ALMANYA'DA islam HUKUKU ARAŞTIRMALARI: islam HUKUKUNA DAiR SON ZAMANLARDA YAYlNLANAN KiTAPLARlN DEGERLENDiRİU\/lESi*

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ALMANYA'DA islam HUKUKU ARAŞTIRMALARI: islam HUKUKUNA DAiR SON ZAMANLARDA YAYlNLANAN KiTAPLARlN DEGERLENDiRİU\/lESi*"

Transkript

1 islam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Sayı: 4, 2004, s ALMANYA'DA islam HUKUKU ARAŞTIRMALARI: islam HUKUKUNA DAiR SON ZAMANLARDA YAYlNLANAN KiTAPLARlN DEGERLENDiRİU\/lESi* Hilmar Krüger Çev. Y. Doç. Dr. Murteza Bedir,. 1. Almanya'da islam Hukuku Çalışmalarının Kısa Bir Tarihi 1. Birinci Dünya Savaşının Sonuna Kadar Başlangrç Dönemi Neredeyse iki yüzyıldır Almanca konuşan bilim adamlan İslam hukulmna ve Yalon ve Orta Dc)ğu Devletlerinin hukukiarına dair araştırmalar yayınlıyorlar. Bu dil\kat çekici ürünlere rağmen, söz konusu alana ilişkin hiçbir dönemde uzun soluldu bir bilimsel araştırma geleneği oturtulamamıştır. Her OY belirli bilim adamlarının bireysel \'C özel ilgisine bağlı olmuş ve bilim adamının öğrencileri hocalarının çalışmalarını devam cttirmcmişlcrdir. Bir ölçüde durum bugün de aynıdır. Ancak bu çalışmanın sonuna çldencm bibliyogmfyanın ve bu çalışmada değerlendirilen yazıların da göstcnjiği gibi, Alınam bilim adamları lwlihazırda İslam hulnıkuıw yoğun. bir i Iğ i göstcrmektedirler. Bilimsel ilgi muhtemelen ı\vusturyalı büyük Oıym1talist Baron Joseph von IIammer-Purgstall'la ( ) birlikte başlamıştı. Von I-Iammcr Purgstall.1815'te Des Osmanisehen Reiclıes 8taats-vcıj(ıssımg und 8taats vepwaltımg (Osmanlı İmparatorluğunda Anayasa ve Yönetim) adını taşıyan iki ciltlik escrini yayınladı. Ondokuzuncu yüzyıl boyunca zaman zaman, ilgili yayınlar (kitap, makele) arada sırada görülebilmektedir. Örneğin şunlar: Ernst Rosenmüller'in.Analecca.i\r~tbica adlı çalışması (1825) ve Baran Nicolaus von Tornauw'un Das moslimisc!ıe Reclıte alls den QHllen daı;gestellt (Muslim Law Prescnted from the Sourecs) (1855) adlı eseri. Ondokuzuncu yüzyılın sonunda ve yirminci yüzyılın başında konuya dair yayınlarda hızlı bir artı meydana geldi. Bir çok faktör buna lwtlmla bu- "The Study of Ishımic La\\' in Gcrmany: A Review of Reeent Books on Islaınic La\\'", Joıınıal Qt'Laı<Y &Religion, n. 1-2, , c. 1.'V, s. 30, Köln Ilulnık Fakültesi. Sakarya Üniversitesi ilahiyat Fakültesi.

2 498 Y. Doç. Dr. Murteza BEDiR lunmuştur. İlki siyasidir. İslam'a ilgi Almanya'da yoğun Alman-Osmanlı iliş. ldlerinden (daha sonra buna Alman-Osmanlı askeri kardeşliği adı verilecek-, tir) ve Almanya'nın Doğu Afrika'ya dönük sömürgeci ilgilerinden kaynaklanmıştır. Alman-Osmanlı ilişkilerinin sebep olduğu yayınlarla ilgili bazı hukukçulann çalışmalarından söz etmek istiyorum. Örneğin, Julisus Hatschek, Erich Ncird, Wilhelm Padel, daha sonra Cumhuriyet Türkiye'si tarihçisi olacak olan Gotthard Jachke ( ) ve meşhur İslam ara tırmacısı Martin Hartmaiın ( ). Hartınann hiçbir zaman Alman Üniversitelerinde bir kürsü sahibi olamamı tır; zira onun İslam araştırmnlarında sosyolojik yöntemleri kullanması o zaman genellilde pek değerli bulunmamı tı. Diğer yandan o dönemde Alman sömürgelerindeld devlet memurları ve al ;rif görevde olan yargıçlar, sömürge bölgesinde, -özellikle o zamanki Alman Doğu Afrika'sında (bugünkü Tanzanya'da)- İslani. hukuk kurallarına göre (Şafii mezhebi) ya ayan büyük bir :tvlüslüman topluluğun ya adığını keşfedin ce çol\ şaşırmışlardı 'te Claudia Lederer, Die 1:echtUche Stellııng der Muslime im ehemalienschlltzgebiet Deutsch-Ostafrilw (The Legal Status of ı\1uslims in the former Colony German East Africa) adlı yayınında konunun oldukça ayrıntılı bir anlatımını sunmu tur. Bu bireysel durumun yol tıçtığı sorunlar Almanya'da unutuldu ve Lederer söz konusu sorunlan tekrar gündemimize getirdi. Eduard Sachau ( ) Berlin'de 1887'de kurulan Doğu Dilleri Semineri'nin uzun zaman yöneticiliğini yaptı. Sachau'nun hacimli eseri Mulıammedan Law w:conling to Slwfi'i School 1897'dc yayinlandı. Yaklaşık on yılı aşkın bir z:ıııı:ın sonra Bollandalı Theo W..Juynboll ( ) literatüre Handlmdı des islamisehen Gesetses nach sclwfiitischer Schııle (Handbook of lslamic Law according to Shafi'i School) adlı eserini ekledi. Şeriat'ın da içinde olduğu İslam anı tırmalarının gerçek anlamda başlaması, on dokuzuncu,yüzyılın sonlarında iki Avusturya-Macaristan devleti vatandaşı olan lg n az Goldziher'in ( ) ve Hallandalı Christian Snouck Hurgronje'nin ( ) eserleriyle olmuştur. Onların Almanya'da ve diğer milletlerde islam hukuku ara tırmalarının gelişmesinde çok derin etkileri olmuştur. Bunlar genellikle (Goldziher) ya da büyük oranda (Snouch: Hurgronje) Almanca yazmı lardır. Goldziher'le dünyaca ünlü Berlin Üniversitesi kar ıla tırmalı hukuk profesörü.joseph Ko h ler (ı849- ı 919) ariısındaki zaman zaman sertleşen tartı malar da Şeriat araştırmalarını te vik etti. 2. ikinci Dünya Savaşmm Sonuna Kadar Gelişmeler Birinci Dünya Sava ı 'ndan sonra Osmanlı İmparatorluğu ve Almanya'nın Doğu Afrika ile ili kileri sona erdi. Böylece İslam'a dönük Alman ilgisinin siyasi gerekçesi arık yoktu ve Goldziher de ı 921 'de öldü. Başlangıçta sömürge bölgesinde, İslam hukukuna ili lün yayınlar ve çalışi11alar azaldı.

3 Almanya'da islam Hukuku Araştırmaları 499.c\ncak Goldziher ve Snouck Hurgronje'nin araştırmalan daha ileri düzeyde araştırma yapmak için sağlam bir zemin oluşturmuştu. ~vluhtemclcn bu yüzden ve küçük bir İslam araştırınacıları grubu sayesinde İslam hukuku araştırınalan 1920'lerde Almanya'da küçük ölçekli olsa da 1940'lara kadar devam etti. Burada özellikle Gotthelf Bergstriisser ( ), Willi Heffening ( ) ve Edgar Pröbster'i ( ) zikretınek isterim. Nispeten genç yaşta ölen Bergstrasser bunlar arasındaki en önemli bilim adamıydı; özellikle öğrencisi ve yirminci yüzyılın ikinci yarısında Batı dünyasındaki en önde gelen ve en etkili İslam hukuku uzmanı olan Joseph Schacht ( ) sebebiyle o önemlidir. Bazı çalışmalar, özellikle lıiyel üzerine araştırmalar, yaptıktan sonra, Schacht 1935'te Almanya'dan ayrılınadari önce Bergstrtisser's arundziige des islamisehen Rechts (Bergstrasser's Outlines of Islamic Law) adlı eserini gözden geçirerek yaymladı. Kitap İbrahim el-i-ialebi'nin (ö. 1549, Kanuni Sultan Süleyman döneminde) meşhur el-lvfiilteh'al-ebfıw adlı eseri temel alınarak yazılmıştı. Bu eser: Mecelle-i Ahlwm-i Adiiye yürürlüğe girineeye dek ( ) Osmanlı Corpus Iuris'i vazifesini görmüştü. Sclıaclıt'ın Introduction to Islamic Lau. adlı çalışması haklı bir biçünde vazgeçilmez olarak tanımlanmıştır. 1 O, sadece İngilizce konuşulan dünyada değil genelde İslain hukuku alanında önde gelen bir çalışma olmaya devam. ediyor. Ancak eser Bergstrtisser's Gnındziige'nin ilgili bölümünün küçül~ değişikliklerle yapılmış bir çevirisinden başka bir şey değildir. Schacht bazen diğer hukuk okullan açısından onların farklılıklarını söz etmediği için eleştirilmiştir. Bu türden eleştiriler bir kimseyi yazmadığı bir kitap lwnusunda eleştirrnek kadar temelsizdir. Her ne kadar Schacht Introduction'da bunu açıkça belirmese de okuyucu, onun sistematik bölümde, sadece Hanefi mezhebi temelinde olgunlaşmış bir İslam hukuku anlatımı sunduğunu asla aklında çıkarmamalıdır. Yoksa onun amacı eleştirenierin eksikliğine dikkat çektiği malzemeyi sunmak değildir. 3. Savaş-sonrasi Dönem İkinci Dünya Savaşı sona erdikten sonra, Almanya'da İsl;ıııı!;ııhııl\lı araştırmalan Joseph Schacht 'ın göç etmesi sebebiyle neredeyse lıiy yapılamamıştır. Nazi döneminde onun göç etmesi gerçekten Almanyacl:ıli.i İsbııı hukulm araştırmalarına çok ağır bir darbe indirdi. Uzun takviye ~-ıllarıııdaıı sonra, hukuk eğitimi de almış olan İslam araştırmacısı Otto Spics ( 1 () ) ve İslam araştırmaları da yapan hul\ukçu Erich Pritsch'in ( ) girişimleri ve faaliyetleri sayesinde, Bonn Üniversitesi 1950 ve 60'larda İslam hukuku araştırmalarının öncü merkezi oldu. Hemen hemen 1 Uzun bir zaman önce Antonio d'emilia ( ) Schacht'ı'n ldtabını "un libro... venımente indespensabile (bu eser... ğerçekten vazgeçilmez." şeklinde betimlemişti. Bkz. 39 Annııario eli Diritto Comparata e eli Stııeli Legislativi (Roma: Anonima romana editonale 1965) [bundan sonra kısaca Annıımio]; Antonio d'emilia, Seritti di Diıitto Islamico 653, 659 (Roma: Istitituto per l'orientc 1976) [Bundan sonra lusaca Scıitti].

