Geriatrik Yafl Grubunda Check-up

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Geriatrik Yafl Grubunda Check-up"

Transkript

1 DERLEME/REVIEW Akad Geriatri 2009; 1: Gelifl Tarihi/Received: 28/07/ Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 03/08/2009 Geriatrik Yafl Grubunda Check-up Asl Çurgunlu, Deniz Suna Erdinçler, Tanju Be er, Vecdet Tezcan stanbul Üniversitesi Cerrahpafla T p Fakültesi, ç Hastal klar Anabilim Dal, stanbul, Türkiye Department of Internal Medicine, Cerrahpasa Faculty of Medicine, Istanbul University, Istanbul, Turkey ÖZET Koruyucu hekimlik her yafl grubunda oldu u gibi geriatrik yafl grubunda da büyük önem tafl maktad r. Yafll bireylerde hastal klar önlemek, yaflam kalitesini art rmak ve geriatrik sa l k harcamalar n kontrol etmek için koruyucu sa l k hizmetleri gerekmektedir. Bu amaçla tarama testlerine ihtiyaç vard r. Geriatrik yafl grubunda tarama testleri planlan rken kiflinin fonksiyonel kapasitesi, genel durumu, efllik eden ek hastal klar n olup olmad, yaflam beklentisi; taranmas planlanan hastal n veya durumun o toplumdaki s kl ; ülkenin ekonomik durumu ve sa l k sistemi gibi faktörler de göz önünde bulundurulmal d r. Anahtar Kelimeler: Yafll, check-up. ABSTRACT Preventive medicine is very important in the geriatric age group, and such health interventions are needed to prevent diseases, improve quality of life and control health care expenditure. Screening tests are needed in this regard. In the geriatric age group, screening tests should be planned according to the patient s functional capacity and general condition, the presence of comorbid illnesses, and the incidence of the illness in that population, keeping in mind the economic status of the country and the local health system. Key Words: Elderly, Check-up. Hastal klar n önlenmesiyle sa l n art r lmas genç eriflkinlerde oldu u gibi geriatrik yafl grubunda da önemli bir sa l k hizmetidir. Yafll bireylerde hastal klar önlemek, yaflam kalitesini art rmak ve geriatrik sa l k harcamalar n kontrol etmek için koruyucu sa l k hizmetleri gerekmektedir. Koruyucu hekimli in amac ; hastal n ortaya ç k fl n engellemek, erken tan koyarak hastal n ilerlemesini ve komplikasyon geliflimini azaltmakt r. Primer korunma; asemptomatik kiflilerde hastal n ortaya ç k fl n önlemek için yap lan giriflimlerdir (örn. influenza afl s uygulamas ). Sekonder korunma; hastal klar semptomatik hale gelmeden önce teflhis ederek morbidite ve mortaliteyi azaltmay hedefler. Tersiyer korunma; var olan bir hastal n rehabilitasyonudur. Çok yafll larda bile koruyucu hekimlikle hastal klar önlemek, ilerlemesini yavafllatmak ve komplikasyonlar azaltmak mümkündür (1). Koruyucu hekimli in sa lanmas için yafll bireylerde baz laboratuvar testlerinin belirli aral klarla yap lmas gerekmektedir. Bu yaz da geriatrik yafl grubunda önerilen tarama testlerinden bahsedilecektir. Yafll lar n tümü koruyucu giriflimden fayda görmez. Prevansiyonun etkinli i yafll n n fiziksel sa l, fonksi- Yaz flma Adresi/Address for Correspondence Doç. Dr. Asl Çurgunlu stanbul Üniversitesi Cerrahpafla T p Fakültesi, ç Hastal klar Anabilim Dal, stanbul/türkiye e-posta: 119

