SUSTAINABLE COMPETENCE IN ADVANCING HEALTHCARE. Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Saglik Bilisimi Sektörü Koordinasyon Komitesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SUSTAINABLE COMPETENCE IN ADVANCING HEALTHCARE. Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Saglik Bilisimi Sektörü Koordinasyon Komitesi"

Transkript

1 COCIR esağlik REHBER SÜRDÜRÜLEBİLİR BÜTÜNLEŞİK BAKIMA DOĞRU SAĞLIK HİZMETLERİNİN DÖNÜŞÜMÜ 3.BASKI MAYIS 2013 TIPGÖRDER SAĞLIK BILGI TEKNOLOJILERI ÇALIŞMA GRUBU ADINA ÇEVIREN : DR. CENK TEZCAN COCIR SUSTAINABLE COMPETENCE IN ADVANCING HEALTHCARE Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Saglik Bilisimi Sektörü COC.eHealth Turkish COVER.indd 1 2/06/14 08:00

2 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü İÇERİK TABLOSU ÖNSÖZ BÖLÜM COCIR esağlik STRATEJİSİ BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER BÖLÜM MOBİL SAĞLIK BÖLÜM BİRLİKTE ÇALIŞABİLİRLİK İÇİN COCIR İN TAVSİYELERİ BÖLÜM YASA VE MEVZUAT DÜZENLEMELERİ BÖLÜM DEYİMLERİN AÇIKLAMASI SAĞLIK HİZMETLERİNDE DÖNÜŞÜM - ESAĞLIK NASIL KATKIDA BULUNABİLİR? Avrupa daki sağlık hizmetlerinin geleceği belirsizliğini korumaktadır. Sağlık Hizmetleri; «tüketicilerin» yeni beklentilerini ve hizmet için artan talepleri karşılamak, kontrollü mevcut maliyetler çerçevesinde daha yüksek kalitede, daha fazla hizmet vermek amacıyla kaçınılmaz olarak yeni yöntemler aramak zorundadır. Pratikte, evrensel teminat kapsamı ve ortak temel ilkelere göre bakım hizmetlerinin sunulmasına devam edilecekse, sağlık hizmetlerinde ve geri ödeme mekanizmasında köklü değişiklikler yapılması gerekmektedir. Avrupa genelinde, hatta dünyadaki sağlık sistemlerinin günümüzde karsılaştığı zorlukların; «alışılagelmiş çalışma yöntemleri» ile bertaraf edilemeyeceği aşikardır. Sürekli artan talep, hayat tarzından kaynaklanan kronik hastalıklardaki maliyet patlaması, sağlık uzmanlarının emekli olmasından doğan kadro açığı ve sağlığa erişimde gözlenen eşitsizliklerin azaltılması ihtiyacı; sağlık sistemlerinin sürdürülebilir değişimi için daha güçlü bir gereklilik yaratmaktadır. Sağlık sunumunu hasta (birey) odaklı ele almak ve birbirinden bağımsız süreçleri birleştirmekle ilgili acil müdahale gerekmektedir. Hastaneler kesinlikle bu sürecin dışında olmayıp, dönüşümde kritik rol alacaklardır. Günümüz hastaneleri; bütünleşik bir sağlık sunum sisteminin unsuru olarak hasta ve bilgi akışının merkezi olmalıdır. Bilişim ve iletişim sistemleri ile güçlendirilmiş yenilikçi teknolojiler; birleşik ve koordineli sağlık kuruluşlarının, daha şeffaf, daha esnek ve daha fazla seçenekli hizmetler sunmasını olanaklı kılarken, mevcut hizmetlere erişimi artıracaktır. COCIR, yukarıda bahsedilen sağlık dönüşümüne katkı sağlamak amacıyla, Avrupa da akıllı ve sürdürülebilir sağlık hizmetlerine kapsamlı bir yol haritası olarak kullanılacak, 21. Yüzyıl İçin Yenilikçi Sağlık Hizmetleri başlıklı Avrupa Komisyonunun yeni esağlık Eylem Planını desteklemektedir. esağlık Eylem Planı içinde yer alan 4 konu başlığı; (1) esağlık hizmetlerinde birlikte çalışabilirliğin yaygınlaştırılması, (2) esağlık hizmetlerinde rekabet, araştırma ve yenilikçiliğin desteklenmesi, (3) esağlık hizmetlerinin uygulanması ve hayata geçirilmesinin kolaylaştırılması ve (4) esağlık konusunda global düzeyde uluslararası işbirliğinin teşvik edilmesi, COCIR in e-sağlık uygulamalarının hızlandırılması için geliştirdiği çaba ve vizyona birebir uyumludur. Sektörümüz, son senelerde konuyla ilgili sivil toplum örgütleri ve kamu kurumları gibi ortak paydaşlarla işbirliği yaparak sistemlerin birlikte çalışabilirliğini iyileştirmek ve gerekli teknolojileri tedarik etmek suretiyle e-sağlık hizmetlerinin gerçeğe dönüştürülmesi için belirgin çaba göstermektedir. Ülkeler bazında uygulamaya geçme ve yaygınlaştırma çabaları, yapılmadığında esağlığın bütüncül faydasını baltalayacağı için önemlidir. COCIR esağlık Rehberinin 3. Baskısı; sektör eğilimlerini daha iyi anlamak ve mobil sağlık (msağlık) uygulamalarının ve Elektronik Hasta Kayıtlarının (EHK) Avrupa da ve ötesinde daha sürdürülebilir bir esağlık sistemine nasıl katkıda bulunabileceğini daha iyi anlamanız için bir fırsat yaratacaktır. Nicole DENJOY COCIR Genel Sekreteri COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 1 1/06/14 21:40

3 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 2 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 2 1/06/14 21:40

4 PART 1 COCIR RECOMMENDATIONS & BENEFITS OF ehealth COCIR ESAĞLIK STRATEJİSİ 1 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 3 1/06/14 21:40

5 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 1. BÖLÜM COCIR esağlik STRATEJİSİ 1. BÖLÜM COCIR esağlik STRATEJİSİ 1 esağlik STRATEJİK HEDEFLER esağlik PAZARIN ODAK NOKTASI esağlik FAALİYETLERİ esağliğin SEKTÖR BİLGİ MERKEZİ: EMSALSİZ BİR PLATFORM ULUSLARARASI DÜZEYDE COCIR İN ETKİ ALANI esağlik STRATEJİK HEDEFLER Tıbbi görüntüleme, klinik süreçler ve BİT in (Bilişim ve İletişim Teknolojileri) içiçe geçtiği bir ortamda COCIR, Avrupa ve ötesinde sürdürülebilir sağlık sistemlerinin geliştirilip yaygınlaştırılmasını hedefl emektedir. COCIR, geleneksel sağlık sektörünü, telekomunikasyon ve bilişim sektörleri ile bir araya getiren Avrupanın ticari tek derneğidir. COCIR ve üyeleri, ucuz, kaliteli ve güvenli sağlık hizmetlerinin sunulduğu daha iyi bir dünyanın oluşturulması için, kesintisiz bakım ve bilgi paylaşımı doğrultusunda gelişmiş tıp teknolojileri ve BİT kullanımını teşvik etmektedir yılında kurulan COCIR, konuşulmaya başladığı andan ve özellikle 2000 li senelerin başlarından itibaren esağlık hizmetlerine önemli yetkinlikler kazandırmıştır. Bu senelerde IHE metodolojisi ve birlikte çalışabilirlik konseptini Avrupa ya tanıtmıştır. esağlik PAZARIN ODAK NOKTASI Faaliyetlerimiz 3 farklı alana odaklanmıştır: 1. AKUT BAKIM KURULUŞLARI: Bu kuruluşların Klinik bilgi sistemleri ve kendi eko-sistemleri arasındaki etkileşim şekilleri. COCIR, Dijital hastanelerin bakımın kalitesini artırmadaki rolleri ile ilgili farkındalık yaratmak ve daha etkin bir sağlık sisteminin kurulması için hastanelerin ve diğer sağlık kuruluşlarının birbirine bağlanmasını hedefl emektedir. 2. PAYLAŞILMIŞ BAKIM İŞ AKIŞI: (bilgi ve veri birikimi paylaşımı) HIE yi desteklemek için gerekli olan farklı uzmanlık alanlarındaki işbirliği mekanizmaları. COCIR, diğerlerinden farklı olarak birlikte çalışabilirlik gereksinimlerini adreslemektedir. (organizasyon, semantik ve teknik açıdan). 3. ENTEGRE BAKIM: COCIR, msağlık ve TeleSağlık alanlarında altyapı ihtiyaçlarını tanımlamaktadır. Bunu yaparken; ilgili bağlantı cihazlarını, devlet denetim uygulamalarını, yönetmelikleri, değer zincirini ve iş modellerini desteklemektedir. 4 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 4 1/06/14 21:40

6 1. BÖLÜM COCIR esağlik STRATEJİSİ Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü esağlik FAALİYETLERİ COCIR ve üyeleri, sağlık hizmeti ile ilgili operasyonlar ve ilgili süreçler hakkında geniş bilgiye sahiptir ve Avrupa genelinde ve ötesinde esağlık hizmetlerinin gelecekteki gelişimi ve uygulamaları hakkında geçerli fi kirlerle katkıda bulunabilecek durumdadır. Bu nedenle COCIR esağlık ile ilgili faaliyetleri aşağıdaki şekilde yapılandırmıştır: esağlik KURULU esağlık ile ilgili tüm faaliyetlere katılır ve esağlık ile ilgili ekonomi, pazar, çevre, mevzuat, teknik, araştırma geliştirme ve yenilikçilik konularını takip eder. TELETIP ODAK GRUBU Klinik uygulamalarda teletıp yöntemlerinin kullanımına destek verir, güveni teşvik eder ve teletıp yetkinliklerinin geliştirilmesini sağlar. BIRLIKTE ÇALIŞABILIRLIK ÇALIŞMA GRUBU Mevcut ve tanınmış standart ve uygulamaları kullanarak Avrupa genelinde, ulusal ve bölgesel düzeyde birlikte çalışabilirliğin faydaları hakkında farkındalık oluşturur. EPR ÇALIŞMA GRUBU Dijital hastanelerin ve klinik bilgi sistemlerinin önemi, teknolojileri ve faydaları hakkında farkındalık geliştirir. msağlik ÇALIŞMA GRUBU Mobil sağlık uygulamalarının önemi ve mevzuata yönelik ayrıntıları hakkında bilgi verir. VERININ KORUNMASI ÇALIŞMA GRUBU Sağlıkta uyumlu, etkin, açık ve güvenilir bir veri koruma çerçevesinin oluşmasına destek verir. BULUT BILIŞIM ÇALIŞMA GRUBU Sağlıkta bulut bilişimin nasıl kullanılabileceğini çalışır. COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 5 1/06/14 21:40