4 500 Y. Doç. Dr. Murteza BEDiR.. tüm İslam hukuku öğrencileri, en azından bir kez, Pritsch ve Spies tarafın dan 1964'tc yayınlanan Hanclbııch eler Oıientctlistih adlı çok faydalı bibliyogrı:ıfyayı kullı:ınmı lardır. Daha sonra, İslam hukuk araştırmalarında merkezlik konumu Ren nehrinin aşağısına doğru, yani Köln'e kaymı tır. Ben şahsen, benim de Doğu dillerinde ve İslam hukukunda hocaıiı olan İslam araştırmacısı grvin Grüf'ın ( ) anısını sevinçle yad ediyorum; Grüf'ın bu alandaki çalışmaları olağanüstüydü. Burada söz edilmeyi hak eden diğer bazı isimler de l961'den beri Köln'de hukukçu olan Ernst Kiıigmüller ile bir İsbm araştırmacısı olan Abdoljawad Falaturi'dir ( ). Gri.if, Pritsch ve Spies gibi önde gelen ilim adamlarının ölümünden sonra Almanya'da İslam hulwku araştırmaları, kendileri aynı zamanda,gelench.scl İslam araştırmaları sahasında eğitim almış olan hukukçular tarafından sürdürüldü. Örnekler arasında, Hindistan'da, ardından Yemen Arap Cumhuriyeti'nde yıllarca kaldıktan sonra Almanya'ya döıi.cn Hans Kruse ( ) ile Günter \Viedensohler vardır. Bu tarzın sadece birkaç önemli istisnası mevcuttur. İslariı araştırmalanndan gefen en dikkat çekici üç isim şunlardır: Baber Johansen, (daha önce Berlin'deydi, şimdi Paris'te), Mildos Muranyi (Bonn) ve Klaus Leeh ( ) Müslüman Göçmenlerin Etkisi. İslam araştırmalarına ı\lman ilgisini harekete geçiren bir sonraki neden 1 960'hınn ortasından itibaı:en Almanya'ya toplu Müslüman ğöçü oldu. Göçmenlerin çoğunluğu Türkiyc'dcndi, ama -bu döneme kadar Almanya'da pek alışık olunmayan ve sayısal olarak üç milyonu a an- yeni :Müslüman nüfus Yakın ve Ortadoğu'nun tüm hemen hemen ülkelerinden, aynı zamanda Kuzey Afrika, Güney Afrika ve Güneydoğu Asya'dan geldiler. (Çeşitli ülkelerde uygulandığı şekliyle İslam hukukununkiler de dahil) bu }.H.islüınan göçmenlerin geldikleri ülkelerin hukuki kurallarını tespite yönelik sorunlar hızla ortaya çıkmaya başladı. Bu soruı'ıların niçin hayati esneme sahip olduğunu anlamak için Alman uluslar arası özel hulnıkuna bakmak gerekir. Aile içi ilişkiler hukuku ve miras hukuku, kişilerin daimi ya da geçici olara!\ ikamet. ettikleri yere göre değil, aksine milliyetlerine bakılarak tespit edilmektedir. Bu nedenle, Almaıı mahkemeleri pek çok durum- 2 Alııı:ınya'daki İsl;ıın araştırmalarının tarihine dair bireysel ve lwruınsal lwtkılara ilişkin belge ve r:iporların (.~erçi İslam hukuku atıfları çok :ız olsa da) fa~ dalı bir hihliyogr:ıfyası Eklwhard Rudolph 'un ljcstcmdscıı{fiwhme. Kııltıll"-wıcl so.::;ialı:i!.>issc..'1ısclıqttliclıe ForsclıwıJ.! iıı der nıiisliınisdıen Wilt in der IJwıdesrepublih Deutsclılwıd ( <.>7 (Hamburg: Deutsches Oricnt-lnstititut 1 <.>99) (ISBN: ) adlı çalışınasında hulun:ıhilir.,\ynı zamanda bkz. Baber Johansen, ''Politics and t-lcholarship: The Development of lslamie Studies in the Federal Republie of Germ:ıny" Middlc East Studies -Intcnıationa/ Pcrspccci"L'es on the Statc of,\n adlı kitapta (71-130) (T:ırcq Y. Isıniıel, cd,, N.Y.: Pracger \990);,Joh:ınscn, İslam hukukuııı.ı dair yorumlada birlikte konunun 1990'a kadar eksiksiz l~ir dcğerlcndiniıcsini yapmıştır. Bkz. s. 106 ve 11 O. ----~-.-

5 Almanya'da islam Hukuku Araştırmaları 501 da, Alman kamu politikasına aykırı olmadığı sürece, ilgili yabancı memleketin hukukunu uygulamak durumunda kalmaktadır. Örneğin, bir Alman denetim mahkemesi, Mısır milliyetine mensup bir ki inin Almanya'da ölmesi durumunda, onun miras belgesindeki (Erbsclıein) kanuni mirasçılarının payını tespit edebilmek için, ilke olaralı:.lvhsır miras kanunu uygulamak zorundadır. Ya da aile mahkemesi 1\lmanya'da ya ayan Suriyeli bir çiftin bo-. şanma davasında Suriye aile hukukunu uygulamak durumundadır. Tabiatıyla, mahkenicler genellilde yabancı kanunları bilmezler ve hileınczler. Dolayısıyla, kadim bir Alman geleneğine göre, onlar gcncllildc, ilgili bir uluslar arası ve yabancılar özel hulı:uku araştırma kurumundnki bir uzmanın hulnıki görüşüne başvururlar. Köln (Ililmar Krüger), Hamburg (daha önce Konrad Dilger) ve Heidelberg (Omaia ghvain) Enstitüleri,.Müslüman dünya ile ilgili lı:anunlanı dcıir Iminıki görü leri formüle etmede ana sorumluluğu üstlenmişlcrdir. Bu yüzden onlar, Alman hukuk mahkemelerinin,.l)u türden davalarin uğnı ırken karşılaştıklnrı sorunların mükemmel bir genel değerlendirmesini verirler. Böylece, bazı bilim adamları, ilgili İslam hukuku lwnuhırın a dair, genellikle mahkemeler tarafından istenen hukuki bakış açısıyla kaleme alınmış yoğun bir yayın faaliyetine başladılar. Hatta, Alman U1uslararası Özel Hukuk Konseyi tarafından hazırlanmış ve 1968'de yayınlanmı Outadıten zwn intenwtionalen und aıtslündischen Privatrecht (Uluslararası ve Yabancılar Özel I-Iulnıluına dair Hukuki Görüşler) adını ta ıy~ın bir koleksiyon bile mevcuttur. Yukarıda sözünü ettiğimiz enstitüler tarafından formüle edilen bu koleksiyondnki pek çok hulmli:l ğö- rüş, haliyle İslam hukukunu da içine alan Yakın ve Orta Doğu ülkelerinin hukuldanyla ilgili sorunları içermektedir. Ben Gutachten'c ara sını biraz da ironik bir biçimde 6izim fetva mccınuamız diye atıflarda bulunaeağım.. 5. HalihaZir Durum Bu anlattıldanmız 1980'lere kadar olan döneındi. Dikkat çekici bir oranda, bu, hala İslam hukuku ile ilgili halihazır durum olarak devam ediyor. En yakın zamanlarda ortaya çıkan bir te vik edici faktör de, konuyla ilgi!( sorunlara ilişkin çalı malar yapan ve yayınlarda bulunan Anıpça, Türkçe ve/veya Farsça bilen hulnıkçulann ve İslam araştırmacılannın ortaya çıkmasıdır. Alman İslam ara tırmacılannın yeni nesli Şeriat'a büyük bir il,gi dıiy maktadırlar ve pek çok kar ıla tırmalı hukuk uzmanı hukukçu daha öneeki kar ıla tırınacılardan çok daha fazla bu alana ilgi göstermektedirler. Ancak bir çekince koymak durumundayım. Bu sahada faal olan hulnıkçuliır İsianı araştırmalarına eğilirken genellikle İslam ara tırmacısı meslektaşlarının çalışmalanndan haberdar bir biçimele çalışınalara başlıyorlar. r\ncah: Alınan İslam araştırmacılannm yayınlarınn yönelik okumalanından hareketle, bazen hen onların hukuki kavramlan iyi anladıklan konusunda kuşkuya lwpılıyorum.

6 502 Y. Doç. Dr. Murteza BEDiR İki taratlı (iki uluslu) hukukçu derneklerinin kurulması da Alman- ya'daki bu türden faaliyetleri ileriyegötürmekonusunda faydalı olmuş olmalıdır. 1986'da Hamburg'da kurulan Alman-Türk Hukukçular Derneği bunla-. nn en eskisidir. Arap ve İslam Hukuku Derneği adım taşıyan önemli kuruluş da Ernst Klingmüller'in (Köln Üniversitt;!sinden emekli bir profesör) eneı:jik önderliğinde 1997'de Bonn'da kuruldu. Bu derneğin İslam uzmanı olan oldukça kabarık bir üye portföyü vardır. Son olarak, Alman-İran Bankacılık ve Hukuk Derneği 1998'de Frankfurt'ta kuruldu. Tüm bu dernekler üyeleri arasınun uüzcnli toplantılar ve genel sempozyumlar tertip etmekte ve buralarda verilen konferanslar ve yapılan konuşmalar genellikle yayınlanmaktadır. Akademik dünyadaki İslam hukuku araştırmalanyla ilgili iki noktaya değinmek istiyorum. Birincisi, Freie Universitat Berlin yöneticileri önemli bir İslam araştırmacısı olan Baber.Johansen'i ellerinde tutmak için ciddi bir çaba içinde olmadıklan için Berlin en önemli İslam hukuku araştırma merkezi olma fırsatını kaçırdı. İslam hukuku sahasında olağanüstü bir uzmanlığa sahip bu bilim adamı Berlin'i terk etti ve Paris'e gitti. İkincisi, eski Doğu Almanya'da Saksonya Leipzig Üniversitesi 1998 ilk kez Almanya'da (daimi bir kadro olmak üzere) bir İslam hukuku profesörlüğü tesis etti. Hans-Georg Ebert Leipzig Doğu Enstitüsündeki bu görevi ilk üstlenen kişi oldu. ll. SonOn-Yıldaki Yayınların Özet Bir Değerlendirmesi Benim natamam bibliyografyamın da gösterdiği gibi, Almanya'da İslam araştırmacılan ve hukukçular tarafından yapılmış farklı bakış açılarından İslam hukukunun meseleleriyle ilgilenen bir çok yayın mevcuttur. Aşağıdaki yorumlar bu bibli)rografyadaki tüm kitapları tek tek değerlendinneyi amaçlamıyor, bunun yerine bu edebiyattaki ana noktaları ve bakış açılarını özlü bir biçimde sunmayı hedetliyor. (İran vs. ğibi) 1viüslüman ülkelerde halihazırda mer'i-yürürlükte olan ama İslam hukukunun meseleleriyle doğrudan alakah olmayan, al{sine Avrupa hukuk kaynaldarınd[in -temel olarak Fransa'dan ai11a başka yerlerden dealınan hukuka dair kitaplar prensip olarak bibliyografyamın kapsamı dışındadır. Örneğin, sözleşmeler hukuku, haksız fiil veya anlaşmazlıklar, ticari, ekonomik, idari ya da usul hukuku benim bu kısa genel sunumuında ele alınmamıştır; ama bu türden bir çok çalışmanın Almanca'da mevcut olduğu unutulmamalıdır. 1. İslam Hukukun Kökeni ve Tarihi İslam hukukunun kökeni ve tarihine dair meselclerle başlıyorum. Alman İslam araştırmacılarını iki konunun meşgul ettiği görülüyor. Birincisi,

7 Almanya'da islam Hukuku Araştırmaları 503 yeni kaynakların, özellikle Maliki mezhebine ilişkin yeni keşiflerin yapıldığına şahit oluyoruz. İkincisi, özellikle Schacht'ın İslam hukuk bilimin kökenine ilişkin görüşlerinin çok sert bir eleştirini de içeren Şeriatın erken dönemlerine yönelik kapsamlı çalışmalar ortaya çıktı. Miklos Muranyi, 1984'te yayınladığı 1\t/ateıialien zur malihitisclıen Reclıtslitemtur (Malik! hukuk edebiyatının kaynakları) adlı önemli katkısıyla başlayan, -temel olarak Hicretin 2. ve 3. yüzyılına ait- Kuzey Afrika kütüphanelerinden (özellikle Tunus Kayravan'dan), erken dönem İslam hukul' düşüncesine dair kadim yazmalara dayalı bir çok güzel yayın üretmeye devam ediyor. Onun Beitrtige zur Geschichte der HAdith und Reclıtgelehrsamhcit eler Malihi:ı,~va (M~ıliki hukuk ve hadis çalışmalarının tarihiıie katkılar) adını taşıyan çalışmadaki çabaları sayesinde, ~ir çok İslam araştırmacısının şu ana kadar bilmediği pek çok yeni kitap isrlıi;liatta bir çok erken dönem ilim adamını tanımış bulunuyoruz. Onun temel hedefi takdim ettiği yazmalan analiz etmek değildir, o sadece sunmayı amaçlamaktadır. Her ne kadar o, keşfettiği yazmalann daha ileri düzeyde araştırmalar için hayati bir rol oynayacağını düşünmemiş olsa da muhtemelen durum öyle olacaktır. ivluranyi İslam hukukunun Maliki okulunun erken dönemlerine dönük araştırma için acilen ihtiyaç duyulan harika bir iş yapıyor. Abdullah b. Vehb'den ( ) kalma belirli cüzlerin (fnıgmanlar) derlenmesi ve tcnkitli neşredilmesi genel İslam araştırmalan dünyasında eşi görülmemiş bir serüvendir; onun neşirleri ve yorumlan gerçekten tarihsel araştırmanın şaheserleridir. Benim bibliyografyamda zikredilen ona ait tüm eserler son derece yüksek bir tebahhur (derinlik), kılı kırk yaran bir doğruluk ve metodik bir araştırma örneği sunarlar. Maliki hukuk okulunu çalışmak isteyen herkesin, erken dönem alimleri arasındaki etkileşimleri ve lvfalild mezhebinin gelişimin anlayabilmek için 1 Iuranyi'nin çalışmalarına başvurması şarttır. Onun kitaplarını, İslam hukukunun erken dönemine ilgi duyan herkesin olnıması zaruridir. Die Anj(irıge der islamisehen.jurispntden~ (İslam H uluıli Biliminin Başlangıcı) adlı çalışmasında ve izleyen yayınlarında Harald Motzlii, Antonio d'emilia'nın "bu özel araştırma sahasında klasik bir eserler"den:ı biri olarak ve Rudi Paret'in "devrim yapan bir eser"~ olarak tm sif ettikleri Sehacht'ın Origins of Muhammaclan.hırisprıulcncc (I <JSO) adlı çalışmasına ateşli ve tam teçhizatlı bir saldırı başlattı. Daha açık hir ifüdeylc, Motzki, Sehaeht'ı, İslam 'ın başlangıcından yazılı kaynaklarn kadar olan dönemdeld gelenekicrinde mevcut boşluklan doldururkon lwşlmlu öncüller, tereddütiii sonuçlar.ı Annu:ırio, yukarıda dipnot 1; Scritti, yuk:ırıd:ı dipnot 1, s Rudi P:ırct, The Stııdy of.r\mbic and Jslcmı at Gennan Uııi"ı'en:;ities 57 (Wicshadcn: F. Steincr 1968).