2 yonel kapasitesi ve kognitif durumuna ba l olarak de- iflir. Sa l kl yafll da, kronik hastal olan yafll da ve k - r lgan yafll da seçilecek giriflimler farkl d r. Sa l kl yafll da kronik hastal k yok veya az msanacak kadar azd r ve kiflilerin fonksiyonel kapasiteleri iyidir. Bu grupta tarama testleri hastal klar n primer ve sekonder prevansiyonunu ve k r lganl n önlenmesine yönelik giriflimleri içermelidir. Kronik hastal olan yafll larda tarama testleri normal sa l kl yafll larda önerilenlerin yan nda mevcut hastal klar n takibi ve oluflabilecek komplikasyonlar n önlenmesine yönelik olanlar içermelidir. TARAMA TESTLER YLE LG L GENEL PRENS PLER 1. Taranan hastal k veya durum mortalite ve morbidite aç s ndan önemli bir sorun teflkil etmelidir. Kardiyovasküler hastal klar, inme, kanserler, pnömoni, grip, kronik obstrüktif akci er hastal önemli morbidite ve mortaliteye neden olan hastal klard r. 2. Taranan hastal k yeterince yayg n olmal d r. Hastal n insidans ve prevalans yafl grubuna göre de- erlendirilmelidir. Örne in; genç eriflkinlerde kolorektal kanser taramas önerilmezken, yafll larda s kl n art - fl na ba l olarak tarama önerilir. Yine serviks, meme, kolorektal kanser gibi preklinik dönemi uzun olan hastal klar taramak daha uygundur. 3. Erken tedavi, semptomlar ortaya ç kt ktan sonra yap lan tedaviye göre daha iyi sonuç vermelidir. Fizik muayene ve mamografi ile tespit edilen meme kanserinin erken tedavisi ile mortalite ve morbiditeyi azaltmak mümkün olabilir. Over ve akci er kanseri için tarama endikasyonu yoktur; çünkü teflhis hastal n prognozunu etkilemeyecektir. 4. Tan koyulan hastal n kabul edilen bir tedavisi olmas gerekir. Örne in; 85 yafl üstü yafll larda prostat kanseri tedavisine yönelik giriflim uygun olmayabilir. Tedavinin kabul edilebilir ve uygulanabilir olmas tarama ifllemlerinden önce göz önünde bulundurulmal ; hastan n yafl, efllik eden hastal klar ve genel durumu göz önüne al narak yap lmal d r. 5. Hastal k tan s nda kullan lan test, hastal k varl - ve yoklu u konusunda ay r m yapabilmeli; yalanc pozitif ve yalanc negatif sonuçlar kabul edilebilir düzeyde olmal d r. 6. Tarama testi makul fiyatta olmal ve elde edilen fayda testin maliyetini hakl ç karmal d r. 7. Tarama testinin komplikasyonu düflük olmal ve hastaya verdi i rahats zl k düflük seviyede olmal d r. Kolonoskopi ile kolon kanseri taramas düflünüldü ünde perforasyon riski göz önünde bulundurulmal ; kolonoskopi ile tarama ba rsak kanseri riskinin yüksek oldu u bireylerde planlanmal d r. Ayr ca, hastaya rahats zl k veren testler hasta uyumunu azaltacakt r (1,2). Yafll larda tarama testleriyle ilgili baz farkl l klar vard r. Yafll larda hastal k s kl klar nda gençlere göre farkl l k vard r. Taramada bu göz önünde bulundurulmal d r. Testlerin önerilmesinde hastan n yafl ndan ziyade kiflinin genel özellikleri dikkate al nmal d r. Örne- in; yaflam beklentisinin az oldu u kiflilerde o yafl grubu için yap lan testler uygun olmayabilirken; kendi yafl tlar ndan çok daha genç bir fizyolojik yafla sahip yafll larda ise daha genç yafllarda önerilen testlerin de yap lmas gerekebilir. A r demans, terminal dönemdeki kanser, ileri derecede kalp yetmezli i gibi yaflam beklentisi az olan yafll larda tarama testlerinin faydas azd r. Bu nedenle bu grup hastada asemptomatik hastal k için tarama testleri önerilmez. Kognitif fonksiyon bozuklu u olan hastalara yap lacak testler hasta yak nlar ile tart fl lmal ; tarama testi sonucunda flüphe uyand takdirde daha invaziv testler gerekebilece i ve hastal k saptan rsa hangi tedavi uygulanaca konusunda hastan n yak nlar önceden bilgilendirilmelidir (3). Koruyucu hekimlik ve tarama testlerinin planlanmas nda maliyet-etkililik analizi önemlidir. Bir testin veya uygulaman n maliyet-etkili olup olmad n n de erlendirilmesinde ülkenin ekonomik koflullar göz önünde bulundurulmal d r. Y llar içinde tan ve tedavideki de iflikliklere ve bunlar n ücretindeki de iflikliklere ba l olarak maliyet-etkililik analizleri de de iflecektir. TARAMA TESTLER Geriatrik yafl grubunda hipertansiyon, dislipidemi, diyabet, obezite gibi kardiyovasküler risk faktörlerinin taranmas ; ba rsak, meme, prostat, serviks kanseri, tiroid fonksiyon bozukluklar, osteoporoz, depresyon, kognitif fonksiyon bozuklu u ve bunun yan nda iflitme ve görme fonksiyonlar n n de erlendirilmesine yönelik taramalar önerilmektedir. Hipertansiyon Yafll larda hipertansiyon tedavisinin konjestif kalp yetmezli i, miyokard infarktüsü ve inmeye ba l mor- 120 Akad Geriatri 2009; 1:

