Araştırma. Gülser KILINÇ 1, Hakan KOCA 1, Hülya ELLİDOKUZ DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 27, SAYI 1, (NİSAN) 2013, 25-31

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Araştırma. Gülser KILINÇ 1, Hakan KOCA 1, Hülya ELLİDOKUZ 2 2013 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 27, SAYI 1, (NİSAN) 2013, 25-31"

Transkript

1 Araştırma 3-4 Yaş Grubu Çocukların Ağız Sağlık Durumlarının İki Yıllık Takibi THE ORAL TREATMENTS CLINICAL FOLLOW-UP FOR 2 YEARS ON THE 3-4 YEARS OLD CHILDREN AT DOKUZ EYLUL UNİVERSITY'S KINDERGARDEN Gülser KILINÇ 1, Hakan KOCA 1, Hülya ELLİDOKUZ 2 1Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Çocuk Diş Bölümü 2Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Anabilim Dalı Gülser KILINÇ Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Çocuk Diş Kliniği İnciraltı, İZMİR Tel: (232) Fax: (232) e-posta: ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı ülkemizde ağız diş sağlığı eğitimine anaokullarından başlamanın ve anaokulu diş hekimi uygulamasının yaygınlaştırılmasını sağlamaktır. Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesine bağlı kreşlerde yaşları 3-4 ve 5-6 yaş arasında değişen 145 çocuğun ağız içi sorunları saptandı. Çocuklara ve öğretmenlerine ağız diş sağlığı eğitimi verildi. Dünya Sağlık Örgütünün önerdiği şekilde çocukların ağız içi muayeneleri yapıldı, formlar oluşturuldu ve formların bir örneği ailelere verildi. 3-4 yaş grubundaki çocuklara yılda 2 kere flor verniği uygulaması yapıldı ve var olan çürük dişleri tedavi edildi. 5-6 yaş grubundaki çocuklar kontrol grubu olarak değerlendirildi. Bulgular: Başlangıç değerlendirmesinde çocukların yaşları arttıkça çürük sayısının (p=0,001) arttığı saptandı. 3-4 yaş grubunda çürük %17,5 iken 5-6 yaş grubunda %38,66 bulundu. İlk muayenede 143 çocuğun 8 tanesinde dolgulu diş vardı. 3-4 yaş grubundaki çocukların iki yıl boyunca düzenli takipleri yapıldı ve diş çürüğü insidansında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma saptandı (p=0,016). Çocukların fırçalama alışkanlığı ve ağız bakımlarında iyileşme olduğu saptandı. Sonuç: Çocuklarda diş çürüğü sayısının azaltılmasında tek seferlik kontrollerin yeterli olmadığını, yılda iki kere olmak üzere en az iki yıl ve daha uzun süreyle çocukların ağız sağlıklarının takiplerinin yapılmasının gerekli olduğu görüldü. Bu çalışma okul, aile ve diş hekiminin birlikte çalışmasının okul öncesi çocuklarda çürük insidansını azaltacağını göstermiştir. Anahtar sözcükler: Kreş, ağız bakımı, topikal flor verniği, çürük prevalansı SUMMARY Objective: The aim of this study is start the oral health education at kindergarten level and make pediatric dentistry more common at kindergartens. Methods: The dental problems of 145 children, aged between 3 to 6 and attending to kindergartens of DEU have been determined. Oral health education has given to children and their teachers. Respecting WHO criteria, children s mouth examination completed, forms are developed and a copy has given to the parents. Fluoride varnish application has performed to children twice a year and their fillings done. Result: It is determined that as the age of the children increases, the number of cavities (p= 0.001) increases. At the beginning 8 children out of 143 children had fillings in their 2013 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 27, SAYI 1, (NİSAN) 2013, 25-31

2 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi teeth. For two years was a regular follow-up of children aged 3-4, and showed a statistically significant reduction in the incidence of dental caries (p= 0.016). It is also determined that there is an improvement at the children s teeth brushing habits and mouth care. Conclusion: In order to decrease the tooth decays in children, it is not enough to have an examination just once a year. The examinations should be at least twice a year and the children should be under control for at least 2 years or more. This study has showed us that; as the school, parents and preventive dentistry becomes widespread, the tooth decay incidence will decrease at preschool children. Key words: Kinder garden, teeth care, fluoride varnish, decay prevalence Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) gelecekle ilgili hedefler içine okul sağlığını alarak, 2020 yılında anaokullarının %50 sinin, ilköğretim okullarının %85 inin sağlığı geliştiren okullar olmasını önermektedir (1). Ağız ve diş sağlığı sorunları dünyada önemli bir sağlık sorunu olup, çocukluk çağında yaygındır (2 4). Dişlerin günde iki kez florür içeren bir diş macunu ile fırçalanması, şeker kullanımının azaltılması ve düzenli kontrollerin yapılması önemlidir (4 6). Çocukların dişlerinin fırçalamasına ilk dişler sürdüğünde ebeveynleri tarafından başlanmalı ve ailede başlayan bu eğitime anaokulu ve ilköğretimde de devam edilmelidir (2). Ağız ve diş sağlığını bozan en önemli etiyolojik faktörün, mikrobiyal dental plak olduğu kabul edilmektedir. Kompleks bir yapıda olan mikrobiyal dental plağın diş yüzeyleri üzerinde birikmesi ve etkili bir şekilde uzaklaştırılamaması sonucunda, içeriğindeki mikroorganizmalar toksik ürünleri ile ağız sağlığının bozulmasına neden olmaktadır (6 9). Mikrobiyal dental plak, etiyolojide primer faktör olarak kabul edilmekle birlikte, bireylerin yaş, cinsiyet, ırk, alışkanlık, sistemik hastalık, sosyoekonomik ve kültürel durumlar gibi faktörlerinin ağız ve diş sağlığını etkilediği gösterilmiştir (7). Diş fırçalamanın, çürük riskini anlamlı olarak azalttığı bilinen bir gerçektir. Dişlerini günde iki kez fırçalayanların ve bu alışkanlığı erken yaşta edinenlerin daha az çürüğü olduğu gösterilmiştir. Ayrıca bu alışkanlıkların edinilmesinde, ailelerin sosyo ekonomik düzeylerinin de etkili olduğu öne sürülmektedir (2,10). Koruyucu diş hekimliği hizmetleri, dünyada 1930ʹlu yıllardan itibaren başlayarak, 6 11 yaş grubu çocuklara yönelik ağız ve diş sağlığı hizmetleriyle ön plana çıkmıştır. Amerika Birleşik Devletleri nde diş çürükleri 2 5 yaş arası çocukların %19 unda görülürken, bu hız 5 9 yaş arası çocuklarda %52 ye ulaşmaktadır (11,12). Brezilya da ise bu değer %43,8 dir (13). Türkiye de ise 6 yaş grubunda süt diş dizisinde çürüksüz kişi yüzdesi %15 17 arasındadır (3,7). Batı ülkelerinde koruyucu diş hekimliği uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla çocuklarda çürük sayısında azalmalar görülmüştür (4,6,7). Bu azalma florür içeren diş macunları, düzenli topikal florür uygulamaları, şeker tüketimindeki değişiklikler, sosyo ekonomik düzeyin artışı, okul diş hekimliği hizmetlerinin yaygınlaştırılması, kişisel hijyen uygulama bilincinin artışı, gibi çeşitli faktörlere bağlanmıştır (10). Türkiye gibi gelişmekte olan ve koruyucu diş hekimliği uygulamalarının henüz yaygınlaşmadığı ülkelerde ağız diş sağlığı problemleri önemli bir sorun oluşturmaktadır. Türkiye de ilkokul öncesi çocuklarda yaygın diş çürüğü olmasına karşın anaokullarında koruyucu ağız diş sağlığı uygulamaları oldukça azdır. Ailelerin bu konudaki bilgileri sınırlı ya da yoktur. Bu amaçla toplumumuzdaki yaygın diş çürüğünü azaltmanın yöntemi, koruyucu diş hekimliği hizmetlerinin anaokullarında yaygınlaştırılması ve çocukların düzenli ağız bakımlarının yapılmasıdır. Bu amaçla Dokuz Eylül Üniversitesine bağlı iki kreşte koruyucu ağız diş sağlığına yönelik izlem programı planlanmış ve uygulanmıştır. Bu programla erken yaş grubu çocuklarda düzenli dişhekimi takibi ve koruyucu dental uygulamalar yapıldığında ağız bakımı ve çürük insidansındaki değişimin etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışma evrenini yılları arasında İzmir ilinde bulunan Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Çalışan Sağlığı Merkezi Çocuk Diş Hekimliği Kliniği tarafından, rutin takipleri yapılan üniversiteye bağlı kreşe devam eden çalışanların çocukları oluşturdu. Kreşte bulunan çocuklara ve öğretmenlerine doğru diş fırçalama yöntemi,

