eşitlik Kısıtlı Türevli Yöntem) Bu metodu incelemek için Amaç fonksiyonu Min.z= f(x) Kısıtı g(x)=0 olan problemde

Detaylı

DC Motorlarda Maksimum Verimin Genetik Algoritma Kullanılarak Optimizasyonu. Optimization of DC Motors Maximum Efficiency Using Genetic Algorithm

DC Motorlarda Maksimum Verimin Genetik Algoritma Kullanılarak Optimizasyonu. Optimization of DC Motors Maximum Efficiency Using Genetic Algorithm DC Motorlarda Maksimum Verimin Genetik Algoritma Kullanılarak Optimizasyonu *1 Kürşat M. KARAOĞLAN and *2 Metin ZEYVELİ 1 Mekatronik Mühendisliği, Fen Bilimleri Enstitüsü, Karabük Üniversitesi, Karabük,

Detaylı

Futbol Lig Müsabakası Algoritması: Lineer Olmayan Denklemlerin Çözümü için Yeni Bir Metot

Futbol Lig Müsabakası Algoritması: Lineer Olmayan Denklemlerin Çözümü için Yeni Bir Metot Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Afyon Kocatepe University Journal of Science and Engineering AKÜ FEMÜBİD 16 (2016) Özel Sayı (148-156) AKU J. Sci.Eng.16 (2016) Özel Sayı

Detaylı

ÜRÜN KATALOĞU PRODUCT CATALOGUE

ÜRÜN KATALOĞU PRODUCT CATALOGUE ÜRÜN KATALOĞU PRODUCT CATALOGUE Necati TÜRKSEVER Hayati TÜRKSEVER » FR 2000 S 7» FR 2000» FR 2000 SA Overall Dimensions 850x1000x1400 850x1000x1400 850x1050x1400 850x1950x1400 Net Ağırlık Net Weight

Detaylı

Geliştirilmiş Yerçekimsel Arama Algoritması: MSS-GSA

Geliştirilmiş Yerçekimsel Arama Algoritması: MSS-GSA Geliştirilmiş Yerçekimsel Arama Algoritması: MSS-GSA * 1 Nihan Kazak ve 2 Alpaslan Duysak * 1 Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Türkiye 2 Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Sezgisel Optimizasyon Algoritmalarının Taşıt Gecikmesi Problemi Üzerine Uygulaması

Sezgisel Optimizasyon Algoritmalarının Taşıt Gecikmesi Problemi Üzerine Uygulaması Sezgisel Optimizasyon Algoritmalarının Taşıt Gecikmesi Problemi Üzerine Uygulaması Prof. Dr. Yetiş Şazi Murat, Arş. Gör. Ziya Çakıcı Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetiminde Yapay Zeka Teknikler

Tedarik Zinciri Yönetiminde Yapay Zeka Teknikler Tedarik Zinciri Yönetiminde Yapay Zeka Teknikler Doç.Dr.Mehmet Hakan Satman mhsatman@istanbul.edu.tr İstanbul Üniversitesi 2014.10.22 Doç.Dr.Mehmet Hakan Satmanmhsatman@istanbul.edu.tr Tedarik Zinciri

Detaylı

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI NUMERİK VE PARÇACIK SÜRÜ OPTİMİZASYONU YÖNTEMLERİ BİRLEŞTİRİLEREK KURGULANMIŞ YENİ BİR OPTİMİZASYON ALGORİTMASI

Detaylı

Gezgin Satıcı Probleminin Karınca Kolonisi ve Genetik Algoritmalarla Eniyilemesi ve Karşılaştırılması

Gezgin Satıcı Probleminin Karınca Kolonisi ve Genetik Algoritmalarla Eniyilemesi ve Karşılaştırılması Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Suleyman Demirel University Journal of Natural andappliedscience 18(1), 8-13, 2014 Gezgin Satıcı Probleminin Karınca Kolonisi ve Genetik Algoritmalarla

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI EKONOMETRİ DOKTORA PROGRAMI

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI EKONOMETRİ DOKTORA PROGRAMI T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI EKONOMETRİ DOKTORA PROGRAMI Genişletilmiş Lagrange Yöntemi Hazırlayan: Nicat GASIM Öğretim Üyesi Prof. Dr. İpek Deveci KARAKOÇ

Detaylı

SEZGİSEL ALGORİTMA KULLANILARAK RÜZGÂR ÇİFTLİKLERİNİN GÜÇ SİSTEMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Öğr. Gör. Mehmet Fatih Tefek Doç. Dr.

