HAYYÂM IN YAfiAMI ve fi R NE B R BAKIfi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HAYYÂM IN YAfiAMI ve fi R NE B R BAKIfi"

Transkript

1 HAYYÂM IN YAfiAMI ve fi R NE B R BAKIfi Dr. brahim Hodâyâr Dört bölümden oluflan bu makalede yazar birinci bölümde Hayyâm n felsefî, dinî, ilmî ve edebî yönleri üzerinde durmufl, ikinci bölümde dünya çap nda Hayyâm n rubâîlerine gösterilen ilgiden söz etmifl ve üçüncü bölümde muhtelif kaynaklardan yararlanarak Hayyâm n rubâîlerinin baz elyazmas nüshalar n tan tm flt r. Dördüncü bölümde ise, Hayyâm n düflüncelerini dört altbafll k alt nda incelenmifl ve dünya mutluluklar n n geçicili i, dünyan n vefas zl, varl k gerçekliklerinin s n rs zl karfl s nda insan bilgisinin s n rl l gibi konular ele alm flt r. Dünyay senin için süsleyip donatsalar da, Bil ki, ak ll insanlar ona meyletmezler. Senin gibi bir çok insan bu dünyaya gelip gider, Bu dünyadan nasibini al, yoksa onu senden çalarlar. Dünya çap nda ün kazanan tüm flaheserlerin üç ortak özelli i vard r; kal c l k, genifl kapsaml l k ve herkesin kabul edebilece i ak c bir düflünceye sahip olma. Hakim Ebu l-feth Ömer b. brahim Hayyâm Niflaburî yaflam, ölümü ve düflünceleri itibariyle, flaheserlerle ilgili söyledi im bu üç özelli in aç k göstergesidir. Say n misafirlerin müsadesiyle konuflmam dört bölümde özetlemeye çal flaca m: Eserlerine göre Hayyâm n yaflam, genifl bir kesim taraf ndan benimsenmesi, gerçek rubaîlerine göre Hayyâm n düflünceleri ve gerçek rubaîlerinin kaynaklar, 1. Eserlerine Göre Hayyâm n Hayat : 439 y l nda Niflabur da dünyaya gelen Hayyâm y llar aras nda vefat etmifltir. Farsça ve Arapça metinlerde Hayyâm, hakim, imam, huccetu lhakk, hoca, fleyh, destur, filozof, seyyid-i hukemâ-i maflr k ve ma rib gibi lakablarla tan nmaktad r. Arapça dan çeviri, matematik, y ld z bilimi, felsefe, ilahiyat

2 66 Hayyâm n Yaflam ve fiiirine Bir Bak fl ve antropoloji gibi konularda Farsça ve Arapça olarak toplam on sekiz eseri vard r ki, bunlardan bir k sm elimize ulaflm fl de ildir. Nevruznâme, Risale-yi Cebr ve Mukabele (Opke taraf ndan Frans zca ya tercüme edilmifltir), Kevn ve Teklif Risalesi, Mirac Risalesi, Ravzatu l- Kulûb bn-i Sina n n Hutbetu l-garra s n n tercümesi ve Rubaîler Hayyâm n en önemli eserlerinden say l r. Bu yüzden Hayyâm n hayat ve düflüncelerini incelemek için onun yaflam n n bütün boyutlar n araflt rmak mecburiyetindeyiz. Hayyâm n Hayat n n Boyutlar : A) Felsefî boyutu, B) Dinî boyutu, C) Bilimsel boyutu, D) Edebî boyutu, Felsefî risâleleri ve di er eserlerinden anlafl ld üzere Hayyâm n sistematik bir fikrî ve felsefî çerçevesi vard r. Onun bn-i Sina takipçisi olarak tan nmas da bunu kan tlamaktad r. Ancak özellikle son dönemlerde baz ârif, yazar ve düflünürlerin Hayyâm n rubaîlerini veya ona nispet edilen rubaîleri göz önüne alarak, kendi düflünce kal plar ndan hareketle Hayyâm n düflüncelerini dinî ve gayri dinî olarak s n fland rmalar ciddi anlamda düflündürücüdür. Hayyâm n eserlerinde tek bir Yaratan a, nübüvvete, ahirete ve k yamet gününe inanç o kadar aç k bir flekilde beyan edilmifltir ki inat olmaks z n bu durumu inkar etmek mümkün de ildir. Dolay s yla onun yarad l flla ilgili elefltirileri, hiç bir flekilde onun dünya görüflü ve ilahî felsefesini zedeleyemez. Nitekim buna benzer elefltiri tarz n baflka arif ve flairlerin eserlerinde de görüyoruz. Hayyâm yarad l fl elefltirirken; E er ben dünyan n yarat c s olsayd m, Bu dünyay ortadan kald r rd m. Yeniden öyle bir dünya yarat rd m ki, Her hür insan murad na var rd.

3 Name-i Aflina 67 Ondan y llar önce Baba Tahir Hamadanî kendi irfanî âleminde elefltirisini flöyle dile getirmifltir: Dünyay yönetene elim yetiflirse, Ona bu ne, o ne? diye sorar m. Birine yüz çeflit nimet, Di erine kana bulaflm fl bir arpa ekme i. Buna benzer elefltirileri Attar n Mant ku t-tayr nda bir k sa öykü fleklinde görüyoruz: Horasan da varl kl ve zengin birisi vard, Ki, oran n ileri gelenlerinden say l rd. Bu flahs n güzel, ay yüzlü yüz tane kölesi vard, Selvi boylu, beyaz tenli, misk kokulu, Bellerinde de erli tafllardan yap lm fl kemerler bulunan. Her biri alt nda bir beyaz at oldu u halde yoldan geçmekteydiler. Karn çok aç bir deli, periflan ve yal nayak bir flekilde, O köleler toplulu unu uzaktan görüverdi; Ve flöyle sordu: Bu güzeller toplulu u da kimlerdendir?

