İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ. AÇIK ve UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ. AÇIK ve UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ"

Transkript

1 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK ve UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Tüm yayın ve kullanım hakları İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesine aittir. Hiçbir şekilde kopya edilemez, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. Ancak kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. Ders notlarının içeriğinden yazarları sorumludur.

2 BÖLÜM: TARİH DÖNEM (GÜZ / BAHAR): BAHAR EĞİTİM ÖĞRETİM YILI: DERSİN ADI: MEDENİYET VE KÜLTÜR TARİHİ II DERS NOTU YAZARININ ADI-SOYADI: PROF. DR. ALİ ARSLAN YRD. DOÇ. DR. ABDURRAHMAN BOZKURT 2 / 16

3 1. HAFTA DERS NOTU 3 / 16

4 İÇİNDEKİLER GİRİŞ: DERSİN KAPSAMI VE KULLANILACAK OLAN YÖNTEM 1. MS 4. YÜZYIL BAŞLARINDA DÜNYANIN SİYASİ PANORAMASI 2. KAVİMLER GÖÇÜ 4 / 16

5 ÖZET Dersin kapsamı ve derste kullanılacak olan yöntemlerden kısaca bahsedildikten sonra MS 4. yüzyıl başlarında dünyanın siyasi panoraması ana hatları ile ele alınacak, bu yüzyılın sonlarına doğru gerçekleşen Kavimler Göçü hakkında bilgi verilecektir. 5 / 16

6 GİRİŞ: DERSİN KAPSAMI VE KULLANILACAK OLAN YÖNTEM Medeniyet bir ülkenin, bir toplumun, maddi ve manevi varlıklarının, fikir ve sanat çalışmalarıyla ilgili niteliklerinin tümü ya da insanların daha iyi bir yaşayışa kavuşmaları ve doğaya egemen olabilmeleri için gösterdikleri çabalardan çıkan düşünsel, teknolojik, bilimsel ve kültürel sonuçlar şeklinde tanımlanmaktadır. Kültür ise tarihsel ve toplumsal gelişme süreci içerisinde ortaya çıkarılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları ortaya çıkarmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren amaçların bütünü ya da bir topluma veya halk topluluğuna özgü düşünce ve sanat eserlerinin tamamı şeklinde tanımlanmaktadır. Bu tanımlardan yola çıkarak medeniyet ve kültür tarihinin, insanlığın maddi ve manevi sahalarda ürettiği değerlerin ve elde ettiği kazanımların tamamını kapsadığını söyleyebiliriz. Ancak sahiplenme arzusu, üretilen bazı değerlerin bir kenara atılmasına ya da görmezden gelinmesine neden olmaktadır. Dersimizde böyle bir yanılgıya düşmemek ve hata payını en aza indirmek adına dünya coğrafyası genelinde ilk medeniyetlerden itibaren hangi dönemlerde hangi değerlerin ortaya çıktığını, hangi kazanımların elde edildiğini, dinî ve etnik kimliklerine bakmaksızın kimlerin bu noktada ne tür katkılar sağladıklarını açıklamaya çalışacağız. Bu noktada Medeniyet ve Kültür Tarihi I dersinde tarihi devirlerin ve dolayısıyla İlk Çağ ın başlangıcı olarak kabul edilen yazının icadından İlk Çağ ın sona erişine kadar geçen dönemde belirleyici faktör olduğu için yazıdan başlanarak insanlık tarafından ortaya çıkarılan maddi ve manevi değerler aşağıdaki ana başlıklar altında değerlendirilmiştir: 1. Yazı 2. Devlet Örgütlenmesi 3. Hukuk 4. Ordu 5. Sosyal Yapı 6. Eğitim 6 / 16

7 7. Dil ve Edebiyat 8. İktisadi ve Mali Yapı 9. Tarım ve Hayvancılık 10. Ticaret 11. Zanaat ve El Sanatları 12. Bilim-Teknik 13. Sanat, Mimari 14. Din ve İnanış Esas konuya geçmeden önce yanlış anlaşılmalara meydan verilmemesi açısından bazı meseleleri açıklığa kavuşturmakta fayda vardır. Birinci mesele tarihlerle ilgilidir. Bilindiği üzere İlk Çağ ile ilgili bilgilerin büyük bir kısmı arkeolojik kalıntılara dayandığı için tarihler sonradan belirlenmiştir. Orta Çağ ile ilgili tarihler biraz daha net olsa da farklı takvim sistemlerinin kullanılmasından dolayı benzer sıkıntılar devam etmektedir. Dolayısıyla farklı kaynaklar olaylar hakkında farklı tarihler telaffuz etmektedir. Dersimizi başlattığımız yazının kullanıldığı tarih konusunda dahi MÖ 3500, MÖ 3200 ve MÖ 3000 gibi üç farklı tarih ileri sürülmektedir. Bu nedenle notlarımızda yaygın olarak kullanılan tarihler esas alınarak öğrencilerimizin en azından olay ya da olgunun geliştiği dönemi algılaması hedef alınmıştır. Sınavlarımızda da kesin olarak kanıtlanmadığı müddetçe notlarımızdaki tarihler esas alınacaktır. Bir diğer mesele yer, makam, unvan, kişi vb. özel isimlerle ilgilidir. Kaynaklar bu konuda da farklı isimler telaffuz edebilmektedir. Bu noktada da notlar hazırlanırken tarih tespiti için kullanılan yönteme müracaat edilmiştir. Son olarak şunu vurgulamak istiyoruz; her ne kadar tarihin kendisi statik de olsa tarih bilimi dinamik bir yapıya sahiptir. Elde edilen yeni bilgi ve bulgular mevcut bilgilerin değişmesine neden olabilir. Misal olarak MÖ 3200 yılında Mezopotamya da Sümerlerin değil de MÖ 5000 yılında Orta Asya da Türklerin ilk yazıyı kullandıklarına dair bir kanıt elde edildiği zaman mevcut bilgiler ve İlk Çağ la ilgili anlayış kökünden değişebilir. Dolayısıyla notlar hazırlanırken başvurulan kaynaklardaki bilgiler esas alınmıştır. Yeni kaynakların ve yeni bilgilerin medeniyet ve kültür tarihine farklı bakış ve yaklaşımlar kazandırması dileğimizi tekrarlayarak Orta Çağ ın temel karakteristik özelliklerine geçiyoruz. 7 / 16

8 1. MS 4. YÜZYIL BAŞLARINDA DÜNYANIN SİYASİ PANORAMASI İlk Çağ da medeniyet ve kültür hayatının gelişmesinde önemli katkıları olan Asya kıtasında MS 4. yüzyıl başlarında Hun, Çin ve Sasani (II. Pers) İmparatorlukları dikkat çekmekteydi. Hindistan da ise yine siyasi karışıklıklar devam ediyor, Gupta İmparatorluğu ülkede birliği sağlamaya çalışıyordu. Bunun dışında kalan topraklarda Türk, Moğol, Pers, Çin, Hindistan ve Tibet kökenli ya da farklı kökenlere mensup çok sayıda kavim birbirleri ile mücadele içerisinde varlıklarını sürdürüyorlardı. MS. 4. yüzyıl başlarında eski dünyanın en önemli güçlerinden biri olan Roma İmparatorluğu Akdeniz havzasını içerisine alacak şekilde Avrupa nın büyük bir kısmını kontrol altında bulunduruyordu. Buradan itibaren Trakya nın tamamı Anadolu nun büyük bir kısmı, Suriye ve Kuzey Afrika nın Akdeniz e bakan kıyıları da Roma İmparatorluğu na bağlıydı. Geniş topraklarına rağmen 4. yüzyıl başlarından itibaren Roma İmparatorluğu durağan bir seyir izlemeye başlamıştı. Britanya dâhil olmak üzere Roma İmparatorluğu nun hâkimiyeti dışında kalan Avrupa topraklarında (Karadeniz in kuzeyinden doğu-batı istikametinde Britanya ya kadar) siyasi örgütlenmeler devlet düzeyine ulaşamış olup, bu bölgelerde çeşitli kavimler varlığını sürdürüyorlardı. Arap dünyasında da karışıklıklar devam etmekte idi ve bölge siyasi birlikten mahrumdu. Eski dünya kıtaları (Asya, Avrupa ve Afrika) ile yeni dünya kıtaları arasında henüz irtibat sağlanmamış olsa da Amerika da Mayalar doğal gelişimlerine ve kendilerine özgü güçlü bir medeniyete sahiplerdi. Onun dışındaki yeni dünya topraklarında da kabile yaşamının sürdüğüne dair izlere rastlanmaktadır. Orta Çağ 476 ila 1453 yılları arasını kapsayan yaklaşık bin yıllık uzun bir dönemi kapsar. Bu süreçte belirleyici bir etken olarak kabul edilen Kavimler Göçü nden itibaren dünyanın siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel yapısında olumlu ya da olumsuz önemli gelişmeler yaşanmıştır. Orta Çağ denilince akla genel olarak karanlık bir dönem gelir. Ancak bu dönem sadece Batılılar açısından karanlık bir dönem olarak nitelendirilebilir. Doğu dünyası doğal tarihi gelişimini sürdürmeye devam etmiştir. Hatta İslamiyet in ortaya çıkışı ve geniş kitleler arasında yayılması medeniyet ve kültür alanında doğu dünyasında yepyeni bir sayfa açmıştır. 8 / 16

9 Dolayısıyla Orta Çağ Batılıların karanlık çağı iken İslam dünyasının aydınlık çağı olduğu şeklinde bir ifade hatalı olmayacaktır. Orta Çağ ın bir diğer önemli özelliği de bu dönemde milli kimliklerin yapılanmaya başlamasıdır. Daha çok Batı da ancak genel olarak dünyada ırklar arası yakınlaşmalar yeni milli kimliklerin ortaya çıkmasını sağlayacaktır. Elbette bu yapılanmanın da hem olumlu hem de olumsuz sonuçları olacaktır. Orta Çağ ın yaygın olarak kabul edilen diğer bir özelliği de feodalizmin (derebeylik sisteminin), dünyada siyasi, sosyal ve ekonomik düzenin kurulmasında belirleyici olmasıdır. Oysa Batı da bu yönde bir eğilim olmasına rağmen genel olarak yaklaşık bin yıllık bir süreçte farklı coğrafyalarda farklı sistemler ya da düzenler varlığını sürdürmüştür. Bir diğer düşünce Orta Çağ a skolastik düşüncenin hâkim olması, kilisenin ve din adamlarının nüfuz kazanmasıdır ki bu da Batılılar açısından ya da Batılılar baz alınarak yapılan değerlendirmelerin bir neticesidir. Orta Çağ da İslam dünyasına skolastik düşüncenin hâkim olduğunu herhâlde İslam a karşı olanlar dahi ileri süremezler. Zaten İslam devletlerinde halifelik kurumu tesis edilmiş olsa da dinin herhangi bir kurumun tekeline geçmesine müsaade edilmemiştir. Skolastik düşünce ve kilise baskısı nedeniyle Orta Çağ da bilimsel ve teknolojik gelişmelerin yavaşladığı hatta gerilediği şeklindeki değerlendirmeler de eksik ve hatalıdır. Evet, Batılılar bilimsel ve teknolojik açıdan yerlerinde saymış, hatta geri gitmiş olabilirler ancak İslam dünyasında bunun tersine son derece önemli gelişmeler yaşanmıştır. Müslüman bilim adamları Orta Çağ da bilim ve teknoloji bayrağını devralarak ileriye taşıyacaklardır. Orta Çağ a damgasını vuran diğer bir olgu da Haçlı Seferleri olacaktır. Geri kalan Batı ile gelişen Doğu arasında çatışma kaçınılmaz hâle gelecek, Batılılar siyasi ve ekonomik gayelerine ulaşabilmek amacıyla dinî ön plana çıkaracak ve çatışma unsuru hâline getireceklerdir. Toplumsal hayatta düzeni ve huzuru sağlamayı hedefleyen dinler, bundan sonraki süreçte maalesef çatışmanın kaynağı hâline getirileceklerdir. 9 / 16