7 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 1. BÖLÜM COCIR esağlik STRATEJİSİ esağlik SEKTÖRÜ BİLGİ MERKEZİ: EMSALSİZ BİR PLATFORM COCIR, 2008 yılından bu yana üyeleri için esağlık uygulamalarının günlük klinik rutinde kullanılabilirliğini ve benimsenme oranlarını, güncel piyasa büyüklüğünü, geleceğe yönelik trendleri, gelişim noktalarını ve büyüme beklentilerini içeren esağlık sektöründen (Görüntüleme BT ve Kurumsal BT) güvenilir istatistiksel bilgiler toplamaktadır. GÖRÜNTÜLEME BT: Avrupa ve dışında yer alan 54 ülkedeki COCIR üyelerinden, radyolojik BT ve kardiyolojik BT çözümleri ile ilgili olarak doğrudan veri toplanmaktadır. KURUMSAL BT: COCIR üyeleri, belli Avrupa ülkelerinde bulunan akut bakım hastanelerinden analiz etmek için veri toplamaktadır. Ülke tabanlı raporlara ek olarak COCIR, Avrupa HIMSS Analitik tarafından geliştirilmiş, pazarın nasıl geliştiğini daha iyi anlamayı mümkün kılan, üye ülkelerdeki 45 den fazla esağlık uygulamasından toplanan verilerin otomatik olarak karşılaştırıldığı bir çokuluslu araştırma yazılımını kullanmaktadır. ULUSLAR ARASI DÜZEYDE COCIR İN ETKİ ALANI > Uluslararası Standartlar (IEC ve ISO): IEC nin uluslararası Teknik Komitesi tarafından COCIR e, uluslararası seviyede yeni proje teklifl erini (NWIP) doğrudan sunabilme yetkisi saülayan A kategori statüsü verilmiştir. > OECD: COCIR, sağlık politikaları konularında Çalışma ve Sanayi Danışma Kurulunun ( BIAC) Başkanlığı nı yürütmektedir. > COCIR aynı zamanda Dünya Sağlık Örgütü ve Dünya Bankası ile işbirliği içindedir. COCIR tek başına hareket etmez, paydaşları ile gücünü birleştirerek ve işbirlikleri yaparak; > Avrupa sağlık teknolojisi ve BİT sektörü için tek durak olmayı, > Ulusal ticari kuruluşlar ve diğer paydaşlar için güvenilir bir ortak olmayı, > Sektörde deneyim ve yeterliliği, küresel düzeyde sosyal hizmeti temsil etmeyi, > Sağlık sistemleri için yeni iş modellerine ışık tutan bir kuruluş olmayı hedefl emektedir 6 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 6 1/06/14 21:40

8 2 PART 1 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü COCIR RECOMMENDATIONS & BENEFITS OF ehealth DİJİTAL HASTANELER SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM: ELEKTRONİK HASTA KAYITLARINDAN ENTEGRE HASTANELERE COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 7 1/06/14 21:40

9 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM: ELEKTRONİK HASTA KAYITLARINDAN ENTEGRE HASTANELERE 2 YÖNETİCİ ÖZETİ GİRİŞ KLİNİK BİLGİ SİSTEMLERİ NEDEN ÇOK ÖNEMLİDİR? SEKTÖRÜN DURUMU NEDİR? İLERLEME ŞEKLİ İLERLEME ŞEKLİ e-sağlık, bakımın kalitesini artırma ve hastaneleri geniş anlamda diğer sağlık kuruluşlarına bağlama konusunda büyük potansiyele sahiptir. Dijital hastane kavramı ve klinik bilgi sistemleri (KBS), sağlık hizmetlerinin gelişimi ve modernizasyonunda önemli rol oynamaktadırlar. Klinik bilgi sistemlerinin artan erişilebilirlik, verimlilik, tıbbi bakım kalitesi ve hasta güvenliği üzerindeki etkileri ve önemi kanıtlanmıştır. Elektronik Hasta Kayıtları (EHK) ve KBS uygulamaları, testlerin tekrarını önlemesi, kaynakların daha etkin kullanılması, süreçleri kolaylaştırması ve bilgilerin daha verimli kullanılmasındaki rolü nedeniyle maliyet tasarrufu sağlama yönünde yardımcı olabilir. Sektörün durumu, Avrupa ülkeleri arasında klinik bilgi sistemlerinin uygulama aşamasında eşitsizlik olduğunu göstermektedir. Sağlık çalışanlarının benimseme hızı, rutin klinik uygulamalarda entegrasyon etkinliğini etkileyebilir. Kurumlar için, adım adım artan bir dönüşüm hayati olup daha etkin klinik bir uygulama geliştirebilmek adına hasta bilgilerinin evde ve dışarda paylaşımını iyileştirmek gerekmektedir. COCIR, bundan sonra hangi yönde ilerlenmesi gerektiğini, farklı paydaşların engellerini kaldırmak için nasıl işbirliği yapmaları gerektiğini, gelişmiş klinik sistemlerin benimsenmesini ve dijital hastanelere entegrasyonunu hızlandıracak yöntemleri, geleceğin sağlık bilgi platformuna uygun şekillendirmektedir. GİRİŞ Avrupa da sağlık hizmetlerinin geleceği belirsizdir. Sağlık sistemleri, yeni tüketici beklentileri ve artan talebi karşılamak üzere daha çok sayıda kaliteli hizmeti uygun fi yatlarla sunmanın yolunu bulmak zorundadırlar. Pratikte, bakımın provizyonel fi nansmanının temel ilkeleri korunmak isteniyorsa, sağlık işletmeciliğinde ve satın alma mekanizmalarında ciddi değişiklikler yapılması kaçınılmazdır. Hasta seviyesinde sağlık hizmeti sunumunun acilen iyileştirilmesine ve ayrışık süreçlerin birleştirilmesine ihtiyaç vardır. Hastaneler, bu paradigma değişikliği esnasında, entegre sağlık sunumu sistemi içinde kritik bir rol oynayacaklardır. Elektronik hasta kayıtları (EHK) ve ileri klinik bilgi sistemlerini (KBS) etkin bir şekilde kullanan sisteme bağlı koordine hastaneler; hasta bakımı konusunda daha fazla şeffafl ık, esneklik, seçme hakkı sağlama ve mevcut hizmetlere yüksek erişim gibi çok sayıda imkan sağlayacaktır. Son birkaç yıl içinde Avrupa daki yatırımlar durağan seyretse de, elektronik hasta kayıtları ve klinik bilgi sistemleri; kalite, güvenlik ve sağlık hizmetleri etkinliğinin geliştirilmesinde önemli rol oynayacaktır yılında e-sağlık Haftası nda Avrupa Komisyonu Başkan 8 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 8 1/06/14 21:41

10 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü HOSPITAL COMMUNITY CLINIC HOME UTILIZATION PRESENT FUTURE HIGH ACUITY LOW Yardımcısı Neelie Kroes in vurguladığı gibi zamana ihtiyaç vardır. Bazılarına göre 2015 e kadar 5 yıl içerisinde hastanelerdeki Bilişim ve iletişim teknolojileri (BIT) payı %10 büyüyecektir. 5 yıl içinde %10! Diğer sektörlerdeki dijital devrimin büyüklüğüne bakınca, %10 o kadar da büyük gözükmemektedir. BIT nin diğer sektörleri dönüştürme oranı göz önüne alındığında, sağlık sektörü diğerlerini en az 10 sene geriden takip etmektedir. COCIR, dijital hastanelerin bakım kalitesini artırma olanaklarına ve daha etkin bir hizmet için hastaneleri daha geniş bir sağlık ağına bağlamanın önemine karşı farkındalığı artırmayı hedefl emektedir. Bugünkü çözümler, yarının zorluklarına cevap vermelidir; bilginin paylaşımından, gelişmiş analitikler sayesinde bakım noktasında kullanılan karar desteğe kadar... 1 KLİNİK BİLGİ SİSTEMLERİ NEDEN ÇOK ÖNEMLİDİR? Elektronik hasta kayıtlarının (EHK) ve ileri klinik bilgi sistemlerinin (KBS) düzgün bir şekilde uygulanması; sağlık hizmet sunumunda etkinlik artışını, bakımın kalitesi ve hasta güvenliğinde iyileşmeyi ve maliyetlerde azalmayı sağlayacaktır. Birinci ve ikinci basamak sağlık hizmetlerinde uygulanan EHK ve bağlantılı KBS çıktıları ile ilgili artan sayıda çalışma bulunmaktadır1. Bu çalışmalarda yer alan faydalar ve kısıtlar aşağıda özetlenmiştir. Ancak, okuyucular bahsedilen faydaların sadece e-sağlık yatırımlarına bağlanmasının zorluğunu hissedeceklerdir. Sorun, teknolojinin önemli olduğunu vurguladığımız fakat hastanelerin performansını artırmada tek başına yeterli olmadığını savunduğumuz Her şey teknoloji, süreç ve insana bağlıdır bölümünün içinde saklıdır. Sağlık bilişimi sektörü, dijital hastaneleri gerçeğe dönüştürecek araç ve yeterlikleri sağlayarak; tıbbi hataların azaltılmasını, sağlık sistemlerinin performans ve güvenliğinin artırılmasını sağlayabilir. Ancak, bu durum sadece tüm paydaşların katılımı ile gerçekleştirilebilir. SAĞLIK HİZMETİNDE VERİMLİLİĞİN ARTTIRILMASI: e-sağlık çözümleri, bilgi ve kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlayabilir, öyle ki daha düşük sayıda Röntgen fi lmi çekimi, böylece hastalar tarafından alınan radyasyonun sınırlı tutulması, acil servislerde daha hızlı hasta sınıfl aması, reçeteden tıbbi yönetime süreçlerde zaman tasarrufu, görüntüleme sonuçlarına daha hızlı erişim, kağıtsız ortama geçiş, vs2 gibi çıktılara ulaşılabilir. Amerika daki kırsal bölge ve vakıf hastanelerinin yöneticileri (C seviyesi, Başkan Yardımcısı ve Direktörler) arasında 2007 senesinde 1 COCIR initiated a review of the existing literature in early 2012 and will continue on an ongoing basis 2 Information and Communication technology adoption for business benefi ts: A case analysis of an integrated paperless system COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 9 1/06/14 21:41

