BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ. 1 Nursel Telman ve Pınar Ünsal, Çalışan Memnuniyet, İstanbul, Epsilon yayımları, 2004, s. 238.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ. 1 Nursel Telman ve Pınar Ünsal, Çalışan Memnuniyet, İstanbul, Epsilon yayımları, 2004, s. 238."

Transkript

1 1 BİRİCİ BÖLÜM GİRİŞ Sanayi devrimi, işyerini mekân olarak evden ayıran ve insanları işçileştiren bir süreç olarak tanımlanabilir. Bu süreçte zanaatkârlıktan / köylülükten işçiliğe geçiş, 18. yüzyılda, fabrikaların disiplin temelinde yapılanması ve işlerin kolayca öğrenebileceği biçimde yeniden tanımlanmasıyla mümkün olmuştur. Ancak 18. yüzyılda bireyler, toplumda yetenekleri oranında yer edinmeye başlamıştır. Bundan dolayı nüfuz yerini beceriye, geleneksel bağlar ise kültüre bırakmıştır. Böylelikle bireysellik faktörü ön plana çıkmıştır. Sanayi devrimiyle, bireyin kendini kanıtlama gerekliliğinin ortaya çıkması, kendi iş yerlerini kapatarak emeğinin denetimini başkalarına devretmesi, yeteneklerinin çok altında işlerde çalıştırılıyor olması, yaptığı işten memnun olmayan, diğer bir ifadeyle iş konusunda umduğunu bulamayıp hayal kırıklığına uğrayan insan topluluklarının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. İş yerlerinde hayal kırıklığına maruz kalan bu kişilerde, işlerine karşı olumsuz tepkiler olarak adlandırabileceğimiz; işten ayrılma, devamsızlık gibi davranışlarda bulundukları tespit edilmiştir. Dünyada, araştırmacılar iş stresinin ölçülmesi için farklı çalışmalarda bulunmuşlardır. Bu yaklaşımlardan biri; stresin bir göstergesi olan kanda bulunan katekolamir in ölçülerek çalışanların stres düzeyinin tespit edilmesidir. Ancak bu tür bir ölçümün pahalı ve zahmetli olduğu tespit dilmiştir. 1 Diğer bir ikinci yaklaşıma göre ise; çalışanlara açık uçlu sorular sorularak, araştırmacılar, çeşitli mesleklere uygun stres ölçeği geliştirme olanağı bulmuşlardır. İlk yaklaşıma göre hem daha ekonomik hem de daha az zahmetli olduğu için uygulamalarda tercih sebebi olmuştur. 1 ursel Telman ve Pınar Ünsal, Çalışan Memnuniyet, İstanbul, Epsilon yayımları, 2004, s. 238.

2 2 Edinburg Üniversitesi de çalışan Deary ve arkadaşları 1996 yılında yayımladıkları bir makalede sadece doktorlar için 25 maddelik bir ölçek geliştirdiklerinden söz etmektedirler. Yine 1996 yılında Cushway ve Tyler tarafından psikolojik sağlık sektöründe çalışan kişiler için 42 maddelik bir stres ölçeği geliştirilmiştir. 2 İş stresi kavramının ölçülmesinde en doğru yaklaşım benzer meslekler için stres ölçekleri geliştirmektir. Ancak ayrı ayrı tüm meslekler için, stres ölçeğini kullanarak değerlendirmeye ulaşmak olanaksız bir durum olacağından, tüm iş kollarına hitap edecek genel bir iş ölçeği kullanmak en ideal yol olacaktır. Son yıllarda yapılan araştırmalar ile iş stresi konusunda, iş yerinde yaşanan stres ile fizik ve ruh sağlığına dair, incelemeler yapılmıştır. Özellikle 1980 li yıllardan itibaren verimlilik, iş doyumu, stres konuları hakkında yapılan araştırmalar hız kazanmıştır yılında Jain ve arkadaşları, 1996 yılında Cushway ve arkadaşları, 1999 yılında Keen ve arkadaşları, 1999 yılında Uries ve Wilkerson çalışmalar yapmıştır. Verimlilik konusunda yapılan araştırmalar ise; 1986 yılında Motowidlo ve arkadaşları, 1989 yılında Cooper ve arkadaşları ile sınırlı kalmıştır. İş doyumu konusunda ise 1996 yılında Alshammari ve arkadaşları, 1996 yılında Ramirez ve arkadaşları çeşitli araştırmalar yapmıştır. 3 İş stresinin tanımı, önemi ve faktörleriyle ilgili açıklamaları daha sonraya erteleyip, şimdi bireyselleşme üzerinde açıklamalar yapılacaktır. Günümüzde iş yaşamında bireyselliğin daha çok ön planda olduğu görülmektedir. Bireyselliğin, gerek beceri ve yetenekler üzerinde gerekse de gelir düzeyi, sosyal statü ve yaşam standardı gibi değerler üzerinde doğrudan etkisi olduğu kabul edilmiştir. Bundan dolayı, işyeri hem bireye sağladığı olanaklar hem de zamanının büyük bir bölümünü geçirdiği bir ortam olması açısından bireyin yaşamında dolaysız bir etkisi vardır. 2 ursel Telman ve Pınar Ünsal, Çalışan Memnuniyet, İstanbul, Epsilon yayımları, 2004, s İş Stresi ve Sağlık Psikolojisi Araştırmaları İçin İki Ölçek: A-Tipi Kişilik ve İş Doyumu, Ayşegül Durak Batıgün ve esrin H. Şahin, 21 Ocak 2007

3 İş Stresi Kavramının Türkiye deki İlgili Literatürü İş Yaşamında Stres kavramının farklı boyutlarını belirttikten sonra ve araştırmacı tarafından iş stresinin nasıl değerlendirilip, çalışıldığı konusuna geçmeden önce kavramın Türkiye de nasıl tartışıldığını ele almak yerinde olacaktır. Günümüzde, dinamik iş dünyası, iş güvencesindeki belirsizlik ve piyasadaki ekonomik farklılaşmalar iş görenlerin devamlı olarak stres yaşamasına neden olmaktadır. İş yaşamındaki stres, Batıda olduğu gibi ülkemizde de çalışanların hem sağlıkları hem de performansları açısından olumsuz etkilemektedir. Konu ile ilgili Türkiye de son yıllarda yapılan araştırma sayısının artmasına rağmen, bunların yurt dışında yapılan çalışmalara nazaran çok daha az olduğu söylenebilinir. Çalışmaların incelenen kavram açısından kapsamlarına bakıldığında, iş stresinin faktörleri; ücret, işin niteliği, çalışma koşulları ve çalışma arkadaşları, gelişme ve yükselme olanakları şeklinde belirlenmiştir. Ayrıca yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu ve unvan gibi değişkenlerin iş stresi üzerinde etkileri de dikkate alınmıştır. Her mesleğin kendine özgü stres kaynakları olabileceği ve o mesleğe özgü bir stres ölçeği kullanılarak bu stres kaynaklarının etkisinin daha iyi değerlendirilebileceği görüşünden hareketle, birçok araştırmacı çalıştıkları iş alanına özel ölçek geliştirme yoluna gitmiştir. Ülkemizde araştırmacılar iş stresini ölçmek için daha çok, ölçek geliştirme veya uyarlama yollarına gitmişlerdir. İ. Artan 1986 yılında örgütsel stres faktörleri ile bağlantılı olarak yöneticiler üzerinde yaptığı bir araştırmada 25 maddelik bir ölçek kullanmıştır da geliştirilen Maslach ve Jackson tarafından geliştirilen Maslach Tükenmişlik Ölçeğini C. Ergin 1995 yılında

4 4 Türkçe ye çevirmiştir. İlgili ölçek, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı boyutlarını içeren 22 sorudan oluşmaktadır.1995 yılında ise Stresin belirtilerini ölçmek amacıyla 63 maddelik bir ölçeği kullanan Hisli&Şahin Durak; yaptıkları analiz neticesinde depresyon, kaygı, saldırganlık ve çeşitli ağrıları faktör olarak tanımlamışlardır. 4 İş stresiyle birlikte kişilerin iş dışındaki yaşam akışı içinde karşılaşmış oldukları stres verici olaylar gerilime sebep olabilir. İşe uykusunu tam alamayarak gelen bir çalışanın, dalgın olma yüzdesi yüksek olacağı için birçok işi yapmayı unutma veya eksik yapma gibi hataları ortaya çıkabilir. İş yerinde yaşadığı bu olumsuz belirtiler özel yaşamında karşılaştığı stres verici olaylardan kaynaklanıyor olabilir. Son yıllarda kişiler, maruz kaldıkları stres faktörlerinden en az düzeyde etkilenmek amacıyla, en sık tercihlerinin, sakinleştirici ilaçlar almak olduğu tespit edilmiştir. Uluslararası tıbbi istatistik raporlarına göre 2005 yılında Türkiye de satılan sakinleştirici ilaç miktarı, 12,4 milyon kutudur. Sakinleştirici ilaç pazarı dünya çapında 2,3 milyar dolara ulaşmıştır. 5 Bununla birlikte, ülkemizde işlerinden memnun olmayan bireyler, başka iş olanaklarını araştırmaya karar verebilirler. Ancak bu konuda, ülkemiz çalışanlarının, işsizlik oranı, iş piyasası koşulları gibi kavramları dikkate aldıklarında, bu tür bir yolu seçip iş stresinden kurtulma ihtimali çok düşük bir seviyededir. A.T.O.( Ankara Ticaret Odası) nın, Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) verilerini kullanarak, isan- Mayıs-Haziran aylarını içeren ikinci dönemleri karşılaştırdığı raporuna göre; dönemleri arasında çalışabilir nüfusa, 4 milyon 619 bin kişi eklenirken, sadece 374 bin kişiye istihdam sağlanabildi yılı ikinci döneminde 1 milyon 456 bin olan işsiz sayısı 2005 yılı aynı döneminde 838 bin kişi artarak 2 milyon 294 bin kişiye ulaştı. İşsizlik oranı aynı dönemde 6.1 den 9.2 ye çıktı yılı ikinci döneminde işsizlerin yüzde 71 i erkek iken, bu oran 2005 yılı yılının aynı döneminde yüzde 74 e yükseldi. Erkeklerde işsizlik oranı yüzde 3 artarken kadın işsizliği aynı dönemde kentli kadınlarda yüzde 2,4, kırda yaşayan kadınlarda yüzde1,2 4 Telman ve Ünsal, Çalışan..., s Uluslar arası Tıbbi İstatistik Raporu, 19 0cak 2007