3 3-4 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi 27 uygulamalı olarak gösterildi. Çocuklara görsel materyallerle ağız bakımı anlatıldı. Ailelerden çocukların ağız içi muayeneleri için aydınlatılmış onam alındı. Daha sonra tüm çocuklar kliniğe davet edilerek DSÖ nün önerdiği şekilde ağız içi muayeneleri, refrektör altında, ayna sond yardımı ile yapıldı. Çürük dişleri ve diğer ağız içi sorunları tespit edildi. Her hastaya ağız içi bilgilendirme formları dolduruldu, Ağız içi değerlendirme formların bir örneği ailelere verildi. Tüm yaş grubu çocuklara florür verniği (5% Sodium Fluoride Dura Shield, Sultan) yılda iki kez uygulandı, 5 6 yaş grubu çocukların ağız içi ilk verileri kontrol grubu olarak değerlendirildi. 3 ve 4 yaş grubu çocukların iki yıl süre ile takipleri yapıldı. Muayeneler sırasında florür verniği uygulamaları tekrarlandı, var olan dolgular kontrol edildi yeni çürük diş saptandığında aileler bilgilendirilerek çocuklar kliniğe davet edilerek diş tedavileri gerçekleştirildi. Çocukların var olan diğer bütün ağız içi sorunları konusunda ebeveynler bilgilendirildi. İstatistiksel veri: Veriler bilgisayar ortamında 15.0 paket SPSS programı ile değerlendirildi. Verilerin analizinde Ki kare, McNemar ve Cochran s Q testleri kullanıldı. İstatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edildi. BULGULAR Başlangıçta planlanan kontrol ve tedavi grubunu oluşturan 3 6 yaş arası toplam 145 çocuk çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubu 86 (%59,3) kız, 59 (%40,7) erkek çocuklardan oluşmaktaydı. Muayenesi yapılan olguların %79,3 ünün daha önce hiç diş hekimine gitmediği belirlendi. Ağız hijyeni açısından değerlendirildiğinde çocukların ağız hijyeninin %58,6 sının iyi, %35,2 nin orta, %6,2 nin kötü olduğu saptandı. Olguların 43 ünde (%29,5) bir ile beş arasında değişen sayılarda çürük diş saptandı. Tüm çocukların 8 inde (%5,5) bir ile beş arasında değişen sayıda dişe daha önce dolgu yapılmıştı. Dolgulu diş sayılarına baktığımızda bir dolgulu dört, iki dolgulu iki, beş dolgulu dişi olan iki çocuk vardı. Erken çekilmiş süt dişi olan olguya rastlanılmadı. Çocukların %28,8 i dişlerini günde bir kez, %59,6 sı iki kez, %11,7 si düzensiz ya da hiç fırçalamadıkları saptandı. 32 çocuğun süt diş dizisinde hafif ve orta düzeyde ortodontik bozukluk görüldü. Yer darlığı olan 11, çapraz kapanışı olan 10, üst ileri itimi olan 11 çocuk vardı. Bir çocukda konjenital olarak üst süt sağsol lateral dişlerinde eksiklik, bir çocukta frenilum diasteması, iki çocukta da travmaya bağlı üst süt kesici dişinde fraktür görüldü. Sekiz çocukta ise dişlerinin üzerinde yaygın siyah lekeler bulundu. Aileler var olan dental sorunlar hakkında bilgilendirildi. Başlangıçta tüm yaş gruplarında bulunan çocukların cinsiyetle çürük dağılımı arasında arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p=0,355). Çürük dişi olan 43 çocukda bir ile beş arasında değişen sayıda çürük diş saptandı. Bir çürük dişi 11 (%25,6), iki çürük dişi 16 (%37,2), üç çürük dişi 5 (%11,6), dört çürük dişi 7 (%16,3), beş çürük dişi olan 4 (%9,3) çocuk bulunmaktadır. Yaşlara göre çürük dağılımı Tablo I de verilmiştir. İlk muayenede 3 yaş (%9,8) ve 4 yaş grubundaki (%25,6) çocukların çürük diş sayısı az iken, 5 yaş (%44,4) ve 6 yaş grubunda (%44,8) çürük diş sayısının istatistiksel olarak anlamlı sayıda artığı görülmektedir (p=0,001). Tüm yaş gruplarında erken çekilmiş süt dişi olmadığından dft ve dfs (dft süt dişlerinde çürük, dolgulu toplam diş sayısını belirtirken, dfs ise süt dişlerinde çürük, dolgulu dişlerin diş yüzey sayısını belirtir) değerleri hesaplanmıştır. Çocukların yaşla beraber dft ve dfs değerlerinin arttığı görülmektedir. Toplam dft değeri 0,96, dfs değeri ise 1,39 olarak bulunmuştur. Benzer şekilde yaşla beraber çürük sayısı artarken, çürük yüzey sayısında da artma saptanmıştır (Tablo II,III). Tablo I. İlk kontrolde yaşlara göre çürük dağılımı ve yüzdesi İlk Kontrol 3 yaş n(%) 4 yaş n(%) 5 yaş n(%) 6 yaş n(%) Total n(%) Çürüklü 4 (9,8) 10 (25,6) 16 (44,4) 13 (44,8) 43 (29,7) Çürüksüz 37 (90,2) 29 (74,4) 20 (55,6) 16 (55,2) 103 (70,3) Toplam 41 (100,0) 39 (100,0) 36 (100,0) 29 (100,0) 145 (100,0)

4 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi Tablo II. İlk kontrolde yaşlara göre dft ve dfs değerleri Yaş 3 yaş 4 yaş 5 yaş 6 yaş Toplam dft 0,22 0,56 1,17 1,88 0,96 dfs 0,22 0,67 1,88 2,79 1,39 diş çürüklerinden tamamen korunmuş oldu. Başlangıçta çürük dişi olmayan 3 4 yaş grubu çocukların iki yıl süre ile düzenli takip sonucu süt dişlerinde yeni çürük dişlerin olmaması Mc Nemar kikare testine göre anlamlı bulundu (p=0,016). Tablo III. Yaşlara göre çürük yüzey dağılımları görülmektedir İlk Kontrol 3 yaş 4 yaş 5 yaş 6 yaş Çürük diş sayısı Okluzal Aproksimal Kole 1 2 Toplam yüzey sayısı Tablo IV. İki yıl düzenli takip sonrası yeni çürük dişi olan çocuklarda yaşlara göre çürük durumu Yaş 5 yaş n(%) 6 yaş n(%) Toplam n(%) Çürüklü 1 (4,5) 3 (10,7) 4 (8,0) Çürüksüz 21 (96,5) 25(89,3) 46 (92,0) Toplam 22 (100,0) 28 (100,0) 50 (100,0) Başlangıçta 3 4 yaş grubunda yer alan çocukların düzenli kontrolleri yapılarak florür verniği uygulaması yılda iki kez tekrarlandı ve var olan çürük dişleri için aileler tekrar bilgilendirilerek kliniğe davet edildi ve diş tedavileri yapıldı. Başlangıçta 3 4 yaş grubunda yer alan 80 çocuk hastanın 30 u çeşitli nedenlerle okuldan ayrıldı 50 çocuğun takibi gerçekleştirildi. İki yıl düzenli kontrolleri yapılan 3 4 yaş grubundaki çocukların yaşlarına göre çürük durumu Tablo IV te gösterilmektedir. Buna göre başlangıçtan itibaren takip edilen 50 çocuğun 11 inde bir ve daha fazla sayıda çürük dişi vardı. Bu çocukların 7 sinin (%63,6) tüm tedavileri tamamlandı. Çürüksüz olduğu tespit edilen çocuklarda yeni çürük dişe rastlanılmazken, daha önce çürük dişi olan ve dolgusu yapılan çocukların 2 sinde iki yıl sonunda yeni toplam 4 adet dişte çürük görüldü. Hiç çürük dişi olmayan ve iki yıl süre ile düzenli takipleri yapılan 39 çocuk Başlangıçtaki 5 6 yaş grubunda yer alan 65 çocuk hasta ile iki yıl takibi yapılan ve başlangıçta 3 4 yaş grubunda olan 50 çocuğun çürük dağılımı Tablo V de verilmiştir. İzlemleri yapılan 50 çocuğun verisi Cochran testi ile analiz edildiğinde çürük diş sayısındaki azalmanın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p=0,008). Birinci kontrol ile, son kontrol arasında yeni çürük diş sayısı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğu saptandı (p=0,016). TARTIŞMA 3 6 yaş arası çocuklarda çürük dağılımını, çürük tiplerini ve koruyucu tedavileri içeren çalışmalar genellikle, çocukların toplu bir arada bulunduğu anaokulları, Çocuk Esirgeme Kurumu gibi yerlerde yapılmaktadır (1,14). Çalışmaya düzenli takibin gerçekleşeceği düşünülen üniversite bünyesinde yer alan kreşteki çocuklar alındı. Tablo V. Başlangıç 5 6 yaş grubu çocukları ile iki yıl takip sonrası 5 6 yaş grubuna gelen çocukların çürük dağılımı Başlangıçta kontrol grubu olarak alınan 5 6 yaş grubunda yer alan çocukların çürük dağılımı Başlangıçta 3 4 yaş grubunda olan ve iki yıl kontrol sonrası 5 6 yaş grubuna gelen çocukların çürük dağılımı 5 yaş n(%) 6 yaş n(%) 5 yaş n(%) 6 yaş n(%) Çürüklü 16(44,4) 13(44,8) 1(4,5) 3(10,7) Çürüksüz 20(55,6) 16(55,2) 21(96,5) 25(89,3) Toplam 36 (100,0) 29 (100,0) 22 (100,0) 28 (100,0)