4 68 Hayyâm n Yaflam ve fiiirine Bir Bak fl Orada bulunanlar ona cevap verdiler ve dediler: Bizim flehrimizin ileri geleninin köleleridir. Deli bu sözü iflitti inde büyük bir flaflk nl kla dedi: Ey yüce arfl n sahibi, kula nas l bak l rm fl bu adamdan ö ren! Sonuç olarak flunu belirtmek gerekir, gerek Hayyâm n baz rubaîlerine istinaden onun bir sap k oldu una kanaat getiren felsefe karfl t arifler, gerekse son yüz elli y l içerisinde ngiliz Fitzgerald n 1859 da tercüme etti i Hayyâm rubaîlerine bakarak onun ayyafl ve dinsiz oldu una inananlar, Hayyâm do ru bir flekilde tan mam fllard r. Örne in, fieyh Necmu d-din Dâye, y llar aras nda telif etti i ve Hayyâm n iki rubaîsinin nakledildi i en eski kaynaklardan say lan Mirsâdu l- bad kitab nda, filozoflar n iman ve irfandan habersiz olduklar bahsinde Hayyâm flöyle elefltirir: Zavall filozoflar bunlar n her ikisinden de yoksundurlar. Bunlar n en iyisi, en faziletlisi ve zeki ve ünlü olan Ömer Hayyâm d r. fiu beyit onun da dalalete u rad n göstermektedir: Bizim gelip gitti imiz bu hareketin, Ne bafl var, ne de sonu Nereden gelip, nereye gitti imiz hakk nda Kimse do ru bir fley söylememifltir Di er taraftan, son y llarda baz lar Hayyâm n rubâilerinden esinlenerek yaflamlar n nihilizm ile geçirmekteler. Hayyâm n hayat n n son günleri onun damad mam Muhammed el-ba dadî dilinden güzel bir flekilde anlat lmaktad r: Ebu l-hasan Ali b. Zeyd Beyhakkî, Hayyâm n damad ndan naklederek flöyle diyor: Hayyâm, bir taraftan alt ndan yap lm fl bir kürdanla difllerini temizlerken, di er yandan bn-i Sina n n fiifa kitab n okuyordu. Vahdet ve kesret konusuna gelince, kürdan kitab n aras na koydu ve vasiyet ettikten sonra kalkt ve namaz k ld. Hiçbir fley yemedi ve hiçbir fley içmedi. Yats namaz n k ld ktan sonra secdeye gitti ve o halde flöyle dedi: Allah m seni tan yabildi im kadar tan d m. Beni affet. Zira, seni tan mak benim için sana giden bir yol gibidir. O bunlar söyledikten sonra öldü.

5 Name-i Aflina 69 Bütün bunlara ra men, Hayyâm n fliirlerindeki meyve badeyi öven kavramlar gerçek olarak alg lan rsa, onun gibi büyük bir bilim adam ndan laubali, devaml sarhofl, ömrünü bofla harcayan bir insan kal r geriye. Bu gibi kavramlar n salt meyperestlik anlam na gelmedi ini, hayat n normal lezzetlerinden faydalanmaya iflaret etti ini söylemek istiyorum. Di er taraftan bu gibi kavramlar bir filozofun iç âlemindeki çeliflkili düflünceleri ve ifade etme arac d r ve biz hiçbir zaman flairin yaflam n n, fliirlerine yans yan sözlerle yüzde yüz ayn oldu unu iddia edemeyiz. Hayyâm n ilmî hayat n onun matematik ve astroloji alan nda yazd eserleri inceleyerek kavrayabiliriz. O, Melikflah döneminde, Ebu-Hatem Esfezarî, Abdurrahman Hazehî ve Meymun Vasetî gibi bir grup bilim adam n n katk lar yla 1467 y l nda bugün ran da kullan lan fiemsî takvimi düzenlemifltir. 2. Hayyâm n Genifl Kitlelerce Kabul Görmesi (Bat da Hayyâm Sevgisi) Kitap seven birisi Londra da bulunan bir kitapç ya sormufl: ngiltere de en çok satan kitap hangisidir? Kitapç ; kutsal kitap diye cevaplam fl. Adam, ondan sonra hangisi diye sorunca, kitapç Hayyâm n rubaîleri cevab n vermifl. Birisi, 1859 y l nda Hayyâm n 75 rubaîsini düzyaz fleklinde ngilizce ye tercüme eden Fitz Berald, di eri 1867 y l nda, Reflt konsoloslu u yapt y llarda Hayyâm a nispet edilen 464 rubaîyi Frans zca ya tercüme eden Jan Batist Nicola n n tercümesi, her ne kadar flairâne olmasa da, Frans zlar taraf ndan büyük ilgi görmüfltür. Ona göre Hayyâm bir sufidir. Amerikal Emerson 1858 de Attar ve Hayyâm n yak n zamanda dünyada büyük ilgi ve itibar kazanaca n söylemiflti. F. Gerald 1859 da Hayyâm a mensup yetmifl befl rubaîyi tercüme etti ve ngilizlerin meflhur flairi, Alfred Tenis onu Do u nun alt n fliirinin cennetlik çevirisi diye adland rd. Ambroz J. Pater in Hayyâm n Rubaîleri kitap tan t m adl eserine göre 1929 y l na kadar toplam olarak ngilizce ye çevrilen Hayyâm rubaîleriyle ilgili yedi yüz kitap, makale, beste, tasnif ve piyes yay nlanm flt r. Fred Richard ve Arbry nin dedi ine göre ngiltere ve Amerika da Hayyâm n kitab n n bulunmad bir kitapl k yoktur. ngiliz askerlerinin kinci Dünya Savafl s ralar nda bu kitab devaml yanlar nda tafl d klar da söylenmifltir.

6 70 Hayyâm n Yaflam ve fiiirine Bir Bak fl Bu flöhret üç afla befl yukar tüm dünyada göze çarpmaktad r. Ancak, bu ün genel olarak Hayyâm a nispet edilen çevirilerine dayanan bir ün say - l r. Burada flu soru akla gelebilir; Hayyâm n as l ve gerçek rubaîlerine istinat edilebilecek için herhangi bir kaynak var m d r? 3. As l Rubaîlerin Kayna na Bir Bak fl Gerçekten Hayyâm a ait olan rubaîleri ona nispet edilen rubaîlerden ay rmak ve gerçek rubaîlerine dayanarak bu büyük alimin düflünceleri ve dünya görüflü hakk nda görüfl belirtmek her zaman araflt rmac lar n önem verdi i bir husus olmufltur. Çeflitli kaynaklarda Hayyâm a nispet edilen rubaîlerin say s on ilâ bin iki yüz aras nda de iflmektedir. Daha önce belirtti imiz gibi Hayyâm, 517 ilâ 530 y llar aras nda vefat etmifltir. Ondan bahseden ilk Farsça eser, Nizamiyi Aruzi-yi Semerkandî nin Dört Makale adl kitab d r. 550 y l nda telif edilen bu kitapta Hayyâm n flair oldu una dair hiçbir bilgi bulunmamaktad r. Bu durum 606 y l na kadar devam etmektedir. Hayyâm dan 85 y l sonras na kadar Farsça ve Arapça metinlerde onun flairlik yönünden bahsedilmemifltir. lk olarak merhum Mücteba Minovî yazd bir makalede mam Fahri Râzî nin risalesinin hafliyesinde kaydedilen bir rubaîyi tan tm flt r: Yarat c bu dünyay yarat rken, Neden onu noksan yaratt ; E er çirkinse bu çirkinlik ne içindir. E er güzelse bu çirkinlikler nedir. Dolay s yla, araflt rmac lar, 620 ilâ 741 y llar aras nda telif edilen befl esere istinaden Hayyâm a ait rubaîleri rubaî olarak zikretmektedirler: 1. Fahri Râzî (telif: 606) et-tenbih (1 rubaî) 2. Necmuddin Râzî (vefat: 654) Mirsâdu l- bad (telif: 630) (1 tanesi tekrar toplam 2 rubaî)