5 5 artışı gösterdi. İşsizlik oranı 5 yılda 3,1 puan artarken, genç nüfustaki işsizlik oranı 5,9 puan artarak yüzde 17,6 seviyesine yükseldi. 6 İlgili istihdam raporunda ülkemizin genel anlamda işsizlik sorunuyla geçen zaman dilimlerine göre daha fazla karşılaştığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple; iş memnuniyeti sağlanamayan bireylerin, mevcut işsizlik ortamında kendi işlerini bırakma şanslarının çok düşük olduğu tespit edilmiştir Tezin Önemi, Amacı Ve Kapsamı Stres özellikle son otuz yıl içerisinde evrensel bir ilgi odağı olmuştur. Bu ilginin nedenleri stresin insan sağlığını ve iş yaşamında başarıyı olumsuz yönde etkilemesinden kaynaklanmaktadır. Stres alkolizme, kalple ilgili sorunlara, kazalara ve kısa süreli hastalıklara sebep olması ile işgücü kaybına da neden olmaktadır. Birey ve iş ortamı uygunluğu fikri, kişisel özelliklerin, iş ortamıyla etkileşerek, birbirleri üzerinde değişiklik oluşturabileceği ve bunun sonucunda da iş stresinin ortaya çıkıp çıkmayacağını ifade eder. Bu çalışma, Çevre ve Orman Bakanlığı ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü personelinin, İş Yaşamında Stresin edenleri ve Olumsuz Etkileri ni diğer bir değişle, personeli etkileyen örgütsel stres kaynaklarını ve personelde görülen stresin olumsuz etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Anket uygulanırken kitlenin hepsine ulaşmak mümkün olmadığından, ankete katılacak kişiler, Basit Rastgele Örnekleme, yöntemi ile belirlenmiştir. Örneklem sayısı 100 kişidir. Elden dağıtılan anketlerin 7 gün içerisinde iade edilmesi istenmiştir. Geri dönen ve sağlıklı olarak cevaplanan anket sayısı ise 81 dir. Bu 81 kişiden elde edilecek sonuçlar tüm kitleyi temsil gücüne sahiptir İstihdam Raporu, ATO, 15 Aralık 2006

6 6 Araştırmanın yapıldığı Çevre ve Orman Bakanlığı ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğünün örgüt yapısı ve çalışma koşulları kısaca değerlendirilecek olursa; söz konusu Genel Müdürlüğü n örgüt yapısında hiyerarşik kademeler tespit edilmiştir. İlgili Genel Müdürlük de; genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı, şube müdürü, uzman, teknik eleman (sözleşmeli 657/4B), teknik eleman (657), unvanları mevcuttur. ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü, tamamıyla teknik kadrodan oluşmakta ve bu durumdan dolayı, yapılan işler, diğer genel müdürlüklere göre farklılıklar göstermektedir. İlgili genel müdürlük, genel olarak kendi bünyesindeki kadrosuyla Türkiye nin ulusal çevre stratejisi ve eylem planlarını koordine ederek 1/ ölçekli Çevre Düzeni Plan çalışmalarını, gerçekleştirmektedir. İş stresi ile ilgili bir araştırmanın ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğünde yapılması, Genel Müdürlüğün bu farklı yapısı dolayısıyla önem arz etmektedir. Böyle bir araştırmanın, çalışanların iş stresi düzeyinde ortamın etkisi ile ilgili fikir verebileceği düşünülmüştür. Ayrıca, ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğünde benzer bir çalışmanın yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum çalışmamızın önemini ve sorumluluğunu arttırmaya yönelik bir unsur olmuştur. Bu araştırmanın, çalışma ortamı koşulları gibi durumsal faktörlerin iş stresi üzerindeki etkisi ile ilgili fikir vermesinin yanı sıra, bu etkilerin kişisel özelliklere göre farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Araştırmada kişisel olarak ele alınan değişkenler araştırma amacına uygun olarak seçilmiş, yanlış cevaplanma olasılığı olan ve kişilere özel sorulara yer verilmemiştir. Araştırma kapsamındaki kimlik özelliklerine ait değişkenler; yaş ile yaşla ilgili zamansal değişkenler kıdem ve unvan, cinsiyet, medeni durum ve eğitim durumu olurken, durumsal değişken çalışılan daire başkanlığı olacaktır Tezin Soruları Bu çalışmada, problem cümlesi ve alt problemler olarak iki bölüme ayrılan ve yanıt aranan sorular şunlardır;

7 Tezin Problem Cümlesi İş Yaşamında Stresin edenleri ve Olumsuz Etkileri nelerdir? Tezin Alt Problemleri 1. Görev yapısı, çalışan için olumsuz bir stres faktörü müdür?( Aşırı iş yükü, işin sıkıcı olması, ücret yetersizliği, yükselme olanağının olamaması, çalışma saatlerinin uzun olması ya da düzensiz olması, iş statüsünün düşük olması ve benzeri.) 2. Yetki yapısı, çalışan için olumsuz bir stres faktörü müdür? (Karar verme, karara katılma, yetkilerin yetersizliği, sorumlulukların verdiği endişe, değerlendirmede adaletsizlikler, yöneticilerin teşvik etmemesi v.b.) 3. Çalışma koşulları, çalışan için olumsuz bir stres faktörü müdür? (Zaman baskısı, araç ve gereçlerin yetersizliği, yeteneklerin işin gereklerine uygun olmaması, çalışmaların karşılığını alamamak v.b.) 4. İş ortamı, çalışan için olumsuz bir stres faktörü müdür? (İş ortamında huzursuzluk, ast-üst ve iş arkadaşları ile anlaşmazlık, işyerinde dedikodu yapılması, yaranma ve dalkavukluğun yarattığı huzursuzluk v.b.) 5. İş yerinde ki stres, çalışma hayatını aksatmaya yönelik olumsuz bir stres faktörü müdür? (Çalışma performansını düşürür, görevlerin anlaşılmasında karışıklık yaratır, yapılan işlerden tatmin duyulmamasına sebep olur v.b.) 6. İş yerinde ki stres, sosyal hayatı aksatmaya yönelik olumsuz bir stres faktörü müdür? (Huzursuzluk doğurur, hayattan alınan zevki azaltır, aileye olan ilgiyi düşürür v.b.)

8 8 7. Kimlik özellikleri, çalışan için olumsuz bir stres faktörü müdür? (Genç olmak, kadın olmak, evli olmak, bekar olmak, eğitimli olmak, işe yeni başlamak, yönetici olmak v.b.) Tezin Denenceleri 1. Görev yapısı, çalışan için olumsuz bir stres faktörüdür. 2. Yetki yapısı, çalışan için olumsuz bir stres faktörüdür. 3. Çalışma koşulları, çalışan için olumsuz bir stres faktörüdür. 4. İş ortamı, çalışan için bir olumsuz stres faktörüdür. 5. İş yerinde ki stres, çalışma hayatını aksatmaya yönelik olumsuz bir stres faktörüdür. 6. İş yerinde ki stres, sosyal hayatı aksatmaya yönelik olumsuz bir stres faktörüdür. 7. Kimlik özellikleri, çalışan için olumsuz bir stres faktörüdür Tezin Sayıltıları 1. Kişilerin düzenlenen anketlere samimi cevap verdiği ve araştırmacı ile işbirliği içerisinde olduğu kabul edilmektedir. 2. Anket istekli kimselere uygulanacaktır. yeterliliktedir. 3. Anket sonucunda elde edilecek bilgiler, evreni temsil edecek nitelik ve

9 Tezin Sınırlamaları İş hayatında Olumsuz Stres faktörü ele alınmış, diğer unsurlar araştırmaya dâhil edilmemiştir. İncelenecek alan olarak Çevre ve Orman Bakanlığı ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü de çalışan 2007 Mart ayı itibariyle 100 adet personelden oluşmaktadır Metodoloji Araştırma Yöntemi Araştırma, tarama modelindedir. İş yaşamında stresin nedenleri ve olumsuz etkileri ile ilgili olarak gerekli literatür taraması yapılmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak, anket formu kullanılmıştır. Çalışanlara uygulanan, ankette yer alan önermeler, literatür taramasından elde edilen bilgiler ile oluşturulmuştur Araştırmanın Evreni Araştırmanın evreni, Çevre ve Orman Bakanlığı dır Araştırmanın Örneklemi Araştırmanın örneklemi, Çevre ve Orman Bakanlığı ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü olup, ilgili Genel Müdürlük bünyesindeki, Altyapı Yatırımları ÇED Dairesi Başkanlığı, Endüstriyel Yatırımlar ÇED Dairesi Başkanlığı, ÇED ve Plan İzleme-Kontrol Dairesi Başkanlığı, Çevre Envanteri Dairesi Başkanlığı ve Planlama ve Stratejik Çevresel Değerlendirme Dairesi Başkanlığı birimlerinde 2007 Mart ayında çalışan, 100 adet personelden oluşmaktadır.

10 10 İlgili genel müdürlük bünyesinde beş adet daire başkanlığı mevcuttur. Genel müdürlük bünyesinin görevleri aşağıdaki şekilde sıralanmak mümkündür ÇED ve Plânlama Genel Müdürlüğü nün Görevleri a) Çevresel etki değerlendirmesi ve stratejik çevresel değerlendirme çalışmalarını yapmak. b) Çevre envanterini ve çevre durum raporlarını hazırlamak. c) Dengeli ve sürekli kalkınma amacına uygun olarak ekonomik kararlarla ekolojik kararların bir arada düşünülmesine imkân veren rasyonel doğal kaynak kullanımını sağlamak üzere, kalkınma plânları ve bölge plânları temel alınarak çevre düzeni plânlarını hazırlamak veya hazırlatmak, onaylamak, uygulanmasını sağlamak. d) Ulusal çevre stratejisi ve eylem plânlarını yürütmek ve koordine etmek. e) Görev alanına giren faaliyetleri izlemek ve denetlemek, uluslararası çalışmaları izlemek ve ulusal düzeyde uygulanmasını sağlamak. f) Avrupa Çevre Ajansı ile ilişkileri yürütmek, gerekli çalışmaları yapmak. g) Bakanlık makamınca verilen benzeri görevleri yapmak. ÇED ve Plânlama Genel Müdürlüğü nün Daire Başkanlıkları nın Görevleri; Altyapı Yatırımları ÇED Dairesi Başkanlığı a) Altyapı yatırımları ile ilgili projelerinin özelliklerine göre ÇED sürecinin başlatılması, komisyon kurulması, özel format verilmesi ile ilgili iş ve işlemlerin yapılmasında sekretarya hizmetlerini yapmak,

11 11 b) Bakanlığa sunulan altyapı yatırımları ÇED raporlarının incelenmesi ve değerlendirilmesi çalışmalarını yapmak, c) Projelerin yerinde tetkikini yapmak, d) Halkın katılımı toplantılarına iştirak etmek, e) ÇED Yönetmeliğinin Ek-II listesinde yer alan altyapı projeleri için ÇED gereklidir kararı verilen projelerle ilgili yapılması gereken iş ve işlemleri yapmak, f) Çalışma alanı ile ilgili yurt dışı ve yurt içi gelişmeleri izlemek, g) Genel Müdürlükçe verilecek diğer görevleri yapmak Endüstriyel Yatırımlar ÇED Dairesi Başkanlığı a) Endüstriyel projelerinin özelliklerine göre ÇED sürecinin başlatılması, komisyon kurulması, özel format verilmesi ile ilgili iş ve işlemlerin yapılmasında sekretarya hizmetlerini yapmak, b)bakanlığa sunulan endüstriyel yatırımları ile ilgili ÇED Raporlarının incelenmesi ve değerlendirilmesi çalışmalarını yapmak, c) Projelerin yerinde tetkikini yapmak, d) Halkın katılımı toplantılarına iştirak etmek, e) ÇED Yönetmeliğinin de yer alan endüstriyel projeleri için ÇED gereklidir kararı verilen projelerle ilgili yapılması gereken iş ve işlemleri yapmak, f) Çalışma alanıyla ilgili yurt içi ve yurt dışı gelişmeleri izlemek,

