YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ GEMİ İNŞAATI VE DENİZCİLİK FAKÜLTESİ. OSMAN GAZİ ve ORHAN GAZİ KATAMARAN HIZLI FERİBOTLARI ANA MAKİNELERİNİN İNCELENMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ GEMİ İNŞAATI VE DENİZCİLİK FAKÜLTESİ. OSMAN GAZİ ve ORHAN GAZİ KATAMARAN HIZLI FERİBOTLARI ANA MAKİNELERİNİN İNCELENMESİ"

Transkript

1 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ GEMİ İNŞAATI VE DENİZCİLİK FAKÜLTESİ OSMAN GAZİ ve ORHAN GAZİ KATAMARAN HIZLI FERİBOTLARI ANA MAKİNELERİNİN İNCELENMESİ (MTU 20V 8000 M 70R) Yağız Yetkin AZİZLER Gemi İnşaatı ve Denizcilik Fakültesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Bölümü nde Hazırlanan LİSANS BİTİRME TEZİ Tez Danışmanı: Prof. Dr. Nurten VARDAR İSTANBUL, 2013

2 İÇİNDEKİLER ii Sayfa SİMGE LİSTESİ... iv KISALTMA LİSTESİ... v ŞEKİL LİSTESİ... vi ÇİZELGE LİSTESİ... vii ÖNSÖZ... viii ÖZET GİRİŞ İstanbul da Deniz Taşımacılığı İDO Filosunda Yer Alan Gemiler Katamaran Hızlı Feribotlar Double Ended Hızlı Feribotlar Katamaran Deniz Otobüsleri Araba Vapurları GEMİ DİZEL MOTORLARI Dizel Motorların Sınıflandırılması Dizel Motorların Çalışma Prensibi İçten Yanmalı Motorların Parçaları Silindir Kapağı Silindir Kapak Contası Silindir Gömleği Piston Piston Segmanı Biyel Kolu Krank Mili Volan Kam Mili (Eksantrik Mil) Triger Kayışı Supap Yakıt Tankı Enjeksiyon Pompası Common Rail Yanma Odası Yağ Pompası Karter Yağ Soğutucusu Motor yağı Egzoz Manifoldu Katalitik Konvertör (Katalitik Dönüştürücü)... 24

3 Turboşarj Intercooler Gemi Dizel Motorlarına Bağlanan İtici Donanımlar Su Jeti MTU 20V 8000 M70 DİZEL MOTOR İNCELEMESİ Genel Yapısı ve Ana Özellikleri Motor Tasarımı Karter Motor Yağı Temiz Hava ve Egzoz Gazı Güç Ünitesi (Motor Grubu) Piston Soğutma Sistemi Yakıt Enjeksiyon Sistemi (Common-Rail) Motor Yağı (Yağlama Yağı) Devresi Turboşarj Performans ve Yakıt Tüketim Tablosu Supap Sistemi Kontrol Sistemi SONUÇ KAYNAKLAR EKLER ÖZGEÇMİŞ iii

4 SİMGE LİSTESİ B D dk g kw l L m mm Genişlik Derinlik Dakika Gram KiloWatt Litre Boy Metre Milimetre Ton iv

5 KISALTMA LİSTESİ AÖN BDC BG DC ECM ECU İDO KGS KS LPG TASS TDC ÜÖN YY Alt Ölü Nokta Bottom Deat Center (Alt Ölü Nokta) Beygir Gücü Dead Center Elektronik Kontrol Modülü Elektronik Kontrol Ünitesi İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Free End Driving End Liquefied Petroleum Gas (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) Tepe-Akfen-Souter-Sera Top Dead Center (Üst Ölü Nokta) Üst Ölü Nokta Yüzyıl v

6 ŞEKİL LİSTESİ Şekil 2.1 Sıra tipi motor Şekil 2.2 V tipi motor Şekil 2.3 Su jetinin bölümleri Şekil 3.1 MTU 20V 8000 M70 Dizel motor Şekil 3.2 MTU 20V 8000 M70 Dizel motor silindirleri Şekil 3.3 MTU 20V 8000 M70 Dizel motor karteri Şekil 3.4 MTU 20V 8000 M70 Dizel motor karter kesiti Şekil 3.5 MTU 20V 8000 M70 Motor yağı, soğutucu ve hava giriş çıkışları Şekil 3.6 MTU 20V 8000 M70 Dizel motor enine kesiti Şekil 3.7 Temiz hava ve egzoz gazının izlediği yol şeması Şekil 3.8 Temiz hava ve egzoz gazının dolaşımı Şekil 3.9 Güç ünitesi parçaları Şekil 3.10 Güç ünitesi iç görünümü Şekil 3.11 Güç ünitesinin sökülmesi Şekil 3.12 Piston Şekil 3.13 Soğutucu kanallar Şekil 3.14 MTU 20V 8000 M70 komple soğutma sistemi Şekil 3.15 Soğutma sistem şeması Şekil 3.16 Yakıt enjeksiyon sistemi (Common-Rail) Şekil 3.17 Yakıt enjeksiyon sistem şeması Şekil 3.18 Motor yağı sistem şeması Şekil 3.19 Yağlama sisteminin motor içerisinde izlediği yok Şekil 3.20 Turboşarj sistemi Şekil kw değere kadar "Güç - Devir Sayısı" tablosu Şekil 3.22 Temiz hava ve egzoz gazları için supap sistemi Şekil 3.23 MTU 20V 8000 M70 in bilgisayar ortamında kontrolü Şekil 3.24 MTU 20V 8000 M70 in bilgisayar ortamında kontrolü Şekil 3.25 MTU 20V 8000 M70 in bilgisayar ortamında kontrolü Şekil 3.26 MTU 20V 8000 M70 in bilgisayar ortamında kontrolü vi

7 ÇİZELGE LİSTESİ Çizelge 1.1 Osman Gazi ve Orhan Gazi Katamaran Hızlı Feribotları Çizelge 1.2 Adnan Menderes ve Turgut Özal Katamaran Hızlı Feribotları Çizelge 1.3 Cezayirli Hasan Paşa ve Turgut Reis Katamaran Hızlı Feribotları Çizelge 1.4 Kanuni Sultan Süleyman ve Yavuz Sultan Selim Double Ended Hızlı Feribotları Çizelge 1.5 Fatih Sultan Mehmet ve Recep Tayyip Erdoğan Double Ended Hızlı Feribotları Çizelge 1.6 Burak Reis-3, Salih Reis-4, Kemal Reis-5, Mehmet Reis-11, Murat Reis 7 Katamaran Deniz Otobüsleri Çizelge 1.7 Kaptan Paşa, Seydi Ali Reis-1, Oruç Reis-5, Piri Reis-2, Temel Reis-2, Hızır Reis-3, Sokullu Mehmet Paşa, Barbaros Hayrettin Paşa Katamaran Deniz Otobüsleri Çizelge 1.8 Umur Bey, Uluç Ali Reis, Nusret Bey, Hezerfan Çelebi, Sarıca Bey Katamaran Deniz Otobüsleri Çizelge 1.9 Çaka Bey-1, Yedi Tepe-1, Ulubatlı Hasan, Karamürsel Bey, Çavlı Bey Katamaran Deniz Otobüsleri Çizelge 1.10 Sinan Paşa ve Piyale Paşa Katamaran Deniz Otobüsleri Çizelge 1.11 Galatasaray, Okmeydanı, Topkapı, Zeytinburnu, Gayrettepe, Topçular-1, Şefik Göğen, Ata Nutku, Hereke-3, Değirmendere, Halıdere, Eskihisar-1, Karamürsel, Sahilbent, Suhulet, Sultan Ahmet, Sadabat Araba Vapurları Çizelge 3.1 MTU 20V 8000 M70 Genel özellikleri Çizelge 3.2 Referans Koşulları vii

8 ÖNSÖZ Öğrencilik hayatım boyunca hiçbir konuda yardımını esirgemeyen ve benim için bir hocadan çok daha fazlasını ifade eden değerli hocam Prof. Dr. Nurten Vardar a tez çalışmama verdiği destek için teşekkür ederim. Aynı zamanda, tez konum için veri kaynaklarının benimle paylaşılmasını sağlayan ve araştırma yapmama yardımcı olan İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş Ticari İşler Direktörü Sn. Timuçin Konuksever e, Teknik Müdür Sn. Mehmet Akbaş a ve tez çalışmam sırasında fikirleri ile sürekli yardımcı olan değerli arkadaşım Arş. Gör. Levent Bilgili ye teşekkür ederim. viii

9 9 ÖZET Gemi yapımı ve deniz taşımacılığı, kökleri neredeyse insanlık tarihi kadar eskilere dayanan bir uğraştır. Tek seferde büyük miktarda yolcu ve yük taşıyabilmelerinden ötürü gemiler, eski çağlardan beri denize ya da herhangi bir su kaynağına yakın yerleşimlerde bulunan tüm insanlar tarafından kullanılagelmiştir. Denize kıyısı olmayan ülkelerin bile içsu taşımacılığını geliştirmek ve dünya ticaretinde pay sahibi olmak adına deniz taşımacılığı konusunda çalışmalar yaptığı bilinmektedir. Türkiye, sahip olduğu önemli limanlar vasıtasıyla yüzyıllardır dış dünyayla temas halindedir. Bunun yanı sıra Türkiye, İstanbul ve Çanakkale Boğazları gibi iki çok özel ve önemli su yoluna sahiptir. Özellikle İstanbul Boğazı, şehrin iki yakasında yaşayan milyonlarca insan için uzun yıllar boyunca karşı tarafa geçmek için tek alternatif olarak kalmıştır. Marmara Denizi de sadece tek bir ülke tarafından çevrelenen, küçük; ama bağımsız olarak nitelendirilebilecek benzersiz bir iç deniz olarak İstanbul u ülkenin diğer şehirlerine bağlamaktadır. Bu açıdan bakıldığında gerek İstanbul Boğazı gerekse Marmara Denizi yoğun bir şekilde yük ve yolcu amaçlı taşımacılık faaliyeti için kullanılagelmiştir. İstanbul Deniz Otobüsleri (İDO), Osmanlı döneminden beri Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı ndaki taşımacılık faaliyetlerinin önemli bir kısmını gerçekleştirmektedir. Yıllar içinde büyüyen şirket, bugün dünyanın en çok yolcu taşıyan denizcilik şirketi unvanını almıştır. Bu çalışmada İDO nun sahip olduğu feribot ve deniz otobüslerinin makine özellikleri incelenip tanıtılmıştır. Çalışma, bahsi geçen gemiler üzerinde gelecekte yapılacak daha ayrıntılı çalışmalar için yararlı olabilecek niteliktedir.

10 10 1. GİRİŞ İstanbul da Deniz Taşımacılığı Coğrafi konumu itibari ile tarih boyunca bir deniz kenti olan İstanbul da deniz yolu ulaşımı yüzyıllar boyunca hep önem arz etti. 19. yy ortalarına kadar kayıklar ile yapılan yolcu ve yük taşımacılığı 1827 Tersane-i Amire tarafından satın alınan ilk buharlı gemiyle değişim ve gelişim sürecine girdi. Bu süreçte Boğaziçi nde artan ulaşım talebini karşılamak üzere, önce yabancılar buharlı gemi işletmeye başladı de biri İngiliz diğeri Rus bandıralı gemilerle yapılan taşımacılık işi kısa bir süre sonra yasaklandı, ancak devlet bu kez artan gereksinimi gidermek üzere harekete geçti yılında Osmanlı sularında yolcu ve yük taşımak üzere işletilen ilk Osmanlı bandıralı buharlı gemiler olan Tersane-i Amire ye ait Mesir-i Bahri ve Eser-i Hayır adlı vapurlardan biri İstanbul da, diğeri ise Marmara Denizi nde İstanbul, Bandırma, İzmit ve Tekirdağ arasında işlemeye başladı yılında bugünkü Şehir Hatları nın temeli olan Şirket-i Hayriye nin kurulması ile 6 adet vapur sipariş edildi. Bu vapurlar 60 beygir gücünde ve saatte 5-6 mil hız yapabilen teknelerdi den beri vapurların işlediği Haliç hattında kurulu bulunan Haliç Vapurları Şirketi nin 1841 de ve Boğaz hattında vapur işletmek üzere 1851 de kurulmuş olana Şirket-i Hayriye nin 1945 te kamulaştırılarak bütün haklarının Şehir Hatları na devri ile İstanbul sularında vapur taşımacılığı tek çatı altına toplanmış oldu yılına kadar büyük ölçüde Türkiye Deniz İşletmeleri Şehir Hatları İşletmesi İstanbul'un deniz taşımacılığını sağladı. Bu tarihte Büyükşehir Belediyesi tarafından İstanbul Ulaşım ve Ticaret A.Ş. kuruldu yılında yapılan değişiklikle işletme, İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (İDO) adını aldı yılı Şubat ayında; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Türkiye Şehir Hatları İşletmesi ni devraldı. Devralma işlemiyle birlikte İstanbul da deniz ulaşımından sorumlu tek otorite İDO yu da bünyesinde barındıran İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı oldu yılı Haziran ayında gerçekleşen özelleştirme ile İDO yönetimini TASS (Tepe-Akfen- Souter-Sera) Ortak Girişim Grubu devraldı. Bugün Şehir Hatları 32 vapur ile İstanbul iskelelerine; İDO ise 5 Deniz Otobüsü, 10 Hızlı Feribot, 18 Araba Vapuruyla 32 noktaya 53 gemi ile hizmet götürmektedir.