SEZGİSEL ALGORİTMA KULLANILARAK RÜZGÂR ÇİFTLİKLERİNİN GÜÇ SİSTEMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Öğr. Gör. Mehmet Fatih Tefek Doç. Dr. SEZGİSEL ALGORİTMA KULLANILARAK RÜZGÂR ÇİFTLİKLERİNİN GÜÇ SİSTEMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Öğr. Gör. Mehmet Fatih Tefek Doç. Dr. Harun Uğuz * Rüzgâr kaynaklı enerji üretimi, yenilenebilir enerji kaynakları

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI DÜZLEM ÇELİK ÇERÇEVELERİN SOSYAL ÖRÜMCEK OPTİMİZASYONUNA GÖRE BOYUTLANDIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ METİN YETKİN BALIKESİR,

Detaylı

VALF NOKTA ETKİLİ KONVEKS OLMAYAN EKONOMİK GÜÇ DAĞITIM PROBLEMLERİNİN HARMONİ ARAMA ALGORİTMASIYLA ÇÖZÜMÜ

VALF NOKTA ETKİLİ KONVEKS OLMAYAN EKONOMİK GÜÇ DAĞITIM PROBLEMLERİNİN HARMONİ ARAMA ALGORİTMASIYLA ÇÖZÜMÜ VALF NOKTA ETKİLİ KONVEKS OLMAYAN EKONOMİK GÜÇ DAĞITIM PROBLEMLERİNİN HARMONİ ARAMA ALGORİTMASIYLA ÇÖZÜMÜ Serdar ÖZYÖN 1,*, Celal YAŞAR 2, Hasan TEMURTAŞ 3 1 Dumlupınar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

SEPA. Alüminyum ve. Metal İşleme. Aluminium & Metal Processing. www.sepa.com.tr

SEPA. Alüminyum ve. Metal İşleme. Aluminium & Metal Processing. www.sepa.com.tr SEPA Alüminyum ve www.sepa.com.tr Metal İşleme Aluminium & Metal Processing 1 www.sepa.com.tr ALÜMİNYUM VE METAL İŞLEME UYGULAMA ALANLARI ALUMINIUM AND METAL PROCESSING Alüm nyun Ürünler Alum n um Products

Detaylı

Zeki Optimizasyon Teknikleri

Zeki Optimizasyon Teknikleri Zeki Optimizasyon Teknikleri (nt lgorithm) Doç.Dr. M. li kcayol 996 yılında Marco Dorigo tarafından ortaya atılmıştır. Temel olarak karıncaların yiyecek madde ile yuvaları arasındaki en kısa yolu bulmalarından

Detaylı

Doğal Hesaplama (COMPE 564) Ders Detayları

Doğal Hesaplama (COMPE 564) Ders Detayları Doğal Hesaplama (COMPE 564) Ders Detayları Ders Adı Doğal Hesaplama Ders Kodu COMPE 564 Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Güz 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i Öğretim üyesinin

Detaylı

Evrimsel Çok amaçlı eniyileme. Tahir Emre Kalaycı Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 25 Mart 2010

Evrimsel Çok amaçlı eniyileme. Tahir Emre Kalaycı Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 25 Mart 2010 Evrimsel Çok amaçlı eniyileme Tahir Emre Kalaycı Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 25 Mart 2010 Gündem Çok amaçlı eniyileme Giriş Evrimsel çok amaçlı eniyileme Sonuç Giriş Gerçek dünya problemleri