8 504 Y. Doç. Dr. Murteza BEDiR ve yöntemler kullanmalda suçhımaktadır. Kısmen Schacht döneminde mevcut olmayan yeni bir kaynağı kullanarak, Motzki, Schacht'ın, Hicretin ilk yüzyılının sonlan ve ikinci yüzyılının ilk yansına kadar giden hadis isoadlarını yapay olarak üretilmiş (uydumlmuş) inşalar olduğunu iddia et-.,. mesini eleştirirlwn onun yanlış öncüilere dayandığını ileri sürmektedir. ı\iotzki'nin ayrıntılı tahlililinde İslam hukukunun başlangıcı Schacht'ın düşündüğü tarihten yaklaşık dli ya da yetmiş yıl daha erken 6ir döneme götürülmektedir. Bununla birlikte, İslam hukulmnun kökenieri r.tlotzki'nin kapsamlı çalışmalarından sonra bile hala karanlık bir sis içinde kalmaya devam ediyor. Motzki'nin çabaları kesinlikle bazı yeni ufuldar açmış olsa da sorun hala çözülmeyi bekleyen bir muamına olmaya devam ediyor. Şurası kuşkusuzdur ki, ljtırada kesin bir yorum yapmaktan kaçınmak gerekir. Yine de, Hallandalı G.II.A. Juynboll ve Motzki tarafından başlatılan bu konudaki tartışmanın hukuk tarihçileri için son derece ilginç bir yönü olduğunda kuşlnı yoktur. Ircnc Sahneider'in Kinderverhaı{f' ıınd Sch1lldlmechtschq/'t (Çocuğun Satılınası ve Borç Bağı) adını taşıyan kitabı, çocukların satılması ve borç bağı meseleleri (borçlu çalışarak borçlarını temizleınektedir; tabiatıyla bu borç için hapsedilmekten farklıdır) örneğinde İslam hukukunun erken safhasına ilişkin titiz bir çalışmadır. Yazar şu ana kadar çalışılmamış oldukça ilginç bir lwnuyu ayrıntılı olarak tasvir etmektedir. O, önce, klasik-öncesi dönemde ve klasik dönemde meselenin işlenişini kısaca ortaya koyuyor. Her ne kadar İslam araştırmacıları büyük ihtimalle sıkça tekrarlanan el-asl hü ve'l-hıırri.ı~ve (esas olan özgürlüktür) ilkesini biliyor olsalar da, onlar özgürlüğün kaybedilmesi sorununu mıdiren tartışmışlardır. Kitabının kapsamlı ikinci ana-bölümünde yazar, Şeriat'ın tedvin-öncesi döneminde borç-bağı olan kişilerle ilgili pek çok erken dönem alimden alıntılar yapanık oldukça ayrıntıya inmektc ve sonradan ihmal edilen son derece ilginç bir tartışmayı yeniden inşa etmektedir. Özellikle o, Peygamber'in hür bir borçluyu köle olarak satarken tasvir edildiği meşhur sıırmh olayını betimlemiş ve ardmdan tahlil etmiştir. Üçüncü bölümde yazar, İslam öncesi Doğu hukuklannda hür bir kişinin özgürlüğünü yitirmesi meselesini ve onların İslam hukukunun gelişimine muhtemel etkil~rini incelemektedir. Sahneider'in İslam hulmkunun kökenine yaldaşımı görüldüğü gibi Motzki'nin yukarıda sözü edilen yakhışımından farklıdır ama oı1unld de sağlam temellendirilmiştir. Son olarak Oerhard Conrad'ın katkısından söz etmek istiyorum: Die Qıulat DinıaS(f. Bu çalışma arkaik ( esh:i ve ilkel) bir hukuk bilimi safhasım temsil eden Evzfıl hulnık okuluna iliı;ıkin bir çalışmadır. Bu mezhep bugüne -~ulaı;ıınamıştır. Conrad'ın Suriye 11lllnık biliminin şahsiyetleri. \'e t<ırihine iliı;ıkin h:itabı, bana daha yoğun bir araştırma için faydalı bir temel gibi görünüyor. e,;ünlüi, onun sözünü ettiği yargıçlar listesi bazen çok belirsiz kalsa da, onun en erken edebi kaynaldan inşası son derece b~ışanlıdır.

9 2. İslam Hukukunun Genel Uygulamalan Almanya'da islam Hukuku Araştırmaları 505 Brgit Krawietz'in Die J-Iunna hakkındaki doktora tezi, İslam hulmkunun genel uygulamalanna dair Alman yayınlan arasında gerçek bir mücevher gibidir. Hatta onun çalışmalannın tüm dünyada yalun dönemlerde yapılan İslam hulmku sorunlarına ilişkin çalışmaların en iyilerinden biri olduğunu bile söyleyebiliriz. Krawetz'in hürmet (insanın fiziki saygınlığı) kavramına dair ulaştığı kanaat~er ilgili kaynakların eksiksiz bir incelemesine dayanmaktadır. Bu terimin kullanılışı, Krawietz'in, Avrupalı yöntemleri metinlere empoze etmeden İslam hukuk düşüncesinin kendine özgü yönlerini anlayabilmek için ciddi bir gayret içinde olduğunu gösteriyor. O hürmet kavramını daha anlaşılır kılabilmek için, çok çeşitli konuları içeren fetva edebiyatma başvurur. Ele aldığı meselenin üzerinde ve ötesinde, onun araştırması İslam hukukunun modern dönemlere özgü hususiyederi ve bu hukukun muhtemel ana gelişim hatlarına dair yeni ufuklar öneriyor. O, kısmen nadiren elde edilebilen bir dizi işleyen içtihat (hukuki akıl yürütme) sürecine tanıldık etm~ fırsatı bulmuştur. Peter Scholz'un Malihitisches Ve1jahrensecrecht (Maliki Usul Hukuku) adını taşıyan kitabı, sadece Berlinli bir mahkeme yargıcı tarafından yazılmış olmasından dolayı son derece ilginçtir. Yazar, 12. yüzyıla kadar i'vialiki hukukunda lwdar yazılmış tüm önemli eseriere dayanarak, medeni ve cezai davalarda izlenen usullerin son derece ayrıntılı ve ikna edici bir tahlililini sunmakta ve aynı zamanda bunları bugün Alman mahkemelerinde uygulanan usul kurallarıyla mukayese etmektedir. Bu çalışma gerçekten Müslüman dünyada yüzyıllar önce mevcut olan mahkemelerin işleyiş mekanizmasına ilgi duyan herkes için taze fikirler ortaya koymaktadır. Irenc Schneider'in Das Bilcl des Richters in der "Adab al-qadi" Uteratıır (l<:debü'l-kfı.dl Edebiyatında Yargıç İmajları) adlı yargıçların konumu ve özellikle davranışları (ecleb) konusundaki edebiyatı bir şeldini çalışıyor. Sahneider'in çalışınası sekizle onüçüncü yüzyıl arasındaki ilgili li teratürü esas almaktadır. Yazar, başka şeyler yanında, şu sorunları ele alır: yargıç olmak için gereken nitelikler, davaların işleyiş usulleri ve kararın alınış biçimi, bir yargıcın atanması ya da görevden alınması, yargıçlada yöneticiler arasındaki ilişkiler. Kısaca Iritap son derece yanıı-lı olup konunun pek sık görülmeyen lwpsamda bir incelemesini vermektedir. Christian!vlüller, bir Endülüs şehri olan Kurtuba'da (C6rdoba) yılları sırasındaki kaza! (yargısal) uygulamanın ayrıntılı bir çalışmasını takdim eder: Gerichtspra.:\Jis im Stadtstaat C6rdoba. Onun tahlilleri Yargıçbr Konseyi'yle ilgilidir; bu lwnscy farklı yargı sistemleriyle ilgili mahkemeler tarafından ele alınan davalar hakkında genellilde tartışmalı yorumlıırda bulunmaktaydı. O, Kurtuba'nın yargı sistemine ve toplumsal ve ekonomik hayatına ilişkin ilginç yeni üfuklar getirmektedir. Tahlil ed}len metinler yargıçlada hükümetin yetki alanlarını arasında kesin bir sınır çizme imkanı ver-

10 506 Y. Doç. Dr. Murteza BE.DiR 8dıichtengesellesclıacft ıınd islamisehes Recht (Sınıflı Toplum ve İslam. -+Iukulw) adlı çalışmasında Rainer Osswald, lvioritanya'daki toplumsal tabaka sorunlarını, onaltıncı yüzyıldan ondolmzuneu yüzyıla kadar olan zaman diliminde verilmiş bazı fetvalar (nevft.zio ışığında incelemektedir. Bildiğim kadarıyla, Osswald, Batı Sahra hukuk edebiyatını ayrıntılı bir biçimde incelel mektedir. Yazar, -Osmanlı-öncesi bir bağlam ilk kez- İslam hukuku, hukuk sisteminin temel bir unsurunu teşkil edecek şekilde Kurtuba'da yargı siste-,.; minin tüm düzeylerinde kabule mazhar olmuştur. Beate Andelshauser'in Schlachten im Einhlarıg mit eler Scharia (Şeriata göre hayvan kesme) oldukça pratik bir gündemi olan ve gerçekten bir boşluğu dolduran bir konuyla ilgilidir. Çünkü konu Graf'ıiı 1959'daa yayınlanan Jagbeııte and Schlachttier im islamisclıen Recht (İslam. hukukunda avianma ve hayvan kesme) isimli büyük eserinden beri yeterince tartışılamamıştır. (Bugün Avrupa'da) halal adı verilen hayvanların boğazianma kuralları -yani İslam hukuk kurallarına göre hayvanların bayıltılmadan boğazlannın kesilmesi meselesi- bugün iki nedenden ötürü önemlidir. Birincisi, Avrupalı ve Amerikalı (sosis de dahil) et ihracatçıları, Suudi Arabistan veya Birleşik Arap gmirlilderi gibi ülkelere ürünlerini satmak istediklerinde bir sorunla karşılaşmaktadırlar, zira onlardan Helal Boğazlama Sertifikası adı verilen bir belge istenmektedir. İkincisi, Avrupa ülkelerinde yaşayan.müslümanlar genellilde da buralarda hayvanlarını Şeriatın koyduğu boğazlama kurallanna uygun bir biçimde kesmek istiyorlar. İşte bu kitap söz konusu meseleye dair Alman mahkemelerinde göiiilmüş bir çok dava içermektedir. Yazar meselenin ilgili olduğu sorunları açık ve net bir tarzda ortaya koymaktadır; ancak o, meseleyi sadece Şeriat açısından ele almamıştır. Almanya'da ve başka memleketlerde, hatta Yeni Zelanda gibi çok uzak bir ülkedeyürürlükte olan tüm ilgili hukuki açıları ve yönleri incelemiştir. Aynı şekilde o, veteriner sorunlar ve dini-bütün Müslümanların kabul edebileceği hayvan boğazlama yöntemlerini de tartışmaktadır. Andelshauser'in eseri İslam'da ayvan boğazlamaya ilişkin son derece faydalı bir el-kitabıdır. Şura (danışma) ile ilgili tartışmalar özellikle Arap Körfez İşbirliği Konsey'inde birkaç yıldan beri tartışılan bir konudur. Örneğin, Suudi Ariıbistan, 1992'de Danışmü lvieelisi yasası (nizamü'l-meclisi'ş-şı1ra) çıkarmıştır. Bu türden yasalar, anayasa hukukunun olmadığı durumda bir anlamda onun yerini afmaktadır. Die Zeitgenössiche Dishussion ıım den islamisehen Bemtıınl.Jsgedanhen (İslam Şura Kavramına _İlişkin Çağdaş Tartışmalar) adlı eserinde Roswitha Badry konuyu bir.müslüman alim açısındçm sunmaktadır. Önce o sorunu seçilmiş klasik ve klasik-sonrası temel escder aracılığıyla bir şekilde yoğunla değerlendiı-ir ve ardından çağdaş yoruma daha ayı ıntılı şır. Sonra o, bugünün İslam üikelerinde şura kavramının farldı algılanışlanna ilişkin çok değerli bir tasvir sunar. Onun konuya ilişkin etraflı incelemesi baıı:ı.~iire Batılılar tarafından yapılmış çalışmalar içinde en iyisidir.

