Rüzgâr Enerjisi Geleceğin Enerji Kaynağı Olabilir mi?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Rüzgâr Enerjisi Geleceğin Enerji Kaynağı Olabilir mi?"

Transkript

1 Rüzgâr Enerjisi Geleceğin Enerji Kaynağı Olabilir mi? Doğan Haktanır, Yakın Doğu Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü e-posta: ÖZETÇE İnsan yaratılışı itibarı ile konforuna düşkündür. Enerji konforu temin edebilecek kaynakların başında gelir. Kaynaklar ise enerjinin devamını sağlar. Kaynaklar üzerinde bir tehlike oluşması veya son bulma olasılıklarının ortaya çıkması, fen adamlarının böyle olasılıkları bertaraf etmek için harekete geçirir ve bu amaçla büyük uğraş verirler. Fosil yakıtlarının gün geçtikçe azalması fen adamlarını alternatif enerji arayışları içerisine itmiştir. Bu açıdan bütün bakışlar diğer enerjiler yanında rüzgar enerjisi üzerine de çevrilmiştir. Bu bildiri Rüzgarın oluşumu, türleri, güçleri ve görüldüğü yerler hakkında kısa bilgiler verirken onlardan yararlanan ülkeleri de tanıtmakta, olması muhtemel enerji tüketim metodlarından kısaca söz etmekte ve bu enerjinin geleceğin ana enerji kullanımı durumuna gelip gelmeyeceği görüşünü tartışmaktadır. 150 yıl önce yapıldığını dikkate alırsak bugün bunun gerçekleşmediğini görsek bile gidişin o yönde olduğuna dair deliller ortaya çıkmıştır. Bu delilleri saptamak için yıllara oranla olan nüfus artışını incelemenin kifayetli olduğu inancındayım. Bu nedenle bunun birgün olabileceğini düşünmemek veya ortaya atılan savı kahinle paylaşmamak elde değildir. Bilim adamları tarafından benimsenen bu görüş onları çeşitli yönlerden çalışmaya sevketmiş ve yenilenebilir enerji kaynaklarını araştırma ortamı içerisine itmiştir. Bu enerji kaynakları arayışı içerisinde, mevcut enerji kaynakları da araştırılmış ve o yönde de kehanetlerde bulunulmuştur. Bu kehanetlere göre mevcut enerji kaynakları kullanıma gore 2025 yılında son bulacaktır [2]. Şekil 2 petrol reservleri ile ilgili otaya atılan böyle bir iddiayı yansıtmaktadır. 1. GİRİŞ Geleceklerinden endişe eden insanlar zaman zaman, kendilerine göre bildik saydıkları konularda, kehanette bulunurlar. Bundan 150 yıl önce David Ricardo isimli bir ekonomist, dünya nüfusunun o günkü şartlar içerisinde artmaya devam etmesi halinde, şekil 1 de belirtildiği gibi 2000 yılında limitlerine ulaşacağını iddia etmiştir [1]. Şekil 2 Yukarıdaki grafik, Odell e göre İngiliz petrol reservlerinin çeşitli üretimler tahtında yapılan tüketim tahminlerini yansıtmaktadır. Gerek nüfus açısından gerekse reservlerin son bulacağı açısından yapılan kehanetler basında geniş yankılar uyandırmış ve birçok yorumların kaynaklanmasına neden olmuştur. [3]. Bu yorumlar birçok kuruluşları harekete geçirmiş ve yararlanılabilecek ortamlarda ciddi çalışmaları başlatmıştır. Rüzgardan büyük ölçüde yararlanma yollarının araştırılması da bu iddianın benimsenmesinden kaynaklanmıştır. 2. TARİHÇE Şimdi yılımız Dünya, nüfus açısından limitlerine henüz ulaşmamıştır. Ancak kehanetin Rüzgâr enerjisi, tarihin çok eski devirlerinde dahi, gerek denizde gerekse karada, bir enerji kaynağı olarak kullanılmaktaydı yıl önce eski Mısırlıların rüzgâr gücüne dayalı deniz nakliyatı yaptıkları hiyeroğlif şekillerde, diğer bir deyimle resim yazısı, kayıtlarında

2 bulunmuştur. Rüzgâr enerjisine dayalı deniz nakliyatı 19. asırda en üst düzeye çıkmıştır. 19. asırda buharlı gemilerin buluşu ile bu tür nakliyatın önemi azalmış ve bugün salt bir eğlence aracı olma durumuna kadar düşmüştür. Karada görülen yel değirmenleri tarihin en eski buluşlarındandır. Önceleri mekanik işler için elde edilen enerji, 1970 te başgösteren enerji sıkıntısından sonra tüketimi karşılamak için üretim alanı elektrik enerjisi üretimine kaydırıldı. Tarihten elde edilen kaynaklara göre ilk yeldeğir-menlerinin izlerine İran bölgesinde rastlanmıştır. Arkeologlar İran da yaptıkları araştırmalarda beşinci asra kadar geriye giden ve sulama amaçlarına hasredilen yel değirmeni ile çalışan mekanik su pompaları bulmuşlardır. O devirdeki yel değirmenlerinin kanatları bezden olup dikey konumunda bulunmaktaydı. Bu tür olmasının nedenleri rüzgâr yönünün denetimi gerekme-mesinden ötürüydü. Yel değirmenleri daha sonra-ları dünyanın diğer ülkelerinde de görülmeğe başlandı. Bunların örnekleri Avrupada ondördüncü yüzyılda, Amerikada ise yirminci yüzyılda mevcuttur. Bu asırdan sonra yel değirmenleri süratle gelişti Anaforların süresi çok uzundur. Bu süre bazan sürekli olarak altı ayı da geçebilir. Rüzgarların oluşumu insanoğlunu daima ilgendirmiş ve ondan yararlanmak için karakteristiklerini öğrenmek yolunda çabalar harcatmıştır. Dr. Ferdi Türksoy Rüzgar Enerjisi Sempozyumu nda yayınladığı bildiride atmosferin toplam enerjisini kinetic ve potansiyel enerji olarak ikiye ayırmış ve rüzgarı temel basınç kuvvetlerinin etkisiyle potansiyel enerjinin kinetic enerjiye dönüşümü olarak tanımlamıştır [4]. Dr. Ferdi Türksoy a göre dünya dönüşü ile oluşan rüzgar türleri şekil 3 te yansıtıldığı gibidir. Ancak sunu unutmamak gerekir ki dünya, bulunduğumuz konuma göre, batıdan doğuya doğru dönüş yapmaktadır. 3. BİLİNEN RÜZGAR TÜRLERİ Küremizin varoluşundan bu yana üzerinde, konumuna göre çeşitli enerjilerin de oluştuğu bir gerçektir. Rüzgâr enerjisi bunlardan bir tanesidir. Rüzgâr enerjisinin güneşe bağlı olanı deniz yeli adını alır. Seher yeli, Sabah yeli, Akşam yeli gibi isimlerle belirlenir. Teşekkülü güneşin kara enerjisi ile ısınıp da yükselen havanın yerine soğuk havanın akın etmesidir. Olay, karaların erken ısınması buna karşılık suların geç ısınması ile gerçekleşir. Buna benzerlik taşıyan diğer bir yel de lodos tur. Güney den veya Güneybatı dan eser. Çok kuru bir yel olmasına rağmen yağmur bulutlarını da beraberinde getirir. Yörelere göre, boz yel, ak yel, yerel yel isimlerini alır. Deniz yeli ve lodosun şiddeti saatta 50 km ye kadar ulaşabilir. Diğer rüzgâr enerjisi ise alizelerle anaforlardır. Genellikle ekvatöre yakın olan bölgelerde oluşurlar. Oluşum nedeni dünyanın dönüşüne bağlıdır. Hareket halinde olan herhangi bir cisim temas ettiği cismi de beraberinde sürükler. Dünyamız ise kendi ekseni etrafında dönmekte ve aynı görüngüden temas ettiği havayı da beraberinde sürüklemektedir. Alizeler ekvatörün güneyinde güneydoğudan ekvatöre doğru, kuzeyinde ise kuzeydoğudan ekvatöre doğru yıl süresince eserler. Bu tür esintiler genellikle düzenlidir. Anaforlar ise kendilerini genellikle kutuplarda gösterirler. Antartika anaforu diğer anaforlara nispeten daha şiddetlidir. Şekil 3. Yükarıdaki şekil dünyanın dönüşü ile hasıl olan rüzgar türlerini yansıtmaktadır. Rüzgâr enerjisinin bir türü daha vardır ki bu türü çok tehlikelidir. Bu tür enerji, tayfun, fırtına, hortum gibi isimler alır. Tayfun daha çok Büyük Okyanus ta, Çin Denizinde görülür. Tropikal bölgelerde olan şekli siklon adını alır. Oluşumu ısı sonucu havanın genleşmesinden meydana gelen yüksek basınç ile ilgilidir. Durgun bir merkezden, dünyanın kuzey yarısında saat yelkovanının dönüşü yönünde, güney yarısında ise bu işlemin tersine dönerek oluşan ve tahrip gücü yüksek olan rüzgarlardır. Hareket halinde olan rüzgardan husule gelen ivme katı bir cisim olan yere doğru olamayacağından dönerek göğe doğru yükselir. Hortum şekline benzemesinden hortum adını da alan bu enerjinin şiddeti o kadar büyüktür ki önüne çıkan her şeyi merkez-kaç kuvetine dayalı olarak yerinden söker, havaya doğru çeker ve çevreye fırlatır. Bu tür enerji her yıl dünyalılara milyonlarca zarar getirir. Akım şiddeti saatta 550 km ye kadar ulaşabilen