11 11 İDO Filosunda Yer Alan Gemiler Katamaran Hızlı Feribotlar Çizelge 1.1 Osman Gazi ve Orhan Gazi Katamaran Hızlı Feribotları Çalıştığı Hat Yenikapı - Bursa Yaklaşık Sefer Süresi (dk.) 90 İnşa Yılı 2007 Ülke Avustralya Firma Austal Ana Makine MTU 20V 8000 M 70R Ana Makine Adeti 4 Dizel Jeneratör Detroit Diesel S60 Dizel Jeneratör Adeti 4 L (metre) 87,85 B (metre) 24,00 d (metre) 3,63 Hız (knots) 37,4 Yolcu Kapasitesi 1200 Araç Kapasitesi 225 Yakıt Kapasitesi (litre) Çizelge 1.2 Adnan Menderes ve Turgut Özal Katamaran Hızlı Feribotları Çalıştığı Hat Yenikapı - Bandırma Yenikapı - Bursa Yaklaşık Sefer Süresi (dk.) İnşa Yılı 1998 Ülke Avustralya Firma Austal Ana Makine MTU 20V 1163 TB 73L Ana Makine Adeti 4 Dizel Jeneratör MTU 8V 183 TE53 Dizel Jeneratör Adeti 4 L (metre) 86,00 B (metre) 24,00 d (metre) 4,30 Hız (knots) 37 Yolcu Kapasitesi 800 Araç Kapasitesi 200 Yakıt Kapasitesi (litre)

12 12 Çizelge 1.3 Cezayirli Hasan Paşa ve Turgut Reis Katamaran Hızlı Feribotları Çalıştığı Hat Yenikapı - Yalova Yaklaşık Sefer Süresi (dk.) 75 İnşa Yılı 1997 Ülke Avustralya Firma Austal Ana Makine MTU 20V 1163TB 73L Ana Makine Adeti 2 Dizel Jeneratör MTU 6R 183TE 52 Dizel Jeneratör Adeti 4 L (metre) 59,90 B (metre) 17,50 d (metre) 3,22 Hız (knots) 34,5 Yolcu Kapasitesi 490 Araç Kapasitesi 94 Yakıt Kapasitesi (litre) Double Ended Hızlı Feribotlar Çizelge 1.4 Kanuni Sultan Süleyman ve Yavuz Sultan Selim Double Ended Hızlı Feribotları Çalıştığı Hat Yenikapı - Yalova Yaklaşık Sefer Süresi (dk.) 75 İnşa Yılı 2008 Ülke Çin Firma Damen Ana Makine CAT 3516B - HD Ana Makine Adeti 4 Dizel Jeneratör CAT C9 Dizel Jeneratör Adeti 3 L (metre) 85,00 B (metre) 21,00 d (metre) 6,50 Hız (knots) 22 Yolcu Kapasitesi 600 Araç Kapasitesi 112 Yakıt Kapasitesi (litre) 34000

13 13 Çizelge 1.5 Fatih Sultan Mehmet ve Recep Tayyip Erdoğan Double Ended Hızlı Feribotları Çalıştığı Hat Pendik - Yalova Yaklaşık Sefer Süresi (dk.) 45 İnşa Yılı 2003 Ülke Norveç Firma Kvaerner Fjellstrand Ana Makine MTU 12V 396TE 74L Ana Makine Adeti 4 Dizel Jeneratör MTU 6R 183TE 52 Dizel Jeneratör Adeti 2 L (metre) 80,80 B (metre) 20,80 d (metre) 3,60 Hız (knots) 22 Yolcu Kapasitesi 588 Araç Kapasitesi 112 Yakıt Kapasitesi (litre) Katamaran Deniz Otobüsleri Çizelge 1.6 Burak Reis-3, Salih Reis-4, Kemal Reis-5, Mehmet Reis-11, Murat Reis 7 Katamaran Deniz Otobüsleri İnşa Yılı 2007 Ülke Singapur Firma Damen Ana Makine CAT C32 ACERT Ana Makine Adeti 4 Dizel Jeneratör CAT C9 DI Dizel Jeneratör Adeti 2 L (metre) 42,90 B (metre) 12,40 d (metre) 3,80 Hız (knots) 30,9 Yolcu Kapasitesi 449 Yakıt Kapasitesi (litre) 10000

14 14 Çizelge 1.7 Kaptan Paşa, Seydi Ali Reis-1, Oruç Reis-5, Piri Reis-2, Temel Reis-2, Hızır Reis-3, Sokullu Mehmet Paşa, Barbaros Hayrettin Paşa Katamaran Deniz Otobüsleri Ülke Norveç Firma Kvaerner Fjellstrand Ana Makine MTU 12V 183TE 72 Ana Makine Adeti 4 Dizel Jeneratör PERKINS 6TG2AM Dizel Jeneratör Adeti 2 L (metre) 35,00 B (metre) 10,10 d (metre) 1,42 Hız (knots) 32 Yolcu Kapasitesi Yakıt Kapasitesi (litre) 2*3200 Çizelge 1.8 Umur Bey, Uluç Ali Reis, Nusret Bey, Hezerfan Çelebi, Sarıca Bey Katamaran Deniz Otobüsleri İnşa Yılı Ülke Norveç Firma Kvaerner Fjellstrand Ana Makine MTU 16V 396TE 74 Ana Makine Adeti 2 Dizel Jeneratör MERCEDES OM352A Dizel Jeneratör Adeti 2 L (metre) 38,80 B (metre) 9,70 d (metre) 1,55 Hız (knots) 25 Yolcu Kapasitesi 449 Yakıt Kapasitesi (litre) 2*4500

15 15 Çizelge 1.9 Çaka Bey-1, Yedi Tepe-1, Ulubatlı Hasan, Karamürsel Bey, Çavlı Bey Katamaran Deniz Otobüsleri İnşa Yılı Ülke Norveç Firma Kvaerner Fjellstrand Ana Makine MTU 12V 396TE 74 Ana Makine Adeti 2 Dizel Jeneratör MERCEDES OM352A Dizel Jeneratör Adeti 2 L (metre) 38,80 B (metre) 9,70 d (metre) 1,55 Hız (knots) 25 Yolcu Kapasitesi 449 Yakıt Kapasitesi (litre) 2*4500 Çizelge 1.10 Sinan Paşa ve Piyale Paşa Katamaran Deniz Otobüsleri İnşa Yılı 1996 Ülke Avustralya Firma Austal Ana Makine MTU 16V 396TE 74L Ana Makine Adeti 2 Dizel Jeneratör MTU 6V 183AA 51 Dizel Jeneratör Adeti 2 Hız (knots) 33,5 Yolcu Kapasitesi 450 Yakıt Kapasitesi (litre) 915 (litre / saat)

16 Araba Vapurları Çizelge 1.11 Galatasaray, Okmeydanı, Topkapı, Zeytinburnu, Gayrettepe, Topçular-1, Şefik Göğen, Ata Nutku, Hereke-3, Değirmendere, Halıdere, Eskihisar-1, Karamürsel, Sahilbent, Suhulet, Sultan Ahmet, Sadabat Araba Vapurları İsmi Ana Makine Türü Ana Makine (Adet) Dizel Jeneratör Dizel Jeneratör (Adet) Galatasaray SULZER 8 AL 20/24 2 MERCEDES OM Okmeydanı SULZER 8 AL 20/24 2 MERCEDES OM Topkapı SULZER 8 AL 20/24 2 SCANIA DS 11 2 Zeytinburnu SULZER 8 AL 20/24 2 MERCEDES OM Gayrettepe SULZER 8 AL 20/24 2 MERCEDES OM Topçular - 1 ABC 8 MDXC K 2 DAF DA150 E/M 2 Şefik Göğen ABC 8 MDXC K 2 SCANIA DS Ata Nutku ABC 8 MDXC K 2 SCANIA DS Hereke - 3 ABC 8 MDXC K 2 DAF DKT 1160 M 2 Değirmendere ABC 8 MDXC K 2 DAF DKT 1160 M 2 Halıdere ABC 8 MDXC K 2 DAF DKT 1160 M 2 Eskihisar - 1 ABC 8 MDXC K 2 DAF DKT 1160 M 2 Karamürsel ABC 8 MDXC K 2 DAF DKT 1160 M 2 Sahilbent MITSUBISHI S6R2 VOLVO PENTA 4 MPTA D5AT 2 Suhulet MITSUBISHI S6R2 VOLVO PENTA 4 MPTA D5AT 2 Sultan Ahmet MITSUBISHI S6R2 4 VOLVO PENTA 2 Sadabat MPTA MITSUBISHI S6R2 MPTA 4 D5AT VOLVO PENTA D5AT 2 İDO filosunda yer alan ve yukarıdaki çizelgelerde gösterilen 52 adet deniz taşıtında 154 tanesi ana makine, 118 tanesi ise yardımcı makine olmak üzere toplam 272 adet dizel motor yer almaktadır.

17 17 2. GEMİ DİZEL MOTORLARI Hem geleneksel dizeller, hem de gemiler için özel tasarlanmış gemi dizel makineleri yakıtın ateşlemesini sıkıştırma yöntemi ile yapan makinelerdir. Silindirleri düz sıralı ya da V şeklinde dizilen ve pistonların döndürdüğü yatay konumda bir krank milinden oluşan içten yanmalı motorlar olan gemi dizel motorları yakıt içerisindeki kimyasal enerjiyi silindir boyunca mekanik enerjiye çevirirler. Günümüzde buhar türbinli makineler ile çeşitli tehlikeli yük taşıyan gemiler istisna olarak kabul edildiğinde dizel motor kullanımının çok yüksek düzeydedir. Dizel motorların tercih edilmesinde elde edilecek performans, kullanılan yakıtın fiyatı ve tüketimi, bakım süreç ve masrafları, oluşturacağı gürültü, emisyon değerleri ve sağlamlık gibi başlıca etkenler göz önüne alınır. Silindir diziliş şekline göre V tipi dizel motorlar silindir sayısını iki kat kadar arttırmasına rağmen motor hacmini aynı oranda arttırmaz ayrıca daha az miktarda krank mili ana yatağına sahip olduğu için motordaki sürtünme kayıpları daha azdır. Bu sebeplerden dolayı yüksek güç ihtiyacı gereken gemilerde bu tip motorların tercih edilmesi daha uygun olmaktadır. Alman Mühendis Rudolf Diesel tarafından bulunan 23 Şubat 1893 tarihinde patenti alınan dizel motorlarda benzinli motorlardan farklı olarak ateşleme için bujiye ve yakıt oksijen karışımını oluşturmak için karbüratöre ihtiyaç yoktur. Dizel Motorların Sınıflandırılması Dizel motorlarını daha iyi tanıyabilmek ve birbirleriyle karşılaştırma yapabilmek için, ayrım özelliklerine göre sınıflandırma yapılabilir. Buna göre: 1. Çalışma prensiplerine göre 2. Silindir tertip şekillerine göre 3. Devir sayılarına göre 4. Piston bağlantılarına göre 5. Piston hareketlerine göre 6. Yakıt püskürtme sistemlerine göre 7. Kullanılan yakıta göre Dizel motorlar olarak sınıflandırılır.

