T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2694 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1660 S YAS TAR H-I

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2694 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1660 S YAS TAR H-I"

Transkript

1 T.C. ANADOLU ÜN VERS TES YAYINI NO: 2694 AÇIKÖ RET M FAKÜLTES YAYINI NO: 1660 S YAS TAR H-I Yazarlar Prof.Dr. Ça r ERHAN (Ünite 1-3) Prof.Dr. Ömer KÜRKÇÜO LU (Ünite 4) Prof.Dr. Ömer KÜRKÇÜO LU, Yrd.Doç.Dr. Gökhan ERDEM (Ünite 5) Yrd.Doç.Dr. Gökhan ERDEM (Ünite 6) Doç.Dr. Kemal YAKUT (Ünite 7) Yrd.Doç.Dr. Esra YAKUT (Ünite 8) Editörler Prof.Dr. Ça r ERHAN Yrd.Doç.Dr. Esra YAKUT ANADOLU ÜN VERS TES

2 Bu kitab n bas m, yay m ve sat fl haklar Anadolu Üniversitesine aittir. Uzaktan Ö retim tekni ine uygun olarak haz rlanan bu kitab n bütün haklar sakl d r. lgili kurulufltan izin almadan kitab n tümü ya da bölümleri mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kay t veya baflka flekillerde ço alt lamaz, bas lamaz ve da t lamaz. Copyright 2012 by Anadolu University All rights reserved No part of this book may be reproduced or stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means mechanical, electronic, photocopy, magnetic tape or otherwise, without permission in writing from the University. UZAKTAN Ö RET M TASARIM B R M Genel Koordinatör Doç.Dr. Müjgan Bozkaya Genel Koordinatör Yard mc s Arfl.Gör.Dr. rem Erdem Ayd n Ö retim Tasar mc lar Doç.Dr. Murat Ataizi Yrd.Doç.Dr. Mestan Küçük Grafik Tasar m Yönetmenleri Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Ö r.gör. Nilgün Salur Dil Yaz m Dan flman Emine Erdir Koyuncu Kitap Koordinasyon Birimi Uzm. Nermin Özgür Kapak Düzeni Prof. Tevfik Fikret Uçar Ö r.gör. Cemalettin Y ld z Dizgi Aç kö retim Fakültesi Dizgi Ekibi Siyasi Tarih-I ISBN Bask Bu kitap ANADOLU ÜN VERS TES Web-Ofset Tesislerinde adet bas lm flt r. ESK fieh R, A ustos 2012

3 çindekiler iii çindekiler Önsöz... viii Modern Avrupa n n Do uflu... 2 ORTA ÇA IN M RASI... 3 Feodalizm ve Tar m Devrimi... 5 Yüksek Orta Ça lar... 6 Haçl Seferleri... 8 YEN ÇA BAfiLARKEN AVRUPA NIN DURUMU... 8 Yüz Y l Savafllar... 8 spanya n n Birli ini Sa lamas... 9 CO RAF KEfi FLER Kaflifler ve Keflifler Co rafi Kefliflerin Sonuçlar ve Ticaret Devrimi RÖNESANS VE REFORMASYON Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Avrupa da Güç Mücadelesi ve Westphalia Düzeni OTUZ YIL SAVAfiLARI ÖNCES NDE FRANSA VE NG LTERE DE S YAS DURUM Fransa da Mutlakiyetçili in Ortaya Ç k fl Tudor lar Döneminde ngiltere V. CHARLES DÖNEM NDE KUTSAL ROMA MPARATORLU U VE SPANYA spanya-fransa Mücadelesi Kanuni ve V. Charles Almanya Co rafyas nda Din Savafllar Yeni Dünya n n spanya ya Ba lanmas KES NT S Z SAVAfiLAR DÖNEM Seksen Y l Savafllar ve Hollanda n n spanya dan Ba ms zl Otuz Y l Savafllar WESTPHALIA BARIfiI XVII. YÜZYILA KADAR BATI AVRUPA DIfiI DÜNYANIN DURUMU Çin Japonya Hindistan ran Polonya Rusya Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE 2. ÜN TE

4 iv çindekiler 3. ÜN TE 4. ÜN TE XVII. ve XVIII. Yüzy llarda Büyük Güçlerin Küresel Rekabeti MANfi IN K YAKASINDA PARLAMENTAR ZM VE MUTLAK YETÇ L K.. 51 ngiltere de Parlamento nun Hükümdar Karfl s ndaki Zaferi Stuartlar ile Parlamento Aras ndaki Anlaflmazl n Bafllamas Hak Dilekçesi ngiltere de Cumhuriyet Dönemi Parlamento nun Kesin Zaferi: Haklar Yasas Fransa da Mutlakiyet Ça Richelieu ve Mazarin in Yönetimlerinde Fransa Günefl Kral ntikal Savafl FRANSA NIN AVRUPA DA GEN filemes N N DURDURULMASI VE YEN GÜÇ DENGELER kinci Viyana Kuflatmas n n Avrupa Dengelerine Etkisi spanya Veraset Savafllar ve Utrecht Bar fl XIX. YÜZYILA G RERKEN AVRUPA NIN ESK VE YEN BÜYÜK GÜÇLER ARASINDAK L fik LER Alman kili i: Avusturya-Prusya Rekabeti Avusturya Veraset Savafllar ngiltere ve Fransa n n Küresel Çapta Mücadelesi Yedi Y l Savafllar Rusya n n Büyük Güçlerin Aras na Girifli ve Osmanl n n Durumu YEN DÜNYA DA LK BA IMSIZ DEVLET: ABD lk Kolonilerin Kurulmas Avrupa daki Savafllar n Kolonilere Yans malar Amerikan Ba ms zl k Savafl ve Sonuçlar Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Frans z Devrimi FRANSIZ DEVR M NEDEN VE NASIL YAPILDI? Ayd nlanma n n Frans z Devrimi nin Ç k fl ndaki Etkisi Devrim in Fransa ya Özgü Nedenleri Devrim in Ç kmas FRANSA DA YEN REJ M N KURULUfiU VE SORUNLARI Yeni Rejim in Yeni Anayasas Devrimle Vatandafllara Sa lanan Yeni Haklar Devrim den Sonra Fransa da Sosyal S n flar ve Devlet Eski Rejim i (Ancient Regime) Geri Getirme Çabalar ve Devrim in Tepkisi YEN REJ M N S YAS MODEL ARAYIfiLARI Ulusal Konvansiyon Terör Dönemi ( ) Direktuvar Dönemi ( ) M s r Seferi... 84