10 2. KAVİMLER GÖÇÜ MS 4. yüzyılın ortalarından itibaren Asya da gerek siyasi, ekonomik ve sosyal sorunlardan gerekse Çin in baskılarından kurtulmak ve yeni yaşam alanları bulmak isteyen -aralarında Hunların çoğunlukta olduğu- kavimler Batı ya doğru tarihin bilinen en büyük kitlesel göç hareketini (Kavimler Göçü nü) başlatmışlardır. Günümüz Moğolistan içlerinden başlayarak Hazar Denizi ile Ural Altaylar arasında bulunan ve Kavimler Kapısı olarak bilinen yol güzergâhı üzerinden gerçekleşen bu göç hareketi bilindiğinin aksine sadece Avrupa nın siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel yapısını değiştirmemiş, sonuçları itibarıyla Asya ve hatta Afrika dolayısıyla eski dünyanın hemen hemen tamamının bu değişimden nasibini almasını sağlamıştır. Hazar Denizi ve hinterlandından başlayan Karadeniz in kuzeyini takip ederek Karpat Havzası nı da içine alacak şekilde Transilvanya Ovaları na kadar uzanan sahaları doğrudan etkileyen Kavimler Göçü dolaylı sonuçlarıyla da eski dünyanın hemen hemen tamamını etkilemiştir. Kitlesel göçe neden olan ya da bu harekette itici olan temel faktörler incelendiğinde dönemin siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmelerinin belirleyici olduğu anlaşılır. Doğal afetler, nüfus artışı, tarım alanlarının ve otlakların yetersizliği, siyasi çatışmalar ya da anlaşmazlıklar, dış baskılar ve Türklere cihan hâkimiyeti mefkuresi bir başka deyişle yeni ve verimli topraklar ele geçirerek bağımsız bir şekilde yaşama/yaşatma güdüsü hemen hemen her alanda kaos yaşayan toplumları harekete geçiren temel etkendir. 4. yüzyıl ortalarında kitlesel göçü başlatanlar Hunlardır fakat zamanla Sabarlar, Kutrigurlar, Utigurlar, Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Peçenekler, Oğuzlar ve Kumanlar gibi Türk-Moğol kökenli kavimler göçlerini devam ettirmişlerdir. Elbette Türk-Moğol kavimlerinin ulaştıkları Doğu Avrupa da dönemine özgü bir düzen söz konusudur. Göç eden kavimlerin kurmak istedikleri yeni sistemle ulaşılan coğrafyada bulunan mevcut sistemin çatışması da kaçınılmazdır. Çatışmanın, beraberinde siyasi, sosyal ve ekonomik manada çöküşü getirmesi muhtemeldir. Ancak burada dikkat çekilmesi gereken önemli bir husus; çatışmalar devam ederken, tarihi sürecin, doğal akışında değişmeler ve sapmalar olsa da, devam edeceği gerçeğidir. 10 / 16

11 Tarihi süreçteki değişmeler ve sapmalar medeniyet ve kültüre ait değerler ve kurumlarda da benzer değişme ve sapmaların meydana gelmesine yol açacaktır. Bu yargıya dayanarak Medeniyet ve Kültür Tarihi nde de yeni bir oluşumun gerçekleşeceğini net bir şekilde söyleyebiliriz. 11 / 16

12 ÇALIŞMA SORULARI 1.Aşağıdakilerden hangisi MS. 4. yüzyıl başlarında varlığını sürdüren imparatorluklardan biri değildir? a) Hun b) Sasani c) Çin d) Roma e) Hitit 2. Aşağıdakilerden hangisi Kavimler Göçü nün nedenlerinden biri değildir? a) Doğal afetler b) Nüfus artışı c) Tarım alanlarının ve otlakların yetersizliği, d) Roma İmparatorluğu nun Asya üzerindeki baskıları e) Siyasi çatışmalar ya da anlaşmazlıklar Yanıtlar: 1. e, 2. d. 12 / 16

13 KAYNAKLAR Akdoğan, C. (1993). Bilim Tarihi. Eskişehir. Akurgal, E. (2005). Anadolu Kültür Tarihi (17. Basım). TÜBİTAK, Başak Matbaacılık. Ankara. Altun, M. (2009). Yukarı Mezopotamya da -Başlangıcından 3. Binyıla Kadarki Süreçte Ortaya Çıkan- Devletin Temelleri ve İnşası. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Asimov, I. (2006). Bilim ve Buluşlar Tarihi, (Çev. E. Topçugil). İmge Kitabevi. Ankara. Balık, İ. (2011). Orta Çağ Tarihi ve Medeniyeti. Ankara. Bottéro, J. (2012). Kültürümüzün Şafağı Babil. Yapı Kredi Yayınları. İstanbul. Ceylan, A. ( ). Mısır ve Afrika Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Ders Notları. Ceylan, A. ( ). Pers Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Ders Notları. Cevizci, A. (2008). Orta Çağ Felsefesi Tarihi. Bursa. Çığ, M. İ. (2011). Uygarlığın Kökeni Sümerliler-2 Sümerlilerde Günlük Yaşam. Kaynak Yayınları. İstanbul. Demirkent, I. (1994). Haçlı Seferleri Düşüncesinin Doğuşu ve Hedefleri. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi (S.35 ss.65-78). İstanbul. Eberhard, W. (1987). Çin Tarihi ( 2. Baskı). TTK Basımevi. Ankara. 13 / 16

14 Frankfort, H. (1989). Uygarlığın Doğuşu, (Çev. A. Şenel). Verso Yayıncılık, Ankara. Günay, D. (1999). Medreseden Üniversiteye Trajik Bir Yolculuk. Mimar ve Mühendis( S.26, ss ). Harman, P. M. (1991). Bilim Devrimi (Çev. F. Günergun). İstanbul. Hoodbhoy, P. (1992). İslâm ve Bilim. İstanbul. Hornung, E. (2004). Mısır Bilimine Giriş (Çev. Z. A. Yılmazer). Kabalcı Yayınları. İstanbul. Kınal, F. (1987). Eski Anadolu Tarihi. TTK. Ankara. Konyar, E. ( ). Anadolu Tarihi I Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Konyar, E. ( ). Anadolu Tarihi II Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Konyar, E. ( ). Mezopotamya Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Köroğlu, K. (2006). Eski Mezopotamya Tarihi Başlangıcından Perslere Kadar. İletişim Yayınları. İstanbul. Kramer, S. N. (2002). Sümerler, (Çev. Ö. Buz). Kabalcı Yayınevi. İstanbul. Kuhrt, A. (2009). Eski Çağ da Anadolu MÖ. ( ), C.I, (Çev. D. Şendil). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Mangaltepe, İ. ( ). Hun Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. 14 / 16

15 Mangaltepe, İ. ( ). Türk Tarihine Giriş Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Matthew, D. (1988). Orta Çağ Avrupası. İstanbul. Mendires, B. (2010). Mezopotamya Kavimlerinde Sosyal Ve Ekonomik Hayat (Sumer, Babil ve Asur) Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. Ankara. Memiş, E. (2007). Eski Çağda Mezopotamya (En Eski Çağlardan Asur İmparatorluğu nun Yıkılışı na Kadar). Ekin Kitabevi. Bursa. Mieroop, M. V. D. (2004). Antik Yakındoğu nun Tarihi İ.Ö (Çev. S. Gül). Dost Kitabevi. Ankara. Moscati, S. (2004). Fenikeliler (Çev. S. Gül). Dost Kitabevi. Ankara. Öz, E. (2005). Asur Ticaret Kolonileri Döneminde Anadolu nun Etnik ve Sosyal Yapısı. Ankara Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara. Öz, M. (2009). Yukarı Mezopotamya da -Başlangıcından 3. Binyıla Kadarki Süreçte Ortaya Çıkan- Devletin Temelleri Ve İnşası. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Özçelik, N. (2002). İlk Çağ Tarihi ve Uygarlığı. Nobel Yayınevi. Ankara. Pirenne, H. (1983). Orta Çağ Avrupasının Ekonomik ve Sosyal Tarihi. İstanbul. Sabine, G. (1969). Yakın Çağ Siyasal Düşünceler Tarihi (Çev. Ö. Ozankaya). Ankara. Saraç, C. (1983). Bilim Tarihi (Matematik-Astronomi). Ankara. Soweby, R. (2012). Yunan Kültür Tarihi /Homerik Çağ, tarih, din, sosyal yaşam, spor, edebiyat, mitoloji, felsefe ve sanat (Çev. Ö. U. Hoşafçı). İnkılâp Kitabevi. İstanbul. 15 / 16

16 Stephen F. M. (2001). Bilimler Tarihi (Çev. U. Daybelge). Başbakanlık Basımevi. Ankara. Tansuğ, K. ve Özel İ. Sümerlinin Dünya Görüşü ve Babil Edebiyatı na Toplu Bir Bakış. Tekeli S. (1999). Bilim Tarihine Giriş. Nobel Yay. Ankara. Tekin, O. (2011). Hellen ve Roma Tarihi. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi. Tunçay, M. (2010). Batı da Siyasal Düşünceler Tarihi 1 (Seçilmiş Yazılar Eski ve Orta Çağlar). İstanbul. Yılmaz, A. R. (2006). Medeniyetlerin Devlet ve Hukuk Tarihi. Bakü. Yücel, M. U. ( ). Hindistan Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul Yücel, M. U. ( ). Çin Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul Ural, Ş. (1994). Bilim Tarihi. Ağaç Yay. İstanbul. Ülgen, P. (2010). Orta Çağ Avrupasında Feodal Sisteme Genel Bir Bakış. Mukaddime (S.1, ss.1-17). Yıldırım, C. (1992). Bilim Tarihi. Remzi Kitabevi. İstanbul. Yıldırım, C. (1995). Bilimin Öncüleri. TÜBİTAK. Ankara. 16 / 16

17 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK ve UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Tüm yayın ve kullanım hakları İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesine aittir. Hiçbir şekilde kopya edilemez, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. Ancak kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. Ders notlarının içeriğinden yazarları sorumludur.