18 18 Şekil 2.1 Sıra tipi motor Şekil 2.2 V tipi motor

19 19 Dizel Motorların Çalışma Prensibi Motorun süpürmesinde, egzoz gazını silindirin dışına atma ve taze hava çekme işlemi, kapakçıklar (valf) veya giriş ve çıkış kanalları aracılığıyla yapılır. Dizel motorun kapasitesinin tam olarak kullanılabilmesi için içeriye alınan havayı sıkıştırabilecek turboşarj kullanılması gerekir; turboşarj ile havanın sıkıştırılmasından sonra bir ara soğutucu ile içeri alınan havanın soğutulması ayrıca verimi arttırılır. Çok soğuk havalarda, dizel yakıt koyulaşır, viskozitesi artar, balmumu kristalleri oluşur veya jel haline dönüşür. Yakıt enjektörü, yakıtı silindirin içine etkili bir şekilde itemez ve bu yüzden soğuk havalarda motorun çalıştırılmasını zorlaştırabilir. Dizel teknolojisinde bu zorluğu yenmek için çeşitli önlemler geliştirilmiştir. Sıkça kullanılan bir uygulama, yakıt hattı ve yakıt filtresini elektrikle ısıtmaktır. Bazı motorlarda silindir içinde bulunan kızdırma bujileri denen küçük elektrikli ısıtıcılar, çalıştırmak için silindirleri önceden ısıtırlar. Az sayıda motorda kullanılan başka bir teknolojide ise, manifold içindeki rezistans telli ısıtıcılar, motor çalışma sıcaklığına gelinceye dek giriş havasını ısıtır. Eski dizel motor sisteminin en önemli parçası hız kontrol ünitesidir; bu ünite yakıtın gelme hızını kontrol ederek motorun hızını sınırlar. Benzin motorlarından farklı olarak dizel motorlarında hava emme supabı yoktur (burada kastedilen benzinli motorlardaki karbüratörün içindeki kapış diyaframı ve hava emiş kelebeğidir), bu yüzden hız kontrol ünitesi olmazsa motor fazla hızlanır. Eski tip hız kontrol üniteleri motordan bir vites sistemi ile yönlendirilir ve böylece sadece motor hızıyla doğru ilişkili olarak yakıt sağlanırdı. Modern elektronik kontrollü dizel motorları benzin motorlarındakine benzer bir kontrol mekanizmasını (ECM) Elektronik Kontrol Modülü veya Elektronik Kontrol Ünitesi (ECU) yoluyla uygularlar. Motor "bilgisayarı" ECM/ECU içinde motorun çalışmasıyla ilgili algoritmalar ve ölçümleme tabloları kaydedilmiştir. ECM/ECU bir algılayıcıdan motor hızına dair sinyal alınca gereken bilgi işlemlerini yapar, elektronik ve hidrolik valfler aracılığıyla yakıt miktarını ve yanma zamanlamasını kontrol ederek motor hızını sabit tutar. Yakıtın pistonların içine enjeksiyonunun başlama zamanının kontrolü, emisyonların azaltılması ve motor veriminin (yakıt ekonomisi) artırılması için en önemli unsurdur. Silindir içine yakıt enjeksiyonu başlama zamanlaması, günümüz modern motorlarında elektronik olarak kontrol edilmektedir. Zamanlama, genellikle üst ölü noktanın (TDC/Top Dead Center) önündeki pistonun krank ünitesi açısı ile ölçülür. Örneğin, piston üst ölü noktadan 10 derece önde olduğu zaman eğer ECM/ECU yakıt enjeksiyonuna başlarsa, enjeksiyon başlama veya zamanlama 10 derece öndedir denir.

20 20 İçten Yanmalı Motorların Parçaları Silindir Kapağı Motor bloğu nu arasına silindir kapak contası konularak üstten kapatacak şekilde imal edilen motor parçasıdır. Silindir kapağı üzerinde emme manifoldu, egzoz manifoldu ve bujiler bulunur. Supap sistemine de yataklık etmektedir. Otomobil motorlarında genelde tüm bloğu kaplayan bir tane silindir kapağı bulunmaktadır. Büyük motorlarda ise her silindirin kendi silindir kapağı vardır Silindir Kapak Contası Silindir kapağı ile motor bloğu arasındaki sızdırmazlığı sağlayan elemandır. Silindirlerin bulunduğu blok ile kapak arasına konulan ince, sıcaklığa dayanıklı bir elemandır. Motor harareti aşırı yükseldiğinde ilk olarak bu conta yanar. Conta yanarsa silindir yanma odasına soğutma suyu girer, hararet devam ederse kapak çatlar Silindir Gömleği Pistonlar, segmanlar ve yanma odası ile yanma enerjisini mekanik enerjiye dönüştürür. Gömlekler, yüksek basınca, mekanik ve termal güce karşı ölçülerini koruyacak şekilde dayanıklıdır. Korozyona karşı dayanıklıdır. Yanma esnasında oluşan ısıyı soğutma kanallarına yönlendirirler. Gömlekler bütün hareket boyunca pistonu tutar Piston Bir silindir içine 1000'de 7 boşluk olacak şekilde yerleştirilmiş disk şeklinde parça. Motor, pompa ve kompresör gibi makinalarda silindirden dışarı uzanan (biyel) piston koluna bağlı olarak kullanılır. Motorlu araçlarda kimyasal enerjiyi (benzin, mazot, LPG v.b.) mekanik enerjiye çeviren düzenektir Piston Segmanı İçten yanmalı, 4 zamanlı ve 2 zamanlı motorlarda silindir bloğu içinde hareket eden piston ya da pistonların üzerine açılmış segman kanallarının içinde çalışan gri dökme demirinden ya da çelik alaşımlarından yapılan halka biçimindeki parçalardır. Segmanlar, sıkıştırma zamanı sırasında silindir içerisine alınan havanın kartere sızmasını engelleyerek kompresyonun oluşmasını sağlar. karterdeki yağın ve havanında silindir boşluğuna sızmasını engeller.

21 Biyel Kolu Pistonla krank milini birbirine bağlayan parçadır. Bir ucu perno yardımıyla pistona ve diğer ucu veya büyük tarafı ise krank pimi ile krank miline bağlanan biyel kolları, pistonun silindir içinde yaptığı eksenel hareketi, dönme hareketine çevirerek krank milinin dönmesini sağlar. Motorun piston pernosu ile birlikte mekanik olarak en çok yüklenen parçalarındandır Krank Mili Eksantrik bir mildir ve pistonların yaptığı doğrusal hareketi dairesel harekete çevirir. Krank mili genellikle dövme yöntemi ile üretilir ve biyel kolunun çalışacağı bölgeleri talaşlı imalatla hassas bir şekilde işlenir. Krank mili malzemesi düşük alaşımlı çeliktir. Döküm yoluyla üretilen krank mili Küresel grafitli dökme demirle de üretilir. Malzemenin özellikleri aşınmaya, eğrilmeye ve burulmaya karşı dayanımlı olmalıdır. Krank miline yataklık eden kaymalı yataklar (krank mili yatağı) ise mikro kaynamaları engellemek için pirinçten yapılır Volan Krank miline bağlı krankın hareketi ile direkt dönen ve ateşleme zamanında aldığı gücü diğer zamanlarda motorun dönmesi için harcayarak hareketinin devamlılığını sağlayan büyük silindirik dişlidir. Krank mili ile birlikte motorun dengesini sağlar Kam Mili (Eksantrik Mil) Hareketini triger kayışı ya da zincirinden alır. Motorda görevi emme ve egzoz supaplarının zamanında açılmalarını sağlamaktır. İlkel 4 silindirli 8 supaplı motorlarda tek, 16 supaplı yeni nesil motorlarda 2 adet bulunur Triger Kayışı Motorlarda silindir kapağı içerisinde bulunan egzoz ve emme supaplarını hareket ettiren eksantrik (kam) mili ile krank mili üzerinde bulunan volan dişlisini birbirine bağlayan parçadır. Triger kayışı yapımında cam elyaf maddesi kullanılarak sağlamlığı arttırılmıştır Supap Yay yardımıyla gergin tutulup yatağın düzlemine dik olarak gidip gelme hareketi yaparak bir akışkanın geçişini ayarlamaya yarayan kapağa denir. Supap, boru sistemlerinde gaz veya sıvı, motorlarda ise gaz geçişini kontrol etmeye yarar.

22 Yakıt Tankı Motorunun çalışması için gerekli olan enerjiyi sağlamak amacıyla kullanılan yakıtın konulduğu tanklara denir. Yakıt tankları, çok küçük boyuttaki bir çakmak gibi plastikten olacağı gibi Uzay mekiği dış yakıt tankı gibi çok büyük olabilir ve birçok değişik malzemeden üretilebilir Enjeksiyon Pompası Yakıt deposundaki yakıtı emerek enjektörlere yüksek basınçta pompalayan bir pompadır. Depodan 2 adet yakıt borusu çıkar. Yanma odasına giremeyen yakıt tekrar depoya döner. Direkt püskürtme ve çok noktadan püskürtmeli enjektörler vardır Common Rail Dizel motorlarda kullanılan bir yakıt enjeksiyon sistemi olup tutuculu püskürtme veya ortak boru anlamına gelir. Bugüne kadar kullanılan aynı türdeki sistemlere göre yakıt sarfiyatı, egzoz gazı emisyonu, çalışma sistemi ve gürültü oluşumunda daha üstün bir sistemdir. Direkt tahrik edilen blok veya tek pompalı sistemlerden farlı olarak Common-Rail de basınç oluşumu ve püskürtme ayrılmaktadır. Geleneksel dizel direkt püskürtücüleri yaklaşık 900 bar lık basınç ile çalışırken, Common-Rail Sistemi, yakıtı 1500 bar a kadar yükselen bir basınç ile ortak bir boru üzerinden enjektörlere dağıtır. Elektronik motor kumandası, bu yüksek basıncı, motorun devir sayısına ve yüküne bağlı olarak ayarlar. Püskürtmeyi, enjektörler üzerinde bulunan ve süratle anahtarlanabilen manyetik supaplar sağlamaktadır. Bu da püskürtmenin şekillendirilmesi, püskürtme miktarının ölçülmesi ve yakıt püskürtmesi bakımından yeni imkânlar sağlamaktadır. Ayrıca yine bu imkânlar sayesinde yeni sistemin mükemmel bir avantajı olan Pilot (ön) Püskürtme ortaya çıkmaktadır. Pilot püskürtme, esas ana püskürtmeden önce oluşarak yakıtın yanmasına ilişkin çıkış oranlarını yüksek derecede iyileştirmektedir. Ön veya çoklu püskürtme, süratli manyetik supaplarına çok kere kumanda edilmesi ile oluşturulur. Böylece hem zararlı madde ve gürültü emisyonu hem de dizel motorlarının sarfiyat değerleri daha da azaltılmaktadır. Common-Rail sistemi, motorda önemli değişiklikler yapılmadan, kullanılan püskürtme sisteminin yerini alabilmektedir. Basınç oluşumunun ve püskürtmenin ayrılmasına ilişkin tek şart, bir dağıtıcı boru (Rail) ve enjektörlere giden borulardan oluşan, Yüksek Basınç Tutucusu dur. Sistemin çekirdek

23 23 parçası, manyetik supap kumandalı enjektördür. Püskürtme olayı, beyinden manyetik supaba giden bir sinyal ile başlatılır. Bu arada püskürtülen miktar, hem manyetik supabın açılma süresine hem de sistem basıncına bağlıdır. Sistem basıncını, yüksek basınçlı, pistonlu pompa oluşturmaktadır. Adı geçen pompa, düşük tahrik dönme momentleri ile çalışır, bu da pompa tahrikinin yükünü azaltmış olur. Basınç oluşumu için, binek otomobillerde distribütör tipi pompalar; ticari araçlarda ise sıra tipi pompalar öngörülmüştür. Common-Rail sistemlerinde, beyin, sensörler ve çoğu sistem fonksiyonları, başkalarında bulunan pompa-meme-birimi ve pompa-boru-meme gibi zamana bağlı tek pompa sistemleri ile eşittir. Ön püskürtme sayesinde bu direkt püskürtücü, ön yanma odalı motorun düşük gürültü seviyesi ile çalışırken aynı zamanda en katı egzoz gazı kurallarına da uymaktadır Yanma Odası Motor silindirinin içinde pistonların hareket ettiği silindir şeklindeki boşluktur. Üst kısmı silindir kapağı ile kapatılır. Silindir kapağı içinde bulunan bujilerin ateşleme yapan kısımları yanma odası içindedir Yağ Pompası Yağı karter (yağ deposu)'den alarak basınçlı bir şekilde yağ kanallarına ve buradan hareketli parçaların üzerine göndermeye yarar. Yağ pompası hareketini eksantrik kam milinden alır Karter İçten yanmalı motorlarda motorun alt kısmında bulunan yağ tankıdır. Krank milini dışarıdan gelebilecek darbelere karşı korur. Yağa depoluk eder soğumasını sağlar. Boğazlı ve boğazsız olmak üzere 2 çeşittir Yağ Soğutucusu Çok düşük veya çok yüksek devirlerde uzun süre çalışan motorların yağlarını soğutmak için kullanılan yağ soğutucu radyatörlerdir. Motor yağları ısındıkça sürtünme katsayıları düşmekte buna paralel olarak da yağlama özelliklerini yitirmektedirler. Yağ soğutucuları bu olumsuzluğun önüne geçmek için kullanılmaktadır Motor yağı Motorun çalışan parçaları arasında kaygan bir yağ tabakası oluşturarak sürtünen yüzeylerin aşınmasını önler. Ayrıca motorun içinde çalışan parçaları temizler.