5 çindekiler v NAPOLEON BONAPARTE IN KURDU U DÜZEN Brumaire (9 Ekim 1799) Darbesi Napoleon un ktidar n Sa lamlaflt rmas ( ) Üçüncü Koalisyon Savafllar ngiltere ye Karfl K ta Ablukas (K tasal Sistem) berik Seferi ve Avusturya yla Yeniden Savafl MPARATOR NAPOLEON UN DÜfiÜfiÜ Napoleon un Gücünün Zay flamas ( ) Alman Milliyetçi Uyan fl Napoleon un Askeri Yenilgileri AVRUPA UYUMU NUN KURULUfiU Eski Rejim e Dönüfl Viyana Kongresi Napoleon un Sonuçsuz Giriflimi Viyana Kongresi nin Önemi Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Avrupa n n Siyasal ve Ekonomik Dönüflümü ( ) DÖNEM fiek LLEND REN TEMEL D NAM KLER Sanayi Devrimi Güçlenen ve Zay flayan Sosyal S n flar Siyasal deolojiler ve Etkileri AVRUPA UYUMU:1815 TEN SONRA ULUSLARARASI L fik LER VE 1848 HT LALLER htilalleri Fransa da 1830 htilali Belçika da 1830 htilali Polonya da 1830 htilali Di er Avrupa Ülkelerinde 1830 htilali htilalleri nin Sonuçlar htilalleri Fransa da 1848 htilali Avusturya da 1848 htilali Öteki Ülkelerde 1848 htilali htilalleri nin Sonuçlar TALYAN VE ALMAN ULUSAL B RL KLER N N KURULMASI talyan Ulusal Birli i nin Kurulmas Alman Ulusal Birli i nin Kurulmas Alman Co rafyas nda deolojik ve Siyasal Ortam Alman Birli i nin Sa lanmas Yolunda At lan Ad mlar Alman Birli i nin Kurulmas n n Sonuçlar Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar ÜN TE

6 vi çindekiler 6. ÜN TE 7. ÜN TE 8. ÜN TE Küresel Emperyalist Yar fl AVRUPA NIN DÖNÜfiÜMÜ VE AVRUPA UYUMU NUN SONU AVRUPA DA BLOKLAfiMAYA G DEN YOL Üçlü ttifak n Kurulmas Üçlü tilaf n Kurulmas SÖMÜRGEC L K VE EMPERYAL ZM EMPERYAL ST DALGA VE AVRUPA DIfiI DÜNYA Emperyalizm Sürecinde Afrika ve Asya n n Dönüflümü Afrika Çin Japonya Hindistan Amerika K tas ndaki Geliflmeler Yeni Bir Büyük Güç: ABD Sömürgecili e Karfl Meydan Okuma: Latin Amerika Özet Kendimizi S nayal m Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Birinci Dünya Savafl ( ) BÜYÜK HESAPLAfiMANIN NEDENLER BÜYÜK HESAPLAfiMADAN ÖNCE KR ZLER Birinci Fas Krizi Bosna-Hersek Krizi kinci Fas Krizi Balkan Krizi SAVAfiIN BAfiLAMASI VE YAYILMASI Osmanl mparatorlu u nun Savafla Girmesi Avrupa da Savafl n Yay lmas Osmanl mparatorlu u nun Savaflt Cepheler Osmanl mparatorlu u nu Parçalayan Gizli Antlaflmalar Rusya n n Savafltan Çekilmesi ABD nin Savafla Girmesi BARIfi G R fi MLER VE SAVAfiIN SONA ERMES Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar Uluslararas Sistemin Yeniden fiekillendirilmesi ( ) PAR S BARIfi KONFERANSI VE BARIfi ANTLAfiMALARI Milletler Cemiyeti nin Kurulmas Bar fl Antlaflmalar

7 çindekiler vii Versailles Bar fl Antlaflmas Saint Germain Bar fl Antlaflmas Neuilly Bar fl Antlaflmas Trianon Bar fl Antlaflmas Sevr Bar fl Antlaflmas BARIfiIN UYGULANMASI VE KARfiILAfiILAN SORUNLAR Milliyetler Sorunu ve S n rlar Almanya Sorunu Sovyet Rusya - Almanya Yak nlaflmas Silahs zlanma ve Ortak Güvenlik Denizde Silahs zlanma Londra Deniz Silahs zlanmas Konferans Karada Silahs zlanma GÜVENL SA LAMA G R fi MLER Milletler Cemiyeti nin Baflar s z Kalmas Cenevre Protokolü Locarno Antlaflmalar Briand-Kellogg Pakt Hakemlik Genel Senedi Ekonomik flbirli i (Avrupa Birli i) Giriflimi Küçük Antant DÜNYA EKONOM K KR Z VE ULUSLARARASI S STEM N ZAYIFLAMASI Özet Kendimizi S nayal m Okuma Parças Kendimizi S nayal m Yan t Anahtar S ra Sizde Yan t Anahtar Yararlan lan ve Baflvurulabilecek Kaynaklar