3 Geriatrik Yafl Grubunda Check-up bidite ve mortalitenin önlenmesinde önemli rol oynad gösterilmifltir (4-6). Ayr ca, 80 yafl üstü hipertansif yafll larda tedavinin yararl oldu u bilinmektedir. Genç eriflkin yafllardan itibaren kan bas nc düzenli olarak takip edilmelidir. Birleflik Ulusal Komite [Joint National Committee (JNC) nin 7. raporunda normotansif kiflilerin (sistolik kan bas nc <120 mmhg, diyastolik kan bas nc <80 mmhg) iki y lda bir, prehipertansif kiflilerin (sistolik kan bas nc mmhg, diyastolik kan bas nc mmhg) y ll k kan bas nc ölçümleri ile takibi önerilmektedir. JNC 7 raporuna göre yafll larda da hedef kan bas nc de erleri gençlerdeki gibidir (sistolik kan bas nc < 140 mmhg, diyastolik kan bas nc < 90 mmhg). Hipertansif hastalara egzersiz, kilo kontrolü, sigaran n b rak lmas, tuz k s tlamas ve alkol al m n n azalt lmas gibi yaflam tarz de ifliklikleri anlat lmal ; ilaç tedavisi uygun flekilde yap lmal d r (7). Dislipidemi Geriatrik yafl grubunda düflük dansiteli lipoprotein (LDL) düflürücü tedavinin primer ve sekonder korunmada faydal etkileri oldu u görülmüfltür. Bu nedenle USPSTF (United States Preventive Services Task Force-Birleflik Devletler Koruyucu Hekimlik Çal flma Grubu) kolesterol taramas nda üst yafl s n r n kald rm flt r. Risk faktörü yoksa kad nlarda 35 yafl ndan, erkeklerde 45 yafl ndan sonra; e er bilinen kardiyovasküler risk faktörleri varsa kad n ve erkekte 20 yafl ndan sonra total kolesterol ve yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) kolesterol düzeylerinin ölçülmesi ile taramay önermektedir (8). Türk Kardiyoloji Derne inin 2002 k lavuzunda 20 yafl üstü kiflilerde total kolesterol düzeyinin befl y lda bir ölçülmesi önerilmektedir. Total kolesterol > 200 mg/dl saptananlarda HDL kolesterol, LDL kolesterol ve trigliserid düzeyleri de ölçülmelidir (9). Hedeflenen LDL düzeyine ulaflmak için diyet ve egzersizi içeren yaflam tarz de iflikli inin yan nda gerekirse ilaç tedavisi planlanmal d r. Yafll bireyler yo un lipid düflürücü tedaviden fayda görmektedir (10,11). Tip 2 Diyabet Amerikan Diyabet Cemiyeti (ADA) 45 yafl üstü kiflilerde özellikle beden kitle indeksi > 25 kg/m 2 olanlarda üç y lda bir açl k plazma glukozuna bak lmas n önermektedir. Bu k lavuza göre Tablo 1 de belirtilen risk faktörleri varl nda taramaya daha genç yafllarda bafllanmal d r. Tip 2 diyabet risk faktörleri Tablo 1 de verilmifltir (12). Kolorektal Kanser Kolorektal kanserden kaynaklanan ölümlerin %75 i 65 yafl üstü kiflilerde meydana gelmektedir. Kolorektal kanserin erken teflhisi için bir konsensus oluflmamas na ra men taraman n 50 yafl sonras nda, ailesinde 60 yafl ndan önce kolorektal kanser öyküsü bulunanlarda taraman n daha erken yafllarda bafllanmas önerilmektedir. Amerikan Kanser Cemiyeti (ACS) ve USPSTF nin Tablo 1. Tip 2 diyabet risk faktörleri Beden kitle indeksi > 25 kg/m 2 Yafl > 45 Birinci derece akrabalarda diyabet varl Daha önce tespit edilen bozulmufl açl k glukozu ya da bozulmufl glukoz intolerans Gestasyonel diyabet öyküsü veya iri bebek do urmufl olmak Hipertansiyon varl HDL < 35 mg/dl Trigliserid > 250 mg/dl Polikistik over sendromu gibi insülin direncinin oldu u klinik durumlar Sedanter yaflam Zenci, Amerikan yerlisi, Hispanik, Asya veya Pasifik Adalar ndan olanlar HDL: Yüksek dansiteli lipoprotein. Akad Geriatri 2009; 1:

4 Tablo 2. Yafll popülasyonda kolorektal kanser taramas için öneriler ACS k lavuzu USPSTF k lavuzu Rektal tufle 5 y lda bir Önermiyor D flk da gizli kan Y lda bir Y lda bir Sigmoidoskopi 5 y lda bir Periyodik olarak Kolonoskopi 10 y lda bir Önermiyor Çift kontrastl 5-10 y lda bir Önermiyor kolon grafisi ACS: Amerikan Kanser Cemiyeti, USPSTF: United States Preventive Services Task Force-Birleflik Devletler Koruyucu Hekimlik Çal flma Grubu. kolorektal kanser taramas için önerileri Tablo 2 de gösterilmifltir (13,14). Meme Kanseri Meme kanseri taramas n n en etkin yolu mamografi ile taramad r. Uzun süreli takipte mamografi ile taraman n sa kal m art rd gösterilmifltir. Tüm k lavuzlar yafl grubunda 1-2 y lda bir tarama önermektedir. Ailede menopoz öncesi ortaya ç kan meme kanseri varl olan yüksek risk grubundakilere 30 yafl sonras nda y ll k mamografi önerilmektedir. Kiflinin ayl k periyodlarda kendi kendini muayenesi de yararl bir metoddur; ayr ca hekim taraf ndan y lda bir kez meme muayenesi yap lmal d r (15,16). Yetmifl yafl üstü kad nlarda mamografi takibi, e er takip gerektiren herhangi bir patoloji yoksa kiflinin iste i ve kar-zarar oran hesaba kat - larak planlanmal d r. Serviks Kanseri Serviks kanserinin erken teflhisi hayat kurtar c olabilir. Bu nedenle seksüel olarak aktif kad nlara y ll k Papanicolaou testi önerilmektedir. En az üç ard fl k servikal sitolojik incelemesi normal olana kadar Pap smear testi uygulanmal d r. Son 10 y l içindeki sitolojilerin hiçbirinde patoloji olmayan 70 yafl üstü kad nlarda da taramay sonland rmak uygundur (17). Prostat Kanseri Prostat kanserinin erken tan ve tedavisinin yaflam süresini art rd na dair yeterli kan t yoktur. Prostat spesifik antijen (PSA) testinin daha yayg nlaflmas yla prostat biyopsi s kl artm flt r. Ancak biyopsi sayesinde sessiz gidiflat gösteren prostat kanseri tan s n n s kl artm flt r. USPSTF, PSA n n rutin olarak bak lmas - n önermemektedir (18). ACS ise, 50 yafl n üstünde olup yaflam beklentisi 10 y ldan fazla olan erkeklere parmakla rektal muayene ve PSA tayini ile tarama önermektedir. Tiroid Fonksiyon Bozukluklar Yafll larda hipotiroidi ve hipertiroidi de iflik klinik bulgularla ortaya ç kabilir. Tiroid fonksiyon bozukluklar kad nlarda daha s kt r. Amerikan Doktorlar Derne- i (American College of Physicians) 50 yafl n üstündeki asemptomatik kad nlar n tiroid stimüle edici hormon (TSH) ile taranmas n önermektedir (19). Amerikan Klinik Endokrinologlar Birli i, Amerikan Tiroid Birli i ve Endokrin Cemiyeti genel toplumda tiroid fonksiyonlar n n taranmas n önermifl; subklinik hipotiroidide TSH > 10 mu/l ve subklinik hipertiroidide TSH< 0.1 mu/l ise tedavi gereklili ini vurgulam fllard r (20). Osteoporoz Osteoporoz riski yaflla beraber artmaktad r ve osteoporoza ba l k r k, yafll da önemli morbidite ve mortaliteye neden olur. Femur boynu ve kolon vertebralisin DEXA (dual-energy X-ray absorbtiometry) ile kemik mineral yo unlu u tayini en iyi göstergedir. USPSTF 65 yafl üstü tüm kad nlarda DEXA ile rutin tarama önermektedir. Düflük beden kitle indeksi, k r k veya düflme öyküsü, beyaz rktan olmak, afl r alkol, sigara tüketimi gibi risk faktörlerinin varl nda osteoporoz taramas - na USPSTF ye göre 60 yafl ndan sonra, Ulusal Osteoporoz Kuruluflu (NOF) na göre ise postmenopozal dönemde bafllanmal d r (21-23). Hipertiroidide, benzodiyazepin, antikonvülzan ilaçlar veya glukokortikoid kullananlarda da tarama yap lmal d r. Kemik mineral yo- unlu u normal olanlarda DEXA 3-5 y l sonra tekrarlan r. Osteopeni saptan rsa DEXA n n 2 y l sonra tekrar uygundur (22). Depresyon USPSTF depresyonun taranmas ve tedavisi ile morbiditede azalma saptanaca görüflündedir. Taraman n etkinli ini inceleyen çal flmalar ise farkl sonuçlar vermektedir. USPSTF ye göre ki hafta içinde kendinizi umutsuz, üzgün hissettiniz mi? ve ki hafta içinde yapmakta oldu unuz fleylere ilginizde azalma oldu mu? gibi iki soru flekliyle yap lan taramalar di er uzun 122 Akad Geriatri 2009; 1:

5 Geriatrik Yafl Grubunda Check-up tarama yöntemleri kadar baflar l olmaktad r. Taramada pozitif saptanan kiflilere di er kapsaml testler yap lmal d r (24). Demans Demans prevalans 65 yafl nda %5 iken 85 yafl nda %25-35 lere yükselir. Ciddi bir depresyon kognitif fonksiyon bozuklu u olarak ortaya ç kabilir. Demans taramas nda Mini-Mental Durum Testi (MMSE) kullan - labilir. Bu en çok çal fl lm fl testtir. Her hastan n demans aç s ndan taranmas ndansa unutkanl k yak nmalar olan hastalara MMSE veya saat çizme testi uygulanmal d r. Üç objeyi hat rlama testinin duyarl l ve özgüllü ü %85 tir. Yafll da tedavi edilebilen kognitif bozukluk nedenlerinden hipotiroidi, B 12 eksikli i, santral sinir sistemi etkili ilaç öyküsü ve normal bas nçl hidrosefali araflt r lmal d r (25). Görme Bozuklu u Geriatrik yafl grubunda görme bozuklu u ve görme kayb katarakt, maküler dejenerasyon, glokom, presbiyopi ve diyabetik retinopatiye ba l d r. Görme bozukluklar yaflam kalitesini olumsuz etkiler, düflme riskini art - r r ve genelde %25-50 olguda tedavi gerektirir. Görme kayb Snellen flemas gibi basit taramalarla saptanabilir ve birinci basamaktaki hekimler taraf ndan da yap labilir. Snellen testi 65 yafl üstü kiflilerde uygulanmal d r (23). Diyabetik retinopati ve maküler dejenerasyon ise fundoskopik muayene ile tespit edilir. Glokom taramas ise aile öyküsü olan hastalara yap labilir. flitme Bozuklu u flitme bozuklu una 65 yafl üstünde %33, 80 yafl üstünde ise %50 oran nda rastlan r. flitme kayb n n tespitinde odiyometri, odyoskop, anket uygulamas gibi metodlar vard r. flitme kayb olan yafll lara iflitme cihaz tak ld ktan sonra sosyal, kognitif ve duygusal fonksiyonlar nda iyileflme tespit edilmifltir (23). Difl Muayenesi Difl bozukluklar yaflla beraber artmaktad r. Geriatrik yafl grubunda difl ve a z içi patolojiler beslenme bozuklu u, difl infeksiyonlar ve akci er infeksiyonu gibi sonuçlar do urabilir. Y ll k difl ve difl eti muayenesi, difllerin düzenli f rçalanmas, difl ipi kullan m gibi difl bak m her yaflta yap lmal d r (23). Di er Tarama Testleri Yafll kiflilerde tam kan say m, idrar tahlili de istenmesi gereken rutin testlerin bafl nda gelir. Anemi saptand nda aneminin etyolojisine yönelik testler yap lmal d r. leri yaflta B 12 vitamini eksikli i s kl artar. Özellikle beslenme bozuklu u olan, bak mevinde kalan, nöropsikiyatrik bozuklu u olan veya anemi saptanan yafll larda B 12 vitamin düzeyi tayin edilmelidir. SONUÇ Geriatrik yafl grubunda koruyucu hekimli in faydal olmas için koruyucu hekimli e genç yafllardan hatta çocukluktan itibaren bafllanmal d r. Çok yafll larda bile koruyucu hekimlikle hastal klar önlemek, ilerlemesini yavafllatmak ve komplikasyonlar azaltmak mümkündür. Yafll lar n tümü koruyucu giriflimden fayda görmez. Prevansiyonun etkinli i yafll n n fiziksel sa l, fonksiyonel kapasitesi ve kognitif durumuna ba l olarak de iflir. Sa l kl yafll da, kronik hastal olan yafll - da ve k r lgan yafll da seçilecek tarama testleri ve giriflimler farkl d r. Geriatrik yafl grubunda check-up için tarama testleri planlan rken o ülkede veya toplumda hastal klar n görülme s kl, ayr ca maliyet, ülke ekonomisinin durumu ve sa l k sistemi de göz önüne al nmal ; her ülkenin ve toplumun kendi flartlar na göre haz rlanm fl tarama k lavuzlar oluflturulmal d r. KAYNAKLAR 1. Erdinçler DS. Yafll da koruyucu hekimlik. Klinik Geliflim 2004; 17: Nielsen C, Lang RS. Principles of screening. Med Clin North Am 1999; 83: American Geriatrics Society Ethics Committee. Health screening decisions for older adults: AGS position paper. J Am Geriatr Soc 2003; 51: Staessen JA, Gasowski J, Wang JG, Thijs L, Den Hond E, Boissel JP, et al. Risks of untreated and treated isolated systolic hypertension in the elderly: Meta-analysis of outcome trials. Lancet 2000; 355: Dickerson LM, Gibson MV. Management of hypertension in older persons. Am Fam Physician 2005; 71: Brown DW, Giles WH, Greenlund KJ. Blood pressure parameters and risk of fatal stroke, NHANES II mortality study. Am J Hypertens 2007; 20: Chobanian AV, Bakis GL, Black HR, Cushman WC, Green LA, Izzo JL, et al. Joint National Committee on prevention, detection, evaluation, and treatment of high blood pressure. National Heart, Lung, and Blood Institute; National High Blood Pressure Education Program Coordinating Committee. Seventh report of the Joint National Committee on prevention, detection, evaluation, and treatment of high blood pressure. Hypertension 2003; 42: Akad Geriatri 2009; 1:

6 8. U.S. Preventive Services Task Force. Screening for lipid disorders: Recommendations and rationale. Am J Prev Med 2001; 20: Türk Kardiyoloji Derne i. Koroner Kalp Hastal Korunma ve Tedavi K lavuzu Castelli WP. Cholesterol and lipids in the risk of coronary artery disease: The Framingham Heart Study. Can J Cardiol 1988, 4: 5A-10A. 11. Lewis SJ, Moye LA, Sacks FM, Johnstone DE, Timmis G, Mitchell J, et al. Effect of pravastatin on cardiovascular events in older patients with myocardial infarction and cholesterol levels in the average range: Results of the Cholesterol and Recurrent Events (CARE) trial. Ann Intern Med 1998; 129: American Diabetes Association. Standards of medical care in diabetes Diabetes Care 2006; 29 (Suppl 1): S4-S Smith RA, Cokkinides V, Eyre HJ; American Cancer Society. American Cancer Society guidelines for the early detection of cancer, CA Cancer J Clin 2003; 53: U.S. Preventive Services Task Force. Screening for colorectal cancer: Recommendations and rationale. July Nyström L, Andersson I, Bjurstam N, Frisell J, Nordenskjöld B, Rutqvist LE. Long-term effects of mammography screening: Updated overview of the Swedish randomised trials. Lancet 2002; 359: Erratum in: Lancet 2002; 360: Humphrey LL, Helfand M, Chan BKS, Woolf SH. Breast cancer screening: Summary of the evidence. Ann Intern Med 2002; 137: Smith RA, Cokkinides V, Eyre HJ; American Cancer Society. American Cancer Society guidelines for the early detection of cancer. CA Cancer J Clin 2003; 53: Harris R, Lohr KN. Screening for prostate cancer: An update of the evidence for the U.S. Preventive Services Task Force. Ann Intern Med 2002; 137: Helfand M, Redfern CC. Clinical guideline, part 2. Screening for thyroid disease: An update. American College of Physicians. Ann Intern Med 1998; 129: Erratum in: Ann Intern Med 1999; 130: Gharib H, Tuttle RM, Baskin HJ, Fish LH, Singer PA, McDermott MT. Subclinical thyroid dysfunction: A joint statement on management from the American Association of Clinical Endocrinologists, the American Thyroid Association, and the Endocrine Society. J Clin Endocrinol Metab 2005; 90: Nelson H, Helfand M, Woolf SH, Allan JD. Screening for postmenopausal osteoporosis: A review of the evidence for the U.S. Preventive Services Task Force. Ann Intern Med 2002; 137: Raisz LG. Clinical practice. Screening for osteoporosis. N Engl J Med 2005; 353: Namias B. Preventive medicine in geriatrics. J Pharm Belg 2003; 58: Pignone MP, Gaynes BN, Rushton JL, Burchell CM, Orleans CT, Mulrow CD, et al. Screening for depression in adults: A summary of the evidence for the U.S. Preventive Services. Ann Intern Med 2002; 136: Patterson CJ, Gass DA. Screening for cognitive impairment and dementia in the elderly. Can J Neurol Sci 2001; 28 (Suppl 1): S42-S Akad Geriatri 2009; 1:

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

Yafll da Koruyucu Hekimlik

Yafll da Koruyucu Hekimlik Klinik Geliflim 17 (2) - (16-24) 2004 Yafll da Koruyucu Hekimlik Deniz Suna Erdinçler stanbul Üniversitesi Cerrahpafla T p Fakültesi, ç Hastal klar Anabilim Dal, Geriatri Bilim Dal Özet Hastal klar n önlenmesi

Detaylı

KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S

KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S 2 KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S Afla da ad bulunan uzmanl k dernekleri, ülkemizde kalp damar hastal klar n n azalt lmas için, kardiyovasküler

Detaylı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Dünyada Hipertansiyon

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Kanser Taraması. Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015

Kanser Taraması. Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015 Kanser Taraması Dr. P. Fulden Yumuk Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İçHastalıkları ABD. Tıbbi Onkoloji BD. 5Aralık 2015 2005 ve 2030'da KANSER *IARC 11 milyon Yeni Vaka 27 milyon 7 milyon Ölüm 17 milyon

Detaylı

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman.

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman. Dr. Erdal DUMAN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir Tel: 0232-4642932 www.erdalduman.com Söylenceler Erkeklerde osteoporoz olmaz Diyet yapınca vücuttaki

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Lipid Paneli Hangi Yaşta. Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu

Lipid Paneli Hangi Yaşta. Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu Lipid Paneli Hangi Yaşta Taranmaya Başlanmalı? Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu Koroner kalp hastalığı-ateroskleroz ğ t Ateroskleroz çocuk yaş grubunda başlar ş ve ileri yaşlarda ş bulgu verir

Detaylı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması (SALTurk) 2007 Türk Hipertansiyon Prevalans

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU

POLİKİSTİK OVER SENDROMU POLİKİSTİK OVER SENDROMU Polikistik Over Hastalığı; PCOS; Stein Leventhal Sendromu; Polifolliküler Over; Hiperandrojenik Anovulasyon; Polikistik over sendromu kronik endokrin bir hastalıktır, kadınlarda

Detaylı

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can Kanserde Erken Tan Prof.Dr. Adnan Ayd ner Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can KANSERDE ERKEN TANI Ço u insan kanseri düflünmek bile istemez. Ancak unutmay n ki, kanser ne kadar erken saptan rsa onu yenme flans n

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s Prof. Dr. Z.

.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri. Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s Prof. Dr. Z. .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri KARD YOLOJ GÜNDEM Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 25-42 Bir Bütün Olarak Kardiyovasküler Riskin Ele Al nmas n n Önemi Prof. Dr. Z.

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Geriatri ve akılcı ilaç kullanımı: Vitamin D. Doç.Dr. İlker TAŞÇI GATA İç Hastalıkları BD, Ankara İç Hastalıkları & Geriatri Uzmanı

Geriatri ve akılcı ilaç kullanımı: Vitamin D. Doç.Dr. İlker TAŞÇI GATA İç Hastalıkları BD, Ankara İç Hastalıkları & Geriatri Uzmanı Geriatri ve akılcı ilaç kullanımı: Vitamin D Doç.Dr. İlker TAŞÇI GATA İç Hastalıkları BD, Ankara İç Hastalıkları & Geriatri Uzmanı Akılcı ilaç kullanımı Kanıta dayalı tıp Metaanaliz RCTs Centre for Evidence-Based

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

Yafll Hastan n De erlendirilmesi

Yafll Hastan n De erlendirilmesi Klinik Geliflim 17 (2) - (1-8) 2004 Yafll Hastan n De erlendirilmesi M. Akif Karan stanbul Üniversitesi stanbul T p Fakültesi, ç Hastal klar Anabilim Dal, Geriatri Bilim Dal Özet Geriatrik de erlendirme

Detaylı

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca;

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; SERVİKS KANSERİ Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; Serviks kanseri uterusun giriş kısmı olan serviks bölümünün tümörüdür. Halk arasında Rahim ağzı kanseri denir.