11 Almanya'da islam Hukuku Araştırmaları 507 yen tek Batılı bilim adamıdır. Kitap oldukça ilginç olup okuyucuya yeni ufuklar sunmaktadır. Burada Lexxilwn der Islamisehen Welt (İslam Dünyası Sözlüğü) adlı çalışmanın K.laus Kreiser ve Rotraud Wielandt tarafından hazırlanan ikinci eclisyonuna dikkat çekmek istiyorum. Yaklaşık elliden fazla yazar tarafından yazılmış bu çalışmanın maddelerinin oldukça yelmn tutan bir bölümü (irtidat, fetva, ceza hukuku,evlilik, müfti, uluslararası hukuk, kadılar, hukuk bilimi, genel olarak hukuk, hukuk okullan vs. gibi) hukuki sorunlarla ilgilidir. Her bir madde ilgili eserlerin kısa ve faydalı bir bibliyografyasını da ihtiva eder. 3. Borçlar Hukuku ve Ticari işlemler Borçlar hukuku ve ticari işlemler Otto Spies ve Erich Pritsch zamanından beri Almanya'da büyük ölçüde ihmal edilmiştir. Bu nedenle söz konusu ~ılana ilişkin bir kaç yayını sunabilmek beni mutlu ediyor. Bunlar genellikle iki. sorun' etrafında dönmektedir: riba (fazlalık) ve ğamr (risk), yani ticari ve hukuki terimlerle konuşmak gerekirse faiz ve (kesin olmayan şartlara bağlı olması sebebiyle) sigorta sözleşmelerindeki riskfaktörü. İslam dünyasındaki hakim anlayışa göre riba sadece tefecilik anlamına gelmemekte, aynı zamanda o her türlü faiz işlemini de (borç faizi, bir hukuki-mal! sorumluluğun yerine getirilmemesinden veya ihmalden doğan faiz ve ayrıca hukuki faiz oranını da) içine almaktadır. Bu hukuki görüşün makul olmadığı ileri sürülebilir, çünkü bu görüş, geçmiş asırlarda, bugünkülerle aynı hukuki kaynaklara dayalı olarak İslam hukukunu uygulayan Doğudaki mahkemelerde karara bağlanmış davalar tarafından genel olarak onaylanmamaktadır. Benim görüşi.ime göre, burada muhtemelen sadece birkaç iki veya üç on-yıl boyunca hukuki terimlerle tartışılmış, salt bir siyasi ya da belki de dini 'bir sorunla karşı karşıyayız. Bu açıdan yüzyıllar önce formüle edilmiş İslam alimlerinin görüşleri genellikle ne geçmişteki ne de yakın zamanlardaki bir hukuk pratiğini yansıti.yor. Örneğin Arap dünyasında yürürlükte olan pek çok Medeni Kanun ve tüm Ticari Kanunlara baktığımızda faize izin verildiği sonucuna vanyoruz. rdi.islüman alimierin ve kısmen politikacıların, Avrupalı kaynaklardan alındığı açık olan bu hukuk! kaynaldan ve mahkemelerce ve sulh kurullarınca onlara dayalı olarak karara bağlanan davaları eleştirdiiderinin farkındayım. Bugün çeşitli görüşlere mensup köktenciler, sadece karşı bir yorum ileri sürerek, uygulanmakta olan söz konusu kuralların İsHl.mi olmadığını ima etmektedirler. Burada ayrıntıya gitmeksizin şunu söyleyebilirim: Bu iddia, klasik ve klasik-sonrası ı\iüslüman alimlerin hukuki ilkeleriyle pek örtüşmemektedir...johannes Christian Wichard Zewischen Mar/u ıınd Moschee (Cami ik Pazar Arasında) adlı önemli katkısı bana göre bu alanda verdiğim bibliyografyanın en önemli yayınıdır. Bu aslında, özellikle Uanefi mezhebincieki ama aynı zamanda eliğer mezheplerdeki İslam sözleşmeler hukukunun (başlıca

12 508 Y. Doç. Dr. Murteza BEDiR mal satış sözleşmesinin), kökenierine ve teşekkül dönemi olarak adlandırılan yüzyılların sonuna kadar gelişimine ilişkin harika bir çalışmadır. Bir huluıkçu olaıi yazar önce, İslam dünyasında din ile hukuk arasındaki ilişkinin bir genel değerlendirmesini yapıyor. Ardından sivil hukul{ üll{elerinde borçlar hukukunun genel kısmı adı verilen konunun parlak bir anlatımını sunuyor (yani, genel olarak hukuki işlemlerden doğan borçlar, sözleşme hürriyeti, borç ve alacakların transferi, borçların ikrarı, risk (ğarar) içeren sözleşmeler, 1ibanın yasaklanması, paranın hukuki anlamı gibi konular). Üçüncü aşamada, Wichard, İslam hukuk sisteminde borçlar hukukunun genel kısmının olmaması nedeniyle hemen hemen İslaı:n sözleşme hukukunun standart sözleşmesi olarak varsayılan mal satış sözleşmesinin (bey')en önemli özelliklerine ilişkin mükemmel derinlikli bir tahlil sunuyor. Tabiatıyla, benim bu görüşümün bazı.müslüman yazarlarca eleştirileceğini çok iyi biliyorum; çünkü onlar Şeriat kaynaklarından (sadece sözleşmeler hukuku değil) bir sözleşme hukuku geliş~irilebileceği düşüncesindedirler. Bu bakış açısının sorunu, genellikle bu fikri desteklemek için-atıfta bulunulan (İbn Teymiyye. gibi) bazı Hanbeliler de dahil selet1erinin, tam da böyle bir şey yapmamış olmalarıdır. Florian Amereller, Hinteı-gTiinde des "lslamic Banhing" (Backgrounds of Islamie Banking) adlı çalışmasında, klasik eserlerdeki riba ve para ödünç vermenin faydalı bir tasvirini yapmakta ve aynı zamanda mi{{tilerin (kendilerine sorulan sorulara bağlı olarak aşağı yukarı bağlayıcı hukuki görüş belirten İslam hukuku uzmanlarının) modern yonımiarına da işaret etmektedir. Amereller ardından ribadan kaçmak için ictihtıd'ın (hulnıki akıl yürütmenin) Imilanılması imkanlarına değinmektc ve son olarak bazı Arap ülkelerindeki (özellikle Kuveyt, Suudi Arabistan, ve Birleşik Arap Emirlilderi'ndcki) faiz kanunlarının genel bir anlatımını yapmaktadır. Diğer yandan, Katrin Schmauder'in Das Darlelıen im S)ııischen f(ultıırraımı (Sur,ye.Medeniyet Havzasmda Ödünç Para Verrne) adını taşıyan eserinin temel olarak Suriye'ye bir aşk ilanı olduğu inkar edilemez; bu özelliğiyle o bana ilginç gelse bile daha fazlasını hak ctınemektedir, çünkü bu eser bizim şu ana kadar 1iba ile ilgili bildiklerimizin ötesinde bir şey ihtiva etmiyor. Kilian R. Bülz, Versiclıeı:,.mgsvertrağsrecht in der arabischen Staaten (Arap Devletlerinde Sigorta Şözleşmeleri Hukuku) adlı çalıı;ımasında uzman biigisiyle ayrıntılı olarak yakın zamanlarda yürürlüğe giren ldısır ve Ürdün sigorta kanunlarını lwrşılaştırmaktadır; daha yeni olan Ürdün kanunu (1976) 1948 tarihli i\-fısır kanunundan daha İslamidir. Kitabınm ilk bölümünde o, İslam hukukundaki sigorta ile ilgili (İbn Abidin ile başlayan) gelc- -~neksel tavrı geniş ve ayrıntılı bir biçimde inccler. Arap dünyasındald sigorta. kanunları konusunda uzman olmayan islam araştırmacılan bu ldtabı oluınmaya değer bulae~ıklardır. Benjamin.Jokiseh'in Islamisehes Reclıt in 71ıcoıie anel Pra;:... is (Teori ve pratikte İslam hulwlnı) adını taşıyan eseri, onun Ilanbelllerin satış akdini ortaya koymak yönünde gösterdiği çabalardan dolayı

13 Almanya'da islam Hukuku Araştırmaları 509 burada söz edilmeyi hak etmektedir. Bugünkü Katar ve Suudi Arabistan'da hakim olan bu mezhebin hukuk! kuralları Batı'da çok iyi bilinmemektedir. Katar'dan farklı olarak Suudi Arabistan'da bir medeni kanun yoktur. Şeriat mahkemeleri ilke olarak Hanbeli mezhebi hukukunu uygularlar; zira onlar tarafından görülen davalarda uygulanabilccek sadece istisnai olarak ilgili yasalar mevcuttur. Bu sebeple, Hanbeli hukuk alimlerinin önemli eserleri bu ülkede tekrar tekmr yayınlanmaktadır. Örneğin 1999'da İbn Kudfı.me'nin el Muğni adını taşıyan eserinin dördüncü üıhkildi ncşri yapılmıştır. Bu arada Suudi Arabistan Şeriat mahkemeleri şimdilerde lmnun haline getirilmiş usul kurallarına uymak zorundadırlar. Bu 1989 tarihinde yürürlüğe giren Şeriat.lvfcdcni Usul kanunu olup sadeec geleneksel İslam hukuku usul kurallarını içenncmcktedir. Ticari ve ekonomik hukuk alanında, sadece Şikayet Divanı (Divanii'l-Mezalim) adı verilen kurum tarafından veya (iş hukuku veya çekscnt hukuku ilc ilgili davalarda) diğer özel mahkemelerce kendi yetki alanlarındaki davalarda uygulanabilen başka usul yasaları da mevcuttur. 5 O halde Hanbel] hukuk kurallarına dair bilgiler sadece bilim adamlan için değil aynı zamanda Suudi Arabistanlı tüccarlada ve şirketieric ilişkide olan hukuk uygulayıcıları -yahut işadamları için de önemlidir. Çünkü Suudi Arabistan'da hukuki davaların rapor edilmesi hemen hemen hiç bilinmeyen bir usuldür. Jokisch, ünlü Hanbeli alimi İbn Teymiyye'nin satış hulnılnına dair 16 fetvasını tahlil etmekte ve onları farklı bakış açılarından oluşan çok iyi temcllendirilmiş bir yönteme oturtarak işlemektedir. Bir İslam araştırmacısı olan Rciner Oswald, Pacta sunt seı~uanda? adlı kitabında son derece il.~inç bir oldukça ilginç bir konuyu ele alıyor. O, Maliki kaynaklan esas alarak, tercihen şahitler huzurunda yapılmış bağlayıcı olmayan bcyanlarla (ma bi-yedi) "pacta sunt servancia (anlaşmalaı:a uyulmalıdır)" şeklinde bilinen hukuki ilke arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Onun incelemesinin odak noktası, 1vfalild hukukundaki, eşin veya borçlunun önceden yapılmış gizli bir doklarasyonla (ınuvazaalı bir biçimde) sözleşme veya evlilikten doğan yükümlülüklerinden kaçmaya çalışınası olgusudur. Kaynakları (ki bunlar başlangıcından 1933'e kadar Mfıliki hukukudur) o türden sorunlarla ilgilendiği için o, esas olarak evlilik hukukuna cğilmiştir. Kitap gerçokten okunınaya de,ğerdir, çünkü Oswald, daha önce bu ölçekte değcrlcndirilmcye alınınaınış son dcreec bol sayıda hukuki kaynağa dayanarak, oldukça ayrıntılı bir tahlil sunmaktadır. Kitabı okuduktan sonra, okuyucu, en azından :tvlfı.lih:l hukukunda, sonuçlandırılmış sözleşmelerden doğan yükümlüli.ilderin yerine getirilmesi gercğin şeklindeki çokça tekrarlanan Kur'ani kuralın geçerliliği olup konusunda tereddüde kapılmaktadır (örneğin, Kur'an, 5:1; 9;4). 5 13k. Hilınar Krügcr, Ambisclıe Staaten Geset:.~esiibersiclıten, 89-98) (7. bs. Köln: Bundcstdlc für ı\ussenhandclsinformation ı 999).