5 3-4 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi 29 Diş fırçalamasının 3 6 yaş döneminde daha kolay öğrenilebilir olması ve davranış haline dönüşmesi nedeniyle çocuklar kazandıkları bu davranışları yaşamları boyunca kullanacak olmaları araştırma için oldukça önemlidir. Özellikle okul öncesi çocuklara yönelik yapılan ağız diş sağlığı konusundaki eğitimlerde, görsel yöntem (müzik, hikaye, görsel materyal vb) kullanılması ve davranış haline gelebilmesi için bu eğitimlerin sürekliliğinin olması büyük önem taşımaktadır (1). Çalışmada kreşte çocuklara ağız diş sağlığı eğitimini verirken, hikaye ve görsel materyallerden yararlanıldı. Çalışmaya katılan çocukların %79,5 i daha önce hiç diş hekimi muayenesi olmamıştı. Üniversite bünyesinde ağız diş sağlığı merkezi olmasına karşın ailelerin çok azı çocuklarını rutin kontrole getirmişlerdir. Develioğlu ve ark yaptıkları çalışmalarında yılda en az bir kez diş hekimine gitme oranını %31 olarak bulmuşlardır (15). Gökalp ve ark Türkiye genelinde yaptıkları çalışmalarında 5 yaş grubu çocuklarda hiç diş hekimine gitmemiş çocuk oranını %82,1 olduğunu belirlemişlerdir (16). Bu oran çalışmamıza oldukça yakındır. Rong ve ark kreşlerde yapmış oldukları çalışmalarında, eğitim öncesi çocukların yatmadan önce diş fırçalamadıklarını belirtirken, iki yıllık eğitim sonrası %67,8 inin yatmadan önce dişlerini fırçaladıklarını saptamışlardır (17). Çalışmada 2 yıl süresince kreşlerde sabah kahvaltı sonrası tüm çocuklara öğretmenlerinin gözetiminde dişlerinin fırçalatılması sağlanmıştır. Çürük tespiti için DSÖ nün önerdiği kriterler kullanılmaktadır. Birçok çalışmada çürük diş sayısının tespiti gözle yapılan muayenelerle sağlanmaktadır (4,14,16,18). Çalışmada çocukların ağız içi muayeneleri klinikte, refrektör altında ayna sond yardımı ile yapıldı. Okul öncesi dönem olarak adlandırılan bu dönem 3 6 yaş arası çocukları içermektedir. Tulunoğlu ve ark yaptıkları çalışmada üç yaş grubunda çürüksüz çocuk oranını (%83,7), dört yaş grubunda (%51,4), beş yaş grubunda (%32,1), altı yaş grubunda (%42) olarak bulmuşlardır (14). Çalışmamızda 3 ve 6 yaş gruplarındaki veriler, Tulunoğlu ve ark ın çalışmasındaki verilere yakınken, 4 yaş grubunda çürük oranı daha düşük (%25,6) bulunurken, 5 yaş grubu çocuklarında (%44,4) ise daha yüksek bulunmuştur (14). Doğan ve ark Türkiye genelinde yaptıkları çalışmada 5 yaş grubunda çürük oranını %69,8 olarak saptamıştır (19). Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde 5 ve 6 yaş grubu çocuklarda çürük dağılımı farklılıklar göstermektedir (11 13,20,21). Yapılan çalışmalar erken yaşlarda diş çürüklerinin daha çok dişlerin okluzal yüzeylerinde görülürken, yaş ilerledikçe aproksimal yüzeylerde arttığını belirtmektedir (14,22). Bu çalışmada da, 4 yaş grubunda okluzal çürük daha çok görülürken yaş arttıkça çürük sayısındaki artışla beraber aproksimal çürük sayısında da artma görülmüştür. Topikal florür ajanları, yeni süren süt ve daimi dişlerde oldukça etkilidir. Yeni sürmüş bir dişin yüzey tabakasındaki florür konsantrasyonu 800 ppm civarında iken, çürüğe dirençli bir dişin yüzey tabakasında ise en az 1000 ppm düzeyinde florür konsantrasyonunun bulunması gerektiği bildirilmekte ve dolayısıyla sürmüş dişlerde topikal florür uygulamalarının yararlı olacağı düşünülmektedir (23). Florun primer koruyucu etkisi mineyle olan topikal teması sayesinde gerçekleşmektedir ve bu sayede antibakteriyel etki göstermektedir. Bundan dolayı özellikle çocuklarda uygulanan farklı florür rejimlerinin odaklanması gereken asıl nokta maksimum topikal temasın sağlanmasıdır, bunun içinde tercihen düşük doz, fazla sıklıkla olan yaklaşım tercih edilmektedir (24). Klinik çalışmalar florlu verniklerin kullanılmasıyla çürük oranında azalmanın %25 ile %75 arasında olduğunu göstermiştir (24,25). Çalışmada başlangıçta topikal florür uygulaması daha önce yapılmamış 5 6 yaş grubu çocukları ile 2 yıl süre ile flor verniği uygulaması yapılan 5 6 yaş grubuna ulaşan çocuklar arasında çürük insidansının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı gözlenmiştir. 3 4 yaş grubu çocuklara florür verniği uygulamasının yanı sıra, ebevenleri ve anaokulu öğretmenleri de ağız diş sağlığının korunması ve doğru beslenme konusunda bilgilendirilmiştir. Başlangıçta 3 ve 4 yaş grubunda yer alan 80 çocuğun, 50 tanesi 2 yıl boyunca kontrol edilmiştir. 3 4 yaş grubu çocukların ilk kontroldeki çürük yüzdesi %17,5, 5 6 yaş grubunda ise %44,61 olarak bulunmuştur. 3 4 yaş grubunda yer alan iki çocuğun başlangıç kontrollerinde çürük görülmemiş dört dişinde bu iki yıl sonucunda yeni çürük