18 BÖLÜM: TARİH DÖNEM (GÜZ / BAHAR): BAHAR EĞİTİM ÖĞRETİM YILI: DERSİN ADI: MEDENİYET VE KÜLTÜR TARİHİ II DERS NOTU YAZARININ ADI-SOYADI: PROF. DR. ALİ ARSLAN YRD. DOÇ. DR. ABDURRAHMAN BOZKURT 2 / 16

19 2. HAFTA DERS NOTU 3 / 16

20 İÇİNDEKİLER 3. SİYASİ YAPI 3.1. Avrupa da Siyasi Yapı 3.2. İslam Dünyasında Siyasi Yapı 3.3. Türklerde Siyasi Yapı 3.4. Hindistan ve Çin de Siyasi Yapı 3.5. Amerika da Siyasi Yapı 4 / 16

21 ÖZET Orta Çağ da Avrupa, İslam dünyası, Türk devletleri, Hindistan, Çin ve Amerika da siyasi yapı ele alınacaktır. 5 / 16

22 3. SİYASİ YAPI 3.1. Avrupa da Siyasi Yapı Geçen haftaki notlarımızda; Orta Çağ ın yaygın olarak kabul edilen diğer bir özelliğinin de feodalizmin (derebeylik sisteminin) dünyada; siyasi, sosyal ve ekonomik düzenin kurulmasında belirleyici olduğu, oysa Batı da bu yönde bir eğilim olmasına rağmen genel olarak yaklaşık bin yıllık bir süreçte farklı coğrafyalarda farklı sistemler ya da düzenlerin varlığını sürdürdüğü şeklinde bir değerlendirme yapmıştık. Hakikaten de Batı Roma İmparatorluğunun çöktüğü 5. yüzyıldan 11. yüzyıla kadar Avrupa kıtasında merkezî bir güç ortaya çıkmadı. Normal şartlar altında bir devleti başka bir devlet yıktığı zaman, galip olan, yıkılan devletin sistem ve kurumlarını ortadan kaldırarak kendininkileri koyar ya da yıkılan devlete ait sistem ya da kurumlar arasından varlığını sürdürmesini faydalı gördüklerini özümseyerek kendi siyasi rejimi içerisine entegre etmeye çalışır. Ne yazık ki Germen kavimlerinin, yıktıkları Batı Roma İmparatorluğu sistem ve kurumlarının yerini alacak bir yapıları yoktu. Germen kavimlerinin siyasi rejimleri de Roma kurumlarını özümseyebilecek bir yapıya ulaşamamışlardı. Daha açıkça ifade edecek olursak farklı kollardan saldırarak Batı Roma İmparatorluğu nu ortadan kaldıran Germen kavimleri Avrupa da oluşan siyasi boşluğu doldurabilecek kadar güçlü bir örgütlenmeye sahip değillerdi. Germen kavimlerinin merkezî olmaktan uzak, kendilerine mahsus bir siyasi yapıları vardı. 5. yüzyılda yerleşik hayata yeni geçmiş, savaşçı karaktere sahip Germen kavimleri, gelişmişlik düzeyleri dikkate alındığında Roma ya oranla oldukça geride sayılırlardı. Halkın güvenini kaybettikleri andan itibaren Gemen kavimleri yöneticilerinin siyasi iktidarları da tehlikeye girerdi. Devletin yükselen teorisi ya da devletin popülist teorisi olarak da adlandırılan ve kulağa demokratikmiş gibi gelen bu yapı aslında kavim içerisindeki çatışmaların, dengelerin, gelenek ve göreneklerin belirleyici olduğu bir sistemden ibaretti. Aslında bu sistem derebeylik (feodalite) adı verilen yönetim biçimi idi. Tabii, yönetim biçimi feodalite olunca sosyal, ekonomik ve kültürel yapılar da böyle bir düzenin gereklerine uygun bir şekilde yapılanmaya başlayacaktı. Sadece feodal düzenin kurulamadığı ya da nüfuz edemediği bölgelerde bazı kavimler merkezî yönetim anlayışını esas alarak küçük krallıklar kurmaya çalışacaklar ancak 6 / 16

23 bu kavimler dışından gelen baskılara karşı direnecek güce sahip olamayacaklardı. 8. yüzyılda Frank Kralı olan Şarlman ın temellerini attığı Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu bu çabaların bir ürünü idi. Karolenj İmparatoru Kısa Pepin ülkesinin topraklarını oğulları arasında paylaştırır. Kardeşi ölünce Frank Kralı olan Şarlman, Lombardia ve Saksonya yı da topraklarına katar. Bir taraftan Müslüman-Arap Endülüs Emevileri ile mücadele eden Şarlman diğer taraftan Türk kökenli Avarlar ve Macarlarla savaşarak topraklarını daha da genişletir. Bu savaşlar neticesinde çok sayıda prensliği ve dükalığı topraklarına katan Şarlman böylece Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu nu kurmuştur. Amsterdam, Rotterdam, Frizye, Gelderland, Frankfurt ve Münih gibi stratejik öneme sahip bölgeleri de ele geçiren Şalman, siyasi başarılarını Papalığın dinî desteği ile pekiştirmeye karar verir. Bu amaçla Papa ya müracaat eden Şarlman, Papalığın da desteğini arkasına alır. Artık Papalık, Şarlman ın Roma İmparatorluğu nun varisi olduğunu kabul etmiştir. Papalığın desteği Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu nun kısa bir süre içerisinde Almanya topraklarının büyük bir kısmında denetimi sağlar. Küçük krallıklar, prenslikler, kontluklar ve dükalıklar bir bir ele geçirilir. Ayrıca Sakson, Anglo, Germen ve Got kabileleri de bu imparatorluğun gücünü kabul ederek vergi ve asker gönderirler. Siyasi ve dinî gücüyle birlikte ekonomik ve askerî gücü de artan Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu Avusturya ve Fransa topraklarını da ele geçirir. 9. yüzyıl başlarına gelindiğinde Şarlman artık, Frankların, Cermenlerin, Anglo-Saksonların ve Gotların hükümdarı hâline gelmiştir. Şarlman ın ölümünden sonra Kutsal Roma Cermen İmparatoru olan I. Otto, 962 yılında Alman Kralı olarak taç giyer. Milli kimliklerin oluştuğu süreçte Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu da kavimler, ırklar veya devletler üstü ya da bunların birliğine dayalı konfederal bir yapıya kavuşur. Bu yapı iç ve dış dinamiklerin sürekli değişmesi nedeniyle zaman zaman ciddi darbeler almış olsa da hatta bazı dönemlerde birlik yapısından tamamen uzaklaşılmış olsa da 1806 yılına kadar devam edecektir. Tarihi süreçte Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu bünyesinde Habsburg(Avusturya, Bohemya ve İspanya), Hohenzoller (Brandenburg ve Franken), Wettin (Albercht ve Ernst), Wittelsbach (Bavyera, Pfalz), Oldenburg (Danimarka Holstein-Golttorp) gibi çok sayıda hanedan ortaya çıkacak ve konfederal yapıya rağmen bu hanedanların menfaatleri birbirleri ile kesişecektir. Bazı dönemlerde konfederasyona bağlı hanedanlar arasında çatışmalar yaşanırken, bu tartışmalar dışarıdan müdahalelere açık hâle gelecekti. Şunu da hatırlatmakta fayda vardır ki; Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu konfederal yapıya tam anlamıyla hâkim olamadığı gibi özel 7 / 16

24 şahıslara ya da kiliselere ait -özel statüye sahip- topraklarda hiç bir zaman denetimi ele geçirememiştir. Roma İmparatorluğu nun kurularak dünyaya yayıldığı İtalya da da önce Venedikliler daha sonra Ceneviz, Pizza ve Floransa gibi diğer şehirler Cermenlerin çok fazla ilgi göstermediği deniz aşırı ticarete yönelerek zenginleşmiş ve Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu nun baskısını çok fazla hissetmeden özgürce ancak siyasi birlik ruhundan uzak bir şekilde yaşayabilmişlerdir. Doğa boşluğu affetmez. şeklindeki bilimsel klişeyi Orta Çağ Avrupa sının siyasi yapısı için kullanırsak herhâlde yanılmış olmayız. Zira Roma sonrası merkezî yönetimin çökmesinden kaynaklanan boşluğu dolduracak yeni bir merkezî yapı kurulamadığı için yerel idareciler kendilerine mahsus nüfuz alanları belirlemeye teşebbüs ettiler. Öte yandan Germenlerin sağlam bir siyasi yapı kuramayacağının bilincinde olan Vatikan Kilisesi (Papalık) etki ve hâkimiyet alanını genişletme fırsatı buldu. Vatikan a bağlı örgütlü dinî kurumlar, siyasallaşarak Batı yaşamına yön vermeye başladılar. Burada tabii ki merkez Vatikan güçlü örgütü sayesinde her geçen gün gücünü ve nüfuzunu artıracak, adeta devletler üstü bir güç hâline gelecekti. Avrupa da siyasi birliği sağlamaya yönelik en önemli teşebbüslerden biri de Haçlı Seferleridir. Haçlı Seferleri, Avrupa açısından olumlu ve olumsuz özellikleri ile tartışılmaya devam etmektedir. Siyasi birliği sağlamaya yönelik çabalar kısa vadede kilise baskısının daha da yakından hissedilmesine neden olacak, ancak başarısızlık uzun vadede kilise ve ona bağlı kurumların sorgulanmasına yol açacaktır. Haçlı Seferleri ile Doğu nun refahını ve zenginliğini gören Avrupalılar savaşlarla ele geçiremedikleri bölgelerdeki zenginliklere ticaret yoluyla sahip olmak isteyecekler bu sayede Avrupa Doğu nun gelişmişliğinden payına düşeni alacaktır. Doğu ile Batı nın etkileşimi neticesinde Avrupalılar barut, matbaa, kâğıt ve pusula gibi dönemin önemli buluşlarıyla tanışma imkânına sahip olacaklardı. 8 / 16

