... DUNYADA VE TURKIVE'DE EVDE ÇALIŞMA VE EVE IŞ VERME. Prof. Dr. Öner EVRENCi i.t.ü. işletme Fakültesi Yrd. Doç. Dr.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "... DUNYADA VE TURKIVE'DE EVDE ÇALIŞMA VE EVE IŞ VERME. Prof. Dr. Öner EVRENCi i.t.ü. işletme Fakültesi Yrd. Doç. Dr."

Transkript

1

2 istanbul TiCARET ODASI YAYlN NO: DUNYADA VE TURKIVE'DE EVDE ÇALIŞMA VE EVE IŞ VERME Prof. Dr. Öner EVRENCi i.t.ü. işletme Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Kadriye BAKlRCI i.t.ü. işletme Fakültesi

3 Bu eserin tüm hakları istanbul Ticaret Odası'na (ito) aittir. ito'nın ve yazarının ismi kaydedilmek koşuluyla yayından alıntı yapmak mümkündür. Ancak, ITO'nın yazılı izni olmadanyayının tamamı veya bir bölümü, kopyalanamaz, çoğaltılamaz, ticari amaçlarla kullanılamaz. Bu kitapta öne sürülen fikirler eserin yazarına aittir. istanbul Ticaret Odası'nın görüşlerini yansıtmaz. Ağustos 2000 istanbul ISBN ito Yayınları için ayrıntılı bilgi Ticari Dokümantasyon Şubesi'nden edinilebilir. Tel : (212) Faks : (212) (212) E. Posta: Baskı: Prive Grafik & Matbacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. Tel: (0212) Fax: (0212)

4 ÖNSÖZ 2000'1i yıllara gelindiğinde ekonomik, sosyal, kültürel ve en önemlisi teknolojik alanda yaşanan değişimler günlük yaşantımızı doğrudan etkiler hale gelmiştir. Günlük yaşamın en doğal ve vazgeçilmez aktivitesi olan çalışma yaşamı da bu değişimden nasibini almış durumdadır. Çağdaş toplumlarda alışılagelmiş istihdam modeli olan günde sekiz saat ve haftanın beş veya altı gününden oluşan çalışma düzeni yerini giderek esnek çalışma modellerine bırakmaktadır. Özellikle iletişim teknolojisinde meydana gelen gelişmeler esnek çalışma sisteminin başta gelişmiş ülkeler olmak üzere tüm dünyada uygulama alanı bulmasına yolaçmaktadı r. Esnek çalışma modellerinden en yaygın olanı "Eve iş Verme" ve "Evde Çalışma" ülkemizde de özellikle dokuma, konfeksiyon ve hediyelik eşya sektörlerinde görülen bir çalışma modeli olarak karşımıza çıkmaktadır. "Dünyada ve Türkiye'de Evde Çalışma ve Eve iş Verme" adlı çalışmamızda sözkonusu çalışma şekilleri dünyadaki gelişme trendi ve örnekleri ile birlikte Türkiye'deki mevcut durumu ve yasal boyutunu da kapsayacak şekilde ele alınmış bulunmaktadır. Ülkemizin istihdam yapısına ve anlayışına farklı bir bakış açısı getireceğine inandığımız çalışmanın tüm üyelerimize, çalışma ekonomisi ile ilgili yetkililere ve uzmanlara yararlı olmasını diler, çalışmayı gerçekleştiren araştırma ekibine teşekkür ederim. Prof. Dr. ismail Özaslan Genel Sekreter

5

6 içindekiler GiRiŞ...? 1. KONUNUN ÖNEMi Evde Çalışmanın Günümüzdeki Boyutları... 9 a) Genel Olarak... 9 b) Evde Çalışanların Nitelikleri... 1 O 2. Evde Çalışman ı n Yarar ve Sak ı ncaları a) işvereniere Sağladığı Yararlar b) işçiler Açısı ndan Yarar ve Sak ı ncaları c) Ülke Ekonomisi Açısından Yarar ve Sakıncaları ll. EVDE ÇALlŞMAYA ilişkin GENEL BiLGiLER Evde Çalışmanın Tanımı ve Biçimleri a) Evde Çalışma ve Evde Çalışanların Tanımı b) Evde Çalışmanın Biçimleri aa) Geleneksel Evde Çalışma bb) Evde Tele-Çalışma Uluslararası ve Bölgesel Örgütlerin Evde Çalışmaya ilişkin Çalışmaları ve Konuya ilişkin Belgeler a) Uluslararası Çalışma Örgütü b) Avrupa Birliği c) Avrupa Konseyi lll. EVDE ÇALIŞANLARlN HUKUKSAL KORUNMALARI Değişik Ülkelerdeki Yasal Koruma a) Yasal Düzeniemelerin Durumu b) Evde Çalışanların Hukuksal Statüleri c) Yardımcıların Hukuksal Statüleri d) Aracıların Durumu e) Çalışma Koşulları

7 aa) Ücret bb) iş Süresi cc) Ücretli Tatiller dd) Evde Çalışanların iş Güvenceleri ee) işçi Sağlığı ve iş Güvenliği f) Evde Çalışanların Sosyal Güvenlikleri aa) işsizlik Yardımı bb) Hastalık Yardımı cc) Analık Yardımı g) Evde Çalışmanın Denetimi, işverenin Yükümlülükleri Uluslararası Çalışma Örgütü Belgeleri Türk Hukukunda Evde Çalışma IV. DEGERLENDiRME VE SONUÇ Sosyal Tarafların Evde Çalışmaya ilişkin Görüşleri a) işveren Kuruluşlarının Görüşleri b) işçi Kuruluşlarının Görüşleri..., Uluslararası Örgütlerin Görüşleri Türkiye için Değerlendirme ve Geleceğe Yönelik Öneriler YARARLANILAN KAYNAKLAR

8 GiRiŞ Evde çalışma uzun bir geçmişe sahiptir. Gerçekten, geçmişi Endüstri Devrimi öncesine dayanan evde çalışma sistemi, Endüstri Devrimi sonrası fabrikadaki çalışmayla birlikte varlığını sürdürmüş; günümüzde de tüm Dünya'da özellikle gelişmekte olan ülkelerde hızla yayılmakta ve genellikle endüstrileşmenin erken dönemlerinin bir kalıntısı olarak değerlendirilmektedir. Geleneksel alanlardaki -tekstil, deri vb.- evde çalışmanın son yıllarda yaygınlaşmasının temel nedeni, ekonomideki küreselleşme olgusudur. Küreselleşme, işletmeler üzerinde ulusal ve uluslararası yoğun ticari bir rekabete neden olmakta; bu rekabet işletmeleri her gün artan oranda maliyetierin düşürülmesi ve esnek çalışma biçimlerinin kabulü baskısı altında tutmaktadır. Bu düşüncelerle işletmeler eve iş vermek suretiyle üretimi merkeziyetçilikten kurtararak (adem-i merkezileştirerek) maliyetleri düşürmeyi amaçlamaktadırlar. Öte yandan bilgisayar teknolojisindeki olağanüstü gelişmeler ve bu teknolojinin giderek artan oranda mal ve hizmet üretiminde kullanılması sonucu evde çalışma, geleneksel alanların dışında çeviri, redaksiyon, programlama gibi entelektüel alanlara da yayılmaktadır. "Tele-Work (Tele-Çalışma)" olarak adlandırılan bu çalışmada, işyeri çalışanın evine ya da ortak bürolara taşınarak dar anlamda istihdamın dışsallaştırılması olanağı yaratılmaktadır. Evde çalışmaya talebin yıllardır giderek artan oranda sürmeye devam etmesinin nedeni, evde çalışmanın, evde yaşamak zorunda kalanlar -ev kadınları, sakatlar vb.- için düzenli istihdama bir seçenek ve hem evde kalmak ve hem gelir elde etmenin bir yolu olmasıdır. Evde çalışma, çeşitli nedenlerle ulusal işgücü piyasasına giremeyenler için de bir geçim kaynağı olabilmektedir. Kimileri de kendilerini bağımsız hissettikleri için evde çalışmayı tercih etmektedirler. işverenler için evde çalışma, genel giderleri azalttığı için çekici bir seçenektir. Yapılacak işin miktarı talebe göre düzenlenebilir ve bu biçimde işgücü maliyeti azaltı labilir. Ancak evde çalışma uygulamada, aynı zamanda düşük ücret ve kötü çalışma koşullarına da yol açmaktadır. Evde çalışanlar evlerinde soyutlanmış durumda olduklarından pazarlık etme olanakları genellikle yoktur. Özellikle yüksek işsizliğin hüküm sürdüğü durumlarda ya da kayıtlı (formel) istihdama katılmanın olanaklı 7

9 olmadığı durumlarda evde çalışanlar, kendilerine teklif edilen her türlü ücreti kabul etmek zorunda kalmaktadırlar. Çalışma koşullarının oldukça düşük düzeylerde bulunması, evde çalışma ile ilgili tartışmalarda, sosyal taraflar arasında tamamen zıt görüşlerin ortaya atılmasına yol açmaktadır. işçi olumsuzluğu ve ücretierin işyerinde çalışanlara göre sendikaları, evde çalışmanın sömürüye yol açtığı gerekçesiyle, yasaklanması gerektiğini savunmaktadır. Sendikalar, evde çalışanlara diğer çalışanlarla aynı haklar ve koruma sağlanmadıkça, evde çalışmanın toplu pazarlıkla elde edilen haklara tehdit oluşturmaya devam edeceğini düşünmektedirler. Buna karşılık işverenler, evde çalışmanın ülke ekonomisi açısından işsizliğin olumsuz sonuçlarını bir ölçüde hafiflettiğini ve esnek çalışma olanağı yarattığını belirterek, evde çalışma uygulamalarının aynen devam etmesi, yasal düzenlemelerden kaçınılması gerektiğini ileri sürmektedirler. Sosyal tarafların evde çalışmaya ilişkin son bölümde ayrıca ele alınacaktır. görüşleri Evde çalışma ile ilgili bu incelememizde önce, evde çalışmanın taşıdığı önemi ortaya koymak için, evde çalışmanın boyutları ile ilgili genel bilgiler verilecek ve çeşitli açılardan evde çalışmanın yarar ve sakıncaları ele alınacaktır (1). Daha sonra, evde çalışanların ve evde çalışmanın tanımı ve biçimleri, uluslararası örgütlerin evde çalışmaya ilişkin çalışmaları kısaca incelenecektir (ll). lll. Bölüm'de ise, evde çalışmanın ulusal ve uluslararası belgelerde nasıl korunduğu anlatılacaktır. Son bölümde ise, genel bir değerlendirme yapılarak bir sonuca varılacaktır (IV). 8