8 viii Önsöz Önsöz Uluslararas liflkiler bilimsel disiplini üç ana sütun üzerinde yükselir. Bunlar; Uluslararas liflkiler Kuramlar, Uluslararas Hukuk ve Siyasi Tarih tir. Kürselleflmeyle birlikte uluslararas alanda meydana gelen siyasi, ekonomik, sosyo-kültürel geliflmelerin çok daha genifl kitlelerin ilgisini çekmesi, tüm dünyada oldu u gibi Türkiye de de uluslararas iliflkiler e itimine olan ilgiyi art rm flt r. Ülkemizdeki üniversitelerde yer alan uluslararas iliflkiler bölümlerinin büyük ço unlu u müfredatlar n yukar da belirtti imiz üçlü sütun yap s na oturtmaktad r. Siyasi Tarih disiplini hakk ndaki en önemli tart flma, bu alan n n Tarih in mi, yoksa Uluslararas liflkilerin mi bir alt dal oldu u hakk ndad r. Esasen XIX. yüzy lda kendine has metodolojisiyle geliflmeye bafllad nda Siyasi Tarih in, Tarih in bir alt ya da yan dal oldu u kabul edilmekteydi. Kald ki, o tarihlerde henüz Uluslararas liflkiler disiplini ortaya ç kmam flt. Birinci Dünya Savafl ndan sonra önce Avrupa, ard ndan da ABD merkezli olarak Uluslararas liflkiler alan n n geliflmesine paralel olarak, Siyasi Tarih, Tarih in oldu u kadar Uluslararas liflkiler in de parças olarak görülmeye baflland. Hele Uluslararas liflkiler kuramc lar n n çal flmalar nda s kl kla tarihsel olaylara at f yapmas, Uluslararas Hukuk konular n n büyük bölümünü devletler aras nda tarihte meydana gelmifl ihtilaflar n oluflturmas gibi sebeplerle, Siyasi Tarih giderek Uluslararas liflkiler in ayr lmaz parças haline geldi. Türkiye deki uluslararas iliflkiler e itimine bak ld nda da, eski dille Tarih-i Siyasi dersinin ilk andan itibaren müfredatta yer ald n görürüz. Osmanl mparatorlu u nun bürokrat yetifltirmek için kurdu u Mekteb-i Mülkiye de ve bu kurumun Ankara ya naklinden sonra ald ismiyle Siyasal Bilgiler Okulu nun Siyasi fiubesi nde (Uluslararas liflkiler Bölümü) birinci s n fta zorunlu Siyasi Tarih okutulmaktayd. Bu uygulama, ilerleyen y llarda aç lan uluslararas iliflkiler bölümlerinde de devam ettirildi. Genellikle iki, bazen üç dönem okutulan Siyasi Tarih derslerini, daha sonraki dönemlerde Osmanl Diplomasi Tarihi ve Türk D fl Politikas gibi daha özel nitelikli siyasi tarih dersleri tamamlamaktad r. Do rudan uluslararas iliflkilerle ilgili olmakla birlikte, Siyasi Tarih baflka konularla kar flt r labilmektedir. Ço u zaman isim benzerli inden dolay Siyaset Tarihi ya da Türk Siyasal Tarihi gibi alanlarla kar flt r ld olmaktad r. Hâlbuki bunlardan birincisi siyaset biliminin geliflimini, ikincisi ise XIX. yüzy ldan bugüne Türkiye de siyasal hayat n evrimini inceleyen alanlard r. Siyasi Tarih in yukar daki örneklerle kar flt r lmas n n en önemli sebebi iki anlama birden gelmesindendir. Siyasi Tarih in ilk anlam, devletlerin oluflumunun, iç geliflmelerinin anlat ld - bilim dal d r. Bu yan yla Siyasi Tarih, iç siyaset tarihi ( histoire politique political history ) say labilir. Uluslararas liflkiler disiplininin bir parças olarak Siyasi Tarih ise devletlerin birbirleriyle veya uluslararas iliflkilerin baflka birimleriyle iliflkilerini inceler. Bu yan yla da Siyasi Tarih, d fl siyaset tarihi ( histoire diplomatique diplomatic history ) say labilir. Özellikle ABD merkezli olarak bir süredir Siyasi Tarih için uluslararas iliflkiler tarihi kavram n kullananlar da vard r. Biz ise Mekteb-i Mülkiye den beri devam eden gelene e sad k kalarak, Siyasi Tarih kavram n kullanmaya devam etmekteyiz. Siyasi Tarih te a rl devletlerin d fl iliflkilerinin tarihine verirken, iç geliflmeleri de gözden uzak tutmamak gerekecektir. Çünkü bir devletin iç durumunu bilme-

9 Önsöz ix den d fl siyasetini anlama a imkân yoktur. Bir devletin d fl politikas n, bir tak m iç etkenler ile d fl etkenler birlikte olufltururlar. Böylece, Siyasi Tarih devletlerin yaln zca d fl iliflkilerini anlatan türde bir diplomasi tarihi olmaktan ç kabilmektedir. A rl yine bu d fl yana vermekle birlikte, iç yönüyle de, Siyasi Tarih, daha genifl çerçeveli Uygarl k Tarihi ile Siyaset Tarihi nin bir parças haline gelmektedir. Öte yandan, Siyasi Tarih, Uluslararas liflkiler Kuramlar ve Uluslararas Hukuk disiplinlerine tarihsel malzeme sa lamaktad r. Buna karfl l k, Siyasi Tarih de söz konusu iki disiplinden, özellikle de Uluslararas liflkiler disiplininin kuramsal yaklafl mlar ndan etkilenmektedir. Siyasi Tarih in ne zamandan bafllad da ayr bir tart flma konusudur. Siyasi Tarih, devletlerin iç durumlar ndan ve birbirleriyle iliflkilerinden söz etti ine göre, devletin var oldu u ilk günlerden bafllayan bir Siyasi Tarih mi yazmak gerekir? O zaman Mezopotamya devletleri, M s r ve yonya uygarl klar Siyasi Tarih in alan na girer mi? Bu sorunun cevab hay rd r. Zira, Siyasi Tarih araflt rmalar nda kullan lan en önemli kaynaklar devletlerin kendi iç yaz flmalar ve en az onun kadar önemli olan devletler aras yaz flmalard r. Yani, arfliv çal flmas olmadan Siyasi Tarih yaz lamaz. Bürokratik ve diplomatik belgelerin düzenli olarak tasnif edildi i bir devlet yap s en fazla son 500 y l n meselesidir. Türkiye de Siyasi Tarih kitaplar, daha ziyade Frans z ekolünden olan yazarlar n da etkisiyle, genellikle 1789 Frans z Devrimi ni bafllang ç tarihi olarak almak e ilimindedir. Bunlar, nsanl k tarihindeki en büyük de iflimlerin Frans z Devrimi ni takip eden dönem içinde oldu unu, dünyan n co rafi yönden keflfinin bu dönemde tamamland n, yeni teknik bulufllar n elde edilmesini, uluslararas siyasal ve ticari iliflkilerin önceki dönemlerle karfl laflt r lamayacak kadar bu dönemde artmas n ileri sürerek, 1789 u bir milat olarak kabul ederler. Bu görüfllerin do rulu u aç kt r. Ancak, biz bu kitab m zda a rl yine 1789 sonras na vermekle birlikte, ça dafl anlam nda uluslararas iliflkilerin ilk belirtilerinin M.S lerde bafllad n dikkate ald k. Onun için de, önce Orta Ça dan 1789 a kadarki dönem üzerinde ana çizgileriyle durduk. Bunu yaparken de, mümkün oldu unca Avrupa merkezli bir tarih anlat s ndan kaç nd k. Dünyan n farkl bölgelerinde meydana gelen geliflmeleri, farkl devletler aras ndaki etkileflimleri, iç geliflmeleri de iflik perspektiflerden ele ald k. Siyasi Tarih kitab n z, sadece bu derste kullanmayacaks n z. Ö renim hayat - n z boyunca alaca n z bir çok derste verilen kavramlar ve örnekleri daha detayl biçimde hat rlamaya gereksinim duydu unuzda, Siyasi Tarih kitab n za yeniden müracaat edeceksiniz. Anadolu Üniversitesi nin haz rlam fl oldu u Kitap Haz rlama K lavuzu nu kullanarak, ça dafl bir ders kitab haz rlad k. Kitab n ortaya ç kmas na katk sa layan herkese editörler olarak flükranlar m z sunuyoruz. Siyasi Tarih dersinin tüm ö rencilerimiz için ö retici ve yeni fikirlerin meydana getirilmesine katk sa lay c nitelikte olmas n temenni ediyoruz. Editörler Prof.Dr. Ça r ERHAN Yrd.Doç.Dr. Esra YAKUT