Detaylı

ALTIN ORAN ARAMA (GOLDEN SECTION SEARCH) METODU

ALTIN ORAN ARAMA (GOLDEN SECTION SEARCH) METODU ALTIN ORAN ARAMA (GOLDEN SECTION SEARCH) METODU Tek değişkenli bir f(x) fonksiyonunu ele alalım. [Bazı x ler için f (x) bulunamayabilir.] Aşağıdaki DOP modelini çözmek istediğimizi var sayalım. Max f(x)

Detaylı

PROFİL LİSTESİ P 232 Sürme Seri Sistemi Ana ve Yardımcı Profiller

PROFİL LİSTESİ P 232 Sürme Seri Sistemi Ana ve Yardımcı Profiller Ana ve Yardımcı Profiller Sürme Kasa Profili (Çift Ray) 21206-01000 Sürme Kasa Profili (Tek Ray) 21206-12000 Eco Sürme Kasa Profili (Tek Ray) 000 75 92.5 62 62 Sürme Kanat Profili 21206-100 82 81 Orta

Detaylı

Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme. Tahir Emre KALAYCI. 21 Mart 2008

Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme. Tahir Emre KALAYCI. 21 Mart 2008 Kablosuz Sensör Ağlar ve Eniyileme Tahir Emre KALAYCI 21 Mart 2008 Gündem Genel Bilgi Alınan Dersler Üretilen Yayınlar Yapılması Planlanan Doktora Çalışması Kablosuz Sensör Ağlar Yapay Zeka Teknikleri

Detaylı

Kaotik Tabanlı Diferansiyel (Farksal) Gelişim Algoritması

Kaotik Tabanlı Diferansiyel (Farksal) Gelişim Algoritması Kaotik Tabanlı Diferansiyel (Farksal) Gelişim Algoritması 1 Mehmet Eser * 1 Uğur Yüzgeç 1 Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, 111, Gülümbe, Bilecik 1. Giriş Abstract Differential

Detaylı

Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı. Mehmet Ali Çavuşlu

Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı. Mehmet Ali Çavuşlu Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı Mehmet Ali Çavuşlu Özet Yapay sinir ağlarının eğitiminde genellikle geriye

Detaylı

Evrimsel Algoritmalar Kullanarak Daha Düşük Dereceden Sistem Modeli Tasarımı Design of Lower Order System Model Using Evolutionary Algorithms

Evrimsel Algoritmalar Kullanarak Daha Düşük Dereceden Sistem Modeli Tasarımı Design of Lower Order System Model Using Evolutionary Algorithms 2016 Published in 4th International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science 3-5 November 2016 (ISITES2016 Alanya/Antalya - Turkey) Evrimsel Algoritmalar Kullanarak Daha Düşük Dereceden

Detaylı

ÇOK KATLI BİNALARIN DEPREM ANALİZİ

ÇOK KATLI BİNALARIN DEPREM ANALİZİ ÇOK KATLI BİNALARIN DEPREM ANALİZİ M. Sami DÖNDÜREN a Adnan KARADUMAN a a Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Konya Özet Bu çalışmada elips, daire, L, T, üçgen,

Detaylı

www.egemakine.com.tr satis@egemakine.com.tr ELEPHANT AGV Zinisan Vacuum Packaging Machines Zinisan Vakum Ambalaj Makineleri

www.egemakine.com.tr satis@egemakine.com.tr ELEPHANT AGV Zinisan Vacuum Packaging Machines Zinisan Vakum Ambalaj Makineleri ELEPHANT AGV A 525 A 525 B 625 B 625 H 1450 H 1450 H1 900 H1 900 Weight 124 Kg. Ağırlık 124 Kg. Operation Voltage 220V AC 50 Hz. (380V optional) Çalışma Gerilimi 220V AC 50 Hz. (380V opsiyonel) Power Consumption

Detaylı

HAND I WALL FORM HAND I WALL FORMWORK

HAND I WALL FORM HAND I WALL FORMWORK WALL FORM WALL FORMWORK System Formwork is developed for foundations, beams and walls on lower parts of construction. The steel frame profiles are made with the latest high technology. Easy and simple