24 Egzoz Manifoldu Silindir içindeki yanmış gazın çıkış borusudur. Genelde 4 adet silindirden çıkan boru birleşir ve katalizöre girer. İşte silindir ile katalizör arası egzoz manifoltudur. Bazı turbo modellerde manifold turboşarja bağlanır. Egzoz gaz basıncı turboşarjın pompasını çalıştırır. Turboşarj da temiz hava emerek bu havayı sıkıştırarak yanma odasına yollar Katalitik Konvertör (Katalitik Dönüştürücü) Motorların egzozlarındaki (dışarı verdikleri gaz) çevreye zararlı maddeleri daha az zararlı maddelere dönüştüren aygıt Turboşarj Motora atmosferik basıncın üzerinde hava vererek yani cebri doldurum yaptırarak daha küçük hacimli motordan daha yüksek güç alınmasını sağlayan, hareketini egzoz gazının dışarı çıkma basıncından alan bir çeşit pompadır. Türbin ve kompresör olmak üzere iki adet pervaneye sahiptir. Türbin egzoz tarafında, kompresör emme tarafında yer almaktadır. Egzoz gazının çıkma basıncıyla dönen türbin aradaki bağlantı milinin yardımıyla kompresör pervanesini döndürür. Bu sayede motor silindirine önemli ölçüde artan bir hava girişi sağlanır Intercooler Turboşarjlı motorlarda turbonun sıkıştırması sonucu ısınan havanın soğutulması için kullanılan ek soğutucudur. Turbonun basıncını yükselttiği hava radyatöre benzeyen peteklerin içerisinden geçirilerek tekrar soğutulduktan sonra motora gönderilir. Gemi Dizel Motorlarına Bağlanan İtici Donanımlar Gemilerin hareketini sağlayan itici donanımlar farklı şekilde olabilmektedir. Bu donanımların temel görevi dizel motordan aldıkları gücü itici kuvvete çevirmektir. Gemi türüne, kullanım alanına ve hız gereksinimlerine göre aşağıdaki donanımlar kullanılabilir: a. Hatve Kontrollü Pervaneler b. Nozullu Pervaneler c. Süper Kavitasyonlu Pervaneler d. Tandem Pervaneler

25 25 e. Zıt Dönüşlü Pervaneler f. Grim Tekerlekli Pervaneler g. Üst Üste Bindirilmiş Pervaneler h. Pervane / Stator Sistemi i. Yüzey Yarıcı Pervaneler j. TVP Pervaneler k. Z Sürüşlü Pervaneler l. İz Düzenleyici Nozul m. Asimetrik Kıç n. Pervane Göbek Finleri o. Grothues Dağıtıcıları p. Su Jeti q. Düşey Pervaneler İDO Filosunun önemli kısmını oluşturan Hızlı Feribotlarda dünyadaki diğer örneklerinde olduğu gibi Su Jeti sistemi kullanılmaktadır Su Jeti Su jetleri 20 knot hızın üzerindeki hız ihtiyaçlarında kullanıma uygundurlar. Daha az hız ihtiyaçlarında istenilen verimi sağlamayacağı için ortalama olarak knot altındaki hız ihtiyaçları için pervaneler tercih edilmelidirler. Su jetleri pervaneler gibi gemiler için bir hidrodinamik itici olmalarına rağmen geminin içiresinde düzenlenmiş olup pervaneden daha çok bir pompa görevi görürler. Su jeti tekne içinde bulunan bir pompa yardımıyla gemi dibinden emilen su, gemi kıçında ya su hattı altında bulunan nozuldan (lüleden) su içine ya da su hattı üzerindeki bir nozuldan havaya tazyikle püskürtülerek teknenin hareketi sağlanır. Bu sistemde önemli olan, belli bir su hacminin hızını arttırıp, yer değiştirmesini sağlamaktır. Su jetinin seçilmesindeki en büyük neden, yüksek sürat gereksinimini verimli bir şekilde karşılayabilmektir. Su jeti her tülü gemide kullanılabilir. Ancak orta ve büyük deplasmanlı gemiler için pek uygun değildir. Nozulun dışarıya atış açısı, sancak-iskele doğrultusunda 30 dereceye kadar döndürülebilmesiyle manevra yapılmakta ve bu nedenle de dümene ihtiyaç duymamaktadır. Bu avantajlarına karşın düşük hızlarda yakıt tüketimi artmakta ve pompa-jet sistemine su alınırken, suya havanın karışması sevk verimini düşürmektedir

26 26 Şekil 2.3 Su jetinin bölümleri Şekil 2.5 te görülen basit çizimde se jetinin temel bölümlerini ve yapısını şekildeki numaralı kısımlar yardımıyla gösterilebilir. Buna göre: 1. Su Hattı Yüksekliği 2. Nozul 3. Stator 4. Çark 5. Pompa 6. Su Girişi 7. Giriş Kanalı 8. Şaft 9. Çapraz Kesit 10. Gemi Gövdesi 11. Etkin Giriş Hızı 12. Gemi Hızı Şeklinde belirtilebilir.

27 27 3. MTU 20V 8000 M70 DİZEL MOTOR İNCELEMESİ Genel Yapısı ve Ana Özellikleri MTU 20V 8000 M70 serisi deniz uygulamaları için dayanıklı bir yeni nesil dizel motordur. Tasarımı kapsamlı testler ile onaylanmış, performans, tüketim ve emisyon gibi bütün hedefler bir araya toplanmıştır. MTU firması ürettiği bu model için yaptığı tanımlamada; MTU 8000 serisi hızlı ticari deniz araçlarının yüksek güç talebini karşılamak için geliştirilmiştir. Kolay bakım, düşük tüketim, çevresel açıdan sağlıklı tasarım ve düşük işletme maliyeti gibi özellikleri bu seriyi farklı kılmaktadır. Tüm motor sistemini sadece birkaç ara yüzde toplayan sistemi sayesinde kurulumu çok kolaydır. ifadesini kullanmaktadır. Şekil 3.1 MTU 20V 8000 M70 Dizel motor Kuru Ağırlık Toplam Uzunluk Toplam Genişlik Toplam Yükseklik Çizelge 3.1 MTU 20V 8000 M70 Genel özellikleri 47,2 (ton) 7282 (mm) 2038 (mm) 3364 (mm) Toplam Silindir Uzunluğu 4920 (mm) (V) Biçim Açısı 48 Silindir Çapı 265 (mm) Strok 325 (mm) Silindir Hacmi 17,37 (litre) Maksimum Güç 9000 kw Hız Aralığı (dvr/dk)

28 28 Motor Tasarımı Şekil 3.2 MTU 20V 8000 M70 Dizel motor silindirleri Yukarıdaki şekilde MTU 20V 8000 M70 in en sade biçimde genel görünümü yer almaktadır. Sırasıyla A1 den A10 a kadar gösterilen bölgeler motorun sol tarafındaki silindirleri, B1 den B10 a kadar gösterilen bölgeler ise motorun sağ tarafındaki silindirleri belirtmektedir. Şekilden de anlaşılacağı gibi motor 20 Silindirli bir V Tipi motordur. Motora V şekli 48 lik açı ile verilmiştir. Ayrıca motorun isimlendirilmesinde kullanılan 20V ibaresi de 20 Silindirli V Tipi bir motor olduğunu belirtmektedir. Benzer isimlendirme MTU firmasının ürettiği farklı motorlarda da kullanılmıştır. Örnek olarak; -MTU 12V 396 TE74-12 Silindirli V Tipi, -MTU 16V 396 TE74L- ise 16 Silindirli V Tipi bir motordur. V Tipi Motorlar V tipi motor, silindirlerin krank şaftı üzerinde iki sıra halinde ve iki eğik düzlem üzerinde "V" şeklinde dizildiği motor tipidir. Sıralı tip motorlara göre daha yüksek bir güç/hacim oranına sahip olan bu tip motorlar nispeten yüksek performans gereken uygulamalarda kullanılırlar. Silindirler arasındaki açı benzinli motorlarda 60 veya 90, dizel motorlarda ise 30 ila 120 arasında değişebilir. Genellikle aynı eksendeki iki koldan gelen iki piston krank

29 29 mili üzerindeki ortak pimi kullanırlar. Silindirlerin numaralandırmasına güç çıkışının (KS) karşı tarafındaki sol silindirden başlanır. V tipi motorlar daha çok güç istenen ve fazla yer kaplamaması gereken yerlerde tercih edilirler. Bu tip motorlarda sıra tipi ile karşılaştırıldığında silindir sayısı artırılsa bile motorun boyutları fazla artmaz. Daha az miktarda krank mili ana yatağına sahip olduğundan motordaki sürtünme kayıpları daha azdır Karter Sert tasarım, sfero döküm, entegre şarjlı hava nakli, tek merkezi bir konumda bulunan kam mili ve ana yağ kanalı, güvenli ana yatak kapakları için hidrolik gerilmiş cıvatalar, geniş karter erişim delikleri özellikleri ile tasarlanmış kartere sahiptir. Bu özellikleri sayesinde son derece sert bir yapıya sahip olup, güçlü bir krank mil desteği sunmaktadır. Bir diğer avantajı da soğutma suyu ile bağlantısının bulunmaması ve yerinde değiştirilebilir bir ana yatağa sahip olmasıdır. Şekil 3.3 MTU 20V 8000 M70 Dizel motor karteri

30 30 Şekil 3.4 MTU 20V 8000 M70 Dizel motor karter kesiti Motor Yağı Şekil 3.5 te makinenin -şekle göre- sol alt kısmında kahverengi renkle gösterilen oklar motor yağının giriş ve çıkış kısımlarını belirtmektedir. Şekil 3.4 te karter içerisinde dolaştığı yerler görünürken. Daha detaylı görünümün yer aldığı şekil 3.6 da motorun enlemesine kesitinde motor yağının depolandığı bölge kahverengi olarak motorun en alt kısmında görülmektedir. Şekil 3.5 MTU 20V 8000 M70 Motor yağı, soğutucu ve hava giriş çıkışları

31 31 Şekil 3.6 MTU 20V 8000 M70 Dizel motor enine kesiti

32 32 Şekil 3.6 da görülen kesitte mavi renkli kısımlar temiz havanın, turuncu renkte gösterilen kısımlar ise egzoz gazlarının yer aldığı bölgelerdir. Motor soğutma suyunun yer aldığı bölgeler yeşil renkle gösterilirken, motorun en alt kısmında bulunan kahverengi bölge ise makine yağının depolandığı bölgedir. Son olarak şekilde makinenin sağ ve sol üst kısımlarında ince bir şerit olarak sarı renkle gösterilen bölgeler yakıtın motor içinde yer aldığı bölgelerdir. 20 Silindirli bir motor olan MTU 20V 8000 M70 2 silindirli tek sırası şekildeki kesitle gösterilmiştir. Aynı yapı 10 sıra halinde devam etmektedir. Temiz Hava ve Egzoz Gazı Temiz havanın ve egzoz gazının motor içerisinde bulunduğu noktaları Şekil 3.6 da verilen enine kesitte kısmi olarak görülmektedir. Temiz havanın motor içerisine girişinin ardından yanma işlemi ve sonrasında egzoz gazı olarak motoru terk etmesi Şekil 3.7 de şema olarak gösterilmiştir. KS ile belirtilen kısım motorun ön kısmıdır. Şekilde üçer sıra halinde gösterilen silindirler gerçekte A1-A2-A3..A10 ve B1-B2-B3..A10 olarak 10 sıra halinde devam etmektedir. Mavi renk ile gösterilen kısımlar temiz havanın motor içerisine girmesini ve izlediği yolu belirtirken, turuncu renk ile gösterilen kısımlar yanma olayının ardından meydana gelen egzoz gazının motoru terk etmesini ve izlediği yolu belirtmektedir. Şekil 3.7 Temiz hava ve egzoz gazının izlediği yol şeması

33 33 Temiz havanın ve egzoz gazının motor içerisindeki izlediği yol Şekil 3.8 de daha net olarak gösterilmektedir. Bu şekki motorun şeffaf hali olarak ele alırsak motora iki yandan giren temiz hava sırayla bütün silindirleri dolaşarak yanma işleminde kullanılmakta, ardından gösterilen yoldan egzoz gazı olarak dışarı atılmaktadır. Şekil 3.8 Temiz hava ve egzoz gazının dolaşımı Güç Ünitesi (Motor Grubu) Silindir kapağı, boşluk bırakıcı pul, silindir gömleği, piston, biyel ve güç iletim fonksiyonlarından oluşan ünitedir Serisinin silindir ünitesi 4 cıvata ile karter üzerine sabitlenmiştir. Kolay sökülüp takılabilmesi avantajının yanı ara soğutma suyu gövdesinin silindir kapağına 24 cıvata ile bağlanmış olması sayesinde mükemmel derecede sızdırmazlık

34 34 sağlamaktadır. Silindir hattı en uygun şekilde dairesel olarak biçimlendirilmiş, Hat ve Segmanların Aşınmanın düşük olması sağlanmıştır. Bir diğer avantajı ise emme (giriş) ve egzoz kanalları için geniş alan sağlamasıdır. Şekil 3.4 te 1 numaralı bölge silindir kapağını, 2 numaralı bölge ara soğutma suyu gövdesini, 3 numaralı bölge piston kol yatağını, 4 numaralı bölge pistonu, 5 numaralı bölge ise silindir gömleğini göstermektedir. Şekil 3.9 Güç ünitesi parçaları Şekil 3.10 da turuncu renk ile gösterilen bölge egzoz gazlarının motoru terk ettiği bölgeyi, yeşil renk ile gösterilen bölge motor soğutucusunun yer aldığı bölgeyi, kahverengi renk ile gösterilen bölge ise motor yağının bulunduğu bölgeyi belirtmektedir. Şekil 3.11 de ise güç ünitesinin sökülmesi gösterilmektedir.