14 Y. Doç. Dr. Murteza BEDiR Üretken bir İslam araştırmacı olan Rüdiker Lohlker son on yılda üç yayma imza attı. İllü 1991 'de yayınlanmıştır; Der Handel in rnalikitisclıen Recht (Mfılild: Hukukunda Ticaret) adı, ne yazık ki aldatıcıdır. Onun kitabı ticaret hulmkunun genel sorunlarıyla ilgilenmez, aksine Maliki satış hukukunu lmnu eder. Lohlker'in konuya dair değerlendirmeleri sağlam ve güvenilirdir. Onun ikinci kitabı, Sclıari'a und Modern (Şeriat ve Modern Zamanlar), 1996'da yayınlandı. Loclder'e göre, bu sam kitabının bir yan-ürünüdür; son kitabı, yani Das islainische Reclıte im Wandel (İslam Hukulm ve Değişim) adlı Habilitationsschrift'i (almdemide öğretim üyesi olabilmek için yazılan tez) 1999'da yayınlandı. Schari'a und rnodeme'de Lohlker kürtaja dair bazı yaklaşımları yayınlamıştır. O yine İslam hukukunda sigorta ve faize dair bazı faydalı kayıuıldarı da yayınlıyor; örneğin o, ez-zerka'nın sigorta sözleşmesine dair görüşlerini ve el-esmavi'nin ve el-hatib'in riba ve faize dair çalışmalarını, fazla ayrıntılı yorumlar eklemeksizin yayınlamıştır. Onun sıkça tekrar ettiği "İslam hukuku az gelişmiş bir hukuk sistemi değildir" iddiası bilgili ve makul hiç bir hukukçu tarafından inkar edilemeyecek bir sağduyulu yaklaşımdır. Islarnisclıe Recht in VVandel ise geçmişteki ve modern.mısır'daki riba (tefecilik ve faiz) konusunda son derece kapsamlı bir çalışmadır. Yazar İslam hukukundaki bu olgunun aşağı yuları tüm veçhelerini tahlil etmektedir. Maalesef o kolay alnınabilen bir çalışma değildir. Onun çok sayıdaki konu-dışı yorumlarının bir kısmı gereksizdir, çünkü bunlar her hangi bir yenilik getirmemektedir ve onun kullandığı hukuk! terminoloji de her zaman kesin ve net değildir. Bununla birlikte, kitap dünyanın her yerinde bugün yoğun olarak tartışılan bir soruna ilişitin değerli bilgiler ihtiva etmektedir. 4. Eşya ve Miras Hukuku Vakıt1ar hukuku bugün çeşitli yazarların ilgisini çekmektedir. Andreas I-I.E. Kemke, modern zamanların Mısır'ındaki müesseseleric ilgili İslam hulmku bilgisinin genel bir değerlendirmesini vermektedir: Stiftıın,gen im mııslimische Reclıtsleben des nenzeitlichen Ag_vpten adlı çalışması konuyla ilgili ünlü.muhammed Abduh'un (ö. 1905) hukuki görüşlerini (fetvalannı) incelemektedir. Franz Kogelmann'ın Islamische fromme Stiftungen und Stat (İslami Hayır Kurumlan \:e Devlet) adlı çalışması, ondokuzuncu yüzyıldan 1937'ye kadar, Fas'ta vakıf din! kurumoyla devlet arasındaki değişen ilişkileri ele almaktadır. İslam miras hukukuna ilişkin çalışmalar için, genel olarak, miras hulmkunu şahıs hukuku ile bağlantılı bir biçimde işleyen aile huku.ku eserlerinin ilgili bölümlerine okuyucu başvurmalıdır. Bilebildiğim kadarıyla Alman~,.ya'da salt miras hukukuna eğilen sadece tek bir ldtap vardır. Annelies

15 Almanya'da islam Hukuku Araştırmaları 511_ Olander ~akınlarda Yemen miras hukukuna dair eserini İngilizce olarak yayınlamı~tır.c' - 5. Ceza Hukuku İslam ceza hukuku Almanya'da hiçbir zaman çok ilgilenilen bir ko_nu olmadı. Bununla birlikte bu alanda iki ilginç eserden söz etmek zorundayım. Olaf Köndgen _Das islamisierte Stmjrecht des Sudan (Sudan İsH1mlleştirilmiş Ceza Hukuku) adlı çalışmasında Sudan ceza hukukunun başlangıçtan 1991 yılının sonuna kadar kapsamlı bir tasvirini sunar. Muhtemelen çok iyi bilindiği gibi, Sudan hukuku, 1983'te Başkan Numeyri tarafından bu alanda Şeriat'ın ilan edilmesi özelliğiyle genellikle bilinir. Sudan Cumhuriyeti'nde İslam hukukunun İslamlleştirilmesi, başka sebepler yanında, ülkenin Müslüman olmayan Güney'i ile uzlaşılmasının önündeki bir engeldir. Tüm bu konular ayrıntılı olarak işlenmiştir. İslam ceza hukukunun gelişimiyle ilgilenen herkes bu kitaba başvurm_alıdır.!vla..-x Planck Yabancı ve Uluslararası Ceza Hukuku Enstitüsü'nden (Freiburg) Silvia Tellenbach, İran İslam Cumhuriyeti'nin ceza yasalarını Fnrsça aslından Almanca'ya çevirisini yapmış ve yayınlamıştır. Strafgesetze der Islamisehen Repııblih Imn (İran İslam Cumhuriyeti'nin Ceza Kanunları) adlı yayınında o, İran ceza hukukuna dair özet bir giriş de sunmaktadır. İslam ceza hukukun uygulanması bir İslami devletin belki de en merkezi niteliğidir. Bu sebeple onun tam çevirisi ve ekiediği açıklayıcı yorumlar o alandaki söz konusu gelişmeleri anlamak için büyük bir öneme sahiptir. 6. Aile Hukuku ve Kadmlarm Rolü Aile ilişkileri hukuku, bizim uluslar arası özel hukuk kurallarımıza göre Orta Doğu kanunlarının bu alanda genellikle uygulanması gereğinden dolayı, Alman mahkemelerindeki uygulamaların ilgi adağını teşkil etmektedir. Aile hukuku nispeten dine daha yakındır, çünkü bu alanın bir çal{ cephesi Kur'an tarafından düzenlenmiştir. Aile hukuku ve toplumsal davranış kuralları Müslüman dünyada açıkça iç içe geçmiş durumdadır. Bu nedenle genelde İslam aile hukuku ve veya özel olarak aile ilişkileri hukukunun belirli alanlarına ilişkin tüm dünyada hukukçular ve İslam araştırıcıları tarafından yayınlanan edebiyat oldukça zengindir. Das Pesonalstatııt ambischer Li:inder (Arap Ülkelerinde Şahıs Hukuku) adlı çalışmasında, Hans-Georg Ebert aile ilişkileri ve mirasla ilgili hukukun durumu hakkında oldukça eğitici bir genel değerlendirme yapar. Her iki alan da (aile ve miras) Müslüman dünyada ahvali şahsiye (kişisel statü) hulmkunun özünü teşkil etmektedir. Yazar önce İslamlleştirme ve r. AnneHes Glander, lnlıeritance in Islam. Wom<..>n's lnheıitance in Sana'a (Repııblic of Yemen), Lcı'w, Religion, and Reality 141 (Frankfurt: P. LAnğ 1998) (ISBN: X).

16 512 Y. Doç. Dr. Murteza BEDiR sekülerleşıne bağlaınında İslam aile hukuku sorununu ele alır. Sonra o, tartışmayı İslam hukuku ile insan hakları arasındaki ilişki çerçevesinde sürdürür (cinsiyet eşitliği, vs.). Bana göre çok daha önemlisi onun hemen hemen tüm Arap ülkelerinde yürürlükte olan ilgili kanunların tasvirini yaptığı bölümdür. Sistematik kısımda o, evlilik, boşanına, aile ilişkileri ve vclayet konularını tartışır. O kitabı, şahıs hukuku alanındaki hukuk! gelişmelerde içkin olan eğilimlerin genel hatlarını tespit ettiği bir bölüınle bitirir. Kısaca, onun çalışması, bu türden hukuk! sorulara ilgi duyan herkes için, küçül\ ve faydalı bir el kitabı olarak, son derece faydalıdır. Silvia Kuske ve Bettina Dennerlein, hemen hemen aynı zamanlarda, Cezayir aile ilişkileri ve miras hukukuna dair çalışınalar ürettiler. Kuske, okunması kolay Reislamisienıng und Familienreeht in Algerien (Cezayir' de Aile Hukukunun Yeniden İslfımlleştirilınesi) adını taşıyan eserinde, ı\ifılikl hulwlnınun Cezayir Aile Kanunu'na olan etkisini anıştırmaktadır. Islamisehes Reeht ıınd soziale IVandel in i\lgelien (Cezayir' de İslam Hukuku ve Toplumsal Değişme) adlı eserinde, Dennericin biraz farldı bir yaklaşım benimseyerek, 1962 'deki bağımsızlıktan başlayarak, Cezayir şahıs hukukunun (aile ve miras hukuku) gelişimine ilişkin bir çalışına takdim eder. O, sadece yasaları değil, aynı zamanda, toplumsal bağlaını göz ardı etmeden, Cezayir mahkemeleri tarafından karara bağlanan davaları ve ilgili hukuk! edebiyatı da dikkate almıştır. Bu yazarlar, eleştirel bir değerlendirmeyle İslam hukulwnun Cezayir Imktık düzenine eklemlenmesinin çerçevesini çıkararak, uyğulanan h.anunların hangi şekilieric daha İslami bir biçim aldığını ortaya lmymal\tadırlar. Yukarıda sözü edilen kitaplar Cezayir şahıs hukukunun eksiksiz bir genel değerlendirmesini vermektedirler. Anna Würth'ün Ash-Slıcni'afi Bab al-yaman adlı çalışması Yemendeki bir mahkemenin uyguladığı aile hulmkuna ilişkin ayrıntılı bir eserdir. Bu üllı:"c. İslam araştırınacıları ve hukukçulan tarafından genellikle ihmal edilmiştir; bunun muhtemel nedeni ilgili hukuk kaynaklanna ulaşınanın nispeten burada daha zor olmasıdır. Yazar, önce 1992'de birleşen Yemen'in Ahntl-i Şahsiye Kanunu'a kadar, Yemen aile kanunlannın (hem Kuzay hem de Güney'de) gelişimine ili.şkin ğenel bir değerlendirme yapar. Ardından bu kanunun cvlenme ve boşanmaya ilişkin muhtevasını tasvir eder. Kitabının en önemli kısımlan şu konuları işlemektedir: Yemen mahkeır{elerinee kanıra toplumsal durumları, bağlanan davalar, bu davalarda müdahil olan kişilerin nafaka talepleri ğibi hastalıklı evlilik-içi ve evlilik-sonrası ilişkiler. Kitap büyük bir önemi haizdir, çünkü Yemen dı ında kimse orada uygulanmakta olan kanunlara aşina değildir. Birkaç hukukçu ilğili yasalan biliyor olabilirler, ama Yemen mahkeınelerindeki uygulama ile ilgili hemen hemen kimse bir şey bilmiyor. Würth'ün kitabı bu açıdan kesinlikle bir boşluğu doldurmuş: tur. Bir hulnıl\çu olan Ilans-Georğ Pauli, Islamisehes Faınüieund ErlJrecht und Ordrc Pııblic (İslam Aile İli kileri ve lvfiras Hukuku ve Kamu Politikası)

17 Almanya'da islam Hukuku Araştırmaları 513 miras davalarında adlı doktora tezinde, malıkernelerin İslam hukuku kurallarını uygulamak durumunda kaldığında ortaya çıkan Alman kamu politikası problemlerini değerlendirmektedir. Açıkçası öyle anlaşılıyor ki, her İslami hukuki kuralın Almanya'da değiştirilmeden aynen uygulanması mümkün değildir. Örneğin; Alman mahkemelerinin, erkeğin boşama yetkisini kullanması yoluyla boşanma (talah), velayet davalarında erkeğin haltim olması, cinsiyet ayrımı kurallarını uygulamasına izin verildiği taktirde Alman kamu politikası yara alacaktır. Bu hukuk alanına ilgi duyan herkesin, ilgili hukuki davaların durumuna genel ve tam bir bakış sunan bu çok iyi tertip edilmiş esere bakması gerekir. Bruno Menhofer'in Religiöses Recht ııncl inernationales Pıivatrecht (Dini Hukuk ve Uluslar arası Özel Hukuk) adlı çalışması, aile içi ilişkiler ve miras meselelerinde Mısır ve Almanya'daki İslam hukukuna ve Hıristiyan toplumların hukukiarına ilişkin uygulamalara dair mükemmel bir çalışmadır" Andreas Börner'in Die Annerhennımg ausltinclisclıer Titel in elen arabischen Staaten (Arap Devletlerinde Yabancı.1v1ülkiyet Haklannın Tanınması) adlı çalışması da bu bağlamda söz edilmesi gereken bir kitaptır. Ancak bu çalışma tabiatıyla Uluslar arası usul hukukuna dair bir çalışma olduğundan İslam hukuku burada nihai bir rol oynamaz. Bununla birlikte, o boşanma, velayet gibi konularda yabancı mahkeme kararlannın tanınmasına dair bazı sorunlara da değinmektedir; ve aynı şekilde o, özellilde Suriye, Ürdün, Mısır ve Lübnan'da İslam hukukunun lmmu politikasının bir parçası olarak yargı uygulamalarında kullanılmasına da eğilmiştir. 7. Anayasa Hukuku ve insan Haklari Bu alt-başlık altında Gudrun Kramer'in Gottes Stat als Repııblih (Bir Cumhuriyet olarak Allah'ın Devleti) adlı eserinden söz etmek istiyorum. Yazar, İslam dünyasındaki insan hakları ve ilgili meselelerin halihazır durumunu ele almadan önce, Şeriat ve siyasal düzen, İslam! siyasal düzenin temel esasları, yönetimin sınırları ve ( ııra kavramı da dahil) katılım konularında etraflı bir tasvir sunar. Kitap, çeşitli kişi ve kurumlarca hazırlanan İslam anayasa taslaklanyla ilgili bir ilave de ihtiva etmektedir. Krüıner'in parlak son derece mükemmel çabaları sayesinde, şu anda elimizde, bir İslam araştırmacısı tarafından siyase-t bilimi bakış açısıyla kaleme alınmış bu konulanı ilişkin harika bir tabiile sahibiz. Almanca'da insan haklarına ilişkin iki standart eser vardır. Larenz Müler, Islam ııncl JV!enschenreclıt in arabo-islamisclıen Staaten (İslam ve İnsan Hakları) adlı eserinde, "İslamcı, laikçi ve modernist" İslam'da insan hakları fikrini üç bölüm halinde genişçe tartışmaya başlamadan önce, terinıleri ve temel bazı soruları genel hatlarıyla açıklar. Mark Krieger de bu konuya Mensclıenreclıte inarabo-islamischen Staaten (Arap-İslam Devletlerinde İnsan Hakları) adlı çalışmasıyla faydalı ve kapsamlı bir katin da bulunmuştur.