10 1. KONUNUN ÖNEMi 1. Evde Çalışmanın Günümüzdeki Boyutları a) Genel Olarak Evde çalışma ile ilgili bugüne kadar yapılan birçok ulusal ve uluslararası itibariyle yaygınlaştığın ı araştırma, evde çalışmanın genel olarak ve endüstri dalları ortaya koymakta ise de, bu araştırmalar evde çalışanların toplam sayısı konusunda güvenilir bir istatistiksel bilgi sunamamaktadırlar. Bunun başlıca nedeni, istatistiksel bakımdan anlam ifade edebilecek ortak bir "evde çalışma" tanımının henüz yapılamamış olmasıdır. Gerçekten, geçici çalışma, mevsimlik çalışma veya evde çalışma gibi istihdam biçimlerini saptamak için kullanılan ortak istatistiksel yöntemler henüz tam olarak gelişmemiştir ve bu nedenle güvenilir değildir. Öte yandan, resmi istatistikler veya tahminler genellikle evde çalışmanın boyutunu olduğundan daha az göstermektedir; çünkü, evdeki ekonomik faaliyetler genellikle görünmezdir veya doğası gereği gizlice, el altından yapılmaktadır. Ayrıca pek çok olayda evde çalışma ülke hukuku açısından yasa dışıdır: yasal düzenlemeler belirli endüstri kollarında evde çalışmayı yasaklamış olabilir veya evde çalışan kişinin (örneğin, çalışma belgesi bulunmayan yabancı uyruklunun) çalışmaya hakkı bulunmayabilir ya da vergiden kaçırmak için gelirini beyan etmemiş olabilir. Bu nedenle, evde çalışmaya ilişkin uluslararası karşılaştırmaların büyük bir dikkat ve ihtiyatlayapılması gerekmektedir. Bununla beraber, evde çalışma bütün ülkelerde yaygın olduğundan, boyutlarını göstermek amacıyla bazı istatistiksel bilgiler vermekte yarar vardır. Avrupa Konseyi tarafından yıllarında yapılan bir araştırmada, üye i 5 ülkede evde çalışanların toplamının 2,1 milyon civarında olduğu belirtilmiştir. ingiltere'de 1981'de, "evde çalışma" ile "evden çalışma" kavramları farklılaştırılmış ve toplam evde çalışanın 'ının -ki çoğunluğu kadınlardan oluşmaktadır "evde çalışanlar"; buna karşılık satıcı, serbest danışman, her türlü akademisyen, serbest gazeteci ve yazar gibi çoğunluğu erkeklerden oluşan kişinin "evden çalışanlar" olduğu açıklanmıştır. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki 1985 yılı nüfus sayımında, bu ayrım yapılmaksızın, hemen hemen 4,8 milyon kişinin haftada en az sekiz saat evde çalıştığı ve bunların büyük bölümünün de hizmet sektöründe olduğu saptanmıştır. Japonya'da 1988 yılında toplam evde çalışan sayısı olarak belirlenmiştir. 9

11 Gelişmekte olan ülkelerde evde çalışmanın çeşitleri ve boyutları konusundaki veriler oldukça yetersizdir; halbuki bilindiği gibi, bu gibi ülkelerde evde çalışma çok yaygındır. Cezayir'de 1989'da yapılan bir işgücü piyasası araştırması evde çalışan bulunduğunu ortaya koymuştur; bu da toplam çalışan nüfusun %3,3'ünü oluşturmaktadır. Yine, resmi kaynaklara göre Filipinler'de 1980'1i yıllarda yalnızca giyim endüstrisinde ile kişi evde çalışmaktaydı. Aynı şekilde, Meksika'da giyim endüstrisinde işletme evde çalışma yaptırmaktadır. E.Mine Çınar'ın, 1989'da yaptığı araştırmada, istanbul Ticaret Odası'na kayıtlı işveren sayısından hareketle, istanbul'da evde çalışan kadın sayısının tahmini olarak olduğu dile getirilmektedir. Bu, istanbul'daki yaş grubu kadın nüfusunun %3.1 O'unu ve yaş arası eğitim görmemiş kadın nüfusun %23.38'ini oluşturmaktadır. Kuvvet Lordoğlu'nun 1990 yılında Bursa'da yaptığı araştırmada, civarında kadının sürekli olarak işverenlerden iş talep ettiği ya da ilişkisini sürdürdüğü saptanmıştır. Sonuç olarak, istatistiklere yansıyan evde çalışmanın, bir buzdağının su üstünde kalan kısmından ibaret olduğunu söylemek pek yanlış olmayacaktır. b) Evde Çalışanların Nitelikleri Bugüne kadar yapılan pek çok araştırma, evde çalışanların büyük çoğunluğunu kadınların oluşturduğunu doğrulamaktadır. O kadar ki, evde çalışma genellikle ev işi veya ev hizmetleriyle karıştırılmaktadır. Belkıs Kümbetoğlu'nun 1990 yılında istanbul Ümraniye Belediyesi sınırları içinde bir mahallede 62 ev kadını arasında yaptığı araştırmada, evde çalışmanın "çalışmak-iş" olarak görülmediği saptanmıştır. Ev içinde yapılan işler (firmalara örgü, nakış, tekstil ürünlerinin temizliği, tamamlanması, çeşitli elektronik aksamın montaj ı, çeşitli ürünlerin ambalajlanmas ı, pazarlanması, oyuncak yapımı ve benzerleri gibi) boş zamanı değerlendirme, boş durmamak gibi nedenlerle yapılan işler olarak değerlendirilmektedir. Kadınların yakınlarınca ve çoğu zaman kendileri nce, yaptıkları işlerle ilgili değerlendirmeler de bu doğrultudadır. Bu kadınların çoğu kendilerini "çalışmıyor", "ev kadını" olarak adlandırmaktadırlar. işverenlerin bu işlerde çalışan kadınları benzer doğrultuda değerlendirdikleri bu konuda gerçekleşti ri Imiş araştırmalarda belirtilmiştir. Bu araştırmada belirtildiğine göre, genel nüfus sayımı ve benzeri araştırmalarda, hane üyelerine ne tür bir işte çalıştıkları veya meslekleri sorulduğunda yanıtlayanların büyük çoğunluğu, soruyu "iş" temelinde yanıtlamakta, ev kadınları, çeşitli gelir getirici faaliyetler yapsalar da, bu temelde yanıtlar verdiklerinden 10

12 ekonomik olarak faal olmayanlar kategorisine konmaktadırlar. Kadınların evde çalışmalarının nedeni, yalnızca kadınları eve bağlayan aile sorumlulukları değildir. Kadınların işgücü piyasasında çok daha zayıf konumda olmalarının da bunda rolü büyüktür. Avrupa Konseyi'nin bir çalışmasına göre, evde çalışmanın kadınlaştırılması Almanya, Yunanistan, irlanda, italya ve Hollanda'da %90-95, ispanya'da %75, ingiltere'de %70, Avustralya'da %95 oranındadır ve bunlar çoğunlukla göçmen kadınlardır. Japonya'da 1988 yılında yapılan bir araştırmada evde çalışanların %93.5'inin kadın olduğu saptanmıştır. Bazı endüstrileşmiş ülkelerde evde çalışma, endüstri bölgelerinde ve genellikle yasadışı göçmen ve etnik azınlıkların yoğun olarak bulundukları büyük metropollerde yoğunlaşmıştır. Göçmenler -bunlar içinde özellikle kadınlar- dil engeli, eğitimlerinin düşük olması ve ayırırncılık korkusuyla genellikle kayıtlı sektörde bir işte çalışmayı düşünmemektedirler. Görünmez kalmayı ve evlerinde kalarak üretmeyi arzulamaktadırlar. Bu olgu, Londra, Paris, New York, Bostan, Los Angeles ve diğer pek çok metropolde saptanmıştır. Belkıs Kümbetoğlu'nun yaptığı araştırma, kadınların bu işleri gerçekleştirirken çoğunlukla diğer kadınlardan yardım gördüklerini ortaya koymaktadır. Araştırmaya katılan kadınların %42'si, kız çocuklarının (%50), kız kardeşlerinin (%38) bazen de kayınvalidelerinin (%11) yardımını gördüklerini ifade etmişlerdir. Araştırmaya katılan kadınların %44'ü komşularıyla çeşitli biçimlerde yardımlaştıklarını belirtmişlerdir. Bu yardımlar, gelir getirici faaliyetlerle (bitirilmesi gerekli kısımları paylaşma, karmaşık modellerde yardım vb. ile) ilgili olduğu gibi, para ödünç alıp verme, çocuk bakımı, yemek, besin hazırlama gibi konularda da olabilmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde de, evde çalışanların büyük çoğunluğunu kadınlar oluşturmaktadır. Brezilya giyim endüstrisinde evde parça başına çalışanlar genellikle kadınlardır. Hindistan'daki 2,5 milyon tütün sarıcısının %90'ı kadındır ve bunlar da parça başına çalışmaktadır. Cezayir'de 1991 yılında yayımlanan bir araştırmaya göre, evde çalışanların hemen hemen %97'sini kadınlar oluşturmakta, bunların çoğunluğu da dikiş dikme (%39), halı dokuma(% 19) ve nakış işleme (% 13) işlerinde çalışmaktadırlar. Türkiye'ye gelince, E.Mine Çınar'ın yaptığı araştırmada, araştırmaya katılan evde çalışan kadınların hepsinin istanbul'a göç etmiş ailelere mensup oldukları belirtilmektedir. Kuvvet Lordoğlu'nun yaptığı araştırmada, eve iş verme sistemiyle çalışan kadınlardan el örgüsü yapanların, Bursa-istanbul ve izmit-düzce-arifiye 11