10 1S YAS TAR H-I Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; Önemli Orta Ça geliflmelerinin neler oldu unu ve döneme flekil veren etkenleri ifade edebilecek, Yeni Ça bafllarken Avrupa n n ekonomik, sosyal ve siyasal durumunu aç klayabilecek, Co rafi kefliflerin Avrupa ve dünya tarihi aç s ndan etkilerini tart flabilecek, Rönesans ve Reformun Avrupa ya etkilerini saptayabilecek bilgi ve becerilere sahip olacaks n z. Anahtar Kavramlar Orta Ça Kutsal Roma mparatorlu u Feodalizm Haçl Seferleri Kilise Mezhepler Co rafi Keflifler Tar m Devrimi Rönesans Reform Sömürgecilik Ticaret Devrimi Güç Dengesi çindekiler Siyasi Tarih-I Modern Avrupa n n Do uflu ORTA ÇA IN M RASI YEN ÇA BAfiLARKEN AVRUPA NIN DURUMU CO RAF KEfi FLER RÖNESANS VE REFORM

11 Modern Avrupa n n Do uflu ORTA ÇA IN M RASI Roma mparatorlu u nun 395 te ikiye ayr lmas ndan, II. Mehmet in 1453 te stanbul u feth ederek Do u Roma (Bizans) mparatorlu u na son vermesine kadar geçen dönem Orta Ça olarak adland r l r. Baz Bat kaynaklar Orta Ça n, Kristof Kolomb un 1492 de Amerika k tas n keflfetmesiyle sona erdi ini kabul ederler. Bu dönemin ilk befl yüzy l ço u kaynakta karanl k ça lar olarak isimlendirilir. Son befl yüzy l na ise genellikle yüksek orta ça lar ad verilir. Orta Ça, daha sonraki dönemde Avrupa n n dünya siyasetinde bir güç merkezi hâline gelmesini sa layacak birçok geliflmeye sahne olmufltur. Dolay s yla, modern uluslararas iliflkilerin bafllang ç noktas say lan Westphalia Düzeni ni ( kinci Ünite) ele almadan önce, Orta Ça n önemli geliflmeleri üzerinde k saca durmakta fayda vard r. Bat Roma n n 476 da y k lmas n takiben Kuzey Afrika ve talya da kurulan Vandal ve Ostrogot krall klar, VI. yüzy l n bafl nda Do u Roma mparatoru Jüstinyen taraf ndan ortadan kald r lm flt. spanya da kurulan Vizigot Krall ise VIII. yüzy lda Cebel-i Tar k Bo az n geçerek Avrupa k tas na ç kan slam ordular taraf ndan ortadan kald r ld. Böylece Avrupa n n do usunda Do u Roma mparatorlu u nüfuz alan n geniflletirken, k tan n bat s nda Müslümanlar Pirene da lar n geçerek bugünkü Fransa topraklar nda ilerlemeye bafllad lar. Bu dönemde günümüzdeki Fransa ve Almanya n n güney bölgelerinde Frank kabileleri küçük alanlarda hâkimiyet kurma mücadelesi vermekteydi. Merovenj ailesinden Clovis, yaklafl k olarak 500 civar nda di er Frank kabilelerine üstünlük sa lam fl, H ristiyanl seçmek suretiyle Papa n n da deste ini alm flt. Merovenj döneminde H ristiyanl k, Bat Avrupa daki putperest (pagan) kabileler aras nda yay ld. Clovis in ölümünden sonra yönetimi alt ndaki topraklar, uzun süren taht kavgalar neticesinde yavafl yavafl parçaland. Orta Ça n bu dönemine karanl k ça lar ad n n verilmesinin en önemli sebebi Frank kabileleri aras ndaki bu mücadele esnas nda ticaretin donma noktas na gelifli, kentlerin büyük ölçüde yok oluflu, tar m alanlar n n s n rlanmas, okuma yazma oran n n neredeyse s f r düzeyine düflmesi ve kanunsuzlu un her yerde hâkim olufludur. Siyasi bir otoriteden ve düzenden söz etmek imkâns zd r. Avrupa n n güneyinde ise 590 da Papal k taht na oturan I. Gregory (Büyük Gregory) zaman nda, Roma dan intikal edebilen sosyo-kültürel miras H ristiyanl k çer- 395 ten 1453 e kadar süren tarihsel döneme Orta Ça denir.