3 bu enerjiyi harmonize edecek veya denetim altına alacak herhangi bir usül henüz bulunamamıştır. Rüzgarın bir başka türü de batı rüzgarlarıdır. Bu rüzgarlar genellikle dünyanın 35o ile 60o parallelleri arasında kalan sahada hüküm sürerler. Dünyanın her iki yarım küresinde de anılan paraleller arasında görülürler. Karakteristikleri değişken ve siddetli olmasıdır. Fırtınaları genellikle bu rüzgarlar oluştururlar. Monsoon rüzgarları Güney Asya da görülürler. Bu rüzgarlar genellikle yağmur bulutlarını da beraberlerinde getirirler. Kışta denize doğru yazda ise karaya doğru eserler. Çok sık görüldükleri yerler Hindistan ve Kuzey Doğu Asya ülkeleridir. Görüldükleri aylar Nisan ile Eylül ayları arasındaki sürelerdir. Yağmurları da beraber getirdiklerinden bu bölgelerde sık sık su baskınları ve seller büyük bir hasara yol açmaktadır. Mistral, kış aylarında Fransa nın Akdeniz kıyılarında beliren rüzgarlardır. Kuzeyden gelen kuru ve soğuk havayı da beraberlerinde getirirler. Genellikle Rhone vadisinde oluşurlar. Şiddetleri 145 km/s a kadar erişebilir. Sirocco rüzgarları Kuzey Afrika dan Akdeniz kanalıyle Kuzey Avrupa ya eser. Sıcak ve kurudur. Genellikle ilkbaharda eliptik yörünge görüngüsünde ortaya çıkarlar. Kıbrıs ta hokum süren rüzgarlar ise deniz meltemleridir. Bu rüzgarlar burada çok güçlüdür. Yönleri Kuzey Batı istikametindedir. Ancak Adanın geografik konumu bu rüzgarların yönünü etkilemekte ve değişik yapı karakterlerini ortaya çıkarmaktadır. M. Altunç tarafından yayımlanan bir bildiride bu rüzgarların şiddeti 4m/s den fazla olarak verilmektedir [5]. Konu edilen yerlerde yapılan rüzgar şiddeti ölçümlerinde rüzgar sistemlerinin kurulması kanıtlanmıştır. Şekil 4 bu ölçümlerden çıkan sonuçları yansıtmaktadır. Şekil 5 dünya dönüşünün dışında kalan rüzgar şekillerini yansıtmaktadır. Şekil 5. Yukarıdaki şekil WASP tarafından yayımlanan ve rüzgarların oluşumunu açıklayan bir şamayı tesbit etmektedir [6]. 4. DÜNYA VE YEL DEĞİRMENLERİ Şekil 4. Yukarıdaki grafik Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki ortalama rüzgar siddetini tesbit etmektedir. Bu rakamlardan da anlaşılacağı gibi KKTC sınırları içerisinde rüzgar enerji sistemlerinin kurulması uygun bulunmaktadır. Elektrik enerjisi üretebilmek için rüzgarın potansiyel gücünü bilmek gerekir. İnsanoğlu bunun da çaresini bulmuş ve hususta çeşitli metodlar kullanmıştır [7]. Bugün dünya, rüzgarda bulunan potansiyel enerjiyi bir seri aşamalardan sonra elektrik enerjisine dönüştürürken bu enerjiden mevcut ihtiyacının ancak %10 una kadar yararlanabilmektedir.