35 35 Şekil 3.10 Güç ünitesi iç görünümü Şekil 3.11 Güç ünitesinin sökülmesi

36 36 Piston Şekil 3.12 Piston Dökme çelik piston tepesi ve çelik piston eteklerinden oluşan kompozit piston büyük çaplı piston pimine, iki sıkıştırıcı halkaya bir yağ sıyırıcı halkaya ve yağ soğutucuya sahiptir. Yüksek ateşleme basınçlarına dayanıklı olarak tasarlanan piston sahip olduğu özellikleri sayesinde düşük yağ tüketimi sağlamasının yanı sıra düşük siyah duman ve NOx emisyonu da sağlamaktadır. Soğutma Sistemi Şekil 3.13 Soğutucu kanallar

37 37 Şekil 3.14 MTU 20V 8000 M70 komple soğutma sistemi Şekil 3.15 Soğutma sistem şeması

38 38 Şekil 3.14 te motorun komple soğutma kanalları ve izlenilen yollar gösterilmektedir. Şekil 3.15 te yer alan şemada ise düz yeşil çizgi olarak gösterilen hatlar yüksek sıcaklı devrelerini, kesik yeşil çizgilerle gösterilen hatlar ise düşük sıcaklık devrelerini göstermektedir. Şekil 3.13 te ise güç ünitesinde ve silindir kapağında yer alan soğutucu bölmeler yeşil renk ile gösterilmiştir. Yakıt Enjeksiyon Sistemi (Common-Rail) Bölüm te yer alan Common-Rail yakıt enjeksiyon teknolojisinin kullanıldığı 8000 serisi bu teknolojinin sağladığı avantajları taşımaktadır. Püskürtme zamanlaması, enjeksiyon basıncı ve akış hızı kontrol altında tutulup sürekli optimize durumda bulunmakta ve mekanik düzenlemelere gerek duymamaktadır. Tüm çalışma aralığında düşük yakıt tüketimi ve tüm motor hızlarında yüksek enjeksiyon basıncı sağlaması ve egzoz kararmasının neredeyse algılanamayacak düzeyde tutması da diğer avantajlarıdır. Şekil 3.16 Yakıt enjeksiyon sistemi (Common-Rail)

39 39 Şekil 3.17 Yakıt enjeksiyon sistem şeması Şekil 3.142te koyu sarı renkli (siyah noktalı) bölgeler düşük basınçta yakıt besleme hattını, açık sarı renkli bölgeler ise yüksek basınçta yakıt besleme hattını belirtmektedir. Aynı şekilde beyaz renkli bölgeler geri dönüş yolunu, siyah renkli bölgeler ise yakıt sızıntısını belirtmektedir. Şekil 3.15 te pembe renkli kısımlar düşük basınçtaki yakıtı, sarı renkli kısımlar ise yüksek basınçlı yakıt beslemesini belirtmektedir. Motor Yağı (Yağlama Yağı) Devresi Motora bütünleşmiş halde olan filtre göstergesi bulanan ve geri püskürtme (back-flushing) özelliği ile sürekli yağ akışı sağlayan otomatik yağ filtre özelliğinin sabit filtrasyon kalitesi, çevre dostu olması, düşük bakım gerektirmesi ve yağ bakımının motora entegre olması gibi birçok avantajı bulunmaktadır. Şekil 3.18 te motor yağ sistemi şeması, 3.19 da ise motor yağının motor içerisinde izlediği yol gösterilmektedir.

40 40 Şekil 3.18 Motor yağı sistem şeması Şekil 3.19 Yağlama sisteminin motor içerisinde izlediği yok

41 41 Turboşarj MTU 20V 8000 M70 üzerinde 4 adet turbo yer almaktadır. Çabuk tepki ve hızlanma özelliğine sahip olan turbolar düşük kütleli momente sahip olan turbolar hidrolik tahrikli türbin kapaklarına sahiptirler. Şekil 3.20 Turboşarj sistemi Performans ve Yakıt Tüketim Tablosu Çizelge 3.1 de yer alan referans koşullarında sıralı turboşarj ile 8200 kw değerlerinde performans ve yakıt tüketim tablosu Şekil 3.9 verilmiştir. Çizelge 3.2 Referans Koşulları Emme Hava Sıcaklığı 25 C Su Sıcaklığı 25 C Atmosfer Basıncı 1000 mbar Giriş Basıncı 25 mbar Yakıt Besleme Sıcaklığı 25 C Yakıt Tüketim Toleransı +5%(g/kWh)

42 42 Supap Sistemi Şekil kw değere kadar "Güç - Devir Sayısı" tablosu Şekil 3.22 Temiz hava ve egzoz gazları için supap sistemi

43 43 Kontrol Sistemi Uydu üzerinden uzaktan kontrol sistemi bulunan MTU 8000 serisi motorların bilgisayar ortamında takibi yapılabildiği gibi aynı şekilde kontrolü de sağlanabilmektedir. Bu işlemlerin ekran görüntüleri şekil 3.23, 3.24, 3.25 ve 3.26 daki gibidir. Şekil 3.23 MTU 20V 8000 M70 in bilgisayar ortamında kontrolü - 1 Şekil 3.24 MTU 20V 8000 M70 in bilgisayar ortamında kontrolü - 2

44 44 Şekil 3.25 MTU 20V 8000 M70 in bilgisayar ortamında kontrolü - 3 Şekil 3.26 MTU 20V 8000 M70 in bilgisayar ortamında kontrolü - 4

45 45 4. SONUÇ Deniz taşımacılığı, tek seferde büyük miktarlarda yük ve yolcu taşıyabilme özelliğinden dolayı gün geçtikçe daha fazla önem kazanmaktadır. Günümüzün gelişen teknolojisiyle birlikte çeşitli amaçlar için daha büyük gemiler inşa edilebilmekte ve bu sayede çevreye daha duyarlı hale gelen gemiler vasıtasıyla daha büyük miktarlarda yük ve yolcu taşınabilmesi mümkün olmaktadır. İstanbul un konumu, deniz taşımacılığı açısından daha özel bir durum arz etmektedir. Dünyanın en büyük şehirlerinden biri olarak İstanbul, iki kıtaya yayılmış milyonlarca insana ev sahipliği yapmaktadır. İstanbul Boğazı, bu insanlar için geçmişte tek seçenek olmuş, bugünse alternatif bir güzergah imkanı sunmaktadır. Benzer şekilde, çevresinde yoğun sanayi bölgeleri bulunan Marmara Denizi de yolcu taşımacılığı açısından önemli bir bölgedir. Yapılan bu çalışmada, İstanbul Boğazı ndaki yolcu taşımacılığında çok büyük bir paya sahip olan İDO nun filosu makine özellikleri bakımından incelenmiş ve tanıtılmıştır. Çalışma bu bakımdan genel bir özellik taşımaktadır. Bu çalışmadan elde edilen veriler, günümüzde gittikçe önem kazanan ve gerek ulusal gerekse uluslararası pek çok kuruluş tarafından irdelenmeye başlayan çevresel performans konusunda kullanılabilecek niteliktedir. Özellikle Energy Efficiency Design Index (EEDI) ve Energy Efficiency Operational Indicator (EEOI) formülasyonlarında yer alan makine özellikleri, bulunması güç veriler olabilmektedir. Bu özet çalışma sayesinde İDO filosundakilere benzer gemilerin çevresel performansları iyi şekilde incelenebilecektir. Çevresel performansın yanı sıra, makine özellikleri hakkındaki ayrıntılı bilgiler sayesinde söz konusu gemilerin verimlilik analizleri de kesin olarak yapılabilecek ve makineler üzerinde hangi tip değişikliklerin yapılması durumunda ne oranda bir verimlilik artışı elde edilebileceği de hata payı en az olacak şekilde hesaplanabilecektir.

46 46 KAYNAKLAR Albayrak, B. (2000) Gemilerde Ana Makine Olarak Kullanılan Dizel Motorların ve Bu Konudaki Gelişmelerin İncelenmesi, İstanbul Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kesebol, S. (2012) Gemi Dizel Motorlarındaki Hareketli Elemanlardan Oluşan Hasarlar ve Nedenleri, Yıldız Teknik Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gemi Mühendisleri Odası (2008) Gemi Mühendisliği El Kitabı, İstanbul Yıldırım, E. (2006) TCG Turgutreis Firkateynine Ait Ana Makinelerin (MTU 20V 1163 TB 93) Yağ Değişim Periyodunun Belirlenmesi T.C. Milli Eğitim Bakanlığı (2006) MEGEP, Denizcilik, Gemi Dizel Motorları - 1 T.C. Milli Eğitim Bakanlığı (2008) MEGEP, Denizcilik, Gemi Dizel Motorları - 2 MTU Friedrichshafen, (2007) Technical Documentation 20V 8000 M70 Diesel Engine Küçükşahin, F. (1999) Dizel Motorları: Gemi Dizel Makinelerinin Yapıları ve Çalışma İlkeleri, Güven Kitapevi, İstanbul Küçükşahin, F. (2008) Dizel Motor Teorisi, Birsen Yayınevi, İstanbul Şehir Hatları Hakkında, Şirket-i Hayriye, İDO, İçten Yanmalı Motorları Parçaları, Marine Diesel Engine, Detroit Diesel Corporation, (2004) Focus on Technology MTU Series 8000 MTU Friedrichshafen, (2008) Series 8000 Diesel Engines for Marine Applications MTU Friedrichshafen, (2003). Technical Project Guide Marine Application MTU Friedrichshafen, (2007). Fluids and Lubricants Specification Wartsila Corporation, (2007). Wartsila Lips Shaft Instruction Manual, Helsinki

47 47 EKLER Ek 1 Ek 2 MTU 20V 8000 M70 Dizel Motor Parçalarının Bakım Takvimi MTU 20V 8000 M70 Dizel Motorun Farklı Açılardan Görünümü ve Ölçüleri

48 Ek Çalışma Saati Parça Yıllık Limit Günlük Hava Filtresi 2 Motorun Çalışması - x Motor Yağı - x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x Marş Motoru - x x x x x x x x x x Yağ Gösterge Filtresi - x x x x x x x x x x Sentrifüj Yağ Filtresi - x x x x x x x x x x Vida Bağlantıları - x x x x x x x x x x Hava Filtresi - x x x x x Yakıt Filtresi 2 x x x x x Basınç Düşürme İstasyonu - x x Valf Dişlisi - x x Kelebek Bağlantı 1 x x Havalandırma Filtresi - x Yakıt Enjektörleri - x Yanma Odaları - x Karter Havalandırması - x Yakıt Pompası - Turbo - Hava Marş Motoru - Bileşenlerin Bakımı Genişletilmiş Bileşen Bakımı 18 Motor Yağı Filtresi 6

49 Ek Çalışma Saati Parça Yıllık Limit Hava Filtresi 2 Motorun Çalışması - Motor Yağı - x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x Marş Motoru - x x x x x x x x x x x Yağ Gösterge Filtresi - x x x x x x x x x x x Sentrifüj Yağ Filtresi - x x x x x x x x x x x Vida Bağlantıları - x x x x x x x x x x x Hava Filtresi - x x x x Yakıt Filtresi 2 x x x x Basınç Düşürme İstasyonu - x x x Valf Dişlisi - x x x Kelebek Bağlantı 1 x x x Havalandırma Filtresi - x x Yakıt Enjektörleri - x Yanma Odaları - x Karter Havalandırması - x Yakıt Pompası - x Turbo - x Hava Marş Motoru - Bileşenlerin Bakımı Genişletilmiş Bileşen Bakımı 18 Motor Yağı Filtresi 6

50 Ek Çalışma Saati Parça Yıllık Limit Hava Filtresi 2 Motorun Çalışması - Motor Yağı - x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x Marş Motoru - x x x x x x x x x x x Yağ Gösterge Filtresi - x x x x x x x x x x x Sentrifüj Yağ Filtresi - x x x x x x x x x x x Vida Bağlantıları - x x x x x x x x x x x Hava Filtresi - x x x x x x Yakıt Filtresi 2 x x x x x x Basınç Düşürme İstasyonu - x x x Valf Dişlisi - x x x Kelebek Bağlantı 1 x x x Havalandırma Filtresi - x x x Yakıt Enjektörleri - x x Yanma Odaları - x x Karter Havalandırması - x Yakıt Pompası - x Turbo - x Hava Marş Motoru - x Bileşenlerin Bakımı x Genişletilmiş Bileşen Bakımı 18 Motor Yağı Filtresi 6

51 Ek Çalışma Saati Parça Yıllık Limit Hava Filtresi 2 Motorun Çalışması - Motor Yağı - x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x Marş Motoru - x x x x x x x x x x x Yağ Gösterge Filtresi - x x x x x x x x x x x Sentrifüj Yağ Filtresi - x x x x x x x x x x x Vida Bağlantıları - x x x x x x x x x x x Hava Filtresi - x x x x x Yakıt Filtresi 2 x x x x x Basınç Düşürme İstasyonu - x x Valf Dişlisi - x x Kelebek Bağlantı 1 x x Havalandırma Filtresi - x x Yakıt Enjektörleri - x Yanma Odaları - x Karter Havalandırması - x Yakıt Pompası - Turbo - Hava Marş Motoru - Bileşenlerin Bakımı Genişletilmiş Bileşen Bakımı 18 Motor Yağı Filtresi 6

52 Ek Çalışma Saati Parça Yıllık Limit Hava Filtresi 2 Motorun Çalışması - Motor Yağı - x x x x x x x x x Marş Motoru - x x x x x Yağ Gösterge Filtresi - x x x x x Sentrifüj Yağ Filtresi - x x x x x Vida Bağlantıları - x x x x x Hava Filtresi - x x x Yakıt Filtresi 2 x x x Basınç Düşürme İstasyonu - x x Valf Dişlisi - x x Kelebek Bağlantı 1 x x Havalandırma Filtresi - x Yakıt Enjektörleri - x Yanma Odaları - x Karter Havalandırması - x Yakıt Pompası - x Turbo - x Hava Marş Motoru - x Bileşenlerin Bakımı x Genişletilmiş Bileşen Bakımı 18 x Motor Yağı Filtresi 6 x

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman Soru 1) Pistonun silindir içersinde yön değiştirmek üzere bir an durakladığı yere ne ad verilir? a) Silindir başı b) Silindir eteği c) Ölü nokta d) Piston durağı Soru 4) Silindir hacmi aşağıdakilerden

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI DİZEL MOTORLARI (Tarihçesi) İLK DİZEL MOTORU DİZEL MOTORLARI DÖRT ZAMANLI ÇEVRİM Çalışma prensibi Dizel motor, benzinli motorlardan farklı olarak

Detaylı

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem.