12 4 Siyasi Tarih-I çevesinde yeniden biçimlendirilip Franklar n yaflad klar bölgelere nispetle daha geliflmifl bir uygarl k düzeyine ulafl lm flt r. I. Gregory bir yandan bir H ristiyan tarikat olan Benediktenler vas tas yla Avrupa da dinini yayarken, di er yandan da kuzeydeki H ristiyan Franklarla, di er barbar kavimlere karfl ifl birli i içine girmifltir. Yaklafl k olarak 600 de Hunlar taraf ndan Bat ya do ru sürülen Anglo-Sakson kabilelerinin istila etti i Britanya da H ristiyanl n yay lmas onun zaman nda olmufltur. I. Gregory n n bafllatt Franklarla ittifak kurma çabalar, onun ölümünden sonra meyvesini vermifl, Papa n n da deste ini alan Heristalli Pepin (Pepen) adl bir Merovenj hükümdar, tüm Franklar 687 de tek bir yönetim alt nda birlefltirmeyi baflarm flt r. Pepin in o lu Charles Martel (Çekiç fiarl) 732 de Paris e 150 kilometre mesafede Puvatya Muharebesi nde (Tour Savafl ) Müslüman ordular n yenilgiye u ratm fl ve spanya ya geri çekilmeye zorlam flt r. Bu baflar sonucunda Papa taraf ndan H ristiyanl n Koruyucusu olarak kutsanan Charles Martel, tüm Franklar n siyasi deste ini alarak giderek güçlenmifltir. Franklar n siyasi birli inin daha güvenli hâle getirdi i Bat Avrupa da Benediktenlerin H ristiyanl yaymas kolaylaflm flt r. Charles Martel in o lu K sa Pepin 751 de Papa taraf ndan Franklar n kutsal kral ilan edilmifl, bu iltifat n karfl l n da talya y Lombardlardan tamamen temizleyerek Papa ya ödemifltir. K sa Pepin in kral olmas yla Bat Avrupa da Karolenj Dönemi bafllam flt r. Bu tarihten itibaren Roma Kilisesi giderek stanbul merkezli Do u Roma mparatorlu u nun nüfuz alan ndan uzaklaflmaya ve Franklarla daha fazla siyasi iliflki içine girmeye bafllam flt r. lerleyen yüzy llarda, Roma ve stanbul kiliseleri aras ndaki mücadele daha da derinleflecek, 1054 te iki kilise birbirinden ayr larak Katolik ve Ortodoks H ristiyanl k hizipleflmesi do acakt r. 768 de Frank taht na oturan Charlemagne (fiarlman), 814 teki ölümüne kadar Bat Avrupa da yürüttü ü baflar l siyaset dolay s yla Avrupa n n Babas (Rex Pater Europae) unvan n alm flt r. Bir yandan Almanya, Kuzey spanya ve talya ya düzenledi i baflar l askeri seferlerle devletinin s n rlar n geniflletmifl, di er yandan da H ristiyanl -ço u zaman k l ç zoruyla- yaym flt r. Frank topraklar na getirdi i Benedikten kefliflleri yoluyla halk n okuma-yazma ö renmesini sa lam fl, ayr ca Karolenj alfabesini gelifltirerek Latin harflerini tamamen unutulmaktan kurtarm flt r. Roma kent hayat n n yok olmas ndan sonra ilk kez Charlemagne döneminde Avrupa da okullar yayg nlaflmaya bafllam flt r. Kültürel alandaki bütün bu eylemleri dolay s yla Charlemagne n Bat Avrupa da erken bir Rönesans bafllatt de erlendirmesi yap l r. Kuflkusuz Charlemagne siyasi tarih aç s ndan önemli k lan, 800 y l n n Noel inde Roma daki St. Peter Bazilikas nda Papa n n elinden taç giyerek Kutsal Roma mparatoru ilan edilmesidir. Avrupa da imparator nam nda ikinci bir kiflinin varl na önce karfl ç kmas na ra men, Do u Roma n n da 812 de resmen tan d Kutsal Roma mparatoru unvan, ölümüne kadar Charlemagne taraf ndan tafl nm flt r. Bununla birlikte Charlemagne n ülkesini yönetirken iktidar gücünü kont ad verilen yerel makamlara devredilmesi esas na dayanan adem-i merkeziyetçi bir sistemi benimsemifl olmas, onun ölümünden sonra Frank Krall n n bölünerek güç kaybetmesine sebep olmufltur. skandinavya dan gelen Vikinglerin, Asya dan gelen Hunlar n ve güneyden gelen Müslümanlar n yo un ak nlar Frank yöneticilerini etkisizlefltirmifltir. Bununla birlikte, Charlemagne n adem-i merkeziyetçi yönetim tarz, onun ard ndan yüzy llar boyunca tüm Avrupa y etkileyecek olan feodalizmin do ufluna yol açm flt r.

13 1. Ünite - Modern Avrupa n n Do uflu 5 Harita 1.1 Charlemagne in mparotorlu u Kaynak: Benjamin E. Smith (ed.), The Century Atlas of the World, Century Co., New York, Feodalizm ve Tar m Devrimi Esasen Çin de, Japonya da, Pers ve Do u Roma imparatorluklar nda da rastlanan feodalizm, toprak sahibi ile onu ekenler aras ndaki iliflkinin, siyasi anlam kazanm fl fleklidir. Hükümdarlar, destek karfl l nda baz topraklar soylular n yönetimine verir, onlar da güvenliklerini sa lad klar köylüleri bu topraklarda çal flt r rlard. Charlemagne Dönemi nden itibaren Bat Avrupa da yayg nlaflan feodalizm, sadece bir toprak yönetim biçimi olman n ötesine geçmifl, siyasal gücün paylafl lmas, karfl l kl hak ve yükümlülükler ile yönetimde temsil gibi siyaset bilimi aç s ndan son derece önemli kavramlar n tarihteki önemli örneklerini sunmufltur. Karolenj mparatorlu u nun IX. yüzy l n sonlar nda da lmas ndan sonra, bugünkü Almanya dan Atlantik k y lar na ulaflan genifl bir alandaki toprak yönetimi kont ad verilen kifliler taraf ndan yürütülmeye bafllam flt. Kontlar ortalama birkaç yüz hektarl k tar m alanlar n denetimleri alt nda tutmakta ve malikâne ad verilen bölgelerindeki egemenliklerini sa lamlaflt rmak için silahl adamlar beslemekteydiler. Zamanla kontlar aras nda daha güçlü olan ve lord olarak isimlendirilenler, çevrelerindeki kontlar kendilerine tabi hale getirdiler. Lorda tabi olan kontlara vassal denildi. Lord (süzeren) ile vassallar aras nda karfl l kl bir tak m hak ve yükümlülükler söz konusuydu. Lord, vassal n topraklar n yönetmesini teminat alt na al yor, ölümü hâlinde miras n n onun ailesinden birine geçmesini sa l yordu. Savafl durumunda lorda asker sa lamak, lordun çocuklar evlendi inde vergi vermek ve lordun esir düflmesi hâlinde fidyesini ödemek de vassal n görevleri yükümlülükleri aras ndayd. Zamanla büyük lordlar da dük olarak an lmaya bafllad lar. Yaflad klar evi (flato) surlarla çeviren feodal beyler, tehdit hâlinde köylülerin de s nabilecekleri yerleflim merkezleri (kale - burg) oluflturdular. lk örnekleri ahflap malzemeyle infla edilen Avrupa daki ilk kaleler X. yüzy ldan itibaren tafl bloklarla yap lmaya baflland. Kalelerin giderek daha büyük hâle gelmesiyle Bat Avrupa da kent olarak isimlendirilebilecek yerleflim birimleri uzun bir aradan sonra tekrar ortaya ç kt. Feodalizm; siyasal gücün paylafl lmas, karfl l kl hak ve yükümlülükler ve yönetimde temsil unsurlar n içerir.