12 12 g) Genel Müdürlükçe verilecek diğer görevleri yapmak ÇED ve Plan İzleme - Kontrol Dairesi Başkanlığı a) ÇED Yönetmeliği gereği karar verilen projelerin inşaat/gerçekleşme, işletme ve işletme sonrasında izlenmesi ve kontrolünü yapmak, yaptırmak, yaptırmak, b) Çevre Düzeni Planlarının uygulanmasını izlemek ve kontrolünü yapmak, c) Ülke, Bölge, Havza ve Sektör Çevre Yönetim Plan uygulamalarını izlemek ve kontrolünü yapmak, yaptırmak, d) Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD) ile ilgili işlerin izleme ve kontrolünü yapmak, yaptırmak, e) Yeterlik Belgesi ile ilgili işlemleri yapmak ve takibini sağlamak, değerlendirmek, f) Görevleriyle ilgili konularda ulusal ve uluslararası gelişmeleri izlemek ve g) Genel Müdürlükçe verilecek diğer görevleri yapmak Çevre Envanteri Dairesi Başkanlığı a) Türkiye Çevre Envanteri ve Çevre Durum Raporlarını il, bölge ve ülke ölçeğinde hazırlamak, b) İl Müdürlükleriyle ve diğer kurum-kuruluşlarla işbirliği yapmak suretiyle, İl, Bölge ve Ülke Çevre Sorunları ve Öncelikleri Envanterini hazırlamak, c) Türkiye nin çevre değerleri ve kirlilik haritalarını hazırlamak,

13 13 d) Avrupa Çevre Ajansı çalışmalarını yürütmek, e) Çevre Enformasyon Sistemini kurmak, geliştirmek ve çevreyle ilgili kullanılabilir bilgileri elde etmek için Coğrafi Bilgi Sistemleri ve benzeri uzmanlık sistemlerinden yararlanarak derlenen bilgi ve verileri işlemek, analizini yapmak, f) İlgili kurumlarla işbirliği yaparak çevre göstergelerini tespit etmek ve hesaplarını yaparak raporlamak, g) Çevre Enformasyonu Sisteminde kullanılmak üzere, çevre konularında gerekli anket ve istatistik yöntemlerini belirlemek, veri toplama ve anket çalışmalarını yapmak, h) Daire Başkanlığınca verilecek diğer görevleri yapmak Planlama ve Stratejik Çevresel Değerlendirme Dairesi Başkanlığı a) Çevre Düzeni Planlarını, ilavelerini, revizyonlarını, değişikliklerini genel çevre koruma ilkeleri ve Bakanlığın genel hedefleri doğrultusunda yapmak, yaptırmak, onaya sunmak, b) Merkezi ve/veya mahalli kamu kurum ve kuruluşlardan gelecek (a) bendinde zikredilen türdeki plan tekliflerini incelemek kabul veya red etmek ve üzerinde her türlü çalışmayı yaparak veya yaptırarak düzeltmek, düzelttirmek ve onaya sunulacak hale getirilmesini sağlamak, c) Bakanlıkça onaylanarak yürürlüğe konulan planların alt ölçek planlara doğru biçimde aktarılmasını sağlamak üzere doğrudan ve/veya Bakanlık taşra birimleri aracılığı ile mahalli idareler ile birlikte çalışmalar yapmak ve uygulamaları izlemek,

14 14 d) Çevre Düzeni Planları ile ortaya konan veya konacak hedef, kavram ve stratejilerin uygulanması için gereken detay ve boyutlarda ilave politikalar ve yaklaşımlar üretmek, üretilmesini sağlamak, e)plan bütününde veya alt ölçeklerde (veya birden fazla Çevre Düzeni Planı bütününde) uygulamaya yönelik yönetim birimlerinin oluşturulmasını planlamak, planlattırmak, f) Bölgelerde yönetim sonuçlarını takip edecek çalışmalar yapmak ve elde edilen sonuçlara göre Çevre Düzeni Planlarında değişiklik, ilave veya revizyon teklifinde bulunmak, g) Çevre Düzeni Planları ana ilke ve stratejileri belirlenmiş alanlarda hedeflere ulaşmayı sağlayacak ilave politika ve yaklaşımları belirleyen yönetim planları çalışmalarını yapmak, h)planlama çalışmalarının yürütülmesinde gerekli olan her türlü araştırma ve çalışmayı yapmak, yaptırmak, ı)çed değerlendirmeleri için gönderilen plan dokümanlarını ve planları incelemek, planlama açısından yatırımın uygunluğu konusunda ÇED Dairelerine görüş vermek, j) ÇED Dairelerinde yapılan değerlendirme sonuçlarına göre gerekli görülmesi halinde plan iptali veya değişikliği yapmak, k)stratejik Çevresel Değerlendirme çalışmalarını yapmak, yaptırmak ve buna bağlı olarak yapılan uygulamaları izlemek, l) Ulusal Çevre Stratejisi ve Eylem Planı ile Ulusal Gündem 21 çalışmalarını yürütmek ve koordine etmek,

15 15 m) Kıyı Alanları Yönetimi çalışmalarını yürütmek, n) Çevre Koruma hedefleri doğrultusunda Bakanlığın diğer birimlerince geliştirilecek mekânsal ve organizasyonel yönetim ilke ve hedeflerinin planlarda yer almasını sağlayıcı çalışmalar yapmak, o)planlama çalışmalarını yürütmekle sorumlu oldukları havzalarda, ilgili kurumların koordinasyonunda yürütülecek koruma ve yatırım amaçlı yer seçimi ve tespit çalışmalarına katılmak ve plan kararlarının yer seçimi ve tespit çalışmalarına yansıtılmasını sağlamak, p) Çalışma alanına giren konularda uluslararası gelişmeleri izlemek, gerekli projeleri teklif etmek ve yürütmek, izlemek, r) Çalışma alanına giren konularda gerekli mevzuat çalışmalarını yapmak ve s) Genel Müdürlükçe verilecek diğer görevleri yapmak Tezin Planı Önceki bölümlerde tezin kapsamı, önemi amacı, yöntemi ve soruları belirlenen araştırmanın bundan sonraki bölümünde iş yaşamında stresin nedenleri ve olumsuz etkileri ile ilgili gelişmeleri ve yapılan çalışmaları açıklamak açısından önemli olduğu düşünülen bazı temel kuramlara zamandizinsel olarak yer verilmiştir. Söz konusu kuramlardan sonra iş yaşamında stresin nedenleri ve olumsuz etkilerine yönelik faktörleri ve boyutları anlatılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümü olan Yöntem ve Bulgular bölümünde ise örnekleme, araştırmada kullanılan ölçme aracının geliştirilmesine ve verileri analizine ilişkin bilgiler ile birlikte ölçme aracının(anketin) geçerlilik, güvenirlilik ve faktör bulguları bulunmaktadır. Aynı bölümde daha sonra kimlik özelliklerine ait değişkenlerin örneklemin iş yaşamında stresin nedenleri ve olumsuz etkilerine ilişkin bulgular açıklanmıştır. Bu bulguların

16 16 yazılı kaynaklar doğrultusunda yorumları, yorumlar sonrasında geliştirilen önerileri ise dördüncü ve son bölüm olan Sonuç ve Öneriler bölümünde yer almaktadır.

17 17 İKİCİ BÖLÜM STRES İLE İLGİLİ YÖETİM FAKTÖRLERİ 2.1. Stres Kavramının Tarihsel Gelişimi ve Tanımı Stres ilk kez tıp alanında, 1842 yılında İngiliz hekim Thomas Curling; ciddi bir yanık vakasında, 1867 yılında ise cerrah Albert Billreth; önemli bir cerrahi müdahaleden sonra, hastaların benzer tepkiler verdiği konusuna dikkat çekmişlerdir. Stres kavramı, ilk olarak 1930 larda Hans Selye tarafından ortaya atılmıştır. Selye ye göre organizmalar olumsuz duygusal ve fizyolojik olaylar karşısında ortak bir biyolojik tepki gösterirler. Bunlara stresör adı verilir. 7 Hans Selye ye göre stresörler kaçınmak istediğimiz her şeydir. Örneğin bir iş ortamında bir meslektaşla karşılaşma ve borsada oynayanlar için beş yüz puanlık bir düşüş olabilir. Yine günümüzde stres; Iwancevich, Gibson ve Donell nin bireysel farklar ve psikolojik süreçler yoluyla gösterilen uyumsal bir davranım olup, kişi üzerinde aşırı psikolojik veya fiziksel baskılar yapan bir dış ve iç hareket, durum ve olayın canlıya yansımasıdır. 8 Psikoloji alanında stresle ilgili çalışmalar 1950 li yıllardan başlayarak hız kazanmıştır. İlk olarak Amerikan Psikoloji Derneği yıllık raporlarında strese yer vermeye başlamıştır. Stres ile bağışıklık sistemi arasındaki bağıntıyı ortaya çıkarmak için ilk klasik çalışma, 1991 yılında psikolog Sheldon Cohen ve çalışma arkadaşları 7 İş Yaşamında Stres, ATO, 17 Aralık İnayet Pehlivan Aydın, İş Yaşamında Stres, Ankara, Pegem A Yayımları, 2002, s. 4.

18 18 tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, sık sık strese maruz kalan kişilerin solunum yolları enfeksiyonuna yakalanma eğiliminde olduğunu göstermekteydi. Cohen 2003 yılında stres ile ilgili çalışmasını yeniden tekrarlamıştır. Çalışmanın sonucunda ani, uzun süreli ve çok şiddetli bir stresin, soğuk algınlığa yakalanma olasılığını üç ile beş kat arttırdığını ortaya koymuştur. Stres ile ilgili olarak, belli başlı stres kuramlarını bundan sonraki üç başlıkta yer verilerek incelenmeye çalışılacaktır Stres İle İlgili Kuramlar Stres kavramının, yakın tarihimizde yaygın olarak kullanılması araştırmacıları stres konusuna yöneltmiştir. Stres olgusu sadece psikolojinin değil sosyoloji, antropoloji, endokrinoloji gibi başka bilim dallarının da üzerinde durduğu bir kavramdır. 9 Bir tanıma göre Sosyoloji: Toplumun yapısına, toplumsal kurumlar, toplumsal ilişkiler, sosyal grup, kültür ve bu unsurlardan meydana gelen değişme ve gelişmelerdir. 10 Antropoloji: İnsanlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları göz önüne alarak insanları karşılaştırmalı bir görüşle inceler. İnsanoğlunun evrimi, fiziksel ve toplumsal gelişiminin kurallarını ortaya çıkarır Zeynep Deniz Yöndem, Kişilik Dinamikleri ve Stresle Baş Etme, İstanbul, Morpa Yayımları, 2006, s Sosyoloji edir, İnönü Üniversitesi, 2isan 2007, 11 Antropoloji edir, 03 isan 2007,