6 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi saptanmıştır, bunların dolguları yapılmış olup, 5 6 yaş grubuna geldiğinde yeni çürük görülme yüzdesi %8 olarak bulunmuştur. Türkiye genelinde 5 6 yaş grubunda çürük insidansı %50 70 arasında değişmektedir (19). Yapılan çalışmalar çocuklarda tek seferlik kontrollerin yeterli olmadığını, uzun süreli ve tekrarlayan takiplerin yapılmasının ve anaokulundan itibaren ağız diş sağlığı eğitiminin verilmesinin çürük insidansının azaltılması açısından daha doğru sonuçlar alınabileceğini belirtmektedirler (22,26,27). Yapılan çalışmalarda öncelikli grup olan okul öncesi ve ilkokul dönemi çocuklar hedef alınarak, genel sağlıkla birlikte ağız diş sağlığı konusunda motive edilmesi gerekliliği vurgulanmakta, bunun yanı sıra ağız hijyeninin düzeltilmesi ve sürekliliği, uygun beslenme alışkanlığı ve periyodik diş hekimi kontrolünün kazandırılmasının öneminden bahsedilmektedir (26 28). Bu çalışmada aileler ve öğretmenler bilgilendirilerek günde iki kez biri okulda olmak üzere çocuklar dişlerini fırçalamaya başlamış, düzenli öğün saatleri uygulaması yapılmaya çalışılmış ve yılda iki kez diş hekimi kontrolü sağlanmıştır. SONUÇ Ülkemizde ağız diş sağlığı açısından sağlıklı nesiller yetiştirebilmek için anaokullarında koruyucu diş hekimliği uygulamasının başlatılması, ailelerin ve anaokulu öğretmenlerin bu konuda bilinçlendirilmesi gereklidir. Ayrıca tek seferlik kontrollerin yeterli olmadığı, bir yıl içinde iki kez olmak üzere en az iki yıl ve daha uzun süreli çocukların düzenli takiplerinin yapılması gerektiği görülmüştür. Bu çalışma okul, aile ve koruyucu diş hekimliği uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla erken yaş çocuklarda çürük insidansının azalacağını göstermiştir. KAYNAKLAR 1. Sarvan S, Efe E. Okul Öncesi Yaş Grubundaki Çocuklara Verilen ağız-diş sağlığı Konusunda Anlatsal ve Görsel Eğitimin Bilgi Düzeyine Etkisi. Çocuk Dergisi 2008;8: Çoğulu D, Menderes M, Ersin N. Süt dişlenme döneminde biofilm varlığının ağız ve diş sağlığı üzerine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2009;18: Marakoğlu K, Yıldırım S, Çivi S. Aile hekimliğinde çocukların ağız diş sağlığına yaklaşım. Süleyman Demirel Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2007;16: Eronat N, Bulut G, Öcek ZA. İzmirde sosyal yapısı farklı iki bölgedeki okul çocuklarının ağız ve diş sağlığı durumu. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2003;24: Özcebe H, Ulukol B, Mollahaliloğlu S, Yardım N, Karaman F. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetlerinde Okul Sağlığı Kitabı. Ankara: Yücel Ofset Matbaacılık, 2008; Öztunç H, Haytaç MC, Özmeriç N, Uzel İ. Adana ilinde 6-11 yaş grubu çocukların ağız diş sağlığı durumlarının değerlendirilmesi(adana DSİ ilköğretim okulu 1999). Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2000;17: Altun C, Güven G. Başak F, Akbulut E. On-onbir yaş grubu çocukların ağız-diş sağlığı yönünden değerlendirilmesi. Gülhane Tıp Dergisi 2005;47: Berkowitz RJ. Causes, Treatment and prevention of early childhood caries: A microbiologic perspective. J Can Dent Assoc 2003;69: Lopez L, Berkowitz R, Spiekerman C, Weinstein P. Topical antimicrobial therapy in the prevention of early childhood caries: a follow-up report. Pediatr Dent 2002;24: Altıntaş H, Altıntaş SC, Telatar G, et al. Batıkent iki nolu sağlık ocağı bölgesindeki ilköğretim okulları 5. sınıf öğrencilerinindiş sağlığı konusundaki bazı bilgive davranışlarını saptama araştırması. Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2004;21: Edelstein BL. Evidence-based dental care for children and the age 1 dental visit. Pediatr Ann 1998;27: Vargas CM, Crall JJ, Scneider DA. Sociodemographic distribution of pediatric dental caries J Am Dent Assoc 1998;129: Pattussi MP, Marcenes W, Croucher R, Sheiman A. Social deprivation, income inequality, social cohesion and dental caries in Brazilian school children. Soc Sci Med 2001;53: Tulunoğlu Ö, Bodur H, Ulusu T, Ciğer R, Odabaş M. Okul öncesi (3-6 yaş)ve okul çağındaki (7-8 yaş) çocuk-

7 3-4 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi 31 larda diş yüzeylerindeki çürük dağılımının ve prevalansının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2003;20: Develioğlu H, Gedik R, Tufan N, Yalçın D. Bireylerin oral hijyen araçları ve bilgilerinin araştırılması. Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2001;4: Gökalp S, Doğan GB, Tekçiçek M, Berberoğlu A, Ünlüer Ş. Beş, oniki ve onbeş yaş çocukların ağız diş sağlığı profili Türkiye Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2007;31: Rong WS, Bian JY, Wang WJ, Wang JD. Effectiveness of an oral health education and caries prevention program in kindergartens in China. Commun Dent Oral Epidemiol 2003;31: Kırzıoğlu Z, Güngör ÖE. Okluzal yüz çürüklerinin tanı yöntemleri. Turkiye Klinikleri J Dental Sci 2009;15: Doğan GB, Gökalp S. Türkiyede diş çürüğü durumu ve tedavi gereksinimi, Hacettepe Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2008;32: Chin-Man Lo E, Kwok-Ying Loo E, Lee CK. Dental health status of Hong Kong preschool children. Hong Kong Dent J 2009;6: Segovia-Villanueva A, Estrella-Rodriguez R, Medina- Solis CE, Maupome G. Dental Caries Experience and Factors among Preschoolers in Southeastern Mexico: A Brief Communication. J. Public Health Dent 2006;66: Wendt LK, Hallonsten AL, Koch G. Oral health in preschool children living in Sweden. Part III--A longitudinal study. Risk analyses based on caries prevalence at 3 years of age and immigrant status Swed Dent J 1999;23: Küçükeşme Ç, Sönmez H. Diş hekimliğinde florun insan insan vucudu ve dişler üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2008:15; Ercan E, Bağlar S Çolak H. Diş Hekimliğinde Topikal Florür Uygulama Metotları Cumhuriyet Dental Journal 2010:13; Tate WH, Synder R, Montgomery EH, Chan JT. Impact of source of drinking water on fluoride supplementation. Pediatrics 1990;117: Demers M, Brodeur JM, Mouton C, Simard PL, Trahan L, Veilleux G. A multivariate model to predict caries increment in Montreal children aged 5 years. Community Dent Health. 1992; 9: Grytten J, Rossow I, Holst D, Steele L. Longitudinal study of dental health behaviors an other caries predictors in early childhood. Commun Dent Oral Epidemiol 1988;16: Yazıcıoğlu AN, Yazıcıoğlu B, Öztaş B, Paksoy C, Babadağ M. Farklı iki sosyo-ekonomik düzeyde diş sağlığına ait karşılaştırmalı prevalans çalışması. Turkiye Klinikleri J Dental Sci 1997;3:

14-17 YAŞ GRUBU GÜREŞ VE BOKS SPORCULARININ ÇÜRÜK PREVALANSI YÖNÜNDEN AĞIZ-DİŞ SAĞLIĞI DEĞERLENDİRMESİ

14-17 YAŞ GRUBU GÜREŞ VE BOKS SPORCULARININ ÇÜRÜK PREVALANSI YÖNÜNDEN AĞIZ-DİŞ SAĞLIĞI DEĞERLENDİRMESİ Spor Hekimliği Dergisi Cilt: 43, S. 91-97, 2008 14-17 YAŞ GRUBU GÜREŞ VE BOKS SPORCULARININ ÇÜRÜK PREVALANSI YÖNÜNDEN AĞIZ-DİŞ SAĞLIĞI DEĞERLENDİRMESİ Osman HAMAMCILAR * ÖZET Çalışmanın amacı 14-17 yaş

Detaylı

14-17 Yaş Grubu Güreş ve Boks Branş Sporcularının Çürük Prevalansı

14-17 Yaş Grubu Güreş ve Boks Branş Sporcularının Çürük Prevalansı ORİJİNAL ARAŞTIRMA 14-17 Yaş Grubu Güreş ve Boks Branş Sporcularının Çürük Prevalansı Osman HAMAMCILAR Gençlik ve Spor Genel Müd. Sağlık İşl. Daire Başkanlığı Sporcu Eğitim ve Sağlık Merkezi (SESAM) Ankara.