7 Name-i Aflina Cuveynî, Tarih-i Cihangüfla (telif: 728) (1 rubaî) 4. Abdullah Mustafa, Tarih-i Güzide (telif: 730) (bir rubaî tekrar) 5. Cemal Halil fiirvanî, Nuzhetu l-mecalis (telif: 731) 3 tekrar toplam 8 rubaî). 6. Muhammed b. Bedir Cacermî, Mûnisu l-ehrar (telif: 741), (4 tekrar toplam 13 rubaî). Ayr ca, dünya kütüphanelerinde Hayyâm a nisbet edilen rubaîlerle ilgili flu kaynaklar zikredilebilir: 1. Oxford un Badelyan Kütüphanesi nde bulunan 158 rubaî (865) 2. Ahmed b. Hüseyin Tebrizî nin Teraneha-yi Yâr adl kitab nda 10 bölüm (867) 3. Tarihçi Fredrih Roze nin nüshas tüm rubaîler (721) 4. Cambridge Üniversitesi, 252 rubaî (604) 5. Abbas Mezda n n nüshas, 654 rubaî (619) 6. Dublin de bulunan nüsha (658) 4. As l Rubaîlere stinaden Hayyâm n Dünya Görüflü: Hayyâm n birçok düflüncesi slâmî ö retilere dayanmaktad r. Bir veya birkaç rubaîsi, içerdi i icaz sanat ndan dolay, çok hofl bir terennüme sahiptir. Biz burada Hayyâm n as l rubaîlerine istinaden onun dünya görüflünü ve düflüncelerini dört ayr bölümde incelemeye çal flaca z: 1. Dünyevî zevklerin kal c olmamas, insan n fânî olmas, dünyan n vefas zl, dünya güzelliklerinin yok oluflu: Ey ak ll yafll sabah erken kalk, O toprak eleyen çocu a dikkatle bak, Ona ö üt ver ve de ki; topra yavafl ele, Çünkü Keykubad n beyni ve Perviz in gözü oradad r!

8 72 Hayyâm n Yaflam ve fiiirine Bir Bak fl 2. Varl k gerçeklerinin s n rs zl karfl s nda insan bilgisinin s n rl l : Bu varl k denizi gayb aleminden vücut bulmufltur Kimse bunun ne oldu unu anlamam flt r Herkes kendi düflünce ve hayaline göre bir fleyler söylemifl Bu yüzdendir ki, bu hakikat hakk nda kimse bir fley söyleyemez Bizim gelip gitti imiz bu hareketin ne bafl, ne sonu vard r Nereden gelip nereye gitti imiz hakk nda Kimse do ru bir fley söylememifltir. 3. Keder inanc na ra men yaradan a niçin ve neden sorusu: R z k ve ömrü ne uzat p, ne k saltabiliriz Az, çoktan öfkelenmek hakk m z yoktur flimizi hiç bir zaman kendi istedi imiz gibi Yapma imkan na sahip de iliz Allah tabiatlar (huylar ) yaratt nda Neden baz lar n az baz lar n çok yaratm fl E er iyi ise neden k rm fl Ve e er kötüyse bu ay p kime aittir

9 Name-i Aflina F rsatlar ganimet bilip hayat n lezzetlerinden yararlanmak: Nevruz da bulut lalenin yüzünü y karken Kalk ve mey kasesine do ru yürü Çünkü bugün bakt n yeflillik Yar n senin mezar nda yeflerebilir Sabah vaktidir, ey naz nedeni Yavafl yavafl mey iç ve saz çal Çünkü buradakiler kal c de il Ve gidenlerden de kimse dönmemifltir.

10

ÖMER HAYYÂM IN GERÇEK YÜZÜ

ÖMER HAYYÂM IN GERÇEK YÜZÜ ÖMER HAYYÂM IN GERÇEK YÜZÜ Dr. Taki Pûrnâmdârîyân Hâf z gibi Hayyâm da Fars edebiyat n n muammalar ndan birisidir. Yüzy llard r hakk nda konuflulmas na ve yaz lmas na ra men henüz bu araflt rmalar n son

Detaylı

Thomas Hare adl bir ngiliz 1860 larda güzel bir seçim sistemi

Thomas Hare adl bir ngiliz 1860 larda güzel bir seçim sistemi Bu Ne Biçim Seçim 1 Thomas Hare adl bir ngiliz 1860 larda güzel bir seçim sistemi bulmufl 2. Demek ki ngilizler o zamanlar bir yandan sömürüyor, öte yandan demokrasi üzerine araflt rma yap yorlarm fl.

Detaylı

3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR

3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR 3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR 423 424 3. Salon Paralel Oturum XII - Sorular ve Cevaplar OTURUM BAfiKANI (Ali Metin POLAT) OTURUM BAfiKANI - Gördü ünüz gibi son derece demokratik bir yönetim

Detaylı

Bu yaz da 6 mant k sorusu sorup yan tlayaca z.

Bu yaz da 6 mant k sorusu sorup yan tlayaca z. Do ru Önermeler, Yanl fl Önermeler Bu yaz da 6 mant k sorusu sorup yan tlayaca z. Birinci Bilmece. Yarg ç karar verecek. Mahkeme tutanaklar ndan flu bilgiler ç k yor: E er A suçsuzsa, hem B hem C suçlu.