13 ekseninde yoğunlaştıkları ve yaygın olarak Doğu'dan göç eden kadınlardan oluştuğunun gözlendiği dile getirilmektedir. Bursa yöresinde evde yapılan işler, örgü işleri, nakış-çeyiz-beyaz iş-dantel ve daktilo yazım işleridir. Belkıs Kümbetoğlu'nun yaptığı araştırmada evde çalışan kadınların ya hiç eğitim görmemiş ya da az eğitimli kadınlar olduğu belirtilmektedir. Araştırmaya katılan kadınların %32'sinin okur-yazar olmadığı, %53'ünün ilkokul eğitimine sahip, %4.8'inin ise orta ve lise ve lise üstü eğitime sahip olduğu dile getirilmektedir. E.Mine Çınar'ın yaptığı araştırmada ise, araştırmaya katılan evde çalışan kadınların %51 'inin eğitim görmemiş olduğu, %2'sinin ilkokuldan terk, %39.21 'inin ilkokul mezunu olduğu, geri kalanların ise okur-yazar olmadığı belirtilmektedir. Endüstriyel ev çalışmasında erkekler, genellikle ya taşeron ya da aracı olarak görev yapmakta veya hammaddeyi ve tamamlanmış işleri toplama ve teslim etme gibi yardımcı işleri yapmaktadırlar. Çok ender olarak ev çalışmasında kadınlara yardımcı olmaktadırlar. Bununla birlikte, bazı ülkelerde erkeklerin de aktif rol aldığı ev çalışmaları vardır. Örneğin, Hindistan'da dokumacılık yapan ailelerde, kadın ve çocuklar hazırlık çalışmalarını, erkekler de dokumayı yapmakta d ır. Ailevi nedenler dışında eve bağımlı olanlar için evde çalışma, bir mesleği yerine getirme ve ekonomik bakımdan aktif olma olanağı sağlamaktadır. Örneğin, fiziksel veya zihinsel olarak bir engeli bulunanlar, üstesinden gelebiliyorlarsa ve bir gelir elde etmek istiyorlarsa, evde veya denetim altındaki atölyelerde çalışmaktan başka seçeneğe sahip değildirler. Özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde fiziksel olarak engelli olan kişiler evde çalışan olarak aktiftirler ve bunlar genellikle kooperatifierde örgütlenmişlerdir. Rusya Federasyonu'nda %67'si kadın olan yerel endüstrilerdeki evde çalışanların %35,2'sini engelliler oluşturmaktadır. Polanya'da aşağı yukarı ev çalışanı Engelliler Kooperatİf Hareketi altında örgütlenmişlerdir. Belçika, Fransa ve ABD gibi bazı gelişmiş ülkelerde, engeliiierin hem toplumdan soyutlanmalarını önlemek hem de işin dağıtımını kolaylaştırmak amacıyla engel li ev çalışanları için denetim altındaki atölyeler kurulmuştur. Ayrıca, evde çalışan engeliilere yardımcı olan hükümet programları pek çok ülkede mevcuttur. Nihayet, gelişmekte olan ülkelerde evde çalışmanın önemli bir oranını çocuk işgücünün oluşturduğu bilinmektedir. Kayıt dışı ve gizli evde çalışmaların boyutu göz önünde bul undurulduğunda, çocukların okuldan önce veya sonra birkaç 12

14 saat dahi olsa ev çalışmasında yer aldıkları konusunda kuşku yoktur. Bu ülkelerin yoksul bölgelerinde ve geleneksel ev endüstrilerinde çocuklar ev temelli işgücünün bir parçasını oluşturmaktadırlar. 2. Evde Çalışmanın Yarar ve Sakıncaları a) işvereniere Sağladığı Yararlar Evde çalışmanın işverenler açısından temel yararı, bu çalışmaların esnekliğinden kaynaklanmaktadır. Bu esneklik, bir işletmenin maliyetleri ve kar oranları üzerinde doğrudan etkilidir. Bu etki üç açıdan kendini göstermektedir: Birincisi, evde çalışanlara dağıtılacak iş miktarının planlanmasında işverene büyük bir serbestlik sağlamas ıdır. ikincisi, işletmenin pazardaki, mevsime bağlı ve düzensiz dalgalanmalara uyum göstermedeki yeteneğini iyileştirmesidir. Ve nihayet üçüncüsü, üretimin yapısını değiştirebilmesi olanağını işverene sağlamasıdır. Birçok ülkede, fakat özellikle endüstrileşmiş ülkelerde, evde çalışmaların büyük bir bölümü, düzensiz ve mevsimsel talep dalgalanmaları nedeniyle, üretimde büyük iniş ve çıkışların yaşandığı alaniard ır. Bu bakımdan evde çalışma, üretim miktarının ve özelliklerinin pazar koşullarına uydurulmasında en uygun araç haline gelmektedir. Evde çalışmanın işverenler açısından en önemli yararı, "offshoring (yabancı ülkede üretim veya tescil)" olarak adlandırılan, işgücünün dünya ölçeğinde coğrafi dağılımı konusunda güvenli organizasyonel önlemleri alabilme olanağını işverene sağlamasıdır. Bu yöntemle, endüstrileşmiş ülkelerdeki işletmeler, işleri, gelişmekte olan ülkelerdeki işçilere dağıtabilmektedirler. Böylece, örneğin ABD'deki firmalar, elektronik uzaktan çalışma (tele-çalışma) biçiminde büro elemanların ı, Barbados'ta, Çin'de, Hindistan'da, irlanda'da, Güney Kore'de, Meksika'da ya da Singapur'da istihdam etmektedirler. Dolayısıyla firmalar herşeyden önce, organizasyona bağlı masraflardan tasarruf etme olanağını elde etmektedirler. Bu tür çalışmalarda, genellikle donanım (hardware) ve yazılım (software) bilişim teknolojileri ile çalışan, özellikle gençlerin oluşturduğu yetenekli işgücü istihdam edilmektedir. Bu gibi işyerleri az bir yatırımı gerektirdiğinden, yeniden kurulması veya yer değiştirmesi az bir masraflamümkün olmaktadır. 13

15 Ayrıca işveren bu yöntemle düşük ücret oranları da uygulayabilmektedir. Bunun örnekleri yabancı ülkelerde kurulan elektronik ve uydu bağlantılı merkezlerde yaptırılan çalışmalarda görülmektedir. Burada şirket, sözkonusu yabancı ülkedeki, ki bunlar genellikle gelişmekte olan ülkelerdir, işgücü maliyetleriyle kendi ülkesindeki işgücü maliyeti arasındaki farktan kazanç sağlamaktadır. Örneğin, tele-çalışma yaptıran bir Amerikan şirketi Jamaika! ı çalışanlara ustalık gerektiren bir veri giriş (data-entry) işi için saatte 1 dolar öderken -ki bu Jamaika'daki asgari ücrettir ABD'de aynı işi yapan çalışana çalıştığı coğrafi bölgeye göre saatte 5.50 ile 12 dolar ödemek zorunda kalmaktadır. Organizasyonel esnekliğin sağladığı yararlar dışında, evde çalışma işverene doğrudan işgücü maliyetlerini düşürme olanağını da vermektedir. Evde çalışana genellikle parça başına ücret verilmekte ve genel düşüneeye göre, evde çalışanlara, bir işyerinde nitelik ve nicelik açısından eşit bir işte çalışan işçiye göre düşük ve hatta birçok durumda çok düşük ücret verilmektedir. Bunun bir örneği, 1985 yılında belirli veri giriş işlerini tele-çalışmaya dönüştüren bir Amerikan pazar araştırma şirketidir. 1985'te işyerinde yapılan veri giriş işi, çalışan başına saatte dolara malolurken, 1986'da evde yapılan çalışmada çalışan başına saatte 6.70 dolara malolmuş ve şirket saatte 7.43 dolar tasarruf edebilmiştir. Bu tasarrufu sağlama çeşitli etkenierin sonucudur. Bunlar düşük saat ücreti (%20 daha az), sosyal yardımların ortadan kaldırılması (ücreti n %30'u), işyerinde yer tasarrufu, elektrik ve araç gereç tasarrufu, gözetim ve denetimden tasarruftur. Evde çalışana işyerinde çalışanla aynı ücret verilse dahi, evde çalışanın verimliğinin daha yüksek olması nedeniyle işverenin gerçek (reel) masrafları daha düşük olmaktadır. Avrupa Birliği Komisyonu'nun bir raporuna göre, evde çalışma yaptıran ingiltere'deki iki programlama firması bu biçimde verimliliği %30 ve daha fazla artırmışlardır. ingiltere'de International Computers Limited, bürodaki 40 saatlik çalışmanın, evdeki 25 saatlik çalışmaya eşit olduğunu ve evdeki teleçalışmada verimliliğin %60 artış gösterdiğini saptamıştır. Aynı raporda, Fransa'da yapılan bir araştırmada da verimliliğin çok fazla artırıldığından söz edilmektedir. Verimlilik artışının nedenleri olarak şunlar sayılmaktadır: Gereksiz iş aralarının bulunmaması ve işe daha iyi yoğunlaşma, daha fazla motivasyon ve iş memnuniyeti, işe gidiş gelişlerdeki zaman kaybından ve masraflardan tasarruf sonucu yüksek iş morali ve işi ile özdeşleşme. işverenler, taleplerdeki değişiklikleri yanıtiayabiimek için üretimdeki esnekleşme girişimleriyle de tele-çalışanların işyerinde çalışan meslektaşlarından daha düşük 14

16 ücret almalarına neden olabilmektedirler. Aynı şirket, bazen farklı tele-çalışan gruplarının bazılarını düzenli, bazılarını geçici veya kısmi olarak istihdam ederek tasarruf edebilmektedirler. Maliyetierin azaltılmasında evde çalışanlar için sosyal yüklerin işverenler açısından daha düşük olması da önemli bir rol oynamaktadır. Gerçekten, işyerinde çalışan işçiler için işveren, yüksek sosyal sigorta primleri ve diğer sosyal yükler altında bulunurken, evde çalışanlar için ya hiçbir sosyal ödemede bulunmamakta ya da çok daha düşük ödemeler yapmaktadır. Evde çalışma genel işletme maliyetlerini de düşürmektedir. işin ve üretimin adem-i merkezileştirilmesi, fabrika ve bürolardaki kira, ısıtma, aydınlatma ve diğer enerji harcamalarından, sigorta primleri ile faiz gibi diğer ödemelerden önemli ölçüde tasarruf sağlamaktadır. Fransa'daki araştırma, evde çalışma ile sabit masraflarda tahminin %15 oranında bir tasarruf sağlandığını ortaya koymuştur. Öte yandan, evde çalışma, binalara, makine ve teçhizata yeni yatırımlar yapmadan üretim kapasitesinin artırılabilmesini olanaklı kılmaktadır. Nihayet, modern organizasyon stratejisinde, üretim ve diğer işletme maliyetlerinin kısıtlanmasında, üretim safhalarını bölmek ve bunları değişik taşerenlara dağıtmak önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle küçük firmalar değişik işleri bölerek, evlere parça başına dağıtmak suretiyle hem işletme masraflarını azaltmakta, hem de üretim miktarını daha iyi kontrol edebilmektedir. b) işçiler Açısından Yarar ve Sakıncaları aa) Evde çalışma yalnızca işveren için değil, işçi için de yararlıdır. Evde çalışma işçilere, evde çalışıp aynı zamanda çocuklara bakma ve diğer ev hizmetlerini görme olanağını sunmaktadır. Çalışma temposunu istediği biçimde düzenlemek ve aynı anda birden fazla işverenle çalışmak suretiyle, evde çalışanlar bazı hallerde işyerinde çalışan işçilerden daha fazla gelir elde edebilmektedirler. Ailevi nedenlerle, örneğin, çocuk yetiştirmek veya hasta ya da yaşlı bir kişiye bakmak zorunda olmaları nedeniyle eve bağımlı olanlar için evde çalışmak tek seçenek olmaktadır. Aynı biçimde, bizzat kendisi yaşlı veya engelli olanlar için de durum aynıdır. Yeni teknolojilerin kullanılmaya başlanması, engeliilere uygun bazı işlerin otomasyon ve robotlaşmayla birlikte ortadan kaldırılmasına yol açmış 15