Detaylı

Problemlerine Geliştirilmiş Parçacık

Problemlerine Geliştirilmiş Parçacık Çankaya University Journal of Science and Engineering Volume 9 (2012), No. 2, 89 106 Yasak İşletim Bölgeli Ekonomik Güç Dağıtım Problemlerine Geliştirilmiş Parçacık Sürü Optimizasyonu Yaklaşımı Serdar

Detaylı

VERİ MADENCİLİĞİ (Karar Ağaçları ile Sınıflandırma) Yrd.Doç.Dr. Kadriye ERGÜN

VERİ MADENCİLİĞİ (Karar Ağaçları ile Sınıflandırma) Yrd.Doç.Dr. Kadriye ERGÜN VERİ MADENCİLİĞİ (Karar Ağaçları ile Sınıflandırma) Yrd.Doç.Dr. Kadriye ERGÜN kergun@balikesir.edu.tr İçerik Sınıflandırma yöntemleri Karar ağaçları ile sınıflandırma Entropi Kavramı ID3 Algoritması C4.5

Detaylı

Düzlem Kafes Sistemlerin ANSYS Paket Programı ile Optimum Geometri Tasarımı

Düzlem Kafes Sistemlerin ANSYS Paket Programı ile Optimum Geometri Tasarımı Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 19 (2), 201-207, 2007 19 (2), 201-207, 2007 Düzlem Kafes Sistemlerin ANSYS Paket Programı ile Optimum Geometri Tasarımı M. Yavuz SOLMAZ

Detaylı

2 e-posta: aeyilmaz@eng.ankara.edu.tr

2 e-posta: aeyilmaz@eng.ankara.edu.tr BULUT AĞLARINA YÖNELİK DAĞINIK ÖNBELLEK YÖNETİM SİSTEMİ NDE FARKLI OPTİMİZASYON VE ATAMA TEKNİKLERİNİN PERFORMANS KARŞILAŞTIRMASI Hüseyin Seçkin Dikbayır 1 Asım Egemen Yılmaz 2 Ali Arda Diri 3 1,3 Dirisoft

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Yrd. Doç. Dr. Özer UYGUN İçerik İkiye Bölme / Yarılama Yöntemi Genel olarak f x = 0 gerek şartını sağlamak oldukça doğrusal olmayan ve bu sebeple çözümü

Detaylı

DİREK LİNEER TRASFORMASYON YÖNTEMİNDE YAPAY ZEKA TEKNİKLERİNİN UYGULANMASI

DİREK LİNEER TRASFORMASYON YÖNTEMİNDE YAPAY ZEKA TEKNİKLERİNİN UYGULANMASI 575 İREK LİNEER TRASFORMASYON YÖNTEMİNE YAPAY ZEKA TEKNİKLERİNİN UYGULANMASI Emre Bendeş 1, Coşkun Özkan 2 1 Erciyes Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, ebendes@erciyes.edu.tr 2 Erciyes Üniversitesi,

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ KİMYA ANABİLİM DALI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ KİMYA ANABİLİM DALI İlaç Tasarımında Yeni Yazılımların Geliştirilmesi: Elektron Konformasyonel-Genetik Algoritma Metodu ile Triaminotriazin Bileşiklerinde Farmakofor Belirlenmesi ve Nicel Biyoaktivite Hesabı; ERCİYES ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI PARÇACIK SÜRÜ OPTİMİZASYONU İLE MÜHENDİSLİK OPTİMİZASYON PROBLEMLERİ VE BAŞLANGIÇ DEĞER PROBLEMLERİNİN ÇÖZÜMÜ BİTİRME

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Metin ZEYVELİ 2. DoğumTarihi : 30 Haziran 1971 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Makine Eğitimi Gazi Üniversitesi

Detaylı

OPTİMİZASYON TEKNİKLERİ-2. Hafta

OPTİMİZASYON TEKNİKLERİ-2. Hafta GİRİŞ OPTİMİZASYON TEKNİKLERİ-2. Hafta Mühendislik açısından bir işin tasarlanıp, gerçekleştirilmesi yeterli değildir. İşin en iyi çözüm yöntemiyle en verimli bir şekilde yapılması bir anlam ifade eder.