18 512 Y. Doç. Dr. Murteza BEDiR.. # sekülerleşme bağlamında İslam aile hukuku sorununu ele alır. Sonra o, tar tışmayı İslam hukuku ile insan hakları arasındaki ilişki çerçevesinde sürdürür (cinsiyet eşitliği, vs.). Bana göre çok daha önemlisi onun hemen hemen tüm Arap ülkelerinde yürürlükte olan ilgili kanunların tasvirini yaptığı bölümdür. Sistematik kısımda o, evlilik, boşanma, aile ilişkileri ve vclayet koımlarını tartışır. O kitabı, şahıs hukuku alanındaki hukuki gelişmelerde iç kin olan eğilimlerin genel hatlarını tespit ettiği bir bölümle bitirir. Kısaca, onun çalışması, bu türden hukuki sorulara ilgi duyan herkes için, küçük ve faydalı bir el kitabı olarak, son derece faydalıdır. Silvia Kuske ve Bettina Dennerlein, hemen hemen aynı zamanlarda, Cezayir aile ilişkileri ve miras hukukuna dair çalışmalar ürettiler. Kuske, okunınası kolay Reislamisierııng und Familienrecht in Algeıien (Cezayir' de Aile Hukukunun Yeniden İslfıınlleştirilmcsi) adını taşıyan eserinde,.mftlik! hulmkunun Cezayir Aile Kanunu'na olan etkisini an.ıştırmaktadır. Islamisehes Recht und soziale l.vandel in r\lgeıien (Cezayir' de İslam Hukuku ve Toplumsal Değişme) adlı eserinde, Dennericin biraz farldı bir yaklaşım benimseyerek, 1962'deki bağımsızlıktan başlayarak, Cezayir şahıs hukukunun (aile ve miras hukuku) gelişimine ilişkin bir çalışma takdim eder. O, sadece yasaları değil, aynı zamanda, toplumsal bağlaını göz ardı etmeden, Cezayir mahkemeleri tarafından karara bağlanan davaları ve ilgili hukuk! edebiyatı da dikkate almıştır. Bu yazarlar, eleştirel bir değerlendirmeyle İslam hukukunun Cezayir hukuk düzenine eklemlenmesinin çerçevesini çıkararak, uygulanan li.anunların hangi şekillerle daha İslfıın1 bir biçim aldığını ortaya lwymaktadırlar. Yukanda sözü edilen kitaplar Cezayir şahıs hulmkunun eksiksiz bir genel değerlendirmesini vcrmektedirler. Anna Würth 'ün Aslı-Slıari'a fi Bab al-yaman adlı çalışması Yemendeki bir mahkemenin uyguladığı aile hukukuna ilişkin ayrıntılı bir eserdir. Bu üllce. İslam araştırmacıları ve hukukçuları tarafından genellikle ihmal edilmiştir; bunun muhtemel nedeni ilgili hukuk kaynaklarına ulaşınanın nispeten burada daha zor olmasıdır. Yazar, önce 1992'de birleşen Yemen'in Ahval-i Şahsiye Kanunu'a kadar, Yemen aile kanunlarının (hem Kuzay hem de Güney'dc) gelişimine ilişlsin genel bir değerlendirme yapar. Ardından bu kanunun evleome ve boşanmaya ilişkin muhtevasını tasvir eder. Kitabının en önemli kısımları şu konulan. işlemektedir: Yemen ınahken-{elerinee karanı toplumsal durumları, bağlanan davalar, bu davalarda müdahil olan kişilerin nafaka talepleri gibi hastalıklı evlilik-içi ve evlilik-sonrası ilişl\iler. Kitap büyük bir önemi haizdir, çünkü Yemen dışında kimse orada uyğulanınakttı olan kanunlara aşina değildir. Birkaç hukukçu ilgili yasaları biliyor olabilirler, -~ama Yemen mahkemelerindeki uygulama ile ilgili hemen hemen kimse bir şey bilmiyor. Würth'ün kitabı bu açıdan kesinlikle bir boşluğu doldurmuştur. Bir hukukçu olan Ilans-Georg Pauli, Islarnisclıcs F'aınilieHnd ErlJreclıt und Onlrc Public (İslam Aile İlişkileri ve Miras Hukuku ve Kamu Politikası)

19 Almanya'da islam Hukuku Araştırmaları 513 adlı doktora tezinde, mahkemelerin İslam hukuku kurallarını uygulamak durumunda kaldığında ortaya çılmn Alman kamu politikası problemlerini değerlendirmektedir. Açıkçası öyle anlaşılıyor ki, her İslami hukuki kuralın Almanya'da değiştirilmeden aynen uygulanması mümkün değildir. Örneğin; Alman mahkemelerinin, erkeğin boşama yetkisini kullanması yoluyla boşanma (talal?,), velayet davalarında erkeğin haltim olması, miras davalarında cinsiyet ayrımı kurallarını uygulamasına izin verildiği taktirde Alman kamu politikası yara alacaktır. Bu hukuk alanına ilgi duyan herkesin, ilgili hukuki davaların durumuna genel ve tam bir bakış sunan bu çok iyi tertip edilmiş esere bakması gerekir. Bruno Menhofer'in Religiöses Reclıt uncl inenwtionales Privcıtrecht (Dini Hukuk ve Uluslar arası Özel Hukuk) adlı çalışması, aile içi ilişkiler ve miras meselelerinde Mısır ve Almanya'daki İslam hukukuna ve Hıristiyan toplumların hukukiarına ilişkin uygulamalara dair mükemmel bir çalışmadır.,.andreas Börner'in Die Annerhennımg aıısltindischer Titel in den arcıbischen Staaten (Arap Devletlerinde Yabancı 1viülkiyet Haklarının Tanınması) adlı çalışması da bu bağlamda söz edilmesi gereken bir kitaptır. Ancak bu çalışma tabiatıyla Uluslar arası usul hukukuna dair bir çalışma olduğundan İslam hukuku burada nihai bir rol oynamaz. Bununla birlikte, o boşanma, velayet gibi konularda yabancı mahkeme lmrarlannın tanınmasına dair bazı sorunlara da değinmektedir; ve aynı şeldlde o, özellilde Suriye, Ürdün, iviısır ve Lübnan'da İslam hukukunun kamu politikasının bir parçası olarak yargı uygulaınalarında kullanılınasına da eğilmiştir. 7. Anayasa Hukuku ve insan Haklan Bu alt-başlık altında Gudrun Iüamer'in Gottes Stat als Repııblih (Bir Cumhuriyet olarak Allah'ın Devleti) adlı eserinden söz etmek istiyorum. Yazar, İslam dünyasındaki insan haklan ve ilgili meselelerin halihazır durumunu ele almadan önce, Şeriat ve siyasal düzen, İslami siyasal düzenin temel esasları, yönetimin sınırlan ve (şura kavramı da dahil) katılım konularında etraflı bir tasvir sunar. Kitap, çeşitli kişi ve kurumlarca hazırlanan İslam anayasa taslaldanyla ilgili bir ilave de ihtiva etmektedir. Kramer'in parlal\ son derece mükemmel çabalan sayesinde, şu anda elimizde, bir İslam araştırmacısı tarafından siyaset bilimi bakış açısıyla İmleme alınmış bu konulanı ilişkin harika bir tahlile sahibiz. Almanca'da insan haklarına ilişkin iki standart eser vardır. Larenz Müler, Islam und Menschenrecht in araba-islamisehen Staaten (İslam ve İnsan Hakları) adlı eserinde, "İslamcı, laikçi ve modernist" İslam'da insan haklan fikrini üç bölüm halinde genişçe tartışmaya başlamadan önce, terimleri ve temel bazı sorulan genel hatlarıyla açıklar. Mark Krieger de bu konuya Mensclıenrechte inarabo-islamischen Staaten (Arap-İslam Devletlerinde İnsan Hakları) adlı çalışmasıyla faydalı ve kapsamlı bir katkı da bulunmuştur.

20 514 Y. Doç. Dr. Murteza BEDiR Müler ilgili sorunları İslami bir perspektiften incelerken, Kireğer çeşitli Arap ülkelerindeki durumu ayrıntılı bir biçimde ele alır. Herbert Baumann ve Matthias Ebert tarafından tam ve eksiksiz bir biçimde hazırlanan ve tercüme edilen Die 1Terj(ıssurıgen Mitgliedsl{irıder der Liga der Ambischen Staaten (Arap Devletler Birliği Üyesi Ülkelerin Anayasaları) adlı eser, Arap Birliğindeki her bir ülkenin anayasal ve siyasal gelişimine dair faydalı giriş mahiyetinde bilgher ve bir de yürürlükteki ilgili anayasaların çevirilerini ihtiva etmektedir. İnsan hakiarından söz etmek, kısaca bu anayasaların dikkatli bir okumasını gerektirmektedir, çünkü bunlar genellilde ilgili temel hukuki şekilleri içermektedirler. İslam hukukunun, her hangi bir Arap ülkesinde yasamanın yegane ve esas kayiıağı mı, yoksa sadece kaynaklardan sadece birisi mi olduğu sorusuna ilgi duyan herkesiri öncelilde ilgili anayasaya başvurması gerekir. Yalnız bir çekince koymak durumundayım: araştırmaeı, salt bir anayasada söz konusu meseleye doğrudan atıf yaptığını zannettiği bir maddeye dayanaral\ acele sonuçlara varmaktan luıçınınalıdır; başka hukuld kaynaklar da dikkate alınmalıdır. Ehert'in Die Jnterdependenz von Stat, Ve1j"assunl~ und Islam (DeYlet, Anaynsa ve İslam'ın Birbirlerine Bağımlılığı) 7 adını taşıyan eseri, İslam hukukunun erken dönemlerindeki başlangıcından günümüze kadar Orta Doğu ülkelerindeki anayasal gelişmelerin bir genel değerlendirmesini ihtiva eder. Günümüzde bu konu etrafındaki ateşli tartışmalar nedeniyle, yürürlülüeki anayasaların İslami h:riterkrinc dair olan ğcni son bölüm baııa göre lötabm en ilgi çeken bölümüdiir. ll u bölüm, çağdaş yazılı anayasalarla İslam hulmkunnn uyumu sorununun lu s:ı ve net bir sunumunu içermektedir. 8. Cihat ve Uluslar ar,ıst Hukuk Maalesef, bilebildiğim kadarıyla cihacl (kutsal savaş) problemlerine dair sadece iki yayın mevcuttur. 1970'ler ve 1980'lerde durum biraz daha farklıydı; daha fazla sayıda yazar (örneğin, Krüger (1978), ICruse (1979), Salem (1984}, Gnidil (1987) ve Pohl (1 988)) bunlar ve diğer ilgili konubra ilişkin, temel olarah İsiilmi uluslar arası savaş ve barış (cilıtıcl ve siyer) hukuku nokta-i nazari.ndan, kitaplar yayınlamışlardır. Mathias von Bredow İbn Ebi Zeyd cl-kayrevdn!'nin (IIicreı:in dördüncü yüzyılında yaşamış) Kitt1bii'n_-Ne'Lxıdir'inin hncioıli!gttıbii'l-cihiicl adını taşıyan bölümünün çok güzel bir tcnkitli ıicşrini (tiıhkik) yapmıştır; çalışmanın başlığı Der Heil~4e f(ıieg (Jihacl) atlb der Sici1i der malihitische.n Rcchtschule (lv1ftlild I-lukuk Okulu Açısından Kutsal Savaş (Cihad). J(itc1bü'n-Nevô.dir, ya tamamen kaybolmuş, ya da ancak parçalar halinde günümüze ula mış daha erken tarihli en azından altı Milliki hukuk eseri temel alınarak hazırlanmıştır. Von Bredow'un neşri mevcut tüm yazmainn dikkate almaktadır. Arapça 7 (Editör'ün notu: Bu kayn:iğıı ilişkin ııyrıntılı ya)~n bilgileri Bibliyografyanııı IV. BÖlüm ı. maddesinde vcı;imiştir.].