25 3.2. İslam Dünyasında Siyasi Yapı İslam öncesinde dağınık kabileler hâlinde çatışma içerisinde yaşayan Arap kabileleri Hz. Muhammed in rehberliğinde ve önderliği altında kurulan İslam Devleti çatısı altında bir arada yaşama kültürüne sahip olmuşlardır. Hz. Muhammed, Peygamber ve aynı zamanda İslam Devleti nin lideri olarak bu devletin gelişmesini sağladıktan sonra vefat etmiş ve Hz. Peygamberden sonra yerine kimin geçeceği ile ilgili tartışmalar ortak bir uzlaşma ile sağlanmış ve bundan sonra halkın temsilci kabul ettiği kişilerin oylarıyla halifeler işbaşına gelmişlerdir. İlk halife olarak seçilen Hz. Ebubekir in ardından sırayla Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali bu şekilde halife seçilmişlerdir. Bir yönüyle demokratik sayılabilen bu sistem Emevilerden itibaren terk edilecek, halifelik babadan oğula dönüşen adeta bir hanedan hâline getirilecektir. Abbasilerde ve onlardan halifeliğin geçtiği Memlüklerde de bu sistem devam edecektir. Persler ve Türkler de Müslüman olduktan sonra mevcut sistemlerini İslam ın gereklerine uygun şekilde yeninden inşa sürecine gireceklerdir Türklerde Siyasi Yapı Kavimler göçünden sonra Batı ya doğru göç eden Türk kökenli kavimler son derece geniş bir coğrafyada bağımsız bir şekilde varlıklarını devam ettirmişlerdir. Hunların bir nevi mirasçısı olan Göktürkler Asya da Hunların mirasına sahip çıkarken Batıya doğru giden Avarlar ve Avrupa Hunları güçlü merkezî devletler kurmuşlardır. Henüz İslamiyeti kabul etmemiş olan Türklerin ve Müslümanların merkezî devletlere sahip oldukları dönemlerde Avrupa da feodalite varlığını sürdürmektedir. Türkler Müslüman olduktan sonra da güçlü merkezî devletler kurmaya devam edeceklerdir. Türk-İslam sentezinin bir mahsülü olan bu devletlerden ilki Karahanlılardır. Onları Gazneliler, Büyük Selçuklular ve Anadolu Selçukluları gibi güçlü devletler izleyecek, 14. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti varlığını hissettirmeye başlayacaktır. 9 / 16

26 3.4. Hindistan ve Çin de Siyasi Yapı Orta Çağ da Türk ve Perslerden başka Asya kıtasındaki diğer güçler Çin ve Hindistan krallıkları idi. Siyasi karışıklıkların devam ettiği Hindistan da Gupta İmparatorluğu birliği sağlamaya çalışıyordu. Çin de ise Sui, Tang, Song ve Yuan hanedanları siyasi birliği sağlama yolunda atılımlar yapmışlardır Amerika da Siyasi Yapı Amerika da Orta Çağ ın güçlü tek devleti olan Maya İmparatorluğu gelişmiş olmasına karşın belki de imparatorluk özelliğinden dolayı tek bir ulus hâline gelemedi. Bunun sonucu olarak Mayalar ayrı hükümetler tarafından yönetilen şehir-devletler hâlinde yaşadılar. Bununla beraber Mayaları bir arada tutan ortak kültürleri, sosyal yapıları, dilleri, takvimleri, dinleri ve yaşam biçimleri idi. Maya şehir devletlerinde yerel krallara halach unic (asıl adam) adı veriliyordu. Halach unic devleti danışmanlarının yardımıyla yönetirdi ancak savaşa girme kararı da dâhil bütün konularda son sözü söyleme hakkına sahipti. Maya hükümdarları tanrı-krallar olarak düşünülmekteydi. Dinî törenleri de yöneten krallar bu törenler sırasında halktan üstün olduklarını gösterecek ihtişamlı kıyafetler giyerlerdi. Yerel krallar kendilerine bağlı kasabaların yöneticileri olan batabları (batabob) seçerler ve bu yöneticiler de bir danışma meclisi rehberliğinde bulundukları yeri yönetirlerdi. Yürütme ve yargı yetkisine sahip batablar askerî yetkilerini ise nakom adı verilen ve üç yıllığına atanan nakomlarla paylaşırlardı. Yerel kral öldüğü zaman oğlu ya da onun yakın erkek akrabalarından biri yerine geçerdi. Bütün Maya kralları erkek olmasına karşın araştırmacılar, kadınların da ailedeki fonksiyonları itibarıyla önemli bir nüfuza sahip olduklarını ileri sürmektedir. 10 / 16

27 ÇALIŞMA SORULARI 1. Aşağıdakilerden hangisi Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu na asker gönderen kavimlerden biri değildir? A) Sakson B) Hun C) Anglo D) Germen E) Got 2. Amerika da Orta Çağ ın güçlü tek devleti aşağıdakilerden hangisidir? A) Maya B) Aztek C) İnka D) Toltek E) Olmek Yanıtlar: 1. b, 2. a. 11 / 16

28 12 / 16

29 KAYNAKLAR Akdoğan, C. (1993). Bilim Tarihi. Eskişehir. Akurgal, E. (2005). Anadolu Kültür Tarihi (17. Basım). TÜBİTAK, Başak Matbaacılık. Ankara. Altun, M. (2009). Yukarı Mezopotamya da -Başlangıcından 3. Binyıla Kadarki Süreçte Ortaya Çıkan- Devletin Temelleri ve İnşası. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Asimov, I. (2006). Bilim ve Buluşlar Tarihi, (Çev. E. Topçugil). İmge Kitabevi. Ankara. Balık, İ. (2011). Orta Çağ Tarihi ve Medeniyeti. Ankara. Bottéro, J. (2012). Kültürümüzün Şafağı Babil. Yapı Kredi Yayınları. İstanbul. Ceylan, A. ( ). Mısır ve Afrika Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Ders Notları. Ceylan, A. ( ). Pers Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Ders Notları. Cevizci, A. (2008). Orta Çağ Felsefesi Tarihi. Bursa. Çığ, M. İ. (2011). Uygarlığın Kökeni Sümerliler-2 Sümerlilerde Günlük Yaşam. Kaynak Yayınları. İstanbul. Demirkent, I. (1994). Haçlı Seferleri Düşüncesinin Doğuşu ve Hedefleri. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi (S.35 ss.65-78). İstanbul. Eberhard, W. (1987). Çin Tarihi ( 2. Baskı). TTK Basımevi. Ankara. 13 / 16

30 Frankfort, H. (1989). Uygarlığın Doğuşu, (Çev. A. Şenel). Verso Yayıncılık, Ankara. Günay, D. (1999). Medreseden Üniversiteye Trajik Bir Yolculuk. Mimar ve Mühendis( S.26, ss ). Harman, P. M. (1991). Bilim Devrimi (Çev. F. Günergun). İstanbul. Hoodbhoy, P. (1992). İslâm ve Bilim. İstanbul. Hornung, E. (2004). Mısır Bilimine Giriş (Çev. Z. A. Yılmazer). Kabalcı Yayınları. İstanbul. Kınal, F. (1987). Eski Anadolu Tarihi. TTK. Ankara. Konyar, E. ( ). Anadolu Tarihi I Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Konyar, E. ( ). Anadolu Tarihi II Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Konyar, E. ( ). Mezopotamya Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Köroğlu, K. (2006). Eski Mezopotamya Tarihi Başlangıcından Perslere Kadar. İletişim Yayınları. İstanbul. Kramer, S. N. (2002). Sümerler, (Çev. Ö. Buz). Kabalcı Yayınevi. İstanbul. Kuhrt, A. (2009). Eski Çağ da Anadolu MÖ. ( ), C.I, (Çev. D. Şendil). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Mangaltepe, İ. ( ). Hun Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. 14 / 16

31 Mangaltepe, İ. ( ). Türk Tarihine Giriş Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Matthew, D. (1988). Orta Çağ Avrupası. İstanbul. Mendires, B. (2010). Mezopotamya Kavimlerinde Sosyal Ve Ekonomik Hayat (Sumer, Babil ve Asur) Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. Ankara. Memiş, E. (2007). Eski Çağda Mezopotamya (En Eski Çağlardan Asur İmparatorluğu nun Yıkılışı na Kadar). Ekin Kitabevi. Bursa. Mieroop, M. V. D. (2004). Antik Yakındoğu nun Tarihi İ.Ö (Çev. S. Gül). Dost Kitabevi. Ankara. Moscati, S. (2004). Fenikeliler (Çev. S. Gül). Dost Kitabevi. Ankara. Öz, E. (2005). Asur Ticaret Kolonileri Döneminde Anadolu nun Etnik ve Sosyal Yapısı. Ankara Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara. Öz, M. (2009). Yukarı Mezopotamya da -Başlangıcından 3. Binyıla Kadarki Süreçte Ortaya Çıkan- Devletin Temelleri Ve İnşası. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Özçelik, N. (2002). İlk Çağ Tarihi ve Uygarlığı. Nobel Yayınevi. Ankara. Pirenne, H. (1983). Orta Çağ Avrupasının Ekonomik ve Sosyal Tarihi. İstanbul. Sabine, G. (1969). Yakın Çağ Siyasal Düşünceler Tarihi (Çev. Ö. Ozankaya). Ankara. Saraç, C. (1983). Bilim Tarihi (Matematik-Astronomi). Ankara. Soweby, R. (2012). Yunan Kültür Tarihi /Homerik Çağ, tarih, din, sosyal yaşam, spor, edebiyat, mitoloji, felsefe ve sanat (Çev. Ö. U. Hoşafçı). İnkılâp Kitabevi. İstanbul. 15 / 16

32 Stephen F. M. (2001). Bilimler Tarihi (Çev. U. Daybelge). Başbakanlık Basımevi. Ankara. Tansuğ, K. ve Özel İ. Sümerlinin Dünya Görüşü ve Babil Edebiyatı na Toplu Bir Bakış. Tekeli S. (1999). Bilim Tarihine Giriş. Nobel Yay. Ankara. Tekin, O. (2011). Hellen ve Roma Tarihi. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi. Tunçay, M. (2010). Batı da Siyasal Düşünceler Tarihi 1 (Seçilmiş Yazılar Eski ve Orta Çağlar). İstanbul. Yılmaz, A. R. (2006). Medeniyetlerin Devlet ve Hukuk Tarihi. Bakü. Yücel, M. U. ( ). Hindistan Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul Yücel, M. U. ( ). Çin Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul Ural, Ş. (1994). Bilim Tarihi. Ağaç Yay. İstanbul. Ülgen, P. (2010). Orta Çağ Avrupasında Feodal Sisteme Genel Bir Bakış. Mukaddime (S.1, ss.1-17). Yıldırım, C. (1992). Bilim Tarihi. Remzi Kitabevi. İstanbul. Yıldırım, C. (1995). Bilimin Öncüleri. TÜBİTAK. Ankara. 16 / 16

33 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK ve UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Tüm yayın ve kullanım hakları İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesine aittir. Hiçbir şekilde kopya edilemez, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. Ancak kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. Ders notlarının içeriğinden yazarları sorumludur.