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem. Motorların Sınıflandırılması A. Kullandıkları Yakıta Göre; a. Benzinli b. Dizel (Mazotlu) c. Elektrikli (Akülü) B. Çalışma Prensibine Göre; a. İki Zamanlı b. Dört Zamanlı C. Soğutma Sistemine Göre; a.

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ. Yakıt Püskürtme Sistemleri Deneyi

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ. Yakıt Püskürtme Sistemleri Deneyi BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ Yakıt Püskürtme Sistemleri Deneyi Laboratuvar Tarihi: Laboratuvarı Yöneten: Laboratuvar Yeri: Laboratuvar Adı: Öğrencinin Adı-Soyadı

Detaylı

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı temel ilkelerden hareket ederek, hidrolik sistemlerde kullanılan elemanların çalışma ilkeleri ve hidrolik devre kavramlarının

Detaylı

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Ders İle Kazandırılacak Yeterlilikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler Eğitim Öğretim

Detaylı

MAMÜL PARÇA LİSTESİ. Mamül kodu : 41 / 2009400 Mamül adı : 4-MIX 54cc (ATOMIC) SIRA PARÇA PARÇA ADI - STANDART NO ADET

MAMÜL PARÇA LİSTESİ. Mamül kodu : 41 / 2009400 Mamül adı : 4-MIX 54cc (ATOMIC) SIRA PARÇA PARÇA ADI - STANDART NO ADET Mamül kodu : 41 / 2009400 Mamül adı : 4-MIX 54cc (ATOMIC) 1 2009079 Plastik muhafaza (Atomizör) 1 2 2008902 Starter kapağı 1 3 2008987 Starter komple 1 4 2008909 Plastik buji kapağı 1 5 2009012 Özel civata

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu hafta Buji Ateşlemeli -- Dizel (Sıkıştırma Ateşlemeli) Motorlar - Temel Motor parçaları

Detaylı

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu Laboratuar Yeri: E1 Blok Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Laboratuvarı

Detaylı

LUPAMAT YAĞSIZ 40 BAR PET KOMPRESÖRÜ

LUPAMAT YAĞSIZ 40 BAR PET KOMPRESÖRÜ LUPAMAT YAĞSIZ 40 BAR PET KOMPRESÖRÜ LUPAMAT KOMPRESÖRÜN YENİ ÜRÜNÜ Our New Product PET Comperssor YAĞSIZ YÜKSEK BASINÇ PET KOMPRESÖRÜ LUPAMAT YAĞSIZ YÜKSEK BASINÇ PET KOMPRESÖRÜ HANGİ SEKTÖRLERDE KULLANILABİLİR

Detaylı

Emme Sistemi Direkt emiş sistemleri:

Emme Sistemi Direkt emiş sistemleri: Emme Sistemi Atmosferik içten yanmalı motorlarda silindirlere hava, alçak ve yüksek basınç alanlarının farkından yararlanılarak alınır. Emme zamanında piston, A.Ö.N. ya doğru hareket ederken silindir içerisinde

Detaylı

4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005

4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005 4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005 Teknik Açıklama Komple bir motor test standı olarak denet seti amaçlı tasarlanmıştır. Burada kullanılan motor kontrollü bir katalitik konvertör ile dört silindirli

Detaylı

CONTALAR VE HAVA KOMPRESÖRÜ TAMİR TAKIMLARI

CONTALAR VE HAVA KOMPRESÖRÜ TAMİR TAKIMLARI www.mahle-aftermarket.com MAHLE AFTERMARKET PRODUCT LAUNCH MAHLE AFTERMARKET TEKNOLOJİ GİRİŞİMİ: CONTALAR VE HAVA KOMPRESÖRÜ TAMİR TAKIMLARI Tahrik sistemi, Güvenlik ve Konfor için Yenilikçi Ürünler Serbest

Detaylı

MOTOR BĐLGĐLERĐ. *Karbüratörde avans, rolanti ayarı (büyük vida ve küçük vida ile yapılır)

MOTOR BĐLGĐLERĐ. *Karbüratörde avans, rolanti ayarı (büyük vida ve küçük vida ile yapılır) MOTOR BĐLGĐLERĐ *Karbüratörde avans, rolanti ayarı (büyük vida ve küçük vida ile yapılır) *Đtici (süpap itici), horoz veya manivela, yarım ay şeklindeki parçalar *Eksantrik kayışı (Triger kayışı) *Üst

Detaylı

7. Krank Mili 8. Biyel Kolu 9. Pistonlar 10. Segmanlar 11. Kam Mili 12. Subaplar

7. Krank Mili 8. Biyel Kolu 9. Pistonlar 10. Segmanlar 11. Kam Mili 12. Subaplar Deney-1 1/6 DENEY 1 TEK SĐLĐNDĐRLĐ DĐZEL MOTORUNUN PERFORMANS PARAMETRELERĐNĐN BELĐRLENMESĐ Amaç :Motor parçaları ve motor yapısının incelenmesi. Tek Silindirli bir dizel motorunun performans parametrelerinin

Detaylı

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması :

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması : DPA TİP YAKIT POMPALARI Distiribitör yakıt pompalarının en büyük özeliği ;yakıtı bir Distiribitör gibi motor ateşleme sırasına göre ve eşit miktarlarda enjökterlere gönderilmesidir. Teknik avantajı da

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER Enerji Kaynakları Hidroliğin Tanımı Sıkıştırılamaz özellikteki akışkanların kullanıldığı, akışkanın basıncının, debisinin ve yönünün kontrol edilebildiği

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

JENERATÖRÜN TARİFİ VE BÖLÜMLERİ

JENERATÖRÜN TARİFİ VE BÖLÜMLERİ JENERATÖRÜN TARİFİ VE BÖLÜMLERİ Jeneratör : Mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çeviren makinelardır.: Tahrik güç kaynağı MOTOR Elektrik üreticisi ALTERNATÖR Mekanik güç irtibatı KAPLİN Alt destek ŞASİ

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI İÇTEN YANMALI MOTOR TEST DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI

Detaylı

DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ

DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ Prins Otogaz Dönüşüm Kiti ile Üstün Performans Yüksek Sürüş Keyfi Kıymet bilenlerin otogaz dönüşüm kiti, Prins! Kıymet Bilenlerin Otogaz Dönüşüm Kiti, Prins! Dünyada

Detaylı

Yarışma Sınavı. 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? A ) Pitman kolu B ) Rot C ) A Çatalı D ) Kampana E ) Kremayer

Yarışma Sınavı. 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? A ) Pitman kolu B ) Rot C ) A Çatalı D ) Kampana E ) Kremayer 1 Hangisi aydınlatma sistemi ile ilgili değildir? ) Sigorta B ) Zenon C ) Röle D ) Halojen E ) lternatör 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? ) Pitman kolu B ) Rot C ) Çatalı D ) Kampana E

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI 1.Kısmi Gaz Konumunda Çalışan Benzin (OTTO) Motoru Şekil 1. Kısmi gaz konumunda çalışan bir benzin motorunun ideal Otto çevrimi (6-6a-1-2-3-4-5-6) Dört zamanlı

Detaylı

...Turboşarj uzmanı Holset

...Turboşarj uzmanı Holset Holset Turboşarj ...Turboşarj uzmanı Holset Holset Turboşarj Holset Turboşarjlar, dünyanın dört bir yanında turbo makine ve hava işleme konularında mükemmelligi simgelemektedir. Cummins Turbo Technologies

Detaylı

Her işte. ISB e. Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS

Her işte. ISB e. Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS Her işte. ISB e Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS ISB e Cummins ISB e, güvenilirlik konusundaki ününü artırmaya devam ediyor. Cummins ISB e, kamyon, otobüs ve özel iş aracı kullanıcılarına Cummins ten

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKÇAY DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

Her Yükte. ISL e. Avrupa Otomotiv Motorları 280-400PS

Her Yükte. ISL e. Avrupa Otomotiv Motorları 280-400PS Her Yükte. ISL e Avrupa Otomotiv Motorları 280-400PS ISL e Cummins ISL e, hafif, küçük boyutlu ve yakıtı verimli kullanan 8,9 litrelik bir motor olup yüksek düzeyde esnek güç seçenekleri sunmaktadır. Rakiplerine

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 2. BÖLÜM BAĞLAMA ELEMANLARI... 7

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 2. BÖLÜM BAĞLAMA ELEMANLARI... 7 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 1.1. Kuvvet Makinaları... 1 1.2. İş Makinaları... 2 1.3. Tarifler... 2 1.4. Birimler ve Uluslararası Birim Sistemleri (SI)... 3 1.5. Makinalarda Tanımlar...

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ 1. Deneyin Amacı İçten yanmalı motorlarda moment, güç ve yakıt sarfiyatı karakteristiklerinin belirlenmesi deneyi,

Detaylı

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ Prins Otogaz Dönüşüm Kiti ile Üstün Performans Yüksek Sürüş Keyfi Kıymet bilenlerin otogaz dönüşüm kiti, Prins! Kıymet Bilenlerin Otogaz Dönüşüm Kiti, Prins! Dünyada sıralı

Detaylı

BENZİN MOTORLARI. (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri)

BENZİN MOTORLARI. (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri) BENZİN MOTORLARI (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri) Bir benzin (veya dizel) motorunun görevi yakıtı hareket haline dönüştürmektir. Bunun en kolay yolu yakıtı motor içinde yakmaktır; yanma motorun

Detaylı

Harici ısıtma için soğutma suyu çıkışı. Genel

Harici ısıtma için soğutma suyu çıkışı. Genel Motor soğutma suyu harici elemanları ısıtmak için kullanılabilir. Kutu gövdeleri, vinç kabinleri ve saklama kutuları birer örnek olarak gösterilebilir. Isı, silindir bloğunun içindeki akıştan alınır ve

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

Enjektörler. Düşük Yakıt Tüketimi. Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı 1-2

Enjektörler. Düşük Yakıt Tüketimi. Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı 1-2 Enjektörler Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı Düşük Yakıt Tüketimi 1846351 Birim Enjektör HPI 2.103 TL 1.349 TL 1943974 Birim Enjektör PDE 2.292

Detaylı

DİZEL MOTOR YAKIT SİSTEMLERİ

DİZEL MOTOR YAKIT SİSTEMLERİ DİZEL MOTOR YAKIT SİSTEMLERİ Dersin Modülleri Dizel Motorları Yakıt Sistemleri 1 Dizel Motorları Yakıt Sistemleri 2 Kazandırılan Yeterlikler Dizel motorları yakıt sistemlerinin bakım ve onarımını Dizel

Detaylı

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 DİZEL MOTORLAR Günümüzde endüstriyel gelişmelerin asıl hedefi, yapılan işlerin kısa zamanda daha ucuza ve emniyetli

Detaylı

Zemin Sıkıştırma Ekipmanları

Zemin Sıkıştırma Ekipmanları Zemin Sıkıştırma Ekipmanları LT Vibrasyonlu Tokmaklar 2 3 Vibrasyonlu Tokmaklar LT Serisi Vibrasyonlu Tokmaklar Vibrasyonlu Tokmaklar LT Serisi Vibrasyonlu Tokmaklar Taşıma Halkası Taşıma halkası sayesinde

Detaylı

EKSPANDER TİP: FEX 25, FEX 34, FEX 42. Türkiye Temsilcisi. CEMAS İç ve Dış Ticaret Danışmanlık Turizm Tic.Ltd.Şti. www.cemasltd.com.