11 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER yapılan bir ankette; ankete katılanların %90 ı EHK ve bilgisayarlı doktor veri girişi (CPOE) uygulamalarının daha iyi hasta bakımı sağladığını ve %75 i bilgilere daha verimli erişim gerçekleştiğini belirtmiştir3. PACS ve gelişmiş görüntü yönetim araçları, tıbbi görüntülerin işlem süresini (bütünsel çıktı kapasitesi) kısaltmak için yararlı olanaklar sağlayan, görüntülerin depolanması ve yönetilmesi konusunda geleneksel yöntemlere göre daha hesaplı elektronik bir alternatif olarak karşımıza çıkmaktadır. OECD nin belirttiği gibi; artmış çıktı kapasitesi; test aralıklarının kısalmasına, test ve sonuçlar için bekleme sürelerinin azalmasına ve sonuç olarak da tedaviye başlama süresinin öne çekilmesinin sağlayacaktır. British Columbia bölgesindeki 22 merkezden alınan sonuçlara bakıldığında, PACS ın uygulamaya geçtiği yerlerde rapor gecikme süreleri %41 azalmaktadır. Buna ek olarak, sağlık sistemlerinde görülen yetersizliğin, bakımın uygulama sürecindeki parçalı yapıya ve zayıf bilgi iletişimine bağlı olduğu gözlenmektedir. OECD nin 2010 tarihli raporunda belirtildiği gibi, sağlık verilerinin etkin paylaşımı, etkili sağlık sunumu için zaruridir. Bu durum, özellikle kronik hastalığı olan ve genellikle birkaç doktor ve birden fazla tedaviye devam edip farklı kuruluşlara sevk edilen kronik yaşlı insanlar için önemlidir. Sağlık sistemlerinde bilginin paylaşılması ve bunun potansiyel kullanım alanları ve faydalarını içeren e-sağlık, sağlık verilerinin zamanında ve doğru toplanması ve dağıtılması sayesinde daha iyi bakım koordinasyonu ve kaynakların daha etkin kullanımını tetikleyecektir. HASTA GÜVENLİĞİNİN VE BAKIM KALİTESİNİN ARTTIRILMASI: e-sağlığın en bilinen etkisi, hasta güvenliği ve bakımın kalitesi üzerine olandır. Bunların çoğu doğrudan CPOE uygulaması ile ilişkilidir. COCIR tarafından incelenen birçok çalışma, CPOE uygulaması ile ilaç hatalarının azaltılması arasında açık bir bağlantı olduğunu göstermektedir ün üzerinde Amerikan hastanesinde yürütülen bir çalışmada; CPOE uygulamasının yatarak akut tedavi gören hastalarda tedaviden kaynaklanan hata olasılığını % 48 oranında azalttığı görülmüştür. Ancak aynı çalışma, uygun eğitim ve mevzuatla güçlendirilmeyen CPOE uygulamalarının tedavi hatalarında artışlara yol açabileceğini ortaya koymaktadır4. Avustralya da iki hastanede uygulanan benzer bir çalışmada, e-reçete kullanımının reçeteden kaynaklanan hata oranlarında % 55 azalma sağladığı sonucuna varılmıştır 5. MALİYETLERİN AZALTILMASI: Elektronik hasta kayıtı (EHK) ve BIT uygulamaları; kaynakların daha verimli kullanılması, test tekrarlarının önlenmesi, kaynakların daha verimli kullanımı, süreçlerin devamlılığı ve bilginin daha etkin kullanımını sağlayarak tasarruf oluşturabilir. Her ne kadar ekonomik faydaları ölçen araştırmalar yetersiz olsa da, Uluslararası Bilgi Yönetimi Dergisinde yakın zamanlarda yayınlanan bir çalışma, ERP uygulamasından sonra Portekiz de bir hastanenin poliklinik randevularını artırarak yılda 3 milyon ek kazanç sağladığını işaret etmektedir. (ki bunlardan sadece %30 u ERP kaynaklıdır.) Hastane aynı şekilde hasta kayıtları için çalışan insan sayısını 25 ten 15 e indirerek, yaklaşık 210,000 yıllık tasarruf sağlamıştır. 3 EPR implementation in community hospitals: critical factors for success _ Sponsored by CPSI _ reported by Porter Research _ January 2007 IMPROVING HEALTH SECTOR EFFICIENCY: THE ROLE OF INFORMATION AND COMMUNICATION TECHNOLOGIES - OECD Reduction in medication errors in hospitals due to adoption of computerized provider order entry systems. David C Radley, Melanie R wasserman, lauren EW Olsho, et al. J Am Med Inform assoc 2013, 00:1-7.doi: /amiajnl Westbrook JL, Reckmann M, Runciman WB, Burke R, et al. Effects of two Commercial Electronic Prescribing Systems on Prescribing Error Rtaes in Hopisal In-Patients: a Before and Aftar Study. PLoS Med 9(1):e doi: /journal.pmed Caldeira, M., et al. Information and communication technology adoption for business benefi ts: A case analysis of an integrated paperless system. International Journal of Information Management (2012) 10 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 10 1/06/14 21:41

12 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü GOVERNMENT POLYCLINIC HOSPITAL HOME PHARMACY CENTRAL PATIENT S EHR LABORATORY ABD de binlerce hastanede yapılan bir başka çalışma, 1996 ile 2007 yılları arasında elektronik hasta kayıtlarının kullanılması ile hastane işletme giderleri arasında bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur7. Buna göre, EHK kullanmaya başlayan hastanelerde ilk başta yatırıma bağlı bir maliyet artışı görünse de, uygun koşullarda üç yıl sonra maliyetler azalacaktır. (örneğin kentsel hastaneler) ANAHTAR BAŞARI FAKTÖRLERİ Bugüne kadar toplanan bilgiler, aşağıdaki anahtar durumların başarı için şart olduklarını göstermektedir: Beklenen faydalar, süreç işi olup, bazıları acil değildir ve sistemin hastane ortamıyla tamamen entegre olduğu daha geç dönemlerde ortaya çıkar. Başarılı bir uygulama, büyük ölçüde yaygın klinik katılım, destek politikaları ve teşviklere bağlıdır.. e-sağlık yatırımlarının hızlı geri dönüşüne inanan kurumlar, çabalarının karşılığını iyi organizasyon ve süreç desteği alarak görmektedirler. Etkili bir süreç yönetimi ve dijital sisteme doğru kurumsal değişim esastır. 7 The Trillion Dollar Conundrum: Complementarities and Health Information Technology David Dranove, Christopher Forman, Avi Goldfarb, and Shane Greenstein NBER Working Paper No August 2012 JEL No. I10,L30 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 11 1/06/14 21:41

13 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER 2 SEKTÖRÜN DURUMU DİJİTAL HASTANELER HALEN ÇOK ÖNEMLİ TEKİL BAKIMDAN ENTEGRE BAKIMA TDijital hastanelere uzanan yol kolay bir yol değildir - sağlık bilişimi ve biyomedikal kavramlarının ilgili akademik gruplar arasında kalıcı bir yer bulmaya başlaması, 1960 lara kadar uzanan bir süreci kapsamaktadır. O zamanlarda bu kavramlar günlük rutin klinik uygulamalarla uğraşan pek çok hastane ve sağlık çalışanı için pek bir şey ifade etmiyordu. Hastanelerin karmaşık, farklı iş ve hizmet sunma ortamlarını yönetmek için bilgi teknolojilerinin kullanımı - daha sonra, iletişim teknolojileri 1970 li yıllara dayanmaktadır. Bilgisayar teknolojisi; yoğun bir hastanede hasta notlarının takibi, boş yatak tespiti ve planlama için ideal bir yöntem olarak kabul edildi. Özel birçok uygulamanın geliştirilmesi, sağlık kuruluşu içinde hastanın online tavsiye, birincil ve ikincil hizmet onayı, eczane hizmetleri ve diğer bütün hizmetleri de kapsayan her aktivitesini takip edebilen bütünleşik bir kayıt sistemi ihtiyacı, esağlığın tanımı haline geldi. Her ne kadar tamamen bütünleşik ve paylaşımlı Elektronik Sağlık Kayıtı (ESK) hayata geçirilememişse de hastaneler son 20 senede belli ilerlemeler kaydetti. - Hasta yönetim sistemleri, (HYS) Avrupa daki hastanelerde epey yaygınlaştı. Bunu, laboratuvar bilgi yönetimi, eczane bölüm yönetimi ve radyoloji bilgi yönetimi gibi sistemler takip etti. TABLO 1 - KURULU SISTEMLER Kaynak: HIMSS Analytics Avrupa - HAE (Ülke Karşılaştırma Raporu 2012 Bazı durumlarda elektronik hasta kayıtlarının yanında kağıda dayalı kayıtlar kullanılsa da, Avrupa nın hemen her hastanesinde EHK çözümleri popülerliğini korumaktadır. Sadece Avrupa da önemli ölçüde artan EHK kullanıcısı hastane sayısı değil, kapalı devre tedavi, hastalık yönetimi ve paylaşılmış bakım yükü gibi karmaşık klinik sistemleri destekleyen uygulamaların sayısının da arttığını gözlemlemekteyiz. 12 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 12 1/06/14 21:41

14 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü However, there is still a long way to fully connected hospitals as refl ected in the model below. TABLO 2 - ÜLKELERE GÖRE ESK BENIMSEME MODELI SKOR DAĞILIMI STAGE GERMANY ITALY NETHERLANDS SPAIN POLAND PORTUGAL OTHER EUROPEAN COUNTRIES* EUROPE USA! SHORT DESCRIPTION (HA EUROPE EMRAM) STAGE 7 STAGE 6 STAGE 5 STAGE 4 STAGE 3 STAGE 2 STAGE 1 STAGE 0 0,3% 0,0% 0,0% 0,5% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1,9% 0,0% 0,6% 3,8% 4,3% 0,0% 0,0% 4,9% 1,4% 8,2% 8,3% 6,6% 34,6% 40,9% 0,0% 26,1% 32,0% 14,9% 14,0% 1,9% 1,8% 3,8% 6,7% 0,7% 4,3% 4,9% 2,8% 14,2% 8,3% 3,4% 1,9% 1,9% 0,0% 21,7% 0,0% 4,0% 38,3% 34,9% 26,7% 26,7% 55,8% 18,8% 10,3% 4,3% 36,9% 27,2% 10,7% 0,6% 41,4% 0,0% 9,6% 13,0% 4,3% 6,8% 18,8% 4,3% 45,7% 19,5% 0,0% 17,3% 76,0% 39,1% 14,6% 30,7% 8,4% Complete EMR; CCD transactions to share data; Data warehousing feeding outcomes reports, quality assurance, and business intelligence; Data continuity with ED, ambulatory, OP Physician documentation interaction with full CDSS (structured templates related to clinical protocols trigger variance & compliance alerts), AND Closed loop medication administration Full complement of R-PACS displaces all fi lm- based images CPOE in at least one clinical service area and/or for medication (i.e. eprescribing); may have Clini- cal Decision Support based on clinical protocols Nursing/clinical documentation (fl ow sheets); may have Clinical Decision Support for error checking during order entry and/or PACS available outside Radiology Clinical Data Repository (CDR) / Electronic Patient Record; may have Controlled Medical Vocabulary, Clinical Decision Support (CDS) for rudimentary confl ict checking, Document Imaging and health information exchange (HIE) capability Ancillaries Lab, Radiology, Pharmacy All Installed OR processing LIS, RIS, PHIS data output online from external service providers All Three Ancillaries (LIS, RIS, PHIS) Not Installed OR Not processing Lab, Radiology, Pharmacy data output online from external service providers Kaynak: HIMSS Analytics Avrupa - HAE (Ülke Karşılaştırma Raporu Comparison Report 2012)! Not: EMRAM algoritması, Sağlık BT kurulumları açısından değişik bölgelerde değişiklikler gösterir * Avusturya (19), Belçika (2), Danimarka (4), Finlandiya (3), Fransa (32), Irlanda (5), Norveç (8), İngiltere (25), İsviçre (3) A.B.D. hastanelerinin yaklaşık % 45 i, 3. seviye düzeyine ulaşırken, İspanya dışındaki (İspanyol hastanelerinin % 41 i, 5. seviye düzeyine ulaşmış) Avrupa hastaneleri A.B.D. yi geriden takip etmektedirler. Örnek olarak, Almanya da incelenen hastanelerin % 57 si, 0 seviye düzeyinde bulunmuştur. İtalya da bu 0 seviyesi % 48, Polonya da ise % 78 düzeyindedir. HIMSS Analytics anketinde Avrupa ülkeleri arasında derin farklılıklar ortaya çıkmıştır. Bu farklılıklar, değişik (büyük, orta ve küçük ölçekli) hastane segmentlerindeki karmaşık yapıya bağlıdır. COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 13 1/06/14 21:41