Detaylı

Malatya İlindeki 7-14 Yaş Arası Çocukların Ağız-Diş Sağlığının Değerlendirilmesi

Malatya İlindeki 7-14 Yaş Arası Çocukların Ağız-Diş Sağlığının Değerlendirilmesi İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 212; 2: 19-24. Orijinal Araştırma Makalesi Malatya İlindeki 7-14 Arası Çocukların Ağız-Diş Sağlığının Değerlendirilmesi Evaluation of Oral-Dental Health Status

Detaylı

AYNI YÖREDE BULUNAN 242 BİREYİN PROTETİK MUAYENE BULGULARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

AYNI YÖREDE BULUNAN 242 BİREYİN PROTETİK MUAYENE BULGULARININ DEĞERLENDİRİLMESİ G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt III, Sayı 1, Sayfa 121-125, 1986 AYNI YÖREDE BULUNAN 242 BİREYİN PROTETİK MUAYENE BULGULARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hüsnü YAVUZYILMAZ* Celil DİNÇER** M. Emin TOPÇU*** Koruyucu

Detaylı

FLORÜR DURUM RAPORU ( * )

FLORÜR DURUM RAPORU ( * ) FLORÜR DURUM RAPORU ( * ) *Bu rapor Türk Pedodonti Derneği (TPD) ve TDB Eğitim Komisyonu tarafından hazırlanmıştır. Son zamanlarda ulusal yazılı ve görsel basın organlarında bilimsel veriler ve gerçekler

Detaylı

12-13 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL HİJYEN EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİ

12-13 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL HİJYEN EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİ Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 00; : ARAŞTIRMA YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL HİJYEN EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİ Selmin KÖSE*, Derya GÜVEN** Elif MERT** Ezgi ERASLAN*** Sevil ESEN** Alınış Tarihi:.0.00

Detaylı

Mayıs Mayıs 2015, 2015, Salı, Poster Sözel Bildiriler XIII, Kırmızı Salon, Saat:

Mayıs Mayıs 2015, 2015, Salı, Poster Sözel Bildiriler XIII, Kırmızı Salon, Saat: 12 11-13 Mayıs Mayıs 2015, 2015, alı, Poster özel Bildiriler III, Kırmızı alon, aat: 17.00-18.15 044 P006 DÜŞÜK OYO-EKOOMİK EVİYEDEKİ 4-8 YAŞ GRUBUDAKİ ÇOCUKLARA VE AİLELERİE VERİLE AĞIZ VE DİŞ AĞLIĞI

Detaylı

Oral health survey of children referring to Faculty of Dentistry in Gaziantep

Oral health survey of children referring to Faculty of Dentistry in Gaziantep Gaziantep Medical Journal Research Article Oral health survey of children referring to Faculty of Dentistry in Gaziantep Gaziantep Diş Hekimliği Fakültesi ne başvuran çocukların ağız ve diş sağlığı düzeyi

Detaylı

FARKLI TOPLUMLARDA YAPILAN SEALANT UYGULAMA SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

FARKLI TOPLUMLARDA YAPILAN SEALANT UYGULAMA SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt IV, Sayı 2, Sayfa 71-78, 1987. FARKLI TOPLUMLARDA YAPILAN SEALANT UYGULAMA SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Behiye ERDOĞAN* GİRİŞ Diş çürükleri ve periodontal hastalıklar günümüzde

Detaylı

ERZURUM İLİNDE 4-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL SAĞLIK DURUMUNUN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ EARLY CHILDHOOD CARIES OF 4-6 YEARS OLD CHILDREN IN ERZURUM

ERZURUM İLİNDE 4-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL SAĞLIK DURUMUNUN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ EARLY CHILDHOOD CARIES OF 4-6 YEARS OLD CHILDREN IN ERZURUM Araştırma/ ŞENGÜL, Research ŞİMŞEK DERELİOĞLU, Article ERZURUM İLİNDE 4-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL SAĞLIK DURUMUNUN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ EARLY CHILDHOOD CARIES OF 4-6 YEARS OLD CHILDREN IN ERZURUM Yrd.

Detaylı

TÜRK PEDODONTİ DERNEĞİ FLUORÜR İLE İLGİLİ BASIN AÇIKLAMASI

TÜRK PEDODONTİ DERNEĞİ FLUORÜR İLE İLGİLİ BASIN AÇIKLAMASI TÜRK PEDODONTİ DERNEĞİ FLUORÜR İLE İLGİLİ BASIN AÇIKLAMASI Son zamanlarda bazı ulusal yazılı ve görsel basın organlarında florür ile ilgili, bilimsel veriler ve gerçekler ile bağdaşmayan yayınların sıklığı

Detaylı

Arş.Gör., Konya Selçuk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Endodonti Anabilim Dalı, Konya, Türkiye

Arş.Gör., Konya Selçuk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Endodonti Anabilim Dalı, Konya, Türkiye Smyrna Tıp Dergisi -25- Smyrna Tıp Dergisi Araştırma Makalesi Yatılı Bölge İlköğretim Okullarında Çocukların Ağız Bakım Alışkanlıklarının Karşılaştırılması Comparing The Dental Health Habits of the Students

Detaylı

PARK SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDEKİ BİR İLKOKULDA DİŞ ÇÜRÜKLERİ ve ETKİLİ FAKTÖRLER

PARK SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDEKİ BİR İLKOKULDA DİŞ ÇÜRÜKLERİ ve ETKİLİ FAKTÖRLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MECMUASI Cilt 52, Sayı 2, 1999 77-82 PARK SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDEKİ BİR İLKOKULDA DİŞ ÇÜRÜKLERİ ve ETKİLİ FAKTÖRLER Deniz Çalışkan** Aysel Işık** Füsun Yaşar** Nazife

Detaylı

Uykudan önce ASLA!!!

Uykudan önce ASLA!!! Uykudan önce ASLA!!! ŞEKER TÜKETİMİ-5 BAŞARAMAZSAN!!! Şekeri tükettikten hemen sonraki ALIŞKANLIĞI OTURTMAYA ÇALIŞ ; Macunlu ya da macunsuz fırçalasın, Ağzını suyla çalkalasın, Peynir-yoğurt yesin ya da

Detaylı

Sivas İlindeki Okul Öncesi Yaş Grubu Çocukların Diş Sağlığı Durumlarının Değerlendirilmesi

Sivas İlindeki Okul Öncesi Yaş Grubu Çocukların Diş Sağlığı Durumlarının Değerlendirilmesi Cumhuriyet Dental Journal 13(2) (2010) Sivas İlindeki Okul Öncesi Yaş Grubu Çocukların Diş Sağlığı Durumlarının Değerlendirilmesi The Evaluation Of Tooth Health Status Of Preschool Children In Sivas Arife

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde ağız-diş sağlığının değerlendirilmesi

Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde ağız-diş sağlığının değerlendirilmesi Araştırma Makalesi Pamukkale Tıp Dergisi Pamukkale Medical Journal doi: 10.5505/ptd.015.096 Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde ağız-diş sağlığının değerlendirilmesi Oral-dental health

Detaylı

Politika. Görevliler Branşlar Muhasebe. Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı. Ağız diş sağlığı

Politika. Görevliler Branşlar Muhasebe. Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı. Ağız diş sağlığı Tablo 1. Diş Sağlık Hizmet Sunumu Politika Ağız diş sağlığı sunumu sistemi Görevliler Branşlar Muhasebe Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı Ağız diş sağlığı Tablo 2. Genel Ağız Diş Sağlığı Sektörünün

Detaylı

GATA Çocuk Diş Hekimliği Kliniğine başvuran hastaların çürük risklerinin değerlendirilmesi

GATA Çocuk Diş Hekimliği Kliniğine başvuran hastaların çürük risklerinin değerlendirilmesi ARAŞTIRMA Gülhane Tıp Derg doi:10.5455/gulhane.25640 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2012 GATA Çocuk Diş Hekimliği Kliniğine başvuran hastaların çürük risklerinin değerlendirilmesi Özlem Martı Akgün (*),

Detaylı

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. The Journal of Ondokuz Mayis University Faculty of Dentistry

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. The Journal of Ondokuz Mayis University Faculty of Dentistry Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi The Journal of Ondokuz Mayis University Faculty of Dentistry Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine Başvuran Yüksek Çürük Riskine

Detaylı

SİSTEMLİ AĞIZ BAKIMININ DİŞ KAYIPLARI VE DİŞ SAĞLIĞINA ETKİSİ

SİSTEMLİ AĞIZ BAKIMININ DİŞ KAYIPLARI VE DİŞ SAĞLIĞINA ETKİSİ G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt IV, Sayı 2, Sayfa 159 167, 1987 SİSTEMLİ AĞIZ BAKIMININ DİŞ KAYIPLARI VE DİŞ SAĞLIĞINA ETKİSİ Behiye ERDOĞAN* GİRİŞ Diş çürükleri, günümüzde halâ insan sağlığını büyük ölçüde

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış PEDODONTİ Ders Koordinatörü: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr DersSorumluları: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr Prof.Dr. Şaziye Aras, saziye_aras@yahoo.com Prof.Dr. Leyla Durutürk,

Detaylı

Dr. Nilgün Çöl Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD.