14 6 Siyasi Tarih-I Serf, topra a ba l köle demektir. Resim 1.1 Orta Ça da Avrupa kentlerinin genel görüntüsü (Brugges kenti) Feodalizmin Bat Avrupa da temel yönetim biçimi olarak yayg nlaflmaya bafllad dönem, baflta veba olmak üzere birçok salg n hastal a ra men, Avrupa da nüfusun da h zla artmas na sahne oldu. 500 y l nda 27,5 milyon olan Avrupa nüfusu, karanl k ça lar boyunca erimifl, 650 y l civar nda 18 milyona düflmüfltü y - l na gelindi inde Avrupa nüfusu 38,5 milyon kifliye ulaflm flt. Bu nüfus art fl n n en önemli sebebi, tar msal üretimin geliflmesiydi. Bat Roma mparatorlu u nun y k lmas nda da etkili olan ve Avrupa y güvenliksiz bir k ta hâline getiren kuzey kaynakl istila hareketlerinin, Franklar n güçlenmesiyle birlikte sona ermesi çiftçilerin daha fazla alanda ürün ekmelerini kolaylaflt rm flt. X. yüzy l n bafl nda, atlar n ve s rlar n daha geliflmifl bir teknikle ba land a r saban n icat edilmesiyle birlikte, topra n daha derinden sürülmesi mümkün oldu. Ayn dönemde yel de irmenleri ve su kanallar da bütün Bat Avrupa da yayg nlaflt. En az bunlar kadar, ayn anda iki ürünün ekilebildi i ve topra n bir bölümünün de dinlenmeye (nadasa) b rak ld üçlü tarla sisteminin kullan lmas da tar msal verimi art rd. Yerleflim alanlar na yak n tarlalar n sürekli bak m n n sa lanmas ihtiyac, klasik köleli in giderek, topra a ba l kölelik olan serfli e dönüflmesine yol açt. Tar msal ürün fazlas n n ortaya ç kmas, bu ürünlerin ticaretini canland rd. Bir yandan açl ktan ölümler azald için nüfus artmaya bafllad, di er yandan da zenginleflmeye bafllayan toprak sahipleri, kendi bölgelerini korumak için paral askerler tutmaya bafllad lar. fiövalyelik (atl asker) yayg nlaflt. Yüksek Orta Ça lar Avrupa X. yüzy ldan itibaren daha sonraki yüzy llardaki siyasi yap y derinden etkileyecek önemli geliflmelere sahne olmufltur. Bunlar n bafl nda Do u Frank topraklar n n (Almanya) kral I. Otto nun, istiladan kurtard Papa XII. John taraf ndan 962 de Kutsal Roma mparatoru ilan edilmesi gelir. Her ne kadar daha önce Charlemagne ayn unvan alm fl olsa da ölümünün ard ndan krall da ld için bu unvan tafl yan baflka bir kral olmam flt. I. Otto nun Kutsal Roma mparatoru ilan edilmesiyle birlikte, mparator un Roma Katolik Kilisesi ni düflmanlar ndan korudu u, Kilise nin ise mparator a kutsal bir meflruiyet sa lad bir düzen kurulmufltur.

15 1. Ünite - Modern Avrupa n n Do uflu Yüksek Orta Ça lar, Fransa ve ngiltere de taht n babadan o ula geçti i ulusal monarflilerin kök salmaya bafllad bir dönem oldu. 987 de Hugh Capet Franklar n Kral ilan edildi. O tarihten, y llar aras hariç, 1848 e kadar Fransa y Hugh Capet in soyundan gelen krallar yönetecektir. ngiltere ise 1066 da Normandiya Dükü William (Fatih) taraf ndan istila edildi. H ristiyanlaflm fl Norveçliler olan Normanlar, k ta Avrupas ndaki feodalizm uygulamas n Britanya da yerlefltirdiler. Takip eden y llarda, ngiltere krallar ile büyük toprak sahibi soylular (aristokrasi) ve din adamlar (ruhban) aras nda vergi toplamak konusunda ç kan anlaflmazl klar, 1215 te ngiltere Kral John un Magna Carta Libertatum (Büyük Özgürlükler Sözleflmesi) adl belgeyi imzalayarak baz yetkilerinden feragat etmesiyle sonuçland. Bu belge kral n sonsuz yetkilerinin, soylular ve din adamlar karfl s nda s n rland rmas na yol açt. Keyfi tutuklaman n, yarg s z ceza verilmesinin, kanunsuz el koyman n yasakland Magna Carta, Avrupa hukukunun ilk insan haklar metinlerinden say l r. Feodalizm flartlar nda sadece özgür insanlar n (serf olmayan) yararland bu haklar, daha sonraki ngiltere krallar taraf ndan tan nm flt r. Kral ile soylular aras nda genellikle vergi konusunda ç kan anlaflmazl klar, Magna Carta n n krala s kl kla hat rlat lmas na yol açacak, yine de ngiltere XVII. yüzy l n sonuna kadar kral ve yönetilenler aras nda zaman zaman büyük siyasi krizlere de yol açacak yetki mücadelesine sahne olacakt r. Di er yandan Yüksek Orta Ça lar Avrupa da ticaretin canland ve kentlerin yeniden kuruldu u bir dönem oldu. Roma n n y k l fl n n ard ndan, birkaç istisna hariç, Bat Avrupa da kent olarak nitelendirilebilecek bir yerleflim birimi kalmam flt. Bazen bir piskoposluk merkezi etraf nda küçük nüfus kümeleri olufluyordu. X. yüzy la kadar ne bir ticaret merkezinden ne de tüccar s n f ndan söz etmek mümkündü. XII. yüzy la gelindi inde ise tüm Avrupa da ticaret merkezleri olarak ifllev gören yeni kentler ortaya ç kmaya bafllad. Bu kentlere yerleflen ve zenginleflen ticaret u raflanlar, kendilerini para kayna olarak gören büyük toprak sahibi lordlarla ciddi bir mücadele içine girdiler. Kendi hukuklar n gelifltiren ticaret erbab, feodal beylerin etkisinden kurtulabildikleri yerlerde, ba ms z kent devletleri ve cumhuriyetler kurdular. Zaman zaman kentler aras nda, ticareti engelleyen haydutluk ve korsanl a karfl birlikler de kuruldu. Bunlar n bafl nda Alman kentlerinin oluflturdu u ve XII-XIII. yüzy llarda Balt k ve Kuzey Denizi ndeki ticareti tamamen egemenlikleri alt na alan Hansa Birli i gelir. Kentlerde yaflayan meslek erbab n n oluflturduklar meslek birlikleri olan lonca lar da bu dönemde yönetimde etkili hâle gelmifllerdir. Bir yandan feodalizmin getirdi i, kral n karar al rken soylulara dan flaca ilkesi, di er yandan kentlerin geliflmesiyle birlikte yönetimde söz sahibi olmak isteyen yeni kesimlerin ortaya ç kmas Yüksek Orta Ça lar da, Avrupa n n her yerinde parlamentolar n yay lmas na yol açt. Konuflulan yer anlam ndaki parlamento, krall klar n yönetimine iliflkin konular n ele al nd yer ifllevi görmeye bafllad. Parlamento da ayr kamaralarda temsil edilen, din adamlar (ruhban), toprak sahipleri (aristokrasi) ve ticaretle u raflan kent-soylular (burjuvazi) giderek artan bir flekilde yönetimde söz sahibi olmaya bafllad lar. Bu üç s n f n siyasal gücü, içinde bulunulan ülkeye ve yaflan lan döneme göre farkl l k gösterecektir. Özellikle ngiltere ve Fransa da parlamentolar n krallar karfl s ndaki serüveni ileriki dönemde birbirinden derin biçimde ayr flacakt r. 7 Magna Carta Avrupa hukukunun ilk insan haklar metinlerinden say l r.