34 BÖLÜM: TARİH DÖNEM (GÜZ / BAHAR): BAHAR EĞİTİM ÖĞRETİM YILI: DERSİN ADI: MEDENİYET VE KÜLTÜR TARİHİ II DERS NOTU YAZARININ ADI-SOYADI: PROF. DR. ALİ ARSLAN YRD. DOÇ. DR. ABDURRAHMAN BOZKURT 2 / 16

35 3. HAFTA DERS NOTU 3 / 16

36 İÇİNDEKİLER 4. DİN VE İNANIŞ 4.1. Roma İmparatorluğu nda Din ve İnanış 4.2. İran da Din ve İnanış 4.3. Türklerde Din ve İnanış 4.4. Çin de Din ve İnanış 4.5. İslamiyet in Doğuşu 4 / 16

37 ÖZET Roma İmparatorluğu, İran da, Türklerde ve Çin de din ve inanış özelliklerinden bahsedildikten sonra ana hatlarıyla İslamiyet in doğuşu ele alınacaktır. 5 / 16

38 4. DİN VE İNANIŞ Orta Çağ denilince genel olarak ilk akla gelen skolastik düşüncenin * hâkimiyetidir. Bu düşünce daha çok Avrupa yı ilgilendirmekle birlikte günümüzde gelişen Batı medeniyetinin bilimsel ve teknolojik gelişmelerde belirleyici olması, Orta Çağ için de aynı değerlendirmelerin yapılması gibi bir yanılgı içerisine düşülmesine yol açabilir. Bilindiği üzere İlk Çağ ın başlangıcından itibaren medeniyet ve kültür Doğu da hızla gelişerek dünyaya yayılmıştı. Ancak yaklaşık 3,500 yıl sürdüğü düşünülen İlk Çağ ın sadece son yılında Yunan şehirleri ve Roma İmparatorluğu dengeyi sağlayabilmiş bir nebze olsun medeniyet ve kültür alanında ileri gidebilmişlerdi. Roma İmparatorluğu nun parçalanması ve İslamiyet in doğuşu ile birlikte Doğu dünyasında yeni bir canlanma başlayacaktır. Öte yandan siyasi sorunlarına rağmen Çin, Hindistan, İran ve Türk dünyasında medeniyet ve kültür sahasında atılımlar devam etmektedir. Amerika da da Mayalar kendilerine özgü medeniyetleri ile yol almaktadırlar. Dolayısıyla salt Batı ya yoğunlaşmak bu gelişmelerin göz ardı edilmesine neden olabilir. Bu noktada sadece kronolojik karmaşaya düşmemek adına Batı dan başlayarak dünya çapındaki gelişmeleri ve dinin siyasete nasıl nüfuz ettiğini, insanların sosyal, ekonomik ve kültürel yaşamlarını nasıl etkilediğini ele almaya çalışacağız Roma İmparatorluğu nda Din ve İnanış Hatırlatma: İlk Çağ ın sonlarına doğru Yunanlıların da etkisiyle Roma tanrıları önce cismani daha sonra karma bir yapıya sahip olmuşlar. Bu süreçte Hz. İsa ortaya çıkarak Hristiyanlıkla ilgili öğretileri çevresine yaymaya çalışmıştı. Hz. İsa nın çarmıha gerilmesinden sonra havariler MS 1. yüzyıl içerisinde Roma topraklarında Hristiyanlığı yaydılar. Roma yöneticileri başlangıçta Hristiyanlığı engellemeye çalıştılar. Ancak zamanla bazı devlet adamları hatta imparatorlar Hristiyanlığa ilgi duymaya başladılar. 313 yılında Roma İmparatoru Konstantinus yayınladığı Milano Fermanı ile Hristiyanlığın serbest bir din olduğunu ilan etti. İmparator Theodosius un 380 yılında vaftiz olmasıyla Hristiyanlık Roma İmparatorluğu nda resmi din olarak kabul edildi. * Evren ve doğanın kurallarını din kurallarına göre açıklamaya çalışan düşünce biçimidir. 6 / 16

39 Roma İmparatorluğu nda Hristiyanlığın resmen ilan edildiği sıralarda Kavimler Göçü nün olumsuz etkileri hissedilmeye başlanmıştı. Karadeniz in kuzeyinden gelen Türk kavimleri Doğu Avrupa yı etkileri altına almışlar, Kuzey ve Doğu Avrupa da bulunan kavimler de Roma İmparatorluğu nun hâkimiyeti altındaki Orta Avrupa ya doğru baskı yapmaya başlamışlardı. Cermen kavimlerinin baskısıyla Roma İmparatorluğu nun çökmesi Avrupa siyasi hayatında ciddi bir boşluk doğurmuştu. Siyasi boşluk Avrupa da ekonomik, sosyal ve kültürel sahalardaki çöküşle eş zamanlı olarak yaşanıyordu. Bu durumda örgütlü bir yapıya sahip olan Papalık etkin bir güç olarak ortaya çıkacaktı. Papalık, Tanrı kaynaklı iktidarın Hz. İsa aracılığıyla Saint Paul e dolayısıyla kiliselere devredildiği şeklinde bir düşünce sistemini benimsemişti. Bu düşünce kilisenin, Tanrı iktidarının yeryüzündeki tek temsilcisi olduğu ifadesiydi. Dolayısıyla önce Hristiyan dünya daha sonra da tüm dünya iktidarları kiliseye tabi olmak zorundaydı. Başka bir ifadeyle dünyada mevcut bütün iktidarlar, kiliselerin merkezî olan Vatikan ve başındaki Papa ya bağlı olmak durumundaydı. Roma İmparatorluğu nun çöküşü bu düşüncenin yerleşebilmesi için uygun bir zemin hazırladı. 5. yüzyıldan itibaren Batı dünyasında gücünü hissettiren Papalık, kurumsallaşarak ve örgütlenerek etki alanını her geçen gün daha da artırdı. Birkaç yüzyıl içerisinde Papalık, Batı daki siyasi iktidarlardan daha güçlü merkezî bir mekanizmaya sahip olmuştu. Hristiyanlığı yorumlayarak kendilerine göre içtihatlar yapan Papa nın buyrukları temel alınarak özel bir hukuk sistemi tesis edildi. Papalık, Batı da adeta en üst yasama organı hâline gelmiş, hukuk sistemi ile yargı yetkisini de ele geçirmişti. Batı da bulunan siyasi iktidarlar ise Papalık tarafından alınan kararları uygulayacak ya da yürütecek merciler hâline getirilmek isteniyordu. Doğal olarak bu düşünce Papalıkla siyasi birimleri karşı karşıya getirecek ve Orta Çağ boyunca taraflar birbirlerine üstünlük sağlama arayışı içerisine gireceklerdi. Papalığın yerel güçleri pasifize etmesi kısmen daha kolaydı. Ancak Papalık, Orta Çağ da merkezî bir güç olma yolunda ilerleyen Kutsal Roma Germen İmparatorluğu nu iktidarına karşı bir tehdit olarak görmekteydi. Aynı düşünce Kutsal Roma Germen İmparatorluğu yöneticilerinde de hâkimdi. Bu düşünceler XI. yüzyılda Kutsal Roma Germen İmparatoru IV. Heinrich ile Papa VII. Gregorius arasında sert, yetki tartışmalarının yaşanmasına neden olacaktı. Fakat ibre Papalıktan yanadır. Bu sıralarda düzenlenen Haçlı Seferleri, Papalığın gücünü zirveye 7 / 16

40 çıkarmıştı. Siyasi iktidar ancak Haçlı Seferleri nde alınan yenilginin hissedilmesi ve Avrupa da 15. yüzyıldan sonra gerçekleşen Rönesans ve Reform hareketleri neticesinde kilise karşısında kaybettiği gücünü geri alma fırsatına sahip olacaktı İran da Din ve İnanış Hatırlatma Başlangıçta çevre ülkeler gibi çok tanrılı bir inanış biçiminin benimsendiği İran da MÖ 3000 lerden itibaren Zerdüştlük inancının şekillenmeye başladığı düşünülmektedir. İyilikle kötülüğün mücadelesini esas alan Zerdüştlük inancı MÖ 600 lerde yaşadığına inanılan III. Zerdüşt ün mevcut inanç sistemini, tek tanrının kabul edildiği Mazdeizm adı altında sistemleştirmesi ile yeni bir boyuta ulaşmıştır. Böylece artık tek tanrının kötülükleri affetmeyeceğine ve tanrının kötülüklere karşı savaşmayı emrettiğine inanılır. Zerdüştlük te su, toprak ve ateş kutsal kabul edilmekle birlikte ateşe, aydınlığa ve güneşe bakılarak dua edilir. Ateş, ışık ya da aydınlığın Tanrı Ahura Mazda yı temsil ettiğine inanılır. Canlı cansız bütün varlıkların özünde ateş vardır ve üstün, kutsal bir ateş Ahura Mazda ile insan arasında bulunur. Zerdüştlük inancına ait metinlerin derlenmesi ile kutsal kitap Avesta oluşturulmuştur. Sasani (II. Pers) İmparatorluğu hükümdarı III. Yezdigirt yılları arasında İslam Devleti ile mücadele içerisine girer. İslam Devleti nin bu savaştan galip gelmesi üzerine Sasanilerin hakimiyet kurdukları İran, Irak, Kafkasya ve Afganistan a kadar olan topraklarda İslamiyet hızla yayılır Türklerde Din ve İnanış Hatırlatma: Bozkır kültürü Türk toplumunda farklı inanç sistemlerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Eski Türklerde ata gibi görülen kurda karşı saygı duyulması ve ona bir nevi kutsallık atfedilmesi Totemciliğin; tabiat kuvvetlerine atfedilen güçler Şamanlığın; ölmüş büyüklere ve atalara saygı Atalar Kültü nün benimsendiğini göstermektedir. Bozkırda yaşayan Türk 8 / 16

41 topluluğu arasında en fazla tercih edilen din ise Gök-Tanrı dinî idi. İlk Çağ daki diğer medeniyetlerden farklı olarak Türklerin inanç sistemi içerisinde, yaratıcı ve tam iktidar sahibi Tengri (Tanrı) en yüksek varlık olarak merkezde yer alırdı. Türk inanç sistemi içerisinde yaratıcı semavi yönünden dolayı Gök-Tanrı diye anılırdı. Ayrıca Türk toplulukları dinî inanç ve ibadet konusunda özgür bir yapıya sahip olup tarih içerisinde çevre uygarlıklar tarafından kabul edilen din ve inanışları da benimsemişlerdir. Budizm, Maniheizm, Musevilik, Hristiyanlık ve son olarak da İslamiyet Türk toplulukları tarafından kabul edilmiştir. Daha çok Gök-Tanrı inancını benimsemekle birlikte farklı din ve inanışları benimseyen Türk topluluklarının büyük bir kısmı İslamiyet le tanıştıktan sonra eski inanış sistemlerini terk edeceklerdir. Kama Irmağı civarında kurulan İtil Bulgarları nın 920 yılından önce Almış Han zamanında İslamiyet i ilk defa kabul eden Türk devleti olduğu düşünülmektedir. Kaynaklarda genel olarak Karlukların ve onlar tarafından kurulan Karahanlıların İslamiyet i benimseyen ilk Türk topluluğu ve devleti olduğu iddia edilir. Herhâlde iki devlet birbirlerine yakın tarihlerde belki de eş zamanlı olarak İslamiyet i benimsediler. Burada kesin olan, Türklerin 10. yüzyıl içerisinde kitleler hâlinde İslamiyet e geçmeye başladığıdır. İslamiyet e geçiş 11. ve 12. yüzyılda hızlı bir ivme kazanacak ve 13. yüzyıla gelindiğinde Türklerin büyük bir kısmı artık Müslüman olacaktır. Gazneliler ve Selçuklular tarafından kurulan çok sayıda devlet İslamiyet i benimsemekle kalmayıp, İslam ın öncüsü olacaklar ve İslamiyet i geniş alanlara yayacaklardır. Türkler, İslamiyet i Orta Asya, Uzak Doğu, Kafkasya, Anadolu ve Balkanlara taşıyacaklardır Çin de Din ve İnanış Hatırlatma: Çin de Shang lar da çok tanrılı din ve inanışlara sahiplerdi. İmparatorların Tanrı adına halkı yönettiğine inanılırdı. Chou lardan itibaren Türklerin de etkisiyle Gök-Tanrı dinî yayılmaya başladı. Bu Taoizim şeklinde formüle edilecekti. MÖ 771 yılından itibaren derebeyleri üzerinde siyasi otoritesini kaybeden imparatorlar, dinî otoritelerini sürdürmek amacıyla din alimlerini çevrelerine topladılar. Din alimlerinin sayısı her geçen gün arttı. Münferit derebeyleri de bir yandan alimleri yanlarına alarak çocuklarına ders verdirirken diğer 9 / 16