19 19 bilimdir. 12 Endokrinoloji: İç salgı bezlerinin işleyişi ve hastalığı ile ilgilenen Stres ile ilgili 20. yüzyıl itibariyle farklı kuramlar geliştirilmiş olup, stresin çeşitli açılardan incelenmesi sağlanmıştır. Başlıca stres kuramları şunlardır: 1. Canon ve Selye nin öncülüğünü yaptığı Fizyolojik Stres Kuramı 2. Monat ve Lazarus un üzerinde durduğu edensel Stres Kuramı 3. Lazarus ve Folkman ın araştırdığı Psikolojik Stres Kuramı Fizyolojik Stres Kuramı Canon ve Selye nin liderliğininde, ilgili kuramında, Stres anında gösterilen tepkiyi stres olarak tanımlamışlardır. Kan basıncının yükselmesi, kalp atışının hızlanması, aşırı terleme ve buna benzer fizyolojik tepkiler tümü strestir. 13 Canon, stres esnasında bedenin sarf ettiği tepkiyi savaş veya kaç tepkisi olarak isimlendirmiştir. Bu duruma göre stresin tanımı yeni bir boyut kazanmıştır. Organizmanın kendi yaşamını ve uyumunu tehdit eden herhangi bir uyarıcıya gösterdiği tepki, stres olarak tanımlanmıştır. 14 Bu fizyolojik tepkiler, tehlikeli olarak algılanan durum ile savaşmak veya kaçmak için enerji vererek bizi tehdit edici durumlara hazırlıklı kılar. Kısa süreli fizyolojik tepkilerin organizma üzerinde herhangi bir zararlı etkisi olmamakla birlikte uzun süreli fizyolojik tepkilerin organizmayı olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. 12 Endokrinoloji edir, Marmara Endokrin, 01 isan 2007, 13 Yöndem, Kişilik Dinamikleri ve, s Yöndem, Kişilik Dinamikleri ve., s. 17.

20 20 Selye de, Canon gibi Fizyolojik Stres Kuramı konusundaki yapılan çalışmaların öncülüğünü yapanlardandır. Selye, hayvanlar ile yaptığı deneylerde vücudun stres anında üç aşamada tepki gösterdiğini savunmaktadır. Genel Uyum Sendromu, olarak nitelenen bir süreci ortaya çıkarmıştır. Buna göre, vücudumuz stres durumunda alarm, direnç ve tükenme olarak üç aşamada tepki göstermektedir Alarm Aşaması Strese neden olan sebep fark edilir ve beden kendini korumaya alır. Kişi daha duyarlı, solunumu daha hızlı, kalp atışı daha sık, kaslarda gerilme gibi fizyolojik değişimler yaşanır. Bu fizyolojik değişimler; kontrolü tekrar elimize geçirmemize yardımcı olur. Birey bu durumda, doğrudan baş etme ya da savunma mekanizmaları gibi kaynaklarını kullanmaya yönelir. 16 Strese karşı savunma mekanizmaları kendini, Direnç aşamasında gösterir Direnç Aşaması Vücut tehdit karşısında kendini korumaya devam eder. Vücudun savunma çabası stres durumuna karşı başarıya ulaştığı andan itibaren, vücut kendini savunmayı bırakacaktır. Ancak, strese karşı savunmanın yetersiz kalındığı bir süreçte kişi kendini, strese karşı yeteri derecede direnç gösteremediği takdirde istenilmeyen bir durum ortaya çıkabilir. Strese uyum sağladıkça direnç artar, fiziksel stres belirtileri ve diğer zorlanma işaretleri yavaş yavaş belirir. Çabalar etkili ya da etkisiz olabilir. Fizyolojik ve psikolojik kaynaklar giderek tükenir yıpranma daha belirgin hale gelir. 17 Kişi bu safhadan sonra, kişi maruz kaldığı strese karşı, Tükenme aşamasına geçiş yapmak zorunda kalır. 15 Yöndem, Kişilik Dinamikleri ve, s Yöndem, Kişilik Dinamikleri ve,, s Yöndem, Kişilik Dinamikleri ve,, s. 18.

21 Tükenme Aşaması Strese neden olan tehlike ortadan kalkmaz veya sarf edilen direnç yetersiz olduğu durumda, tükenme aşamasına girilir. Bu aşamayla birlikte, kişide, sinirlilik, hiçbir şeyden zevk almama, dikkat eksikliği, sürekli erteleme gibi psikolojik tükenme belirtileri gözlenirken, cilt sorunları, mide rahatsızlıkları gibi fizyolojik tükenme belirtileri birey tarafından sergilenebilir. Selye, stresin uzun sürmesinin bedende sistematik yıpranmalara, hasara ve hatta ölüme yol açabileceğini belirterek, Distress ile Eustress, ayırımının yapılması gerekliliğini vurgulamıştır. Distress: (Olumsuz Stres); uzun süreli, kontrol edilemeyen, fiziksel ve psikolojik sorunlara neden olabilen baskı, gerginlik. 18 olarak tanımlamıştır. Selye, stresin olumsuz etkilerinin yanında güdüleyici etkisini de araştırmıştır. Eustress: (Olumlu Stres), kişiyi güdüleyen, daha iyi performans göstermeye yardımcı olan baskı gerginlik 19 olarak açıklamıştır. Fizyolojik stres kuramının ardından, bir diğer stres kuramı olan, edensel Stres Kuramı na, değinmek konuya açıklık getirilmesi açısından faydalı olacaktır edensel Stres Kuramı edensel stres kuramında, hangi tür yaşam olaylarının, ne kadar stres yükünü ifade ettiğine yönelik araştırmalar önem kazanmıştır. Bu yaklaşımda stres, bedenin zarar görmesine neden olan, dıştan gelen, tehlikeli-zarar verici bir uyarıcı olarak ele alınmıştır. 20 Savaş, deprem, sel gibi doğal afetler, diyabet gibi kronik hastalıklar, sevilen birinin ölümü, evrensel stres kaynağı olarak görülüp, birçok insanda benzer etkilerinin görüldüğü tespit edilmiştir. Örneğin, bir ülkede yaşanan deprem 18 Olumlu ve Olumsuz Stres, Acadamic, 18 Şubat academic. Cuesta. Cc. Ca. Us/Wholehealth/Lecpaces/str Olumlu ve Olumsuz Stres, Acadamic, 18 Şubat academic. Cuesta. Cc. Ca. Us/Wholehealth/Lecpaces/str Yöndem, Kişilik Dinamikleri ve, s. 19.

22 22 sonucunda, depremi yaşayanların, birbirine daha sıkı kenetlenmesine sebep olacağı gibi toplumun tamamen birbirinden kopmasına da sebep olabilir. Burada ki asıl önemli nokta birey ve buna paralel olarak toplumun stresi algılama süreci olacaktır Psikolojik Stres Kuramı Lazarus ve Folkman ın Etkileşim Kuramı en çok kabul gören psikolojik stres kuramıdır. Kurama göre; stres yalnızca dışsal etkilerden kaynaklı değildir. Strese neden olan, bireyin tamamen dışında gerçekleşen olaylar değildir. Aynı zamanda stres bireyin yaralanabilirliği-incinebilirliği ve savunma sisteminin yeterliliğine bağlı olarak yaşanan bir durumdur. 21 Stres faktörleriyle karşılaşmada, inkâr etme veya suçlama gibi çeşitli Savunma Mekanizmaları kullanılarak, stres faktörüyle yüzleşmeyi veya kişinin bir süre düşünüp sorunu denetlemesine yardımcı olur. Bir tanıma göre savunma mekanizmaları, Savunma Mekanizmaları: Ağır bir zorlama karşısında bireyin psikolojik dağılmaya karşı kendini korumak için kullandığı, zorlama karşısında uyum sağlamaktan çok, içinde bulunulan güç durumunun yaratabileceği psikolojik dağılmayı engelleyici bir amaç taşıyan savunmaya yönelik davranışlardır. Savunma mekanizmalarını her insan zaman zaman kullanabilir. 22 Lazarus, stresin, yaşam problemleri karşısında kişinin uyumsuzluk derecesini arttırdığını belirtmiştir. Kızgınlık, kıskançlık, kaygı, üzüntü, utanç gibi duygular yaşandığında, psikolojik stresten söz edilebileceği belirtilmiştir. 21 Yöndem, Kişilik Dinamikleri ve, s Feyzullah Eroğlu, Davranış Bilimleri, İstanbul, Beta Yayımları, 1995, s. 53.

23 İş Stresinin Tanımı Toplum hastalığı olarak ifade edilen stres, günlük yaşamın bir parçasıdır. Yapılan çeşitli araştırmalar çalışanın, bedensel ve ruhsal açıdan işiyle ilgili stresin etkisinde kaldığını sergilemektedir. Günümüzde, dinamik iş dünyası, iş güvencesindeki endişe ve ekonomik dalgalanmalar çalışanların sürekli olarak stres içinde yaşamasına sebep olmaktadır. Genel anlamıyla stres, bireyin psikolojik ve fizyolojik sınırlarının zorlanmasıdır. İş stresi bu zorlanmanın işle ilgili faktörler tarafından oluşturmasıdır. 23 Stres bireyde neden olduğu sorunlardan dolayı, verimli bir çalışmaya engel olmaktadır. Bir iş, iş yükü ve karmaşıklık kavramlarını bünyesinde taşır. Bundan dolayı, işin kendisi stres doludur. Ancak, birçok iş tam olarak tanımlanmış değildir. Farklı işler farklı stres faktörlerini içerebilir yılında Gallup tarafından yapılan Amerika da İş Yeri Alışkanlıkları araştırması, çalışanların %80 inin işyerinde stres yaşadığını, %50 sinin stresle başa çıkma tekniklerini öğrenme ihtiyacı duyduğu, %42 sinin ise çalışma arkadaşlarının buna ihtiyacı olduğuna inandığını gösteriyor. 24 Dış çevreden, örneğin aileden, kaynaklanan stres faktörleri bir süre sonra işte de etkisini gösterebilir. İşyerindeki stres faktörleri uzun süre devam ederse veya sıkça tekrarlanırsa çalışanın iş performansını düşürebilmektedir. Bunun yanında, sigara içme, madde bağımlılığı, gerilim gibi önemli nedenlere sebep olabilmektedir. Örgütte iş stresine neden olan etkenler tespit edilip, önlem alındığı takdirde, stresin kişideki yıpratıcı oranı azalacaktır. 23 Telman ve Ünsal, Çalışan.,, s Amerika da İş Yeri Alışkanlıkları, Stres. Org., 4 Mart 2007