Detaylı

FEN FAKÜLTESİ MATEMATİK BÖLÜMÜ YAZ OKULU DERS İÇERİGİ. Bölümü Dersin Kodu ve Adı T P K AKTS

FEN FAKÜLTESİ MATEMATİK BÖLÜMÜ YAZ OKULU DERS İÇERİGİ. Bölümü Dersin Kodu ve Adı T P K AKTS Bir Dönemde Okutulan Ders Saati MAT101 Genel I (Mühendislik Fakültesi Bütün Bölümler, Fen Fakültesi Kimya ve Astronomi Bölümleri) 1 Kümeler, reel sayılar, bir denklem veya eşitsizliğin grafiği 2 Fonksiyonlar,

Detaylı

Darbeli Kırıcılar Impact Crushers

Darbeli Kırıcılar Impact Crushers Darbeli Kırıcılar Impact Crushers TK15-TK16 Serisi Darbeli Kırıcılar TK15-TK16 Series Impact Crushers TK15 ve TK16 darbeli kırıcılar, tesiste sekonder veya tersiyer olarak kullanılabilir özellikte kırıcılardır.

Detaylı

Yapay Arı Koloni Algoritması İle Uzay Çelik Yapıların Optimum Tasarımı

Yapay Arı Koloni Algoritması İle Uzay Çelik Yapıların Optimum Tasarımı Yapay Arı Koloni Algoritması İle Uzay Çelik Yapıların Optimum Tasarımı *1 Özer Sevim, 2 Mustafa Sönmez, 3 Rıfat Sezer *1 İnşaat Mühendisliği Bölümü, Mühendislik Fakültesi, Kırıkkale Üniversitesi, Türkiye.

Detaylı

Parçacık Sürü Optimizasyonu İle Küme Sayısının Belirlenmesi

Parçacık Sürü Optimizasyonu İle Küme Sayısının Belirlenmesi Parçacık Sürü Optimizasyonu İle Küme Sayısının Belirlenmesi Yasin ORTAKCI 1, Cevdet GÖLOĞLU 2 1 Karabük Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Karabük 2 Karabük Üniversitesi, Makine Mühendisliği

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI & Ns2 NETWORK SIMULATÖRÜ Week-4. Dr. Zafer ALBAYRAK 2015

BİLGİSAYAR AĞLARI & Ns2 NETWORK SIMULATÖRÜ Week-4. Dr. Zafer ALBAYRAK 2015 BİLGİSAYAR AĞLARI & Ns2 NETWORK SIMULATÖRÜ Week-4 Dr. Zafer ALBAYRAK zalbayrak@karabuk.edu.tr 2015 1 Yönlendirme (Routing) İnternette A Bilgisayarından B bilgisayarına veri paketleri nasıl ulaşır? A Internet

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Yrd. Doç. Dr. Özer UYGUN İçerik Hessien Matris-Quadratik Form Mutlak ve Bölgesel Maksimum-Minimum Noktalar Giriş Kısıtlı ve kısıtsız fonksiyonlar için

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI - III Prof. Dr. Cemalettin KUBAT Yrd. Doç. Dr. Özer UYGUN İçerik Quadratic Programming Bir karesel programlama modeli aşağıdaki gibi tanımlanır. Amaç fonksiyonu: Maks.(veya Min.) z

Detaylı

Modifiye Yapay Arı Koloni Algoritması ile Nümerik Fonksiyon Optimizasyonu Modified Artificial Bee Colony Algorithm for Numerical Function Optimization

Modifiye Yapay Arı Koloni Algoritması ile Nümerik Fonksiyon Optimizasyonu Modified Artificial Bee Colony Algorithm for Numerical Function Optimization Modifiye Yapay Arı Koloni Algoritması ile Nümerik Fonksiyon Optimizasyonu Modified Artificial Bee Colony Algorithm for Numerical Function Optimization Bilal Babayiğit 1, Resul Özdemir 2 1 Bilgisayar Mühendisliği

Detaylı

2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics

2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics 2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics Özet: Bulanık bir denetleyici tasarlanırken karşılaşılan en önemli sıkıntı, bulanık giriş çıkış üyelik fonksiyonlarının