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir

Çanakkale. Hava Savafllar 1915-1918. Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir Belgeselcinin Gözüyle Çetin mir 1915-1918 Çanakkale Hava Savafllar Bilindi i gibi Osmanl savafla girdi inde birkaç cephesi vard r. Ancak en önemlisi buradaki Çanakkale Cephesidir. Adeta savafl n can damar

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r.

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) 1/11/85 YAT Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. 1. TEHL KELER Bu sigorta, her zaman burada gönderme yap lan istisnalara ba l olarak,

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti?

Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Avrupal lara Kremal Kahve ile Çikolatal Kahveyi Kim Ö retti? Bütün Dünya da yazmaya bafllad m ilk y llarda, Kraliçe Marie Antoinette in, Frans z Devrimi s ras nda, Ekmek

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Celal Bayar Üniversitesi 2007 Y. Lisans Tarih - Ortaçağ Celal Bayar Üniversitesi

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Celal Bayar Üniversitesi 2007 Y. Lisans Tarih - Ortaçağ Celal Bayar Üniversitesi ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Zafer Duygu 2. Doğum Tarihi : 11.08.1976 3. Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Celal Bayar Üniversitesi 2007 Y.

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi Yüksel Baykara ACAR YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yrd. Doç. Dr. Yüksel Baykara Acar Hacettepe Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü nde Ö retim Üyesi olarak görev

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Devleti tarihsel bağlamında iki ayrı örnekte incelemek. Prof. Dr. İlyas DOĞAN, Sivil Toplum Anlayışı ve Siyasal Sistemler, Astana Yayınları, 2013

Devleti tarihsel bağlamında iki ayrı örnekte incelemek. Prof. Dr. İlyas DOĞAN, Sivil Toplum Anlayışı ve Siyasal Sistemler, Astana Yayınları, 2013 Devleti tarihsel bağlamında iki ayrı örnekte incelemek Prof. Dr. İlyas DOĞAN, Sivil Toplum Anlayışı ve Siyasal Sistemler, Astana Yayınları, 2013 Devlet tarihi bir gerçekliktir İşbölümünün en basit düzeyde

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1995 yılından bu yana, hazırladığı ve titizlikle uygulamaya çalıştığı Stratejik

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas

Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas Atatürk ün Dünyas Cengiz Önal 64 Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas Han mlar, Beyler! stanbul dan geliyorsunuz. Hofl geldiniz. stanbul un fl k ocaklar n temsil eden yüce heyetiniz karfl s

Detaylı

Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl

Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Tarih yazan Gazi Osman Pafla Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl s ras nda Türk askerinin yazd

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI

Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI Otopsi Cengiz Özak nc 8 Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI 71 Y l Sonra Dünyada ve Türkiye de lk Kez T pk Bas m ve Tam Metin 24 fiubat 1942 Struma Facias nda Türkiyenin Suçsuzlu unu Kan tlayan

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

: Büyük Britanya Birle ik Krall. : Anayasal Monar i

: Büyük Britanya Birle ik Krall. : Anayasal Monar i STANBUL T CARET ODASI AVRUPA B RL VE ULUSLARARASI B RL UBES NG LTERE ÜLKE RAPORU Nisan 2011 C.D.O. 1 I. GENEL B LG LER Resmi Ad Yönetim ekli Co rafi Konumu Zaman Ayar : Büyük Britanya Birle ik Krall :

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

Temel Kaynak 4. Ülkeler

Temel Kaynak 4. Ülkeler SOSYAL B LG LER Temel Kaynak 4 Uzaktaki Arkadafl m Ülkeler Dünya n n 1/4 i karalarla kapl d r. Karalar, büyük parçalar hâlinde de bulunmaktad r. Buna k ta denir. Dünya da 6 k ta vard r. Bunlar, Asya Amerika

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

medreselere kaydedilen çocuklar n say s neredeyse Bat tarz okullara kaydedilenlerle

medreselere kaydedilen çocuklar n say s neredeyse Bat tarz okullara kaydedilenlerle Nijeryal Müslümanlar n E itimi 41 N JERYALI MÜSLÜMANLARIN E T M Prof. Munzali J BR L Bayero Üniversitesi Tarihi Arka Plan Nijerya, Kuzey ve Güney Ba l Devletler birleflti inde, 1914 y l nda ortaya ç kt.