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir

Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Anneler ve Babalar Günlerinde Sevdikleriniz İçin Özel Programlarımız Babalarımıza Özel... 40 Yaş Üstü Erkek Sağlık Taraması

Detaylı

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 26 Nisan 2014, Antalya 50. Ulusal Diyabet Kongresi Yaş Ortalama İnsan Ömrü Ortalama

Detaylı

YENİ DİYABET CHECK UP

YENİ DİYABET CHECK UP YENİ DİYABET CHECK UP Toplumda giderek artan sıklıkta görülmeye başlanan ve başlangıç yaşı genç yaşlara doğru kayan şeker hastalığının erken teşhisi için bir Check Up programı hazırladık. Diyabet Check

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Anneler Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir

Anneler Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Anneler Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Anneler ve Babalar Günlerinde Sevdikleriniz İçin Özel Programlarımız Annelerimize Özel... Osteoporoz Kontrol Paneli (220 TL)

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu

Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı(UKAA), 17 Ekim 2013 tarihinde, hava kirliliğinin

Detaylı

Prehipertansiyon ve Klinik Sonuçları. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Prehipertansiyon ve Klinik Sonuçları. Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Prehipertansiyon ve Klinik Sonuçları Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi The 7th Report of The Joint National Committee On Prevention, Detection, Evaluation and Treatment of High Blood Pressure

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Deomed Yay nc l k. Birinci bask Deomed, 2011.

Deomed Yay nc l k. Birinci bask Deomed, 2011. Deomed Yay nc l k Çifçili (Ed.) Aile Hekimleri için Yafll Sa l na Bütüncül Yaklafl m 16.5 x 24 cm, XII + 340 Sayfa 62 Resim, 49 Tablo, 17 fiekil 28 Yazar Kat l m yla ISBN 978-975-8882-36-6 Birinci bask

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI Çocukların büyüme gelişmesi sırasında düzenli muayene, laboratuvar testleri ve gelişme kayıtlarının tutulması gereklidir. Bkz: çocukluk çağı aşıları ve testleri. Çocuk Check up

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

Süreç Verimliliğinde Araç ve Yöntemler

Süreç Verimliliğinde Araç ve Yöntemler Süreç Verimliliğinde Araç ve Yöntemler Dr. Hişam Alahdab Anadolu Sağlık Departman Merkezi Tıbbi Direktör Yardımcısı Tarih Sunum Planı Sağlıkta verimliliğin her düzeydeki önemi Verimsizliğin sebepleri Verimliğiliği

Detaylı

Yüksek riskli hastalarda güncel tarama nasıl olmalıdır? Kim, ne zaman, nasıl?

Yüksek riskli hastalarda güncel tarama nasıl olmalıdır? Kim, ne zaman, nasıl? Yüksek riskli hastalarda güncel tarama nasıl olmalıdır? Kim, ne zaman, nasıl? Dr. Cengiz Erol İstanbul Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD Meme Kanseri Epidemiyoloji Kadınlarda en sık görülen

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

YAŞLANMA VE SİGARA. Hazırlayanlar. Prof. Dr. Nazmi Bilir Yrd. Doç. Dr. Nüket Paksoy Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

YAŞLANMA VE SİGARA. Hazırlayanlar. Prof. Dr. Nazmi Bilir Yrd. Doç. Dr. Nüket Paksoy Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı YAŞLANMA VE SİGARA Hazırlayanlar Prof. Dr. Nazmi Bilir Yrd. Doç. Dr. Nüket Paksoy Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet

Detaylı

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Basit ve ucuz bazı testlerle erken saptandığında önlenebilir veya ilerlemesi geciktirilebilir olmasına karģın,

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Okul sağlığı oldukça geniş bir yaş bandında; ana sınıfından lise sona kadar pek çok çocuğumuzu ilgilendiren bir konudur. Türkiye de 2012-2013 Eğitim

Okul sağlığı oldukça geniş bir yaş bandında; ana sınıfından lise sona kadar pek çok çocuğumuzu ilgilendiren bir konudur. Türkiye de 2012-2013 Eğitim 01.04.2014 BURDUR SUNU İÇERİĞİ Okul Sağlığı nedir? Mevzuat Okul Sağlığı Bileşenleri Okul Sağlığı Web Uygulaması Hazırlıklar 2013-2014 Güz Döneminde yapılanlar Planlananlar Öneriler Okul Sağlığı nedir?