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 211 101 105 107 TURK 111 ENG

Detaylı

MEF ÜNİVERSİTESİ HUKUK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL. I. Yarıyıl II. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS HUK 103

MEF ÜNİVERSİTESİ HUKUK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL. I. Yarıyıl II. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS HUK 103 MEF ÜNİVERSİTESİ UK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 201 101 105 107 TURK 101 ENG 101 Roma Hukuku: Genel Hükümler Atatürk

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK

OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... V GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM DİNSEL ÇOĞULCULUK ve BENZER KAVRAMLAR I. Vatandaşlık...7 A. Sosyal Bilimlerde Vatandaşlık Kavram(lar)ı...8

Detaylı

MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü

MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü İslam ekonomisi çalışmanın gerekliliği Ekonomik mükellefiyetler ibadetin önemli bir bölümüdür. Kur an da bu konuyla alakalı en az 250 ayet bulunmaktadır. Hz. Peygamber

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

Almanya da İslami banka ürünlerinin talep potansiyeli

Almanya da İslami banka ürünlerinin talep potansiyeli Almanya da İslami banka ürünlerinin talep potansiyeli A) İslami Bankacılık ile ilgili bilgi 1. Daha önce İslami Bankacılık konusunda bir şey duydunuz mu? (Açıklama, Soru 4) İslami Bankacılığın temelinde

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar,

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Sayın Başkanı; Yüksek Yargı Kurumlarının çok değerli Başkanları; Sayın Büyükelçiler; Avrupa Konseyinin çok değerli temsilcileri; Uluslararası Kuruluşların değerli temsilcileri

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MEDENİYET ARAŞTIRMALARI VE DEĞERLER EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (MEDEM) YÖNETMELİĞİ

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MEDENİYET ARAŞTIRMALARI VE DEĞERLER EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (MEDEM) YÖNETMELİĞİ BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ MEDENİYET ARAŞTIRMALARI VE DEĞERLER EĞİTİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (MEDEM) YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE KARAARSLAN TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 4027/05) KARAR STRAZBURG 27 Temmuz 2010 İşbu karar AİHS

Detaylı

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK

İLK TÜRK DEVLETLERİNDE HUKUK İLK TÜRK { DEVLETLERİNDE HUKUK Hukuk Anlayışı Hukuk fertlerin bir arada barış ve güven içinde yaşamasını sağlamak amacıyla oluşturulan hak ve kanunların bütünüdür. Bir devletin uzun ömürlü olabilmesi için

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının

Detaylı

TÜBİTAK ULAKBİM TÜRK TIP DİZİNİ KOMİTESİ Yayın Etiği Araştırma Anketi Sonuçları 2009

TÜBİTAK ULAKBİM TÜRK TIP DİZİNİ KOMİTESİ Yayın Etiği Araştırma Anketi Sonuçları 2009 SAĞLIK BİLİMLERİNDE SÜRELİ YAYINCILIK - 2009 TÜBİTAK ULAKBİM TÜRK TIP DİZİNİ KOMİTESİ Yayın Etiği Araştırma Anketi Sonuçları 2009 Türk Tıp Dizini Kurulu ulusal dergilerin yöneticilerinin yayın etiği ile

Detaylı

Üniversite Gençleri İçin E-Demokrasi Projesi Anket Çalışması

Üniversite Gençleri İçin E-Demokrasi Projesi Anket Çalışması Üniversite Gençleri İçin E-Demokrasi Projesi Anket Çalışması Bu ankette 30 soru var Grup 1 1 [1]Cinsiyetiniz? Erkek Kadın 2 [2]Yaş aralığınız? 17-22 23-30 30 ve üzeri 3 [3]Ailenizin Gelir düzeyi (Maaş,

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ Doç. Dr. Abdurrahman EREN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ İÇİNDEKİLER

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yılı. Lisans Hukuk İstanbul Üniversitesi 1978-1982. Y. Lisans Özel Hukuk İstanbul Üniversitesi 1984

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yılı. Lisans Hukuk İstanbul Üniversitesi 1978-1982. Y. Lisans Özel Hukuk İstanbul Üniversitesi 1984 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Şükran ŞIPKA 2. Doğum Tarihi : 30.07.1959 3. Unvanı : Profesör Doktor 4. Öğrenim Durumu : Doktora(Hukuk) Derece Alan Üniversite Yılı Lisans Hukuk İstanbul Üniversitesi 1978-1982

Detaylı

AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ

AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ AVRUPA KONSEYĐ BAKANLAR KONSEYĐ Adli Yardım Taleplerinin Đletilmesine Đlişkin Avrupa Sözleşmesi (092 No lu Cets) ve Bu Sözleşmeye Ek Protokol (179 No lu Cets) Uyarınca Yapılacak Başvuruda Kullanılmak Üzere

Detaylı

Nasıl? Fark etmez! Ne kadar? Sonsuza kadar! Niçin? Çünkü böyle mutlu olabilirsin!

Nasıl? Fark etmez! Ne kadar? Sonsuza kadar! Niçin? Çünkü böyle mutlu olabilirsin! Böyle buyurdu ekonomi, iş adamına. Nasıl? Fark etmez! Ne kadar? Sonsuza kadar! Niçin? Çünkü böyle mutlu olabilirsin! Çok kazanacak, çok büyüyeceksin. Başkalarından geri kalmayacaksın. Bir eksiğin olmayacak.

Detaylı

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi Ahlâk Düşüncesi Projesi İSLAM İSLAMAHLÂK AHLÂKDÜŞÜNCESİ DÜŞÜNCESİ PROJESİ PROJESİ düşüncesi düşüncesiiçerisinde içerisindepek pekçok çokdisiplin disiplintarafından tarafındantartıtartışılagelmiş şılagelmiş

Detaylı

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ ID Başlık ECTS 1 Yarıyıl 70001 Α Türk Dili I Biçimbilim ve Sözdizimi 70001 Β Türk Dili I Okuma - Anlama ve Yazılı Anlatım Becerileri 70001 C Türk Dili I-

Detaylı

Hürriyet Mah. Taşocağı Cad. No: 72/3 Kağıthane İstanbul GSM: 0554 213 51 79 E-mail: buket.turann@gmail.com

Hürriyet Mah. Taşocağı Cad. No: 72/3 Kağıthane İstanbul GSM: 0554 213 51 79 E-mail: buket.turann@gmail.com Hakkımızda Buket Turan Hukuk ve Danışmanlık Ofisi, hukukun her alanında faaliyet gösteren bir ofistir. Büromuz müvekkillerin hukuki sorunlarına en uygun, hızlı ve ekonomik çözümler üretmektedir. Tecrübeli

Detaylı

KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler

KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler KATILIM BANKALARI Tespitler, Tenkitler, Teklifler Tespitler Modern dünyada ekonomi, hayatın neredeyse tamamını oluşturuyor ve bir araç değil asıl amaç olarak görülüyor. İslam da ise ekonominin, iyi bir

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

Tarabya Konferansı. Alman-Türk İşbirliği Konusu olarak İslam ve Avrupa

Tarabya Konferansı. Alman-Türk İşbirliği Konusu olarak İslam ve Avrupa Tarabya Konferansı Alman-Türk İşbirliği Konusu olarak İslam ve Avrupa Almanya nın Ankara Büyükelçiliği 2002 yılından beri, İstanbul/Tarabya daki Alman-Türk Diyaloğu Evi nde Alman-Türk İşbirliği konusu

Detaylı

Almanya daki slam Konferans ve Federal Alman Hükümetinin Entegrasyon Politikas

Almanya daki slam Konferans ve Federal Alman Hükümetinin Entegrasyon Politikas Almanya daki slam Konferans ve Federal Alman Hükümetinin Entegrasyon Politikas Ali Aslan Almanya son on yıllarda her şeyden önce Müslüman ağırlıklı devletlerden gelen göçmenler yoluyla dini ve kültürel

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS GÜNÜMÜZ MÜSLÜMAN TOPLUMLAR İLH 340 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli

Detaylı

EIPA LÜKSEMBURG İLE İŞBİRLİĞİ KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER

EIPA LÜKSEMBURG İLE İŞBİRLİĞİ KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER EIPA LÜKSEMBURG İLE İŞBİRLİĞİ KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

DİNÇEROĞLU AVUKATLIK BÜROSU A V U K A T HÜSEYİN ENİS DİNÇEROĞLU & ESRA AKKOÇ YAREN AHMET ŞEREF UYANIK & ELİFCAN TEKELİ STJ. AV.

DİNÇEROĞLU AVUKATLIK BÜROSU A V U K A T HÜSEYİN ENİS DİNÇEROĞLU & ESRA AKKOÇ YAREN AHMET ŞEREF UYANIK & ELİFCAN TEKELİ STJ. AV. İZMİR BARO BAŞKANLIĞI NA Strasburg da yapılacak olan Doğu PERİNÇEK AİHM davasında yönetim kurulumuzun kararı ile temsilci olarak görevlendirildim. Bir çok kişi ve kuruluşun yanı sıra hukukçu olarak TÜRKİYE

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Demokrasi konusunda hep Batı demokrasilerini örnek gösterir ve bu ülkelerde demokrasinin gerçekten işler olduğundan sözederiz.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 02/2014 devam etmekte: Yrd.Doç.Dr.; Avrasya Üniversitesi, Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi

ÖZGEÇMİŞ. 02/2014 devam etmekte: Yrd.Doç.Dr.; Avrasya Üniversitesi, Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Leyla AYDEMİR 2. Adres Sancak Mah. Adnan Kahveci Cad. No: 59 B Blok Kat 6 No:21 Yomra/Trabzon 3. Doğum Tarihi 12.01.1980 4. E-Mail: leyla-oezdemir@hotmail.com 5. Öğrenim Durumu 10/2008

Detaylı

YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 10 Mart 2014 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28937 Siirt Üniversitesinden: YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

TR KURS TAKVİMİ 2016 YOĞUN KURSLAR KAYIT. Yoğun 8. Yoğun 4. TestDaF Sınavına Hazırlık. C2 Sınavına Hazırlık. DSH Sınavına Hazırlık

TR KURS TAKVİMİ 2016 YOĞUN KURSLAR KAYIT. Yoğun 8. Yoğun 4. TestDaF Sınavına Hazırlık. C2 Sınavına Hazırlık. DSH Sınavına Hazırlık YOĞUN KURSLAR Yoğun 8 Berlin 04.01. 26.02. 29.02. 23.04. 25.04. 18.06. 04.07. 26.08. 29.08. 21.10. 24.10. 16.12. 2.190, 2.450, Freiburg 03.02. 24.03. 04.04. 25.05. 04.10. 24.11. 29.11. 27.01.2017 Yoğun

Detaylı

Beyin Gücünden Beyin Göçüne...

Beyin Gücünden Beyin Göçüne... On5yirmi5.com Beyin Gücünden Beyin Göçüne... Beyin göçü, yıllardır pek çok ülkenin kan kaybı... Peki gençler neden ülkelerini tekederler? Hangi sebepler ülkelerin beyin gücünü kaybetmesine sebep olur?

Detaylı

PROGRAMLAR. Türk Din Musikisi Lisans Programı

PROGRAMLAR. Türk Din Musikisi Lisans Programı PROGRAMLAR Türk Din Musikisi Lisans Programı Konservatuvarımız Türk Müziği Bölümü kapsamında açılmış olan program genel amacıyla, ülkemiz topraklarındaki tarihsel müzik geleneklerinin inceliklerini kavramış,

Detaylı

YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ

YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ Đnternete erişime ilişkin yasaklamalara sınırlama getiren ve muhtemel bir kötüye kullanma durumuna karşı hukuki kontrol güvencesi sunan katı bir yasal çerçevede alınmayan

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

ÖZGEÇMĐŞ. 1. Adı Soyadı: Işıl Özkan. 2. Doğum Tarihi: 23.04.1949. 3. Ünvanı: Prof.Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMĐŞ. 1. Adı Soyadı: Işıl Özkan. 2. Doğum Tarihi: 23.04.1949. 3. Ünvanı: Prof.Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMĐŞ 1. Adı Soyadı: Işıl Özkan 2. Doğum Tarihi: 2.04.1949. Ünvanı: Prof.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Ankara Üniversitesi 1971 Doktora Özel Hukuk Ankara Üniversitesi

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya

MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya ÖTÜKEN MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya Üniversitesi, Tarih Bölümü nden mezun oldu. 2008 yılında

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

Fall 2010. SAYFA 1 S1: Gittiğiniz üniversite: Katholieke Universiteit Leuven. S2: Gittiğim üniversite beklentilerimi karşıladı.

Fall 2010. SAYFA 1 S1: Gittiğiniz üniversite: Katholieke Universiteit Leuven. S2: Gittiğim üniversite beklentilerimi karşıladı. Fall 2010 Toplayıcı: New Link (Web Bağlantısı) Başlangıç: 23 Mart 2011 Çarşamba 16:12:18 Son Değiştirme: 23 Mart 2011 Çarşamba 16:13:29 Geçen Süre: 00:01:10 Katholieke Universiteit Leuven S3: Gittiğim

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI BİRİNCİ BÖLÜM

HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI BİRİNCİ BÖLÜM HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI BİRİNCİ BÖLÜM HUKUK HAKKINDA GENEL BİLGİLER A. HUKUK B. TOPLUMSAL KURALLAR VE MÜEYYİDELERİ 1. Toplumsal Kuralların Gerekliliği 2. Toplumsal Kuralların Sınıflandırılması a. Görgü

Detaylı

Serbest Çalışan Öğretim Üyelerinin Hukuksal Durumu. Av. Mithat KARA Av. Abdullah HIZAL İzmir Tabip Odası Hukuk Bürosu

Serbest Çalışan Öğretim Üyelerinin Hukuksal Durumu. Av. Mithat KARA Av. Abdullah HIZAL İzmir Tabip Odası Hukuk Bürosu Serbest Çalışan Öğretim Üyelerinin Hukuksal Durumu Av. Mithat KARA Av. Abdullah HIZAL İzmir Tabip Odası Hukuk Bürosu Torba Yasa 18.01.2014 Tam Gün Çalışma düzeni Üniversitede çalışma statüsü Sözleşmeli

Detaylı

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri:

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Yasal Statünün Belirlenmesine İlişkin Sorunlar Prof. Dr. Bülent ÇİÇEKLİ HSYK Sunum Planı 1) Terminoloji 2) Disiplin Olarak 3) Göç ve İltica Hukukunun Kaynakları