Detaylı

YAZILI MÎRAS YAYIN MERKEZ

YAZILI MÎRAS YAYIN MERKEZ KÜLTÜREL MERKEZLER YAZILI MÎRAS YAYIN MERKEZ Kültür ve slâmî rflad Bakanl Kültürel fller Yard mc l na ba l bir kurum olarak faaliyet gösteren Yaz l Mîras Yay n Merkezi, 1994 y l nda kuruldu. ran- slâm

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA-

EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA- EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA- Prof. Dr. Ahmet Turan ARSLAN 1949 Y l nda S vas ta do du. 1971 de stanbul mam-hatap Okulu ndan, 1975 te stanbul Yüksek slam Enstitüsü

Detaylı

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul Yay n no: 07 Sohbet : 01 stanbul 2008, 1. Bask ISBN 978-975-8757-08-4 Editör: Necdet Y lmaz Hadis Tahriçleri Süleyman Sar Kitap konsept ve tasar m : GNG TANITIM Kitap iç uygulama: TN LET fi M Bask : Acar

Detaylı

Olas l k hesaplar na günlük yaflam m zda s k s k gereksiniriz.

Olas l k hesaplar na günlük yaflam m zda s k s k gereksiniriz. Olas l k Hesaplar (I) Olas l k hesaplar na günlük yaflam m zda s k s k gereksiniriz. Örne in tavla ya da kâ t oyunlar oynarken. ki kap ya üstüste birkaç kez gele atmayan tavlac görmedim hiç. fianss zl

Detaylı

En az enerji harcama yasas do an n en bilinen yasalar ndan

En az enerji harcama yasas do an n en bilinen yasalar ndan Gizli Duvarlar En az enerji harcama yasas do an n en bilinen yasalar ndan biridir. Örne in, A noktas ndan yay lan fl k B noktas na gitmek için sonsuz tane yol aras ndan en az enerji harcayarak gidece i

Detaylı

AKADEM K MAKALELER. M. Esad Coflan

AKADEM K MAKALELER. M. Esad Coflan M. Esad Coflan ...M. ESAD COfiAN çindekiler K saltmalar... 9 Sunufl... 11 Elyazmas Kitaplar 1... 13 Elyazmas Nedir?... 13 Türkiye deki Yazmalar... 14 Elyazmas Kitaplar 2... 17 Elyazmas Kitap Nedir?...

Detaylı

Seramik nedir? alfabesi 6

Seramik nedir? alfabesi 6 Seramik in alfabesi 6 Seramik nedir? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek s cakl kta piflirilmifl toprak demektir. Serami in tarihi, uygarl k tarihi kadar eskidir. lk serami in Milattan Önce 6000 y

Detaylı

Birkaç Oyun Daha Birinci Oyun.

Birkaç Oyun Daha Birinci Oyun. Birkaç Oyun Daha B irinci Oyun. ki oyuncu flu oyunu oynuyorlar: Her ikisi de, birbirinden habersiz, toplam 9 olan üç do al say seçiyor. En büyük say lar, ortanca say lar ve en küçük say lar karfl laflt

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi.

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. KES RLER Bunlar biliyor musunuz? Bütün: Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. Yar m: Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Kesir: Bir bütünün bölündü ü eflit parçalar n birini veya

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Bu ay n konusu olan problem Amerika da baya heyecan

Bu ay n konusu olan problem Amerika da baya heyecan fiapka Problemi Bu ay n konusu olan problem Amerika da baya heyecan yaratm fl. Hatta Amerika n n en sayg de er gazetelerinden biri olarak kabul edilen The New York Times ta uzun bir yaz ya konu olmufl.

Detaylı

Oyunlar mdan s k lan okurlardan -e er varsa- özür dilerim.

Oyunlar mdan s k lan okurlardan -e er varsa- özür dilerim. Barbut Oyunlar mdan s k lan okurlardan -e er varsa- özür dilerim. Ne yapal m ki ben oyun oynamay çok severim. Birinci Oyun. ki oyuncu s rayla zar at yorlar. fiefl (6) atan ilk oyuncu oyunu kazan yor. Ve

Detaylı

Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin

Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin Dünyan n En Zeki nsan Matematikçilere Karfl Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin büyüklü ü oldu. Arabalar, binalar, Coca Cola lar, al flverifl merkezleri, insanlar... Her fley

Detaylı

içinde seçilen noktan n birinci koordinat birincinin geldi i saati, ikinci koordinat ysa

içinde seçilen noktan n birinci koordinat birincinin geldi i saati, ikinci koordinat ysa Tuhaf Bir Buluflma O las l k kuram ilkokullarda bile okutulabilecek kerte basit ve zevklidir. ABD de kimi okullarda 9 yafl ndaki çocuklara bile okutuluyor olas l k kuram. Basit olas l k kuram n anlamak

Detaylı

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz -

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - Saymadan Saymak Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - lan say 1 2... n say s na eflittir. Yani, tan m gere i, n! = 1 2... (n-1) n dir. n!, n fortoriyel diye okunur. Örne in,

Detaylı

ÜN TE V SOSYAL TUR ZM

ÜN TE V SOSYAL TUR ZM ÜN TE V SOSYAL TUR ZM Bu ünitede turizmin çeflitlerinden biri olan sosyal turizmi daha ayr nt l bir flekilde ö renip, ülkemizdeki sosyal turizmin geliflimi hakk nda bilgiler edinece iz. Ç NDEK LER A. S

Detaylı

GEOMETR K fiek LLER. Bunlar biliyor musunuz? Yüzey: Bir varl n d fl ve genifl bölümleri. yüzey. Düz: Yüzeyinde girinti, ç k nt olmayan.

GEOMETR K fiek LLER. Bunlar biliyor musunuz? Yüzey: Bir varl n d fl ve genifl bölümleri. yüzey. Düz: Yüzeyinde girinti, ç k nt olmayan. GEOMETR K fiek LLER Bunlar biliyor musunuz? Yüzey: Bir varl n d fl ve genifl bölümleri. yüzey yüzey Düz: Yüzeyinde girinti, ç k nt olmayan. yüzey Küre: Tek yüzeyli cisim. Küp: Birbirine eflit alt yüzeyi

Detaylı

Bir tavla maç 5 te biter. Yani 5 oyun kazanan ilk oyuncu

Bir tavla maç 5 te biter. Yani 5 oyun kazanan ilk oyuncu Bir Tavla Sorusu Bir tavla maç 5 te biter. Yani 5 oyun kazanan ilk oyuncu tavla maç n kazan r. Kimi tavlac lar maç n 5-4 bitmesine raz olmazlar, aradaki fark n en az 2 olmas n isterler, 6-4, 7-5, 8-6 gibi...