15 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER TABLO 3 - ALMANYA DAKI EHRAM STAGE SMALL MEDIUM LARGE PUBLIC PRIVATE TOTAL* SHORT DESCRIPTION STAGE 7 0,0% 0,2% 0,4% 0,2% 0,0% 0,1% STAGE 6 0,8% 1,5% 3,0% 1,6% 1,1% 1,4% Complete EMR; CCD transactions to share data; Data warehousing feeding outcomes reports, quality assurance, and business intelligence; Data conti- nuity with ED, ambulatory, OP Physician documentation interaction with full CDSS (structured templates related to clinical protocols trigger variance & compliance alerts), AND Closed loop medication administration STAGE 5 10,5% 15,3% 26,7% 15,6% 13,9% 14,9% Full complement of R-PACS displaces all fi lm-based images STAGE 4 2,7% 3,7% 1,3% 1,6% 4,6% 2,8% STAGE 3 3,3% 5,2% 3,4% 2,8% 5,8% 4,0% STAGE 2 22,3% 28,7% 37,9% 25,9% 29,1% 27,2% STAGE 1 21,9% 16,8% 14,2% 24,8% 9,8% 18,8% STAGE 0 38,4% 28,7% 12,9% 27,5% 35,6% 30,7% CPOE in at least one clinical service area and/or for medication (i.e. epres- cribing); may have Clinical Decision Support based on clinical protocols Nursing/clinical documentation (fl ow sheets); may have Clinical Decision Support for error checking during order entry and/or PACS available outside Radiology Clinical Data Repository (CDR) / Electronic Patient Record; may have Control- led Medical Vocabulary, Clinical Decision Support (CDS) for rudimentary confl ict checking, Document Imaging and health information exchange (HIE) capability Ancillaries Lab, Radiology, Pharmacy All Installed OR processing LIS, RIS, PHIS data output online from external service providers All Three Ancillaries (LIS, RIS, PHIS) Not Installed OR Not processing Lab, Radiology, Pharmacy data output online from external service providers Kaynak: HIMSS Analytics Avrupa - HAE (ehastane Census raporu Almanya 2012) * This includes: Austria (19), Belgium (2), Denmark (4), Finland (3), France (32), Germany (324), Italy (498), Ireland (5), Netherlands (52), Norway (8), Spain (208), Sweden (2), Switzerland (3), Poland (146), Portugal (23), United Kingdom (25) Almanya da, belirgin farklılıklar gözlenmiştir. Büyük hastanelerin (> 750 yatak) %36 sı 5. seviyeye ulaşmışken, küçük olanların (> 250 yatak) sadece% 3.1 i bu seviyeye ulaşmıştır. Son olarak, hasta ve vatandaşların büyük bölümü, kendi elektronik sağlık kayıtlarına hızlı erişimin sağlayacağı faydalara ulaşmaktan uzaktır. Avrupa daki hastanelerin sadece çok küçük bir bölümü hastalarına kendi ESK larına çevrim içi erişim imkanı sunabilmekte, internetten randevu ve hastane dışındaki eczanelere ereçete hizmeti verememektedirler 8. HERŞEY TEKNOLOJİ, SÜREÇ VE İNSANLAR HAKKINDA Başarı için anahtar koşulları, sadece sağlık hizmet sağlayıcısının uygunluk derecesi değil, bunun yanısıra kurumun o anki teknolojiyi benimseme düzeyi ve bunu günlük klinik uygulamaları içinde kullanım sıklığı belirler. Van der Lei (2002) tarafından belirtildiği gibi; tıbbi bir alana bilişim ve iletişim teknolojilerinin uygulanması, sadece yeni bir tekniğin eklenmesi şeklinde değerlendirilemez, o alandaki süreçleri radikal bir şekilde değiştirir. Tarafl arca paylaşılan, yaşam boyu elektronik sağlık kayıtı uygulamasına giden yol; klinik ve iş süreçlerindeki iş akışlarına etkisi iyi 8 Deloitte and Ipsos Belgium for DG INFSO (2011), ehealth benchmarking (Phase III) 14 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 14 1/06/14 21:41

16 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü ortaya konmuş, belirgin stratejik sağlık hedefl eri olan, değişik seviyelerde başarılı gelişmelere bağlıdır. Günümüzdeki genel kanı; herhangi bir modernizasyon veya değişim sürecinin erken devrelerinde değişim mühendisliğinin devreye sokulmasının zorunlu olduğudur. Teknoloji, tek başına asla yeterli değildir ve eğitim, organizasyon ve süreç değişimi ihtiyaçları ele alınmalıdır. Bütün bunlar; başarılı bir esağlık projesinin gelişimi, hızlana bir iyileştirme süreci olanağı ve daha etkin bir iş akışı ve iş/klinik süreçleri sayesinde maliyet tasarrufu için gereklidir Bu nedenle projelerin erken safhalarında, klinik çıktıları destekleyen teknoloji kullanımı, sağlık çalışanı desteği ve hasta deneyimini de (ve katılımı) içeren yenilikçi değişim mühendisliği için daha çok çaba gösterilmelidir. HASTANE İÇİNDEKİ VE DIŞINDAKİ SÜREÇLER COCIR olarak; yerel, bölgesel, ulusal ve Avrupa Birliği seviyelerinde, basit veri ve görüntü toplama işinden başlayarak, karmaşık veri yönetimi düzeyine gelene kadar sağlık kuruluşlarının sabırlı, adım adım dönüşümünü savunuyoruz. 100 NATIONAL & PREVENTIVE ehealth INFRASTRUCTURE 5. High impact of chronic diseases necessitates better population and disease management GENERATION 5 THE MENTOR REDUCTION OF PREVENTABLE ERRORS Image collection at departmental level PACS, RIS 4. Workfl ows and inter-professional collaboration driving evolution towards Regional Health 3. New imperatives costs, quality & safety driving demand for enterprise-wide solutions 2. Integrated imaging and data reporting expanding to other clinicals GENERATION 1 THE COLLECTOR PACS & RIS & IMAGE DISTRIBUTION GENERATION 2 THE DOCUMENTOR ENTERPRISE HIS/CIS GENERATION 3 THE HELPER REGIONAL HEALTH GENERATION 4 THE COLLEAGUE YEARS FROM DATA & IMAGE COLLECTION THROUGH DATA MANAGEMENT TOWARDS SHARED WORKFLOWS Source: Freely adapted from Gartner for COCIR CDoktorlar ve diğer sağlık çalışanlarının değişimin öncüsü olması beklenmemelidir. Kamu yetkilileri bu değişimde sağlık kuruluşları yöneticilerine karşı yol gösterici ve cesaretlendirici bir rol oynamalıdır. Maliyet kontrolü politikaları ve performansa yönelik ödeme doğrultusunda değişen geri ödeme mekanizmaları, sağlık hizmeti sunucularını hastane içi ve dışında yeni bakım yolları geliştirmeye zorlamaktadır. Hastane içindeki yeni bakım yollarının odağı, klinik bakım yaklaşımından, hasta merkezli, kesintisiz ve çok disiplinli bir bakıma doğru değişmektedir. Buna ilave olarak, ilerlemek için üzerinde çalışılması gereken konulardan biri de; hasta bilgisi paylaşımının ev ve sağlık tesisi dışında da yaygınlaştırılmasıdır ki bu da hastane dışında geliştirilmesi gereken bakım yollarına örnektir. Mobil sağlık (msağlık); doktorlara daha isabetli karar alma, tıbbi hatalardan kaçınma, daha verimli çalışma, kişisel ve toplum sağlığını daha etkin anlayabilme yeteneği kazandıran telesağlık olanağı sağlamaktadır. Ancak, mevcut geri ödeme yöntemleri hastaneler ve diğer kurumlar arasında işbirliği mekanizmalarının geliştirilmesini engellediği için, değişim sınırlı kalmıştır. COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 15 1/06/14 21:41

17 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER Global pazar seviyesinde standartlaştırılmış ve paylaşımlı bakım iş süreçlerine yönelim hız kazansa da, meyvelerini toplamak zaman alacaktır. COCIR, bu adımların tamamlanmasıyla, sağlık sistemlerini halk sağlığı yönetimi, hastalık yönetimi ve klinik araştırma gibi değişik amaçlar için, gelişmiş, akıllı veri analizi yöntemine taşımanın mümkün olacağına inanmaktadır. REEL YATIRIM KAPASİTESİ ÇOK SINIRLIDIR Gelecekte hastaneler yeni, bütünleşik bakım yapısının merkezinde yer almayı sürdürecektir. Hastaneleri esağlık gereksinimlerine uygun donatmak, gelişmiş ESK evriminde belirgin ilerleme sağlamak için hayati önem taşımaktadır. Ancak, bu konudaki yatırım miktarının düşüklüğü, sektörün dijital hastaneler üzerinden ilerlemesini engellemektedir. ABD deki hastaneler bütçelerinin % 2,9 unu bilişim teknolojilerine (dahili ve harici masrafl ar) harcarken, bir çok Avrupa ülkesi bu rakamların çok aşağısında kalmaktadır. TABLE 4 - IT INVESTMENT (ANNUAL IT OPERATING EXPENSE IN % OF TOTAL HOSPITAL OPERATING EXPENSE) 4,5% 4,0% 3,9% 3,5% 3,0% 2,9% 2,5% 2,0% 1,7% 2,1% 1,5% 1,0% 1,3% 1,0% 0,5% 0,0% DE IT NL ES PL US Kaynak: HIMSS Analytics Avrupa - HAE (Ülke Karşılaştırma Raporu - DE, IT, NL, US: Q1/2013 verisi; ES, PL: Q2/2012 verisi) Her ne kadar Avrupa hükümetleri esağlığa giden yolda evrimsel süreci hızlandırma konusunda gayret gösteriyorlarsa da, birkaç istisna dışında pek çoğunun net ve kapsamlı bir stratejileri bulunmamaktadır. Bu durum, modernizasyon ve hastane dışında hizmet üretme çabasında hastaneleri yalnız bırakmaktadır. 16 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 16 1/06/14 21:41

18 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 3 COCIR GELECEK PROJEKSİYONU Dijital Hastanelerin ortak bir vizyona ve uygulama stratejisine ihtiyacı vardır. Klinik ve iş süreçlerinin yeniden yapılandırılması ve iş akışları üzerine kuvvetli etkisi olan net, ulaşılabilir stratejik sağlık hedefl eri, gelecekteki dijital hastanelerin başarı koşulu olarak kabul edilmektedir. Günümüzdeki algı, ulusal ve bölgesel çok sayıda esağlık planı ve girişiminin, hastanelerde bu iş tamam inancını desteklemediği yönündedir. Bu rapor, Dijital Hastanelerin hala önemli olduğunu ve işin tamamlanmadığını ortaya koymaktadır. Dijital Hastaneler kesintisiz bakım ve bilgi paylaşımı doğrultusunda önemli bir yapı taşı olmaya devam etmektedir ve hastaların güçlendirilmesi hedefi ne uyumludur. Birçok araç şu anda kullanılabilir halde olsa da, ESK nın kliniklerde benimsenmesi ve günlük klinik uygulamalarda kullanımı sorun olmaya devam etmektedir. Hastanelerin çoğunun teknolojiyi iç dönüşümde bir araç olarak görmemesi, biraz da mevcut politika, yatırım ve teşvikler nedeniyle daha geniş anlamda sosyal ve sağlık hizmetlerinin entegrasyonunu, beklenenin çok uzağında bırakacaktır. Buna ek olarak, gelişmiş klinik bilgi sistemlerine ulaşmak için önümüzde hala uzun bir yol bulunmaktadır. Bilginin paylaşımı gibi basit bir ülküden yola çıkarak, gelişmiş ve kuramsal analitik yöntemlerden yararlanmak suretiyle bakım noktalarında kullanılabilecek karar destek uygulamalarına giden yolda henüz başarıdan çok uzağız. Her ne kadar bu araçlar; bir güvenlik kültür yapısı oluşturmak yoluyla bakımın güvenliğini aşamalı olarak artırmaya, klinik personelin eylem ve iş akışlarını geliştirmeye ve bakım noktasına kanıta dayalı, hasta odaklı karar destek sistemlerini getirmeye uygun olarak algılansa da, klinik yönden bu uygulamalara hazır olmaktan uzağız. Kamu yetkililerinin üzerine düşen bir önemli bir görev bulunmaktadır. Bazı durumlarda, belirli bir ülke veya bölgede hizmetten sorumlu sağlık yetkilileri henüz dijital hastanelerin olumlu etkileri hakkında ikna olmamış ve bu nedenle kullanım için isteksiz olabilirler. İkna olmaları için gereken güçlü kanıtları oluşturma ve olumlu düşünceyi desteklemek uzun zaman alır. Kamu otoriteleri bu nedenle, sağlık sisteminin değişim ve yeniden tasarımına yön vermek için BIT in etkin kullanımının önemini anlatmalıdırlar. Yatırım açısından, Dijital Hastanelerde yatırımın geri dönüşü hızlıdır. Ancak, sağlığın modernizasyonu hedefl erini tutturabilmek için, hızlı kararlar almak, hastane seviyesinde yatırım ve daha uzun süreli bakımın organizasyonel teşviklerini iyi belirlemek ve maliyetler ile yararlanımları hakkaniyetli paylaştırmak gereklidir. Nisan ayı ortalarında Brüksel de dijital hastaneler le ilgili yapılan bir COCIR etkinliğinde, Avrupa Komisyonu, OECD, hastane ve sanayi konuşmacıları bir araya gelerek Dijital Hastanelerin değerli bir yatırım olduğu sonucuna varmıştır. Hepimiz, bu konuda büyükelçi gibi davranmalıyız. COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 17 1/06/14 21:41