Detaylı

Parçacık Sürü Optimizasyonunda Yeni Bir Birey Davranış Biçimi Önerisi

Parçacık Sürü Optimizasyonunda Yeni Bir Birey Davranış Biçimi Önerisi Parçacık Sürü Optimizasyonunda Yeni Bir Birey Davranış Biçimi Önerisi Ö. Tolga ALTINÖZ A. Egemen YILMAZ Endüstriyel Elektronik Bölümü, Bala Meslek Yüksekokulu, Hacettepe Üniversitesi, Ankara Elektronik

Detaylı

Doç.Dr.Erkan ÜLKER, Selçuk Üniversitesi Mühendislik F, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Doç.Dr.Erkan ÜLKER, Selçuk Üniversitesi Mühendislik F, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 17.05.2014 Sayfa 1 ÖZET Bu eser veri noktalarının bir yüzeyinin generasyonu olan yüzey rekonstrüksiyonu konusu ile ilgilenir. Yaklaşımımız metaheurestic algoritmaya dayalıdır. (Particle Swarm Optimization)

Detaylı

Öğrencilere bilgisayar destekli titreşim analizi yeteğinin kazandırılması

Öğrencilere bilgisayar destekli titreşim analizi yeteğinin kazandırılması Ders Öğretim Planı Dersin Kodu 50700 4222007 Dersin Seviyesi Lisans Dersin Adı BİLGİSAYAR DESTEKLİ TİTREŞİM SİMÜLASYONU Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS Seçmeli 4 8 3 Dersin Amacı Öğrencilere bilgisayar destekli

Detaylı

Genetik Algoritma ile Elde Edilen Uyumlu Renklerin Web Şablonları Üzerinde Gerçeklenmesi

Genetik Algoritma ile Elde Edilen Uyumlu Renklerin Web Şablonları Üzerinde Gerçeklenmesi Genetik Algoritma ile Elde Edilen Uyumlu Renklerin Web Şablonları Üzerinde Gerçeklenmesi Şerif Okumuş Melih Orhan Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta {serifokumus,melihorhan}@yahoo.com.tr

Detaylı

Genetik Algoritma ile Türkiye Net Elektrik Enerjisi Tüketiminin 2020 Yılına Kadar Tahmini

Genetik Algoritma ile Türkiye Net Elektrik Enerjisi Tüketiminin 2020 Yılına Kadar Tahmini International Journal of Engineering Research and Development, Vol.3, No.2, June 2011 37 Genetik Algoritma ile Türkiye Net Elektrik Enerjisi Tüketiminin 2020 Yılına Kadar Tahmini Vecihi Yigit Industrial

Detaylı

Sistem 300 fis Teknik

Sistem 300 fis Teknik Cam Cama Modüler Bölme Duvar Sistemleri Teknik Döküman zgünofis System 300 Düşey Profilsiz Camlı Bölme Duvar Sistemi Frameless Glazed Partition Wall System 37.0 TAVAN 10.0 30.0 DUVAR BİRLEŞİM DETAYI TAVAN

Detaylı

Emrah UYSAL www.emrahuysal.com 1

Emrah UYSAL www.emrahuysal.com 1 ORACLE DERS 2 BİRDEN FAZLA TABLO ÜZERİNDE ÇALIŞMAK(JOIN İŞLEMLERİ) Şekilde görüldüğü gibi Employees tablosundan employee_id ve department_id alanı Departments tablosundan ise department_name alanı kullanılıp

Detaylı

İnsansız Hava Sistemleri için Güzergâh Optimizasyonu Route Optimization for Unmanned Aerial Systems

İnsansız Hava Sistemleri için Güzergâh Optimizasyonu Route Optimization for Unmanned Aerial Systems International Artificial Intelligence and Data Processing Symposium (IDAP'6) İnsansız Hava Sistemleri için Güzergâh Optimizasyonu Route Optimization for Unmanned Aerial Systems Hicran Yılmaz Mekatronik