24 İş Yerinde Strese eden Olan Etkenler İŞ STRESİ İşle İlgili Etkenler *Görev gerekleri *Rol dinamikleri *Kişiler arası ilişkiler *Mesleki ilerleme Kişisel Etkenler *Gereksinimler *Kapasite *Kişilik İş Dışı Etkenler *Aile *Ekonomik durum *Kişisel İlişkiler Şekil 2.1. İş Stresi edenleri (Pehlivan, 1995; s. 18) İş ve stres arasında genel olarak bir bağlantı kurulmaktadır. İş yerinde strese neden olan etkenleri, Schermerhorn 1989 yılında Şekil 2.1 de verilen biçimde sınıflandırmaktadır. Çalışma saatleri, vardiya usulü çalışma, fiziksel tehlike varlığı, sorumluluk fazlalığı, işsizlik korkusu gibi birçok neden insanları gerilim içinde tutar. 25 İş ile ilgili stres nedenleri olarak; görevle ilgili beklentiler, rollerle ilgili yaşanan belirsizlikler, şahıslar arasındaki ilişkilerde yaşanan sorunlar, gereğinden fazla veya yavaş mesleki ilerleme kabul edilebilir. İş stresine sebep olan kişisel nedenler olarak; çalışan kişinin yaptığı işin kendi ihtiyacına, kapasitesine ve kişiliğine orantılı bulup bulmaması gibi durumlar sıralanmaktadır. İş stresine sebep olan iş dışı etkenler ise; ailedeki değişiklikler; boşanma, evlenme gibi medeni durumdaki farklılaşmalar; aşırı borçlanma gibi, aile içi 25 İş Stresi edenleri, evzat Tarhan, 05 Şubat 2007

25 25 ilişkilerde sorunların yaşanması, hastalık, gelişim sorunları, iş stresi olarak çalışanlara yansıyabilmektedir. Örgütler, içinde bulundukları iş yaşamının, stres düzeyini tespit etmek için çeşitli İş Stres Ölçeği testlerine başvurabilirler İş Stresi Ölçeği Aşağıda iş hayatıyla ilgili bazı durumlar sıralanmıştır. Bu durumlarla ilgili olarak düşüncelerinizi verilmiş olan sayıları kullanarak belirtiniz. 1-Hiçbir zaman 3-Bazen 5-Hemen hemen her zaman 2-Ender olarak 4-Sık sık 1-Sorumluluklarınızı yerine getirmek için yeterli yetkinizin olmadığını hisseder misiniz? 2-İşinizin amacı ve taşıdığınız sorumluluklar konusunda tereddüde düşer misiniz? 3-İşinizde gelişme ve ilerleme konusunda sizin için var olan imkânlardan şüpheye düşer misiniz? 4-ormal bir iş gününde bitirilmeyecek kadar ağır bir iş yükünüz olduğunu hisseder misiniz? 5-Çevrenizdeki kimselerin birbirleriyle çatışan taleplerini karşılayamayacağınızı düşünür müsünüz? 6-İşinizin gerektirdiği eğitime tam olarak sahip olmadığınızı hisseder misiniz? 7-Amirlerinizin iş başarınız konusundaki değerlendirmelerini bilir misiniz? 8-İşinizi yapmak için gerekli olan bilgileri elde etmek konusunda güçlükle karşılaşır mısınız? 9-Tanıdığınız insanların hayatlarını etkileyecek kararlar konusunda endişe duyar mısınız? 10-İşte, çevrenizdekiler tarafından hoşlanılmadığınızı ve kabul edilmediğinizi hisseder misiniz? 11-Amirlerinizin sizi etkileyen karar ve davranışlarını yönlendiremediğinizi hisseder misiniz? 12-Birlikte çalıştığınız kimselerin sizden tam olarak ne bekledikleri konusunda tereddüde düşer misiniz? 13-Yapmak zorunda olduğunuz işin miktarının işinizin kalitesini olumsuz yönde etkilediğini düşünür müsünüz? 14-Daha iyisinin nasıl yapılacağını bildiğiniz halde, işinizi bunun dışında yapmak zorunda kalır mısınız? 15-İşinizin aile hayatınıza engel olduğunu hisseder misiniz? Tablo 2.1. İş Stresi Ölçeği (Baltaş, Baltaş 2004; s. 95,96,97) Puanlar toplanır ve 15 e bölünür. Elde edilen sayı kişinin iş stresi puanıdır. STRES PUAI 1,0-1,3 B 1,4-1,9 C

26 26 2,0-2,5 D 2,6-3,1 E 3,2-3,4 F 3,5-4,0 A A-Sağlığı ve verimliliği ciddi olarak tehdit eden ağır risk düzeyi. B-Kişiye önemli olduğunu hissettirmeyen, onun kapasitesini kullanmasına imkân vermeyen ve yeterli uyarım sağlamayan, dolayısıyla can sıkıntısından ve önemsizlik duygusundan kaynaklanan stres düzeyi. C-Uyarıcı yönleri olan, ancak hafif bir iş. Başarı güdüsü yüksek biri için sıkıcı, mücadeleci olmayan biri için uygun bir iş stresi düzeyi. D- Sağlık ve verimlilik açısından en elverişli iş stresi düzeyi. E-Uyarıcılığı yüksek, sorumluluğu fazla ancak kişiyi çekici gelen iş stresi düzeyi. Bazı yönleriyle kişiyi zorlayarak verimliliği artırırken, bazı yönleriyle de sağlığı tehdit edebilir. F-Sorumluluk düzeyi yüksek, kişiyi zaman açısından zorlayan, dinlenmeye ve aile ilişkilerine imkân tanımayan, bu sebeple sağlık ve verimlilik için tehdit oluşturan stres düzeyi. Stresle ilgili belirli başlıklar incelendikten sonra; iş yaşamındaki strese önemli derecede etkisi olan, İş Doyumu, İhtiyaçlar Hiyerarşisi, Motivasyon ve SWOT Analizi konularına bundan sonraki dört başlıkta yer verilecektir Stres ve İş Doyumu Arasındaki İlişki Klasik yaklaşıma göre, çalışan kullandığı makinelerin bir parçası olarak kabul edilmekteydi. Bu yaklaşıma göre amaç; örgütsel verimliliğin maksimum

27 27 düzeye nasıl ulaştırılacağı olmuştur. İnsan ilişkilerine önem veren eoklasik yönetim akımıyla birlikte örgütsel verimliliğe önem verilerek, çalışanların iş doyumuna ayrıca dikkat edilmiştir. Sema Ulaş a göre eoklasik yönetim, İnsana özgü olan konuların dikkate alınması gerektiğini, insanın tek başına örgütün önemli bir boyutu olduğunu vurgulamaktadır. Bu yaklaşımın sonucunda, örgüt ve işletmelerde işin tanımı, üretim süreçleri, örgüt içi ödül ve üretim süreçlerinin iyileştirilmesinde çalışanların istek ve eğilimlerinin de dikkate alınmasının gerekliliği ortaya çıkmıştır. 26 İş Doyumu / Doyumsuzluğu kavramının içeriğinde kişinin işiyle ilgili bir takım duygusal muhasebesi söz konusudur. İş Doyumu / Doyumsuzluğu, ingilizcede Job Satisfaction / Dissatisfaction sözcüklerinin karşılığı olarak kullanılmıştır. İş doyumu, kişinin iş ve iş deneyimine ait değerlendirmesinin duygusal sonucudur. Bireyin iş doyumuyla ilgili kişisel bir değerlendirmesidir. Hem iş doyumu hem de yaşam doyumu karşılıklı olarak birbirlerinden etkilenmektedir. Bu iki farklı doyumun birbirini ne şekilde etkilediği konusunda üç hipotez geliştirilmiştir. Birinci hipoteze göre, yaşamın bir bölümündeki duygular, diğer bölümündekileri de etkiler. Bu hipotez, iş doyumu ve yaşam doyumu arasında pozitif ilişkiyi gösterir. İkinci hipotez ise bir alanda hayal kırıklığına uğrayan bireylerin bunu başka bir alanda gelişme sağlayarak telafi edecekleri savunulur. Bu durunda, iş doyumu-yaşam doyumu ilişkisi negatif olmaktadır. Üçüncü hipoteze ise; bireyler yaşamlarını iş ve iş dışında kalanlar olmak üzere ikiye ayırarak bu iki alanı birbirinden bağımsız kılmışlardır. Bu hipotezle ilgili olarak yapılan araştırmalar ilk hipotezi desteklemektedir. 27 İş doyumu derecesi, işgücü devri, personelin sağlık sorunları sebebiyle aldığı raporlar, kaza kayıtları, devamsızlık gibi veriler örgüt çalışanlarının stres düzeyi hakkında direkt olmasa da dolaylı yoldan bilgi sağlanabilir. Bununla birlikte 26 Sema Ulaş, Toplam Kalite Yönetiminde İnsan Kaynaklarının Rolü, Ankara, Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi, TCMB, 2002, s H. Özlem Sun, İş Doyumu Üzerine Bir Araştırma: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü, Ankara, Yayınlanmamış Uzmanlık Yeterlilik Tezi, TCMB, 2002, s. 3-4.

28 28 daha net bilgiler; örneğin stresin nelerden kaynaklandığına dair bilgiler, personelin stres düzeylerinin ölçülmesi ile sağlanır. Çalışanların işinde doyumlu veya doyumsuz olmasına sebep olan birçok faktör mevcuttur. Örneğin; ısı, ışık, temizlik, üstlerle yaşanan çatışmalar, iş yaşamında doyumsuzluğa sebep olurken, benzer faktörlerin iş stresinde de önemli kavramlar olduğu tespit edilmiştir. İş doyumsuzluğunun sebep olduğu gerginlik ve buna ilişkin psikomatik rahatsızlıklar *, alkol veya uyuşturucu gibi tepkiler, kişinin iş dışında kalan yaşamını (yaşam doyumu) da olumsuz etkileyecektir. İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi ne bir sonraki başlıkta yer verilerek, ilgili teorinin gerekli şartlarının yerine getirilmediği bir aşamada, iş yaşamında oluşabilecek stres kavramına, açıklık getirilmeye gayret edilecektir Stres ve İhtiyaçlar Hiyerarşisi Arasındaki İlişki Amerikalı psikolog Abraham Maslow un, İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi iş yaşamındaki insan davranışlarını açıklamada kullanılan, önemli teorilerden biri olmuştur. 1. Basamak: Temel Fizyolojik İhtiyaçlar 2. Basamak: Güvenlik İhtiyacı 3. Basamak: Aidiyet İhtiyacı 4. Basamak: Statü ve Saygınlık İhtiyacı 5. Basamak: Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı İnsan ihtiyaçlarının en alt basamaktan en üst basamağa doğru yükselen düzeni göstermektedir. İlk sıradaki ihtiyaçlar, ikinci ve daha sonraki ihtiyaçlar oluşmadan karşılanmaları gerekir. 28 *Psikomatik Rahatsızlıklar (strese bağlı tansiyon, çarpıntı, mide ağrısı, alerji gibi). Psikomatik Rahatsızlıklar, 2 isan M. Şerif Şimşek, İşletme Bilimlerine Giriş, Konya, Damla Yayımları, 1995, s. 9.