4 Avrupa bu hususta diğer ülkelere nispeten biraz daha ileri bir aşamadadır. Tablo 1 Avrupa ülkelerinin rüzgar enerjisi kanalıyle ürettikleri elektrik enerji tutarını yansıtmaktadır. Tablo 1. değirmenlerden birini yansıtmaktadır. Danimarka bu değirmenlerden 9 MW oranında elektrik akımı elde etmeğe başladı de elektrik akımı F L Smidth tarafından doğru akımdan alternatif akıma çevrildi yılına kadar tüm elektrik değirmenleri alternatif akıma dönüştürüldü. Danimarka da bu tarihe kadar elde edilen elektrik gücünün tutarı 700 MW ı buldu Almanya Dünyada rüzgâr enerjisi ile en çok elektrik ihtiyacını gideren ülke Danimarka olup ülke elektrik enerjisi ihtiyacını karşılama oranlamasında dünya liderliğini elinde tutmaktadır. Ancak kurulu güç olarak en çok elektrik üreten ülke ise Tablo 1 den de anlaşılacağı gibi enerji üretimindeki birincilik ise Almanya nındır. Bu durumda İspanya ikinci, Danimarka da üçüncü sırada yer almaktadır. Almanyanın bu aşamaya gelmesi kuruluşların yanında rüzgar enerjisini teşvik etkmek amacıyle bireylere dahi rüzgar enerjisi üretiminde karşılıksız yardım yapmasından kaynaklanmıştır. [9] Amerika Tablo 1. Yukarıdaki tablo Avrupa ülkelerinin rüzgar enerjisine dayalı üretim yapan santrallarının verimini yansıtmaktadır. Avrupa Rüzgâr Enerjisi Birliği 2010 yılına kadar rüzgar enerjisinden MW lık bir elektrik enerjisi elde etmeyi hedeflemektedir [8]. Dünyada rüzgar enerjisinden yararlanan belli başlı önemli ülkelerin durumu şöyledir: 4.1. Danimarka Geçtiğimiz asrın sonlarına doğru Elektrik değirmenleri Danimarka da önem kazanmış olup önceleri bireysel olarak ev tavanlarında oluşturulmuştur yılında profesör P. La Cour Danimarka Hükümetinin desteği ile 200 MW üretebilecek Elektrik değirmenlerinin yapımını başlattı. Bu değirmenlerin bir tanesinin kanadı metrelik bir çap oluşturmaktaydı. Elektrik değirmeninin yerden yüksekliği ise metreydi. Her elektrik değirmeninin ürettiği güç ise 9 kw olup, ürettiği akım da doğru akımdı. Bu durumda 200 MW ı elde etmek için onbinlerce elektrik değirmenin üretime geçmesi gerekmekteydi. Profesör P. La Cour projesini tamamlayamadan 1908 de öldü. Ancak elektrik değirmenleri yapılmasının hızı kesilmedi yılında elektrik değirmenlerinin sığası 25 kw a çıkarıldı. İkinci dünya savaşına kadar üretilen elektrik değirmenlerinin sayısı 481 e yükseldi. Şekil 4 bu Şekil 6 Yukarıdaki resim Amerikanın Kaliforniya eyaletinde kurulan bir rüzgar enerjisinden yararlanılan bir rüzgar enerji bataryasını yansıtmaktadır.

5 Bir hareket başlarken bazı ülkeler öncü durumuna girer bazı ülkeler de arkadan gelir. Konu Amerika daki şirketlerin ilgisini çok geç çekti. Denilebilir ki konuya atfedilen bakışlar ancak 1922 yıllarında önem kazandı, ama buna rağmen ciddi gelişmeler 1993 yılından sonra başladı. Bu tarihlerde 54 şirket, iki, üç ve daha çok pervane kanatlarını ihtiva eden çeşitli tipte elektrik değirmenleri üretmeğe başladılar. Yine bu devrede üretilen elektrik değirmenlerinin en belirgin özelliği değirmenin dönüş devrini denetim altına alan ve flyball governor olarak isimlendirilen düzeneğin bulunmasıydı. Bu düzenek elektrik akımının düzenli olmasında büyük yararlar sağladı ve şekil 6 te yer alan elektrik akımı üreten çiftliklerin oluşturulmasına önayak olmuştur. Rüzgar enerjisinin sığası keşfedildikten sonra Amerikada bu yönde büyük gelişmeler oldu. Bu ülkede rüzgar değirmenleri süratle gelişmeye başladı. Son on yıldan bu güne bu gelişmeler o kadar süratli oldu ki 3000 MW erişen dünyadaki kapasitenin 1700 MW ı yanız Amerika nın Kaliforniya eyaletindedir. Birleşik Amerika Devletlerinde rüzgar enerjisinden üretilen elektrik enerjisi sarfiyatın çok üstündedir. Bu üretim sonucu bu ülkedeki elektrik enerjisinin kwh başına satışı 5 cent e kadar düşmüştür [10] Rusya Rusya daki elektrik değirmenleri çalışmaları 1938 de başladı. Bu ilk çalışmalar Karadeniz e yakın Yalta da Sivastopol enerji merkezine bağlanacak olan elektrik değirmenleri üretimini kapsamaktaydı. 100 kw gücünde ve üç kanatlı olan bu elektrik değirmenlerinin kanat dönüş çemberi metreyi bulmaktaydı. Tabanı teşkil eden kulenin yükseliği de aynı ölçüyü taşımasına karşın meyilli yapılması kanatların alt kısmının yerle olan mesafesini biraz artırmaktaydı. Bu yel değirmenlerinin özelliği dönüş devrini denetim altına alacak kanat açılarını değiştiren düzeneğin bulunmasıydı. Diğer özellikleri ise 15 mil saatta esen bir rüzgârdan yılda 279 MW lık bir enerji elde etmeleriydi. Dezavantajları bu uğurda bir düzenek bulunmasına karşın yine devir denetiminin düzenli devir amacını yerine getirememesiydi İngiltere İngiltere de rüzgâr enerjisinden yararlanma 1920 yılında başladı. ilk yapılan elektrik değirmenleri 250 W ile 10 kw arasındaydı. Bu durum 1930 yılına kadar herhangi bir değişikliğe uğramadı. İngiltere de 100 kw gücündeki elektrik değirmenleri ikinci dünya savaşından sonra yapılmağa başlandı. İngiltere nin bu yönde yaptığı üretim daha fazla dışa dönük bir üretimdi. Yerel üretimler ise şekil 7 de belirtildiği gibi daha fazla çiftliklerle araştırma merkezleri etrafında odak teşkil etmekteydi [11]. Şekil 7 Güneş ve Rüzgar enerjisi kullanan bir araştırma merkezi Bu tür çabalar herhangi bir değişikliğe uğramadan 1957 yılına kadar devam etti yılından sonra iç üretim sığasında bir azalma başgösterdi. Üretilen generatörlerin sığası 7.5 kw ile 25 kw arasında oldu. Bu durum ise elektrik değirmenlerinin daha fazla bu güçte alıcı bulmasına bağlanmaktadır. Daha sonraları siparişe göre daha güçlü elektrik üreten değirmenler üretildi. 5. YARARLANMA ELEMANLARI Elektrik enerjisinin kullanımından hasıl olan enerji gereksinimlerini Rüzgâr enerjisinden elde edebilmek amacıyle onlardan değişik biçimlerde yararlanma olanakları araştırıldı. Bu araştırmalar hem hava kirliliğini önlemek hem de ekonomik bir üretim merkezi oluşturabilecek bir sistemin geliştirilmesine dayanmaktaydı. Bu düşücenin sonucu olarak bu yöndeki çalışmalar hızla gelişti ve dünyanın her yerinde elektrik sağlayan yel değirmenleri kuruldu. Rüzgârdan enerji üretmek için şu elemanlara gereksinim vardır: Rüzgar Rüzgârı mekanik enerjiye çevirecek araç (pervaneler) Şekil 8. Üretim, mekanik enerjiyi elektrik, ısıtma, soğutma, v.b. gibi enerjiye çevirecek düzen. Şekil 8 rüzgar değirmenlerinden gelen hareket enerjisini jeneratöre aktaran ve elektrik üreten bir düzeni yansıtmaktadır. Depolama Depolanan enerjiyi istenen enerjiye çevirme (inverter) Rüzgarı potansiyel enerji olarak ele alırsak bu potansiyel enerjiyi kinetic enerjiye dönüştürebilmek için bazı araç ve gereçlere vardır. Bu araç ve gereçler