Detaylı

Dr. Gönül Kemikler İ. Ü. Onkoloji Enstitüsü

Dr. Gönül Kemikler İ. Ü. Onkoloji Enstitüsü Dr. Gönül Kemikler İ. Ü. Onkoloji Enstitüsü Radyoaktif kaynakların Vücut boşluklarına Tümörün içine Tümörün yakınına kalıcı geçici olarak yerleştirilerek yapılan bir yakın mesafe tedavisidir. X.Ulusal

Detaylı

SAC İŞLEME TEKNOLOJİLERİ METAL WORKING TECNOLOGIES

SAC İŞLEME TEKNOLOJİLERİ METAL WORKING TECNOLOGIES SAC İŞLEME TEKNOLOJİLERİ METAL WORKING TECNOLOGIES 2013 yılında kurulan M-Bend Makine ile yirmi yıllık metallere şekil verme tecrübelerimizi makine sektöründe sizlerle paylaşmaktayız. M-Bend Makine 3000

Detaylı

UYDU GÖRÜNTÜLERİNİN YAPAY ARI KOLONİSİ (ABC) ALGORİTMASI İLE BÖLÜTLENMESİ

UYDU GÖRÜNTÜLERİNİN YAPAY ARI KOLONİSİ (ABC) ALGORİTMASI İLE BÖLÜTLENMESİ UYDU GÖRÜNTÜLERİNİN YAPAY ARI KOLONİSİ (ABC) ALGORİTMASI İLE BÖLÜTLENMESİ T. Kurban 1, E. Beşdok 2, A.E. Karkınlı 3 Erciyes Üniversitesi, Harita Mühendisliği Bölümü, 38039, Melikgazi, Kayseri. 1 tubac@erciyes.edu.tr,

Detaylı

TURMAK MAKİNA. Yarım asırlık tecrübe... İş güvenliğiniz için. Çelik İnşaat İskelesini. tercih ediniz...

TURMAK MAKİNA. Yarım asırlık tecrübe... İş güvenliğiniz için. Çelik İnşaat İskelesini. tercih ediniz... 1 TURMAK MAKİNA Yarım asırlık tecrübe... İş güvenliğiniz için Çelik İnşaat İskelesini tercih ediniz... 2 Hakkımızda... Turmak; 50 yılı aşan üretimi boyunca sahip olduğu bilgi ve tecrübeyi siz değerli müşterileri

Detaylı

ÖZET...V ABSTRACT...VII TEŞEKKÜR... IX ŞEKİLLER DİZİNİ... XIV SÖZLÜK... XIX

ÖZET...V ABSTRACT...VII TEŞEKKÜR... IX ŞEKİLLER DİZİNİ... XIV SÖZLÜK... XIX XI İÇİNDEKİLER ÖZET...V ABSTRACT...VII TEŞEKKÜR... IX ŞEKİLLER DİZİNİ... XIV SÖZLÜK... XIX 1. GİRİŞ... 1 2. PLANLAMANIN TARİHÇESİ... 7 2.1 Literatürdeki Planlayıcılar ve Kullandıkları Problem... Gösterimi

Detaylı

4. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ. Okt. Yasin ORTAKCI.

4. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ. Okt. Yasin ORTAKCI. 4. HAFTA BLM33 SAYISAL ANALİZ Okt. Yasin ORTAKCI yasinortakci@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi BLM33 DOĞRUSAL OLMAYAN (NONLINEAR) DENKLEM SİSTEMLERİ Mühendisliğin

Detaylı

Doğrusal Programlama. Prof. Dr. Ferit Kemal Sönmez

Doğrusal Programlama. Prof. Dr. Ferit Kemal Sönmez Doğrusal Programlama Prof. Dr. Ferit Kemal Sönmez Doğrusal Programlama Belirli bir amacın gerçekleşmesini etkileyen bazı kısıtlayıcı koşulların ve bu kısıtlayıcı koşulların doğrusal eşitlik ya da eşitsizlik

Detaylı

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK Tezleri Proje Kelimesi Taraması Sonuçları Toplam Çalışma Sayısı 1833 İncelenen 1673 İlgisiz 372 Toplam İncelenen 1301 X Projesi 720 Proje Yönetimi 123 Yatırım Projeleri

Detaylı