29 29 Maslow un ihtiyaçlar dizisinin kısaca açıklanması, ileriki konuların anlaşılması açısından önemli kolaylık sağlayacaktır Temel Fizyolojik İhtiyaçlar Motivasyonun ilk adımı olarak kabul edilen ihtiyaçlardır. Bunlar, bireyin yaşamının sürekliliği için tatmin edilmeleri zorunlu olan ihtiyaçlardır. 29 Oksijen alma, yeme, içme, uyku, giyinme ve barınma bu ihtiyaçların belli başlılarını oluşturur. Örneğin aç kalmış bir insan için daha üst düzeylerdeki ihtiyaçlar, bir süre için önem taşımazlar veya daha sonraki zaman dilimine ertelenirler Güvenlik İhtiyacı İnsanların temel fizyolojik ihtiyaçları belirli bir düzeyde karşılandıktan sonra, ihtiyaçlar dizisinin ikinci sırasında yer alan güvenlik ihtiyaçları önem kazanmaya başlar. Güvenlik ihtiyacı ateş, kaza gibi fiziki tehlikelerden olabileceği gibi, bir işe sahip olma ve işi kaybetme, emeklilik hakları gibi konuları içeren ekonomik güvenlik konularını da kapsayabilir. 30 Örneğin, iş hayatında yöneticiler tarafından kayırılan bir grup çalışanın varlığı, diğer çalışanların güvenlik ihtiyacı açısından olumsuz sonuçların doğmasına neden olabilir. 29 Şimşek, İşletme..,, s Şimşek, İşletme..,, s. 11.

30 Aidiyet İhtiyacı İhtiyaçlar dizisinin üçüncü basamağında saygı ve statü ihtiyacı yer alır. Aidiyet ihtiyacının karşılanmasıyla, organizmanın sosyal ve ruhsal dengesinin sağlıklı biçimde kurulup sürdürülmesine olanak sağlar. 31 Örneğin arkadaşlık kurma, sevme, sevilme ve en nihayetinde bir gruba ait olma bu ihtiyacın karşılanmasına yardımcı olur Statü ve Saygınlık İhtiyacı İhtiyaçlar dizisinin dördüncü basamağında saygı ve statü ihtiyacı yer alır. Saygı görme ihtiyacının kapsamına, özgüven, başarıyla övünme ve başarının başkaları tarafından takdiri, rekabet edebilme duygusu, bilgili olma, benliğine saygı duyma, bağımsız ve özgür olma gibi ihtiyaçlar dâhildir Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı İhtiyaç dizisinin beşinci ve son basamağında yer alan bir ihtiyaç türüdür. Kendini gerçekleştirme ihtiyacı, kişinin sahip olduğu bilgi ve yetenekleri çerçevesinde topluma hizmet etmek için tüm kapasitesini kullanabileceği bir ortama sahip olması ile karşılanabilir. 32 Özetlendiği takdirde, Maslow un İhtiyaçlar Dizisi ni, iş yaşamına uyarladığımızda, karşımıza bir takım genel sonuçlar çıkmaktadır; Fizyolojik gereksinimlerini karşılamak üzere bir işe ihtiyaç duydukları, 31 Şimşek, İşletme..,, s Şimşek, İşletme..,, s. 12.

31 31 Herhangi bir nedenle işsiz kaldıkları ya da haksızlığa uğradıkları durumlar için sigortalı, sendikalı olmak, gelecek için tasarrufta bulunmak gibi birtakım önlemleri güvenlik gereksinimlerini karşılamak üzere aldıkları, Ait olma gereksinimler nedeniyle, iş grupları içinde çalışıp, kulüp, sendika ve dernekler kurdukları, Saygınlık gereksinimi nedeniyle mevki sahibi olma ihtiyacı, Kendini gerçekleştirme gereksinimiyle, iş hayatlarında yaratıcılıklarını kullanıp kendilerini göstermeleri söz konusu olabilir. Sonuç olarak ihtiyaçlar dizisinin basamakları, çalışan tarafından dengeli bir biçimde çıkıldığı vakit, iş yaşamında yaşanacak stresi en az seviyede tutma olanağı bulacaktır. Bu motivasyon faktörleri, kişilerin doyum sağlama tercihleri konusunda bize yardımcı olur. Maslow un İhtiyaçlar Dizisi nin her bir basamağı, birer motivasyon faktörünü temsil eder. Bundan dolayıdır ki Motivasyon kavramına açıklık getirilerek motivasyonun iş yaşamındaki strese ne oranda yansıyabileceği konusuna dikkat çekilecektir Stres ve Motivasyon Arasındaki İlişki Motivasyon, insanların davranışlarının gücü ve yönü ile ilgili psikolojik bir kavramdır. Örneğin neden aynı yetenekteki iki kişi farklı düzeylerde performansa sahiptirler veya neden bazıları bir işte sıkı çalışırken, başka bir işte tembellik yapar. Tüm bunlarla motivasyon arasında sıkı bir ilişki vardır. Bir tanıma göre motivasyon, Motivasyon, içerisinde, değerlerin, güdülerin, ihtiyaçların, geribildirim veya beklentilerin yer aldığı bir olgudur. Motivasyon, insan davranışlarının belirlendiği, etkilendiği ve açıklandığı davranışsal bir

32 32 yöntem sürecidir. Motivasyon, bireyleri belirli amaçlara doğru yönelttiği ve enerjisinin bir kısmını bu amaçların gerçekleşmesine ayırmaya sevk ettiği bir kavramdır. 33 Psikologlar iş tatmini ile işe geç kalma, işe gitmeme ve işi aksatma arasında güçlü bir ilişki olduğunu vurgulamaktadırlar. Eğer bir iş, kişileri motive etmiyorsa, çalışanlar en ufak bir özürleri olduğunda işe gelmeyeceklerdir. Şu da bir gerçek ki; her insan aynı derecede motivasyona sahip değildir. Bunun sebebi tam olarak açık olmasa da başlıca iki olasılık vardır: Bazı insanlar doğuştan diğerlerinden daha yüksek bir motivasyona sahiptirler, bazıları da kendi yaşam tecrübelerinden etkilenebilirler. Katılım, yüksek performansın ne yönde olacağını belirtiyor olsa da; insanların öğrendikleri ve geçmiş tecrübeleri de bu konuda oldukça etkilidir. Halil Ülker e göre örgütte motivasyonun rolü şu şekildedir, Örgüt mensuplarının her biri kendisine verilen görevleri yerine getirmek için çaba harcamaya istekli olmadıkça, yönetsel faaliyetlerden hiçbir sonuç alınamaz. Şu ya da bu şekilde herkesin kendisine verilen görevleri etkin bir şekilde yerine getirmeye istekli olması gerekir. Motivasyonun rolü, bu isteği yoğunlaştırmaktır. 34 Basitleştirilmiş olarak Motivasyon Süreci, ihtiyaçlar veya beklentiler, davranışlar, amaçlar, herhangi bir geriye besleme feedback şeklinde sıralayabiliriz. Genel olarak motivasyon, bu değişkenlerin karşılıklı etkileşiminden doğan bir yapıdır. Şekil 2.2. de görüldüğü gibi, 33 Eroğlu, Davranış., s Halil Ülker, Yönetim Süreçleri, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 1990, s. 114.

33 33 İç Dengesizlik Durumu: ihtiyaç, arzu, beklenti Davranış veya Hareket Özendirici veya Amaç İç Durum Değişimi Şekil 2.2. Motivasyon Süreci (Eroğlu, 1995; s. 246) Motivasyon Süreci Modeli bireylerin farklı derecedeki ihtiyaçları, beklentileri ve amaçları olduğu varsayımına dayanır. Davranışın altında yatan faktörler etki ederek, kişileri harekete geçirip, onların belli bir doğrultuya enerjilerini yönlendirmelerini sağlamak, motivasyon kavramı ile gerçekleşecektir. İsmet Barutçugil e göre kişilerin çalıştıkları örgütlerdeki istekleri kısaca şu şekildedir, Çalışanların dâhil oldukları örgütlerde gerçekleştirmek istedikleri duygular şöyle sıralanabilir; Katkıda bulunmak, Amaç ve değerlere ortak sahiplenmek, Karar almak için gerekli yetkilerle donanmak, Etkili iş ilişkisi kurarak insanları etkilemek, bilgi, beceri ve deneyim yönünden yeterlilik göstermek, başarma arzusu, takdir arzusu, varlığının ve yaptıklarının bir anlam taşıdığını görmek. 35 Çalışanlara lider ve yöneticileri tarafından, örgütün vizyon ve amaçları tam olarak açıklanmalıdır. Kendilerine o örgütte niçin bulunduklarına, neden onlara ihtiyaç duyulduğuna dair bir açıklama yapıldığı takdirde, çalışanın motivasyonu olumlu yönde etkilenecektir. 35 İsmet Barutçugil, İş Hayatında Kadın Yönetici, İstanbul, Kariyer Yayımları, 2002, s. 187.

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON Bireylerin günlük hayatlarının yaklaşık üçte birini geçirdikleri işyerleri, kişi için önemli bir ortamdır. İşyerlerinde

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi)

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi) Kariyer q Kişinin yaşamı boyunca edindiği ilgili deneyimleridir. q Bir kişinin bütün yaşamı boyunca üstlendiği işlerin tümüdür. q Kişinin yaşamı boyunca sahip olduğu bir dizi iş ve bu işlere katılımı konusundaki

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu ARALIK 2011 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ. cagataykilinc@karabuk.edu.tr

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ. cagataykilinc@karabuk.edu.tr 9. HAFTA PFS102 Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ cagataykilinc@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İÇİNDEKİLER MOTİVASYON Motivasyon Teorileri Kapsam Teorileri

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu OCAK 2013 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

PSİ3541 - PSİ362 Doç.Dr. Hacer HARLAK. UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999)

PSİ3541 - PSİ362 Doç.Dr. Hacer HARLAK. UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal psikologların iki şapkası Emprik araştırmalara dayanan kuramlar inşa eden bilimci Laboratuvar dışındaki pratik sorunları çözmek

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam Amaç SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönerge nin amacı; Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 KRİZ YÖNETİMİ 11

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 KRİZ YÖNETİMİ 11 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 KRİZ YÖNETİMİ 11 1.1.Krizin Tanımı ve Özellikleri 13 1.2.Kriz Dönemleri 15 1.2.1.Krizin Gelişme Dönemi 15 1.2.1.1. İç ve Dış Değişiklikleri Fark Etmeme ( Körlük) 15 1.2.1.2.