EKSPANDER TİP: FEX 25, FEX 34, FEX 42. Türkiye Temsilcisi. CEMAS İç ve Dış Ticaret Danışmanlık Turizm Tic.Ltd.Şti. www.cemasltd.com. EKSPANDER TİP: FEX 25, FEX 34, FEX 42 Türkiye Temsilcisi CEMAS İç ve Dış Ticaret Danışmanlık Turizm Tic.Ltd.Şti. www.cemasltd.com.tr MÜKEMMEL NİŞASTA JELATİNİZASYONUNUN BAŞLADIĞI AN ANDRITZ FEED & BIOFUEL

Detaylı

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI

DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI DİŞLİ ÇARK MEKANİZMALARI Hareket ve güç iletiminde kullanılan,üzerinde eşit aralıklı ve özel profilli girinti ve çıkıntıları bulunan silindirik veya konik yüzeyli elemanlara DİŞLİ ÇARKLAR denir. Dişli

Detaylı

4- Aşağıdakilerden hangisi pnömatik sisteminin parçasıdır? a) Hidrolik pompa b) Kompresör c) Yön kontrol valfı d) Hidrolik motor

4- Aşağıdakilerden hangisi pnömatik sisteminin parçasıdır? a) Hidrolik pompa b) Kompresör c) Yön kontrol valfı d) Hidrolik motor 1- Diferansiyel kilidi hangi durumda kullanılır? a) Lastikler patinaj yapmaya başladığı anda kullanılır. b) Lastikler kaymaya başladığı anda kullanılır c) Araç savrulmaya başlamadan önce kullanılır d)

Detaylı

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi (Conversion of Internal Combustion Engines to Usage of Natural Gas and Performance

Detaylı

MAK101 MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ. MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ 2010-2011 GÜZ DÖNEMĠ. Proje BaĢlığı

MAK101 MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ. MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ 2010-2011 GÜZ DÖNEMĠ. Proje BaĢlığı MAK101 MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ 2010-2011 GÜZ DÖNEMĠ Proje BaĢlığı Prof. Dr. Faruk Elaldı Öğr. Gör. Andaç T. ġamiloğlu Hazırlayanlar Ġsim SOYĠSĠM Ġsim

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER

OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER AC-MOTORLU VE POMPALI YAĞ VE HAVA SOĞUTMA SİSTEMLERİ ÜRÜN BİLGİLERİ AKG-Line, yüksek performanslı endüstriyel alüminyum radyatör sistemlerinde piyasa lideri olan kuruluşumuzun

Detaylı

Yeni motor yağının eskimesini geciktirir ve uzun süre temiz kalmasını sağlar.

Yeni motor yağının eskimesini geciktirir ve uzun süre temiz kalmasını sağlar. CARBON CLEAN ECONO SERİSİ ENGINE OIL CLEANER (MOTOR YAĞ ÇAMURU TEMİZLEME KİMYASALI) ÜRÜN KODU: ECO-M001 Gramaj: 250 Mililitre Konsantredir. 400 ML lik ürünlerle aynı temizleme gücüne sahiptir. Açıklama:

Detaylı

Gemi Diesel Motorları

Gemi Diesel Motorları Gemi Diesel Motorları Havanın belirli bir oranda sıkıştırılması sonucu oluşan sıcaklığın, yakıtın tutuşma sıcaklığından yüksek olduğu ilk makinanın patenti 1892 yılında Prof. Rudolf Diesel tarafından alınmıştır.

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-204 Üretim Yöntemleri Vidalar-Vida Açma Đşlemi (8.Hafta) Kubilay Aslantaş Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet ileten vidaları Metrik vidalar Trapez vidalar

Detaylı

GEMI SEVK SISTEMLERI N. MENDERES INALMAN I.T.U DF GEMI MAK ISL MUH 2002

GEMI SEVK SISTEMLERI N. MENDERES INALMAN I.T.U DF GEMI MAK ISL MUH 2002 GEMI SEVK SISTEMLERI { N. MENDERES INALMAN I.T.U DF GEMI MAK ISL MUH 2002 İÇERİK GEMI SEVK SISTEMLERINE GENEL BAKIŞ PERVANE KANADININ ÇALIŞMA TEORİSİ PERVANE ÇEŞİTLERİ SABİT KANATLI PERVANELER HAREKETLİ

Detaylı

GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ. Prof.Dr.Adnan Parlak

GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ. Prof.Dr.Adnan Parlak GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ Prof.Dr.Adnan Parlak GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ Tatlı Su Devresi (F/W) Deniz Suyu Devresi(S/W) Yağlama Yağı Devresi (L/O) Yakıt Devresi (F/O ve D/O) Balast-Yangın Devresi Hidrofor

Detaylı

DD25B. VOLVO ÇIFT SILINDIRLI SIKIŞTIRICILAR 2.6 t 18.5 kw

DD25B. VOLVO ÇIFT SILINDIRLI SIKIŞTIRICILAR 2.6 t 18.5 kw DD25B VOLVO ÇIFT SILINDIRLI SIKIŞTIRICILAR 2.6 t 18.5 kw 360 görüş sahası En uygun şekilde yerleştirilmiş kızaklı koltuk, açılı silindir yatakları ve eğimli motor kaputu tasarımına sahip DD25B sektörde

Detaylı

GÜÇ MODU F (Hassas Mod) E (Ekonomik Mod) P (Güç modu) HP (Yüksek Güç Modu) Hassas haraket gerektiren hafif çalıșmalar içindir Düșük yakıt tüketimi istenen çalıșmalar içindir Genel kazı ve yükleme çalıșmaları

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENSİLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLARDA SİSTEMLER

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENSİLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLARDA SİSTEMLER MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENSİLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLARDA SİSTEMLER Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Emme Sistemi Hava Filtresi Hava filtre elemanı Hava filtre kabı Hava filtresi

Detaylı

BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI ÖZET ABSTRACT

BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI ÖZET ABSTRACT BİLGİSAYARLI TASARIM VE İMALAT YÖNTEMLERİ KULLANILARAK KRANK MİLİ İMALATI Ömer PEKDUR 1, Can CANDAN 2, Davut AKDAŞ 3, Yaşar AKMAN 4, Sabri BIÇAKÇI 5 1 opekdur@gmail.com 6 ncı Ana Bakım Merkezi Komutanlığı,

Detaylı

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19 010 SİSTEMİ 1 VOLUMETRİK DAĞITICILAR US ve USM Serisi volumetrik yağlama blokları endirek yağlama için tasarlanmıştır. Pompa basıncının düşmesinden sonra yağlama bloklarına gönderilen yağ yaylar vasıtasıyla

Detaylı

Anlatım-sunum-laboratuar

Anlatım-sunum-laboratuar MM 401 MAKİNE MÜH.DENEYLER - I 1+2/2 -laboratuar 14 hafta-haftada 1 saat teorik 2 saat laboratuar Ders süresince yapılacak laboratuarlar: akışkan borusu ve lüleden akış, paralel akışlı ısı eşanjörü, hidrolik

Detaylı

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız Aksiyal fanlar Üretimin açıklanması Değişik rotor türleri için, çıkış konumu, gövde geometrisi, gövde sacı kalınlığı, ve malzesi yönünden geniş bir seçme olanağı bulunmaktadır. Aşağıdaki açıklamalar standart

Detaylı

5-Aşağıdakilerden hangisi motorun hareketli parçalarından değildir? a) Eksantrik(Kam) Mili b)biyel Kolu c) Supap d) Blok

5-Aşağıdakilerden hangisi motorun hareketli parçalarından değildir? a) Eksantrik(Kam) Mili b)biyel Kolu c) Supap d) Blok 1-Yol, inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerinde çeşitli ekipmanlar monte edilmiş motorlu

Detaylı

Bühler Technologies Yetkili Türkiye Distribütörü AKIŞKAN KONTROLÜ

Bühler Technologies Yetkili Türkiye Distribütörü AKIŞKAN KONTROLÜ Bühler Technologies Yetkili Türkiye Distribütörü AKIŞKAN KONTROLÜ SEVİYE VE SICAKLIK KOMBİNE KONTROLÜ VE ŞALTERLERİ NTM G3/4" 4 ayrı seviye kontakt noktası 3 ayrı seviye kontakt noktası ve Sıcaklık göstergesi

Detaylı

Havadan Suya Isı Pompası

Havadan Suya Isı Pompası Havadan Suya Isı sı * Kurulum Esnekliği * Ayrılabilir Boyler * Yüksek Enerji Tasarruflu İnverter Teknolojisi 1. Düşük İşletim Maliyeti 4. Farklılık 2. Düşük CO2 Emisyonu 5. Kolay Kurulum 3. Temiz ve Sessiz

Detaylı

COMMON-RAĐL DĐREKT ENJEKSĐYON SĐSTEMĐ

COMMON-RAĐL DĐREKT ENJEKSĐYON SĐSTEMĐ COMMON-RAĐL DĐREKT ENJEKSĐYON SĐSTEMĐ Dizel Motorlarının Tarihi Dizel motorlarının tarihi otomobilin doğduğu yıllara kadar dayanıyor. 1800 lü yılların sonlarına doğru Rudolf Diesel tarafından bulunan bu

Detaylı

MOTOR MEKANİĞİ DERSİ SORU BANKASI ZAMAN AYAR MEKANİZMALARI

MOTOR MEKANİĞİ DERSİ SORU BANKASI ZAMAN AYAR MEKANİZMALARI MOTOR MEKANİĞİ DERSİ SORU BANKASI ZAMAN AYAR MEKANİZMALARI SUPAP SİSTEMLERİ 1. Külbütör manivelası ile supap başı arasındaki mesafeyi aşağıdaki parçalardan hangisi ayarlar? A) İtici çubuklar B) Supap ayar

Detaylı

TURBO GENEL TALIMATLAR

TURBO GENEL TALIMATLAR ADIM 1: TURBOYU DEĞIŞTIRMEDEN ÖNCE Arızanın gerçekten turboşarjdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek için motor sisteminde ayrıntılı bir arıza teşhis kontrolü yapmak önemlidir. Güç yetersizliği,

Detaylı

PROGRESİV(KADEMELİ) SİSTEMLER

PROGRESİV(KADEMELİ) SİSTEMLER PROGRESİV(KADEMELİ) SİSTEMLER PROGRESİV(KADEMELİ) SİSTEMLER Progresiv bir sistem çalışmaya başladığı zaman blok içerisinde bulunan pistonlar sırayla hareket etmeye başlar ve birbirlerini sırayla tahrik

Detaylı

4204G / 4304G / 4404G Serisi Motorlar TURBO AFTERCOOLER DİZEL MOTOR BAKIM KILAVUZU

4204G / 4304G / 4404G Serisi Motorlar TURBO AFTERCOOLER DİZEL MOTOR BAKIM KILAVUZU 4204G / 4304G / 4404G Serisi Motorlar TURBO AFTERCOOLER DİZEL MOTOR BAKIM KILAVUZU MOTOR YAĞ SEVİYESİ KONTROLÜ Motor yağ seviyesi Motorun herhangi bir yerinde yağ veya su kaçağı olup olmadığını kontrol

Detaylı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak adlandırılmaktadır. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji

Detaylı

kesintisiz enerji GJP 10 kva 2264 kva Serisi Dizel - PERKINS Motor www.gucbirjenerator.com

kesintisiz enerji GJP 10 kva 2264 kva Serisi Dizel - PERKINS Motor www.gucbirjenerator.com kesintisiz enerji GJP 10 kva 22 kva Serisi Dizel - PERKINS Motor www.gucbirjenerator.com GJP 10 kva 22 kva Serisi Dizel - PERKINS Motor PERKINS Motorları, Dünya da birçok jeneratör üreticisi tarafından

Detaylı

De Dietrich. G 100-200 Gaz Brülörleri 16-79 kw GAZ BRÜLÖRLERİ G 100S

De Dietrich. G 100-200 Gaz Brülörleri 16-79 kw GAZ BRÜLÖRLERİ G 100S G 100-200 Gaz Brülörleri 16-79 kw GAZ BRÜLÖRLERİ G 100S Tek kademeli, EN 676 ya göre 16-52 kw kapasitede düşük Azot Oksit Emisyonu Nox< 80 mg/kwh olan Düşük Nox emisyonlu Gaz brülörü. G 100S VERİLEN HİZMETLER

Detaylı

SIRA NO FİYATI - TL (KDV HARİÇ) HOLSAN SÜPER MOT 1-MO-RE 100 LT. BENZİNLİ ARABALI MOTORLU BAHÇE PÜLVERİZATÖRÜ PM33 2,638

SIRA NO FİYATI - TL (KDV HARİÇ) HOLSAN SÜPER MOT 1-MO-RE 100 LT. BENZİNLİ ARABALI MOTORLU BAHÇE PÜLVERİZATÖRÜ PM33 2,638 2012 YILI KIRSAL KALKINMA DESTEKLEMELERİ KAPSAMINDA HOLSAN İLAÇLAMA MAKİNALARI KDV HARİÇ FİYAT LİSTESİDİR. %8 KDV TUTARI FATURAYA AYRICA İLAVE EDİLECEKTİR. SIRA NO MAMÜL İSMİ POMPA - FAN FİYATI - TL (KDV