17 olmakla beraber, biyomühendislik ve mikroelektronikteki gelişmeler sonucu geliştirilen yardımcı araçlarla, engeliiierin herhangi bir kişinin yapabileceği işleri yapması sağlanabil miştir. Ayrıca tele-çalışma engelliler için yeni çalışma biçimleri sunmaktadır. Evde çalışma büyük oranda kadın çalışmasıdır. Bunun bir çok nedeni mevcuttur: Yukarıda sayılanlar dışında, dinsel veya kültürel nedenlerle bir çok kadın ev dışında işgücü piyasasına katılamamaktadır. Bunlar için evde çalışmak tek seçenek olmaktadır. Belkıs Kümbetoğlu'nun yaptığı araştırmada, ev içinde çalışmayı neden tercih ettikleri sorulan kadınların yarısından fazlası (%52'si), kocaları dışarıda çalışmaya karşı olduğundan yanıtını vermiş; önemli bir kesim de (%26) evde bakmakla yükümlü oldukları çocuk ve hastaların bulunduğunu belirtmişlerdir. Kuvvet Lordoğlu'nun yaptığı araştırmaya göre, evde iş yapmayı körükleyen unsurlardan biri, evliliğin getirdiği ekonomik zorlamalar (evlilik içi borçlanma, yeni tüketim alışkanlıkları ve çocuklar için yapılan harcamalar); diğeri ise aile reisinin kadının evi dışında çalışmasını istememesinden kaynaklanan ataerkil tutumudur. E.Mine Çınar'ın yaptığı araştırmada kadınların, özellikle evli ve az eğitimli kadınların, işverenler tarafından tercih edilmemeleri ve eşlerinin izin vermemesi nedenleriyle evde çalışmayı tercih ettikleri saptanmıştır. Kadınların eşlerinin çalışmaları için izin vermemelerinde temel nedenin, işyerierindeki yaygın cinsel taciz olaylarının varlığı ve işyerlerinde kadınların "kolay av" olarak nitelendirilmeleri olduğu, kadınlarcadile getirilmiştir. Kadınlar dışında, marjinal işgücü olarak adlandırılan, göçmen işçiler, etnik azınlıklar ve göç olanakları bulunmayan kentlerdeki ve kırsal alanlardaki yoksullar için evde çalışma, üretime katılma ve gelir elde etmenin bir aracı haline gelmektedir. Evde çalışmanın diğer bir yararı da, evde çalışana sağladığı bağımsızlıktır. Kişi evde çalışarak zamanını ve çalışma temposunu istediği gibi ayarlayabilmektedir. Başkasına bağımlı olarak onun koyduğu kurallara ve talimatiara bağlı olmaksızın, gereğinde can sıkıcı olan gözetim ve denetimden uzak bir çalışma ortamı sağlanabilmektedir. Özellikle yüksek nitelikli tele-çalışanlar için evde çalışma gerçek bir esneklik ve özgürlük getirmektedir. ABD'de 46 evde büro çalışanları (profesyoneller, yöneticiler, sekreterler) arasında yapılan bir araştırma, bunların esnek çalışma olanaklarından yararlandıklarını ortaya koymaktadır. Araştırmaya katılanların yalnızca %40'ı saat 7 ile 9 arasında çalışmaya başladıklarını 16

18 açıklamışlar ve grubun yarısından çoğu gece çalıştıklarını belirtmişlerdir. Buna karşılık, mekanik olarak evde çalışan pek çok kişi için bağımsızlık bir duygudan öteye gidememektedir. Nihayet, işe gidiş ve dönüşlerdeki stresi n ortadan kalkması nedeniyle, evde çalışan çok daha rahat koşullarda çalışmaktadır. bb) Evde çalışma işçiler için birçok sorunları ve sakıncaları da beraberinde getirmektedir. En önemli sorun, evde çalışanların çok büyük bir bölümünün düşük ücret almasıdır. Düşük ücret düzeyi ya birçok sorunu beraberinde getirmekte ya da başka sorunlarla birleşerek evde çalışanın sorunlarının daha da artmasına neden olmaktadır. Evde çalışanların ücretleri hemen hemen her yerde parça başına ücret olarak saptanmaktadır ve bunun sonucunda uzun çalışma süreleri, görünmeyen ve ücretsiz çocuk çalıştırma durumları ortaya çıkmaktadır. Düşük ücreti n en iyi kanıtı, evde çalışanların ücret düzeylerine ilişkin araştırma sonuçlarıdır: Hindistan'ın Ahmedabad eyaletinde yapılan bir araştırmada, kayıt dışı çalışanlar arasında, ev temelli çalışanların en düşük ücretle çalışanlar olduğu saptanmıştır. Sokak satıcıları ayda 250, kalifiye olmayan bir işçi 170 rupi kazanırken, evde çalışanlar ortalama 130 rupi kazanmaktadırlar. Uttar Pradesh eyaletindeki Allahabad'ta evde. tütün saran kadınların %75'i ülkenin kırsal kesimindeki yoksulluk sınırının da altında bir yaşam sürdürmektedirler. Ücretierin düşüklüğüne ilişkin benzer veriler Endonezya, Filipinler ve Tayland için de mevcuttur. Filipinler'de yapılan çeşitli araştırmalar, enflasyonun evde çalışanların gerçek ücretlerini aşındırdığını ve fabrika işçilerine kıyasla daha az kazandıklarını ortaya koymuştur. Örneğin, evde bambu ağacından mobilya yapımında çalışanlara, fabrikada aynı işi görenlere ödenen ücretin yalnızca %40'ı ödenmektedir. Evde çalışan dokumacılar ise, fabrikada kendileriyle aynı işi yapanlarla aynı parayı kazanabilmek için haftada 58 saat çalışmak zorundadırlar. Aynı biçimde, Güney Amerika'da kentsel bölgelerde parça başına çalışanlara fabrikada çalışanlardan daha az ücret ödenmektedir. Belkıs Kümbetoğlu, E.Mine Çınar ve Kuvvet Lordoğlu'nun yaptığı araştırmalarda, Türkiye'de evde çalışanların en büyük şikayetlerinin düşük ücret almaları olduğu belirtilmektedir. Lordoğlu'nun araştırmasına göre evde çalışanların saat ücreti, asgari saat ücretinin %26 altında bir düzeydedir. Kümbetoğlu'nun 17

19 araştırmasında ise evde çalışan kadınlar, ücretlerinin düşüklüğü yanında, ücretlerini zamanında alamamaktan, aracı kadınların kendilerine küçük taksitler halinde ödeme yapmalarından şikayetçi olmuşlardır. Evde çalışanlara ödenecek parça başına ücret tutarının fabrikada çalışanlarla aynı düzeyde olacağına ilişkin yasal düzeniemelerin bulunduğu bazı endüstrileşmiş ülkelerde dahi, evde çalışanlar sonuç olarak fabrikada çalışan meslektaşlarından daha az kazanmaktadırlar; zira uygulamada evde çalışanların iş yükü çok daha fazla olmaktadır. Örneğin, Avustralya'da Federal Hakem Kararına göre, giyim endüstrisinde ev çalışanları fabrikada çalışanlarla aynı ücreti talep hakkına sahiptir. Ancak, işveren, her bir iş akışı için gerekli zamanı evde çalışana dikte ettirmektedir. Bu biçimde, örneğin 1983'te evde çalışan bir kadın bir elbisenin tümüyle dikilip tamamlanması karşılığında 2,50 ile 2,75 Avustralya doları almaktaydı. Bir elbisenin tamamlanması bir saatten fazla bir süreyi gerektirmekteydi ve evde çalışan bir kadın haftada 230 ile 240 dolar kazanabilmek için 70 ila 75 saat çalışmak zorundaydı. Buna karşılık, fabrikada aynı işte çalışan işçilerin saat ücreti 6 dolardı ve ayrıca yan ödemeler de mevcuttu. Uluslararası fason çalışma, evde çalışmanın önemli özelliklerinden biridir ve birbirleriyle bağlantılı uzun bir sözleşmeler zincirinden oluşmaktadır. Zincirdeki her taşeron, bazı ülkelerde birim fiyatın %20-30'u oranında pay almaktadır. Bu şu demektir: Örneğin, Kuzey Amerika veya Batı Avrupa'da bir alışveriş merkezinde 15 dolara satılan bir bebek elbisesi için, elbiseyi yapan yerel imalatçı 0.20 dolar alacaktır. Tele-çalışanların ücretleri ve diğer sosyal yardımları ise, genellikle hukuksal olarak çalışma statülerine ve mesleklerine bağlıdır. Tele-çalışmanın en geliştiği geniş bilgisayar ve telekomünikasyon şirketlerinde ve hükümet bürolarında teleçalışanların ücret durumlarının diğer çalışanlarla eşit olması eğilimi yaygındır. Özel bazı maharetlerin gerektiği alanlarda da tele-çalışanların pazarlık yapma ve daha iyi ücret ve yardım alma olanakları mevcuttur. Ancak bunlar ayrıksı durumlardır. ingiltere'de Düşük Ücret Birimi tarafından 1983'te yapılan araştırma, bilgisayarcı tele çalışanların ücretleriyle, işyerinde çalışan ve aynı işi yapan meslektaşlarının ücretleri arasında önemli farklılıklar olduğunu göstermektedir. Tele-çalışanlar 4.63 sterlin alırken, işyerinde çalışan meslektaşlarının saatlik ücretlerinin 5.69 ile 6.54 sterlin arasında aldıkları saptanmıştır. Yine bu araştırmada, bilgisayar endüstrisinde önemli bir miktar oluşturan fazla çalışma ücretini n, teleçalışanlara ödenmediği saptanmıştır. isveç'te 128 uzaktan çalışan -ki bunların 18