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Olas l k Hesaplar (II)

Olas l k Hesaplar (II) Olas l k Hesaplar (II) B ir önceki yaz daki örneklerde olay say s sonluydu. Örne in, iki zarla 21 olay vard. fiimdi olay say m z sonsuz yapaca z. Kolay bir soruyla bafllayal m: [0, 1] aral nda rastgele

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Kuruluş : 27 Ekim 1989 Adres : Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Kampüsü Dikimevi - Ankara Tel : 363 03 26-363 03 27 ANKARA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Bu dedi im yaln zca 0,9 say s için de il, 0 la 1 aras ndaki herhangi bir say için geçerlidir:

Bu dedi im yaln zca 0,9 say s için de il, 0 la 1 aras ndaki herhangi bir say için geçerlidir: Yak nsamak B u yaz da, ilerde s k s k kullanaca m z bir olguyu tan mlayaca z ve matemati in en önemli kavramlar ndan birine (limit kavram na) de inece iz. Asl nda okur anlataca m kavram sezgisel olarak

Detaylı

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z Yoksulun fians Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z sonuca geçelim: Teorem. Yoksulun zengine karfl flans yoktur. Bu çok bilinen teorem i kan tlayabilmek için her fleyden önce önermeyi

Detaylı

mayan, kimileyin aç klay c, kimileyin biraz daha ileri seviyede ve daha ilgili ve merakl ö renci için yaz lm fl olan di er bölümlerin bafl na 3A, 4C

mayan, kimileyin aç klay c, kimileyin biraz daha ileri seviyede ve daha ilgili ve merakl ö renci için yaz lm fl olan di er bölümlerin bafl na 3A, 4C Önsöz Bu ders notlar, 1995 ten beri stanbul Bilgi Üniversitesi nde birinci s n f matematik ö rencilerine verdi im derslerden ortaya ç kt ve matemati i derinli i ve felsefesiyle ö renmek isteyen, çal flmaktan

Detaylı

256 = 2 8 = = = 2. Bu kez de iflik bir yan t bulduk. Bir yerde bir yanl fl yapt k, ama nerde? kinci hesab m z yanl fl.

256 = 2 8 = = = 2. Bu kez de iflik bir yan t bulduk. Bir yerde bir yanl fl yapt k, ama nerde? kinci hesab m z yanl fl. Bölünebilme B ir tamsay n n üçe ya da dokuza tam olarak bölünüp bölünmedi ini anlamak için çok bilinen bir yöntem vard r: Say - y oluflturan rakamlar toplan r. E er bu toplam üçe (dokuza) bölünüyorsa,

Detaylı

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir 1915-1918 Çanakkale Hava Savafllar Bilindi i gibi Osmanl savafla girdi inde birkaç cephesi vard r. Ancak en önemlisi buradaki Çanakkale Cephesidir. Adeta savafl n can damar

Detaylı

ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m. Basit Kesirler

ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m. Basit Kesirler . ÜN TE KES RLERDEN ALANLARA. Kesirleri Tan yal m Basit Kesirler. Afla daki flekillerde boyal k s mlar gösteren kesirleri örnekteki gibi yaz n z. tane............. Afla daki flekillerin belirtilen kesir

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

1. Atatürk'ün hayat hakk nda neler biliyorsunuz? Yaz n z. 4. Türkiye Büyük Millet Meclisi... flehrimizdedir. 5. Atatürk'ün...

1. Atatürk'ün hayat hakk nda neler biliyorsunuz? Yaz n z. 4. Türkiye Büyük Millet Meclisi... flehrimizdedir. 5. Atatürk'ün... Ad : Soyad : S n f : 2. SINIF Nu. : Atatürk TEST 6 Uygulamal Etkinlik 1. Atatürk'ün hayat hakk nda neler biliyorsunuz? Yaz n z. Afla daki boflluklar uygun ifadelerle tamamlay n z. 4. Türkiye Büyük Millet

Detaylı

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER

KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER KDV BEYAN DÖNEM, TAKV M YILININ ÜÇER AYLIK DÖNEMLER OLAN MÜKELLEFLER Bülent SEZG N* 1-G R fi Katma de er vergisinde vergilendirme dönemi, 3065 Say l Katma De- er Vergisi Kanununun 39 uncu maddesinin 1

Detaylı

SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R?

SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R? HAKEMS Z YAZILAR MAL PART T ME ÇALIfiMALARDA DENEME SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R? I. Girifl: Erol GÜNER * Sürekli bir ifl sözleflmesi ile ifle giren iflçi, ifli, iflvereni ve iflyerindeki iflçileri tan

Detaylı

KÜRE YAYINLARI / 68. Kitap. FELSEFE SÖYLEfi LER 1. Türkiye de/türkçede Felsefe Üzerine Konuflmalar

KÜRE YAYINLARI / 68. Kitap. FELSEFE SÖYLEfi LER 1. Türkiye de/türkçede Felsefe Üzerine Konuflmalar KÜRE YAYINLARI / 68. Kitap FELSEFE SÖYLEfi LER 1 Türkiye de/türkçede Felsefe Üzerine Konuflmalar smail Kara fi. Teoman Dural Ömer Naci Soykan Do an Özlem Zeynep Direk Ahmet Arslan hsan Fazl o lu Haz rlayan

Detaylı

Bundan sonra, alttan ikinci s ran n en sa ndaki çubu u so-

Bundan sonra, alttan ikinci s ran n en sa ndaki çubu u so- Matematikçi Hilesi M atematik bölümünün tam karfl s na yeni bir lokanta aç lm fl. Bana kal rsa kötü bir yer seçilmifl. Kaç kifli gider ki o lokantaya? Bizim bölümden baflka bir tek bina yok çevrede. Yak

Detaylı

Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN*

Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN* Yeni Nükleer Reaktörler: Tasar m Kriterleri Doç. Dr. Cemal Niyazi SÖKMEN* Girifl: Nükleer reaktörler halen dünyadaki elektrik üretiminin %16-17 sini sa lamaktad rlar. 50 y l aflk n bir geçmifle sahip nükleer

Detaylı

Bir önceki yaz da, n bir tek tamsay oldu unda n n sihirli

Bir önceki yaz da, n bir tek tamsay oldu unda n n sihirli Sihirli Kareler (II) Bir önceki yaz da, n bir tek tamsay oldu unda n n sihirli karelerin nas l yap laca n ö renmifltik. Bu yaz da n nin çift oldu u n n boyutlu sihirli kareleri ele alaca z. Her zaman yapt

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Aç ve Aç Ölçüsü. Üçgen, Kare ve Dikdörtgen. Geometrik Cisimler. Simetri. Örüntü ve Süslemeler

Aç ve Aç Ölçüsü. Üçgen, Kare ve Dikdörtgen. Geometrik Cisimler. Simetri. Örüntü ve Süslemeler MTEMT K ç ve ç Ölçüsü Üçgen, Kare ve ikdörtgen Geometrik Cisimler Simetri Örüntü ve Süslemeler Temel Kaynak 4 ç ve ç Ölçüsü ÇI VE ÇI ÖLÇÜSÜ ç lar n dland r lmas C Resimde aç oluflturulan yerlerin baz lar

Detaylı

ARAMALI VERG NCELEMES NDE SÜRE. Adalet ilkin devletten gelmelidir Çünkü hukuk, devletin toplumsal düzenidir.