19 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 2. BÖLÜM DİJİTAL HASTANELER 18 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 18 1/06/14 21:41

20 PART 1 COCIR RECOMMENDATIONS & BENEFITS OF ehealth MOBİL SAĞLIK msağlik, SAĞLIK HİZMETLERİNİ NASIL GÜÇLENDİRİR? 3 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 19 1/06/14 21:41

21 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 3. BÖLÜM msağlik 3. BÖLÜM MOBİL SAĞLIK msağlik, SAĞLIK HİZMETLERİNİN NASIL GÜÇLENDİRİR? 3 msağlik NEDİR? msağliğin FAYDALARI? msağlik PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ msağlik GELİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER COCIR İN ÖNERİLERİ Mobil sağlık (msağlık) son yıllarda mobil şebekeler tarafından sağlanan geniş bağlantı ağıyla birlikte ortaya çıkan bir destekleyici sağlık hizmetidir. Yaygınlaşan akıllı telefon ve tablet sayısı, mobil internetin yaygınlaşması ve mevcut msağlık uygulamalarının zenginliği hastalar, sağlık çalışanları, iş dünyası ve karar vericilerin ilgisini her geçen gün daha fazla çekmektedir. COCIR sektörel bazda mobil sağlık hizmetlerine ışık tutmayı amaçlamaktadır; Mobil Sağlık nedir? Avrupa da msağlık pazarının büyüklüğü nedir? msağlık hizmetlerinin zorlukları ve avantajları nelerdir? msağlık yaygınlığını nasıl hızlandırabiliriz? msağlığın daha hızlı benimsenmesi için ne tür politika ve düzenleme desteklerine ihtiyaç vardır? Sağlık sektörünün önceliklerinden olan sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi, mobil geniş bant teknolojisinin kullanımı ile başarılabilir. COCIR, Avrupa da (bakınız Annex) kurulmuş başarılı msağlık projelerini toplamaya başladı. COCIR, mobil geniş bant teknolojilerinin, cihazlarının, hizmetlerinin ve uygulamalarının sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi doğrultusunda kullanılmasını sağlamak amacıyla tüm karar vericiler, kamu ve özel sektör paydaşları ile birlikte çalışmayı sürdürecektir. COCIR, SAĞLIK HİZMETLERİNİN MSAĞLIK İLE İYİLEŞTİRİLMESİ İÇİN AŞAĞIDAKİ HEDEFLERİ TUTTURMA YÖNÜNDE KARAR VERİCİLERİ VE PAYDAŞLARI SEKTÖRLE BİRLİKTE ÇALIŞMAYA TEŞVİK ETMEKTEDİR: 1. SAĞLIK HİZMET YAPISININ İÇİNE msağliğin ENTEGRE EDİLMESİ Başarılı bir msağlık kurulumu için kuvvetli bir yönetim desteği şarttır. msağlık, doğal bir sağlık hizmeti gelişimidir, ilave bir uygulama değildir. 2. VATANDAŞLARA KENDİ VERİLERİNE ERİŞİM HAKKI Vatandaşlar, tıbbi bilgilerine güvenli bir şekilde erişebilmelidir - mobil platformda ESK erişimi hasta katılımını arttırarak sağlık hizmetini iyileştirebilir. 3. UYGUN GERİ ÖDEME STRATEJİLERİ GELİŞTİRİLMESİ Yatırım sahibi ve geri ödeme kurumu net bir şekilde belli olmadan msağlığın sağlık hizmet yapısı içine bütünleşmesi mümkün olmayacaktır msağlığın geri ödemesi üzerine tartışmalar devam etmelidir. 4. İNOVASYONU DESTEKLEYEN BİR VERİ KORUMA ALTYAPISI KURULMASI AB ve Üye Devletler seviyesinde sağlık verisini koruma çerçevesi, vatandaşlara iyileştirilmiş sağlık hizmeti sağlanması için yenilikçi formlar geliştirilmesini mümkün kılmalıdır. 5. BAĞLANTILI CİHAZLARA SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIM İÇİN MOBİL GENİŞ BANT POLİTİKALARININ DESTEKLENMESİ Kaliteli msağlık hizmetlerini desteklemek için yüksek hızlı geniş bant yatırım teşviklerine ihtiyaç vardır. 6. msağlik İÇİN AÇIK VE BASİT YÖNERGELERİN ÇIKARILMASI msağlık, büyük ölçüde küçük işletmelerden oluşan genç bir pazardır - bu yeni ekosistemi desteklemek için yapılan düzenlemeler mümkün olduğunca yalın olmalıdır. (örneğin, sağlık uygulamaları üzerine) 7. YAYGIN OLARAK KABUL EDİLMİŞ ULUSLARARASI STANDARTLARIN KULLANIMININ TEŞVİK EDİLMESİ Avrupa da ve Dünya da istikrarlı, bütünleşik bir bakım sağlayabilmek için uluslararası standartlar ve profi ller dahil edilmelidir. 20 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 20 1/06/14 21:41

22 3. BÖLÜM msağlik Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü msağlik NEDİR? esağlık uygulamaları, bütünleşik sağlık bilişimi sistemleri içinde gerek masaüstü çalışma istasyonlarından gerekse de mobil platformlardan çalıştırılabilir. Mobil sağlık ya da msağlık; esağlık hizmetlerinin ve esağlık bilgilerinin mobil ve kablosuz teknolojiler üzerinde çalıştırılan halidir. Bilgi teknolojileri; hastanelerde, evde ve ev dışında, ham verileri, teşhise yönelik sağlık bilgisini, kritik bakım bilgisini, acil hizmetleri ve kişisel bilgilerini aktarabilmek için artan bir şekilde kablosuz teknolojileri kullanmaktadır. Bu servisler, kesintisiz bilgi sağlamak ve sağlık çalışanları, bakıcılar, hasta / vatandaşlar ve sağlık yetkililerini arasında irtibat sağlamak için geniş bant teknolojilerini kullanmaktadır 9. ŞEKIL 1 - msağlik ÖRNEKLERI TECHNOLOGIES CONNECTIVITY (3G, WI-FI, BLUETOOTH, ANT+) SMARTPHONES, TABLETS MOBILE OPERATING SYSTEMS, APPS WEB, CLOUD, GPS SECURITY, eidentification HOME HEALTH HUBS, RFID, PACS, SENSORS, METRES, PATCHES, DRUG DELIVERY CHIPS MOBILE DATA MANAGEMENT MONITORING SURVEILLANCE DIAGNOSTICS SERVICES EHRS SCHEDULES APPOINTMENTS BILLING INFORMATION EPRESCRIPTION PAYMENT/ REIMBURSEMENT DRUG COMPLIANCE CHRONIC ILLNESSES TREATMENT AND MEDICATION REMINDERS SURVEYS/ QUESTIONNAIRES LOCATION AND RESOURCE TRACKING DISEASE INCIDENCE DISASTER RELIEF POST-MARKET SURVEILLANCE TAILORED ACCESS TO MEDICAL INFORMATION AND RESOURCES FOR SPECIFIC SCENARIOS VIDEOCONFERENCING REMOTE VISUAL DIAGNOSIS Parçası olduğu esağlığa benzer şekilde msağlık, sağlıkla ilgili değişik hizmetleri destekleyen geniş bir teknoloji ağını tanımlamaktadır. Mobil teknolojiler; sağlık, sosyal bakım, sağlıklı yaşam ve koruyucu sağlıkta kullanılan, telesağlık, telebakım ve teletıp ın ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Bunun bir sonucu olarak, msağlığın değer zinciri karmaşıktır ve farklı segmentlerden katılımcıları içerir For a comprehensive overview of mhealth categories and trends, see Informa (2009), Mobile healthcare: markets and trends for mhealth applications. 10 For a seminal overview of the mhealth market and its relationship with telemedicine, telehealth and telecare, see JRC-IPTS (2012), Strategic Intelligence Monitor on Personal Health Systems phase 2 (SIMPHS 2): market developments remote patient monitoring and treatment, telecare, fi tness/wellness & mhealth. COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 21 1/06/14 21:41

23 Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü 3. BÖLÜM msağlik ŞEKIL 2 - msağlik DEĞER ZINCIRI ORIGINAL DESIGN MANUFACTURERS CHIPSET/MODULE VENDORS MOBILE NETWORK OPERATORS ORIGINAL EQUIPMENT MANUFACTURERS INFRASTRUCTURE VENDORS APP PROVIDERS CLOUD-BASED MANAGED SERVICES INSURANCE COMPANIES PATIENTS / USERS HEALTHCARE ORGANISATIONS / AUTHORITIES HEALTHCARE PROFESSIONALS 22 COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 22 1/06/14 21:41