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Habib BİLEN Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı SUNU PLANI Örnek olgu

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri

Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri Frequency of Some Chronic Diseases and Risk Factors Among the Elderly People

Detaylı

Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme. Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez

Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme. Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez Diyabetik Nefropati Tanısında Güncelleme Dr. Alper Sönmez GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim

Detaylı

Erken teşhis hayat kurtarır: Hipertansiyonda erken tanı. Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Erken teşhis hayat kurtarır: Hipertansiyonda erken tanı. Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Erken teşhis hayat kurtarır: Hipertansiyonda erken tanı Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Dünya sağlık örgütü 2011 raporu Her sene kanserden 7.6 milyon insan ölüyor

Detaylı

De irmendere Aile Hekimli i Poliklini ine Baflvuran Eriflkin Hastalarda Obezite S kl ve Efllik Eden Hastal klarla liflkisi: Bir Olgu Kontrol Çal flmas

De irmendere Aile Hekimli i Poliklini ine Baflvuran Eriflkin Hastalarda Obezite S kl ve Efllik Eden Hastal klarla liflkisi: Bir Olgu Kontrol Çal flmas Türk Aile Hek Derg 23; 7(3): 117-121 De irmendere Aile Hekimli i Poliklini ine Baflvuran Eriflkin Hastalarda Obezite S kl ve Efllik Eden Hastal klarla liflkisi: Bir Olgu Kontrol Çal flmas PREVALENCE OF

Detaylı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı HİPERTANSİYON Prof. Dr. Mustafa ARICI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim Üyesi

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Ripetizione del test di screening per i tumori intestinali

Ripetizione del test di screening per i tumori intestinali Ripetizione del test di screening per i tumori intestinali 6 www.bowelscreeningwales.org.uk Bağırsak Tarama Testi nin Tekrarı Bu broşür belirsiz sonuç nedeniyle bağırsak tarama testini tekrarlaması istenen

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı:

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı: Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı: Şizofreni Hastalarında Bedensel Sağlık Sorunları ve Çözüm Yolları Dr. Berna Binnur Akdede DEÜTF Psikiyatri AD 06.10.2010 Mortalite genel populasyondan

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

Yafll da Hipertansiyon

Yafll da Hipertansiyon DERLEME/REVIEW Burcu Öven 1, Fehmi Akçiçek 2 1 Ege Üniversitesi T p Fakültesi, ç Hastal klar Anabilim Dal, zmir, Türkiye. 2 Ege Üniversitesi T p Fakültesi, ç Hastal klar Anabilim Dal, Geriatri Bilim Dal,

Detaylı

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics)

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Kanser ve genler This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir.

Detaylı

Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul

Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul Tiroid Hastalıkları Gebelerin %2-3 ünde tiroid disfonksiyonu var Gebelik tiroid fonksiyonlarını

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL İdeal Bariatrik Cerrahi Kriterleri Ne Olmalıdır? 1. Düşük komplikasyon riski olmalı 2. Etkili kilo kaybı olmalı 3. Teknik olarak kolay uygulanabilmeli

Detaylı

CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI

CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI Firuz Gachayev 1, İsmail Cem Sormaz 1, Yalın İşcan 1, Arzu Poyanlı 2, Fatih Tunca 1, Yasemin Giles

Detaylı

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Kalp yetersizliğine ine sahip yaşlılarda larda Nebivolol ü ün KARDİYAK SONUÇLARA (outcomes)) ve rehospitalizasyon üzerindeki etkileri Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Hipertansiyonla Mücadele

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

Diyetle sodyum alımının kardiyovasküler etkileri. Dr Sadi Güleç Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Diyetle sodyum alımının kardiyovasküler etkileri. Dr Sadi Güleç Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Diyetle sodyum alımının kardiyovasküler etkileri Dr Sadi Güleç Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Ne görüyorsunuz? Irwin Yalom, psikiyatri profesörü ve yazar İki gönüllü üniversite

Detaylı

Meme Kanseri: Uyarıcı işaretler, memede herhangi bir sertlik veya kitle ve meme uçlarından gelen akıntı veya kan.

Meme Kanseri: Uyarıcı işaretler, memede herhangi bir sertlik veya kitle ve meme uçlarından gelen akıntı veya kan. Kanserde erken tanı için, vücudumuzun verdiği uyarıcı belirtileri gözlemlemenin, olası risk faktörlerini göz ardı etmemenin önemli olduğunu belirten uzmanlar, kanser oluşumunun önceden yakalanması için

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 SUNUM KAPSAMI Niçin KMY yaparız? Hangi yöntemi kullanırız? KMY sonuçlarını nasıl değerlendirmemiz gerekir? Kırık

Detaylı

Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris;

Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris; KALP AĞRISI Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris; Kalp ağrısı yada Akut koroner sendrom kalbe giden kan akımının aniden

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

DÜNYADAN HABERLER NİSAN

DÜNYADAN HABERLER NİSAN DÜNYADAN HABERLER NİSAN 2012 Türk Eczacıları Birliği tarafından hazırlanmıştır. WillyBrandt Sok. no:9 06690 Çankaya Ankara İçindekiler: İspanya da Artık Emekliler de Katılım Payı Ödeyecek İrlanda da Jenerik

Detaylı

KANSERDE PRİMER KORUMA TARAMALAR GERÇEKTEN ÖNEMLİ Mİ?

KANSERDE PRİMER KORUMA TARAMALAR GERÇEKTEN ÖNEMLİ Mİ? KANSERDE PRİMER KORUMA TARAMALAR GERÇEKTEN ÖNEMLİ Mİ? PROF.DR.BİNNAZ DEMİRKAN İÇ HASTALIKLARI AD, TIBBİ ONKOLOJİ BD TÜRKİYE-2013 VE 2023 YILI NÜFUS PİRAMİDİ 22013 22023 TÜRKİYE-2050 YILI NÜFUS PİRAMİDİ

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Prof. Dr. Sabahattin ALTUNYURT Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Perinatoloji BD 2016 İzmir Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte geçirilen

Detaylı