ARAMALI VERG NCELEMES NDE SÜRE. Adalet ilkin devletten gelmelidir Çünkü hukuk, devletin toplumsal düzenidir. ARAMALI VERG NCELEMES NDE SÜRE Adalet ilkin devletten gelmelidir Çünkü hukuk, devletin toplumsal düzenidir. ARISTO 88 ARAMALI VERG NCELEMES NDE SÜRE 1. KONU 213 say l Vergi Usul Kanunu nun (VUK) 142, 143,

Detaylı

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz?

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz? CO RAFYA GRAF KLER ÖRNEK 1 : Afla daki grafikte, y llara göre, Türkiye'nin yafl üzerindeki toplam nufusu ile bu nüfus içindeki okuryazar kad n ve erkek say lar gösterilmifltir. Bin kifli 5. 5.. 35. 3.

Detaylı

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö G R ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö rencilerin Türkçe ö renirken yapt anla malardan dolay,

Detaylı

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir B irçok yaz mda olas l k sorusu sordum. Bu yaz mda soru sormayaca m, sadece olas l n matematiksel tan m n verece im. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 say lar aras

Detaylı

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6)

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6) over kanseri taramas ndaki yetersizli ini göstermektedir. (1) Transvaginal ultrasonografinin sensitivitesinin iyi olmas na ra men spesifitesinin yeterli olmamas kullan m n k s tlamaktad r. Son yay nlarda

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK

GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK GÖRÜfiLER ÇOCUK ATATÜRK Atatürk çocuktu: Yenili in, dönüflümün y lmadan ard nda koflabilen, düfl dünyas genifl, merakl, araflt ran. Atatürk çocuktu ve cumhuriyetin çocuk kalmas n istedi hep: Her dem taze,

Detaylı

Bir önceki yaz da, yaz -tura oyununda yoksulun zengine karfl

Bir önceki yaz da, yaz -tura oyununda yoksulun zengine karfl Zü ürt Tesellisi Bir önceki yaz da, yaz -tura oyununda yoksulun zengine karfl flans n n çok az oldu unu kan tlam flt k. Öyle ki, zengin sonsuz zengin oldu unda oyunu 1 olas l kla (yani yüzde yüz) kazanacakt

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

YABANCI PARALAR LE YABANCI PARA C NS NDEN ALACAK VE BORÇLARIN DÖNEM SONLARI T BAR YLE DE ERLEMES

YABANCI PARALAR LE YABANCI PARA C NS NDEN ALACAK VE BORÇLARIN DÖNEM SONLARI T BAR YLE DE ERLEMES YABANCI PARALAR LE YABANCI PARA C NS NDEN ALACAK VE BORÇLARIN DÖNEM SONLARI T BAR YLE DE ERLEMES brahim ERCAN* 1- G R fi Bilindi i üzere, yabanc paralar n de erlemesi, 213 Say l Vergi Usul Kanunu nun (VUK)

Detaylı

ZARLARLA OYNAYALIM. Önden = = + = Arkadan = = + + = = + + =

ZARLARLA OYNAYALIM. Önden = = + = Arkadan = = + + = = + + = ZARLARLA OYNAYALIM Zar kullanarak toplama ve ç karma ifllemleri yapabiliriz. Zarda karfl l kl iki yüzdeki say lar n toplam daima 7 dir. Zarda 2 gözüküyorsa karfl s ndaki yüzeyin 7 2 = 5 oldu unu bulabilirsiniz.

Detaylı

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti?

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Bütün Dünya da yazmaya bafllad m ilk y llarda, Kraliçe Marie Antoinette in, Frans z Devrimi s ras nda, Ekmek

Detaylı

Her noktas ya maviye ya k rm z ya boyanm fl bir düzlem

Her noktas ya maviye ya k rm z ya boyanm fl bir düzlem Renkli Noktalar Her noktas ya maviye ya k rm z ya boyanm fl bir düzlem önündeyiz. Baz noktalar maviye, baz noktalar k rm z - ya boyanm fl bir düzlem... Düzlemin sonsuz tane noktas n kim boyam flsa boyam

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

Hiçbir zaman Ara s ra Her zaman

Hiçbir zaman Ara s ra Her zaman Ö RETMEN ÖZ DE ERLEND RME FORMU K fi L K ÖZELL KLER flimi seviyorum. Sab rl y m. Uyumluyum. fl birli ine aç m. Güler yüzlüyüm. yi bir gözlemciyim. yi bir planlamac y m. Çocuklara, ailelere, meslektafllar

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Fevzi Pafla Cad. Dr. Bar fl Ayd n. Virgül (,) 2. Baz k saltmalar n sonuna konur.

Fevzi Pafla Cad. Dr. Bar fl Ayd n. Virgül (,) 2. Baz k saltmalar n sonuna konur. 2. Baz k saltmalar n sonuna konur. Dr. Bar fl Ayd n Fevzi Pafla Cad. 3. Say lardan sonra s ra bildirmek için konur. Sonucu ilân ediyorum: 1. Ali, 2. Kemal, 3. Can oldu. Hepsini tebrik ederim. Virgül (,)

Detaylı

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri 2 DENET M TÜRLER 2.DENET M TÜRLER Denetim türleri de iflik ölçütler alt nda s n fland r labilmektedir. En yayg n s n fland rma, denetimi kimin yapt na ve denetim sonunda elde edilmek istenen faydaya (denetim

Detaylı

Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim

Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim 3.2 Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim Zihinden Toplayal m ve Ç karal m 1. Afla da verilen ifllemleri zihinden yaparak ifllem sonuçlar n yaz n z. 50 YKr + 900 YKr = 300 + 300 = 998 100

Detaylı

CO RAFYA. DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 :