Detaylı

LOJİK Hidrolik Önce Kalite

LOJİK Hidrolik Önce Kalite 2012 LOJİK Hidrolik Önce Kalite Lojik Hidrolik Ltd. Şti. Hidrolik ve Pnömatik Malzeme İthalatı, Otomasyon ve Yağlama Sistemleri Tasarımı, Muhtelif Hidrolik Güç Üniteleri İmalatı alanlarında Mühendislik,

Detaylı

HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR

HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR HİDROLİK EĞİTİM SETİ TEMEL DONANIMLAR www.ogenmakina.com Ogen-2010 1.HİDROLİK EĞİTİM SETİ EKİPMANLARI eğitim seti, eğitim masası, sunum seti, hidrolik güç ünitesi ve kontrol ünitesi üzere dört ana kısımdan

Detaylı

en oluşmaktadırlar. Ayrıca: f) türbo-elektrik ve g) dizel elektrik sistemleri de kullanılmaktadır.

en oluşmaktadırlar. Ayrıca: f) türbo-elektrik ve g) dizel elektrik sistemleri de kullanılmaktadır. GEMİ YARDIMCI MAKİNELERİ ve SİSTEMLERİ 1. Ana makine ve türleri İster içten yanmalı, ister dıştan yanmalı veya buhar makinesi olsun, pervane çeviren makinelere "Ana makine" adı verilir. Gemiler veya yatlarda

Detaylı

ATV250 D-ÇEKTİRME Parça Kodu Parça Adı N P.A. Fiyat KDVli Fiyat YMR952Z84001005 ROTOR ÇEKTİRME 1 1 30,08 35,49

ATV250 D-ÇEKTİRME Parça Kodu Parça Adı N P.A. Fiyat KDVli Fiyat YMR952Z84001005 ROTOR ÇEKTİRME 1 1 30,08 35,49 1 FİYAT LİSTESİ 12.10.2015 D-ÇEKTİRME YMR952Z84001005 ROTOR ÇEKTİRME 1 1 30,08 35,49 2 M-ELEKTRİK AKSAMI YME001A05A05019 AKÜ 1 1 355,40 419,37 YME001A06A06022 ATEŞLEME BOBİNİ 3 1 18,66 22,02 YME00197A11H001

Detaylı

OKG-175 GAZ ABSORBSİYON DESORBSİYON DENEY SETİ

OKG-175 GAZ ABSORBSİYON DESORBSİYON DENEY SETİ 2014 OKG-175 GAZ ABSORBSİYON DESORBSİYON DENEY SETİ 0 www.ogendidactic.com GAZ ABSORBSİYON VE DESORBSİYON EĞİTİM SETİ 1 TEKNİK ÖZELLİKLER 1. Deney seti endüstriyel proseslerdeki absorpsiyon işlemi uygulamalarına

Detaylı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı KOMPLE ÇÖZÜM Isıtma Soğutma Sıhhi Sıcak Su ÇEVRE DOSTU Dünyanın en yüksek COP=4,5 değerine sahip ekonomik sistemlerdir. Yenilenebilir enerji olan Hava ve Güneşten faydalanma Gaz veya yakıt ile ısıtmaya

Detaylı

DENİZ SUYU SU YAPICILARI. Enerji Geri kazanımlı. Beta Mühendislik

DENİZ SUYU SU YAPICILARI. Enerji Geri kazanımlı. Beta Mühendislik Beta Mühendislik DENİZ SUYU SU YAPICILARI Enerji Geri kazanımlı KULLANILAN ENERJİNİN %80 nini geri kazandırır. GÜNDE 2.000 lt ye kadar TEMİZ SU üretir. MODÜLER KONFİGÜRASYON, montajı Basit ve çok kolay

Detaylı

Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar

Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar TA-COMPACT-T Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Soğutma sistemleri için geri dönüş suyu sıcaklık kontrollü kontrol vanası IMI TA / Kontrol vanaları / TA-COMPACT-T

Detaylı

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Gerçek motor çevrimi standart hava (teorik) çevriminden farklı olarak emme, sıkıştırma,tutuşma ve yanma, genişleme

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

ÇAPA MAKİNALARI. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw Budama Aparatı ile birlikte

ÇAPA MAKİNALARI. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw Budama Aparatı ile birlikte 203 ÇAPA MAKİNALARI 1125.$ Motor: 6,5 Hp Benzinli / Honda GX200 4 Zamanlı Hava Soğutmalı OHV Motor Hareket Tipi: Şanzıman 2 ileri + 1 geri Şaft Sayısı: 1 Çalışma Genişliği: 80-100 cm Çalışma Derinliği:

Detaylı

PİŞİRGEN MAKİNA İMALAT SAN. DEM. SAC PROF. TİC LTD. ŞTİ.

PİŞİRGEN MAKİNA İMALAT SAN. DEM. SAC PROF. TİC LTD. ŞTİ. PİŞİRGEN MAKİNA İMALAT SAN. DEM. SAC PROF. TİC LTD. ŞTİ. VİDANJÖR 2013 A. GENEL BİLGİLER Vidanjörler araç üzerine montajı yapılan ve fosseptik ya da çamurlu sıvıları vakum ile emerek tank içerisinde toplayan

Detaylı

HRV-DX Plus. DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı

HRV-DX Plus. DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı HRV-DX Plus DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı HRV-DX Plus DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı IGK cihazları kapalı mekanlardaki egzoz ve taze hava ihtiyacını karşılamak amacı ile tasarlanmış alüminyum

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2007 (3) 55-60 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Abdurrazzak AKTAŞ ZKÜ Karabük Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi

Detaylı

NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ

NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ Verimli membran teknolojisi Dünyanın en iyi geçirgenlik (permeability) özelliğine sahip membranları % 95 - % 99.5 arasında azot safiyeti Az sayıda hareketli parça NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ

Detaylı

Konveyörlü Tip WTM140

Konveyörlü Tip WTM140 serisi, bulaşık yıkama işleminde yüksek verimlilik, tasarruf ve ergonomi konularında yüksek beklentileri bulunan profesyoneller için üretilir. Ürün serisi bardak yıkama, tezgahaltı, giyotin tip, konveyörlü,

Detaylı

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu MALZEME BİLİMİ I MMM201 aluexpo2015 Sunumu Hazırlayanlar; Çağla Aytaç Dursun 130106110005 Dilek Karakaya 140106110011 Alican Aksakal 130106110005 Murat Can Eminoğlu 131106110001 Selim Can Kabahor 130106110010

Detaylı

MAKİNEDE YAĞLAMA YAĞI SİSTEMİ

MAKİNEDE YAĞLAMA YAĞI SİSTEMİ MAKİNEDE YAĞLAMA YAĞI SİSTEMİ Içten yanmali motorlarda yaglama problemleri yanma odasinda hasil l olan yüksek sicakls cakliklar klar ve bir çevrimdeki genis sicaklik k araliklar klari dolayisi ile birçok

Detaylı

Motor Gücü : 270 kw / 367 Hp Çalışma Ağırlığı: 48.000 kg ~ 49.500 kg Kova ISO/SAE: 2.20 ~ 3.10 m3. The global power...

Motor Gücü : 270 kw / 367 Hp Çalışma Ağırlığı: 48.000 kg ~ 49.500 kg Kova ISO/SAE: 2.20 ~ 3.10 m3. The global power... Motor Gücü : 270 kw / 367 Hp Çalışma Ağırlığı: 48.000 kg ~ 49.500 kg Kova ISO/SAE: 2.20 ~ 3.10 m3 The global power... Yeni motor, Avrupa Birliği III A standartlarına uygun olmakla birlikte, EPA Tier III

Detaylı

Bosch ME 9.0 Motor İşletim Sistemi, Enjeksiyon ve Ateşlemeyi kontrol ediyor, 2 MB flash kapasitesi, EURO 4/ULEV Egzoz atığı standardı

Bosch ME 9.0 Motor İşletim Sistemi, Enjeksiyon ve Ateşlemeyi kontrol ediyor, 2 MB flash kapasitesi, EURO 4/ULEV Egzoz atığı standardı NEWS RELEASE FOCUS ST TEKNİK BİLGİLER MOTOR BİLGİLERİ Motor Tipi 2.5L 20 V DOHC Motor hacmi (cc) 2522 cm 3 Çap (mm) 83.0 Strok (mm) 93.2 Yakıt türü, oktan Kurşunsuz benzin, 98 ya da 95 (RON) Maks. güç

Detaylı

Gaz Türbinli Uçak Motorları

Gaz Türbinli Uçak Motorları UCK 421 - Tepki ile Tahrik 2. Hafta Gaz Türbinli Uçak Motorları İtki Denklemi Gaz Türbinli Motor Bileşenleri Alıklar Sesaltı Sesüstü Kompresörler Merkezcil Eksenel Yanma Odası Türbinler Impuls Reaksiyon

Detaylı

NEW HOLLAND. TR6 Serisi

NEW HOLLAND. TR6 Serisi NEW HOLLAND TR6 Serisi New Holland markası, çiftçilerimizden aldığı desteği kendi tecrübesi ile birleştirerek yüksek teknolojiye sahip traktörler üretiyor. NEW HOLLAND TR6 Serisi TR6 Serisi 4 Silindirli

Detaylı

CEMO MINI İSTASYONLAR IÇ VE DIŞ MEKANLARDA KULLANIMA UYGUN, TAŞINABILIR, GÜVENLI VE ERGONOMIK AKARYAKIT DEPOLAMA, DOLUM NOKTALARIDIR.

CEMO MINI İSTASYONLAR IÇ VE DIŞ MEKANLARDA KULLANIMA UYGUN, TAŞINABILIR, GÜVENLI VE ERGONOMIK AKARYAKIT DEPOLAMA, DOLUM NOKTALARIDIR. CEMO MINI İSTASYONLAR IÇ VE DIŞ MEKANLARDA KULLANIMA UYGUN, TAŞINABILIR, GÜVENLI VE ERGONOMIK AKARYAKIT DEPOLAMA, DOLUM NOKTALARIDIR. Dizel, Benzin, Adblue kullanımına uygun. Atex: Kullanılan cihazlar,

Detaylı

Sõcak su sirkülasyon pompalarõ Standart Program

Sõcak su sirkülasyon pompalarõ Standart Program Tip Kitapçõğõ./- G HPK Sõcak su sirkülasyon pompalarõ Standart Program Kullanõm Alanlarõ Standart dizayn HPK pompalarõ, sõcak su veya kõzgõn õsõ transfer yağlarõnõn boru veya tank sistemleri ile transferinin

Detaylı

AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU

AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU AYTEK COOLING SYSTEMS SU SOĞUTMALI CHILLER + TCU www.ayteksogutma.com CT SERİSİ SOĞUTMA CT serisi chiller cihazları sayesinde her enjeksiyon makinesinin kalıbında ayrı ayrı su sıcaklıkları ile çalışılabilir.

Detaylı

LPH 40 ENDÜSTRİYEL LİMAN EKİPMANLARI

LPH 40 ENDÜSTRİYEL LİMAN EKİPMANLARI 1 2 LPH 40 ENDÜSTRİYEL LİMAN EKİPMANLARI 3 ÖZELLİKLER A Max. çalışma yüksekliği (paletin alt kısmından pime kadar) 18.480 mm B Max. öne uzama mesafesi 14.940 mm C Max. yükseklikte max. açıklık 12.250 mm

Detaylı

3. Biogas-Training. Bileşenler. Michael Köttner, International Biogas and Bioenergy Centre of Competence (IBBK) 13.09.2011

3. Biogas-Training. Bileşenler. Michael Köttner, International Biogas and Bioenergy Centre of Competence (IBBK) 13.09.2011 3. Biogas-Training Bileşenler Michael Köttner, International Biogas and Bioenergy Centre of Competence (IBBK) Nesta Boutique Hotel Ankara, 12.-13.09.2011 13.09.2011 1 Biyogaz Eğitim Semineri Bileşenler

Detaylı

A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler

A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler Yeni nesil ProAir 210 Serisi Proval pnömatik aktüatörler kremayer dişli tip tasarıma sahip olup çift ve tek etkili tipte üretilmektedir. Yeni nesil aktüatörler mil

Detaylı

Tork aralığı dahilinde maksimum yük (Nm)

Tork aralığı dahilinde maksimum yük (Nm) Sipariş hakkında genel bilgiler Sipariş hakkında genel bilgiler PTO'ları ve PTO'lar için elektrikli tertibatı doğrudan fabrikadan sipariş edin. Parça ekleme oldukça maliyetli olacaktır. Tavsiye edilen

Detaylı