6 genellikle muhtelif tiplerde yapılan pervanelerdir. Şekil 7 bu pervanelerin tiplerini yansıtmaktadır. Şekil 9 bir tanesini yansıtmaktadır. Bu şekilde gösterilen jeneratörlerin de birçok çeşitleri vardır. Şekil 9. Yukarıdaki resim rürgar enerji değirmenlerinin enerji üretim kısmını yansıtmaktadır 6. RÜZGAR VE DİĞER ENERJİLER Şekil 8. Potansiyel enerjiyi kinetic enerjiye dönüştürmek için muhtelif yollar vardır. Yukarıdaki şekiller bu yolları saptamaktadır. Pervaneler potansiyel enerjiyi kinetic enerjiye dönüştürür. Potansiyel enerjinin kinetic enerjiye dönüşmesinden sonra oluşan enerjinin stabilize edilmesi ve elektrik enerjisine dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu bölümde de mekanik yoldan yararlanılmaktadır. Kinetik enerjinin elektrik enerjisine dönüşmesini sağlayan araçlar da jeneratörlerdir Elektrik akımının üretimi önceleri akarsu ile başlatıldı. Buna daha sonra kömür eklendi. Bilâhare bunların yerini akaryakıt ve nükleer santrallar devraldı. Dünyayı felâkete sürükleyen hava kirliliği nedeniyle elektrik akımının üretiminde gözler şimdi temiz enerji kaynaklarına çevrildi. Bu temiz enerji kaynakları güneş, rüzgar, akarsular, dalga, gel-git enerjileri gibi dünyamızda mevcut olan kaynaklardır. Bu kaynaklarla da elektrik enerjisi üretilebilmektedir. Ancak elektrik enerjisinin üretimi en çok akaryakıtla olanıdır. Bu ise hava kirliliğini doğurur. İkinci derecedeki kaynak ise katı yakıttır. Ençok hava kirliliğini yaratan enerji bu tür yakıttan elde edilenidir. Gün geçtikçe bu enerjiye dayalı elektrik akımı üretimi bu nedenle azalmaktadır. Üçüncü derecede olan elektrik akımı üretimi akarsulara dayanmaktadır. Bu tür enerji daha çok doğanın coğrafi konumuna bağlıdır. Diğer bir deyimle ırmakların ve göllerin bulunduğu yerleri kapsamına almaktadır. Bu nedenle her istenen yerde üretimin yapılması mümkün değildir. Geriye rüzgâr enerjisi, Dalga enerjisi ve Güneş enerjisi kalmaktadır. Bugün bu temiz enerjilerden yararlanma miktarı çok azdır. Hatırı sayılır miktarda gelişen salt rüzgâr enerjisidir. Bu türden üretilen elektrik akımının 2010 yılına kadar toplam enerjinin %10 unu teşkil etmesi beklenmektedir [12]. Bugün dünya üzerinde rüzgâr enerjisinden yararlanma en çok elektrik temini üzerinde olmaktadır. Kıbrıs ta enerji kaynağının dıştan ithal edildiğini göz önünde bulundurursak, bu kaynağın kesilmesi veya zamanında adaya ulaşması ile ilgili zorluklar kaçınılmazdır. Bu nedenle Türk kesiminde özellikle

7 Beşparmak dağlarında rüzgâr enerjisinden yararlanılacak tedbirler almak kanaatimizce en iyi olan davranıştır. İnanıyoruz ki bu hususta yapılacak fizibilite çalışmaları bu söylediklerimizi kuvvetle destekler mahiyette olacak ve ortaya attığımız bu tezi doğrulayacaktır. Bu hususta ortaya bir varsayım atılabilir. Kıbrıs ta sözü edilen yerlerde rüzgâr enerjisi ne kadardır? Araştırma yapmadan bu soruya yanıt vermek güçtür. Yaptığımız araştırmalara istinaden bu hususta bazı ölçümler yapılmıştır [13]. Bu ölçümlere göre rüzgar şiddetiyle güç potansiyeli rakamlarla saptanmıştır. Bu enerjinin şiddeti 1 ile 10 arasında oynar. Önemli olan bu enerjiden nasıl yararlanılmasını bilmektir. Bu günkü teknik ise buna cevap verebilecek aşamadadır. 7. RÜZGAR ENERJİSİNİN GÜCÜ Rüzgârdan elektrik enerjisi elde etmek sınırsız değildir. Onun da bir ölçüsü vardır. Bu ölçü Betz Sınırı kadardır. Bunu anlayacağımız dilde açıklarsak rüzgâr enerjisinden elde edilecek ideal verim %56.3 oranını aşamamaktadır. Bu oran Güneş enerjisinden elde edilecek enerjiye oranla 2.5 misli bir oran taşımaktadır. Biz bunu pervanenin dönüş alanı, rüzgârın şiddeti ve elde edilebilecek elektrik oranı kapsamında açarsak, Elde edilecek güç = 0.5 D 0.45C A V 3 Şöyleki: D = havanın deniz seviyesindeki metre kübündeki kilogram olarak ağırlığı C = Pervanenin dönüş alanı, (çemberi) A = Kanatcıkların toplam ön yüzey alanı V = Rüzgarın hızı Diyelim ki rüzgârın hızı 4 m/s olsun (yani saatta 9 millik bir esinti),r=1m, D=1.2kg/m 3 ;bu bize: (0.5x1.2kg/m 3 x0.45x3.14m 2 x64(m/s) 3 = 54.3 W lık bir elektrik enerjisi olacaktır. Pervane çapı iki kat genişledikçe elde edilecek güç dört katı artar. Esinti şiddetinin iki kat artışı ise sekiz misli oranında bir güç doğurur. Örneğin 1m boyunda bir pervane kanadı 3.14 m 2 lik bir alana, halbuki 2 m boyunda bir pervane kanadı ise m 2 lik bir alana sahiptir. Öte yandan 1m/s den 2m/s ye yükselen bir rüzgâr enerjisi ise ilk enerjinin 8 katına çıkar. Bu işlemler de bize gösteriyor ki yerine göre en doğru tasarımı yapabilmek için yukarıda belirtilen değişkenler cinsinden ciddi bazı analizlerin yapılması gerekmektedir. 8. RÜZGAR ENERJİSİNİN KULLANIMI Dünya nüfusunun ve insan ihtiyaçlarının artması ile elektrik enerjisinin kullanımı da artmaktadır. Bu artış gereksinimleri karşılayacak üretimi de beraberinde getirir. Enerji kullanım gereksinimleri teknolojinin getirdiği birçok sahalarda da kendini hissettirmektedir. Endüstri amaçlı gereksinimlerden sonra en çok enerji kullanımı genellikle iklimleme alanlarında meydana gelmektedir. Bunun yanında enerji kullanımı asansörlerde, yürüyen merdivenlerde, evlerde kullanılan günlük ısınma, temizlik ve temaşa gereksinimlerinde kendini bariz bir biçimde hissettirmektedir. Dolayısıyle enerji kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. 9. ALTERNATİF OLARAK RÜZGAR Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi kendini çeşitli şekillerde ortaya koyan rüzgar enerjisinin dünya üzerindeki dağılımı her bölgede aynı değildir. Bu durumda rüzgardan yararlanabilme ancak rüzgarın olabileceği yerlerde mümkündür. Bu her ne kadar bir dezavantaj gibi görülse de elektrisel enerjiye dönüştürüldüğünde kullanımı ve bir yerden başka bir yere nakli çok kolaylaşır. Dolayısıyle ihtiyaca cevap verecek kadar üretilmesi halinde diğer enerjilere nispeten alternatif bir enerji olmada büyük bir şans kazanır. Teknoloji daha da geliştirilir, estetik görünüşe ve alan kapsamasına bir çözüm bulunursa Rüzgar enerjisinin önümüzdeki yıllarda alternatif bir enerji olarak ortaya çıkmamasına herhangi bir engel bulunamayacaktır. Aynı durum KKKTC için de geçerlidir. Hatta daha da fazla. Çünkü KKTC de büyük bir elektrik sıkıntısı çekilmektedir. Bu sıkıntıyı giderecek başka bir kaynak da elde mevcut değildir. Sıkıntının giderilmesi elektrik enerjisini kullananları büyük ölçüde ferahlatacaktır yılında KKTC de elektrik sıkıntısının daha da kötüye gidilmemesi isteniyorsa diğer enerjilerin temin edilememesi halinde, bu enerji alternatif bir enerji olarak düşünülebilir ve çalışmalar bu yönde şimdiden geliştirilebilir. 10. GELECEĞİN ENERJİ KAYNAĞI İkide birde gündeme gelen KKTC deki rüzgar enerjisinin saptanması üzerinde bazı çalışmalar yapılmışsa da bu çalışmalar gizli tutulmuş basına yansımamıştır. Halka açık bir politikanın izlenmesi yönündeki istemler de araştırmayı özel şirketler yaptığı ve bu yöndeki bulguların özel olduğu gerekçesiyle karşılık görmemiş ve mevcut potansiyelin