Dr. Nilgün Çöl Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD. A N N E L E R İ N Ç A L I Ş M A D U R U M U N U N S Ü T Ç O C U K L U Ğ U D Ö N E M İ N D E B E S L E N M E M O D E L İ, H E M O G L O B İ N / H E M A T O K R İ T D E Ğ E R L E R İ V E V İ TA M İ N K U

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI 1. hafta Konservatif Diş Tedavisine giriş, Diş yüzeyi terminolojisi 2. hafta Kavite sınıflandırması ve kavite terminolojisi (Sınıf I ve II kaviteler)

Detaylı

ÇOCUK DiŞ HEKİMLİĞİNDE ÇÜRÜK RİSK FAKTÖRLERİ VE TOPİKAL FLUORİD UYGULAMA PROTOKOLÜ

ÇOCUK DiŞ HEKİMLİĞİNDE ÇÜRÜK RİSK FAKTÖRLERİ VE TOPİKAL FLUORİD UYGULAMA PROTOKOLÜ ÇOCUK DiŞ HEKİMLİĞİNDE ÇÜRÜK RİSK FAKTÖRLERİ VE TOPİKAL FLUORİD UYGULAMA PROTOKOLÜ DANIŞMA KURULU Prof. Dr. Oya Aktören, İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı Prof. Dr.

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ. Konuralp Tıp Dergisi 2016;8(3) Öztürk AB ve ark. Agah Bahadır Öztürk 1 Bilge Sönmez 2

ARAŞTIRMA MAKALESİ. Konuralp Tıp Dergisi 2016;8(3) Öztürk AB ve ark. Agah Bahadır Öztürk 1 Bilge Sönmez 2 ARAŞTIRMA MAKALESİ Agah Bahadır Öztürk 1 Bilge Sönmez 2 1 Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği ABD 2 Aile Hekimliği Uzmanı, Ankara Halk Sağlığı Müdürlüğü, Batıkent 6 Nolu Aile Sağlığı Merkezi,

Detaylı

18 Yaş ve Üzeri Bireylerin DMF-T İndeksi ve Protetik Tedavi Açısından Değerlendirilmesi

18 Yaş ve Üzeri Bireylerin DMF-T İndeksi ve Protetik Tedavi Açısından Değerlendirilmesi Ondokuz Mayıs Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Dergisi: 2001; 5: 19-23 19 18 Yaş ve Üzeri Bireylerin DMF-T İndeksi ve Protetik Tedavi Açısından Değerlendirilmesi Evaluation of 18 Years O ld and Elder

Detaylı

YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi : Selin CANEL Danışman Öğretim

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN: 1303-0310

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN: 1303-0310 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN: 1303-0310 Gönderim Tarihi:26.06.2015 Kabul Tarihi:16.09.2015 İlkokul Öğrencileri ve Annelerinin Ağız ve Diş Sağlığı Konusundaki Bilgi ve Uygulamalarının

Detaylı

0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler

0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler ÇOCUK/SAGLIK 0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler Dr.Handan ALP* Dr.Sevin ALTINKAYNAK* Dr.Muzaffer KÜRKÇÜOĞLU* ÖZET Bu araştırmada Erzurum (merkez), Aşkale, Pasinler ilçeleri

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

KORUYUCU DİŞ HEKİMLİĞİ-YER TUTUCULAR-FLOR UYGULAMASI-FİSSÜR ÖRTÜCÜLER

KORUYUCU DİŞ HEKİMLİĞİ-YER TUTUCULAR-FLOR UYGULAMASI-FİSSÜR ÖRTÜCÜLER KORUYUCU DİŞ HEKİMLİĞİ-YER TUTUCULAR-FLOR UYGULAMASI-FİSSÜR ÖRTÜCÜLER Koruyucu Diş Hekimliği Çocuklarda koruyucu diş hekimliği yaklaşım ve tedavileri şu başlıklardan oluşur:» Fırçalama» Diş gelişiminin

Detaylı

Gelişimsel Endişeler ve Kaçırılmış Fırsatlar. Tuba Çelen Yoldaş, Elif Nursel Özmert, Yıldırım Beyazıt, Bilge Tanrıkulu, Hasan Yetim, Banu Çakır

Gelişimsel Endişeler ve Kaçırılmış Fırsatlar. Tuba Çelen Yoldaş, Elif Nursel Özmert, Yıldırım Beyazıt, Bilge Tanrıkulu, Hasan Yetim, Banu Çakır Gelişimsel Endişeler ve Kaçırılmış Fırsatlar Tuba Çelen Yoldaş, Elif Nursel Özmert, Yıldırım Beyazıt, Bilge Tanrıkulu, Hasan Yetim, Banu Çakır Giriş Gelişimsel sorunlar bütün uluslarda önemli bir çocukluk

Detaylı

ANKARA ili YAŞ GRUBU

ANKARA ili YAŞ GRUBU Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe J. ofspor! Sciences 2005, 16 (1), 19-29 ANKARA ili 11-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARıN FiziKSEL AKTiviTE VE BAZI BESLENME ALıŞKANLıKLARı Dr. savaş KUDAŞ*, Dr. Bülent ÜLKAR**, Dr.Ali

Detaylı

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Geleceğimizi tehdit eden çevre problemlerinin özellikle çocuklara erken yaşlarda verilmesi ve böylece çevre duyarlılığı,

Detaylı

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Meryem METİNOĞLU Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü Giriş Doğum kadın hayatında yaşanılan

Detaylı

S A H A A R A Ş T I R M A S I

S A H A A R A Ş T I R M A S I S A H A A R A Ş T I R M A S I GEREÇ VE YÖNTEM Saha Araştırması Plan ve Uygulaması Bu araştırma, Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı ve Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR Feray Gökdoğan 1, Duygu Kes 2, Döndü Tuna 3, Gülay Turgay 4 1 British University of Nicosia, Hemşirelik Bölümü 2 Karabük

Detaylı

Araştırma EÜ Dişhek Fak Derg 2014; 35_2: 26-31

Araştırma EÜ Dişhek Fak Derg 2014; 35_2: 26-31 Araştırma EÜ Dişhek Fak Derg 2014; 35_2: 26-31 Yüksek Çürük Riskli Genç Yetişkinlerde Diş Çürüğüne Ait Temel Parametrelerin Değerlendirilmesi Evaluation of Basic Parameters of Dental Caries in Young Adults

Detaylı

İlk dişler 6 aylıkken sürmeye başlar. 6 yaş itibariyle süt dişleri yerini daimi dişlere bırakır yaş arasında hem süt hem daimi dişler ağzımızda

İlk dişler 6 aylıkken sürmeye başlar. 6 yaş itibariyle süt dişleri yerini daimi dişlere bırakır yaş arasında hem süt hem daimi dişler ağzımızda 1 2 İlk dişler 6 aylıkken sürmeye başlar. 6 yaş itibariyle süt dişleri yerini daimi dişlere bırakır. 6-12 yaş arasında hem süt hem daimi dişler ağzımızda bulunur. 12 yaş sonrasında bir daha değişme şansı

Detaylı

Kırıkkale İl Merkezi İlköğretim ve Lise Öğrencilerinde Sigara ve Alkol Alışkanlıkları ve Etkileyen Faktörler