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE ERHUN -TÜRKİYE DAVASI. (Başvuru numaraları: 4818/03 ve 53842/07) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE ERHUN -TÜRKİYE DAVASI. (Başvuru numaraları: 4818/03 ve 53842/07) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG CONSEIL DE L EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE ERHUN -TÜRKİYE DAVASI (Başvuru numaraları: 4818/03 ve 53842/07) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG 16 Haziran 2009 İşbu karar

Detaylı

Alan: Sosyal Psikololji. 04/2007 10/2008 Yüksek Lisans Humboldt Üniversitesi Berlin

Alan: Sosyal Psikololji. 04/2007 10/2008 Yüksek Lisans Humboldt Üniversitesi Berlin Yrd. Doç. Dr. Leyla ÖZDEMİR Holtur Evleri 2. Etap A Blok Daire 24 Boztepe/Trabzon Mail: leyla-oezdemir@hotmail.com Doğum Tarihi: 12.01.1980 Eğitim Bilgileri 10/2008 12/2012 Doktora Humboldt Üniversitesi

Detaylı

HUKUKUNA İLİŞKİN ANLAŞMALAR

HUKUKUNA İLİŞKİN ANLAŞMALAR İÇİNDEKİLER Cilt I A. AİLE HUKUKU ve ŞAHSIN HUKUKUNA İLİŞKİN ANLAŞMALAR 1 1. Kişi Halleri Konusunda Milletlerarası Karşılıklı Bilgi Verilmesine İlişkin Sözleşme 3 2. Ahvali Şahsiye Konusunda Milletlerarası

Detaylı

Milletlerarası Özel Hukuk Genel Prensipler ÖN MESELE

Milletlerarası Özel Hukuk Genel Prensipler ÖN MESELE Milletlerarası Özel Hukuk Genel Prensipler ÖN MESELE Doç.Dr. Kerem Giray Ön Meselenin TANIMI Hakimin önüne gelen ve çözüm bekleyen uyuşmazlığın halli, kimi durumlarda söz konusu maddi ilişkiyle sıkı şekilde

Detaylı

BIRINCI BOLUM Sadakat Borcu Kavramı

BIRINCI BOLUM Sadakat Borcu Kavramı Giriş, Konunun Takdimi ve Sınırlama 1 BIRINCI BOLUM Sadakat Borcu Kavramı 1 Sadakat Borcunun Kaynağı ve Tarihi Gelişimi 2 I. Medeni Kanun Madde 2 3 1. Kaynaklan 3 A. Borçlar Hukuku 4 B. Eşya Hukuku 5 C.

Detaylı

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR AB Göç politikalarında uyum ve koordinasyon için: Amsterdam Anlaşması 2.10.1997 Tampere Zirvesi 15-16.10.1999 GÖÇ VEGÖÇMEN POLİTİKALARININ

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE GÜNGİL TÜRKİYE. (Başvuru no. 28388/03 ) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG. 10 Mart 2009

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE GÜNGİL TÜRKİYE. (Başvuru no. 28388/03 ) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG. 10 Mart 2009 COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE GÜNGİL TÜRKİYE (Başvuru no. 28388/03 ) KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ STRAZBURG 10 Mart 2009 İşbu karar AİHS nin 44/2 maddesinde belirtilen

Detaylı

EĞİTİM İŞ TECRÜBESİ ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Ece Baş Süzel ece.bas@bilgi.edu.tr

EĞİTİM İŞ TECRÜBESİ ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Ece Baş Süzel ece.bas@bilgi.edu.tr ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. Ece Baş Süzel ece.bas@bilgi.edu.tr EĞİTİM 2011-2015 Doktora İstanbul Üniversitesi, İstanbul Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ph.D. Tez Konusu: Gerçek Olmayan Vekâletsiz İş Görme ve Menfaat

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

KANUNLAŞTIRMA KANUNLAŞTIRMA. Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. Kanunlaş'rma hareketleri:

KANUNLAŞTIRMA KANUNLAŞTIRMA. Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. Kanunlaş'rma hareketleri: Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. KanunlaşDrma iki anlamda kullanılır: a) Genel anlamda kanunlaş'rma (Taknin): Kanun halinde kural koyma yani mevcut kuralın yazılı hukuk

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994. Y. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1998

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994. Y. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Abdullah Demir 2. Doğum Tarihi: 01 Ocak 1970 3. Unvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994 Y. Lisans Hukuk Marmara

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Avrupa Birliği Politikaları POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ TDE729 1 3 + 0 6 Sosyal bilimlerle ilişkili

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK VE İDARİ PERSONEL GELİŞTİRME MERKEZİ YÖNETMELİK

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK VE İDARİ PERSONEL GELİŞTİRME MERKEZİ YÖNETMELİK GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK VE İDARİ PERSONEL GELİŞTİRME MERKEZİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç YÖNETMELİK Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı; Girne Amerikan Üniversitesi bünyesinde kurulan

Detaylı

2. Uluslararası Ticaret Hukukuna İlişkin Mevzuat ve Anlaşmalar, 2. bası, İstanbul 2006.

2. Uluslararası Ticaret Hukukuna İlişkin Mevzuat ve Anlaşmalar, 2. bası, İstanbul 2006. PROF. DR. NURAY EKŞİ 1987 yılında Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi ni birincilikle bitiren Prof. Dr. Nuray Ekşi, 1988 yılında aynı fakültede Devletler Özel Hukuku Anabilim Dalı nda araştırma görevlisi

Detaylı

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, Fikri Mülkiyet Hakları Koruma Derneği

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991 Sayı : 20877)

(Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991 Sayı : 20877) 350 Türkiye Cumhuriyeti ile Avusturya Cumhuriyeti Arasında Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun (Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991

Detaylı

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ

AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ ĐKĐNCĐ DAĐRE GÜZELER v. TÜRKĐYE (Başvuru no. 13347/07) KARAR STRAZBURG 22 Ocak 2013 Đşbu karar nihaidir ancak şekli bazı değişikliklere tabi tutulabilir. T.C. Adalet Bakanlığı,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ABD Medeni Hukuk ABD

ÖZGEÇMİŞ. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ABD Medeni Hukuk ABD ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Cevdet İlhan Günay 2. Doğum Tarihi: 0 Nisan 1951. Ünvanı: Profesör Dr.. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Hukuk Ankara Üniversitesi 1972 Y. Hukuk Ankara Üniversitesi

Detaylı

DERS PROFİLİ. Uluslararası Hukuk II POLS 302 Bahar 6 3+0+0 3 5

DERS PROFİLİ. Uluslararası Hukuk II POLS 302 Bahar 6 3+0+0 3 5 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası Hukuk II POLS 302 Bahar 6 3+0+0 3 5 Ön Koşul POLS 301 Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

AVUKAT TANIM A- GÖREVLER

AVUKAT TANIM A- GÖREVLER TANIM Bireylerin birbirleriyle ve devletle ilişkilerinde ortaya çıkan anlaşmazlıklarda hukuki bilgisine başvurulan ve bireyleri ilgili yerlerde, özellikle mahkemelerde temsil eden ve haklarını savunan

Detaylı

Trends in International Migration: SOPEMI - 2004 Edition GENEL GİRİŞ

Trends in International Migration: SOPEMI - 2004 Edition GENEL GİRİŞ Trends in International Migration: SOPEMI - 2004 Edition Summary in Turkish Uluslararası Göç Eğilimleri: SOPEMI - 2004 Raporu Türkçe Özet GENEL GİRİŞ John P. Martin Çalışma, İşgücü ve Sosyal İşler Direktörü

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ABD Medeni Hukuk ABD

ÖZGEÇMİŞ. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ABD Medeni Hukuk ABD ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Cevdet İlhan Günay 2. Doğum Tarihi: 0 Nisan 1951. Ünvanı: Profesör Dr.. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Hukuk Ankara Üniversitesi 1972 Y. Hukuk Ankara Üniversitesi

Detaylı

İNŞAATÇI İPOTEĞİNE İLİŞKİN GÜNCEL GELİŞMELER

İNŞAATÇI İPOTEĞİNE İLİŞKİN GÜNCEL GELİŞMELER İNŞAATÇI İPOTEĞİNE İLİŞKİN GÜNCEL GELİŞMELER Dr. Roland PFÄFFLI / Daniela BYLAND Çeviren: Fahri Erdem KAŞAK 1 Ocak 2012 de taşınmaz eşya hukukuna ilişkin kısmi değişiklik yürürlüğe girecektir. Bununla

Detaylı

T.C. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ (Çift Anadal ve Yandal Başvuruları Değerlendirme Komisyonu Başkanlığı)

T.C. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ (Çift Anadal ve Yandal Başvuruları Değerlendirme Komisyonu Başkanlığı) TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ ÇİFT ANADAL (İŞLETME BÖLÜMÜ İÇİN) Lisans Ders Programı BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl II. Yarıyıl HUK 101 Medeni Hukuk-I 3 0 3 HUK 102 Medeni Hukuk-II 3 0 3 HUK 104 Anayasa

Detaylı

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Eski adıyla İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) günümüzde nüfusunun çoğunluğu veya bir kısmı Müslüman olan ülkelerin üye olduğu ve üye ülkeler arasında politik, ekonomik, kültürel,

Detaylı

II. ULUSLARARASI HELÂL ÜRÜN EKONOMİSİ SEMPOZYUMU

II. ULUSLARARASI HELÂL ÜRÜN EKONOMİSİ SEMPOZYUMU II. ULUSLARARASI HELÂL ÜRÜN EKONOMİSİ SEMPOZYUMU (GİYİM-KUŞAM) 6-7 MART 2016 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYE GİRİŞ Tarih boyunca insan, bedenini başkalarının bakışlarından saklayan kıyafetten arî olmamıştır.

Detaylı

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ T.C. ANAYASA MAHKEMESİ BİREYSEL BAŞVURU FORMU Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 59. maddesine göre hazırlanmıştır. 1 BİREYSEL BAŞVURU FORMU I- KİŞİSEL BİLGİLER A- GERÇEK KİŞİLER İÇİN BAŞVURUCUNUN 1- T.C. KİMLİK

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR. Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER

Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR. Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER (Brüksel I Tüzüğü, UNIDROIT İlkeleri ve Türk Yargılama Hukuku Çerçevesinde) İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ Bünyamin ESEN* 33 I- GİRİŞ 30.06.2012 tarihinde Resmi Gazete de yayımlanarak aşamalı olarak yürürlüğe girmeye başlayan

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TÜRK DİLİ I TRD103 1 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013. Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013. Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 4 Aralık 2013 Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi K. Ahmet Sevimli Kimdir? 1972 yılında İstanbul da doğdu. 1990 yılında Bursa

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği YÖNERGESİ

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği YÖNERGESİ AKADEMİ BİRLİĞİ YÖNERGESİ Birinci Bölüm Genel Hükümler Amaç Madde 1 tarafından yürürlüğe konan bu yönergenin amacı, Akademi Birliği nin amacını, görev, yetki ve çalışma alanlarını düzenlemektir. Tanımlar

Detaylı

Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya

Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya başlamıştır. Böylelikle Türk-İslam devletlerinde Hukuk

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ROMANYA ARASINDA HUKUKÎ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA ANLAŞMASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ROMANYA ARASINDA HUKUKÎ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA ANLAŞMASI TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ROMANYA ARASINDA HUKUKÎ KONULARDA ADLİ YARDIMLAŞMA ANLAŞMASI Türkiye Cumhuriyeti ile Romanya (bundan böyle "Akit Taraflar" olarak anılacaklardır), Ulusal egemenlik, haklarda eşitlik

Detaylı

İ STEM. Kabul tarihi: (Mahkeme yetkililerince doldurulur)

İ STEM. Kabul tarihi: (Mahkeme yetkililerince doldurulur) İ STEM Kosova Cumhuriyeti Anayasasının 113. maddesi 7. fıkrasına ve Anayasa Mahkemesi Hakkında Yasasının 46, 47, 48 ve 49. maddelerine dayanarak sunulmuştur. Dava No. KR / Kabul tarihi: (Mahkeme yetkililerince

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : İsmail Kıllıoğlu İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : ikillioglu@fsm.edu.tr 2. Doğum -

Detaylı

İBRAHİM ŞİNASİ 1826-1871

İBRAHİM ŞİNASİ 1826-1871 İBRAHİM ŞİNASİ 1826-1871 Hayatı ve Edebi Kişiliği İbrahim Şinasi 5 Ağustos 1826 da İstanbulda doğdu. 13 Eylül 1871 de aynı kentte öldü. Topçu yüzbaşısı olan babası Mehmed Ağa 1829 da Osmanlı Rus savaşı

Detaylı

YÖNETMELİK. İzmir Üniversitesinden: İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. İzmir Üniversitesinden: İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 8 Ağustos 2011 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28019 İzmir Üniversitesinden: YÖNETMELİK İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m

Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m Kiliseler ile yap lan Resmi Sözleflmeler ve her iki ülkede ibadet yerlerininin yap m Rainer Korten 6 yıldan beri Türkiye de yaşama memnuniyetini tadiyorum ve sayıları yaklaşık 12-14000 i bulan, ana dili

Detaylı

HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI

HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI Prof. Dr. A. Can TUNCAY Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi HUKUKSAL ETİK (LEGAL ETHICS) DERS NOTLARI İstanbul 2013 Yay n No : 2902 Hukuk Dizisi : 1427 1. Baskı - Nisan 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 -

Detaylı