42 yandan kurban ve diğer merasimleri idare ettirdiler. Bu alimlerden biri olan Konfüçyüs e (K ung-tze) ayrı bir yer ayırmak gerekir. MÖ 551 yılında Shantung eyaletine bağlı Lu derebeyliğinde Shang sülalesinin papaz ailelerinden birinin çocuğu olarak dünyaya gelen Konfüçyüs dinî bilgilerle donatıldıktan sonra asil ailelerin çocuklarına ders vermeye başlamıştı. Yüksek vazifelere girmeye çalışan Konfüçyüs elde ettiği hizmetlerde başarılı olamadığından işten uzaklaştırılmıştı. Bundan sonra doğduğu Lu ya giden Konfüçyüs hayatının sonuna kadar burada ders vermiştir. Eberhard, Konfüçyüs ün kendisi tarafından hazırlanmamış Çin in yüksek tabakası için geçerli dinî ve ahlaki akideleri talebelerine öğretme yeteneğine sahip olduğunu iddia etmektedir. Aristokratik bir yaklaşımla üst tabakaya hitap eden Konfüçyüs, mevcut gök tanrı dini ile ilgili bilgileri sistemleştirmiştir. Han sülalesi döneminde Çin Budizm le tanıştı. Budizm derin felsefi fikirler ve akideler altında ezilmiş halka hitap ediyordu. İyilik ve kötülük kavramlarının detaylı bir şekilde işlendiği Budizm halka eziyet eden memurların ahirette cezalandırılacaklarını ve ezilen halkların ise mükafatlandırılacağını savunuyordu. Bu fikirler özellikle ikinci Han sülalesi döneminde ezilen halk için umut oldu. Budizm MS 220 yılından itibaren Çin de önem kazandı. Budist manastırları banka, borsa ve depo olarak kullanan tüccarlar, mabed için para ve toprak teberru edebiliyorlardı. Bu topraklara fakir köylüler kabul edildiklerinden onlar da Budizm i rahatlıkla benimsediler. Budizm le birlikte özellikle köylerde bir nevi şamanistik ve bereket dinî yaşamaktaydı. MÖ 3. yüzyıldan itibaren Taoizm ve kısmen Konfüçyanizm bu dinin etkisinde kalmıştı. İşte bu aşamada eski Taoizim inancından farklı olarak rahip/şamanlar Taoist dini adında yeni bir inanış geliştirdiler. İlerleyen dönemde bu din Budizm i taklit ederek rağbet gördü. Böylece Gök dini adeta resmi din, Şamanizm ise gündelik hayatın dinî hâline geldi. Çin de İlk Çağ da etkili olan din ve inanış sistemleri Orta Çağ da da etkisini sürdürdü. Aynı şekilde Konfüçyanizm, Budizm, Taoizim gibi din ve inanışlar yayılmaya devam etti İslamiyet in Doğuşu Son ilahi din olan İslamiyet, Hz. Muhammed tarafından 613 yılından itibaren Mekke de insanlara tebliğ edildikten sonra inanılmaz bir ilgi ve teveccühle karşılanarak kısa süre içerisinde yayılmıştır. Önce Arap Yarımadası nda daha sonra yakın çevresinde yayılan 10 / 16

43 İslamiyet, insan hak ve hürriyetleri ile ilgili düzenlemeler getirmiş, sosyal adaleti sağlama yolunda oldukça ilgi çekmiştir. İslam kültür ve medeniyetinin merkezinde Araplar olsa da zamanla İranlılar, Persler, Türkler ve daha birçok millet kültür ve medeniyet sahasına önemli katkılarda bulunmuşlardır. 11 / 16

44 ÇALIŞMA SORULARI 1. Hristiyanlık ilk defa aşağıdaki devletlerden hangisi tarafından resmi bir din olarak kabul edilmiştir? a) Pers b) Roma c) İskender d) Mısır e) Makedonya 2. Türkler kaçıncı yüzyıldan itibaren kitleler hâlinde İslamiyet i benimsemeye başlamışlardır? a) 7 b) 8 c) 9 d) 10 e) 11 Yanıtlar: 1.b, 2.d. 12 / 16

45 KAYNAKLAR Akdoğan, C. (1993). Bilim Tarihi. Eskişehir. Akurgal, E. (2005). Anadolu Kültür Tarihi (17. Basım). TÜBİTAK, Başak Matbaacılık. Ankara. Altun, M. (2009). Yukarı Mezopotamya da -Başlangıcından 3. Binyıla Kadarki Süreçte Ortaya Çıkan- Devletin Temelleri ve İnşası. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Asimov, I. (2006). Bilim ve Buluşlar Tarihi, (Çev. E. Topçugil). İmge Kitabevi. Ankara. Balık, İ. (2011). Orta Çağ Tarihi ve Medeniyeti. Ankara. Bottéro, J. (2012). Kültürümüzün Şafağı Babil. Yapı Kredi Yayınları. İstanbul. Ceylan, A. ( ). Mısır ve Afrika Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Ders Notları. Ceylan, A. ( ). Pers Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Ders Notları. Cevizci, A. (2008). Orta Çağ Felsefesi Tarihi. Bursa. Çığ, M. İ. (2011). Uygarlığın Kökeni Sümerliler-2 Sümerlilerde Günlük Yaşam. Kaynak Yayınları. İstanbul. Demirkent, I. (1994). Haçlı Seferleri Düşüncesinin Doğuşu ve Hedefleri. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi (S.35 ss.65-78). İstanbul. Eberhard, W. (1987). Çin Tarihi ( 2. Baskı). TTK Basımevi. Ankara. 13 / 16

46 Frankfort, H. (1989). Uygarlığın Doğuşu, (Çev. A. Şenel). Verso Yayıncılık, Ankara. Günay, D. (1999). Medreseden Üniversiteye Trajik Bir Yolculuk. Mimar ve Mühendis( S.26, ss ). Harman, P. M. (1991). Bilim Devrimi (Çev. F. Günergun). İstanbul. Hoodbhoy, P. (1992). İslâm ve Bilim. İstanbul. Hornung, E. (2004). Mısır Bilimine Giriş (Çev. Z. A. Yılmazer). Kabalcı Yayınları. İstanbul. Kınal, F. (1987). Eski Anadolu Tarihi. TTK. Ankara. Konyar, E. ( ). Anadolu Tarihi I Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Konyar, E. ( ). Anadolu Tarihi II Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Konyar, E. ( ). Mezopotamya Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Köroğlu, K. (2006). Eski Mezopotamya Tarihi Başlangıcından Perslere Kadar. İletişim Yayınları. İstanbul. Kramer, S. N. (2002). Sümerler, (Çev. Ö. Buz). Kabalcı Yayınevi. İstanbul. Kuhrt, A. (2009). Eski Çağ da Anadolu MÖ. ( ), C.I, (Çev. D. Şendil). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Mangaltepe, İ. ( ). Hun Tarihi Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. 14 / 16

47 Mangaltepe, İ. ( ). Türk Tarihine Giriş Ders Notları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi. İstanbul. Matthew, D. (1988). Orta Çağ Avrupası. İstanbul. Mendires, B. (2010). Mezopotamya Kavimlerinde Sosyal Ve Ekonomik Hayat (Sumer, Babil ve Asur) Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. Ankara. Memiş, E. (2007). Eski Çağda Mezopotamya (En Eski Çağlardan Asur İmparatorluğu nun Yıkılışı na Kadar). Ekin Kitabevi. Bursa. Mieroop, M. V. D. (2004). Antik Yakındoğu nun Tarihi İ.Ö (Çev. S. Gül). Dost Kitabevi. Ankara. Moscati, S. (2004). Fenikeliler (Çev. S. Gül). Dost Kitabevi. Ankara. Öz, E. (2005). Asur Ticaret Kolonileri Döneminde Anadolu nun Etnik ve Sosyal Yapısı. Ankara Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara. Öz, M. (2009). Yukarı Mezopotamya da -Başlangıcından 3. Binyıla Kadarki Süreçte Ortaya Çıkan- Devletin Temelleri Ve İnşası. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Özçelik, N. (2002). İlk Çağ Tarihi ve Uygarlığı. Nobel Yayınevi. Ankara. Pirenne, H. (1983). Orta Çağ Avrupasının Ekonomik ve Sosyal Tarihi. İstanbul. Sabine, G. (1969). Yakın Çağ Siyasal Düşünceler Tarihi (Çev. Ö. Ozankaya). Ankara. Saraç, C. (1983). Bilim Tarihi (Matematik-Astronomi). Ankara. Soweby, R. (2012). Yunan Kültür Tarihi /Homerik Çağ, tarih, din, sosyal yaşam, spor, edebiyat, mitoloji, felsefe ve sanat (Çev. Ö. U. Hoşafçı). İnkılâp Kitabevi. İstanbul. 15 / 16

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI Kelime anlamı İki nehrin arası olan Mezopotamya,

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 7. ERKEN MODEN DÖNEMDE SİYASAL DÜŞÜNCE 7 ERKEN MODEN DÖNEMDE

Detaylı

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST 1 1) Türklerin Anadolu ya gelmeden önce

Detaylı

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Tarihi Öğretim Yılı Dönemi Sırası 2014-2015 2 1 B GRUBU SORULARI 12.Sınıflar Öğrencinin Ad Soyad No Sınıf Soru 1: Aşağıdaki yer alan ifadelerde boşluklara

Detaylı

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI DERS NOTLARI-ŞİFRE ETKİNLİK TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ HELEN UYGARLIĞI Makedonyalı İskender in doğu ile batı

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU EYLÜL - EKİM I.ÜNİTE :TARİH BİLİMİ Kaynaştırma *İşlenen ve anlatılan konular aracılığı ile öğrenci tarihin tanımı eğitimine tabi olan * Tarihin zamanla alakalı bir bilim olduğunu kavrar. hakkında bilgi

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ DANIŞMAN:Özer YILMAZ HAZIRLAYAN: Erşad TAN,Tacettin TOPTAŞ İÇİNDEKİLER GİRİŞ I-İNANÇ TURİZMİ A- İnanç Kavramı

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

Tarih Dokuzuncu Sınıf Ünite Konuları Video Ders Anlatımı 1. ÜNİTE: TARİH BİLİMİ 1. KONU: TARİH BİLİMİNE GİRİŞ. 1. İnsan ve Tarih. 2.