8 aşaması öğrenilememiştir. Ancak Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı, Meteoroloji Dairesi elemanlarından Güldehen Bıyıkoğlunun yaptığı analizlere gore KKTC de bu yönde büyük bir potansiyelin olduğu ve kullanılmesı gerektiği kaydedilmektedir [14]. Bildiride açıklandığına göre rüzgar enerji sistemlerinin kurulabilecek uygun yerler olarak, Girne K. Sahil şeridi, Ercan Orta Mesarya, Gazi Magosa Doğu Sahil şeridi, Güzelyurt Batı Mesarya bölgeleri verilmektedir. Bu yerlerde kurulacak küçük çaptaki rüzgar sistemlerinden 78.6 MWh lik bir enerji elde edilmesi mümkün olabileceği hesaplanmıştır. Teknecik santralının kapasitesinin 120MW olduğunu dikkate alırsak bu oran mevcut kullanımın %50 sinden fazla bir enerji oranıdır. Eğer orta çapta veya büyük çapta rüzgar enerji sistemleri kurulursa mevcut kapasitenin üzerinde elektrik enerjisi elde etmek mümkün olacaktır. Bugün mevcut olan rüzgar enerji sistemlerinden bir tanesinin 7MW ın üzerinde enerji verebileceğini hesaba katarsak bunlardan sadece 20 tanesinin ihtiyaca cevap verebilecek bir kapasitede olduğu ortaya çıkmaktadır. Adetler asgariye indiğinden öyle büyük yel değirmenleri çiftliklerinin kurulması da gerekmemektedir. Bu durumda çevre estetik estetik güzelliğini bozacak meylinde veya savında olan görüş de kendiliğinden bertaraf edilmiş olacaktır. Bu rakamlar ortaya rüzgar enerjisinin geleceğin enerjisi olma potansiyeline haiz olduğu karakteristiğini ortaya koymaktadır. O halde bu hususta şimdiden çalışmalara başlamak ve bir enerji politikasını ele almak gerekmektedir. Bir enerji politikasının yokluğunda geleceğe bırakılacak fatura çok yüksek olacaktır. Bu nedenle faturayı geleceğe bırakmamak için gerekli planlamanın şimdiden yapılması gerekmektedir. 10. SONUÇ Rüzgâr enerjisi, güneş enerjisi, su enerjisi gibi yararlanılabilecek güçlü, temiz enerjilerden bir tanesidir. Yakıta bağlı enerji türleri gibi hava kirlenmesi, asit yağmurlarının oluşturulması, bu enerjide söz konusu olamaz. Varlığı dünyanın varlığı ile orantılı olduğundan yakıta bağlı enerjinin aksine tükenmeyen bir enerji dir. Elektrik değirmenlerinin çalışması rüzgâr şiddetine bağlı olması bir dezavantaj olsa da, rüzgarın geniş bir alana hitap etmesinden dünya üzerinde konumlarına göre, birçok yerlere kurulabilirler. Yararlanabilme tekniği daha da geliştirilirse yakıta bağlı enerji türünden daha ekonomik bir verim sağlanamaması için hiç bir neden bulunmamaktadır. Bu durumda geleceğin ana enerjilerinden biri olma potansiyeline haizdir. KKTC de bu ortam içerisine girmelidir. 11. KAYNAKLAR [1] Open University, Resources, Open University Press, [2] C. F. Park, Earthbound (1975), Freeman, Cooper, şekil 1.1, ABD İstatistik Bürosu. [3] D. H. Meadows, D. L. Meadows, J. Randers, W. W. Bahrens, The Limits to Growth, Earth Island/Pan, 1972, p.23. [4] Türksoy, F., (2001). Rüzgar Verisi Ölçümü ve Analizi, Rüzgar Enerji Sempozyumu, EMO İzmir, (Nisan 2001), (s.87). [5] Altunç, M., (2000). Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki Rüzgar Enerji Potansiyelinin İncelenmesi, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Kongresi,KTMMOB, EMO, (Şubat 2000), (s.29). [6] Troen, E.L.P., (1989). European Wind Atlas, Riso National Laboratory, Denmark (1989). [7] Strack, M., Klug, H., (2001). Wind Potential Assessment and Micrositing: Overview of the state of art, Rüzgar Enerji Sempozyumu, EMO İzmir, (Nisan 2001), (s.67). [8] IEEE-USA, (2001). Position Statement on Solar and Renewable Energy: Wind Power Systems, IEEE United States Activities Board, (June 1996), (s.3-4). [9] Gipe, P., (1993). Wind Power for Home & Business: Renewable Energy for the 1990s and Beyond, Chelsea Green Publishing Co. (1993), (s.80) [10] Gipe, P., (1993). Wind Power for Home & Business: Renewable Energy for the 1990s and Beyond, Chelsea Green Publishing Co. (1993), (s ) [11] Watts, M., (2000). Water and Wind Power, Shire Publications, (2000), (s.87). [12] T. S. Uyar, Türkiye Enerji Sektöründe Karar Verme ve Rüzgar Enerjisinin Entegrasyonu, ELECO 2000, 8-12 Kasım 2000, Bursa. [13] M. Altunç, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ndeki Rüzgar Enerji Potansiyeli nin İncelenmesi, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Kongresi, KTMMOB EMO, (25-26 Şubat 2000), KKTC, (s.25). [14] Bıyıkoğlu, G., (1995). Kuzey Kıbrıs ta Rüzgar Enerji Potansiyeli Analizi ve Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemlerinin Uygulama Alanları, I. Ulusal Enerji Kongresi, KTMMOB, EMO, (Mart 1995), (s. 1-12).