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ STRES

DAVRANIŞ BİLİMLERİ STRES DAVRANIŞ BİLİMLERİ STRES 1 2 Stres nedir? bireyin fizik ve sosyal çevredeki uyumsuz koşullar nedeniyle, bedensel ve psikolojik sınırlarının ötesinde harcadığı gayrettir 3 Stres nedir? EUSTRESS: Hedefler,

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programları Bilimsel Araştırma Yöntemleri I Dr. M. Volkan TÜRKER 7 Bilimsel Araştırma Süreci* 1. Gözlem Araştırma alanının belirlenmesi 2. Ön Bilgi

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

MBA 507 (3) TUTUMLAR VE İŞ TATMİNİ

MBA 507 (3) TUTUMLAR VE İŞ TATMİNİ MBA 507 (3) TUTUMLAR VE İŞ TATMİNİ Tutum Tutum bir kişinin diğer bir kişi, bir olay veya çevresi ile ilgili olarak negatif veya pozitif tavırdır. Tutum Tutumlar değerler gibi sosyal ve duygusal inşalardır

Detaylı

FAALİYETLERİ YÜRÜTÜRKEN KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

FAALİYETLERİ YÜRÜTÜRKEN KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR FAALİYETLERİ YÜRÜTÜRKEN KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR İç Kontrol Sistemi kapsamında kullanılacak olan dokümanlar, sistemin uygulanabilirliği ve sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla Genel

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders)

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Dersin Kodu Dersin Adı T U/L Kredi ECTS EYD-504 Eğitim

Detaylı

GÜVENLİK İKLİMİNİN BİREYSEL, ÖRGÜTSEL VE ORTAM ETMENLERİNİN BÜYÜK ÖLÇEKLİ MAKİNE, KİMYA VE MADEN İŞLETMELERİNDE İNCELENMESİ

GÜVENLİK İKLİMİNİN BİREYSEL, ÖRGÜTSEL VE ORTAM ETMENLERİNİN BÜYÜK ÖLÇEKLİ MAKİNE, KİMYA VE MADEN İŞLETMELERİNDE İNCELENMESİ GÜVENLİK İKLİMİNİN BİREYSEL, ÖRGÜTSEL VE ORTAM ETMENLERİNİN BÜYÜK ÖLÇEKLİ MAKİNE, KİMYA VE MADEN İŞLETMELERİNDE İNCELENMESİ Doç. Dr. Yakup KARA Ertuğrul YOZGAT (A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı) (İş Müfettişi

Detaylı

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ

STRATEJĠ GELĠġTĠRME MÜDÜRLÜĞÜ PROSEDÜRÜ Hazırlayan Strateji Geliştirme Müdürü Kontrol Başkanlık Hukuk Danışmanı Onay Belediye Başkanı Yürürlük Tarihi 01.02.2010 Sayfa 1 / 9 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı; Kartal Belediyesi Strateji Geliştirme Müdürlüğü

Detaylı

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ Öğr. Gör. Dr. Neslihan GÜNÜŞEN DANIŞMAN Prof.Dr. Besti ÜSTÜN Tanımlayıcı Tükenmişlik Araştırmaları Randomize değil Kesitsel

Detaylı

T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ

T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ T.C. EYYÜBİYE BELEDİYESİ STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel İlkeler Amaç MADDE 1- Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU. : Eğitim Fakültesi Dekanlığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli

EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU. : Eğitim Fakültesi Dekanlığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU Dairesi Görevi Astları : Eğitim Fakültesi lığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli A- Stratejik yönetim ve planlama fonksiyonu kapsamında yürütülecek görevler

Detaylı

İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı

İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı T. C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Görev Yetki ve Sorumlulukları Birim Birimin Temel Görevi Görev, Yetki ve Sorumlulukları İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı

Detaylı

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM Antropolog, evrenin ve dünyanın oluşumu, yaşamın başlangıcı ve gelişimi, insanın biyolojik evrimi, ırkların doğuşu, insan topluluklarının fiziki yapı, kültür ve davranış özelliklerini ve diğer topluluklarla

Detaylı

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI GÜRÜLTÜ = HOŞA GİTMEYEN SES GÜRÜLTÜNÜN SÜRESİ ŞİDDETİ ZAMANI TÜRÜ GÜRÜLTÜ FİZYOLOJİK TEPKİLER RUHSAL TEPKİLER FİZYOLOJİK TEPKİLER ANĠ GÜRÜLTÜDE KAS GERĠLMELERĠ BAġ DÖNMESĠ YORGUNLUK ĠġĠTME KAYIPLARI METOBALĠZMA

Detaylı

KARİYER YÖNETİMİ. Kariyer teorisi iki nokta üzerinde odaklanmaktadır. Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER

KARİYER YÖNETİMİ. Kariyer teorisi iki nokta üzerinde odaklanmaktadır. Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER KARİYER YÖNETİMİ Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER 7 KARİYER YÖNETİMİ Kariyer, bireyin mesleği ile ilgili pozisyonları, çalışma hayatı boyunca peş peşe kullanması ve organizasyonun üst kademelerine doğru ilerlemesidir.

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

Katılımcı Risk Değerlendirme. Doç Dr Meral Türk Ege Üni. Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD

Katılımcı Risk Değerlendirme. Doç Dr Meral Türk Ege Üni. Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD Katılımcı Risk Değerlendirme Doç Dr Meral Türk Ege Üni. Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD endüstriyel hijyen döneminin başlangıcından itibaren; Sorun.Önleme Ölçümler Sınır değerler ile karşılaştırma Genel

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU. : Eğitim Fakültesi Dekanlığı : Dekan : Dekan Yardımcıları Fakülte Sekreteri

EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU. : Eğitim Fakültesi Dekanlığı : Dekan : Dekan Yardımcıları Fakülte Sekreteri EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU Dairesi Görevi Astları : Eğitim Fakültesi lığı : : Yardımcıları Fakülte Sekreteri 1. Fakülte kurullarına başkanlık etmek, fakülte kurullarının kararlarını uygulamak

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI

MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI MAVİ YAKALILARIN ÇALIŞMAYA YÖNELİK TUTUMLARI ÇALIŞMA PSİKOLOJİSİ VERİ BANKASI ÖRNEĞİ www.calismapsikolojisi.net Yrd. Doç. Dr. Burcu KÜMBÜL GÜLER Kocaeli Üniversitesi Gündem İnsan Kaynakları ve Çalışma

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL PSI 501 İleri İstatistik Zorunlu 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 II. YARIYIL Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 III. YARIYIL

Detaylı

İŞ TATMİNİ VE MOTİVASYON MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ

İŞ TATMİNİ VE MOTİVASYON MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ İŞ TATMİNİ VE MOTİVASYON Elif SANDAL ÖNAL Şirin Müge KAVUNCU MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ İŞ TATMİNİ (İş Doyumu) Elif SANDAL ÖNAL Sosyal Psikolog Milli Prodüktivite Merkezi Araştırma Bölüm Başkanlığı Uzmanı

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Madde 1 Bu Yönetmelik, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak

Detaylı

ÇALIŞAN İŞ DOYUMU VE MEMNUNİYETİ ARAŞTIRMASI

ÇALIŞAN İŞ DOYUMU VE MEMNUNİYETİ ARAŞTIRMASI ÇALIŞAN İŞ DOYUMU VE MEMNUNİYETİ ARAŞTIRMASI D.E.Ü TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ RADYASYON ONKOLOJİSİ ANABİLİM DALI İdil Akman, Semra Yakan, Yüksel Özmen, Fadime Akman Radyasyon Onkolojisi Kliniklerinin riskli

Detaylı

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ;

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ; 17.12.2013 İŞ GÜVENLİĞİ KAPSAMINDAKİ HİZMET TEKLİFİ TEKLİF BİLGİLERİ YETKİLİ ANKARA DİŞ HEKİMLERİ ODASI DANIŞMAN ŞİFA ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ ADRES: HEPKEBİRLER MAH. NASRULLAH İŞ MERKEZİ KAT:5

Detaylı

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ DOÇ.DR. ZEHRA ALTINAY SINIF YONETIMI Bu derste, Sınıf ortamı ve grup etkileşimi Grup türleri Grup ve lider Liderlik türleri Grup içi etkileşimin hedefleri

Detaylı

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ 359 BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ Osman ÇİMEN, Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara, osman.cimen@gmail.com Gonca ÇİMEN, Milli

Detaylı

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ İDARİ PERSONEL MEMNUNİYET ANKETİ

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ İDARİ PERSONEL MEMNUNİYET ANKETİ im im Hiç T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ İDARİ PERSONEL MEMNUNİYET ANKETİ Göreviniz: Görev Yaptığınız Birim: Yaşınız: 8-30 3-40 4-50 5-60 6 ve üstü Cinsiyetiniz: Kadın Erkek Marmara Üniversitesi'ndeki Hizmet

Detaylı

İÇİNDEKİLER. vii GİRİŞ...1

İÇİNDEKİLER. vii GİRİŞ...1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM: İŞ YAŞAMI...7 1. ÇALIŞMA, İŞ YAŞAMI...7 2. İŞ VE İŞİN ÖNEMİ...13 3. İŞ PSİKOLOLOJİSİ VE UĞRAŞI ALANLARI...15 4. İŞ PSİKOLOJİSİ VE ENDÜSTRİ PSİKOLOJİSİ ARASINDAKİ FARKLAR...18

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

T.C. KÖRFEZ BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ İKİNCİ BÖLÜM

T.C. KÖRFEZ BELEDİYE BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ İKİNCİ BÖLÜM DOKÜMAN NO:SGM.ÇY.01 TARİH: 04.05.2011 SAYFA NO: 1 REVİZYON NO: 00 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu yönetmeliğin amacı, Strateji Geliştirme Müdürlüğünün kuruluş, görev,

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı

Doç.Dr. Yavuz CABBAR Dr. Mustafa Kemal TOPCU

Doç.Dr. Yavuz CABBAR Dr. Mustafa Kemal TOPCU Çalışanların Beklenti ve Yükümlülüklerinin İşgücü Verimliliğine Etkilerinin Psikolojik Sözleşme Kuramı Bağlamında Değerlendirilmesi: Ankara Sanayi Odası Üyeleri Örnekleminde Bir Araştırma Doç.Dr. Yavuz

Detaylı

ŞUBE MÜDÜRLÜKLERİ GÖREV TANIMLARI

ŞUBE MÜDÜRLÜKLERİ GÖREV TANIMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜKLERİ GÖREV TANIMLARI Valilik Makamının 04/11/2015 tarih ve 1260 Sayılı Olur ları kapsamında şube müdürlüklerinin görev tanımları yeniden düzenlenmiştir. Buna göre; I- PLANLAMA VE ZARAR AZALTMA

Detaylı

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir.

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. Eğitişim Dergisi. Sayı: 16. Ağustos 2007 GİRİŞ Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. KARİYER YÖNETİMİ 1 / 13 Kariyer, bireyin iş yaşantısındaki aktivite,

Detaylı

1. LİDER 2. LİDERLİK 3. YÖNETİCİ LİDER FARKI

1. LİDER 2. LİDERLİK 3. YÖNETİCİ LİDER FARKI YÖNETİCİ-LİDER FARKI VE LİDERLİĞİN YÖNETİMDEKİ ÖNEMİ Ahmet VERAL (Rapor) Eskişehir, 2011 1. LİDER Genel bir kavram olarak ele alındığında lider, bir grubun hedef oluşturma ve bu hedeflere ulaşma ve ilerleme

Detaylı

H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik

H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik 1. Girişimcilik nedir? a) Yaşanan çevrenin yarattığı fırsatları sezmek b) Sezgilerden düşler üretmek c) Düşleri projelere dönüştürmek d) Projeleri yaşama

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAĠRESĠ BAġKANLIĞI ÇEVRE KĠRLĠLĠĞĠ KONTROL VE DENETĠM ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAĠRESĠ BAġKANLIĞI ÇEVRE KĠRLĠLĠĞĠ KONTROL VE DENETĠM ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAĠRESĠ BAġKANLIĞI ÇEVRE KĠRLĠLĠĞĠ KONTROL VE DENETĠM ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKĠ DAYANAK, ĠLKELER ve TANIMLAR

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YÖNETİM İşletme amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak üzere planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetimin yapılması sürecidir. 2 YÖNETİM TEORİLERİ KLASİK

Detaylı

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI OCAK 2015 Sunum Planı İç Kontrol ün Tanımı ve Amaçları Birimlerin Sorumlulukları İç Kontrol Standartları Bakanlıkta

Detaylı

PSİKOSOSYAL RİSK ETMENLERİ

PSİKOSOSYAL RİSK ETMENLERİ PSİKOSOSYAL RİSK ETMENLERİ Mesleki Risk Faktörleri Biyolojik Riskler Kimyasal Riskler Fiziksel Riskler Psikososyal Riskler Uluslararası Çalışma Örgütü psikososyal tehlikeleri iş doyumu, iş örgütlenmesi

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI İçindekiler Koçluk Mini MBA... Motivasyon Toplantı Yönetimi Zaman Yönetimi ve Stratejik Önceliklendirme... Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma Koçluk K im le r k a t ı

Detaylı

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir.