24 3. BÖLÜM msağlik Avrupa Radyoloji, Elektromedikal Ve Sağlik Bilişimi Sektörü MOBİL SAĞLIĞIN FAYDALARI? Sağlık sistemleri, daha iyi bir hizmet için artan talebe daha az kaynak ile cevap vermeye çalışmaktadırlar. msağlık, bilgiye erişimi ve kaliteyi artıracak, hastaları güçlendirecek ve uzun vadede sağlık sistemlerini daha sürdürülebilir hale getirecek yeni bakım modellerinin önünü açacaktır. Çok çekirdekli işlemciler ve düşük enerjili kablosuz teknolojilerin fi yatları düştükçe ve daha büyük ağ kapasitesi kullanılabildiğinde, evde, ev dışında ve hastanelerde daha gelişmiş mobil kullanım mümkün olacaktır. SAĞLIĞA ERİŞİMİN ARTTIRILMASI Günümüzde, mobilite en yaygın iletişim platformudur. Vatandaşlar, akıllı telefon ve tablet gibi mobil geniş bant özellikli cihazlara yüklenen birçok özellikten gittikçe artan bir şekilde yararlanmaktadır. Uluslararası Telekomünikasyon Birliğine göre, mobil hücresel abone sayısı 2013 senesinde %96 lık bir penetrasyon oranına denk gelen, 6,8 milyar kişiye ulaşacaktır 11. Dünya çapında, hücresel ağ erişimine sahip insan sayısı, temiz su ve elektrik sahibi insan sayısından fazladır. Sektör, oldukça rekabetçi bir ortama sahip olup, bu rekabet bir taraftan kapsama alanının genişlemesine, diğer taraftan ise kullanıcı deneyiminin derinleşmesine ve daha hesaplı bir hale gelmesine sebep olmaktadır senesinde dünya çapında yapılan bir ankette, ankete katılanların %70 inin msağlık uygulamalarına ilgi gösterdiği ve bu uygulamalara para ödemeye hazır olduğunu göstermiştir 12. Bu nedenle, cihazları akıllı telefon platformu dahilinde oluşturmak çekici ve popüler hale gelmiştir. MEVCUT DEMOGRAFİK TRENDLERLE YÜZLEŞMEK Avrupa nın nüfus yapısı önümüzdeki bir kaç 10 yılda önemli ölçüde değişecektir senesine kadar 0-14 yaş aralığındaki insanların oranı (nüfusun %15 i) sabit kalıp, yaş aralığındakiler azalırken (%67 den %56 ya), 65 yaş üstü (% 18 den % 30 a) ve 80 yaş üstü nüfusta (5% den %12 ye) artış gözlenecek ve bunların oranı genç yaş segmentiyle hemen hemen eşit hale gelecektir 13. Buna göre, tek başına nüfus yaşlanması ele alındığında 2060 senesinde sağlık harcamalarının GSMH nın %8,5 ine (2010 yılındaki %7,2 den) ulaşması, şayet ilave etkenler eklenirse daha da artması beklenmektedir. Avrupa nın, değişen sağlık sorunlarına ayak uyduran sağlık sistemlerine ihtiyacı vardır. Mobil bilişim platformlarının yaygınlığı ve ölçek ekonomisi, daha düşük maliyetli ve kişiselleştirilmiş sağlık yaklaşımını tetikleyebilir. Güvenilir bir sağlık bilişimi omurgası ile desteklenmiş msağlık teknolojileri sayesinde, kronik hastalık bakımı ile ifade edilebilecek statik, yüksek maliyetli kurtarma ve afet yönetimi modeli, bizi pahalı komplikasyonlardan kurtarabilecek hastalık yönetimi modeli ile değiştirilebilir. SAĞLIK HİZMETLERİNİN MODERNİZASYONU VE VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI esağlık ve msağlığın, sağlık hizmetleri içinde birleştirilmesi, bilgi akışının hızlanmasına sebep olarak sağlık sistemlerine çok yönlülük kazandıracaktır. Bilgi akışındaki bu hızlanma, parçalı (koruyucu hekimlik, birinci basamak hizmetler, tedavi ve rehabilitasyon) bir sağlık yapısından, her seviyenin birbiri ile ilişkili olduğu kesintisiz bir bakım hizmetine dönüşüm sağlayacaktır. Mobil platformun sağladığı yer ve zaman sınırı olmaksızın hasta bilgisine (tıbbi geçmiş, geçirilmiş hastalıklar ve girişimler, allerjiler ve ilaç etkileşimleri) erişim, sağlık yönetiminin verimliliğini ve kalitesini artırıcı anahtar unsurlardan biridir; bu da, tıbbi verilerin daha iyi yönetimini, veriye daha hızlı erişimi, hasta ve sağlık çalışanları arasında daha hızlı iletişimi, gereksiz hastane ziyaretlerinin önlenmesini ve ağırlaşan vakaların erken tespit edilmesini sağlar. 11 ITU Statistics, Global ICT developments Pyramid Research (2010), Health check: key players in mobile healthcare 13 DG ECFIN and AWG (2012), The 2012 ageing report: economic and budgetary projections for the 27 EU Member States ( ). COCIR esağlik REHBERİ COC.eHealth Turkish INT.indd 23 1/06/14 21:41

SAĞLIKTA BİLİŞİM ve YENİLİKLER

SAĞLIKTA BİLİŞİM ve YENİLİKLER SAĞLIKTA BİLİŞİM ve YENİLİKLER Dr. Oğuz Tanzer Kamu Özel Ortaklığı Daire Başkanlığı Bilişim Teknolojileri Danışmanı oguz.tanzer@gmail.com Sunum Planı Sağlık Bilişimi Dijital Hastaneler HBS (Hastane Bilişim

Detaylı

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar

Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar Sağlık Hizmeti Modelleri, Karşılaştırmalar AB Eşleştirme Projesi, Ankara 5. Eğitim haftası Klaus Halla Geliştirme Müdürü 29.11.2011 Unitec States Luxembourg (1) Norway Switzerland Austria Iceland Belgium

Detaylı

Akıllı Şehirlerde Sağlık

Akıllı Şehirlerde Sağlık Akıllı Şehirlerde Sağlık Dr. Cenk Tezcan Akıllı Şehirler ve İnsanlar Etkinliği 4 Şubat 2014 Yola Çıkış Noktası Sağlık Kişiselleşecek 2 Sağlık : Dev Pazar Global Veriler: (2030 uzgörüleri) 8,2 milyar (90

Detaylı

Türkiye nin İlk Stage 6 Hastanesi Ankara GAZİ MKDH. Uz. Dr. Hamit Doğan Hastane Yöneticisi ve Başhekimi

Türkiye nin İlk Stage 6 Hastanesi Ankara GAZİ MKDH. Uz. Dr. Hamit Doğan Hastane Yöneticisi ve Başhekimi Türkiye nin İlk Stage 6 Hastanesi Ankara GAZİ MKDH Uz. Dr. Hamit Doğan Hastane Yöneticisi ve Başhekimi HIMSS EMRAM AŞAMALARI Stage 7: Tümüyle elektronik Medikal kayıt, HCO (sağlık kuruluşu) EMR nin yan

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

WWW.GREENıNDUSTRYPLATFORM.ORG. YEŞİL ENDÜSTRİ PLATFORMU İlk Danışma Kurulu Toplantısı 3 Nisan 2013 Paris, Fransa

WWW.GREENıNDUSTRYPLATFORM.ORG. YEŞİL ENDÜSTRİ PLATFORMU İlk Danışma Kurulu Toplantısı 3 Nisan 2013 Paris, Fransa YEŞİL ENDÜSTRİ PLATFORMU İlk Danışma Kurulu Toplantısı 3 Nisan 2013 Paris, Fransa DÜNYA DAKİ DURUM GSYİH nın Dünya daki eğilimleri, nüfus ve malzeme kullanımı Source: Dittrich, M. et al., Green Economies

Detaylı

SERVER TANFER. Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk

SERVER TANFER. Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk SERVER TANFER Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk Rethink IT. Reinvent Business. Onur Buçukoğlu Tivoli Ürün Yöneticisi, Orta ve Doğu Avrupa / Türkiye / Rusya Başlıca Üç Dönüşüm Gerçekleşiyor Akıllı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA GÜNDEM Türkiye - Genel Bilgiler Orijinal - Jenerik İlaç Türkiye İlaç Sektörü Diğer Ülkeler ile Karşılaştırma Değerlendirme ve

Detaylı

LABORATUVAR BİLGİ SİSTEMİ NEDİR? ÇALIŞMA PRENSİPLERİ NELERDİR?

LABORATUVAR BİLGİ SİSTEMİ NEDİR? ÇALIŞMA PRENSİPLERİ NELERDİR? LABORATUVAR BİLGİ SİSTEMİ NEDİR? ÇALIŞMA PRENSİPLERİ NELERDİR? Dr. Ü. Gül Erdem S.B. Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara Amaç Bilgi sistemi nedir? Hastane bilgi sistemi nedir?

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE BİLGİ TOPLUMU, BİT VE İNOVASYON KOMİSYONU BAŞKANI ESİN GÜRAL ARGAT IN RAPOR TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE BİLGİ TOPLUMU, BİT VE İNOVASYON KOMİSYONU BAŞKANI ESİN GÜRAL ARGAT IN RAPOR TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE BİLGİ TOPLUMU, BİT VE İNOVASYON KOMİSYONU BAŞKANI ESİN GÜRAL ARGAT IN DIGITAL PAZARIN ODAK NOKTASI e-ticaret RAPOR TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI 5 Haziran 2014 Sabancı

Detaylı

Sağlıkta Gelecek Vizyonu. Dr. Cenk Tezcan Sağlık Bilişimi ve Teknolojileri Derneği

Sağlıkta Gelecek Vizyonu. Dr. Cenk Tezcan Sağlık Bilişimi ve Teknolojileri Derneği Sağlıkta Gelecek Vizyonu Sağlık Bilişimi ve Teknolojileri Derneği Megatrends 2000 Global ekonomik patlama Sanatta yeniden doğuş Serbest piyasanın doğuşu Evrensel yaşam tarzları ve Kültürel milliyetçilik

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik

Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik AGORADA 2012 BÖLGESEL İNOVASYON STRATEJİSİNİN UYGULANMASI: BİR ADIM SONRASI 19.10.2012 / Samsun Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik Bülent Açıkgöz BM Ortak Program Yöneticisi

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

KOBİ ler arasında bulut teknolojileri nasıl yaygınlaştırılır?

KOBİ ler arasında bulut teknolojileri nasıl yaygınlaştırılır? tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı KOBİ ler arasında bulut teknolojileri nasıl yaygınlaştırılır? Ankara, 7 Nisan 2015 Slayt 2 Çerçeve Geçtiğimiz dönemde Türkiye ekonomisindeki büyüme sürecine

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

Information Technology Infrastructure Library ITIL

Information Technology Infrastructure Library ITIL Yazılım Kalite Standartları Sunum Projesi Information Technology Infrastructure Library ITIL Hazırlıyanlar : Gökhan ÇAKIROĞLU - Feyyaz ATEġ - Çiğdem ELĠBOL - Caner ĠBĠCĠOĞLU ITIL Nedir? Kurum ile BT(Bilgi

Detaylı

HEALTH-TIC 2012 PALANTE. Erdem ALPAY SRDC Ltd.

HEALTH-TIC 2012 PALANTE. Erdem ALPAY SRDC Ltd. HEALTH-TIC 2012 PALANTE Erdem ALPAY SRDC Ltd. 1 PALANTE Proje Numarası: Proje Kısaltması: ICT-CIP-297260 PALANTE Proje İsmi: PAtient Leading and managing their healthcare through EHealth Hastaların esağlık

Detaylı

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri 2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 2 Maliye Bakanlığının Yönetim Birimleri Limited Şirketler Kurumlar Ticari işletmeler ve fonlar HANSEL LTD SATIN ALMA KURUMU

Detaylı

e-dönüşüm Türkiye Projesi ve Bilgi Toplumu Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 15 Temmuz 2009

e-dönüşüm Türkiye Projesi ve Bilgi Toplumu Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 15 Temmuz 2009 e-dönüşüm Türkiye Projesi ve Bilgi Toplumu Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 15 Temmuz 2009 Gündem e-dtr Öncesi Çalışmalar e-dtr Çalışmaları KDEP ve 2005 Eylem Planı Bilgi Toplumu Stratejisi

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN "SAĞLIĞA YENİLİKÇİ BİR BAKIŞ AÇISI: MOBİL SAĞLIK RAPORU TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN SAĞLIĞA YENİLİKÇİ BİR BAKIŞ AÇISI: MOBİL SAĞLIK RAPORU TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN "SAĞLIĞA YENİLİKÇİ BİR BAKIŞ AÇISI: MOBİL SAĞLIK RAPORU TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI 22 Mart 2016 İstanbul, Sheraton Hotel&Convention Center

Detaylı

Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli. Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli

Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli. Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli HOŞGELDİNİZ Erdal Kılıç SOFT Gökhan Akça KoçSistem Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

www.pwc.com.tr Bulut Bilişim 12. Çözüm Ortaklığı Platformu 9 Aralık 2013

www.pwc.com.tr Bulut Bilişim 12. Çözüm Ortaklığı Platformu 9 Aralık 2013 www.pwc.com.tr Bulut Bilişim. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu İçerik 1. Bulut Bilişim nedir? 2. Bulut Bilişim Trendleri 3. Bulut Bilişim Genel Riskleri 11. Çözüm Ortaklığı Platformu 2 Bulut Bilişim Nedir?