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Uzak Ülkeleri Düfllemek

Uzak Ülkeleri Düfllemek nsanlar Yaflad kça Mehmet Ünver Uzak Ülkeleri Düfllemek Ü lkemizde yay mlanan ilk renki ansiklopediyle ilk ciltli ve çok ayr nt l dünya atlas na sahip olan flansl çocuklardan biriydim. Rahmetli annem,

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde 1. (1) Bu yönergenin amacı, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesinin önlisans, lisans ve lisansüstü

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI Haberler 4857 SAYILI fi KANUNU LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI 14 May s 2004 tarihinde Sendikam z Binas Mesut Erez Konferans Salonunda 4857 Say l fl Kanunu le lgili Yönetmeliklerin

Detaylı

9-10 Еким/Касым 2012. turkelyeni@yahoo.com www.туркелpress.com 3 те.

9-10 Еким/Касым 2012. turkelyeni@yahoo.com www.туркелpress.com 3 те. 24 èþëÿ 1923 áûë ïîäïèñàí Ëîçàííñêèé äîãîâîð, ïî êîòîðîìó ïðèçíàâàëàñü ïîëíàÿ íåçàâèñèìîñòü Òóðöèè. Áûëè óïðàçäíåíû Óïðàâëåíèå îñìàíñêîãî ãîñóäàðñòâåííîãî äîëãà è êàïèòóëÿöèè, îòìåíèëè èíîñòðàííûé êîíòðîëü

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK

OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK OSMAN HAMDİ BEY ÜLKEMİZE MÜZECİLİK 2009 8.SINIF SBS SINAV SORUSU 6. Yukarıdaki tablo 1906 yılında Osman Hamdi Bey tarafından yapılmıştır. Tablonun adı Kaplumbağa Terbiyecisi dir. Bu tabloyla ilgili aşağıdaki

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i

Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i Parti içi disiplin mekanizması (cinsel taciz, aile içi şiddet vs. gibi durumlarda işletilen) AKP CHP MHP BBP HDP Parti içi disiplin

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun

Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun 141 Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (Resmî Gazele ile yayımı : 6.4.1990 Sayı : 20484) Kanun No. Kabul Tarihi Dış ilişkiler - MADDE 1. Türkiye Büyük Millet

Detaylı

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6

Yay n No : 1891 letiflim Dizisi : 44. 1. Bask Ocak 2008 STANBUL ISBN 978-975 - 295-788 - 6 I dil Say mer Sanal Ortamda Halkla liflkiler II dil Say mer, TED Ankara Kolejinin ard ndan lisans e itimini stanbul Üniversitesi, Bat Dilleri ve Edebiyatlar bölümünde tamamlam fl, yüksek lisans ve doktora

Detaylı

YEM Ödülleri 2008 YEM M MARIN LK YAPISI ÖDÜLÜ ALTIN ÇEKÜL YAPI ÜRÜN ÖDÜLÜ YEM MEDYA ONUR ÖDÜLÜ YEM M MAR TASARIM ÖDÜLLER www.yemodul.com YEM Ödülleri 2008 YEM M MARIN LK YAPISI ÖDÜLÜ ALTIN ÇEKÜL YAPI ÜRÜN

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Turistler art k stanbul u "T kl yorlar"

Turistler art k stanbul u T kl yorlar Turistler art k stanbul u "T kl yorlar" Tanıtım görevlisi bürokratların, turizm acentalarının ve halkla ilişkiler uzmanlarının yıllardır Kafdağı nın ardında sandıkları ve o nedenle yalnızca düşlemekle

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi?

ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi? BD EYLÜL 2014 Yazan: G ZAY TEM ZSOYLU ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi? Y llard r günefl, deniz ve s cak için dünyan n güneyine akan kuzeyin insanlar

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ

YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ Gülkız Doğan Araş. Gör., ODTÜ, Havacılık Mühendisliği Bölümü Uçak pilotları inişe geçen uçağın yere değmeden az önce daha fazla alçalmak istemediğine, yoluna öylece devam etmek istediğine

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI MİDİLLİ İŞ VE İNCELEME GEZİSİ 14-15 HAZİRAN 2013 DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER VE ULUSLARARASI ORGANİZASYONLAR MÜDÜRLÜĞÜ

İZMİR TİCARET ODASI MİDİLLİ İŞ VE İNCELEME GEZİSİ 14-15 HAZİRAN 2013 DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER VE ULUSLARARASI ORGANİZASYONLAR MÜDÜRLÜĞÜ İZMİR TİCARET ODASI MİDİLLİ İŞ VE İNCELEME GEZİSİ 14-15 HAZİRAN 2013 DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER VE ULUSLARARASI ORGANİZASYONLAR MÜDÜRLÜĞÜ Hazırlayanlar: Gündem Kont, Mine Güneş, Ahmet Toprak Dış İlişkiler

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul 49 50 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 2008 yılında ABD de ipotekli konut kredisi piyasasında ortaya çıkan ve hızla tüm dünya ekonomilerinde

Detaylı

S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA" S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL

S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA" S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL "Sivil Toplum, Yerel Yönetimler ve Gençlik AB Üyeli i Yolunda Sivil

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

POMPA ve KOMPRESÖRLER

POMPA ve KOMPRESÖRLER POMPA ve KOMPRESÖRLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi POMPA ve KOMPRESÖRLER SITCNo :742,743 ArmonizeNo :8413,8414 TÜRKİYE DE ÜRETİM

Detaylı

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünyada çavdar ve yulafın üretimi, buğday, pirinç, mısır ve arpa gibi diğer tahıl ürünlerine kıyasla son derece sınırlıdır. Yılda ortalama 14-15 milyon ton dolayında olan dünya

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul Yay n no: 07 Sohbet : 01 stanbul 2008, 1. Bask ISBN 978-975-8757-08-4 Editör: Necdet Y lmaz Hadis Tahriçleri Süleyman Sar Kitap konsept ve tasar m : GNG TANITIM Kitap iç uygulama: TN LET fi M Bask : Acar

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren

Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV. Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun. Kapak Can Eren Genel Yay n S ra No:148 2009/14 Cep Kitapl : XLV ISBN No: 978-99-44-234-22-1 Yay na Haz rlayan Av. Celal Ülgen - Av. Coflkun Ongun Kapak Can Eren Tasar m / Uygulama Referans Ajans Tel: +90.212 347 32 47

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

Asgari Ücret Denklemi

Asgari Ücret Denklemi Asgari Ücret Denklemi Av. Mesut Ulusoy MESS Hukuk Müflaviri ve Dr. Aykut Engin MESS E itim Müdürü flçilere normal bir çal flma günü karfl l olarak ödenen ve iflçinin g da, konut, giyim, sa l k, ulafl m

Detaylı