Tarih Dokuzuncu Sınıf Ünite Konuları Video Ders Anlatımı 1. ÜNİTE: TARİH BİLİMİ 1. KONU: TARİH BİLİMİNE GİRİŞ. 1. İnsan ve Tarih. 2. Tarih Dokuzuncu Sınıf Ünite Konuları Video Ders Anlatımı 1. ÜNİTE: TARİH BİLİMİ 1. KONU: TARİH BİLİMİNE GİRİŞ 1. İnsan ve Tarih 2. Tarihin Konusu 3. Tarihte Sebep-Sonuç ve Yer-Zaman İlişkisi 4. Tarih Biliminin

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 5. ORTA ÇAĞDA SİYASET FELSEFESİ 5 ORTA ÇAĞDA SİYASET FELSEFESİ

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Adý Soyadý :... Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :...

Adý Soyadý :... Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :... Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :... LYS TARİH Ödev Kitapçığı 1 (TS) Tarih Bilimine Giriþ Eski Çaðlarda Türkiye ve Çevresi Ýslam Öncesi Türk Tarihi Ýslam Tarihi ve Medeniyeti Türk

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985 1. Adı Soyadı : MEHMET ÇELİK 2. Doğum Tarihi: 05 Haziran 195. Unvanı : Prof.Dr.. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981

Detaylı

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için düzenledikleri seferlere "Haçlı Seferleri" denir. Haçlı Seferlerinin

Detaylı

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7. Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ

Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7. Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7 Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ Dr. Ahmet Emin Dağ İstanbul, 2015 Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ

Detaylı

HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ

HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ HAT SANATINDAN ENSTANTANELER İSMEK HÜSN-İ HAT HOCALARI KARMA SERGİSİ 17-26 MAYIS 2013 / CEMAL REŞİT REY SERGİ SALONU Başkan dan Yazı,

Detaylı

YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI

YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI YUNAN ANADOLU MEZAPOTAMYA İRAN MISIR HİNT ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI GENEL ÖZELLİKLERİ: 1- Genellikle iklim

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI KAFKAS ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ İH BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI Fakülte Kodu: 02 Bölüm Kodu: 05 BİRİNCİ YIL I. YARIYIL (Güz dönemi) KODU DERSİN ADI T U K ECTS 101 OSMANLICA I 4 0 4 8 103 ESKİÇAĞ İHİ

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

KKTC MİLLİ EĞİTİM VE KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINIDIR

KKTC MİLLİ EĞİTİM VE KÜLTÜR BAKANLIĞI YAYINIDIR Yazı ve Araştırma Kurulu Başkan Dr. İsmail Ertunç Özatenç Üyeler Uzm. Duygu Geylan Nazife Uçar Aysun Candan Özada Resimleyen Celal Deniz Grafik Tasarım Aziz Ener Düzeltme Meltem Tekin Okuyucular Yrd. Doç.

Detaylı

Skolastik Dönem (8-14.yy)

Skolastik Dönem (8-14.yy) Skolastik Felsefe Skolastik Dönem (8-14.yy) Köklü eğitim kurumlarına sahip olma avantajı 787: Fransa da Şarlman tüm kilise ve manastırların okul açması için kanun çıkardı. Üniversitelerin çekirdekleri

Detaylı

Türk Süperetnosu, Dünya Sistemi ve Turan Petrolleri

Türk Süperetnosu, Dünya Sistemi ve Turan Petrolleri Türk Süperetnosu, Dünya Sistemi ve Turan Petrolleri geyerek Türk tarihinin Turan'da gelişmiş en son süperetnosunu yok sayma yoluna Rus tarihçileri tarafından gidilmiştir. Tatar süperetnosunu Kazak, Özbek,

Detaylı

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN Mustafa ŞAHİN 07 Eylül 2015 GÖÇ DUVARLARI Suriye de son yıllarda yaşanan dram hepimizi çok üzmekte. Savaştan ötürü evlerini, yurtlarını terk ederek yeni yaşam kurma ümidiyle muhacir olan ve çoğunluğu göç

Detaylı

Roma. Ostrogot. Konstantinopolis. a. Angllar, Saksonlar. b. Franklar c. Gotlar d. Vizigotlar e. Ostrogotlar f. Hunlar g. Vandallar. Piktler.

Roma. Ostrogot. Konstantinopolis. a. Angllar, Saksonlar. b. Franklar c. Gotlar d. Vizigotlar e. Ostrogotlar f. Hunlar g. Vandallar. Piktler. ETKİNLİK 1 KAVİMLER GÖÇÜ AVRUPA YI NASIL ETKİLEDİ? Kaynak 1: Kaynak 2: Kavimler Göçü, MS 100-500 Batı İmparatorluğu Angllar Franklar Katalon 451 (Katalon Savaşı) Kaynak 3: Hunlar Kartaca Gotlar Vizigotlar

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

EĞİTİM TARİHİ. Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU

EĞİTİM TARİHİ. Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU EĞİTİM TARİHİ Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur. Yunan Grek Uygarlığı Video Ders Anlatımı YUNAN (GREK) (M.Ö. 1200 336) Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin Koordinatörü

Detaylı

KAY 361 Türk İdare Tarihi. Ders 4: 2 Temmuz 2007 Konular: Ortaçağda Akdeniz Dünyası ve İtalyan Denizci Devletleri Okuma: Ortaylı, 2000: 89-134.

KAY 361 Türk İdare Tarihi. Ders 4: 2 Temmuz 2007 Konular: Ortaçağda Akdeniz Dünyası ve İtalyan Denizci Devletleri Okuma: Ortaylı, 2000: 89-134. KAY 361 Türk İdare Tarihi Ders 4: 2 Temmuz 2007 Konular: Ortaçağda Akdeniz Dünyası ve İtalyan Denizci Devletleri Okuma: Ortaylı, 2000: 89-134. Batı Roma Sonrası İtalya M.S. 5. Yüzyıl Kavimler göçü İtalya

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

SANAT TARİHİ SANAT TARİHİ NEDİR? Sanat Tarihi, geçmişte varlık göstermiş uygarlıkların ortaya koyduğu her tür taşınır ve taşınmaz maddi kültür varlıklarını inceleyen bir bilim dalıdır. Güzel Sanatlar ve

Detaylı

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ KISA ÖZET

Detaylı

Nihat Sami Banar!ı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, s. 89-93'ten özetlenmiştir.

Nihat Sami Banar!ı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, s. 89-93'ten özetlenmiştir. Uygur Devleti Ders Anlatım Videosu UYGUR DEVLETİ (744 840 ) Uygurlar, Asya Hun Devleti ne bağlı olarak Orhun ve Selenga nehirleri kıyılarında yaşamışlardır. II. Kök Türk Devleti'nin son zamanlarında Basmiller

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

ÜNİVERS ALIST TARİH. Prof. Dr. Karam Khella. Tarihin Yeniden Keşfi. Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı. Çeviren: İsmail KAYGUSUZ.

ÜNİVERS ALIST TARİH. Prof. Dr. Karam Khella. Tarihin Yeniden Keşfi. Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı. Çeviren: İsmail KAYGUSUZ. SUB Hamburg A/612838 Prof. Dr. Karam Khella Tarihin Yeniden Keşfi ÜNİVERS ALIST TARİH Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı Çeviren: İsmail KAYGUSUZ İÇİNDEKİLER SUNUŞ ; r.r. 10 YAZARIN TÜRKÇE BASIMA

Detaylı

MİT VE DİN İLİŞKİSİ. (Kutsal Metinlerle İlişkisi) DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

MİT VE DİN İLİŞKİSİ. (Kutsal Metinlerle İlişkisi) DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 MİT VE DİN İLİŞKİSİ (Kutsal Metinlerle İlişkisi) DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Mit ve Din Mitolojiler genel olarak dinsel, ruhani ve evrenin ya da halkların oluşumu gibi yaratılış veya türeyiş gibi temaları içerirler.

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır. TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri

Detaylı

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM Türk Dünyası, Türk milletine mensup bireylerin yaşamlarını sürdürdüğü ve kültürlerini yaşattığı coğrafi mekânın tümünü ifade eder. Bu coğrafi mekân içerisinde Türkiye, Malkar Özerk,

Detaylı

2015 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU. Hz. Peygamber ve Birlikte Yaşama Hukuku

2015 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU. Hz. Peygamber ve Birlikte Yaşama Hukuku 2015 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU Hz. Peygamber ve Birlikte Yaşama Hukuku DÜZENLEYEN Diyanet İşleri Başkanlığı Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü SEMPOZYUMUN AMACI VE GEREKÇESİ Etnik, dini ve siyasi

Detaylı

BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ

BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ İÇERİK Müzikoloji nedir? Müzik tarihinin Müzikoloji içindeki yeri Müzik tarihinin temel kavramları Etimoloji (Müzik kelimesinin kökeni) Kültürel evrim

Detaylı

Antik Yunan Kentleri (Polis)

Antik Yunan Kentleri (Polis) Antik Yunan Kentleri (Polis) Batı dünyasında gerçek anlamıyla kentin gelişmesi ise Antik Yunan kentleri ile başlamıştır. Atina, Korent, Isparta, Siraküza ve Miletos gibi kentler, hem askeri ve ticari bir

Detaylı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı 6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) ve Uluslararası Sosyal Güvenlik Teşkilatı(ISSA) işbirliği ile Stratejik İnsan Kaynakları Politikaları ve İyi Yönetişim

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray 1-MERKEZ TEŞKİLATI A- Hükümdar B- Saray MERKEZ TEŞKİLATI Önceki Türk ve Türk-İslam devletlerinden farklı olarak Osmanlı Devleti nde daha merkezi bir yönetim oluşturulmuştu.hükümet, ordu ve eyaletler doğrudan

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1

TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1 TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1 Çeşitli Türk topluluklarının mitolojileriyle ilgili malzemelerin bir çoğunu bilim adamları, misyonerler, seyyahlar ya da bazı yabancı araştırmacılar tarafından derlenmiştir.