20 çoğunluğu tele-çalışandı-arasında yapılan bir araştırmada, bunların %26'sının hiçbir karşılık almaksızın fazla çalıştıklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca tele-çalışanlara zaman zaman bağımsız çalışan veya bağımsız sözleşmeci olarak davranılmasından ötürü, tele-çalışanların ücretli tatil, hastalık yardımı, sosyal güvenlik gibi yardımlardan yararlanamadığı belirtilmektedir. Tekrar vurgulayalım ki, düşük kazanç evde çalışma koşullarının bir yönüdür; fakat önemli bir yönüdür. Çünkü, diğer sorunlarla birlikte ortaya çıkar veya diğer sorunlara yol açar. Evde çalışanlar, daha fazla kazanabilmek için, genellikle çok uzun saatlerle çalışmaktadır. Evde çalışmanın yararları arasında özellikle ön plana çıkarılan husus, evde iş görenin kendisine en uygun gelen zamanda çalışması, çalışma temposunu ayarlayabilmesi, zamanını işi ve ailesi arasında istediği gibi bölebilmesidir. Ancak bu, uygulamada genellikle böyle olmamaktadır. Evde çalışmanın normalde parça başına ücretlendirilmesi, çalışanı daha fazla kazanma baskısı altına almaktadır. Bu çaba, özellikle talebin yüksek olduğu dönemlerde hedeflenen miktara ve kaliteye ulaşma arzusu ile de bağlantılı olarak, çalışanın.işine daha fazla zaman ayırması sonucunu doğurmaktadır. Parça başı ücretin neden olduğu baskı ve stres ve ayrıca birçok ev çalışanı üzerinde yaşam standartını koruma kaygısının oluşturduğu baskı, özellikle yaşlı, hasta ve çocuklu kadınları olumsuz etkilemektedir. Bu yük, özellikle teslim ve ihraç zamanlarına uyma baskısının bulunduğu durumlarda olağanüstü artmaktadır. Örneğin, Filipinler'de giyim endüstrisinde evde çalışanlar, 5 ile 9 saati dikiş dikmek olmak üzere, günde 12 ile 14 saat çalışmaktan şikayet etmektedirler. Belkıs Kümbetoğlu'nun yaptığı araştırmada, çalışmanın alışılmış çalışma saatlerinin dışında oluşu, kadınların görünürde yararına gibi görünse de ev işleri bittiğinde ya da ev işlerinin fırsat verdiği aralarda yapılıyor olması nedeniyle çalışma zamanını çok geç saatiere yaydığı, çalışmaya ayrılan zaman ile dinlenmeye ayrılan zaman ayrımının ortadan kalktığı belirtilmektedir. Öte yandan çalışma saatlerine ilişkin koruyucu mevzuatın tele-çalışanlara uygulanması zor olduğundan, tele-çalışanlar ailevi görevleriyle iş yükümlülüklerini bağdaştırmaya çalışırken kendilerini zor durumda bulabilirler. işi yetiştirmek için ayrıca gece veya hafta sonları çalışmak zorunda kalabilirler. istenen ek bir işi yetiştirmek için yaptıkları fazla çalışmanın karşılığını alamayabilirler. 19

21 Evde çalışanların yasal olarak sosyal güvenlik kapsamında olup olmadıkları konusunda her ülke için geçerli genel şeyler söylemek olanaklı değildir. Bunun nedeni, farklı ülkelerde çok sayıda değişik sosyal güvenlik sisteminin varlığı ve ülkelerin gelişmişlik düzeyine bağlı olarak, sosyal güvenlik sistemlerinin kişiler bakımından kapsamlarının farklı olmasıdır. Örneğin, Avrupa'da birçok ülkede evde çalışanlar -uygulamada bazı zorluklarla karşılaşılsa bile-, yasal sosyal güvenlikten tam olarak yararlanabilmektedirler. Uygulamadaki zorluklar evde iş görenlerin çalışma statülerinden kaynaklanmaktadır; eğer bunlar kuruma "işçi" olarak bildirilmişler ve primleri tam olarak ödenmişsesosyal yardımlardan tam olarak yararlanabilmektedirler. Bazı durumlarda evde çalışanlar, işverenlerince olmasa bile, en azından devletin sosyal yardımları ile koruma altına alınmışlardır. Buna karşılık, evde çalışma kayıt dışı olarak gizlice yürütülüyorsa, ki bu biçimde çalışanlar genellikle sosyal korumaya en çok ihtiyaç duyan yoksul kişilerdir, sosyal güvenlik şemsiyesinden yoksun kalabilmektedirler. Gelişmekte olan ülkelerde, sosyal güvenlik sistemi genellikle evde çalışanları kapsamamaktadır. Örneğin, Hindistan'da işveren evde çalışanlara, hastalık, analık ve yaşlılık sigortası hakkını sunmadığı gibi, herhangi bir sosyal yardımda bulunmamakta ve ücretli izin kullandırmamaktadır. Aynı biçimde, Güneydoğu Asya ülkelerinde (Endonezya, Filipinler, Tayland) evde çalışanların, kayıtlı sektörde çalışan işçilerin sahip olduğu, hastalık ve dinlenme izinlerini talep hakları yoktur. Belkıs Kümbetoğlu'nun yaptığı araştırmada, araştırmaya katılan kadınların %77'sinin sosyal güvenliğinin olmadığı belirtilmektedir. Evde çalışma, evde çalışanların fiziksel ve psikolojik sağlığını, kariyerlerini, gelişmelerini ciddi biçimde etkileyebilir. Meslektaşlarından ayrı kalmak, evde çalışanın soyutlanmasına ve strese yol açabilir ve moralleri üzerinde olumsuz etki yaratabilir. ABD'de 1981'de yapılan bir araştırmaya göre, evde büroda çalışanların 1/4'i yalnız ve asosyal olduklarını belirtmişlerdir. ingiltere'de 1983'te yapılan bir araştırmada tele-çalışanların %60'ı soyutlanmanın en büyük sakınca olduğunu belirtmişlerdir. 1987'de Hudson's Bay Company tarafından yapılan tele-çalışmanın yarar ve sakıncaları hakkındaki geniş kapsamlı bir çalışmak zorunda araştırmada, tele-çalışanların büyük bir bölümü meslektaşlarıyla görüş alışverişi yapmayı özlediklerini dile getirmişlerdir. Evde çalışanların soyutlanması, ayrıca evde çalışanların örgütlenmelerini engellemekte, işgücünü parçalamakta ve pazarlık güçlerini ortadan kaldırmaktadır. 20

22 Evde çalışmanın diğer bir sakıncası olan, sağlık ve güvenlik sorunları genellikle görmezden gelinmektedir. Bunun nedeni her şeyden önce, yasaların ev ortamında çalışmadan kaynaklanan tehlikeler ve bunlardan korunmaya ilişkin çok az hüküm getirmiş olmasıdır. Sağlık ve güvenlik tehlikesi öncelikle evde çalışanın kendisi için mevcuttur; ancak bunun da ötesinde, ev çalışmasının özelliği nedeniyle, evde yaşayan diğer aile üyeleri de, özellikle çocuklar ve yaşlılar da, aynı tehlike ile karşı ev eşyaları karşıya kalmaktadır. Makina ve tehlikeli maddelerin ev ortamında diğer ile birlikte bulunması ve hiçbir denetimin yapılmaması tehlikeleri artırmaktadır. Kaldı ki ev çalışmasının yapıldığı yerlerin genellikle kentlerin gecekondu bölgelerinde bulunması, çalışma ortamının kendisinin sağlıklı olmaması. sonucunu doğurmaktadır. Belkıs Kümbetoğlu'nun yaptığı araştırmada görüşülen kadınlar, diğer şikayetlerinin yanında, uygun çalışma yerlerinin olmayışından şikayetçi olmuşlardır. Özellikle kışın, okul çağı öncesi çocukları olan ve ısıtılan tek adayı hem çalışma yeri hem oturma alanı olarak kullanmak zorunda olanlar için bu durum, işin türüne göre zaman zaman sağlık sorunları doğurabilmektedir. Özellikle tekstil ürünleri temizleme, elektrik donanımıyla ilgili montaj ve birleştirme işlerinde, terzilikte, yapıştırma gerektiren zamk gibi havaya zehirli maddeler yayan işlerde çalışmayla ilgili ayrı bir mekanın olmayışı önemli bir sorun olmaktadır. Bu durumun yarattığı sağlık problemlerinin yanısıra özellikle örme, birleştirme işiyle ilgili olarak görmede bozukluklar, baş ve eklem ağrıları araştırma sırasında kadınların sıklıkla söz ettikleri sağlık sorunları olmuştur. Ancak belirtmek gerekir ki, evde çalışanların karşılaştıkları iş kazası ve meslek hastalıklarının miktarı ve nedenlerinin çok azı bilinmektedir; en azından bunlar kayda geçmemektedir. Bu yüzden, bu konuda kapsamlı bir çalışma yapılması gereklidir. Evde çalışmanın, henüz okuma-yazma sorunları olan,.gerek yakın gerek uzak çevresinin kadını, evle özdeşleştiren değer yargıları ile kuşatılan, kadınlığı ev alanı içindebiçimlenen ev kadınları için yararı bulunmakla beraber, alınan ücretierin düşük olması ve herhangi bir güvencelerinin bulunmayışı, kadınların yarı ücretli konumda çalışmalarına, istismar edilmelerine ve cinsiyet ayrımcılığına yol açmaktadır. Kadınların toplumsal faktörler ve işveren talepleri gibi nedenlerle, işgücü piyasası dışına itilmeleri ve evde çalışmanın ev işlerinin bir uzantısı olarak görülmesi de, kadının geleneksel cinsiyet rollerini pekiştirici bir sonuç yaratmaktadır. Öte yandan, tele-çalışmadaki ayrımcı mesleki dağılım da çarpıcıdır. Erkekler, teknik, idari ve profesyonel işlerde çalışırken, kadınlar katiplik ve sekreterlik işlerinde yoğunlaşmışlardır ve kısmi çalışma işgücünün %90'ını oluşturmaktadırlar. Bu iki grubun pazarlık yapma güçleri, çalışma koşulları ve çalışma statüleri 21