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Stratejiler Ve Politika Hatları Belgeleri

Sağlık Hizmetlerinde Stratejiler Ve Politika Hatları Belgeleri Sağlık Hizmetlerinde Stratejiler Ve Politika Hatları Belgeleri Reformlar ve Hükümet Programları, Finlandiya Klaus Halla Kalkınma Direktörü 1990 ların başından beri Finlandiya da devlet düzeyinde gerçekleşen

Detaylı

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015 Sağlıkta Maliyet B.Burcu TANER Mayıs.2015 14 Mayıs 2015 tarihinde Acıbadem Üniversitesi nde yapılan ASG XV. Hemşirelik Haftası Etkinliklerinde sunulmuştur. Hedef Daha geniş kitleler için daha iyi sağlık

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi Diyabet Dünya çapında ve Avrupa da halk sağlığı sorunu AVRUPADA DİYABET YÜKÜ 20-79 yaşları 2003 2025

Detaylı

Projesi 2005 EYLEM PLANI. Sonuç Raporu. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI Bilgi Toplumu Dairesi

Projesi 2005 EYLEM PLANI. Sonuç Raporu. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI Bilgi Toplumu Dairesi e-dönüşüm m Türkiye T Projesi 2005 EYLEM PLANI Sonuç Raporu DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI Bilgi Toplumu Dairesi İÇERİK 11 Eylem Planı Genel Yaklaşı şımı 22 Eylem Planı Gerçekle ekleşme Durumu 33 Başar arılar

Detaylı

İstanbul Üniversitesi

İstanbul Üniversitesi İstanbul Üniversitesi MOBİL SAĞLIK VE GELECEK 18 Eylül 2013 Yard. Doç. Dr. S. Haluk ÖZSARI İstanbul Üniversitesi Hastaneleri Genel Direktörü Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi

Detaylı

Sektörel Rekabet ve Tüketici Hakları Dairesi Başkanlığı Ocak 2008 İstanbul

Sektörel Rekabet ve Tüketici Hakları Dairesi Başkanlığı Ocak 2008 İstanbul Telekomünikasyon Sektöründe Rekabet Sektörel Rekabet ve Tüketici Hakları Dairesi Başkanlığı Ocak 2008 İstanbul Gündem Genel İstatistikler Pazar Analizleri Sabit Arama Pazarı Mobil Arama Pazarı Genişbant

Detaylı

BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA DESTEK PROGRAMI (2007-2013) 2007 YILI İŞ PROGRAMI

BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA DESTEK PROGRAMI (2007-2013) 2007 YILI İŞ PROGRAMI BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA DESTEK PROGRAMI (2007-2013) 2007 YILI İŞ PROGRAMI Hakan Yerlikaya DPT Bilgi Toplumu Dairesi 5 Temmuz 2007 Ankara Gündem Programın politika arkaplanı İş programının

Detaylı

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05. Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY)

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

TAI MERKEZİ RAPORLAMA SİSTEMİ Gülsen BAYRAMUSTA Bilgi Teknolojileri Müdürü. TUSAŞ - Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. Aralık 2014 1 TASNİF DIŞI

TAI MERKEZİ RAPORLAMA SİSTEMİ Gülsen BAYRAMUSTA Bilgi Teknolojileri Müdürü. TUSAŞ - Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. Aralık 2014 1 TASNİF DIŞI TAI MERKEZİ RAPORLAMA SİSTEMİ Gülsen BAYRAMUSTA Bilgi Teknolojileri Müdürü TUSAŞ - Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. Aralık 2014 1 TASNİF DIŞI Genel 1984 F-16 uçaklarının Türkiye de üretimi amacıyla

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur?

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? BAŞVURU ÖNCESİ Ön Koşul: Müracaat eden markanın Türkiye de tescilinin yapılmış olması, yurtdışında da ibraz edeceği İş Planında belirtilecek hedef pazarlarının en

Detaylı

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi 1 Mayıs 2010, Antalya Dr. Murat BALANLI SGK Yönetim Kurulu Üyesi 1 Ödeme Modelleri 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle ülke nüfusu (yeşil kartlılar dışında)

Detaylı

NETAŞ. Nesnelerin İnterneti ve Makineden Makineye Kavramları için Kilit Öncül - IPv6. 12-13 Ocak 2011. Zafer Halim Yiğitbaşı

NETAŞ. Nesnelerin İnterneti ve Makineden Makineye Kavramları için Kilit Öncül - IPv6. 12-13 Ocak 2011. Zafer Halim Yiğitbaşı Ulusal IPv6 Protokol Alt Yapısı Tasarımı ve Geçiş Projesi 12-13 Ocak 2011 Nesnelerin İnterneti ve Makineden Makineye Kavramları için Kilit Öncül - IPv6 Zafer Halim Yiğitbaşı İçerik Giriş Yakın Gelecek

Detaylı

tossad towards Open Source Software adoption and dissemination

tossad towards Open Source Software adoption and dissemination tossad towards Open Source Software adoption and dissemination Çağrı: FP6-2004-IST3 Kontrat num: 015981 Model: Eşgüdüm eylemi Süre: 24 ay (Şubat 2005 başlangıç) Koordinatör: TÜBİTAK UEKAE 15 ülkeden 19

Detaylı

Sosyal İşler Ve Sağlık Bakanlığı nın Yapısı Ve Sorumlulukları

Sosyal İşler Ve Sağlık Bakanlığı nın Yapısı Ve Sorumlulukları Sosyal İşler Ve Sağlık Bakanlığı nın Yapısı Ve Sorumlulukları AB Eşleştirme Projesi, Ankara 5. Eğitim Haftası 21. Gün, 11 Nisan 2011 Klaus Halla Geliştirme Müdürü Sosyal İşler Ve Sağlık Bakanlığı nın Sorumlulukları:

Detaylı

Joao Breda. Bölge Beslenme Danışmanış. Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Sağlığın Geliştirilmesi

Joao Breda. Bölge Beslenme Danışmanış. Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Sağlığın Geliştirilmesi Aşırı ş Kilo ve Obeziteyi engellemek için Yerel Eylem Joao Breda Bölge Beslenme Danışmanış Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Sağlığın Geliştirilmesi DSÖ Avrupa Bölge Ofisi - Kopenhag Genel Bakış ş Arka Plan.

Detaylı

24.09.2013. Mobilleşen Dünyada Sağlık Hizmetleri. Hedefler Mega Trendler Paydaşlar Zorluklar Neler Bekleyebiliriz

24.09.2013. Mobilleşen Dünyada Sağlık Hizmetleri. Hedefler Mega Trendler Paydaşlar Zorluklar Neler Bekleyebiliriz Mobilleşen Dünyada Sağlık Hizmetleri 1 Daha fazla kişiye hizmet ulaştırmak Hasta sonuçlarının iyileştirilmesi Sürdürülebilir maliyetler Dünyanın %90 ı mobil iletişim ağları tarafından kapsanıyor (2010)

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

İK nın Değişen Rolü Beklentiler Çözüm Önerileri. Emre Kavukcuoğlu Mart 2015, İstanbul

İK nın Değişen Rolü Beklentiler Çözüm Önerileri. Emre Kavukcuoğlu Mart 2015, İstanbul İK nın Değişen Rolü Beklentiler Çözüm Önerileri Emre Kavukcuoğlu Mart 2015, İstanbul Rekabetin Değişen Kaynağı Maddi Varlıklar Maddi Olmayan Varlıklar 68% 80% 17% 32% 1975 1985 1995 2010 Kaynak: Ocean

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

SGK da Sağlık Çalıştayı

SGK da Sağlık Çalıştayı SGK da Sağlık Çalıştayı SGK BAŞKAN YARDIMCISI YADİGÂR GÖKALP: - YILDA KİŞİ BAŞINA HEKİME MÜRACAAT SAYISI 2002 YILINDA SADECE 2 İKEN, 2011 YILINDA İSE BU SAYI 8 E ÇIKMIŞTIR - AMACIMIZ, AVRUPA DAKİ ÖRNEKLERİ

Detaylı

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR

İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular. Atilla Hakan ÖZDEMİR İRLANDA BİYOTEKNOLOJİ İNOVASYON SİSTEMİ: Öne Çıkan Konular Atilla Hakan ÖZDEMİR PhD, MBA, PMP Biyoteknoloji Sektörel İnovasyon Sistemi Semineri 3 Nisan 2013, Ankara İrlanda Göstergeler 2005 2012 Nüfus

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Rekabet Politikası

Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Rekabet Politikası tepav Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Küreselleşme Rekabet Politikası ve kriz Slide 1 türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Rekabet Politikası Güven Sak Ankara, 26

Detaylı

TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları

TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı gelecek dönemdeki çalışmalarına yol vermesi amacıyla 128 paydaşın katılımı ile TR83 Bölgesi nde

Detaylı

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1 Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi bilgilendirme notu Sayfa 1 İçindekiler: Konu Sayfa Genel Değerlendirme: Türk ilaç piyasasında neler oldu?... 3

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları

AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları Y. Doç. Dr. Tamer Atabarut Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi Müdürü atabarut@boun.edu.tr Avrupa 2020 Stratejisi: Akıllı, Sürdürülebilir

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI

TÜRKİYE CERN FIRSATINI KAÇIRDI DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2012 N201288 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Bilgi ASLANKURT 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri H. Ekrem CUNEDİOĞLU 2 Araştırmacı, Finans Enstitüsü TÜRKİYE CERN

Detaylı

ERP Uygulama Öncesi Değerlendirme

ERP Uygulama Öncesi Değerlendirme ERP Uygulama Öncesi Değerlendirme ERP standartlarını uygulama baskısı, verimli, pratik, güvenli ve uygulanabilir süreçlerin tasarımına engel olabilir. Birçok uygulama projesinde, iş süreçlerindeki verimlilik,

Detaylı

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ Sağlık Ekonomisi Nedir? YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN Sağlık Ekonomisinin Tanımı Sağlık ekonomisi, ekonomi biliminin (özelde

Detaylı

AVRUPA BĐRLĐĞĐ ICT PSP PROGRAMI 2012 ÇAĞRISI SONUÇLARI AÇIKLANDI

AVRUPA BĐRLĐĞĐ ICT PSP PROGRAMI 2012 ÇAĞRISI SONUÇLARI AÇIKLANDI AVRUPA BĐRLĐĞĐ ICT PSP PROGRAMI 2012 ÇAĞRISI SONUÇLARI AÇIKLANDI ICT PSP Programının 2012 Çağrısına ilişkin ilk değerlendirme sonuçları Avrupa Komisyonu tarafından açıklanmıştır. Programın 2012 Yılı Çağrısında,

Detaylı

Kamuda Denetim Komiteleri Menteş Albayrak / Anadolu Grubu Denetim Koordinatörü, TİDE Başkan Yrd.