Detaylı

TARİH DERSİ YGS YAZ TATİL ÖDEVİ

TARİH DERSİ YGS YAZ TATİL ÖDEVİ 2014-2015 YAZ TATİL ÖDEVİ TARİH DERSİ YGS YAZ TATİL ÖDEVİ 1. Mısır uygarlığı Nil Nehri kenarlarında oluşmuş-tur. Mezopotamya uygarlığı Fırat ve Dicle nehirleri arasında ortaya çıkmıştır. İlkçağ da Gediz

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. tarih soru bankası tamamı çözümlü osmanlı siyasi tarihi çağdaş türk ve dünya tarihi

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. tarih soru bankası tamamı çözümlü osmanlı siyasi tarihi çağdaş türk ve dünya tarihi kpss 2014 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. tarih soru bankası tamamı çözümlü osmanlı siyasi tarihi çağdaş türk ve dünya tarihi Serkan Aksoy KPSS Tarih Soru Bankası ISBN 978-605-364-598-6

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

TANER ÖZDEMİR TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ ZAMAN VE TAKVİM

TANER ÖZDEMİR TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ ZAMAN VE TAKVİM ZAMAN VE TAKVİM Takvim zamanı günlere, aylara, yıllara bölme metoduna takvim adı verilir. DİKKAT: Takvimlerin ortaya çıkmasında insanların ekonomik uğraşları önemlidir. UYARI: Hicri takvimin başlangıcı

Detaylı

2 Ekim 2013, Rönesans Otel

2 Ekim 2013, Rönesans Otel 1 MÜSİAD Brüksel Temsilciliği Açı çılışı ışı 2 Ekim 2013, Rönesans Otel T.C. AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış,.... T. C. ve Belçika Krallığının Saygıdeğer Temsilcileri, 1 2 STK ların Çok Kıymetli

Detaylı

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI İlk Özbekistan-Türkiye uluslararası arkeolojik çalışmalar

Detaylı

ASTRONOMİ TARİHİ. 2. Bölüm Antik Astronomi. Serdar Evren 2013

ASTRONOMİ TARİHİ. 2. Bölüm Antik Astronomi. Serdar Evren 2013 ASTRONOMİ TARİHİ 2. Bölüm Antik Astronomi Serdar Evren 2013 Fotoğraf: Eski Yunan mitolojisinde sırtında gök küresini taşıyan astronomi tanrısı, ATLAS. En Eski Astronomi (Antik veya Teleskop Öncesi) Kültürel

Detaylı

Dr. Zerrin Ayşe Bakan

Dr. Zerrin Ayşe Bakan Dr. Zerrin Ayşe Bakan I. Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Yeni Güvenlik Teorilerine Bir Bakış: Soğuk Savaş'ın bitimiyle değişen Avrupa ve dünya coğrafyası beraberinde pek çok yeni olgu ve sorunların doğmasına

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

AR&GE BÜLTEN. Kültür Turizmi ve İzmir

AR&GE BÜLTEN. Kültür Turizmi ve İzmir Kültür Turizmi ve İzmir Ümit ÇİÇEK Ege Bölgesi, Anadolu nun batısında, tarihin akışı içerisinde birçok farklı medeniyete ev sahipliği yapmış, suyun hayat verdiği nehirleri ile bereketli ovalara sahip bir

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

DERSİN ADI DERSİN ÖĞRETİM ELEMANI SINAV TARİHİ VE SAATİ. Nitel Araştırma Yöntemleri Doç. Dr. Ahmet BACANAK 06.04.2015-13:00

DERSİN ADI DERSİN ÖĞRETİM ELEMANI SINAV TARİHİ VE SAATİ. Nitel Araştırma Yöntemleri Doç. Dr. Ahmet BACANAK 06.04.2015-13:00 AMASYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ EĞİTİMİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI ÖĞRENCİLERİNİN 2014-2015 ÖĞRETİM YILI BAHAR YARIYILI ARA SINAV TAKVİMİ Nicel Araştırma Yöntemleri

Detaylı

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I Ş U B A T 25.02.203 / 0.03.203 8.02.203 / 22.02.203 Tel : 0 26 39 59 38 Faks : 0 26 334 96 96 http://pamem.meb.k2.tr ÖĞRETİM YILI : 202 / 203 İN ADI : DİN KÜLTÜRÜ VE MESLEK AHLAKI ÖĞRETMENLERİ : YAVUZ

Detaylı

Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık

Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık İslam Coğrafyasının en batısı ile en doğusunu bir araya getiren Asya- Afrika- Balkan- Ortadoğu Üniversiteler Konseyi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde resmen kuruldu.

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69.

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69. İÇİNDEKİLER TARİHÇE 5 SULTANAHMET CAMİ YAPI TOPLULUĞU 8 SULTAN I. AHMET 12 SULTAN I. AHMET İN CAMİYİ YAPTIRMAYA KARAR VERMESİ 15 SEDEFKAR MEHMET AĞA 20 SULTANAHMET CAMİİ NİN YAPILMAYA BAŞLANMASI 24 SULTANAHMET

Detaylı

02 Nisan 2012. MĠMARLIK BÖLÜM BAġKANLIĞINA,

02 Nisan 2012. MĠMARLIK BÖLÜM BAġKANLIĞINA, 02 Nisan 2012 MĠMARLIK BÖLÜM BAġKANLIĞINA, Amasra Teknik Gezisi 12-13 Mart 2012 tarihleri arasında, ARCH 222 - Arhitectural Design 4 dersi için Bir Sanatçı İçin Konut, ARCH 221 - Arhitectural Design 3

Detaylı

KAYNAK: Çınar, İkram. 2009. "Çocuk Edebiyatı ve Yayıncılığı" Eğitişim Dergisi. Sayı: 22 (Mart 2009).

KAYNAK: Çınar, İkram. 2009. Çocuk Edebiyatı ve Yayıncılığı Eğitişim Dergisi. Sayı: 22 (Mart 2009). KAYNAK: Çınar, İkram. 2009. "Çocuk Edebiyatı ve Yayıncılığı" Eğitişim Dergisi. Sayı: 22 (Mart 2009). Edebiyat; duygu, düşünce, hayal ve izlenimlerin sözlü veya yazılı olarak güzel ve etkili bir biçimde

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ ID Başlık ECTS 1 Yarıyıl 70001 Α Türk Dili I Biçimbilim ve Sözdizimi 70001 Β Türk Dili I Okuma - Anlama ve Yazılı Anlatım Becerileri 70001 C Türk Dili I-

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Ali AHMETBEYOĞLU

Yard. Doç. Dr. Ali AHMETBEYOĞLU Yard. Doç. Dr. Ali AHMETBEYOĞLU 1964 yılında Kayseri de dünyaya gelen Ali Ahmetbeyoğlu, 1976 yılında Kayseri Namık Kemal İlkokulu ndaki, 1979 yılında Kayseri 50. Dedeman Ortaokulu ndaki, 1982 yılında ise

Detaylı

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Veli Yılmaz 2. Doğum Tarihi : 25.11.1948 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğretim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Subay Kara Harp Okulu 1969 Y. Lisans Kurmaylık Kara Harp

Detaylı

Bilgiye Erişim Merkezi

Bilgiye Erişim Merkezi Bilgiye Erişim Merkezi 90 BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ Ülkeler ana örgütlenme ve politikaları yanında kurum ve kuruluşlarıyla bir bütündür. Kurum ve kuruluşların hizmet ya da üretim olarak yapıp etmeleri o ülkenin

Detaylı

Üniversitelerin Yeniden Yapılanmalarının Kısa Tarihçesi*

Üniversitelerin Yeniden Yapılanmalarının Kısa Tarihçesi* Üniversitelerin Yeniden Yapılanmalarının Kısa Tarihçesi* *Prof. Dr. Halil İbrahim Ülker İşletme Fakültesi Dekanı Üniversiteler, uygarlığın merkezi, refahın kaynağıdır. Bilim-kültür ve teknolojinin taşıyıcısıdırlar.

Detaylı

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

2005, yıl:1, sayı:4, ss.62-64 de yayımlanmıştır.

2005, yıl:1, sayı:4, ss.62-64 de yayımlanmıştır. AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Prof. Dr. Mehmet Zeki Aydın 2 Bu yazıda, önce Avrupa Birliği ülkelerindeki din öğretimi uygulamaları hakkında bilgi verilecek

Detaylı

KÂĞIDA İŞLENEN UYGARLIK- Kâğıdın Tarihi ve İslam Dünyasına Etkisi, Jonathan M. Bloom (trc. Zülal Kılıç), Kitap Yayınevi, İstanbul 2003, 336 s.

KÂĞIDA İŞLENEN UYGARLIK- Kâğıdın Tarihi ve İslam Dünyasına Etkisi, Jonathan M. Bloom (trc. Zülal Kılıç), Kitap Yayınevi, İstanbul 2003, 336 s. sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 11 / 2005, s. 251-255 kitap tanıtımı KÂĞIDA İŞLENEN UYGARLIK- Kâğıdın Tarihi ve İslam Dünyasına Etkisi, Jonathan M. Bloom (trc. Zülal Kılıç), Kitap Yayınevi,

Detaylı

Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü

Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Tarih geçmiş hakkında eleştirel olarak fikir üreten bir alandır. Tarih; geçmişteki insanların yaşamlarını, duygularını, savaşlarını, yönetim

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

MISIR IN SİYASAL HARİTASI

MISIR IN SİYASAL HARİTASI MISIR IN SİYASAL HARİTASI GÖKHAN BOZBAŞ Kırklareli Üniversitesi Afrika Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi MISIR IN SİYASAL HARİTASI HAZIRLAYAN GÖKHAN BOZBAŞ Kapak Fotoğrafı http://www.cbsnews.com/

Detaylı

Böylesine anlamlı ve sevinçli bir günde sizlerle birlikte olmaktan mutluluk duyuyorum. Türkiye İş Bankası adına sizleri kutluyorum.

Böylesine anlamlı ve sevinçli bir günde sizlerle birlikte olmaktan mutluluk duyuyorum. Türkiye İş Bankası adına sizleri kutluyorum. Sayın Kaymakam, Sayın Belediye Başkanı, Sayın Milli Eğitim Müdürü, Darüşşafaka Cemiyeti nin Sayın Başkanı ve Yöneticileri, Saygıdeğer Öğretmenlerimiz, Darüşşafaka daki temel öğrenimlerini başarıyla tamamlayıp,

Detaylı

1. Elul Ayı ve önemini kavrar. 2.Roş A Şana ve yargının önemini kavrar.

1. Elul Ayı ve önemini kavrar. 2.Roş A Şana ve yargının önemini kavrar. KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE Öğrenme Alanı: Bayramlar ve Öğrettikleri, Tanah ve Tamuda ile Bilgelerimizin Yorumları 1. ÜNİTE: Yahudi Bayramları -1 Öğrencilerle Tanışma,

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine)

MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine) MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine) Hipokratik-Galenik Tıp ekolunun devamı Cerrahi teknikler bilinmesine rağmen, yüksek enfeksiyon riski nedeniyle zorunlu haller dışında pek uygulanmıyor Tam olarak hangi

Detaylı