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) Hazırlayan: Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 TROPİKAL OLAYLAR Ekvatoral Trof (ITCZ) Her iki yarım kürede subtropikal yüksek basınçtan nispeten alçak basınca doğru

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) Hazırlayan: Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 YEREL RÜZGARLAR MELTEMLER Bu rüzgarlar güneşli bir günde veya açık bir gecede, Isınma farklılıklarından kaynaklanan

Detaylı

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi,

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi, ENERJİ SANTRALLERİ Enerji Enerji soyut bir kavramdır. Doğrudan ölçülemeyen bir değer olup fiziksel bir sistemin durumunu değiştirmek için yapılması gereken iş yoluyla bulunabilir. Enerjinin varlığını cisimler

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Dalga Enerjisi. Prof. Dr. Bihrat Önöz

Dalga Enerjisi. Prof. Dr. Bihrat Önöz Dalga Enerjisi Prof. Dr. Bihrat Önöz Temiz Enerji Günleri 6-7 Mart 2013 Rüzgar Akışkan içerisindeki kütle hareketleri Deniz tabanı hareketleri Güneş ve ayın çekim kuvvetleri İnsan faaliyetleri Farklı özgül

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ GÖKÇEADA NIN ELEKTRİK ENERJİSİ İHTİYACININ RÜZGAR ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ GÖKÇEADA NIN ELEKTRİK ENERJİSİ İHTİYACININ RÜZGAR ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ GÖKÇEADA NIN ELEKTRİK ENERJİSİ İHTİYACININ RÜZGAR ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi 35100 Bornova

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

ENERJİ COĞRAFYASI RÜZGÂR ENERJİSİ VE KULLANIMI

ENERJİ COĞRAFYASI RÜZGÂR ENERJİSİ VE KULLANIMI ENERJİ COĞRAFYASI RÜZGÂR ENERJİSİ VE KULLANIMI SOSYAL BİLGİLER YILLIK PROJE 5/B SINIFI İlayda Tenim Kerim Eraslan Kevin Deniz Astley Mehveş Özel Mert Alku Yağız Sandal Danışman Öğretmen: Müjgan DEMİR Mart/

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE RÜZGAR TÜRBİNLERİ. Mustafa Ersin KELSOY Melih A5lla SOYSAL

RÜZGAR ENERJİSİ VE RÜZGAR TÜRBİNLERİ. Mustafa Ersin KELSOY Melih A5lla SOYSAL RÜZGAR ENERJİSİ VE RÜZGAR TÜRBİNLERİ Mustafa Ersin KELSOY Melih A5lla SOYSAL Yenilenebilir Enerji Kaynağı RÜZGAR ENERJİSİ NEDİR? Rüzgar enerjisi; doğal, yenilenebilir, temiz ve sonsuz bir güç olup kaynağı

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ Yrd. Doç. Dr. Önder GÜLER İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü ÖZET Elektrik enerjisi üretiminde kullanılan fosil yakıtların gelecekte tükenecek olmaları

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) World Climatology

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) World Climatology JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) World Climatology Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 Climate - İklim Geniş sahalarda uzun yıllar hava şartlarının ortalamalarıdır. Hava durumu, anlık hava şartlarını

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI Doç. Dr. Selim SOLMAZ Gediz Üniversitesi Makine Müh. Bölümü selim.solmaz@gediz.edu.tr SUNUM PLANI Motivasyon Proje Geçmişi

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı Sera Etkisi Bir miktarda ısı arz dan kaçmakta Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte CO2 tarafından tutulan Isının bir kısmı tekrar atmosfere kaçabilir. Cam tarafından tutulan

Detaylı

ORTALAMA RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI: GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 100 kw RES UYGULAMASI

ORTALAMA RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI: GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 100 kw RES UYGULAMASI ORTALAMA RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI: GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 100 kw RES UYGULAMASI Doç. Dr. Selim SOLMAZ Gediz Üniversitesi Makine Müh. Bölümü selim.solmaz@gediz.edu.tr

Detaylı

YELİ EMO SAMSUN ŞUBESİ-04-05 EYLÜL 2007. MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şube Müdür V.

YELİ EMO SAMSUN ŞUBESİ-04-05 EYLÜL 2007. MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şube Müdür V. ORTA KARADENİZ Z BÖLGESB LGESİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ EMO SAMSUN ŞUBESİ-04-05 EYLÜL 2007 MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şube Müdür V. TÜRKİYE RÜZGAR

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

HİDROELTRİK SANTARALLERİ

HİDROELTRİK SANTARALLERİ HİDROELTRİK SANTARALLERİ Bir miktar yükseklik kazandırılmış akışkanın(suyun) potansiyel enerjisine hidrolik enerji denir. Bu enerjiyi önce çeşitli düzeneklerle mekanik enerjiye, ordanda elektrik enerjisine

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği SAYI 49 EKİM 2013 OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME A.Ş. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ VAKFI OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYEL & STRATEJİLERİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 22 Nisan 2010 Dr. Atillâ AKALIN I.GİRİŞ Rüzgar Potansiyeli ve Kullanımları (Dünya, AB, Türkiye) Hidro Potansiyeli ve

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 EUROPE Avrupa ikliminin olusmasında ana faktör hava olaylarına sebebiyet veren Atlantik kaynaklı ve bütün Avrupayı gezen alcak

Detaylı

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR TÜRKİYE RÜZGAR R ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR RÜZGAR ENERJİSİ VE SANTRALLERİ SEMİNERİ Rahmi Koç Müzesi Konferans Salonu - İstanbul (27 MAYIS 2011) MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