Kırıkkale İl Merkezi İlköğretim ve Lise Öğrencilerinde Sigara ve Alkol Alışkanlıkları ve Etkileyen Faktörler Özgün Araştırma Original Article Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi Turkish Journal of Pediatric Disease Kırıkkale İl Merkezi İlköğretim ve Lise Öğrencilerinde Sigara ve Alkol Alışkanlıkları ve Etkileyen

Detaylı

Türkiye de Diş Çürüğü Durumu ve Tedavi Gereksinimi, 2004

Türkiye de Diş Çürüğü Durumu ve Tedavi Gereksinimi, 2004 ARAŞTIRMA (Research) Hacettepe Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 32, Sayı: 2, Sayfa: 45-57, 2008 Türkiye de Diş Çürüğü Durumu ve Tedavi Gereksinimi, 2004 Caries Status and Treatment Needs in Turkey,

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

A R A Ş T I R M A L A R

A R A Ş T I R M A L A R A R A Ş T I R M A L A R BEŞ YAŞINDAKİ BİR GRUP TÜRK ÇOCUĞUNDA SÜT DİŞLENMESİNDE KAVİTESİZ VE KAVİTELİ DİŞ ÇÜRÜKLERİNİN YAYGINLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ* ASSESSMENT OF PREVALENCE OF NONCAVITATED AND CAVITATED

Detaylı

ENGELLİLER OKULUNA DEVAM EDEN ÇOCUKLARIN AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENGELLİLER OKULUNA DEVAM EDEN ÇOCUKLARIN AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ ENGELLİLER OKULUNA DEVAM EDEN ÇOCUKLARIN AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Dt. Faik ÇOKPEKİN (*), Dr. Dt. Günseli KÖYMEN (*), Dr. Dt. Feridun BAŞAK (*), Dr. Dt. Erman AKBULUT (*), Dt. Ceyhan

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE Ağız ve diş sağlığı anne karnında başlar Doğum öncesi yeterli beslenen ve sağlam doğan bebeklerin 6 aylıktan itibaren ilk SÜT DİŞLERİ çıkar 2,5 3 yaşın sonuna kadar çocuğun

Detaylı

Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde ventilatör ilişkili pnömoninin önlenmesinde bundle stratejisi

Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde ventilatör ilişkili pnömoninin önlenmesinde bundle stratejisi Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde ventilatör ilişkili pnömoninin önlenmesinde bundle stratejisi Yrd.Doç.Dr. İsmail Kürşad Gökçe İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Trakeostomi ya da endotrakeal

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Diş çürüğüne karşı koruyucu flor uygulamaları Protective flouride applications against dental caries

Diş çürüğüne karşı koruyucu flor uygulamaları Protective flouride applications against dental caries Smyrna Tıp Dergisi 82 Smyrna Tıp Dergisi Derleme Diş çürüğüne karşı koruyucu flor uygulamaları Protective flouride applications against dental caries Özlem Martı Akgün 1, Serkan Görgülü 2, Ceyhan Altun

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 22.10.2016 Gülay Turgay 1, Emre Tutal 2, Siren Sezer 3 1 Başkent Üniversitesi Sağlık

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

Hekimlerin Splenektomi Planlanan Hastalarda Aşılama Hakkındaki Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi

Hekimlerin Splenektomi Planlanan Hastalarda Aşılama Hakkındaki Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi Hekimlerin Splenektomi Planlanan Hastalarda Aşılama Hakkındaki Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi Dr. Ayşe Büyükdemirci, Şerife Şule Çınar, Meliha Çağla Sönmezer, Metin Özsoy, Fatma Şebnem Erdinç,

Detaylı

Arbon Okul Diş Kliniği ile ilgili bilgiler

Arbon Okul Diş Kliniği ile ilgili bilgiler Arbon Okul Diş Kliniği ile ilgili bilgiler Schulzahnklinik Arbon Telefon: 071 446 65 61 Stacherholzstrasse 32 Fax: 071 446 65 67 9320 Arbon E-Mail: szk.arbon@psgarbon.ch Temel Bilgiler İsviçre çapında

Detaylı

BORNOVA-MEVLANA MAHALLESİ NDE YAŞAYAN GEBELERİN ÇOCUKLARIN AĞIZ-DİŞ BAKIMI HAKKINDAKİ BİLGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

BORNOVA-MEVLANA MAHALLESİ NDE YAŞAYAN GEBELERİN ÇOCUKLARIN AĞIZ-DİŞ BAKIMI HAKKINDAKİ BİLGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı BORNOVA-MEVLANA MAHALLESİ NDE YAŞAYAN GEBELERİN ÇOCUKLARIN AĞIZ-DİŞ BAKIMI HAKKINDAKİ BİLGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ COĞRAFYA DERSLERİNE YÖNELİK

Detaylı

Özgün Problem Çözme Becerileri

Özgün Problem Çözme Becerileri Özgün Problem Çözme Becerileri Research Agenda for General Practice / Family Medicine and Primary Health Care in Europe; Specific Problem Solving Skills ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ

Detaylı

Süt dişleri neden önemlidir? İlk dönemde süt dişlerinin bakımı nasıl yapılmalıdır?

Süt dişleri neden önemlidir? İlk dönemde süt dişlerinin bakımı nasıl yapılmalıdır? 1 2 Süt Dişleri Süt dişleri neden önemlidir? Sanılanın aksine, diş sağlığı açısından süt dişleri önemli dişlerdir. Bu dişler, daimi dişlerin oluşumu ve çenelerin gelişimi esnasında konuşma ve çiğneme açısından

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

Annelerin Çocuk Diş Sağlığıyla İlgili Uygulamaları

Annelerin Çocuk Diş Sağlığıyla İlgili Uygulamaları Information and Practices about Childrens Dental Health of the Mothers Have 2-4 Year Old and Who Applied Sıtmapınarı Family Health Center in the City of Malatya [Malatya Sıtmapınarı ASM ye Başvuran 2-4

Detaylı

PROF. DR. SERPİL UĞUR BAYSAL IN ÖZGEÇMİŞİ, 14 Ocak 2015

PROF. DR. SERPİL UĞUR BAYSAL IN ÖZGEÇMİŞİ, 14 Ocak 2015 PROF. DR. SERPİL UĞUR BAYSAL IN ÖZGEÇMİŞİ, 14 Ocak 2015 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Sosyal Pediyatri Bilim Dalı ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion: ÖZET Amaç: Yapılan bu çalışma ile Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Eğitim Hastanesinde görevli hemşirelerin zihinsel iş yüklerinin değerlendirilmesi ve zihinsel iş yükünün hemşirelerin sosyo-kültürel özelliklerine

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: GÖKÇE AYKOL ŞAHİN Unvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Yüksek Lisans Diş Hekimliği İstanbul Üniversitesi 2003 Doktora Periodontoloji Anabilim Dalı İstanbul

Detaylı

The International New Issues In SOcial Sciences

The International New Issues In SOcial Sciences Number: 4 pp: 89-95 Winter 2017 SINIRSIZ İYİLEŞMENİN ÖRGÜT PERFORMANSINA ETKİSİ: BİR UYGULAMA Okan AY 1 Giyesiddin NUROV 2 ÖZET Sınırsız iyileşme örgütsel süreçlerin hiç durmaksızın örgüt içi ve örgüt

Detaylı

Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar

Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar Prof. Dr. Đnci Oktay Meslek Deneyimi? Bilimsel Araştırma? Uzman Görüşü? Meslek pratiğinde başarılı olmak, tüm dişhekimlerinin ortak amacıdır.