CO RAFYA. DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 : CO RAFYA DÜNYA NIN fiekl N N VE HAREKETLER N N SONUÇLARI ÖRNEK 1 : K rk nc paralel üzerindeki bir noktan n hangi yar mkürede yer ald afla dakilerin hangisine bak larak saptanamaz? A) Gece-gündüz süresinin

Detaylı

KOOPERAT FLERDE MAL B LD R M NDE BULUNMA YÜKÜMLÜLÜ Ü( 1 )

KOOPERAT FLERDE MAL B LD R M NDE BULUNMA YÜKÜMLÜLÜ Ü( 1 ) KOOPERAT FLERDE MAL B LD R M NDE BULUNMA YÜKÜMLÜLÜ Ü( 1 ) Kadir ÖZDEM R* 1-G R fi 3628 say l Mal Bildiriminde Bulunulmas, Rüflvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununun, Mal Bildiriminde Bulunacaklar bafll

Detaylı

2 onluk + 8 birlik + 4 onluk + 7 birlik 6 onluk + 15 birlik = 7 onluk + 5 birlik =

2 onluk + 8 birlik + 4 onluk + 7 birlik 6 onluk + 15 birlik = 7 onluk + 5 birlik = DO AL SAYILARLA TOPLAMA filem Bir k rtasiyede 35 tane hikâye kitab, 61 tane masal kitab vard r. K rtasiyedeki hikâye ve masal kitaplar toplam kaç tanedir? Bu problemin çözümünü inceleyelim: 35 tane hikâye,

Detaylı

Bu bölümde eski iyis ralamalardan yenilerini elde etmeyi ö renece iz.

Bu bölümde eski iyis ralamalardan yenilerini elde etmeyi ö renece iz. 5. Eski yis ralamalardan eni yis ralamalar Türetmek Bu bölümde eski iyis ralamalardan yenilerini elde etmeyi ö renece iz. Basitten zora do ru gidece iz. 5.1. yis ralaman n Sonuna Bir Eleman Eklemek. Bu

Detaylı

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit)

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Hasta Rehberi Say 12 fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Kolay okunabilir rehber Diyabet nsipid - Say 12 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI BU ÜN TEDE NELER Ö RENECE Z? A-YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI B-YÜZDE HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI C-FA Z HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI D-YÜZDE VE

Detaylı

Avrupal kad nlar n güzelli ine Türkiye nin katk s

Avrupal kad nlar n güzelli ine Türkiye nin katk s Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Avrupal kad nlar n güzelli ine Türkiye nin katk s Anadolu nun, yurt d fl na kaç r lan zenginlikleri hep tart flma konusu olmufltur. Osmanl n n son dönemlerinde, Bu tafllardan

Detaylı

UZUNLUKLARI ÖLÇEL M. Çubuk yedi birim. Oysa flimdi 5 birim görülüyor. 7-5 = 2 boyanacak. Çubuk kareli kâ tta = 7 görülmektedir.

UZUNLUKLARI ÖLÇEL M. Çubuk yedi birim. Oysa flimdi 5 birim görülüyor. 7-5 = 2 boyanacak. Çubuk kareli kâ tta = 7 görülmektedir. UZUNLUKLARI ÖLÇEL M Burada bir çubuk üzerine ay c n resmi konmufltur. Çubuk kayd r ld kça çubuklar n boyu eksik kal yor. Eksik k sm boyayarak tamamlay n z. Her kareyi bir birim kabul ediniz. 3 Çubuk kareli

Detaylı

fleklinde okuruz. Pay paydas ndan büyük veya eflit olan kesirlere bileflik kesirler denir.

fleklinde okuruz. Pay paydas ndan büyük veya eflit olan kesirlere bileflik kesirler denir. Kesirler MATEMAT K KES RLER pay kesir çizgisi payda kesri tane tir. Bu kesri beflte iki ya da iki bölü befl fleklinde okuruz. kesrinde, bütünün ayr ld parça say s n gösterir. Yani paydad r. ise al nan

Detaylı

ÜN TE I. EDEB YATLA DÜfiÜNCE, SOSYAL VE S YAS HAYATIN L fik S. 1. Edebiyat, Sosyal ve Siyasi Hayat liflkisi. 2. Yenileflme Dönemi. Özet.

ÜN TE I. EDEB YATLA DÜfiÜNCE, SOSYAL VE S YAS HAYATIN L fik S. 1. Edebiyat, Sosyal ve Siyasi Hayat liflkisi. 2. Yenileflme Dönemi. Özet. ÜN TE I EDEB YATLA DÜfiÜNCE, SOSYAL VE S YAS HAYATIN L fik S 1. Edebiyat, Sosyal ve Siyasi Hayat liflkisi 2. Yenileflme Dönemi Özet Test I 1 + BU BÖLÜMÜN AMAÇLARI Bu üniteyi çal fl p bitirdi inizde; *

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Yalanc n n Hakk ndan Gelmek!

Yalanc n n Hakk ndan Gelmek! Yalanc n n Hakk ndan Gelmek! A c d r söylemesi, bunca ülke gördüm, bunca insan tan d m, ülkemde gördü üm kadar çok yalanc y hiçbir yerde görmedim. Do u ya az gittim, ama Bat da gitmedi im yer kalmad desem

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI

Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI Otopsi Cengiz Özak nc 8 Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI 71 Y l Sonra Dünyada ve Türkiye de lk Kez T pk Bas m ve Tam Metin 24 fiubat 1942 Struma Facias nda Türkiyenin Suçsuzlu unu Kan tlayan

Detaylı

Oyunumuz iki kifli aras nda ve n m boyutlu bir dikdörtgenin

Oyunumuz iki kifli aras nda ve n m boyutlu bir dikdörtgenin Kimin Kazand Bilinen Ama Nas l Kazand Bilinmeyen Bir Oyun Oyunumuz iki kifli aras nda ve n m boyutlu bir dikdörtgenin içindeki larla oynan yor. Örne in, 5 3 boyutlu bir oyun, afla daki fleklin en solundan

Detaylı

Ankara'ya kim elçi gönderdi?