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir. SOSYAL FOBİ Sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu korkusu performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme yada küçük düşme korkusunun yaşanmasıdır. Ve kişi bu korkunun

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KARİYER GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, İstanbul Üniversitesi Kariyer

Detaylı

Kurumsallaşma Eğitimi

Kurumsallaşma Eğitimi Eğitimler Kurumsallaşma Eğitimi İÇERİK Aile şirketlerinde kurumsallaşma ihtiyacı Kurumsallaşmanın gerektirdikleri İhtiyaç analizleri Kurumsallaşmanın önündeki engeller Aile firmalarında iletişim Problemler

Detaylı

Çocuğunuz ne kadar zeki?

Çocuğunuz ne kadar zeki? On5yirmi5.com Çocuğunuz ne kadar zeki? Psikolojik Danışman Yusuf Menki ile zeka testi konusunu konuştuk. Yayın Tarihi : 20 Aralık 2012 Perşembe (oluşturma : 1/4/2016) Gizem Gül'ün röportajı Hepimiz zeki

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNSAN KAYNAKLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNSAN KAYNAKLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNSAN KAYNAKLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, Millî Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları

Detaylı

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Okuma-Yazma Öğretimi Teori ve Uygulamaları ESN721 1 3 + 0 7 Okuma yazmaya hazıroluşluk, okuma yazma öğretiminde temel yaklaşımlar, diğer ülke

Detaylı

YÖNETİCİLİK FORMASYONU KAZANDIRMA KURSLARI. Okul Müdürlüğü I. Kademe S.N FAALİYETLERİN ADI Süre

YÖNETİCİLİK FORMASYONU KAZANDIRMA KURSLARI. Okul Müdürlüğü I. Kademe S.N FAALİYETLERİN ADI Süre Okul Müdürlüğü I. Kademe 1 Öğretim Liderliği a. Kavramsal Çerçeve b. Liderlik Kuramları c. Lider Özellikleri d. Liderliğin Güç Kaynakları e. Öğretimsel Liderlik ve Özellikleri 2 Vizyon ve Strateji Geliştirme

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 1 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 3 İşletme bir ekonomik kuruluştur. 3 İşletme bağımsız bir kuruluştur. 3 İşletme sosyal bir kuruluştur. 3 İşletme

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

KAYSERİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SİVİL SAVUNMA UZMANLIĞI GÖREV, SORUMLULUK VE YETKİ ESASLARINI BELİRLEYEN İÇ YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER

KAYSERİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SİVİL SAVUNMA UZMANLIĞI GÖREV, SORUMLULUK VE YETKİ ESASLARINI BELİRLEYEN İÇ YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER KAYSERİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SİVİL SAVUNMA UZMANLIĞI GÖREV, SORUMLULUK VE YETKİ ESASLARINI BELİRLEYEN İÇ YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER AMAÇ Madde 1- Bu yönetmelik Kayseri Büyükşehir Belediyesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Giriş... 1. Birinci Bölüm ÖRGÜTSEL PSİKOLOJİYE GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Giriş... 1. Birinci Bölüm ÖRGÜTSEL PSİKOLOJİYE GİRİŞ İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Giriş... 1 Birinci Bölüm ÖRGÜTSEL PSİKOLOJİYE GİRİŞ A-ÖRGÜTSEL YAPI VE PSİKOLOJİK TASARIMI... 9 1. İş ve Çalışmanın Psikolojisi... 10 2. Çalışmanın Doğası... 13 3. Çalışma Koşulları

Detaylı

2 İNSAN KAYNAKLARI PLANLANMASI

2 İNSAN KAYNAKLARI PLANLANMASI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 TEMEL KAVRAMLAR11 1.1. İnsan Kaynakları 12 1.1.1. Tanımı 12 1.1.2. Kapsamı 13 1.2. İnsan Kaynakları Yönetiminin Tarihçesi 14 1.2.1. Klasik Kuram 14 1.2.2.İnsani İlişkiler

Detaylı

29.04.2013. Tanışalım, Kaynaşalım GİRİŞİMCİLİK. Arzu Akalın GİRİŞİM GİRİŞİMCİLİK GİRİŞİM? GİRİŞİM NEDİR?

29.04.2013. Tanışalım, Kaynaşalım GİRİŞİMCİLİK. Arzu Akalın GİRİŞİM GİRİŞİMCİLİK GİRİŞİM? GİRİŞİM NEDİR? Tanışalım, Kaynaşalım CİLİK Arzu Akalın CİLİK? NEDİR? İŞ 1 GİR GİRİŞ GİRİŞMEK GİRİŞMEK GİDİŞMEK İŞ, GİR, GİRİŞ, GİRİŞMEK GİDİŞMEK 2 CİLİK NEDİR? GERÇEK CİLİK NEDİR? SEZMEK, GÖRMEK EYLEME GEÇMEK GERÇEK

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity

Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity Çalışma Hayatının İki Büyük Korkusu: İşsizlik ve İş Güvencesizliği Two Big Fear of Working Life: Unemployment and Job Insecurity İskender GÜMÜŞ* Nebi Sümer, Nevin Solak, Mehmet Harma İşsiz Yaşam: İşsizliğin

Detaylı

İŞLETME YÖNETİMİ. Yönetim İşlevleri. Yürütme Süreci. Yürütme Süreci. Yönetim İşlevleri. Yürütme. Yöneticilerin Yürütme Süreci ile İlgili Sahaları

İŞLETME YÖNETİMİ. Yönetim İşlevleri. Yürütme Süreci. Yürütme Süreci. Yönetim İşlevleri. Yürütme. Yöneticilerin Yürütme Süreci ile İlgili Sahaları İşlevleri İŞLETME ÖNETİMİ İşlevleri ürütme Girdiler Kontrol Planlama Organize etme ürütme Çıktılar Prof.r.Hayri ÜLGEN ürütme Süreci Çalışanları etkileyerek harekete geçirerek işletme amaçlarını sağlamaya

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi,

Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi, Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi, ***İnsanların trafikteki davranışlarını ve bu davranışların altında yatan psikolojik süreçleri inceleyen bir psikoloji alt alanıdır. Burada özellikle sürücülerin

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

Türkiye Klinik Kalite Programı

Türkiye Klinik Kalite Programı Türkiye Klinik Kalite Programı 3 Mayıs 2013 Dr. Hüseyin ÖZBAY Amaç: Türkiye de klinik kalitenin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik mevcut durum tespitinin yapılması ve klinik kalite ölçme ve değerlendirme

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI SINAV KAYGISI

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI SINAV KAYGISI se Li ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI SINAV KAYGISI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - OCAK 2015 KAYGI; Kaygı, kişinin bir uyaranla karşı karşıya kaldığında yaşadığı bedensel, duygusal ve zihinsel

Detaylı

PERFORMANS DEĞERLEME VE KARİYER YÖNETİMİ

PERFORMANS DEĞERLEME VE KARİYER YÖNETİMİ PERFORMANS DEĞERLEME VE KARİYER YÖNETİMİ «Hiçbir müşteri ürünü satın almaz, ürünün kendisi için yapabileceklerini satın alır.» P.F. Drucker 2 Hayat adeta bir ölçüm ve değerleme sürecidir. Performans Değerleme;

Detaylı

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ,SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ,SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK F İ Y A T T E K L İ F İ ALTINIŞIK OSGB. Ltd. Şti. DİŞ HEKİMLERİ ODASI Tel-Fax : 0256-2591155 TEKLİF NO / TARİH 08.11.2013 / 301 GSM : 0532-4104875 (A. Hakan TÜRE) YETKİLİ Ayşegül hanım e-mail : a.hakanture@altinisikosgb.com.tr

Detaylı

İNFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ ÇALIŞMALARINDA KOMİTE DIŞI EKİP ÇATIŞMASI VE YÖNETİMİ. VİLDAN UMUR ÇAKAR vildan.cakar@anadolusaglik.

İNFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ ÇALIŞMALARINDA KOMİTE DIŞI EKİP ÇATIŞMASI VE YÖNETİMİ. VİLDAN UMUR ÇAKAR vildan.cakar@anadolusaglik. İNFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ ÇALIŞMALARINDA KOMİTE DIŞI EKİP ÇATIŞMASI VE YÖNETİMİ VİLDAN UMUR ÇAKAR vildan.cakar@anadolusaglik.org Çatışma Yönetimi 6 NİSAN 2007 CEVAP BEKLEYEN SORULAR Neden Çatışırız?

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI * 5018 Sayılı Kanun Md.55 İç Kontrol Nedir? İç kontrol;idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara

Detaylı

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular PLATFORM NOTU'15 / P-3 Yayınlanma Tarihi: 05.02.2015 * Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular Cem Başlevent 1 YÖNETİCİ ÖZETİ Son yıllarda yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, kayıtdışı

Detaylı

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ HASTANE ŞUBE AMİRİ KADROSU HİZMET ŞEMASI

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ HASTANE ŞUBE AMİRİ KADROSU HİZMET ŞEMASI YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ HASTANE ŞUBE AMİRİ KADROSU Kadro Adı : Hastane Şube Amiri Hizmet Sınıfı : Yöneticilik Hizmetleri Sınıfı (Üst Kademe Yöneticisi Sayılmayan Diğer Yöneticiler) Kadro Sayısı

Detaylı

PERFORMANS YÖNETİMİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan

PERFORMANS YÖNETİMİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan PERFORMANS YÖNETİMİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Açık, ölçülebilir hedefler başarının göstergeleridir. Yüksek performanslı kuruluşlarda ölçüm bir yaşam biçimidir. Ve lider bu ölçümleri yüksek performanslı

Detaylı

ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERDE PERSONEL SEÇİMİ

ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERDE PERSONEL SEÇİMİ ÇOKULUSLU ŞİRKETLERDE PERSONEL SEÇİMİ VE YERLEŞTİRMELER Uluslar arası Personel Seçimi ve İşe Yerleştirmeler Personel planlarına göre ihtiyaç duyulan personelin nitelik ve miktarı önceden saptanmaktadır.

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ Yaşanan ekonomik gelişmeler sonrasında büyük işletmeler uyum sorunu yaşarken, küçük ve orta ölçekli işletmeler

Detaylı

İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME

İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME PozitifİK tarafından hazırlanmıştır. Tüm hakları saklıdır. YOURLOGO ÜRÜN VE HİZMETLERİMİZ 2 Projenin Amacı Projenin amacı, fonksiyonel bir yaklaşımla Kiptaş taki tüm pozisyonların

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı