Araştırma. Gülser KILINÇ 1, Hakan KOCA 1, Hülya ELLİDOKUZ DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 27, SAYI 1, (NİSAN) 2013, 25-31

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Araştırma. Gülser KILINÇ 1, Hakan KOCA 1, Hülya ELLİDOKUZ 2 2013 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 27, SAYI 1, (NİSAN) 2013, 25-31"

Transkript

1 Araştırma 3-4 Yaş Grubu Çocukların Ağız Sağlık Durumlarının İki Yıllık Takibi THE ORAL TREATMENTS CLINICAL FOLLOW-UP FOR 2 YEARS ON THE 3-4 YEARS OLD CHILDREN AT DOKUZ EYLUL UNİVERSITY'S KINDERGARDEN Gülser KILINÇ 1, Hakan KOCA 1, Hülya ELLİDOKUZ 2 1Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Çocuk Diş Bölümü 2Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Anabilim Dalı Gülser KILINÇ Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Çocuk Diş Kliniği İnciraltı, İZMİR Tel: (232) Fax: (232) e-posta: ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı ülkemizde ağız diş sağlığı eğitimine anaokullarından başlamanın ve anaokulu diş hekimi uygulamasının yaygınlaştırılmasını sağlamaktır. Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesine bağlı kreşlerde yaşları 3-4 ve 5-6 yaş arasında değişen 145 çocuğun ağız içi sorunları saptandı. Çocuklara ve öğretmenlerine ağız diş sağlığı eğitimi verildi. Dünya Sağlık Örgütünün önerdiği şekilde çocukların ağız içi muayeneleri yapıldı, formlar oluşturuldu ve formların bir örneği ailelere verildi. 3-4 yaş grubundaki çocuklara yılda 2 kere flor verniği uygulaması yapıldı ve var olan çürük dişleri tedavi edildi. 5-6 yaş grubundaki çocuklar kontrol grubu olarak değerlendirildi. Bulgular: Başlangıç değerlendirmesinde çocukların yaşları arttıkça çürük sayısının (p=0,001) arttığı saptandı. 3-4 yaş grubunda çürük %17,5 iken 5-6 yaş grubunda %38,66 bulundu. İlk muayenede 143 çocuğun 8 tanesinde dolgulu diş vardı. 3-4 yaş grubundaki çocukların iki yıl boyunca düzenli takipleri yapıldı ve diş çürüğü insidansında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma saptandı (p=0,016). Çocukların fırçalama alışkanlığı ve ağız bakımlarında iyileşme olduğu saptandı. Sonuç: Çocuklarda diş çürüğü sayısının azaltılmasında tek seferlik kontrollerin yeterli olmadığını, yılda iki kere olmak üzere en az iki yıl ve daha uzun süreyle çocukların ağız sağlıklarının takiplerinin yapılmasının gerekli olduğu görüldü. Bu çalışma okul, aile ve diş hekiminin birlikte çalışmasının okul öncesi çocuklarda çürük insidansını azaltacağını göstermiştir. Anahtar sözcükler: Kreş, ağız bakımı, topikal flor verniği, çürük prevalansı SUMMARY Objective: The aim of this study is start the oral health education at kindergarten level and make pediatric dentistry more common at kindergartens. Methods: The dental problems of 145 children, aged between 3 to 6 and attending to kindergartens of DEU have been determined. Oral health education has given to children and their teachers. Respecting WHO criteria, children s mouth examination completed, forms are developed and a copy has given to the parents. Fluoride varnish application has performed to children twice a year and their fillings done. Result: It is determined that as the age of the children increases, the number of cavities (p= 0.001) increases. At the beginning 8 children out of 143 children had fillings in their 2013 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 27, SAYI 1, (NİSAN) 2013, 25-31

2 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi teeth. For two years was a regular follow-up of children aged 3-4, and showed a statistically significant reduction in the incidence of dental caries (p= 0.016). It is also determined that there is an improvement at the children s teeth brushing habits and mouth care. Conclusion: In order to decrease the tooth decays in children, it is not enough to have an examination just once a year. The examinations should be at least twice a year and the children should be under control for at least 2 years or more. This study has showed us that; as the school, parents and preventive dentistry becomes widespread, the tooth decay incidence will decrease at preschool children. Key words: Kinder garden, teeth care, fluoride varnish, decay prevalence Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) gelecekle ilgili hedefler içine okul sağlığını alarak, 2020 yılında anaokullarının %50 sinin, ilköğretim okullarının %85 inin sağlığı geliştiren okullar olmasını önermektedir (1). Ağız ve diş sağlığı sorunları dünyada önemli bir sağlık sorunu olup, çocukluk çağında yaygındır (2 4). Dişlerin günde iki kez florür içeren bir diş macunu ile fırçalanması, şeker kullanımının azaltılması ve düzenli kontrollerin yapılması önemlidir (4 6). Çocukların dişlerinin fırçalamasına ilk dişler sürdüğünde ebeveynleri tarafından başlanmalı ve ailede başlayan bu eğitime anaokulu ve ilköğretimde de devam edilmelidir (2). Ağız ve diş sağlığını bozan en önemli etiyolojik faktörün, mikrobiyal dental plak olduğu kabul edilmektedir. Kompleks bir yapıda olan mikrobiyal dental plağın diş yüzeyleri üzerinde birikmesi ve etkili bir şekilde uzaklaştırılamaması sonucunda, içeriğindeki mikroorganizmalar toksik ürünleri ile ağız sağlığının bozulmasına neden olmaktadır (6 9). Mikrobiyal dental plak, etiyolojide primer faktör olarak kabul edilmekle birlikte, bireylerin yaş, cinsiyet, ırk, alışkanlık, sistemik hastalık, sosyoekonomik ve kültürel durumlar gibi faktörlerinin ağız ve diş sağlığını etkilediği gösterilmiştir (7). Diş fırçalamanın, çürük riskini anlamlı olarak azalttığı bilinen bir gerçektir. Dişlerini günde iki kez fırçalayanların ve bu alışkanlığı erken yaşta edinenlerin daha az çürüğü olduğu gösterilmiştir. Ayrıca bu alışkanlıkların edinilmesinde, ailelerin sosyo ekonomik düzeylerinin de etkili olduğu öne sürülmektedir (2,10). Koruyucu diş hekimliği hizmetleri, dünyada 1930ʹlu yıllardan itibaren başlayarak, 6 11 yaş grubu çocuklara yönelik ağız ve diş sağlığı hizmetleriyle ön plana çıkmıştır. Amerika Birleşik Devletleri nde diş çürükleri 2 5 yaş arası çocukların %19 unda görülürken, bu hız 5 9 yaş arası çocuklarda %52 ye ulaşmaktadır (11,12). Brezilya da ise bu değer %43,8 dir (13). Türkiye de ise 6 yaş grubunda süt diş dizisinde çürüksüz kişi yüzdesi %15 17 arasındadır (3,7). Batı ülkelerinde koruyucu diş hekimliği uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla çocuklarda çürük sayısında azalmalar görülmüştür (4,6,7). Bu azalma florür içeren diş macunları, düzenli topikal florür uygulamaları, şeker tüketimindeki değişiklikler, sosyo ekonomik düzeyin artışı, okul diş hekimliği hizmetlerinin yaygınlaştırılması, kişisel hijyen uygulama bilincinin artışı, gibi çeşitli faktörlere bağlanmıştır (10). Türkiye gibi gelişmekte olan ve koruyucu diş hekimliği uygulamalarının henüz yaygınlaşmadığı ülkelerde ağız diş sağlığı problemleri önemli bir sorun oluşturmaktadır. Türkiye de ilkokul öncesi çocuklarda yaygın diş çürüğü olmasına karşın anaokullarında koruyucu ağız diş sağlığı uygulamaları oldukça azdır. Ailelerin bu konudaki bilgileri sınırlı ya da yoktur. Bu amaçla toplumumuzdaki yaygın diş çürüğünü azaltmanın yöntemi, koruyucu diş hekimliği hizmetlerinin anaokullarında yaygınlaştırılması ve çocukların düzenli ağız bakımlarının yapılmasıdır. Bu amaçla Dokuz Eylül Üniversitesine bağlı iki kreşte koruyucu ağız diş sağlığına yönelik izlem programı planlanmış ve uygulanmıştır. Bu programla erken yaş grubu çocuklarda düzenli dişhekimi takibi ve koruyucu dental uygulamalar yapıldığında ağız bakımı ve çürük insidansındaki değişimin etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışma evrenini yılları arasında İzmir ilinde bulunan Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Çalışan Sağlığı Merkezi Çocuk Diş Hekimliği Kliniği tarafından, rutin takipleri yapılan üniversiteye bağlı kreşe devam eden çalışanların çocukları oluşturdu. Kreşte bulunan çocuklara ve öğretmenlerine doğru diş fırçalama yöntemi,

3 3-4 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi 27 uygulamalı olarak gösterildi. Çocuklara görsel materyallerle ağız bakımı anlatıldı. Ailelerden çocukların ağız içi muayeneleri için aydınlatılmış onam alındı. Daha sonra tüm çocuklar kliniğe davet edilerek DSÖ nün önerdiği şekilde ağız içi muayeneleri, refrektör altında, ayna sond yardımı ile yapıldı. Çürük dişleri ve diğer ağız içi sorunları tespit edildi. Her hastaya ağız içi bilgilendirme formları dolduruldu, Ağız içi değerlendirme formların bir örneği ailelere verildi. Tüm yaş grubu çocuklara florür verniği (5% Sodium Fluoride Dura Shield, Sultan) yılda iki kez uygulandı, 5 6 yaş grubu çocukların ağız içi ilk verileri kontrol grubu olarak değerlendirildi. 3 ve 4 yaş grubu çocukların iki yıl süre ile takipleri yapıldı. Muayeneler sırasında florür verniği uygulamaları tekrarlandı, var olan dolgular kontrol edildi yeni çürük diş saptandığında aileler bilgilendirilerek çocuklar kliniğe davet edilerek diş tedavileri gerçekleştirildi. Çocukların var olan diğer bütün ağız içi sorunları konusunda ebeveynler bilgilendirildi. İstatistiksel veri: Veriler bilgisayar ortamında 15.0 paket SPSS programı ile değerlendirildi. Verilerin analizinde Ki kare, McNemar ve Cochran s Q testleri kullanıldı. İstatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edildi. BULGULAR Başlangıçta planlanan kontrol ve tedavi grubunu oluşturan 3 6 yaş arası toplam 145 çocuk çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubu 86 (%59,3) kız, 59 (%40,7) erkek çocuklardan oluşmaktaydı. Muayenesi yapılan olguların %79,3 ünün daha önce hiç diş hekimine gitmediği belirlendi. Ağız hijyeni açısından değerlendirildiğinde çocukların ağız hijyeninin %58,6 sının iyi, %35,2 nin orta, %6,2 nin kötü olduğu saptandı. Olguların 43 ünde (%29,5) bir ile beş arasında değişen sayılarda çürük diş saptandı. Tüm çocukların 8 inde (%5,5) bir ile beş arasında değişen sayıda dişe daha önce dolgu yapılmıştı. Dolgulu diş sayılarına baktığımızda bir dolgulu dört, iki dolgulu iki, beş dolgulu dişi olan iki çocuk vardı. Erken çekilmiş süt dişi olan olguya rastlanılmadı. Çocukların %28,8 i dişlerini günde bir kez, %59,6 sı iki kez, %11,7 si düzensiz ya da hiç fırçalamadıkları saptandı. 32 çocuğun süt diş dizisinde hafif ve orta düzeyde ortodontik bozukluk görüldü. Yer darlığı olan 11, çapraz kapanışı olan 10, üst ileri itimi olan 11 çocuk vardı. Bir çocukda konjenital olarak üst süt sağsol lateral dişlerinde eksiklik, bir çocukta frenilum diasteması, iki çocukta da travmaya bağlı üst süt kesici dişinde fraktür görüldü. Sekiz çocukta ise dişlerinin üzerinde yaygın siyah lekeler bulundu. Aileler var olan dental sorunlar hakkında bilgilendirildi. Başlangıçta tüm yaş gruplarında bulunan çocukların cinsiyetle çürük dağılımı arasında arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p=0,355). Çürük dişi olan 43 çocukda bir ile beş arasında değişen sayıda çürük diş saptandı. Bir çürük dişi 11 (%25,6), iki çürük dişi 16 (%37,2), üç çürük dişi 5 (%11,6), dört çürük dişi 7 (%16,3), beş çürük dişi olan 4 (%9,3) çocuk bulunmaktadır. Yaşlara göre çürük dağılımı Tablo I de verilmiştir. İlk muayenede 3 yaş (%9,8) ve 4 yaş grubundaki (%25,6) çocukların çürük diş sayısı az iken, 5 yaş (%44,4) ve 6 yaş grubunda (%44,8) çürük diş sayısının istatistiksel olarak anlamlı sayıda artığı görülmektedir (p=0,001). Tüm yaş gruplarında erken çekilmiş süt dişi olmadığından dft ve dfs (dft süt dişlerinde çürük, dolgulu toplam diş sayısını belirtirken, dfs ise süt dişlerinde çürük, dolgulu dişlerin diş yüzey sayısını belirtir) değerleri hesaplanmıştır. Çocukların yaşla beraber dft ve dfs değerlerinin arttığı görülmektedir. Toplam dft değeri 0,96, dfs değeri ise 1,39 olarak bulunmuştur. Benzer şekilde yaşla beraber çürük sayısı artarken, çürük yüzey sayısında da artma saptanmıştır (Tablo II,III). Tablo I. İlk kontrolde yaşlara göre çürük dağılımı ve yüzdesi İlk Kontrol 3 yaş n(%) 4 yaş n(%) 5 yaş n(%) 6 yaş n(%) Total n(%) Çürüklü 4 (9,8) 10 (25,6) 16 (44,4) 13 (44,8) 43 (29,7) Çürüksüz 37 (90,2) 29 (74,4) 20 (55,6) 16 (55,2) 103 (70,3) Toplam 41 (100,0) 39 (100,0) 36 (100,0) 29 (100,0) 145 (100,0)

4 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi Tablo II. İlk kontrolde yaşlara göre dft ve dfs değerleri Yaş 3 yaş 4 yaş 5 yaş 6 yaş Toplam dft 0,22 0,56 1,17 1,88 0,96 dfs 0,22 0,67 1,88 2,79 1,39 diş çürüklerinden tamamen korunmuş oldu. Başlangıçta çürük dişi olmayan 3 4 yaş grubu çocukların iki yıl süre ile düzenli takip sonucu süt dişlerinde yeni çürük dişlerin olmaması Mc Nemar kikare testine göre anlamlı bulundu (p=0,016). Tablo III. Yaşlara göre çürük yüzey dağılımları görülmektedir İlk Kontrol 3 yaş 4 yaş 5 yaş 6 yaş Çürük diş sayısı Okluzal Aproksimal Kole 1 2 Toplam yüzey sayısı Tablo IV. İki yıl düzenli takip sonrası yeni çürük dişi olan çocuklarda yaşlara göre çürük durumu Yaş 5 yaş n(%) 6 yaş n(%) Toplam n(%) Çürüklü 1 (4,5) 3 (10,7) 4 (8,0) Çürüksüz 21 (96,5) 25(89,3) 46 (92,0) Toplam 22 (100,0) 28 (100,0) 50 (100,0) Başlangıçta 3 4 yaş grubunda yer alan çocukların düzenli kontrolleri yapılarak florür verniği uygulaması yılda iki kez tekrarlandı ve var olan çürük dişleri için aileler tekrar bilgilendirilerek kliniğe davet edildi ve diş tedavileri yapıldı. Başlangıçta 3 4 yaş grubunda yer alan 80 çocuk hastanın 30 u çeşitli nedenlerle okuldan ayrıldı 50 çocuğun takibi gerçekleştirildi. İki yıl düzenli kontrolleri yapılan 3 4 yaş grubundaki çocukların yaşlarına göre çürük durumu Tablo IV te gösterilmektedir. Buna göre başlangıçtan itibaren takip edilen 50 çocuğun 11 inde bir ve daha fazla sayıda çürük dişi vardı. Bu çocukların 7 sinin (%63,6) tüm tedavileri tamamlandı. Çürüksüz olduğu tespit edilen çocuklarda yeni çürük dişe rastlanılmazken, daha önce çürük dişi olan ve dolgusu yapılan çocukların 2 sinde iki yıl sonunda yeni toplam 4 adet dişte çürük görüldü. Hiç çürük dişi olmayan ve iki yıl süre ile düzenli takipleri yapılan 39 çocuk Başlangıçtaki 5 6 yaş grubunda yer alan 65 çocuk hasta ile iki yıl takibi yapılan ve başlangıçta 3 4 yaş grubunda olan 50 çocuğun çürük dağılımı Tablo V de verilmiştir. İzlemleri yapılan 50 çocuğun verisi Cochran testi ile analiz edildiğinde çürük diş sayısındaki azalmanın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p=0,008). Birinci kontrol ile, son kontrol arasında yeni çürük diş sayısı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğu saptandı (p=0,016). TARTIŞMA 3 6 yaş arası çocuklarda çürük dağılımını, çürük tiplerini ve koruyucu tedavileri içeren çalışmalar genellikle, çocukların toplu bir arada bulunduğu anaokulları, Çocuk Esirgeme Kurumu gibi yerlerde yapılmaktadır (1,14). Çalışmaya düzenli takibin gerçekleşeceği düşünülen üniversite bünyesinde yer alan kreşteki çocuklar alındı. Tablo V. Başlangıç 5 6 yaş grubu çocukları ile iki yıl takip sonrası 5 6 yaş grubuna gelen çocukların çürük dağılımı Başlangıçta kontrol grubu olarak alınan 5 6 yaş grubunda yer alan çocukların çürük dağılımı Başlangıçta 3 4 yaş grubunda olan ve iki yıl kontrol sonrası 5 6 yaş grubuna gelen çocukların çürük dağılımı 5 yaş n(%) 6 yaş n(%) 5 yaş n(%) 6 yaş n(%) Çürüklü 16(44,4) 13(44,8) 1(4,5) 3(10,7) Çürüksüz 20(55,6) 16(55,2) 21(96,5) 25(89,3) Toplam 36 (100,0) 29 (100,0) 22 (100,0) 28 (100,0)

5 3-4 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi 29 Diş fırçalamasının 3 6 yaş döneminde daha kolay öğrenilebilir olması ve davranış haline dönüşmesi nedeniyle çocuklar kazandıkları bu davranışları yaşamları boyunca kullanacak olmaları araştırma için oldukça önemlidir. Özellikle okul öncesi çocuklara yönelik yapılan ağız diş sağlığı konusundaki eğitimlerde, görsel yöntem (müzik, hikaye, görsel materyal vb) kullanılması ve davranış haline gelebilmesi için bu eğitimlerin sürekliliğinin olması büyük önem taşımaktadır (1). Çalışmada kreşte çocuklara ağız diş sağlığı eğitimini verirken, hikaye ve görsel materyallerden yararlanıldı. Çalışmaya katılan çocukların %79,5 i daha önce hiç diş hekimi muayenesi olmamıştı. Üniversite bünyesinde ağız diş sağlığı merkezi olmasına karşın ailelerin çok azı çocuklarını rutin kontrole getirmişlerdir. Develioğlu ve ark yaptıkları çalışmalarında yılda en az bir kez diş hekimine gitme oranını %31 olarak bulmuşlardır (15). Gökalp ve ark Türkiye genelinde yaptıkları çalışmalarında 5 yaş grubu çocuklarda hiç diş hekimine gitmemiş çocuk oranını %82,1 olduğunu belirlemişlerdir (16). Bu oran çalışmamıza oldukça yakındır. Rong ve ark kreşlerde yapmış oldukları çalışmalarında, eğitim öncesi çocukların yatmadan önce diş fırçalamadıklarını belirtirken, iki yıllık eğitim sonrası %67,8 inin yatmadan önce dişlerini fırçaladıklarını saptamışlardır (17). Çalışmada 2 yıl süresince kreşlerde sabah kahvaltı sonrası tüm çocuklara öğretmenlerinin gözetiminde dişlerinin fırçalatılması sağlanmıştır. Çürük tespiti için DSÖ nün önerdiği kriterler kullanılmaktadır. Birçok çalışmada çürük diş sayısının tespiti gözle yapılan muayenelerle sağlanmaktadır (4,14,16,18). Çalışmada çocukların ağız içi muayeneleri klinikte, refrektör altında ayna sond yardımı ile yapıldı. Okul öncesi dönem olarak adlandırılan bu dönem 3 6 yaş arası çocukları içermektedir. Tulunoğlu ve ark yaptıkları çalışmada üç yaş grubunda çürüksüz çocuk oranını (%83,7), dört yaş grubunda (%51,4), beş yaş grubunda (%32,1), altı yaş grubunda (%42) olarak bulmuşlardır (14). Çalışmamızda 3 ve 6 yaş gruplarındaki veriler, Tulunoğlu ve ark ın çalışmasındaki verilere yakınken, 4 yaş grubunda çürük oranı daha düşük (%25,6) bulunurken, 5 yaş grubu çocuklarında (%44,4) ise daha yüksek bulunmuştur (14). Doğan ve ark Türkiye genelinde yaptıkları çalışmada 5 yaş grubunda çürük oranını %69,8 olarak saptamıştır (19). Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde 5 ve 6 yaş grubu çocuklarda çürük dağılımı farklılıklar göstermektedir (11 13,20,21). Yapılan çalışmalar erken yaşlarda diş çürüklerinin daha çok dişlerin okluzal yüzeylerinde görülürken, yaş ilerledikçe aproksimal yüzeylerde arttığını belirtmektedir (14,22). Bu çalışmada da, 4 yaş grubunda okluzal çürük daha çok görülürken yaş arttıkça çürük sayısındaki artışla beraber aproksimal çürük sayısında da artma görülmüştür. Topikal florür ajanları, yeni süren süt ve daimi dişlerde oldukça etkilidir. Yeni sürmüş bir dişin yüzey tabakasındaki florür konsantrasyonu 800 ppm civarında iken, çürüğe dirençli bir dişin yüzey tabakasında ise en az 1000 ppm düzeyinde florür konsantrasyonunun bulunması gerektiği bildirilmekte ve dolayısıyla sürmüş dişlerde topikal florür uygulamalarının yararlı olacağı düşünülmektedir (23). Florun primer koruyucu etkisi mineyle olan topikal teması sayesinde gerçekleşmektedir ve bu sayede antibakteriyel etki göstermektedir. Bundan dolayı özellikle çocuklarda uygulanan farklı florür rejimlerinin odaklanması gereken asıl nokta maksimum topikal temasın sağlanmasıdır, bunun içinde tercihen düşük doz, fazla sıklıkla olan yaklaşım tercih edilmektedir (24). Klinik çalışmalar florlu verniklerin kullanılmasıyla çürük oranında azalmanın %25 ile %75 arasında olduğunu göstermiştir (24,25). Çalışmada başlangıçta topikal florür uygulaması daha önce yapılmamış 5 6 yaş grubu çocukları ile 2 yıl süre ile flor verniği uygulaması yapılan 5 6 yaş grubuna ulaşan çocuklar arasında çürük insidansının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı gözlenmiştir. 3 4 yaş grubu çocuklara florür verniği uygulamasının yanı sıra, ebevenleri ve anaokulu öğretmenleri de ağız diş sağlığının korunması ve doğru beslenme konusunda bilgilendirilmiştir. Başlangıçta 3 ve 4 yaş grubunda yer alan 80 çocuğun, 50 tanesi 2 yıl boyunca kontrol edilmiştir. 3 4 yaş grubu çocukların ilk kontroldeki çürük yüzdesi %17,5, 5 6 yaş grubunda ise %44,61 olarak bulunmuştur. 3 4 yaş grubunda yer alan iki çocuğun başlangıç kontrollerinde çürük görülmemiş dört dişinde bu iki yıl sonucunda yeni çürük

6 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi saptanmıştır, bunların dolguları yapılmış olup, 5 6 yaş grubuna geldiğinde yeni çürük görülme yüzdesi %8 olarak bulunmuştur. Türkiye genelinde 5 6 yaş grubunda çürük insidansı %50 70 arasında değişmektedir (19). Yapılan çalışmalar çocuklarda tek seferlik kontrollerin yeterli olmadığını, uzun süreli ve tekrarlayan takiplerin yapılmasının ve anaokulundan itibaren ağız diş sağlığı eğitiminin verilmesinin çürük insidansının azaltılması açısından daha doğru sonuçlar alınabileceğini belirtmektedirler (22,26,27). Yapılan çalışmalarda öncelikli grup olan okul öncesi ve ilkokul dönemi çocuklar hedef alınarak, genel sağlıkla birlikte ağız diş sağlığı konusunda motive edilmesi gerekliliği vurgulanmakta, bunun yanı sıra ağız hijyeninin düzeltilmesi ve sürekliliği, uygun beslenme alışkanlığı ve periyodik diş hekimi kontrolünün kazandırılmasının öneminden bahsedilmektedir (26 28). Bu çalışmada aileler ve öğretmenler bilgilendirilerek günde iki kez biri okulda olmak üzere çocuklar dişlerini fırçalamaya başlamış, düzenli öğün saatleri uygulaması yapılmaya çalışılmış ve yılda iki kez diş hekimi kontrolü sağlanmıştır. SONUÇ Ülkemizde ağız diş sağlığı açısından sağlıklı nesiller yetiştirebilmek için anaokullarında koruyucu diş hekimliği uygulamasının başlatılması, ailelerin ve anaokulu öğretmenlerin bu konuda bilinçlendirilmesi gereklidir. Ayrıca tek seferlik kontrollerin yeterli olmadığı, bir yıl içinde iki kez olmak üzere en az iki yıl ve daha uzun süreli çocukların düzenli takiplerinin yapılması gerektiği görülmüştür. Bu çalışma okul, aile ve koruyucu diş hekimliği uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla erken yaş çocuklarda çürük insidansının azalacağını göstermiştir. KAYNAKLAR 1. Sarvan S, Efe E. Okul Öncesi Yaş Grubundaki Çocuklara Verilen ağız-diş sağlığı Konusunda Anlatsal ve Görsel Eğitimin Bilgi Düzeyine Etkisi. Çocuk Dergisi 2008;8: Çoğulu D, Menderes M, Ersin N. Süt dişlenme döneminde biofilm varlığının ağız ve diş sağlığı üzerine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2009;18: Marakoğlu K, Yıldırım S, Çivi S. Aile hekimliğinde çocukların ağız diş sağlığına yaklaşım. Süleyman Demirel Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2007;16: Eronat N, Bulut G, Öcek ZA. İzmirde sosyal yapısı farklı iki bölgedeki okul çocuklarının ağız ve diş sağlığı durumu. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2003;24: Özcebe H, Ulukol B, Mollahaliloğlu S, Yardım N, Karaman F. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetlerinde Okul Sağlığı Kitabı. Ankara: Yücel Ofset Matbaacılık, 2008; Öztunç H, Haytaç MC, Özmeriç N, Uzel İ. Adana ilinde 6-11 yaş grubu çocukların ağız diş sağlığı durumlarının değerlendirilmesi(adana DSİ ilköğretim okulu 1999). Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2000;17: Altun C, Güven G. Başak F, Akbulut E. On-onbir yaş grubu çocukların ağız-diş sağlığı yönünden değerlendirilmesi. Gülhane Tıp Dergisi 2005;47: Berkowitz RJ. Causes, Treatment and prevention of early childhood caries: A microbiologic perspective. J Can Dent Assoc 2003;69: Lopez L, Berkowitz R, Spiekerman C, Weinstein P. Topical antimicrobial therapy in the prevention of early childhood caries: a follow-up report. Pediatr Dent 2002;24: Altıntaş H, Altıntaş SC, Telatar G, et al. Batıkent iki nolu sağlık ocağı bölgesindeki ilköğretim okulları 5. sınıf öğrencilerinindiş sağlığı konusundaki bazı bilgive davranışlarını saptama araştırması. Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2004;21: Edelstein BL. Evidence-based dental care for children and the age 1 dental visit. Pediatr Ann 1998;27: Vargas CM, Crall JJ, Scneider DA. Sociodemographic distribution of pediatric dental caries J Am Dent Assoc 1998;129: Pattussi MP, Marcenes W, Croucher R, Sheiman A. Social deprivation, income inequality, social cohesion and dental caries in Brazilian school children. Soc Sci Med 2001;53: Tulunoğlu Ö, Bodur H, Ulusu T, Ciğer R, Odabaş M. Okul öncesi (3-6 yaş)ve okul çağındaki (7-8 yaş) çocuk-

7 3-4 yaş grubu çocukların ağız sağlık durumlarının iki yıllık takibi 31 larda diş yüzeylerindeki çürük dağılımının ve prevalansının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2003;20: Develioğlu H, Gedik R, Tufan N, Yalçın D. Bireylerin oral hijyen araçları ve bilgilerinin araştırılması. Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2001;4: Gökalp S, Doğan GB, Tekçiçek M, Berberoğlu A, Ünlüer Ş. Beş, oniki ve onbeş yaş çocukların ağız diş sağlığı profili Türkiye Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2007;31: Rong WS, Bian JY, Wang WJ, Wang JD. Effectiveness of an oral health education and caries prevention program in kindergartens in China. Commun Dent Oral Epidemiol 2003;31: Kırzıoğlu Z, Güngör ÖE. Okluzal yüz çürüklerinin tanı yöntemleri. Turkiye Klinikleri J Dental Sci 2009;15: Doğan GB, Gökalp S. Türkiyede diş çürüğü durumu ve tedavi gereksinimi, Hacettepe Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2008;32: Chin-Man Lo E, Kwok-Ying Loo E, Lee CK. Dental health status of Hong Kong preschool children. Hong Kong Dent J 2009;6: Segovia-Villanueva A, Estrella-Rodriguez R, Medina- Solis CE, Maupome G. Dental Caries Experience and Factors among Preschoolers in Southeastern Mexico: A Brief Communication. J. Public Health Dent 2006;66: Wendt LK, Hallonsten AL, Koch G. Oral health in preschool children living in Sweden. Part III--A longitudinal study. Risk analyses based on caries prevalence at 3 years of age and immigrant status Swed Dent J 1999;23: Küçükeşme Ç, Sönmez H. Diş hekimliğinde florun insan insan vucudu ve dişler üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2008:15; Ercan E, Bağlar S Çolak H. Diş Hekimliğinde Topikal Florür Uygulama Metotları Cumhuriyet Dental Journal 2010:13; Tate WH, Synder R, Montgomery EH, Chan JT. Impact of source of drinking water on fluoride supplementation. Pediatrics 1990;117: Demers M, Brodeur JM, Mouton C, Simard PL, Trahan L, Veilleux G. A multivariate model to predict caries increment in Montreal children aged 5 years. Community Dent Health. 1992; 9: Grytten J, Rossow I, Holst D, Steele L. Longitudinal study of dental health behaviors an other caries predictors in early childhood. Commun Dent Oral Epidemiol 1988;16: Yazıcıoğlu AN, Yazıcıoğlu B, Öztaş B, Paksoy C, Babadağ M. Farklı iki sosyo-ekonomik düzeyde diş sağlığına ait karşılaştırmalı prevalans çalışması. Turkiye Klinikleri J Dental Sci 1997;3:

Malatya İlindeki 7-14 Yaş Arası Çocukların Ağız-Diş Sağlığının Değerlendirilmesi

Malatya İlindeki 7-14 Yaş Arası Çocukların Ağız-Diş Sağlığının Değerlendirilmesi İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 212; 2: 19-24. Orijinal Araştırma Makalesi Malatya İlindeki 7-14 Arası Çocukların Ağız-Diş Sağlığının Değerlendirilmesi Evaluation of Oral-Dental Health Status

Detaylı

14-17 Yaş Grubu Güreş ve Boks Branş Sporcularının Çürük Prevalansı

14-17 Yaş Grubu Güreş ve Boks Branş Sporcularının Çürük Prevalansı ORİJİNAL ARAŞTIRMA 14-17 Yaş Grubu Güreş ve Boks Branş Sporcularının Çürük Prevalansı Osman HAMAMCILAR Gençlik ve Spor Genel Müd. Sağlık İşl. Daire Başkanlığı Sporcu Eğitim ve Sağlık Merkezi (SESAM) Ankara.

Detaylı

FLORÜR DURUM RAPORU ( * )

FLORÜR DURUM RAPORU ( * ) FLORÜR DURUM RAPORU ( * ) *Bu rapor Türk Pedodonti Derneği (TPD) ve TDB Eğitim Komisyonu tarafından hazırlanmıştır. Son zamanlarda ulusal yazılı ve görsel basın organlarında bilimsel veriler ve gerçekler

Detaylı

Oral health survey of children referring to Faculty of Dentistry in Gaziantep

Oral health survey of children referring to Faculty of Dentistry in Gaziantep Gaziantep Medical Journal Research Article Oral health survey of children referring to Faculty of Dentistry in Gaziantep Gaziantep Diş Hekimliği Fakültesi ne başvuran çocukların ağız ve diş sağlığı düzeyi

Detaylı

12-13 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL HİJYEN EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİ

12-13 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL HİJYEN EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİ Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 00; : ARAŞTIRMA YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL HİJYEN EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİ Selmin KÖSE*, Derya GÜVEN** Elif MERT** Ezgi ERASLAN*** Sevil ESEN** Alınış Tarihi:.0.00

Detaylı

ERZURUM İLİNDE 4-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL SAĞLIK DURUMUNUN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ EARLY CHILDHOOD CARIES OF 4-6 YEARS OLD CHILDREN IN ERZURUM

ERZURUM İLİNDE 4-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL SAĞLIK DURUMUNUN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ EARLY CHILDHOOD CARIES OF 4-6 YEARS OLD CHILDREN IN ERZURUM Araştırma/ ŞENGÜL, Research ŞİMŞEK DERELİOĞLU, Article ERZURUM İLİNDE 4-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA ORAL SAĞLIK DURUMUNUN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ EARLY CHILDHOOD CARIES OF 4-6 YEARS OLD CHILDREN IN ERZURUM Yrd.

Detaylı

PARK SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDEKİ BİR İLKOKULDA DİŞ ÇÜRÜKLERİ ve ETKİLİ FAKTÖRLER

PARK SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDEKİ BİR İLKOKULDA DİŞ ÇÜRÜKLERİ ve ETKİLİ FAKTÖRLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MECMUASI Cilt 52, Sayı 2, 1999 77-82 PARK SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDEKİ BİR İLKOKULDA DİŞ ÇÜRÜKLERİ ve ETKİLİ FAKTÖRLER Deniz Çalışkan** Aysel Işık** Füsun Yaşar** Nazife

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde ağız-diş sağlığının değerlendirilmesi

Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde ağız-diş sağlığının değerlendirilmesi Araştırma Makalesi Pamukkale Tıp Dergisi Pamukkale Medical Journal doi: 10.5505/ptd.015.096 Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde ağız-diş sağlığının değerlendirilmesi Oral-dental health

Detaylı

Uykudan önce ASLA!!!

Uykudan önce ASLA!!! Uykudan önce ASLA!!! ŞEKER TÜKETİMİ-5 BAŞARAMAZSAN!!! Şekeri tükettikten hemen sonraki ALIŞKANLIĞI OTURTMAYA ÇALIŞ ; Macunlu ya da macunsuz fırçalasın, Ağzını suyla çalkalasın, Peynir-yoğurt yesin ya da

Detaylı

Sivas İlindeki Okul Öncesi Yaş Grubu Çocukların Diş Sağlığı Durumlarının Değerlendirilmesi

Sivas İlindeki Okul Öncesi Yaş Grubu Çocukların Diş Sağlığı Durumlarının Değerlendirilmesi Cumhuriyet Dental Journal 13(2) (2010) Sivas İlindeki Okul Öncesi Yaş Grubu Çocukların Diş Sağlığı Durumlarının Değerlendirilmesi The Evaluation Of Tooth Health Status Of Preschool Children In Sivas Arife

Detaylı

SİSTEMLİ AĞIZ BAKIMININ DİŞ KAYIPLARI VE DİŞ SAĞLIĞINA ETKİSİ

SİSTEMLİ AĞIZ BAKIMININ DİŞ KAYIPLARI VE DİŞ SAĞLIĞINA ETKİSİ G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt IV, Sayı 2, Sayfa 159 167, 1987 SİSTEMLİ AĞIZ BAKIMININ DİŞ KAYIPLARI VE DİŞ SAĞLIĞINA ETKİSİ Behiye ERDOĞAN* GİRİŞ Diş çürükleri, günümüzde halâ insan sağlığını büyük ölçüde

Detaylı

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. The Journal of Ondokuz Mayis University Faculty of Dentistry

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. The Journal of Ondokuz Mayis University Faculty of Dentistry Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi The Journal of Ondokuz Mayis University Faculty of Dentistry Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine Başvuran Yüksek Çürük Riskine

Detaylı

Politika. Görevliler Branşlar Muhasebe. Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı. Ağız diş sağlığı

Politika. Görevliler Branşlar Muhasebe. Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı. Ağız diş sağlığı Tablo 1. Diş Sağlık Hizmet Sunumu Politika Ağız diş sağlığı sunumu sistemi Görevliler Branşlar Muhasebe Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı Ağız diş sağlığı Tablo 2. Genel Ağız Diş Sağlığı Sektörünün

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI 1. hafta Konservatif Diş Tedavisine giriş, Diş yüzeyi terminolojisi 2. hafta Kavite sınıflandırması ve kavite terminolojisi (Sınıf I ve II kaviteler)

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış PEDODONTİ Ders Koordinatörü: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr DersSorumluları: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr Prof.Dr. Şaziye Aras, saziye_aras@yahoo.com Prof.Dr. Leyla Durutürk,

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN: 1303-0310

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN: 1303-0310 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN: 1303-0310 Gönderim Tarihi:26.06.2015 Kabul Tarihi:16.09.2015 İlkokul Öğrencileri ve Annelerinin Ağız ve Diş Sağlığı Konusundaki Bilgi ve Uygulamalarının

Detaylı

GATA Çocuk Diş Hekimliği Kliniğine başvuran hastaların çürük risklerinin değerlendirilmesi

GATA Çocuk Diş Hekimliği Kliniğine başvuran hastaların çürük risklerinin değerlendirilmesi ARAŞTIRMA Gülhane Tıp Derg doi:10.5455/gulhane.25640 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2012 GATA Çocuk Diş Hekimliği Kliniğine başvuran hastaların çürük risklerinin değerlendirilmesi Özlem Martı Akgün (*),

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi : Selin CANEL Danışman Öğretim

Detaylı

ÇOCUK DiŞ HEKİMLİĞİNDE ÇÜRÜK RİSK FAKTÖRLERİ VE TOPİKAL FLUORİD UYGULAMA PROTOKOLÜ

ÇOCUK DiŞ HEKİMLİĞİNDE ÇÜRÜK RİSK FAKTÖRLERİ VE TOPİKAL FLUORİD UYGULAMA PROTOKOLÜ ÇOCUK DiŞ HEKİMLİĞİNDE ÇÜRÜK RİSK FAKTÖRLERİ VE TOPİKAL FLUORİD UYGULAMA PROTOKOLÜ DANIŞMA KURULU Prof. Dr. Oya Aktören, İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı Prof. Dr.

Detaylı

0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler

0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler ÇOCUK/SAGLIK 0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler Dr.Handan ALP* Dr.Sevin ALTINKAYNAK* Dr.Muzaffer KÜRKÇÜOĞLU* ÖZET Bu araştırmada Erzurum (merkez), Aşkale, Pasinler ilçeleri

Detaylı

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Geleceğimizi tehdit eden çevre problemlerinin özellikle çocuklara erken yaşlarda verilmesi ve böylece çevre duyarlılığı,

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

KORUYUCU DİŞ HEKİMLİĞİ-YER TUTUCULAR-FLOR UYGULAMASI-FİSSÜR ÖRTÜCÜLER

KORUYUCU DİŞ HEKİMLİĞİ-YER TUTUCULAR-FLOR UYGULAMASI-FİSSÜR ÖRTÜCÜLER KORUYUCU DİŞ HEKİMLİĞİ-YER TUTUCULAR-FLOR UYGULAMASI-FİSSÜR ÖRTÜCÜLER Koruyucu Diş Hekimliği Çocuklarda koruyucu diş hekimliği yaklaşım ve tedavileri şu başlıklardan oluşur:» Fırçalama» Diş gelişiminin

Detaylı

Araştırma EÜ Dişhek Fak Derg 2014; 35_2: 26-31

Araştırma EÜ Dişhek Fak Derg 2014; 35_2: 26-31 Araştırma EÜ Dişhek Fak Derg 2014; 35_2: 26-31 Yüksek Çürük Riskli Genç Yetişkinlerde Diş Çürüğüne Ait Temel Parametrelerin Değerlendirilmesi Evaluation of Basic Parameters of Dental Caries in Young Adults

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞIMIZ ELİMİZDE Ağız ve diş sağlığı anne karnında başlar Doğum öncesi yeterli beslenen ve sağlam doğan bebeklerin 6 aylıktan itibaren ilk SÜT DİŞLERİ çıkar 2,5 3 yaşın sonuna kadar çocuğun

Detaylı

Türkiye de Diş Çürüğü Durumu ve Tedavi Gereksinimi, 2004

Türkiye de Diş Çürüğü Durumu ve Tedavi Gereksinimi, 2004 ARAŞTIRMA (Research) Hacettepe Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 32, Sayı: 2, Sayfa: 45-57, 2008 Türkiye de Diş Çürüğü Durumu ve Tedavi Gereksinimi, 2004 Caries Status and Treatment Needs in Turkey,

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Diş Dostu Onaylı Klinikler Tanıtım Faaliyetleri

Diş Dostu Onaylı Klinikler Tanıtım Faaliyetleri Diş Dostu Onaylı Klinikler Tanıtım Faaliyetleri Sosyal Medyada Diş Dostu Onaylı Klinikler Ağız ve diş sağlığı hizmetlerinde mükemmellik anlayışı ile uluslararası standartlarda hijyen kontrolü uygulayan

Detaylı

A R A Ş T I R M A L A R

A R A Ş T I R M A L A R A R A Ş T I R M A L A R BEŞ YAŞINDAKİ BİR GRUP TÜRK ÇOCUĞUNDA SÜT DİŞLENMESİNDE KAVİTESİZ VE KAVİTELİ DİŞ ÇÜRÜKLERİNİN YAYGINLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ* ASSESSMENT OF PREVALENCE OF NONCAVITATED AND CAVITATED

Detaylı

Arbon Okul Diş Kliniği ile ilgili bilgiler

Arbon Okul Diş Kliniği ile ilgili bilgiler Arbon Okul Diş Kliniği ile ilgili bilgiler Schulzahnklinik Arbon Telefon: 071 446 65 61 Stacherholzstrasse 32 Fax: 071 446 65 67 9320 Arbon E-Mail: szk.arbon@psgarbon.ch Temel Bilgiler İsviçre çapında

Detaylı

ENGELLİLER OKULUNA DEVAM EDEN ÇOCUKLARIN AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENGELLİLER OKULUNA DEVAM EDEN ÇOCUKLARIN AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ ENGELLİLER OKULUNA DEVAM EDEN ÇOCUKLARIN AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Dt. Faik ÇOKPEKİN (*), Dr. Dt. Günseli KÖYMEN (*), Dr. Dt. Feridun BAŞAK (*), Dr. Dt. Erman AKBULUT (*), Dt. Ceyhan

Detaylı

PROF. DR. SERPİL UĞUR BAYSAL IN ÖZGEÇMİŞİ, 14 Ocak 2015

PROF. DR. SERPİL UĞUR BAYSAL IN ÖZGEÇMİŞİ, 14 Ocak 2015 PROF. DR. SERPİL UĞUR BAYSAL IN ÖZGEÇMİŞİ, 14 Ocak 2015 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Sosyal Pediyatri Bilim Dalı ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

UŞAK İL MERKEZİNDE GÖREVLİ SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İLKYARDIM BİLGİ SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI Hakan UŞAKLI *

UŞAK İL MERKEZİNDE GÖREVLİ SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İLKYARDIM BİLGİ SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI Hakan UŞAKLI * UŞAK İL MERKEZİNDE GÖREVLİ SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İLKYARDIM BİLGİ SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI Hakan UŞAKLI * ÖZET Nihal CENGİZ ** İlkyardım, herhangi bir hastalık veya kaza sonucu sağlığı tehlikeye girmiş

Detaylı

BORNOVA-MEVLANA MAHALLESİ NDE YAŞAYAN GEBELERİN ÇOCUKLARIN AĞIZ-DİŞ BAKIMI HAKKINDAKİ BİLGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

BORNOVA-MEVLANA MAHALLESİ NDE YAŞAYAN GEBELERİN ÇOCUKLARIN AĞIZ-DİŞ BAKIMI HAKKINDAKİ BİLGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı BORNOVA-MEVLANA MAHALLESİ NDE YAŞAYAN GEBELERİN ÇOCUKLARIN AĞIZ-DİŞ BAKIMI HAKKINDAKİ BİLGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: GÖKÇE AYKOL ŞAHİN Unvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Yüksek Lisans Diş Hekimliği İstanbul Üniversitesi 2003 Doktora Periodontoloji Anabilim Dalı İstanbul

Detaylı

Diş çürüğüne karşı koruyucu flor uygulamaları Protective flouride applications against dental caries

Diş çürüğüne karşı koruyucu flor uygulamaları Protective flouride applications against dental caries Smyrna Tıp Dergisi 82 Smyrna Tıp Dergisi Derleme Diş çürüğüne karşı koruyucu flor uygulamaları Protective flouride applications against dental caries Özlem Martı Akgün 1, Serkan Görgülü 2, Ceyhan Altun

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar

Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar Prof. Dr. Đnci Oktay Meslek Deneyimi? Bilimsel Araştırma? Uzman Görüşü? Meslek pratiğinde başarılı olmak, tüm dişhekimlerinin ortak amacıdır.

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (2), 76-90 GELişTiRiLMiş OYUN-EGZERSiZ PROGRAMıNıN ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Fabna KERKEZ ÖZET Bu çalışmanın amacı

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması Araş.Gör. Yener KURMAN İSTANBUL

Detaylı

MARMARA BÖLGESİ NDE YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

MARMARA BÖLGESİ NDE YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ PEDODONTİ ANABİLİM DALI MARMARA BÖLGESİ NDE YATILI OKULLARDA OKUYAN ÇOCUKLARIN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi Eda ÇETİN

Detaylı

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ COĞRAFYA DERSLERİNE YÖNELİK

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi

Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi Okmeydanı Tıp Dergisi 28(3):146-15, 12 doi:.5222/otd.12.146 Araştırma Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi Hacer Özkul Özel *, Demet Yurtsever **, Sevginaz Mutlu

Detaylı

BALIKESİR İVRİNDİ KORUCU YATILI İLKÖĞRETİM BÖLGE OKULU ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

BALIKESİR İVRİNDİ KORUCU YATILI İLKÖĞRETİM BÖLGE OKULU ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı BALIKESİR İVRİNDİ KORUCU YATILI İLKÖĞRETİM BÖLGE OKULU ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş

Detaylı

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 SUNUM KAPSAMI Niçin KMY yaparız? Hangi yöntemi kullanırız? KMY sonuçlarını nasıl değerlendirmemiz gerekir? Kırık

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985.

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Nergiz Meltem Güven Email :nergismeltem@gmail.com 2. Doğum Tarihi : 11.03.1954 Tel : 0535 895 03 29 3. Ünvanı : Profesör 0312 441 39 11 Adres : Hilal Mah. Hollanda Cad. No:20 Daire

Detaylı

-Evde sağlık hizmetleri. -Genel anestezi ile müdahale işlemleri

-Evde sağlık hizmetleri. -Genel anestezi ile müdahale işlemleri Yapılan araştırmalar, Türkiye nüfusunun %10-12'sinin fiziksel ya da zihinsel engelli olduğunu göstermektedir. Bu rakam ortalama her 7-8 aileden birinde engelli bir birey yaşadığı anlamına gelmektedir.

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ Projenin Adı: İskenderun ve Çevresinde Yaşayan İşitme Engelli Bireylere, Ailelerine ve Öğretmenlere Yönelik Değerlendirme ve Eğitim

Detaylı

Denizli Ağız Diş Sağlığını Geliştirme Projesi; 3. Yıl Sonuçları

Denizli Ağız Diş Sağlığını Geliştirme Projesi; 3. Yıl Sonuçları Orijinal Çalışma Denizli Ağız Diş Sağlığını Geliştirme Projesi; 3. Yıl Sonuçları Belkıs Yurdasal a, Ali İhsan Bozkurt b, İlkay Öz c, Seher Tanrıverdi c, Erdoğan Taş d, Mustafa Nalbant e Özet Amaç: Denizli

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

ANHTA STD RAPORU 03 - ETKİN LABORATUVAR KULLANIMI

ANHTA STD RAPORU 03 - ETKİN LABORATUVAR KULLANIMI 2 Yazarlar Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz, Doç. Dr. Rabia Kahveci, Prof. Dr. Nurullah Zengin Proje Koordinatörü Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz Proje Ekibi Doç. Dr. Altan Aksoy Doç. Dr. Rabia Kahveci Opr. Dr.

Detaylı

Araş. Gör. Dr. Kadriye PEKER * Prof. Dr. Gülçin BERMEK *

Araş. Gör. Dr. Kadriye PEKER * Prof. Dr. Gülçin BERMEK * Derleme/ PEKER, Review BERMEK ERKEN DÖNEM SÜT DİŞİ ÇÜRÜKLERİNİN ÖNLENMESİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİNİN ÖNEMİ THE IMPORTANCE OF THE RİSK ASSESSMENT IN THE PREVENTION OF EARLY CHILDHOOD CARIES Araş. Gör. Dr.

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

A R A Ş T I R M A L A R

A R A Ş T I R M A L A R A R A Ş T I R M A L A R EĞİTİM DÜZEYİNİN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERDE AĞIZ SAĞLIĞINA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ THE EVALUATION OF THE EFFECT OF EDUCATIONAL STATUS ON ORAL HEALTH IN YOUNG ADULT MALES Sermet

Detaylı

ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008

ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008 ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008 ADIM ADIM TEMİZLİK EL YIKAMA AĞIZ VE DİŞ TEMİZLİĞİ VÜCUT TEMİZLİĞİ EL YIKAMA ELLERİMİZİ NİÇİN YIKARIZ? Ellerimizdeki mikropları uzaklaştırmak

Detaylı

Kanser ile Yaşarken Kendinize İyi Bakmak. Diş Sağlığı ve Çenede Osteonekroz

Kanser ile Yaşarken Kendinize İyi Bakmak. Diş Sağlığı ve Çenede Osteonekroz Kanser ile Yaşarken Kendinize İyi Bakmak Diş Sağlığı ve Çenede Osteonekroz Değerli hasta ve hasta yakınlarımız; bu kitapçıklar sizlere Hematoloji Uzmanlık Derneği tarafından hastalığınız sürecinde karşınıza

Detaylı

MESİO-DİSTAL KÖK AÇISININ BELİRLENMESİNDE PANORAMİK VE PERİAPİKAL RADYOGRAFİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

MESİO-DİSTAL KÖK AÇISININ BELİRLENMESİNDE PANORAMİK VE PERİAPİKAL RADYOGRAFİNİN KARŞILAŞTIRILMASI MESİO-DİSTAL KÖK AÇISININ BELİRLENMESİNDE PANORAMİK VE PERİAPİKAL RADYOGRAFİNİN KARŞILAŞTIRILMASI THE COMPARISON OF PANORAMIC AND PERIAPICAL RADIOGRAPHS IN DETERMINATION OF MESIO-DISTAL ROOT ANGULATION

Detaylı

AKADEMİK ETKİNLİKLER

AKADEMİK ETKİNLİKLER TÜRKÇE ÖZEL EVRENSEL OKULLARI ANASINIFI EĞİTİM PROGRAMI Okul öncesi eğitim, eğitimin ilk basamağını oluşturur. Sağlıklı ve istenilen davranışlara sahip çocuklar yetiştirmek, onların gelişim özelliklerini

Detaylı

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr Türkiye de Bazı İllerde Çocuk Servislerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin 0-6 Ay Arası Bebeklerin Yatış Pozisyonları Konusundaki Bilgi ve Uygulamaları Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

SEÇİLMİŞ ÖĞRENCİ GRUPLARINDA BİRİNCİ MOLAR KAYIPLARI* GİRİŞ

SEÇİLMİŞ ÖĞRENCİ GRUPLARINDA BİRİNCİ MOLAR KAYIPLARI* GİRİŞ G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt I. Sayı 1-2, Sayfa 87-97. 1984 SEÇİLMİŞ ÖĞRENCİ GRUPLARINDA BİRİNCİ MOLAR KAYIPLARI* Tamer KINOGLU** Ertan ERSÖZ*** GİRİŞ Günümüzde diş çürüğünün çokluğu üzerine ülkemizde ve

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3(1): 191-198 Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Özet Bu çalışmanın amacı, üniversite

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Trabzon

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Trabzon TRABZON DA İKİ FARKLI YERLEŞİM YERİNDEKİ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN KİŞİSEL HİJYEN ALIŞKANLIKLARI * Doç. Dr. Gamze ÇAN, Öğr. Gör. Dr. Murat TOPBAŞ, Uzm. Dr. Mehmet KAPUCU Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

A.Ü.T.F. 9-10 SÖMESTR ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİ

A.Ü.T.F. 9-10 SÖMESTR ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MECMUASI Cilt 55, Sayı 2, 2002 137-142 A.Ü.T.F. 9-10 SÖMESTR ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI KONUSUNDA BİLGİ DÜZEYLERİ Deniz Çalışkan* Füsun Yaşar** Arslan Tunçbilek***

Detaylı

center towns. In order to determine the language development of children, Turkish Language Activities Observation Form developed by Ömeroğlu and

center towns. In order to determine the language development of children, Turkish Language Activities Observation Form developed by Ömeroğlu and ALTI YAŞ ÇOCUKLARININ TÜRKÇE DİL ETKİNLİKLERİNDE DİL KAZANIMLARI İLE ANNE BABA İŞLEVLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CİNSİYET, DOĞUM SIRASI, OKULA DEVAM SÜRESİ GİBİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Arş. Gör. Uzm.Derya

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ

OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ Pınar ŞANLIBABA 1, Eda GÜMÜŞ 2 Özet Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıklarına

Detaylı

Gebelerin Ağız ve Diş Sağlığına İlişkin Bilgi ve Görüşleri. Araş. Gör. Meltem MECDİ Doç.Dr. Nevin HOTUN ŞAHİN

Gebelerin Ağız ve Diş Sağlığına İlişkin Bilgi ve Görüşleri. Araş. Gör. Meltem MECDİ Doç.Dr. Nevin HOTUN ŞAHİN Gebelerin Ağız ve Diş Sağlığına İlişkin Bilgi ve Görüşleri Araş. Gör. Meltem MECDİ Doç.Dr. Nevin HOTUN ŞAHİN Giriş Gebeliğin periodontal sağlığı olumsuz etkilediği kabul edilmektedir. Diş ve diş etlerinde

Detaylı

Periton Diyalizi Hastalarında Eğitim Seviyesinin Oral ve Dental Sağlık Üzerine Etkileri

Periton Diyalizi Hastalarında Eğitim Seviyesinin Oral ve Dental Sağlık Üzerine Etkileri Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(3):283-7 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Periton Diyalizi Hastalarında Eğitim Seviyesinin Oral ve Dental Sağlık Üzerine Etkileri Effect of Educational

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004 EVDE BAKIM HİZMETLERİ Ayşe Güler Aralık 2004 Tanım Bireylere yaşam siklusu içinde, kendi yerleşim alanlarında sağlık hizmeti sağlayan, sağlık bakım sunum sisteminin geniş ve bütüncül bir parçasıdır. Diyabet

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

Rubber Dam in Hastalar Tarafından Kabul Edilebilirliği Üzerine Bir Değerlendirme Çalışması An Evaluation of Rubber-Dam Acceptability by the Patients

Rubber Dam in Hastalar Tarafından Kabul Edilebilirliği Üzerine Bir Değerlendirme Çalışması An Evaluation of Rubber-Dam Acceptability by the Patients ARAŞTIRMA (Research) Hacettepe Dişhekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 30, Sayı: 2, Sayfa: 8-12, 2006 Rubber Dam in Hastalar Tarafından Kabul Edilebilirliği Üzerine Bir Değerlendirme Çalışması An Evaluation

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

Araştırma 2010 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 24, SAYI 3, (EYLÜL) 2010, S: 131-137. Gülser KILINÇ 1, Türkan GÜNAY 2

Araştırma 2010 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 24, SAYI 3, (EYLÜL) 2010, S: 131-137. Gülser KILINÇ 1, Türkan GÜNAY 2 131 Araştırma Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Ağız Diş Sağlığı Konusunda Bilgi Düzeyleri ORAL AND DENTAL HEALTH KNOWLEDGE OF MEDICAL STUDENTS IN DOKUZ EYLUL UNIVERSITY Gülser

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Unvan Alan Kurum Yıl Prof. Dr. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Görev Kurum Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Unvan Alan Kurum Yıl Prof. Dr. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Görev Kurum Yıl Arş. Gör. Dr. Çiğdem APAYDIN ÖZGEÇMİŞ Adres Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Dumlupınar Bulvarı, Kampus, 07058/ Antalya E-posta cigdemapaydin@akdeniz.edu.tr Telefon 0 242-310 2077 Faks 0 242-2261953

Detaylı

KORUYUCU AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI STRATEJİSİ ÇALIŞMA GRUBU-7 RAPORU. Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Projelerinin Uygulanmasında Karşılaşılan Engeller

KORUYUCU AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI STRATEJİSİ ÇALIŞMA GRUBU-7 RAPORU. Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Projelerinin Uygulanmasında Karşılaşılan Engeller TDB 20.ULUSLARARASI DİŞHEKİMLİĞİ KONGRESİ MESLEK SORUNLARI SEMPOZYUMU FDI 2020 VİZYONU REHBERLİĞİNDE İSTANBUL DEKLARASYONU (26-27-28 Mayıs 2014 Kuşadası, Aydın) Ulusal Sağlık Politikaları KORUYUCU AĞIZ

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

FIRÇALAR ÇANTADA DİŞLER YOLUNDA. Hakan Yusuf GÜNER Vali

FIRÇALAR ÇANTADA DİŞLER YOLUNDA. Hakan Yusuf GÜNER Vali FIRÇALAR ÇANTADA DİŞLER YOLUNDA Hakan Yusuf GÜNER Vali Eylül 2014 PROJENİN AMACI Genel Amacı İlköğretim 1. sınıf öğrencilerine: Düzenli fırçalama eğitimi ( günde en az 1 kere akıllı fırçalatmak ) Öğretmen-veli

Detaylı

Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi

Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi Akademik Bilişim 12 - XIV. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri 1-3 Şubat 2012 Uşak Üniversitesi Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi Karadeniz Teknik Üniversitesi, Enformatik

Detaylı

ARAYÜZ BAKIMI VE PERİODONTAL SAĞLIK* Nurdan ÖZMERİÇ**, Betül GÖFTECİ**, Bülent KURTİŞ**, Belgin BAL***

ARAYÜZ BAKIMI VE PERİODONTAL SAĞLIK* Nurdan ÖZMERİÇ**, Betül GÖFTECİ**, Bülent KURTİŞ**, Belgin BAL*** G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt XI, Sayı 2, Sayfa 33-38, 1994 ARAYÜZ BAKIMI VE PERİODONTAL SAĞLIK* Nurdan ÖZMERİÇ**, Betül GÖFTECİ**, Bülent KURTİŞ**, Belgin BAL*** ÖZET Kompleks bir yapıya sahip olan mikrobiyal

Detaylı

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Obstetrik tahminlerdeki belirsizliklere

Detaylı

MESLEK YÜKSEKOKULLARINA SINAVLI VE SINAVSIZ GEÇİŞ SİSTEMİ İLE YERLEŞEN ÖĞRENCİLERİN PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

MESLEK YÜKSEKOKULLARINA SINAVLI VE SINAVSIZ GEÇİŞ SİSTEMİ İLE YERLEŞEN ÖĞRENCİLERİN PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI MESLEK YÜKSEKOKULLARINA SINAVLI VE SINAVSIZ GEÇİŞ SİSTEMİ İLE YERLEŞEN ÖĞRENCİLERİN PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI PERFORMANCE COMPARASION OF VOCATIONAL SCHOOL STUDENTS ENROLLED VIA ENTRY EXAM AND

Detaylı

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir.

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız ve Diş Sağlığı Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız sağlığı: Dişler ve onları

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI. Doç. Dr. Suphi VEHİD

ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI. Doç. Dr. Suphi VEHİD ALZHEİMER ve HALK SAĞLIĞI Alzheimer hastalığı (AH) ilk kez, yaklaşık 100 yıl önce tanımlanmıştır. İlerleyici zihinsel işlev bozukluğu ve davranış değişikliği yakınmaları ile hastaneye yatırılıp beş yıl

Detaylı