Ankara'ya kim elçi gönderdi? EVRENSEL BAKIfi AÇISI Gürbüz Evren Yıldırım Beyazıt, Timur a yenilince kutlama için Ankara'ya kim elçi gönderdi? Bat l tarihçiler, Malazgirt Savafl 'n n ard ndan, Anadolu'daki kutsal mekânlara ve Kudüs'e

Detaylı

MATEMAT K. Hacmi Ölçme

MATEMAT K. Hacmi Ölçme Hacmi Ölçme MATEMAT K HACM ÖLÇME Yandaki yap n n hacmini birim küp cinsinden bulal m. Yap 5 s radan oluflmufltur. Her s ras nda 3 x 2 = 6 birim küp vard r. 5 s rada; 5 x 6 = 30 birim küp olur. Bu yap n

Detaylı

Sevdi im Birkaç Soru

Sevdi im Birkaç Soru Sevdi im Birkaç Soru M atematikte öyle sorular vard r ki, yan t bulmak önce çok zor gibi gelebilir, sonradan -saatler, günler, aylar, hatta kimi zaman y llar sonra- yan t n çok basit oldu u anlafl l r.

Detaylı

4. Ünite Ö retmen K lavuz Kitab

4. Ünite Ö retmen K lavuz Kitab . Ünite Ö retmen K lavuz Kitab S n f: 1 : Matematik Ünite Numaras : 1 Ünite Süresi: ders saati / GEOMETR Örüntü ve Süslemeler Örüntü ve Süslemeler EK M EYLÜL Do al Do al 1. Bir örüntüdeki iliflkiyi belirler..

Detaylı

Aristo nun Çat flk s

Aristo nun Çat flk s Aristo nun Çat flk s Y ar çap r olan bir çemberin çevresinin 2 r, alan n n da r 2 oldu unu ilkokul ö rencileri bile bilirler. Daha do rusu bilmeleri gerekir. Öyle söylenmifltir. Ö retmen, r yar çapl bir

Detaylı

Cemal Amca n n Zarlar

Cemal Amca n n Zarlar Cemal Amca n n Zarlar B aflkomiserlikten emekli alt kat komflumuz Cemal Amca tavlaya çok düflkündü. Emekli olmazdan önce haftasonlar n bahçede tavla oynayarak geçirirdi. Hafta içindeyse haftasonunu iple

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

ELAZIĞ - TUNCELİ ZİYARETİ

ELAZIĞ - TUNCELİ ZİYARETİ SAYI : BİR 7-11 MAYIS 2009 ELAZIĞ - TUNCELİ ZİYARETİ Ben siyasi hayatım ve ülke sevdamla ilgili olarak tüm Türkiye yi memleketim bilirim ancak Çemişgezek benim doğup, büyüdüğüm yer. Elazığ Valisi Muammer

Detaylı

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 26 Ocak 2016

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 26 Ocak 2016 ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 26 Ocak 2016 19 Ocak 2016 tarihli Alpha Altın raporumuzda paylaştığımız görüşümüz; Kısa dönemde 144 günlük ortalama $1110.82 trend değişimi için referans takip seviyesi olabilir.

Detaylı

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla mali ÇÖZÜM 171 E T M TES SLER VE REHAB L TASYON MERKEZLER NE L fik N KURUMLAR VERG S ST SNASI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla birlikte

Detaylı

F Z K A IRLIK MERKEZ ÖRNEK 1 : ÇÖZÜM 1: Bir cisim serbestçe dönebilece i bir noktadan as l rsa, düfley do rultu daima a rl k merkezinden

F Z K A IRLIK MERKEZ ÖRNEK 1 : ÇÖZÜM 1: Bir cisim serbestçe dönebilece i bir noktadan as l rsa, düfley do rultu daima a rl k merkezinden F Z A IRI EREZ ÖRNE 1 : I m II 2m ütleleri m, 2m olan eflit bölmeli, düzgün ve türdefl I ve II levhalar flekildeki gibi birbirine tutturularak noktas ndan bir iple as l yor. Bu levhalar afla dakilerden

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

3. Dünya'y neye benzetmifller? A) B)

3. Dünya'y neye benzetmifller? A) B) Ad : Soyad : S n f : Nu. : Okulu : Oyun ve Spor / Dünya'm z ve Uzay 3. Dünya'y neye benzetmifller? TEST 5 Öykü ile Özen Uzayda ki kardefl uzay gemileriyle uzayda geziyordu. Önce y ld zlar n yan na u rad

Detaylı

1. KONU. Geometrik Cisimler ve Şekiller. 1. Afla daki nesnelerden küp, prizma ve silindire benzeyen nesneleri iflaretleyiniz.

1. KONU. Geometrik Cisimler ve Şekiller. 1. Afla daki nesnelerden küp, prizma ve silindire benzeyen nesneleri iflaretleyiniz. 1. KONU Adı - Soyadı:... Numarası:.. Sınıfı:. Ön Çalışma 1. Afla daki nesnelerden küp, prizma ve silindire benzeyen nesneleri iflaretleyiniz. SALÇA + 11 2. Afla daki nesnelerden koni, prizma ve küreye

Detaylı

Saymak San ld Kadar Kolay De ildir

Saymak San ld Kadar Kolay De ildir Saymak San ld Kadar Kolay De ildir B ir matematikçinin bir zamanlar dedi i gibi, saymas n bilenler ve bilmeyenler olmak üzere üç tür insan vard r Bakal m siz hangi türdensiniz? Örne in bir odada bulunan

Detaylı

Say lar ve mgelem Gücü

Say lar ve mgelem Gücü Say lar ve mgelem Gücü lk insanlar n say lar bulmas kolay olmam flt r kuflkusuz. Bulunan ilk nicelik kavramlar az ve çok olmal. Daha sonra iki yi bulmufl olmal lar. Bir say s, iki bulunduktan sonra bulunabilir

Detaylı

1.Temel Kavramlar 2. ÆÍlemler

1.Temel Kavramlar 2. ÆÍlemler 1.Temel Kavramlar Abaküs Nedir... 7 Abaküsün Tarihçesi... 9 Abaküsün Faydaları... 12 Abaküsü Tanıyalım... 13 Abaküste Rakamların Gösterili i... 18 Abaküste Parmak Hareketlerinin Gösterili i... 19 2. lemler

Detaylı

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman GÖRÜfiLER Uzm. Dr. Özlem Erman Son y llarda dünyadaki h zl teknolojik geliflmeye paralel olarak t p alan nda da h zl bir de iflim yaflanmakta, neredeyse her gün yeni tan, tedavi yöntemleri, yeni ilaçlar

Detaylı

Sonlu bir kümenin eleman say s n n ne demek oldu unu

Sonlu bir kümenin eleman say s n n ne demek oldu unu 30. Cennete Hoflgeldiniz! Sonlu bir kümenin eleman say s n n ne demek oldu unu herkes bilir. Örne in, {0, 2, 6, 7, 13} kümesinin 5 eleman vard r. Bu say m z n kapak konusunda, sonsuz bir kümenin eleman

Detaylı