23 oldukça farklıdır. Kadın işgücünün aleyhine olan bu dağılımda kadınların eğitim düzeylerinin -özellikle bilgi teknolojisi alanında- erkeklere kıyasla daha düşük olmasının büyük rol oynadığı söylenebilir. Evde çalışmanın sakıncaları arasında son olarak, çocuk işçiliği sayılabilir. Endüstrileşmiş ülkelerde evde çalışmanın tamamen yasaklanması gerektiğini savunanların en önemli gerekçelerinden biri de, ev çalışmasının çocuk işçiliğini artırdığıdır. Bu ülkelerde çocuklar okul sonrası birkaç saatliğine de olsa evde çalışmaktadırlar. Buna karşılık gelişmekte olan ülkelerde çocuklar çok daha uzun süre ve çoğunlukla aile-içi işgücü olarak ücretsiz çalıştırılmaktadırlar. Aile içinde dahi olsa, çocuk işgücü kolaylıkla sömürüye açıktır ve çocuğun doğal gelişmesine ve eğitimine engel olan bir husustur. c) Ülke Ekonomisi Açısından Yarar ve Sakıncaları aa) Evde çalışma ile elde edilen gelir, sadece yoksul ailelerin ayakta kalmaları için değil, ülke ekonomisi bakımından da önemlidir. Evde çalışma, işsizlikle mücadelede önemli bir rol oynamakta, bazı hallerde GSMH içinde önemli bir yer tutmakta ve ülkelerin ihracat gelirinin büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Her ne kadar makro-ekonomik veriler, evde çalışmanın ülke ekonomisi üzerindeki etkileri konusunda yetersiz ise de, evde çalışmanın son zamanlarda birçok ülkede özellikle ihracat gelirlerini artırdığı yönünde belirli gözlemler mevcuttur. Örneğin, Filipinler'de konfeksiyon, el aletleri ve ayakkabı imalatı ve ihracatının son yıllarda önemli ölçüde arttığı bilinmektedir. Yine, Hindistan, Sri Lanka, Bangladeş ve ülkemizde ihraç ürünleri evde çalışmanın büyük oranını oluşturmaktadır. Orta Anadolu'da halı dokuma üzerine tesadüfi seçime dayalı bir araştırma, aile gelirlerinin %50'sinin evde çalışma ile elde edildiğini ortaya koymuştur. Birden fazla ürünün kaldırıldığı nispeten daha iyi durumda olan yörelerde dahi, evde halı dokumacılığı aile için ek gelir oluşturduğundan tercih edilmektedir. Evde çalışmanın diğer bir yararı, bir ülkenin az gelişmiş yörelerinin canlanmasına yardımcı olmasıdır. Özellikle sezon ve mevsimlik çalışmaların yapılabildiği kırsal alanlarda evde çalışma, başka iş olanaklarının bulunmadığı mevsim veya sezon dışı zamanlarda ailenin tek gelir kaynağı olmaktadır. Teleçalışma ise, kırsal ve soyutlanmış bölgelerde çalışanlar için yeni iş olanakları yaratabilir ve bölgesel farklılıkları azaltabilir. Kırsal ve soyutlanmış bölgelerde 22

24 tele-çalışma yoluyla istihdam yaratma fikri yenidir. Bu fikir, uzak bölgelerde mevcut olmayan hizmetlerin sağlanması için yapılan kamusal girişimlerden ortaya çıkmıştır. Bu örnekler de gösteriyor ki, evde çalışma ulusal ve bölgesel bakımdan önemli bir ekonomik faaliyet olmakta ve elde edilen gelir, başka iş olanağı bulunmayan yoksul ailelerin gelirlerinin büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. bb) Ülke ekonomisi için yukarıda belirtilen yarariarına karşılık, evde çalışma genellikle kayıt dışı ekonomi içinde kaldığından, devletin vergi gelirlerinde önemli kayıplara neden olmaktadır. Ayrıca, kayıt dışı evde çalışma, kayıtlı işyeri çalışmalarına karşı haksız rekabet yaratmaktadır. 23

25 ll. EVDE ÇALlŞMAYA ilişkin GENEL BiLGiLER 1. Evde Çalışmanın Tanımı ve Biçimleri a. Evde Çalışma ve Evde Çalışanların Tanımı Evde üretim veya ev temelli üretim, bir başka deyişle bir fabrikada veya klasik anlamda işyerinde değil, genellikle çalışanın kendi evinde üretim çeşitli biçimlerde yapılmaktadır. Bu nedenle, ev temelli üretim biçimlerinden biri olan evde çalışmanın, ev temelli üretimin diğer türlerinden, evde çalışanların da diğer çalışan gruplarından ayırtedilmesi öne-mlidir. UÇÖ'nün 1996 tarihli 177 sayılı Evde Çalışma Sözleşmesi ve aynı tarihli 184 sayılı Evde Çalışma Tavsiyesi'nin 1 (a) maddesine göre, evde çalışma, evde çalışan olarak adlandırılabilecek, ulusal yasa, tüzük ve mahkeme kararları uyarınca bağımsız çalışma için gerekli olan özerklik ve bağımsızlığa sahip olmayan kişi tarafından, "(i) kendi evinde veya işverenin işyeri dışında olmak kaydıyla kendi seçtiği diğer yerlerde, (ii) bir karşılık mukabilinde, (iii) malzeme, ekipman ve diğer girdilerin, kendisi, işveren veya aracı tarafından temin edilmesine bakılmaksızın, işverence belirlenen mal veya hizmetlerin üretimi için çalışmadır." Öğretide genel kabul gören bir tanıma göre ise evde çalışma, bir işveren veya aracı için, çalışanın seçtiği bir yerde, genellikle de kendi evinde, bu kişilerin doğrudan bir yönetimi/denetimi olmaksızın bir anlaşma uyarınca bir malın üretilmesi veya bir hizmetin sunulmasıdır. Evde çalışma, "ev çalışması", "eve iş verme sistemi" veya "ev sanayii" olarak da adlandırılmaktadır. Evde çalışanlar ise, "işyeri dışında çalışanlar", "ev temelli çalışanlar" veya "parça başına çalışanlar" olarak da adlandırılmakla beraber; evde çalışmayla aynı anlama gelen "işyeri dışında çalışanlar" dışındaki terimler, evde çalışmanın 24

26 farklı yönlerini vurgulamakta fakat evde çalışanlar kategorisini tam olarak tanımlamaya yeterli olmamaktadır. Avrupa Konseyi'nce 1998 yılında Evde Çalışanların Korunması Raporu'nda ulusal mevzuat ve uygulamaya dahil edilmesi için önerilen evde çalışmaya ilişkin kavram ve önerilerde, evde çalışanlar şu biçimde tanımlanmaktadır: "1.1. Evde çalışan, sabit bir yerde, işverene bağlı durumda fakat işverenin denetimi(kontrolü) altında olmayan bedensel veya düşünsel iş yapan kişidir Bağlılık, çalışanın yapmakla yükümlü olduğu işin bağlı olacağı koşullarla ilgili olarak uyulması istenen emirlerde ve/veya firmanın amacı olan işin üretimine ilişkin ayrıntı ve taleplerde mevcuttur." UÇÖ tarafından hazırlanan 1989 tarihli Ev Çalışmasına ilişkin çalışmada (Conditions of Work Digest) evde çalışanların aşağıdaki ölçütlerden oluştuğu kabul edilmektedir: "- Ev çalışmasında evde çalışanla işveren, taşeren (subcontractor), temsilci (agent) ve aracı (middleman) arasında iş ilişkisi vardır. Sözleşme, ulusal mevzuatta belirtildiği biçimde örtülü veya açık, sözlü veya yazılı olabilir. - işin yapıldığı yer, işverene ait binanın/yerin dışındadır. Ancak evde çalışmanın bütün türleri "ev temelli" olmak zorunda değildir. iş, komşu iş istasyonları (workstation), atölyeler veya işverene ait olmayan yerlerde/binalarda yapılabilir. Bu durum, aynı zamanda işverenin çok az bir doğrudan yönetiminin söz konusu olduğunun veya çalışma yöntemine ilişkin çok az düzenleme yapılabildiğinin de göstergesidir. - Ödeme biçimi genellikle parça başına veya üretim biçimine göre yapılmaktadır; ancak her parça başına çalışan kişi, evde çalışan değildir. - Malzeme veya araçların teminine gelince, bazı durumlarda evde çalışanların kendi araçları mevcutken, bazılarında işveren araçları ödünç verebilir veya kiralayabilir. Benzer olarak, evde çalışanlar hammaddelerini dışarıdan veya işveren veya taşerendan satın alabilirler ve bitmiş veya yarı onlara tekrar satabilirler." işlenmiş ürünleri 25

27 Bu ölçütlere karşın, bazı durumlarda evde çalışmaya ilişkin ayırt- edici ölçütler net olmayabilir ve evde çalışanları diğer çalışan gruplarından ayırdetmek zor olabilir. Örneğin, kendileri evde çalışmaya devam ederken diğer çalışanlara iş dağıtan ve taşeron veya müteşebbis (entrepreneurs) haline gelen evde çalışanların durumu böyledir. Evde çalışanların tanımından ötürü zorluk yaşanan diğer durumlar, işverenle hiçbir ilişkisi olmayan evde çalışana yardım eden ücretsiz aile yardımcılarının, üyesi bulundukları üretici kooperatif için çalışan evde çalışanların, çalışanı ve işvereni oldukları ticari bir işletmeyi oluşturmuş olan evde çalışanların durumlarıdır. b) Evde Çalışmanın Biçimleri Evde çalışma, bazı geleneksel alanlarda eskiden beri uygulanmakta olduğu gibi, 1980'1erden bu yana yeni teknolojilerin kullanımıyla ortaya çıkan tele çalışmanın bir bölümü de evde yapılabilmektedir. aa) Geleneksel Evde Çalışma Geleneksel alanlarda evde çalışma bir çok faaliyet alanına yayılmış olup, ürün biçimleri ise çok çeşitlidir. Evde çalışmanın en yaygın olduğu endüstri, emek-yoğun ve adem-i merkezileşmeye elverişli olan giyim ve tekstil endüstrisidir. Bunun için evde çalışanların gereksinim duydukları araçlar en az düzeydedir. Bunlar sadece dikiş makinası, makas, iğne ve ipliktir. Pek çok işlem herhangi bir makinaya gereksinim olmaksızın elle yapılabilir. Bir giysi üretimi çeşitli faaliyetlere göre bölünebilir ve parça başına eve verilebilir. Benzer özelliklere sahip olan deri endüstrisi de uzun bir evde çalışma geleneğine sahiptir. Evde çalışma bir çok ülkede diğer imalat endüstrilerine de yayılmıştır. Pek çok ürünün imalatı elle ya da basit makinalarla yapılabilen basit bazı işleri gerektirmektedir. Ürünleri ayıklamak ve sınıflandırmak, temizlemek, paketiemek ve etiketiemek gibi işler emek yoğun işlerdir. Örneğin, Almanya'da evde çalışanların işleri onüç farklı endüstride sınıflandırılmıştır. Demir, metal, elektronik ve optik endüstrileri evde çalışanların en yoğun olduğu endüstriler olarak belirlenmiştir. Bunları, giyim, kimyasal ve sentetik madde ve kağıt ve mukawa işleme endüstrileri izlemektedir. Japonya'da modern endüstriler hızla büyümesine rağmen, bu işletmelerin evde çalışanlara iş dağıtan taşeron firmalarla çalışmasında bir artışa neden olmuştur. Makina ve teçhizat endüstrisinde evde çalışanlar örneğin bobin sarmaveya radyo ya da televizyon parçalarını lehimleme işlerini yapmaktadırlar. 26

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Kongresi Ankara, 25 Ağustos 2008 Y.Doç.Dr. İpek İlkkaracan İstanbul Teknik Üniversitesi Kadının

Detaylı

5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil yardımıyla gösteriniz.