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması Araş.Gör. Yener KURMAN İSTANBUL

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (2), 76-90 GELişTiRiLMiş OYUN-EGZERSiZ PROGRAMıNıN ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Fabna KERKEZ ÖZET Bu çalışmanın amacı

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. SEZAİ KOÇYİĞİT

Yrd.Doç.Dr. SEZAİ KOÇYİĞİT Yrd.Doç.Dr. SEZAİ KOÇYİĞİT Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Okul Öncesi Eğitimi Anabilim Dalı Eğitim Bilgileri Eğitim Fakültesi Temel Eğitim 1996-2000 Lisans Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bölümü

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

MARMARA BÖLGESİ NDE YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

MARMARA BÖLGESİ NDE YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ PEDODONTİ ANABİLİM DALI MARMARA BÖLGESİ NDE YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi Eda ÇETİN

Detaylı

Diş Dostu Onaylı Klinikler Tanıtım Faaliyetleri

Diş Dostu Onaylı Klinikler Tanıtım Faaliyetleri Diş Dostu Onaylı Klinikler Tanıtım Faaliyetleri Sosyal Medyada Diş Dostu Onaylı Klinikler Ağız ve diş sağlığı hizmetlerinde mükemmellik anlayışı ile uluslararası standartlarda hijyen kontrolü uygulayan

Detaylı

UŞAK İL MERKEZİNDE GÖREVLİ SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İLKYARDIM BİLGİ SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI Hakan UŞAKLI *

UŞAK İL MERKEZİNDE GÖREVLİ SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İLKYARDIM BİLGİ SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI Hakan UŞAKLI * UŞAK İL MERKEZİNDE GÖREVLİ SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İLKYARDIM BİLGİ SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI Hakan UŞAKLI * ÖZET Nihal CENGİZ ** İlkyardım, herhangi bir hastalık veya kaza sonucu sağlığı tehlikeye girmiş

Detaylı

TÜRKİYE DE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ TEZLERİ

TÜRKİYE DE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ TEZLERİ XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz 2004 İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Malatya TÜRKİYE DE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ TEZLERİ Sibel BALCI Rtb Eğitim Çözümleri sibel.balci@sbs.com.tr ÖZET

Detaylı

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 SUNUM KAPSAMI Niçin KMY yaparız? Hangi yöntemi kullanırız? KMY sonuçlarını nasıl değerlendirmemiz gerekir? Kırık

Detaylı

-Evde sağlık hizmetleri. -Genel anestezi ile müdahale işlemleri

-Evde sağlık hizmetleri. -Genel anestezi ile müdahale işlemleri Yapılan araştırmalar, Türkiye nüfusunun %10-12'sinin fiziksel ya da zihinsel engelli olduğunu göstermektedir. Bu rakam ortalama her 7-8 aileden birinde engelli bir birey yaşadığı anlamına gelmektedir.

Detaylı

Tablo 2- Öğretim Yılı ve Eğitim Seviyesine Göre Okullaşma Oranları

Tablo 2- Öğretim Yılı ve Eğitim Seviyesine Göre Okullaşma Oranları Tablo 2- Öğretim Yılı ve Eğitim Seviyesine Göre Okullaşma Oranları Öğretim Yılı Educational Year Okullaşma Oranı Schooling Ratio Yaş - Age Okul Öncesi Pre Primary Education İlkokul Primary School Ortaokul

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Giriş DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu), çocukluk çağının en sık görülen

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ Projenin Adı: İskenderun ve Çevresinde Yaşayan İşitme Engelli Bireylere, Ailelerine ve Öğretmenlere Yönelik Değerlendirme ve Eğitim

Detaylı

BALIKESİR İVRİNDİ KORUCU YATILI İLKÖĞRETİM BÖLGE OKULU ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

BALIKESİR İVRİNDİ KORUCU YATILI İLKÖĞRETİM BÖLGE OKULU ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı BALIKESİR İVRİNDİ KORUCU YATILI İLKÖĞRETİM BÖLGE OKULU ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş

Detaylı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı BULGULAR Çalışma tarihleri arasında Hastanesi Kliniği nde toplam 512 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Olguların yaşları 18 ile 28 arasında değişmekte olup ortalama 21,10±1,61 yıldır. Olguların %66,4 ü (n=340)

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985.

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Nergiz Meltem Güven Email :nergismeltem@gmail.com 2. Doğum Tarihi : 11.03.1954 Tel : 0535 895 03 29 3. Ünvanı : Profesör 0312 441 39 11 Adres : Hilal Mah. Hollanda Cad. No:20 Daire

Detaylı

A R A Ş T I R M A L A R

A R A Ş T I R M A L A R A R A Ş T I R M A L A R EĞİTİM DÜZEYİNİN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERDE AĞIZ SAĞLIĞINA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ THE EVALUATION OF THE EFFECT OF EDUCATIONAL STATUS ON ORAL HEALTH IN YOUNG ADULT MALES Sermet

Detaylı

DİŞ HASTALIKLARI VE TEDAVİSİ ANABİLİM DALI İLK MUAYENE KLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARDA DMFT İNDEKSİ İLE TÜKÜRÜK ÖZELLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

DİŞ HASTALIKLARI VE TEDAVİSİ ANABİLİM DALI İLK MUAYENE KLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARDA DMFT İNDEKSİ İLE TÜKÜRÜK ÖZELLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 45, Sayı: 2 Sayfa: 29-36, 2011 ARAŞTIRMA DİŞ HASTALIKLARI VE TEDAVİSİ ANABİLİM DALI İLK MUAYENE KLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARDA DMFT İNDEKSİ İLE

Detaylı

Beş, On İki ve On Beş Yaş Çocukların Ağız Diş Sağlığı Profili, Türkiye-2004

Beş, On İki ve On Beş Yaş Çocukların Ağız Diş Sağlığı Profili, Türkiye-2004 ARAŞTIRMA (Research) Hacettepe Dişhekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 31, Sayı: 4, Sayfa: 310, 2007 Beş, On İki ve On Beş Yaş Çocukların Ağız Diş Sağlığı Profili, Türkiye2004 The Oral Health Profile of 5,

Detaylı

ANHTA STD RAPORU 03 - ETKİN LABORATUVAR KULLANIMI

ANHTA STD RAPORU 03 - ETKİN LABORATUVAR KULLANIMI 2 Yazarlar Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz, Doç. Dr. Rabia Kahveci, Prof. Dr. Nurullah Zengin Proje Koordinatörü Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz Proje Ekibi Doç. Dr. Altan Aksoy Doç. Dr. Rabia Kahveci Opr. Dr.

Detaylı

TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU

TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU iii TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı öğrencisi Rabia HOŞ tarafından hazırlanan " Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında

Detaylı

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Yrd. Doç. Dr. Tahsin Gökhan TELATAR Sinop Üniversitesi SYO İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü 28.03.2017 Uluslararası

Detaylı

Diş çürüğü, dünyada görülen çok yaygın kronik hastalıklardan biridir

Diş çürüğü, dünyada görülen çok yaygın kronik hastalıklardan biridir ORİJİNAL ARAŞTIRMA 13-20 Yaş Grubu Bireylerde Diş Fırçalama Sıklığı ile Oral Hijyen ve DMFT Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi Muhammet KARADAŞ, a Erhan TAHAN, b Oğuz KÖSE, c Sezer DEMİRBUĞA d a Restoratif

Detaylı

Denizli Ağız Diş Sağlığını Geliştirme Projesi; 3. Yıl Sonuçları

Denizli Ağız Diş Sağlığını Geliştirme Projesi; 3. Yıl Sonuçları Orijinal Çalışma Denizli Ağız Diş Sağlığını Geliştirme Projesi; 3. Yıl Sonuçları Belkıs Yurdasal a, Ali İhsan Bozkurt b, İlkay Öz c, Seher Tanrıverdi c, Erdoğan Taş d, Mustafa Nalbant e Özet Amaç: Denizli

Detaylı

Dr. Aysun YALÇI Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi , ANKARA

Dr. Aysun YALÇI Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi , ANKARA Dr. Aysun YALÇI Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi 29.03.2017, ANKARA Sunum Planı Giriş Antimikrobiyal direnci önleme Direncin önlenmesinde WHO, İDSA,CDC önerileri El hijyeni Temas izolasyonu önlemleri

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: IŞIL DOĞRUER İletişim Bilgileri: Adres: Okan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi 34959 Akfırat-Tuzla / İSTANBUL Telefon: 0 (216) 677 16 30-3856 Mail: isil.dogruer@okan.edu.tr 2.

Detaylı

ÇOCUKLARDA SOSYO-EKONOMİK DÜZEYİN ÇÜRÜK PREVALANSINA ETKİSİ

ÇOCUKLARDA SOSYO-EKONOMİK DÜZEYİN ÇÜRÜK PREVALANSINA ETKİSİ T.C. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı ÇOCUKLARDA SOSYO-EKONOMİK DÜZEYİN ÇÜRÜK PREVALANSINA ETKİSİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi İrem SALGINCI Danışman Öğretim Üyesi : Prof.

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( )

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( ) HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK (2.0.20) Gülay Turgay, Emre Tutal 2, Siren Sezer Başkent Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Diyaliz Programı

Detaylı