Kamuda Denetim Komiteleri Menteş Albayrak / Anadolu Grubu Denetim Koordinatörü, TİDE Başkan Yrd. Kamuda Denetim Komiteleri Menteş Albayrak / Anadolu Grubu Denetim Koordinatörü, TİDE Başkan Yrd. Kamu İdarelerinde Daha Etkili bir Yönetim İçin Nasıl Bir İç Denetim? 29 Eylül 2014 / T.B.M.M. Frekans SÜREKLİ

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

Mobil cihazlar insanlar için hayatı kolaylaştırıp; evde, ofiste ya da günlük yaşamda ihtiyaç duyulan her türlü bilgi, içerik ve uygulamaya istenilen

Mobil cihazlar insanlar için hayatı kolaylaştırıp; evde, ofiste ya da günlük yaşamda ihtiyaç duyulan her türlü bilgi, içerik ve uygulamaya istenilen 1 2 Mobil cihazlar insanlar için hayatı kolaylaştırıp; evde, ofiste ya da günlük yaşamda ihtiyaç duyulan her türlü bilgi, içerik ve uygulamaya istenilen yerden, istenildiği anda ulaşabilmeyi sağlamaktadır.

Detaylı

İŞ BAŞ TE TE LIK KNOL AL O ANI Jİ H AMLESİ

İŞ BAŞ TE TE LIK KNOL AL O ANI Jİ H AMLESİ İŞ TE TEKNOLOJİ BAŞLIK ALANI HAMLESİ Ülkeler Teknolojiyle Büyüyor IDI (Bilişim Gelişim Endeksi) Skoru 10,0 9,0 8,0 İngiltere Finlandiya 7,0 Fransa 6,0 5,0 4,0 3, 0 5.00 0 10.00 0 Romanya TÜRKİYE Bosna-Hersek

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

Stratejik Planlama ve Politika Geliştirmede Katılımcılık

Stratejik Planlama ve Politika Geliştirmede Katılımcılık Stratejik Planlama ve Politika Geliştirmede Katılımcılık Kutluhan TAŞKIN Kurumsal ve Stratejik Yönetim Dairesi Başkanı Kamuda Katılım: İngiltere Örneği Paneli 4 Nisan 2012 1 Stratejik Yönetim Araştırması

Detaylı

European Road Transport Research Advisory Council. TEMSA AR-GE ve TEKNOLOJİ A.Ş

European Road Transport Research Advisory Council. TEMSA AR-GE ve TEKNOLOJİ A.Ş European Road Transport Research Advisory Council AMAÇ Araştırma ve inovasyon için yatırım teşvikini harekete geçirmek ve teknolojik olarak inovatif bir ekonomi ortaya çıkarmak için ulusal, bölgesel ve

Detaylı

İŞ YERİNDE GELİŞİM. Yeni, gelişmiş iletişim teknolojilerine adapte olma

İŞ YERİNDE GELİŞİM. Yeni, gelişmiş iletişim teknolojilerine adapte olma İŞ YERİNDE GELİŞİM Yeni, gelişmiş iletişim teknolojilerine adapte olma İş gücünüz, müşterileriniz, ortaklarınız ve tedarikçileriniz, farklı konumlara dağılmış durumda ve hareketli. Akıllı telefonlar ve

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

SAP Çözümleri ile Üniversitelerde Kurumsal Dönüşüm. Cihat ONBAŞI / Çözüm Yöneticisi 03 Şubat 2012

SAP Çözümleri ile Üniversitelerde Kurumsal Dönüşüm. Cihat ONBAŞI / Çözüm Yöneticisi 03 Şubat 2012 SAP Çözümleri ile Üniversitelerde Kurumsal Dönüşüm Cihat ONBAŞI / Çözüm Yöneticisi 03 Şubat 2012 Gündem SAP Kurumsal Profil SAP Entegre Çözümü Sorular 2011 SAP AG. All rights reserved. 2 SAP, Lider Kurumsal

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ ÜST DÜZEY YÖNETİCİ SUNUMU BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı OCAK 2009 1 Gündem Bilgi Yönetimi Yol Haritası

Detaylı

ISO 15189 Akreditasyonunun Klinik Laboratuvarlara Etkisi

ISO 15189 Akreditasyonunun Klinik Laboratuvarlara Etkisi ISO 15189 Akreditasyonunun Klinik Laboratuvarlara Etkisi Dr.Ömer Güzel Biruni&Centro Laboratuvarları 18 EKİM 2014 MALATYA 21. Yüzyılda Laboratuvarların Geleceği Otomasyon, Konsolidasyon, Moleküler tanı,

Detaylı

Erasmus+ Stratejik Ortaklıklar. Celil YAMAN Mesleki Eğitim Koordinatörü

Erasmus+ Stratejik Ortaklıklar. Celil YAMAN Mesleki Eğitim Koordinatörü Erasmus+ Stratejik Ortaklıklar Celil YAMAN Mesleki Eğitim Koordinatörü Stratejik Ortaklıklar AE2 - Yenilik ve İyi Uygulamaların Değişimi İçin İşbirliği: Stratejik Ortaklıklar Bilgi Ortaklıkları Sektörel

Detaylı

Elektronik Ticaret (LOJ 409) Ders Detayları

Elektronik Ticaret (LOJ 409) Ders Detayları Elektronik Ticaret (LOJ 409) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Elektronik Ticaret LOJ 409 Seçmeli 3 0 0 3 6 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 25 Ekim 2007 Gündem Bilgi Toplumu Stratejisi Yaklaşımı Strateji Bileşenleri Hedefler Eylem Planı İzleme ve Ölçümleme

Detaylı

AB VE TÜRKĐYE DE BĐLGĐ TOPLUMU POLĐTĐKALARI VE CIP ICT PSP

AB VE TÜRKĐYE DE BĐLGĐ TOPLUMU POLĐTĐKALARI VE CIP ICT PSP AB VE TÜRKĐYE DE BĐLGĐ TOPLUMU POLĐTĐKALARI VE CIP ICT PSP Recep ÇAKAL DPT Bilgi Toplumu Dairesi Başkanı Gündem AB Lizbon Stratejisi eavrupa Girişimi i2010 Stratejisi ve Sonrası Destek Programları Türkiye

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP)

TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP) TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP) 1. Bölgesel Eğitim Merkezi (RTP) Bilindiği üzere; Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü Kurumsal Yapılanma Birimi tarafından uygulanan Bölgesel Eğitim

Detaylı

INTERNATIONAL SEMINAR ON AWARENESS AND EDUCATION RELATIVE TO RISKS AND INSURANCE ISSUES. Swissôtel, Istanbul 13 April 2007

INTERNATIONAL SEMINAR ON AWARENESS AND EDUCATION RELATIVE TO RISKS AND INSURANCE ISSUES. Swissôtel, Istanbul 13 April 2007 Sponsored by the Japanese Government INTERNATIONAL SEMINAR ON AWARENESS AND EDUCATION RELATIVE TO RISKS AND INSURANCE ISSUES Swissôtel, Istanbul 13 April 2007 Role of institutes and training centers Turkish

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

G20 BİLGİLENDİRME NOTU

G20 BİLGİLENDİRME NOTU G20 BİLGİLENDİRME NOTU A. Finans Hattı Gündemi a. Büyüme Çerçevesi Güçlü, sürdürülebilir ve dengeli büyüme için küresel politikalarda işbirliğinin sağlamlaştırılması Etkili bir hesap verebilirlik mekanizması

Detaylı

tepav Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve satın alma işlemleri ne anlama geliyor? Haziran2014 N201419 POLİTİKANOTU

tepav Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve satın alma işlemleri ne anlama geliyor? Haziran2014 N201419 POLİTİKANOTU POLİTİKANOTU Haziran2014 N201419 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Selin ARSLANHAN MEMİŞ 1 Yaşam Bilimleri ve Sağlık Politikaları Analisti Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve

Detaylı

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti M-CARE Engelli ve Yaşlı Bireylere Evde Bakım ve Sağlık Hizmeti Sağlayıcılarının Mobil Eğitimi Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti İş Paketi No: İş Paketi Adı: İP2 Durum Taslak 1 Araştırma ve Analiz

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRÜNDE BECERİ AÇIĞI VE İYİ ÖRNEKLER

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRÜNDE BECERİ AÇIĞI VE İYİ ÖRNEKLER BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRÜNDE BECERİ AÇIĞI VE İYİ ÖRNEKLER Editör DR. CEYHUN GÖCENOĞLU Türkiye Bilişim Vakfı na verdiği destekten ötürü teşekkür ederiz. ÖNSÖZ Haziran 2016 Ekonomik kalkınma kapsamında;

Detaylı

Türkiye Hastanelerinde Elektronik Tıbbi Kayıt Kamu hastaneleri değerlendirme sonuçları

Türkiye Hastanelerinde Elektronik Tıbbi Kayıt Kamu hastaneleri değerlendirme sonuçları Türkiye Hastanelerinde Elektronik Tıbbi Kayıt Kamu hastaneleri değerlendirme sonuçları HIMSS...VE AVRUPA'DAKİ ANALYTICS BİRİMİ DÜNYADA HIMSS E GENEL BAKIŞ Misyon: Daha iyi ve güvenli sağlık hizmeti için

Detaylı

tepav Etki Analizi ve TEPAV ın gündemindeki yeri Güven Sak Ankara, 8 Nisan 2008 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Etki Analizi ve TEPAV ın gündemindeki yeri Güven Sak Ankara, 8 Nisan 2008 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Etki Analizi ve TEPAV'ın Gündemindeki Yeri Slide 1 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Etki Analizi ve TEPAV ın gündemindeki yeri Güven Sak Ankara, 8 Nisan 2008 Etki Analizi ve TEPAV'ın

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

Dünya ve Türkiye de, Kamu Çağrı Merkezi Uygulamaları ve Son Trendler 26 Eylül 2012

Dünya ve Türkiye de, Kamu Çağrı Merkezi Uygulamaları ve Son Trendler 26 Eylül 2012 Dünya ve Türkiye de, Kamu Çağrı Merkezi Uygulamaları ve Son Trendler 26 Eylül 2012 IMI 2.Ankara Çağrı Merkezi Konferansı Emre ERTÜRK TURKCELL GLOBAL BİLGİ Stratejik Planlama Müdürü Dünya Çağrı Merkezi

Detaylı

TEKLIF ÇAĞRILARI SIVIL TOPLUM DIYALOĞU (CSD-IV) AB VE TÜRKIYE ARASINDA KAPSAMINDA YAYIMLANAN. Fikirden Projeye. Hazırlayan: Öğr. Gör.

TEKLIF ÇAĞRILARI SIVIL TOPLUM DIYALOĞU (CSD-IV) AB VE TÜRKIYE ARASINDA KAPSAMINDA YAYIMLANAN. Fikirden Projeye. Hazırlayan: Öğr. Gör. ADAPAZARİ TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ PROJE DESTEK BİRİMİ AB VE TÜRKIYE ARASINDA SIVIL TOPLUM DIYALOĞU (CSD-IV) KAPSAMINDA YAYIMLANAN TEKLIF ÇAĞRILARI Hazırlayan: Öğr. Gör. Hakan ERYÜZLÜ Adres : Sakarya Üniversitesi

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE RADYO FREKANSLI TANIMA (RFID) TEKNOLOJİSİNİN MALZEME YÖNETİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE RADYO FREKANSLI TANIMA (RFID) TEKNOLOJİSİNİN MALZEME YÖNETİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ İNŞAAT SEKTÖRÜNDE RADYO FREKANSLI TANIMA (RFID) TEKNOLOJİSİNİN MALZEME YÖNETİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Radio Frequency Identification System (RFID) Facilitated Construction Materials Management (RFID-CMM)

Detaylı