5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil yardımıyla gösteriniz. 1. Emeğin marjinal ürününün formulü nedir? 2. İşçi fazlasının formulü nedir? 3. İşveren fazlasının formulü nedir? 4. İş fazlasının formulü nedir? 5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Türkiye Đşçi Sendikaları Konfederasyonu KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Ankara Amaç Türkiye de kayıt dışı istihdam önemli bir sorun olarak gündemdedir. Ülkede son verilere göre istihdam edilenlerin yüzde

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Ekim 2011 tarihinde uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre,

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Beyin Gücünden Beyin Göçüne...

Beyin Gücünden Beyin Göçüne... On5yirmi5.com Beyin Gücünden Beyin Göçüne... Beyin göçü, yıllardır pek çok ülkenin kan kaybı... Peki gençler neden ülkelerini tekederler? Hangi sebepler ülkelerin beyin gücünü kaybetmesine sebep olur?

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU ESNEK GÜVENCE BAĞLAMINDA TÜRKİYE DE SOSYAL GÜVENCE Yasemin KARA Ağustos 2009 İÇERİK GİRİŞ TÜRKİYE HOLLANDA SONUÇ ve DEĞERLENDİRME 2 GİRİŞ 3 Matra Projesinin Temelleri Bu çalışma

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

Bu bağlamda, sigorta primine tabi olan kazançlardan;

Bu bağlamda, sigorta primine tabi olan kazançlardan; AYLIK PRİM VE HİZMET BELGESİNDE HAK EDİLEN ÜCRET VE PRİM, İKRAMİYE VE BU NİTELİKTEKİ İSTİHKAK IN AYRI GÖSTERİLMESİNE İLİŞKİN SGK AÇIKLAMASI SGK, uygulamalarda zaman zaman ortaya çıkan karışıklıkları ortadan

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ! İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!! IŞIL KURNAZ" GAZİ ÜNİVERSİTESİ UNDP 2014 İNSANİ GELİŞME RAPORU# TÜRKİYE TANITIM

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com İş sağlığı ve güvenliği temel prensiplerini ve güvenlik kültürünün önemini kavramak. Güvenlik kültürünün işletmeye faydalarını öğrenmek, Güvenlik kültürünün oluşturulmasını ve sürdürülmesi sağlamak. ILO

Detaylı

KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK

KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK M. Kemal OKTAR * Sosyal Güvenlik Hukuku bakımından kayıt dışı istihdam olgusu; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu ve 2821 sayılı Sendikalar

Detaylı

(Türkiye Sözleşmeyi 18 Ekim 1961 tarihinde imzalamış ve 16 Haziran 1989 tarihinde onaylamıştır.)

(Türkiye Sözleşmeyi 18 Ekim 1961 tarihinde imzalamış ve 16 Haziran 1989 tarihinde onaylamıştır.) TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI A. ÇALIŞMA HAKKI VE ÖDEVİ MADDE 49 - Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. (Değişik 2. fıkra: 4709-3.10.2001 / m.19) Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR OCAK 2014 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

TÜRK İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA GÜVENCELİ ESNEKLİK

TÜRK İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA GÜVENCELİ ESNEKLİK TÜRK İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA GÜVENCELİ ESNEKLİK Yrd. Doç. Dr. S. Alp LİMONCUOĞLU İzmir 2010 TÜRK İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA GÜVENCELİ ESNEKLİK BİRİNCİ BÖLÜM İŞGÜCÜ PİYASASINDA

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller. Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey

Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller. Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey Türkiye den AB ne Göç 1961 den itibaren göçün değişen doğası 60 lar : Batı Avrupa da niteliksiz işgücü ihtiyacı

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

Araştırma Notu 15/176

Araştırma Notu 15/176 Araştırma Notu 15/176 3 Şubat 2015 57 BİN ÇOCUK HAFTADA 40 SAATTEN UZUN ÇALIŞIYOR Gökçe Uysal, Melike Kökkızıl ** Yönetici Özeti 2012 Çocuk İşgücü Anketi verileri Türkiye'de 292 bin çocuğun hala ekonomik

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN

TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN POTANSIYELI : KADıNLAR T.C. Devlet Planlama Teşkilatı Dünya Bankası TEMEL BULGULAR Türkiye deki birçok kadın çalışmak istiyor ancak çalışmalarını engelleyen bazı zorluklarla

Detaylı

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ 167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZTUNA Çankırı Karatekin Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU:

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU: TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) (Ocak 2013 TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) Türkiye İstatistik Kurumu nun (TÜİK) Ocak 2013 Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 14 Nisan 2013 tarihli

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Türk altın mücevherat üretim geleneği çok eskilere dayanmaktadır.

Detaylı

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ Türklerin dericiliğe başlamaları kaynaklara göre, 12. yüzyıla kadar gitmektedir. Köklü bir tarihsel geçmişe sahip olan deri ve deri sanayinin 1970 lerden itibaren ülkemizde

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Madde 1 Bu Yönetmelik, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

HİZMETLERİMİZ. HAKkIMIZDA. İş Güvenliği Uzmanlığı. İş Yeri Hekimliği. Sağlık raporu. Acil Durum Planlaması. İş Güvenliği Eğitimleri.

HİZMETLERİMİZ. HAKkIMIZDA. İş Güvenliği Uzmanlığı. İş Yeri Hekimliği. Sağlık raporu. Acil Durum Planlaması. İş Güvenliği Eğitimleri. İş Güvenliği Uzmanlığı İşyerinizde yürütülecek olan ve yasal zorunluluk içeren İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerini Çalışma İş Yeri Hekimliği ve sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş OSGB

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

GÜNEY DOĞU ASYA. TEKSTİL ve HAZIR GİYİM TİCARETİ VE ÜRETİM TRENDİ ENDONEZYA

GÜNEY DOĞU ASYA. TEKSTİL ve HAZIR GİYİM TİCARETİ VE ÜRETİM TRENDİ ENDONEZYA GÜNEY DOĞU ASYA TEKSTİL ve HAZIR GİYİM TİCARETİ VE ÜRETİM TRENDİ Bu yazıda başlıca Güney Doğu Asya ülkelerinin Tekstil ve Hazır giyim sektörlerinin dünyada ve Türkiye deki durumuna ve bu ülkelerin dış

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları www.pwc.com Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları İstanbul, Ersun Bayraktaroğlu Türkiye Gayrimenkul Sektör Lideri GYO lar 1995 ten beri hayatımızda Henüz SPK Tebliği yayınlanmadan GYO

Detaylı

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği

Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KADIN CALISMALARI ANABİLİM DALI Türkiye de Kadın İşgücünün Durumu: Kocaeli Örneği Yüksek Lisans Bitirme Projesi Derya Demirdizen Proje Danışmanı Prof.

Detaylı

Toplumlar için bilginin önemi

Toplumlar için bilginin önemi Toplumlar için bilginin önemi İnsanlık tarihi günümüze kadar şu toplumsal aşamalardan geçmiştir: İlkel toplum Doğa, avlanma Tarım toplumu MÖ.800-1750 ler Toprak, basit iş bölümü Sanayi toplumu Makinalaşma

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ

ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ A. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE HEDEF 1. İş sağlığı ve güvenliği (İSG) programlarının amacı, çalışanların maddi ve manevi yararı için

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

oranları genel yapıyla benzerlik göstermekte ve yüzde 24,4 ile Orta Doğu dışındaki ülkelere göre oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır.

oranları genel yapıyla benzerlik göstermekte ve yüzde 24,4 ile Orta Doğu dışındaki ülkelere göre oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır. YÖNETİCİ ÖZETİ Türkiye de kadınların işgücüne katılımı 2008 yılı itibariyle yüzde 24 tür. Bu oranla Türkiye, Ortadoğu ülkeleriyle aynı grupta yer alırken Güney Avrupa ile Latin Amerika ülkelerinin, hatta

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ Bünyamin ESEN* 33 I- GİRİŞ 30.06.2012 tarihinde Resmi Gazete de yayımlanarak aşamalı olarak yürürlüğe girmeye başlayan

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR / BANDIRMA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ. Büro Yönetimi ve Resmi Yazışma Kuralları Kursu

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR / BANDIRMA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ. Büro Yönetimi ve Resmi Yazışma Kuralları Kursu T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR / BANDIRMA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Büro Yönetimi ve Resmi Yazışma Kuralları Kursu Büro Yönetimi Öğretmeni Fatma GEZ BÜROLARDA SERBEST YERLEŞME DÜZENLERİ VE İŞ

Detaylı

MOBİLYA SATIŞ ELEMANI

MOBİLYA SATIŞ ELEMANI TANIM Mobilya satışı yapan işletmelerde ürün ile müşteri arasındaki ilişkiyi sağlayarak satışı gerçekleştiren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN - Müşteriyi karşılar, - Müşteriye ürünlerin

Detaylı

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Özet

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Özet OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005 Summary in Turkish OECD Bilim, Teknoloji ve Sanayi: 2005 Skor Levhası Türkçe Özet Özet Bilgi tabanlı bir ekonomiye doğru uzun vadeli eğilim devam

Detaylı

İş Sağlığı Güvenliğine Genel Bakış ve Güvenlik Kültürü Güvenlik, yapılan işin ve/veya çalışma şartlarının zarar ve/veya tehlike içermeme durumudur. Güvenliği sağlamanın üç ana kuralı vardır; 1- Güvenliği