11 MART 2011 BÜYÜK TOHOKU (KUZEYDOĞU HONSHU, JAPONYA) DEPREMİ (Mw: 9,0) BİLGİ NOTU

11 MART 2011 BÜYÜK TOHOKU (KUZEYDOĞU HONSHU, JAPONYA) DEPREMİ (Mw: 9,0) BİLGİ NOTU MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 11 MART 2011 BÜYÜK TOHOKU (KUZEYDOĞU HONSHU, JAPONYA) DEPREMİ (Mw: 9,0) BİLGİ NOTU JEOLOJİ ETÜTLERİ DAİRESİ Yer Dinamikleri Araştırma ve Değerlendirme Koordinatörlüğü

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012 Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi Basım Yılı : 2012 Bu raporun basılması ve çoğaltılması Ajansın iznine tabiidir. Yazar ve Kuzey Anadolu Kalkınma

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

Muson Yağmurlarını Atlatmak Kelsey, Dylan, and Trevor Bölüm 1 Fen Bilimleri

Muson Yağmurlarını Atlatmak Kelsey, Dylan, and Trevor Bölüm 1 Fen Bilimleri Muson Yağmurlarını Atlatmak Kelsey, Dylan, and Trevor Bölüm 1 Fen Bilimleri Hedefimiz Arizona, Phoenix te yaşayan sizleri büyük Phoneix bölgesindeki musonların olası riskleri hakkında bilgilendirmek. Bir

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız!

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Ocak 2014 te Durum: Son dönemde PV panel fiyatlarında büyük düşüş:

Detaylı

RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ FEYZULLAH ALTAY

RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ FEYZULLAH ALTAY İçerik: -Rüzgâr Enerjisi Nedir? -Rüzgâr Tribünleri Nasıl Çalışır? RÜZGÂR ENERJİSİ VE KONYA İLİ RÜZGAR ENERJİSİ -Türkiye Rüzgâr Enerjisi Santralleri Haritası -Konya İli Rüzgâr Enerjisi Potansiyeli RÜZGÂR

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Mahmut KAYHAN Meteoroloji Mühendisi mkayhan@meteoroloji.gov.tr DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Türkiye'de özellikle ilkbahar ve sonbaharda Marmara bölgesinde deniz sularının çekilmesi

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

ÇİMENTO TESİSLERİNDE ATIK ISI GERİ KAZANIMINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ. Hasan Çebi. Nuh Çimento 2015

ÇİMENTO TESİSLERİNDE ATIK ISI GERİ KAZANIMINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ. Hasan Çebi. Nuh Çimento 2015 ÇİMENTO TESİSLERİNDE ATIK ISI GERİ KAZANIMINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Hasan Çebi Nuh Çimento 2015 Özet Enerjiyi yoğun kullanan çimento tesisler yıllarca proses gereği attıkları ısılarını değerlendirmek için

Detaylı

RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ

RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ RÜZGARDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Sebahat Akın, Orhan Zeybek* Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Balıkesir sakin@balikesir.edu.tr * Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 - E.B. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : İrlanda Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından birçok ülkeye göre şanslı durumdadır. Devlet Meteoroloji

Detaylı

Rüzgar ın Tarihçesi. 1970 lerde Rüzgar enerjisi sektörü ivme kazandı Petrol krizi. Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı.

Rüzgar ın Tarihçesi. 1970 lerde Rüzgar enerjisi sektörü ivme kazandı Petrol krizi. Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı. Rüzgar ın Tarihçesi Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı. İngiliz J. Semeaton rüzgar hızı ve enerji arasında bir bağlantı kurdu. Danimarka'da 10.000 kadar yel değirmeni kuruldu. Amerika'da su pompalamak

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat Hulusi KARA Grup Başkanı Sunum Planı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Potansiyelimiz ve Mevcut Durum İzmir ve Rüzgar Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına İlişkin

Detaylı

Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma

Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma Sera ve Tavuk çiftlikleri genellikle şehir merkezlerinden uzak olduğu için doğalgaz şebekesine bağlı değildir. Bu durumda; en kolay erişilebilen ısı

Detaylı

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000.

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000. DÜNYA DA RÜZGAR ENERJİSİ KAYNAK POTANSİYELİ [ Derleyen - Dr.Atillâ AKALIN ] 1. Dünya da Rüzgar Potansiyeli Bu çalışma içinde yer almamasına rağmen, Rüzgar potansiyeli tespitinde, teknolojik - tarihsel

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1 Türkiye de Rüzgar Enerjisi www.euas.gov.tr 1 Enerjinin Önemi Günümüz dünyasında bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma hamlelerini gerçekleştirmesi, toplumsal refahı yükseltmesi ve global ölçekte rekabet

Detaylı

ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER. Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY

ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER. Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY ÜLKEMİZDE RÜZGAR ENERJİ BAŞVURULARI GEREKÇE, USUL VE BAZI GERÇEKLER Burak Tevfik DOĞAN, Uğur AKBULUT, Olcay KINCAY RÜZGAR Rüzgar nedir? Rüzgarı etkileyen faktörler Türbülans Tepe etkisi Tünel etkisi Rüzgar

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

Giriş DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU

Giriş DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU Proje Başlığı : DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU Proje No : 2013.06.03.173 Yürütücü Araştırmacı Araştırmacı

Detaylı

TÜM ÜLKELER NÜKLEER SANTRALLARIN YAPIMINDAN VAZGEÇERKEN, BĐZDE NEDEN HALA NÜKLEER SANTRAL(LAR) YAPILMASINA ÇALIŞILIYOR?

TÜM ÜLKELER NÜKLEER SANTRALLARIN YAPIMINDAN VAZGEÇERKEN, BĐZDE NEDEN HALA NÜKLEER SANTRAL(LAR) YAPILMASINA ÇALIŞILIYOR? Bugün hem gelişmiş ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde hızlı nüfus artışı, sanayileşme, gelişen teknolojinin doğal ihtiyacı gibi bir çok nedenden dolayı enerjiye olan talep hızla artmaktadır. Klasik

Detaylı

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ Murat Sungur BURSA Enerji Grubu Başkanı Zorlu Holding (CEO Zorlu Holding Energy Group) 11 Ocak 2010 ANKARA SUNUM İÇERİĞİ 1. Türkiye nin doğalgaz üretim ve tüketim durumu

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI 1 ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI İ. Kürşat BÜLBÜL 1 ÖZET Bu çalışmada; rüzgâr santrallerinin güç sistemlerine entegrasyonu, iletim sistemi operatörünün bakış açısından

Detaylı

YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ

YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Filiz UYSAL befi26@hotmail.com Dodurga İlköğretim Okulu BİLECİK Gökçe DENİZ gokceyildiz01@hotmail.com Özel Gebze Lisesi KOCAELİ Gülçin TÜKEN glcntkn21@hotmail.com Akpınar

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ VE GÜNEŞ ENERJİSİ GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ Güneşin merkezinde, temelde hidrojen çekirdeklerinin kaynaşmasıyla füzyon reaksiyonu

Detaylı

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ Mete ÇUBUKÇU1 mecubuk@hotmail.com Doç. Dr. Aydoğan ÖZDAMAR2 aozdamar@bornova.ege.edu.tr ÖZET 1 Ege Üniversitesi

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN 500 kw A KADAR LİSANSSIZ ENERJİ ÜRETİMİ VE FİZİBİLİTE ANALİZİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN 500 kw A KADAR LİSANSSIZ ENERJİ ÜRETİMİ VE FİZİBİLİTE ANALİZİ YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN 500 kw A KADAR LİSANSSIZ ENERJİ ÜRETİMİ VE FİZİBİLİTE ANALİZİ Ali Erduman 1, Bedri Kekezoğlu 1, Ali Durusu 1, Muğdeşem Tanrıöven 1 1 Elektrik Mühendisliği Bölümü Yıldız

Detaylı

YILDIZ ENERJİ EVİ. Yıldız Enerji Evi

YILDIZ ENERJİ EVİ. Yıldız Enerji Evi YILDIZ ENERJİ EVİ Yıldız Teknik Üniversitesi, Ülkemizde Temiz Enerji konusunda yapılan çalışmalara bir katkıda bulunarak Yıldız Enerji Evi ni Davutpaşa Yerleşkesi nde kurdu. Her gün enerjiye daha yüksek

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mayıs 2014 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş

Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş Murat DURAK Yönetim Kurulu Başkanı (Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği-TÜREB) md@enermet.com.tr www.tureb.com.tr 5 Mart, 2010 ANKARA 1 1. Giriş (TÜREB) 2. RES Projelerinin

Detaylı

Türkiye, Avrupa ve dünyada rüzgâr enerjisi kullanımı, potansiyeli ve 2013 sonrası hedefler

Türkiye, Avrupa ve dünyada rüzgâr enerjisi kullanımı, potansiyeli ve 2013 sonrası hedefler Araştırma Makalesi Mühendislik Bilimleri Dergisi (2014) 1 (1) 23-30 Türkiye, Avrupa ve dünyada rüzgâr enerjisi kullanımı, potansiyeli ve 2013 sonrası hedefler Hacı SOĞUKPINAR 1 * ve İsmail BOZKURT 2 1

Detaylı

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ Karbonsan ın fabrikası, Orhangazi Bursa da bulunmaktadır. Karbonsan ın ürün çeşitlerini genel çerçevesiyle

Detaylı

Samet Biricik Elektrik Mühendisi Biricik Elektrik Mühendislik e-mail: samet@biricikelektrik.com

Samet Biricik Elektrik Mühendisi Biricik Elektrik Mühendislik e-mail: samet@biricikelektrik.com KKTC DE RÜZGÂR ENERJİSİNİN ELEKTRİKSEL UYGULAMALARI Samet Biricik Elektrik Mühendisi Biricik Elektrik Mühendislik e-mail: samet@biricikelektrik.com 1-Özet Dünya ekonomik ve sosyal alanda hızla gelişmekte

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI

BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI 5.1 YERKABUĞU ÜZERİNDEKİ LEVHA SINIRLARI Levha tektoniğine göre dünyayı saran yerkabuğu üzerinde 8 büyük (Avrasya, Afrika, Pasifik, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Antartika, Avustralya)

Detaylı

Abstract: Key Words: Serdar GÜLTUTAN ÖZET

Abstract: Key Words: Serdar GÜLTUTAN ÖZET serdar gultutan:sablon 03.04.2013 10:15 Page 53 Rüzgâr Enerjisi ve Gaziantep Koşullarında (500 kw Altı) Evsel İhtiyaçları Giderecek Rüzgâr Türbin Tasarımı Serdar GÜLTUTAN Abstract: ÖZET Bu çalışmada genel

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard.

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Türkiye de Rüzgar Enerjisi Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Akış Ülkemizde rüzgar enerjisi Destekleme Mekanizmaları Lisanslı Elektrik Üretim Tesisleri Lisanssız Elektrik Üretim Tesisleri Ülkemizde Rüzgar

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mart 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012

Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012 GENSED Güneşin Güçbirliği Prof. Dr. Engin TÜRE GENSED Yönetim Kurulu Başkanı Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012 Kuruluş Tarihi 01 Ekim 2009 Kuruluş Tarihi 01 Ekim 2009 Kuruluş Amacı Türkiye de güneş

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis Sanayide Enerji Verimliliği Hizmetleri Soğutmanın Temelleri Doğalgazlı Soğutma Otomotiv Fabrikası İçin Örnek Çalışma Örnek Çalışma Sonuçları Enervis Sanayide

Detaylı

Cumhuriyetin 100. Yılında Enerjide Tam Bağımsızlık İçin Enerjinin Etkin Kullanımı ve % 100 Yenilenebilir Enerji Prof. Dr.

Cumhuriyetin 100. Yılında Enerjide Tam Bağımsızlık İçin Enerjinin Etkin Kullanımı ve % 100 Yenilenebilir Enerji Prof. Dr. Cumhuriyetin 100. Yılında Enerjide Tam Bağımsızlık İçin Enerjinin Etkin Kullanımı ve % 100 Yenilenebilir Enerji Prof. Dr. Tanay Sıdkı UYAR Marmara Üniversitesi Enerji Ana Bilim Dalı Başkanı TMMOB EMO Elektrik

Detaylı

www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net

www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net www.olcaykincay.net RÜZGAR ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU İ ç e r i k Türkiye nin Rüzgar Potansiyeli İşletmede olan RES Rüzgar Gücü Hesaplaması RES Birim Elektrik

Detaylı

KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖR NOTU 1. KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖRÜNÜN DÜNYADAKİ DURUMU

KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖR NOTU 1. KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖRÜNÜN DÜNYADAKİ DURUMU KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖR NOTU Çeşitli endüstri tesislerinde önemli miktarda gaz, sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış ve basınç altında çözülmüş şekilde kullanılmakta olup, bu kullanılan gazların taşınması

Detaylı

K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi. www.kktcmeteor.org

K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi. www.kktcmeteor.org K.K.T.C Bayındırlık Ve Ulaştırma Bakanlığı Meteoroloji Dairesi Dairenin Kuruluşu : Ekim 1974 kurulan Meteoroloji Dairesi 1974 1986 Ekim ayına kadar Tarım Doğal Kaynaklar ve Enerji Bakanlığı. Ekim 1986

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI EKOMOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI EKOMOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI EKOMOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ K A N A D A ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 15 Eylül 2008 Ülke No: 404 Şaban Oruç -45 I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kanada Yönetim Şekli : Parlamenter

Detaylı

4. Rüzgar enerjisi. 4.1 Giriş

4. Rüzgar enerjisi. 4.1 Giriş 4. Rüzgar enerjisi 4.1 Giriş Rüzgar enerjisinin kaynağı güneştir. Güneş enerjisinin karaları, denizleri ve atmosferi her yerde özdeş ısıtmamasından dolayı oluşan sıcaklık ve buna bağlı basınç farkları

Detaylı