Detaylı

İş Sağlığı ve İş Güvenliğinde Çalışan Katılımının Önemi

İş Sağlığı ve İş Güvenliğinde Çalışan Katılımının Önemi İş Sağlığı ve İş Güvenliğinde Çalışan Katılımının Önemi Y.Doç.Dr.Nezih VAROL, Halk Sağlığı & Adli Tıp Uzmanı Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hastanelerde İSG Sempozyumu 27.05.2014 Dünya

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ;

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ; 17.12.2013 İŞ GÜVENLİĞİ KAPSAMINDAKİ HİZMET TEKLİFİ TEKLİF BİLGİLERİ YETKİLİ ANKARA DİŞ HEKİMLERİ ODASI DANIŞMAN ŞİFA ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ ADRES: HEPKEBİRLER MAH. NASRULLAH İŞ MERKEZİ KAT:5

Detaylı

2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu

2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu 2000-2006 yılları arası Tekstil Makineleri Yatırım Durumu Entegre bir dünyada tekstilin rekabet gücü 2007 ITMF Yıllık Konferansının genel temasıydı. Global tekstil endüstrisi geçen on yılda özellikle (1)

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Küresel İzleme Raporu 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Raporu bir orta dönem değerlendirmesidir. 2000 yılından bu yana gerçekleşen önemli gelişmeler 1999-2005 yılları

Detaylı

HAZIR GİYİM TEKNİKERİ (GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ TEKNİKERİ)

HAZIR GİYİM TEKNİKERİ (GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ TEKNİKERİ) TANIM Çocuk, kadın ve erkek iç-dış giyiminde; üretim öncesi planlama ve tasarım, kalıp-desenleme, kalite kontrol ve üretim safhalarının tümünde uygulama becerilerine sahip ara elemandır. A- GÖREVLER KULLANILAN

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

İşbaşı Eğitim Programı

İşbaşı Eğitim Programı TÜRKİYE İŞ KURUMU İşbaşı Eğitim Programı Fahri ACAR Şube Müdürü İstanbul Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü TUZLA HİZMET MERKEZİ İŞBAŞI EĞİTİM PROGRAMI NEDİR? İşbaşı Eğitim Programı, işsizlerimiz ve öğrencilerimizin

Detaylı

SİGORTALILARIN PRİM GÜN SAYISININ SGK YA BİLDİRİLMESİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

SİGORTALILARIN PRİM GÜN SAYISININ SGK YA BİLDİRİLMESİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR SİGORTALILARIN PRİM GÜN SAYISININ SGK YA BİLDİRİLMESİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Resul KURT* I- GİRİŞ Sigortalının işe başlama, işten ayrılma tarihi ile çalışılan ayın kaç gün çektiği, Prim ödeme gün

Detaylı

OKULUMUZ ALANLARI. - Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi Programlarına kayıtlı öğrencilerimiz,

OKULUMUZ ALANLARI. - Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi Programlarına kayıtlı öğrencilerimiz, OKULUMUZ ALANLARI 2013-2014 eğitim öğretim yılında açılması sebebiyle okulumuzda, sadece 9. sınıf öğrencileri bulunmakta olup, bu yıl için meslek alanlarında eğitim öğretim yapılamamaktadır. 2014-2015

Detaylı

1 - ALMANYA. 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi;

1 - ALMANYA. 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi; 1 - ALMANYA 4 tip ek emeklilik uygulaması vardır: 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi; Bu uygulamada bağımsız ek emekli kuruluşu oluşturulmaz veya ayrı bir fon kurulmaz,

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

AĞAÇ İŞLERİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSİ

AĞAÇ İŞLERİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSİ TANIM Ahşap veya ahşap kökenli malzemelerin, istenilen kalite standardında, belirlenen sürede, en düşük maliyetle üretilebilmesi için üretim sistemini tasarlayan, projelendiren, üretim sürecini denetleyen

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER...1 TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE)... 2 ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (ÜFE)... 2 İTHALAT - İHRACAT...

Detaylı

Türkiye İş Kurumu İşverenlere Sunulan Hizmetler Kadri KABAK İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü kadri.kabak@iskur.gov.tr

Türkiye İş Kurumu İşverenlere Sunulan Hizmetler Kadri KABAK İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü kadri.kabak@iskur.gov.tr Türkiye İş Kurumu İşverenlere Sunulan Hizmetler Kadri KABAK İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü kadri.kabak@iskur.gov.tr 28 Nisan 2015 İşgücü Piyasasının Fotoğrafını Çekiyoruz! Yılda en az 2 kez, tüm

Detaylı

DEKORATİF EV TEKSTİLİ TEKNİSYENİ/EV TEKSTİL KONFEKSİYON TEKNİSYENİ

DEKORATİF EV TEKSTİLİ TEKNİSYENİ/EV TEKSTİL KONFEKSİYON TEKNİSYENİ TANIM Ev tekstil ürünlerinin (mutfak takımları, nevresim takımları, tül ve perdeler, banyo takımları, yatak örtüsü ve pikeler, hurçlar, yastıklar, sehpa, masa ve dolap örtüleri v.b) model tasarımları,

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 2012 İÇİNDEKİLER 1. BAŞVURUYA İLİŞKİN BİLGİLER... 3 1.1. BAŞVURU SAHİBİ... 3 1.2. BAŞVURU

Detaylı

Aile Hukukumuzda Mal Rejimleri ve Eşin Yasal Miras Payı

Aile Hukukumuzda Mal Rejimleri ve Eşin Yasal Miras Payı Aile Hukukumuzda Mal Rejimleri ve Eşin Yasal Miras Payı Doç. Dr. Faruk ACAR Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi AİLE HUKUKUMUZDA MAL REJİMLERİ VE EŞİN YASAL MİRAS

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ

ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ (30 Eylül 2014 ye kadar geçerlidir) Bu koşulların uygulanacağı çalışma

Detaylı

Avrupa Adalet Divanı Kararı

Avrupa Adalet Divanı Kararı Avrupa Adalet Divanı Kararı Karar Tarihi : 14.04.2005 Sayısı : C-341/02 İnşaat işçileri için belirlenmiş olan asgari ücret, yabancı işverenler tarafından ödenmekte olan tüm ek ödemeleri kapsamamaktadır.

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 11 Eylül 2015

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 11 Eylül 2015 MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 11 Eylül 2015 Bülent İYİKÜLAH 14. Grup Meslek Komitesi Başkanı TEKSTİL ÜRÜNLERİ VE GİYİM EŞYASI İMALATI 7. Grup İplik Sanayii 8. Grup Dokuma Kumaş Sanayii 9. Grup Tekstil

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014 NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 214 213 YILI VAN İLİ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ AYLAR İTHALAT ($) İHRACAT ($) OCAK 2.322.52 1.45.136 ŞUBAT 1.735.696 1.62.13 MART 1.346.793 1.41.747 NİSAN 1.443.495 2.82.915

Detaylı

Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği. İhracata Yönelik Devlet Yardımları Şube Müdürlüğü

Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği. İhracata Yönelik Devlet Yardımları Şube Müdürlüğü Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği İhracata Yönelik Devlet Yardımları Şube Müdürlüğü 2015 YURT DIŞINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN FUAR KATILIMLARININ DESTEKLENMESİ (2009/5 Sayılı Tebliğ) 2009/5

Detaylı

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular PLATFORM NOTU'15 / P-3 Yayınlanma Tarihi: 05.02.2015 * Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular Cem Başlevent 1 YÖNETİCİ ÖZETİ Son yıllarda yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, kayıtdışı

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

UÇAK MÜHENDİSİ TANIM A- GÖREVLER

UÇAK MÜHENDİSİ TANIM A- GÖREVLER TANIM Uçak mühendisi, uçakların tasarlanması ve yapım projelerinin hazırlanması, üretilmesi, geliştirilmesi, bakım-onarımı ve işletilmesi konularında çalışan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

Ne hizmetli ne de ailenin bir ferdi olmak istiyoruz! Đşçi olarak tanınmak ve insan olarak saygı görmek istiyoruz!

Ne hizmetli ne de ailenin bir ferdi olmak istiyoruz! Đşçi olarak tanınmak ve insan olarak saygı görmek istiyoruz! Ne hizmetli ne de ailenin bir ferdi olmak istiyoruz! Đşçi olarak tanınmak ve insan olarak saygı görmek istiyoruz! Ev Đşçileri Đçin Đnsana Yakışır Đş ILO Ev Đşçileri Sözleşmesi, No.189 1 Kabul tarihi: 16

Detaylı

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Bekir AKTÜRK* 52 1. GİRİŞ Türkiye Büyük Millet Meclisinin 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılacak olan 25 inci dönem milletvekili

Detaylı

HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ ALANI HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ AMAÇ

HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ ALANI HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ AMAÇ HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ ALANI HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ AMAÇ Bu faaliyet sonucunda, yaşlı ve hasta hizmetleri alanında yer alan meslekleri tanıyacaksınız. A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Yaşlılık,

Detaylı

ŞANLIURFA BELEDİYESİ. Mehmet Fevzi Yücetepe Şanlıurfa Belediye Başkan Yardımcısı

ŞANLIURFA BELEDİYESİ. Mehmet Fevzi Yücetepe Şanlıurfa Belediye Başkan Yardımcısı ŞANLIURFA BELEDİYESİ Mehmet Fevzi Yücetepe Şanlıurfa Belediye Başkan Yardımcısı Şanlıurfa da Göç Olgusu Şanlıurfa da Göç Olgusu Şanlıurfa daki göç olgusu ağırlıklı olarak Köyden Kente Göç eksenlidir. EKOSEP

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

TEKSTİL LABORANTI / TEKSTİL KALİTE KONTROL TEKNİSYENİ

TEKSTİL LABORANTI / TEKSTİL KALİTE KONTROL TEKNİSYENİ TANIM Tekstil materyallerinin hammaddeden alıp tekstil kullanıcısına varıncaya kadar gerekli tüm fiziksel ve kimyasal testlerini yapan, standartlar ve kalite kontrol konusunda yeterli bilgiye sahip kişidir.

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity İskender GÜMÜŞ* Nebi Sümer, Nevin Solak, Mehmet Harma İşsiz Yaşam: İşsizliğin

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ 2014 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ PARS DANIŞMANLIK 20.02.2014 5763 Sayılı Kanun ( İş Kanunu ve bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun) Kabul Tarihi:15.05.2008 İçerik 4857 sayılı İş kanunu dahil

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı