MEZİYAL TEMPORAL LOB EPİLEPSİ HASTALARINDA KARAR VERME VE BİR SOMATİK İŞARET OLARAK DERİ DİRENCİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MEZİYAL TEMPORAL LOB EPİLEPSİ HASTALARINDA KARAR VERME VE BİR SOMATİK İŞARET OLARAK DERİ DİRENCİ"

Transkript

1 MEZİYAL TEMPORAL LOB EPİLEPSİ HASTALARINDA KARAR VERME VE BİR SOMATİK İŞARET OLARAK DERİ DİRENCİ Yrd. Doç. Dr. Serra İçellioğlu Prof. Dr. Naz Yeni Uzm. Dr. Şakir Delil Uzm. Dr. Bektaş Korkmaz Uzm. Psikolog Selin Yağcı

2 Giriş - Amaç - Meziyal temporal skleroz ve epilepsi cerrahisi - Iowa Kumar Testi - Somatik İşaret Hipotezi - Iowa Kumar Testi nin uygulanması - Yöntem - Bulgular - Tartışma

3 GİRİŞ Karar verme davranışı günlük yaşamda oldukça önemli bir zihinsel süreçtir. Fakat karar vermeyi mezial temporal sklerozis hastalarında inceleyen çalışma oldukça azdır. Prefrontal korteksin bir işlevi olarak görülen karar verme davranışına emosyonel ve kognitif fonksiyonları kontrol eden meziyal temporal lob yapıları da katkıda bulunuyor olabilir ve bu nedenle MTS u olan epilepsi hastalarında karar verme davranışında bozulmalar görülebilir.

4 Nöropsikolojik çalışmalar amigdalanın karar verme davranışında önemli rol oynadığını göstermiştir. Bilateral amigdala hasarlı olan az sayıdaki hastalarla yapılan bir çalışmada, bu hastaların negatif geribildirimlerden yararlanamadıkları ve bu nedenle IKT de oldukça kötü bir performans gösterdikleri bulgulanmıştır. Karar verme davranışı emosyonel geribildirim ile yakından ilişkili olduğundan dolayı somatik işaret hipotezi nde ifade edilen somatik işaretlerin varlığı sağlıklı bir karar verme davranışını yönlendiren en önemli faktörlerden biri olarak gözükmektedir. Somatik işaretlerden yararlanamayan hastaların ve antisosyal kişilik bozukluğu gösteren bireylerin karar verme davranışlarında görülen bozukluk bu şekilde açıklanmaya çalışılmıştır.

5 Meziyal temporal skleroz ve epilepsi Epilepsi hastalığı, epilepsi nöbetleri ve bunların nörobiyolojik, bilişsel ve sosyal sonuçlarının olduğu kronik bir hastalıktır. Hastaların yaklaşık %30 unda epilepsi nöbetleri medikal tedaviye dirençlidir. Medikal tedaviye dirençli epilepsilerin arasında en büyük grubu meziyal temporal skleroz olguları oluşturur.

6 Meziyal temporal sklerozlu epilepsi Çocukluk çağında geçirilen febril nöbet öyküsü Birinci dekat sonunda ya da ikinci dekatta başlayan epilepsi nöbetleri Tedaviye direnç Eşlik eden materyal spesifik bellek kusurları Hipokampusta iyi tanımlanmış nöronal kayıp ve gliozis Sıklıkla amigdala ve komşu temporal yapılarda sklerotik/gliotik değişiklikler Kronikleşmiş olgularda artmış davranışsal bozuklular ve artmış psikoz riski vb nöropsikiyatrik özellikler

7 Epilepsi cerrahisi Dirençli MTL epilepsili olgularda anterior temporal lobektomi sonrası epilepsi nöbetleri %60-90 arasında remisyona girer. Anterior temporal lobektomi sırasında anterior temporal lob, hippokampus ve amigdala çıkartılır.

8 Henüz literatürde MTS hastalarında somatik işaret inceleyen bir çalışma yoktur. Bu çalışmada MTS tanısı almış, opere olmuş ve olmamış grupları ile sağlıklı bireylerin IKT performansları ve somatik işaret gösterip göstermedikleri incelenmiştir. Aynı zamanda diğer nöropsikolojik bulgular da gruplararası olarak karşılaştırılmıştır.

9 Iowa Kumar Testi Prefrontal alanın özellikle ventral ve medyal kısımlarında hasar olduğunda, diğer entellektüel beceriler korunmasına rağmen kişisel ve sosyal karar vermede bozukluğun ortaya çıktığı bilinmektedir. Buna rağmen, laboratuarda böyle bir problemi ortaya çıkaracak ve ölçecek bir envanter olmadığı gibi, aynı zamanda altında yatan hücresel ve bilişsel mekanizmalar ile ilgili tatmin edici bir sebep de bulunmamaktaydı.

10 IKT geriye doğru öğrenmenin bileşenlerini, bu fenomeni inceleyen diğer testlerden daha karmaşık bir seviyede içerir. Geriye doğru öğrenme kararlarını ölçen daha basit testlerde kötü performans gösteren hastalar, IKT de de kötü performans göstermektedirler fakat bu testlerde veya olasılık öğrenmeyi içeren testlerde iyi performans gösteren VMPK hastaları, IKT de iyi veya kötü performans gösterebilirler. Örneğin, Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET) geriye doğru öğrenmeyi gerektirir ve VMPK hastaları bu testte oldukça iyi performans göstermektedirler.

11 Somatik İşaret Hipotezi SİH, karar verme davranışını ve emosyonların karar verme davranışı üzerindeki etkilerini sistem düzeyinde anlayabilmek için, nöroanatomik ve bilişsel bir çerçeve sağlar. Bu hipotezin en temel görüşü, karar verme davranışının, kendisini aynı zamanda emosyonlar ve duygulanımlarda da gösteren bir takım biyoregülatör somatik işaretlerden etkilendiğidir. Bu etkilerin bazıları bilinçli, bazıları ise bilinçli olmayan düzeyde olabilir.

12 SİH normal bilgi ışığında, emosyonel sinyaller ile yönlendirilmeyen temel bilişsel süreçlerin, normal davranışın ortaya çıkmasında kesinlik sağlayamayacağını savunur. Bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde, emosyonel sinyaller ile yönlendirilen bilişsel sürecin ise uygun eylemi ortaya çıkaracağını savunur.

13 Somatik durum birincil ve ikincil başlatıcılar ile ortaya çıkar. Birincil başlatıcılar, haz alınan veya rahatsız olunan doğal veya öğrenilmiş uyaranlardır. Ortamda bir kere var oldukları zaman otomatik olarak somatik yanıt oluştururlar. İkincil başlatıcılar, kişisel veya hipotetik bir emosyonel olayın geri çağrılması, anılması ile oluşturulan formlardır. Yani, birincil başlatıcıların düşünceleri ve anılarıdır, çalışma belleğine getirildikleri anda somatik durum oluştururlar.

14 YÖNTEM Çalışmaya Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Birimi nde halen tedavi görmekte olan meziyal temporal sklerozis (MTS)ve epilepsi tanısı almış 29 hasta katılmıştır. 15 hasta preop 14 hasta postop Hastaların nöropsikolojik değerlendirmeleri Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöropsikoloji Laboratuarında gerçekleştirilmiştir.

15 24 adet gönüllü katılımcı kontrol grubu olarak çalışmaya eklenmiştir. Gönüllü katılımcılardan herhangi bir psikiyatrik ya da nörolojik tanı almadıklarına dair sözel bilgi alınmıştır. Hasta ve kontrol gruplarının sosyodemografik özelliklerinin denk olmasına dikkat edilmiştir.

16 Hasta grubu Postop grubun ortalama test uygulama süresi 3.77 ±3.41. / min. 1 yıl max. 11 yıl (1 hasta) Preop ve postop grubun kullandıkları ilaç sayıları arasında bir fark yok. Preop için 2.42±0.93; postop için 2.11 ± 0.92 Preop ve postop grubun nöbet sıklıkları arasında anlamlı fark var. Postop grup (0.5±1.06) preop gruba göre (4.33±5.61) daha az nöbet geçiriyor. Bunu ayda geçirilen nöbet olarak inceledik. t(12.173)=2.3 p<0.05

17 Uygulanan Nöropsikolojik Testler - California Sözel Öğrenme Testi - Sayı Menzili (düz-ters) - Görsel Üretim Testi - Mental Kontrol (100 den geri 7 şer 7 şer sayma) - Saat Çizimi - Sözel Akıcılık (Fonolojik-Kategorik) - Sözel Akıcılık (set değiştirme) - Stroop Testi - Boston İsimlendirme Testi - Benton Yüz Tanıma Testi - Çizgi Yönünü Belirleme Testi

18 Iowa Kumar Testi nin Uygulanması Bilgisayar ekranının alt kısmında A, B, C ve D olmak üzere dört adet kağıt destesi, ekranın üst kısmında ise katılımcının o anda sahip olduğu para miktarını gösteren yeşil bir çizgi ve hemen onun altında, katılımcının aşması gereken hedef para miktarını gösteren kırmızı bir çizgi bulunmaktadır. Test başladığında ekranda bir kart seçin yazısı belirir ve katılımcıdan herhangi bir desteden bir kağıt seçmesi istenir. Katılımcı seçtiği deste sonucunda bir miktar para kazanır ya da kaybeder. Bu miktar ekranda gösterilir. Test ilerledikçe, katılımcının kart seçtiği desteler para kazandırdığı gibi aynı zamanda para kaybettirmeye de başlar. Katılımcının sahip olduğu para miktarı değiştikçe, ekranın üst kısmında bulunan yeşil çizgi uzayıp, kısalır.

19 IKT Ekran Görüntüsü

20 IKT nde katılımcının puanı avantajlı destelerden dezavantajlı desteler çıkarılarak hesaplanır. (C +D )-(A +B ) Toplam net skor hesaplandığı gibi aynı zamanda, 100 kart 5 blok şeklinde bölünerek her bir 20 kartlık seçim için de ayrı ayrı net skor hesaplanır. bu şekilde test ilerledikçe katılımcının toplam net skorunun artıp artmadığı belirlenebilir. Sağlıklı katılımcıların büyük bir kısmının ikinci 20 lik bloktan itibaren avantajlı destelerden seçimlerini arttırdıkları bilinmektedir.

21 Deri Direnci Kayıt Ekranı

22 Denek, uygulama sırasında zamanlama eşleşmesi sağlamak için, otomatik bir uyarıcı ile ses ve görüntü verilerek uyarılır.

23 Kullanılan bu cihaz aracılığı ile, katılımcının IKT sırasında, eşzamanlı olarak DİY kaydı gerçekleştirilir. Katılımcı, ekranda 10 saniyede bir yanan kırmızı ışığı gördüğü anda, seçim yapar ve bu seçim anı, DİY kayıtlarında işaretlenir. Bu şekilde elde edilen sayısal veriler kullanılarak, katılımcının seçim anından 2 saniye önceki ve seçim anından 5 saniye sonraki DİY ortalamaları alınarak, bdiy, ödiy ve cdiy değerleri elde edilmiştir.

24 Deri direnci hesaplanırken literatürdeki çalışmalara dayanarak 100 kart için 4 er bölümlük ayrı ayrı hesaplama yapılmıştır. buna göre; 0-10 kart : ceza öncesi dönem kart: sezgi öncesi dönem kart: sezgi dönemi kart: kavrama dönemi Her bir dönem testteki bilgi seviyesine karşılık geliyor ve buna bağlı olarak somatik işaretin farklılaşması bekleniyor.

25 Deri direnci ter salgılanmasıyla azalmaktadır. Bu sebeple, otonom sinir sistemi uyarıldığı an, terlemenin artması ile beraber, direnç çok hızlı bir şekilde düşmektedir. Bu çalışmada DİY direnç üzerinden ölçüldüğünden dolayı, deri direncindeki düşüş DİY deki artmayı göstermektedir. Çalışmanın tüm bulguları, bu bilgiye dayanılarak yorumlanmıştır.

26 BULGULAR 1. Beklenti Yanıtı Analizi: Epilepsi ve kontrol gruplarında, beklenti yanıtları üzerinde hasta/kontrol gruplarının, blok ve deste etkileşimini incelemek için 2x4x2 varyans analizi uygulanmıştır fakat herhangi bir temel değişken etkisi bulunmamıştır. Sadece kontrol grubuna baktığımızda temel bir blok etkisi bulunmazken temel bir deste etkisi görüyoruz. Yani dezavantajlı destelerden önce deri yanıtlarında avantajlı destelerden öncesinde gösterdiklerine göre daha büyük bir yanıt oluşuyor.

27 Deste için; F(1,184)=4.33 p<0.05 Blok temel değişkeninde anlamlı bir etki yok. Sezgi öncesi döneme karşılık gelen 2. bloktan itibaren sağlıklı denekler dezavantajlı destelerden önce avantajlı destelerden öncesinde görülenlere göre anlamlı seviyede düşük deri direnci gösteriyorlar yani deri iletkenlik yanıtları daha fazla.

28 Epilepsi grubunda deste ve blok etkisi Varyans analizinde deste ve blok temel değişkenlerinde bir etki görmüyoruz. Etkileşim de yok. Sadece son blokta dezavantajlı olan destelere daha büyük yanıtlar verildiğini görüyoruz ama anlamlı bir farklılığa ulaşmıyor. Preop ve postop gruplar arasındaki farklılıklara da varyans analizi ile baktığımızda anlamlı bir değişken etkisi bulgulanmadı.

29 IKT performanslarının karşılaştırılması İlk olarak IKT toplam net skorları epilepsi ve kontrol grupları arasında bağımsız örneklemli T-testi ile karşılaştırdık ve kontrol grubunun toplam IKT net skorlarının epilepsi grubuna kıyasla anlamlı seviyede yüksek olduğunu bulduk. IKT toplam net skor N Ort SS epilepsi kontrol t(51)=2.58 p<0.05

30 Epilepsi ve kontrol gruplarının IKT süresince, 5 blok boyunca performanslarını kıyaslamak amacıyla tekrarlayan ölçümlü ANOVA uygulanmıştır. Burada gruplar arası etki anlamlı bulunmuştur. Sağlıklı denekler testin başından itibaren avantajlı olan destelerden seçim yapmaktadırlar.

31 F(1,51)=6.88 p<0.05

32 Preop (-3.13±16.48) ve postop grubun(6.66±7.07) IKT toplam net skorlarını karşılaştırdığımızda anlamlı bir fark görmüyoruz.

33 3. Nöropsikolojik test bulguları Preop, postop ve kontrol gruplarının her bir nöropsikolojik testten aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark olup olmadığına tek yönlü ANOVA analizi ile bakılmış ve preop ve postop grupları arasında hiç bir nöropsikolojik test parametresinde anlamlı bir fark bulunmazken, kontrol grubunun Stroop Testi dışındaki tüm puanları preop ve postop gruplarından anlamlı seviyede yüksek bulunmuştur.

34 4. Epilepsi süresi ile IKT performansı: Epilepsi hastalarını toplam net skorları sıfırdan büyük ve sıfırdan küçük olanlar olarak ayırdığımızda, bu iki grubun nöbet başlangıç yaşı ve epilepsi sürelerinin farklı olduğunu görüyoruz.

35 TARTIŞMA Temel bulgu; MTS hastaları kontrollere göre IKT de başarısız performans gösteriyorlar. Meziyotemporal yapıların karar verme davranışının örtük öğrenme süreci üzerindeki etkisi düşünüldüğünde bu bulgu, hipotezlerle uyumludur. IKT deki performans bozukluğu lezyonun tarafıyla ilişkili değil. Aynı zamanda preop ve postop grup arasında da IKT skorları açısından anlamlı bir farklılık yok.

36 Yine önceki çalışmalarla tutarlı olarak, epilepsi ile ilişkili davranışsal bozukluklar bağlamında, karar verme davranışında bozulma, epilepsi cerrahisinin bir sonucu değildir. Epilepsi grubunun diğer yürütücü işlevleri değerlendiren nöropsikolojik test bulguları da anlamlı olarak kontrol grubundan düşüktür. Bu durum, sıralı bir şekilde yapılan kart seçimlerine dair sürekli ve sabit bir geribildirim üretememekten dolayı, seçimlerin sonuçları ve olasılıklar arasındaki bağlantıları öğrenmedeki bir bozukluğun göstergesi olabilir.

37 Buna rağmen her bir epilepsi hastası karar vermede dezavantajlı seçimler yapmadılar. Hastaların arasında avantajlı destelerden yana seçim yapan yani net skoru «0»dan büyük olan 17 kişi vardır. Bu grupların nöropsikolojik test performansları karşılaştırıldığında ise herhangi bir farklılık bulunmamıştır. Yani kontrol grubundakilere kıyasla nöropsikolojik test performansları kötü olmasına rağmen, IKT performansı hastaların nöropsikolojik test performanslarından etkilenmemiştir.

38 Yürütücü işlevlerin de ötesinde karar verme meziyal temporal yapıların etkisinde olabilir. Somatik İşaret Hipotezi ne göre, mediyal prefrontal kortekse ek olarak amigdala da emosyonel geribildirim sürecinin önemli bir hücresel bileşenidir. Bu geribildirimin işlenmesi önemlidir çünkü IKT nin başlangıcında sadece bu geribildirimler vardır. Bu hipotezle ilişkili olarak elde ettiğimiz veriler, epilepsi hastalarının dezavantajlı destelerden önce avantajlı destelerden önce gösterdiklerinden ayrı bir somatik işaret oluşturmadıklarını göstermiştir.

39 Henüz literatürde bunu inceleyen bir çalışma yoktur. Bu veri gerçekten epilepsi hastalarının somatik işaret oluşturamadıklarını gösterebilir olmakla birlikte; kullanılan anti epileptik ilaçların deri iletkenliğine olan olumsuz etkisinden dolayı bu fark ortaya çıkmış olabilir. Bu nedenle nöroloji kliniğinde kronik baş ağrısı tanısı alan ve antiepileptik kullanan hastaların yanıtlarıyla epilepsi ve kontrol gruplarının sonuçları karşılaştırılacak ve bu bulgunun ilaca bağımlılığı incelenecektir.

40 Meziyal sklerozlu epilepsili olgularda epilepsi cerrahisi ile rezeke edilen bölgeler normal fonksiyone eden bölgeler değildir. Cerrahi rezeksiyon disfonksiyonu olan bu bölgelerde daha belirgin bozulmalar yol açmamaktadır. Bu nedenle hastaların preop ve postop NPT skorları arasında bir fark bulunmamış olabilir ama grup içi bir araştırma ile bu bulgu daha kesin açıklanabilir. Hastaların bellek skorları ameliyat öncesi ve sonrası açısından incelendiğinde bunlarda da var olan bozukluğun belirgin bir şekilde etkilenmediği gözlenmektedir. Epilepsi cerrahisi epilepsi nöbetlerini durdursa da epilepsinin nörobiyolojik, psikolojik etkileri üzerinde etkisi yoktur.

41 Dinlediğiniz için teşekkürler.. İstanbul Kültür Üniversitesi Psikoloji Bölümü

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Temel olarak bir bilgisayar, çeşitli donanım parçalarını bir araya getirip uygun bir çalışma platformunu

Detaylı

Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar

Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar Olaya Ġlişkin Potansiyel Kayıt Yöntemleri Kognitif Paradigmalar Prof. Dr. Sacit Karamürsel İstanbul Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı sacit@istanbul.edu.tr Elektroansefalogram (EEG), merkezi sinir

Detaylı

N-ASETİL SİSTEİNİN AÇIK KALP CERRAHİSİ SONRASI NÖROKOGNİTİF FONKSİYONLARA ETKİSİ. Uzm.Dr. Canan ÜNLÜ Dr. Fatma UKİL

N-ASETİL SİSTEİNİN AÇIK KALP CERRAHİSİ SONRASI NÖROKOGNİTİF FONKSİYONLARA ETKİSİ. Uzm.Dr. Canan ÜNLÜ Dr. Fatma UKİL N-ASETİL SİSTEİNİN AÇIK KALP CERRAHİSİ SONRASI NÖROKOGNİTİF FONKSİYONLARA ETKİSİ Uzm.Dr. Canan ÜNLÜ Dr. Fatma UKİL N-ASETİL SİSTEİNİN AÇIK KALP CERRAHİSİ SONRASI NÖROKOGNİTİF FONKSİYONLARA ETKİSİ Anestezi

Detaylı

Nöropsikoloji Eğitimi IV

Nöropsikoloji Eğitimi IV Nöropsikoloji Eğitimi IV Nöropsikoloji Derneği tarafından düzenlenecek olan ve 3 kurdan oluşan Nöropsikoloji Eğitimi IV seminerlerinin detayları aşağıda yer almaktadır. 1. Kur: Temel Nöropsikoloji Eğitimi

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK Hayatın erken döneminde ebeveyn kaybı veya ihmali gibi

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ Psikolojik bozukluklar nasıl iyileştirilir? Tedavi için uygun kişi kimdir? En mantıklı tedavi yaklaşımı hangisidir? Bir terapi biçimi diğerlerinden daha iyi midir? Herhangi

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ Sibel AÇIŞLI 1 Ali KOLOMUÇ 1 1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Özet: Araştırmada fen bilgisi

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Pediatrik epilepsi cerrahisinde güncel tedavi yaklaşımları. Dr. Nejat Akalan

Pediatrik epilepsi cerrahisinde güncel tedavi yaklaşımları. Dr. Nejat Akalan Pediatrik epilepsi cerrahisinde güncel tedavi yaklaşımları Dr. Nejat Akalan Nöbet Beyinde oluşan anormal, yüksek amplitüdlü ve senkron nöronal aktivite sonucu geçici belirti ve bulgularla çıkan nörolojik

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Psi. Özge Kutay Sos.Yelda ġimģir Ġzmir,2014 HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI

Detaylı

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II Adı 1 1 PSY101 ye Giriş-I Açıklaması 6 3 ki temel konulara giriş niteliğinde bir derstir. İşlenecek konulara araştırma teknikleri, davranışın biyolojik kökenleri, algı, hafıza, dil, insan gelişimi, vb.

Detaylı

Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Hasta Bilgilendirme Formu

Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Hasta Bilgilendirme Formu Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Beyin-Omurilik Arteriovenöz Malformasyonları ve Merkezi Sinir Sisteminin Diğer Damarsal Bozuklukları Hasta Bilgilendirme Formu 5 AVM ler Ne Tip Sağlık Sorunlarına

Detaylı

TND Stereotaksi, Fonksiyonel NöroĢirürji, Ağrı ve Epilepsi Cerrahisi Öğretim ve Eğitim Grubu. Ġlkbahar Toplantısı

TND Stereotaksi, Fonksiyonel NöroĢirürji, Ağrı ve Epilepsi Cerrahisi Öğretim ve Eğitim Grubu. Ġlkbahar Toplantısı TND Stereotaksi, Fonksiyonel NöroĢirürji, Ağrı ve Epilepsi Cerrahisi Öğretim ve Eğitim Grubu Ġlkbahar Toplantısı Temporal Epilepsilerin Cerrahi Tedavisi 25-27 Mart 2011 Holiday Inn Hotel, Görükle, BURSA

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Bilgisayar, uzun ve çok karmaşık hesapları bile büyük bir hızla yapabilen, mantıksal (lojik) bağlantılara

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Psikiyatri (Seçmeli) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç.

Detaylı

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER SPSS in üzerinde işlem yapılabilecek iki ana ekran görünümü vardır. DATA VIEW (VERİ görünümü) VARIABLE VIEW (DEĞİŞKEN görünümü) 1 DATA VIEW (VERİ görünümü) İstatistiksel

Detaylı

NORMAL DAĞILIM VE ÖNEMLİLİK TESTLERİ İLE İLGİLİ PROBLEMLER

NORMAL DAĞILIM VE ÖNEMLİLİK TESTLERİ İLE İLGİLİ PROBLEMLER NORMAL DAĞILIM VE ÖNEMLİLİK TESTLERİ İLE İLGİLİ PROBLEMLER A) Normal Dağılım ile İlgili Sorular Sayfa /4 Hamileler ile ilgili bir araştırmada, bu grubun hemoglobin değerlerinin normal dağılım gösterdiği

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Dr. Halise Kader ZENGİN

Dr. Halise Kader ZENGİN Bilişsel ve duygusal zekanın farklı işlevlerinin olduğu ve birbirlerinden ayrı çalışmadıkları son yıllarda yapılan psiko-fizyoloji ve beyin MR çalışmalarıyla açıklık kazandı. Bilişsel ve duygusal zekası

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR BU DERSTE ŞUNLARı KONUŞACAĞıZ: Anormal davranışı normalden nasıl ayırırız? Ruh sağlığı uzmanları tarafından kullanılan belli başlı anormal davranış modelleri nelerdir? Anormal davranışı

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir.

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. VERİ ANALİZİ GİRİŞ Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. Bilimsel Bilgi: Kaynağı ve elde edilme süreçleri belli olan bilgidir. Sosyal İlişkiler Görgül Bulgular İşlevsel

Detaylı

Nevzat Melih TÜNEK THK Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Bölümünde Yüksek Lisans Öğrencisi, bu sunumda sosyal medyanın e-devlet üzerindeki etkileri

Nevzat Melih TÜNEK THK Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Bölümünde Yüksek Lisans Öğrencisi, bu sunumda sosyal medyanın e-devlet üzerindeki etkileri Nevzat Melih TÜNEK THK Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Bölümünde Yüksek Lisans Öğrencisi, bu sunumda sosyal medyanın e-devlet üzerindeki etkileri konusu ele alınmıştır. 1 Sunum kapsamında sosyal medyanın

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DEHB başlıca 3 alanda bozulmayı içerir: 1) Dikkat eksikliği 2) Hiperaktivite 3) Dürtüsellik Dikkat eksikliği

Detaylı

APHAB Memnuniyet Anketi Kullanılarak İşitme Cihazı Memnuniyeti ve Performansının Değerlendirilmesi. Eyüp KARA¹, Ahmet ATA޹, Zahra POLAT².

APHAB Memnuniyet Anketi Kullanılarak İşitme Cihazı Memnuniyeti ve Performansının Değerlendirilmesi. Eyüp KARA¹, Ahmet ATA޹, Zahra POLAT². APHAB Memnuniyet Anketi Kullanılarak İşitme Cihazı Memnuniyeti ve Performansının Değerlendirilmesi Eyüp KARA¹, Ahmet ATA޹, Zahra POLAT² 1 İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi KBB ABD, 2 İstanbul

Detaylı

tepav Ocak2013 N201307 TÜRKİYE DE YOLSUZLUK ALGISI ÜZERİNE NOTLAR DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Ocak2013 N201307 TÜRKİYE DE YOLSUZLUK ALGISI ÜZERİNE NOTLAR DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Ocak01 N0 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Evren AYDOĞAN 1 Araştırmacı, Yönetişim Çalışmaları Uluslararası Şeffaflık Örgütü nün- Transparency International (TI), Yolsuzluk

Detaylı

OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL GELİŞİMİNE ETKİSİ

OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL GELİŞİMİNE ETKİSİ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EV YÖNETİMİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ BİLİM DALI OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi

Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi Beyin Omurlik Damarlarının Cerrahi Tedavisi (Nörovasküler Cerrahi) BR.HLİ.015 Sinir sisteminin damar hastalıkları ve bunların cerrahi tedavisi beyin ve sinir cerrahisinin spesifik ve zorlu bir alanını

Detaylı

SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI?

SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI? SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI? Doç. Dr. Tahsin Beyzadeoğlu Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD. tbeyzade@superonline.com Diz Osteoartriti Kıkırdak Lezyonları A la Carte

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

ALTERNATİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKTRİSTİK ÖZELLİKLERİ

ALTERNATİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKTRİSTİK ÖZELLİKLERİ . Amaçlar: EEM DENEY ALERNAİF AKIM (AC) II SİNÜSOİDAL DALGA; KAREKRİSİK ÖZELLİKLERİ Fonksiyon (işaret) jeneratörü kullanılarak sinüsoidal dalganın oluşturulması. Frekans (f), eriyot () ve açısal frekans

Detaylı

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması Araş.Gör. Yener KURMAN İSTANBUL

Detaylı

DİL VE KONUŞMA BOZUKLUKLARINDA TANI VE TEDAVİ

DİL VE KONUŞMA BOZUKLUKLARINDA TANI VE TEDAVİ DİL VE KONUŞMA BOZUKLUKLARINDA TANI VE TEDAVİ Konuşma Bozuklukları Konuşma Bozuklukları Üç Büyük Kategoriye ayrılabilir: 1. Artikülasyon Hastalıkları 2. Akıcılık Hastalıkları 3. Dil Bozuklukları Konuşma

Detaylı

Öğrenme Güçlüğü. Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ

Öğrenme Güçlüğü. Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ Öğrenme Güçlüğü Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ Öğrenme Güçlüğü Nedir? Normal yada normal üstü zekaya sahip olma Yaşından ve yeteneklerinden beklenilen düzeyde başarı elde edememe Dinleme, konuşma, okuma-yazma,

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

BÖLÜM 14 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 3 (ORTALAMALARIN KARŞILAŞTIRILMASI)

BÖLÜM 14 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 3 (ORTALAMALARIN KARŞILAŞTIRILMASI) 1 BÖLÜM 14 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 3 (ORTALAMALARIN KARŞILAŞTIRILMASI) Hipotez testi konusunda görüldüğü üzere temel betimleme, sayma ve sınıflama işlemlerine dayalı yöntemlerin ötesinde normal dağılım

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

PSİKOLOJİ 9.11.2015. Konular. Psikolojinin doğası. Konular. Psikolojinin doğası. Psikoloji tarihi. Psikoloji Biliminin Doğası

PSİKOLOJİ 9.11.2015. Konular. Psikolojinin doğası. Konular. Psikolojinin doğası. Psikoloji tarihi. Psikoloji Biliminin Doğası Konular nin Doğası Tarihi Antik dönemler PSİKOLOJİ Biliminin Doğası psikolojinin başlangıcı Günümüz k ler Biyolojik perspektif Davranışçı perspektif Bilişsel perspektif Psikanalitik perspektif Subjektif

Detaylı

OYUN GELİŞTİRME AŞAMALARI-I

OYUN GELİŞTİRME AŞAMALARI-I Adı Soyadı : TAYFUN KARACA OYUN GELİŞTİRME AŞAMALARI-I Oyununuzun senaryosunu kısaca tanıtınız/ amacınıda belirtiniz: Oyunda bulunan karakterimizin adı mörfi, oyunda bir robosikletin içinde olduğu için

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

Antalya, 2015 FEP. Katılımcı Anket. Sonuçları

Antalya, 2015 FEP. Katılımcı Anket. Sonuçları FEP Katılımcı Anket Sonuçları Antalya, 2015 w Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) Formatör Eğitim Programı (FEP) Uygulama Değerlendirme Raporu (Yönetici Özeti) Antalya da 10.11.2014 ile

Detaylı

Tiroid Cerrahisinde Nöromonitorizasyonun Rekürren Laringeal Sinir Hasarı Oranına Etkisi

Tiroid Cerrahisinde Nöromonitorizasyonun Rekürren Laringeal Sinir Hasarı Oranına Etkisi Tiroid Cerrahisinde Nöromonitorizasyonun Rekürren Laringeal Sinir Hasarı Oranına Etkisi *Necati Şentürk, *Koray Öcal, *Ahmet Dağ, **İlter Helvacı, **Tamer Akça * M.E.Ü.T.F. Genel Cerrahi A.D. ** M.E.Ü.T.F.

Detaylı

ŞİZOFRENİDE TOPLUMSAL BECERİ EĞİTİMİ ve BİLİŞSEL İŞLEVSELLİK

ŞİZOFRENİDE TOPLUMSAL BECERİ EĞİTİMİ ve BİLİŞSEL İŞLEVSELLİK ŞİZOFRENİDE TOPLUMSAL BECERİ EĞİTİMİ ve BİLİŞSEL İŞLEVSELLİK Prof. Dr. Mustafa YILDIZ Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi, Ekim 2010

Detaylı

01.02.2013. Statistical Package for the Social Sciences

01.02.2013. Statistical Package for the Social Sciences Hipotezlerin test edilip onaylanması için çeşitli istatistiksel testler kullanılmaktadır. Fakat... Her istatistik teknik her tür analize elverişli değildir. Modele veya hipoteze uygun test istatistiği

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ (Behavior): Organizmanın doğrudan veya dolaylı olarak gözlenebilen tüm etkinlikleridir. Duygular, tutumlar, zihinsel süreçler

Detaylı

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır.

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. TIP EĞİTİMİNDE SOSYAL PSİKİYATRİ Prof.Dr. Orhan DOĞAN Üsküdar Üniversitesi, İstanbul Tıp eğitiminde psikiyatri Tıp

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri YATAN HASTALARDA, HASTANE HİZMET KALİTESİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES TIP ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT Müdür Aydemir KAYABAŞI İstatistikçi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Serra İçellioğlu 2. Doğum Tarihi: 17.02.1983 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Doktora

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Serra İçellioğlu 2. Doğum Tarihi: 17.02.1983 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Doktora ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Serra İçellioğlu 2. Doğum Tarihi: 17.02.1983 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji İstanbul Üniversitesi 2001-2005 Y.

Detaylı

PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER

PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL TEKNİKLER Prof. Dr. Ali ŞEN 1 Tek Örneklem İşaret Testi İşaret Testi parametrik olmayan prosedürler içinde en eski olanıdır. Analiz yapılırken serideki verileri artı ve

Detaylı

Uygulamadı ki hedef kitlem meslek seçimi arefesindeki ilköğretim 5. Sınıf öğrencileri olacaktır.

Uygulamadı ki hedef kitlem meslek seçimi arefesindeki ilköğretim 5. Sınıf öğrencileri olacaktır. Oyununuzun senaryosunu kısaca tanıtınız amacınıda belirtiniz: Hedef kitlenin gelecekte yapacağı meslek seçimi konusunda bilgi sağlamak amacıyla çeşitli meslek dallarını kullanarak hangi mesleğe ilgi duyduklarını

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

Alpha Altın Raporu 21 Eylül 2015 Aylık bazda bollinger alt bandı trend değişimi için takip edilebilir. ($1087)

Alpha Altın Raporu 21 Eylül 2015 Aylık bazda bollinger alt bandı trend değişimi için takip edilebilir. ($1087) Alpha Altın Raporu 21 Eylül 2015 Aylık bazda bollinger alt bandı trend değişimi için takip edilebilir. ($1087) Pozitif Senaryo Yukarı yönlü hareketlerde 144 günlük ortalama $1163 seviyesi hedeflenebilir.

Detaylı

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 23 Aralık 2015

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 23 Aralık 2015 ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 23 Aralık 2015 15 Aralık 2015 tarihli Alpha Altın raporumuzda paylaştığımız görüşümüz; Pozitif Senaryo Yukarı yönlü hareketlerde, Keltner alt bandı $1073 direnç seviyesi sonrasında

Detaylı

Avrupa hastanelerinde

Avrupa hastanelerinde Avrupa hastanelerinde mesleki katılım Baş hekimler ve hemşireler için anket (PTE1) Baş hekimler ve hemşirelerin hastanede yönetici rolü oynadıkları düşünülmektedir. Aynı zamanda resmi yönetim rolleri de

Detaylı

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 13 Ekim 2015

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 13 Ekim 2015 ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 13 Ekim 2015 5 Ekim 2015 tarihli Alpha Altın raporumuzda paylaştığımız görüşümüz; 144 günlük ortalama @1159$ seviyesi trend değişimi için takip edilmeli! Pozitif Senaryo Yukarı

Detaylı

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 8 Aralık 2015

ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 8 Aralık 2015 ALPHA ALTIN RAPORU ÖZET 8 Aralık 2015 1 Aralık 2015 tarihli Alpha Altın raporumuzda paylaştığımız görüşümüz; Pozitif Senaryo Yukarı yönlü hareketlerde, Keltner alt bandı $1073 sonrasında $1095, orta dönemde

Detaylı

Destek ve sevgilerini eksik etmeyen Ailem ve sevgili yeğenlerim Emre ve Bengisu ya. iii

Destek ve sevgilerini eksik etmeyen Ailem ve sevgili yeğenlerim Emre ve Bengisu ya. iii Destek ve sevgilerini eksik etmeyen Ailem ve sevgili yeğenlerim Emre ve Bengisu ya. iii iv v İçindekiler Sunuş... vii Önsöz... ix 1. Giriş...1 1.1 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası...2 2. Testler ve Test

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA ÖĞRENME TARZLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA ÖĞRENME TARZLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA ÖĞRENME TARZLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ Şengül Özdemir¹Esma Iravul¹,Ayşegül Temizkan Kırkayak¹,Fatma Kaban²,Filiz Akdeniz ²,Tevfik Ecder²,Asiye Akyol³ 1-Diaverum

Detaylı

Alpha Altın Raporu 5 Ekim 2015 144 günlük ortalama @1161$ ve Bollinger @1079$ seviyeleri önemli!

Alpha Altın Raporu 5 Ekim 2015 144 günlük ortalama @1161$ ve Bollinger @1079$ seviyeleri önemli! Alpha Altın Raporu 5 Ekim 2015 144 günlük ortalama @1161$ ve Bollinger @1079$ seviyeleri önemli! Pozitif Senaryo Yukarı yönlü hareketlerde 144 günlük ortalama $1161 seviyesi hedeflenebilir. Negatif Senaryo

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

YAŞILIĞIN PSİKOLOJİK BOYUTU YAŞLILARIN NÖROPSİKOLOJİK VE PSİKOLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

YAŞILIĞIN PSİKOLOJİK BOYUTU YAŞLILARIN NÖROPSİKOLOJİK VE PSİKOLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ YAŞILIĞIN PSİKOLOJİK BOYUTU YAŞLILARIN NÖROPSİKOLOJİK VE PSİKOLOJİK AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Banu CANGÖZ Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Hacettepe Üniversitesi GEBAM

Detaylı

ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ UZMANLIK EĞİTİMİ PROGRAMLARINI DEĞERLENDİRME ANKETİ

ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ UZMANLIK EĞİTİMİ PROGRAMLARINI DEĞERLENDİRME ANKETİ ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ UZMANLIK EĞİTİMİ PROGRAMLARINI DEĞERLENDİRME ANKETİ* Sayın katılımcı bu anket, bölümümüzdeki araştırma görevlilerinin uzmanlık eğitim programları hakkındaki duygu ve düşüncelerini

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS Dersin Adı Psikolojiye Giriş Dersin Kodu OKÖ105 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Lisans Dersin AKTS kredisi 4 Haftalık Ders

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Tanı; Dört tanı kriteri Destekleyici tanı kriterleri Eşlik eden özellikler Bu skala; 10 sorudan oluşmaktadır en fazla 40 puan verilmektedir skor sendromun

Detaylı

Nörometrika Medikal Tıp Teknolojileri Ltd.Şti. info@neurometrika-tech.com http://www.neurometrika-tech.com

Nörometrika Medikal Tıp Teknolojileri Ltd.Şti. info@neurometrika-tech.com http://www.neurometrika-tech.com Nörometrika Medikal Tıp Teknolojileri Ltd.Şti. info@neurometrika-tech.com http://www.neurometrika-tech.com Prof. Dr. Sirel Karakaş Kurucu Ortak / Yönetici Neurometrika Medikal, Tıp Teknolojileri, Yazılım,

Detaylı

Tekrarlı Ölçümler ANOVA

Tekrarlı Ölçümler ANOVA Tekrarlı Ölçümler ANOVA Repeated Measures ANOVA Aynı veya ilişkili örneklemlerin tekrarlı ölçümlerinin ortalamalarının aynı olup olmadığını test eder. Farklı zamanlardaki ölçümlerde aynı (ilişkili) kişiler

Detaylı

[AYŞE BOZKURT TURHAN] BEYANI

[AYŞE BOZKURT TURHAN] BEYANI Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı 10. Ulusal Pediatrik Hematoloji Kongresi 3 6 Haziran 2015, Ankara [AYŞE BOZKURT TURHAN] BEYANI Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam yoktur. Çalıştığı Firma (lar) Danışman

Detaylı

Araç Sürüş Kabiliyetinizin Psikolojik Temelleri Nelerdir ve Nasıl Ölçülür? - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

Araç Sürüş Kabiliyetinizin Psikolojik Temelleri Nelerdir ve Nasıl Ölçülür? - Genç Gelişim Kişisel Gelişim SERHAT SÜER serhatikuat@gmail.com ** İnsan zihni oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu karmaşık yapıya rağmen oldukça hızlı çalışmaktadır. Çevremizdeki binlerce uyaran içerisinde dikkatimizi çeken şeyler

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir.

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir. Psikiyatrinin en önemli hastalıklarından biridir. Bu hastalıkta gerçeği değerlendirme yetisinde bozulma, acayip tuhaf davranışlar, hezeyanlar ( mantıksız, saçma, olması mümkün olmayan veya olması mümkün

Detaylı

Parkinson hastalığında Uyku yapısı Eşlik eden uyku bozuklukları Gündüz uykululuk Bektaş Korkmaz, Gülçin Benbir, Derya Karadeniz

Parkinson hastalığında Uyku yapısı Eşlik eden uyku bozuklukları Gündüz uykululuk Bektaş Korkmaz, Gülçin Benbir, Derya Karadeniz Parkinson hastalığında Uyku yapısı Eşlik eden uyku bozuklukları Gündüz uykululuk Bektaş Korkmaz, Gülçin Benbir, Derya Karadeniz İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Klinik

Detaylı

Bölüm Onbir Hataların Düzel4lmesi

Bölüm Onbir Hataların Düzel4lmesi Bölüm Onbir Hataların Düzel4lmesi Genel Bir Bakış Geri Bildirim Çeşitleri İçsel geribildirim Dışsal (destekleyici) geribildirim Hareke&n hemen arkasından ve Hareket sırasında verilen geribildirim Performans

Detaylı

MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu. 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009

MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu. 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009 MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu 14.30 Ekonomide İstatistiksel Yöntemlere Giriş Bahar 2009 Bu materyale atıfta bulunmak ve kullanım koşulları için http://ocw.mit.edu/terms sayfasını ziyaret ediniz.

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 20082010 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU VE UYKU Hypnos (Uyku Tanrısı) Nyks (Gece Tanrısı) Hypnos (uyku tanrısı) ve Thanatos (ölüm tanrısı) Morpheus

Detaylı

SINIFIN FĠZĠKSEL ORTAMI VE YÖNETĠMĠ. Yrd.Doç.Dr. Muhammed Turhan

SINIFIN FĠZĠKSEL ORTAMI VE YÖNETĠMĠ. Yrd.Doç.Dr. Muhammed Turhan SINIFIN FĠZĠKSEL ORTAMI VE YÖNETĠMĠ Yrd.Doç.Dr. Muhammed Turhan NELER ÖĞRENECEĞĠZ? Sınıf ortamının özellikleri nelerdir? Fiziksel ortamın etkileri nelerdir? Sınıfın fiziksel ortamının değişkenleri nelerdir?

Detaylı

Elektrofizyolojik Kayıt Yöntemleri

Elektrofizyolojik Kayıt Yöntemleri Elektrofizyolojik Kayıt Yöntemleri Prof. Dr. Sacit Karamürsel İstanbul Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı sacit@istanbul.edu.tr Elektriksel aktivitenin kaydında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta

Detaylı

Dr. Hakan Karaş. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu

Dr. Hakan Karaş. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu Dr. Hakan Karaş Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi BARİLEM Evrimsel Psikiyatri Grubu Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: Yok Grubun kollektif refahına katkı (Brewer&Kramer,1986) Gruplara

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyatın Riski Ameliyatın Riski Major akciğer ameliyatı yapılacak hastalarda risk birden fazla faktöre bağlıdır. Ameliyatın Riski

Detaylı

Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği

Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği 1 Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği Şenay Yanık Zuhur, Tülay Tokgöz, Ertuğrul Kıykım, Çiğdem Aktuğlu Zeybek, Ahmet Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi,

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

OYUN GELİŞTİRME AŞAMALARI-I

OYUN GELİŞTİRME AŞAMALARI-I Adı-Soyad : Meliha ERTEN-Nuriye TUNÇ-Erkan ERKAN-Yunus ÖZKÖK OYUN GELİŞTİRME AŞAMALARI-I Oyununuzun senaryosunu kısaca tanıtınız/ Oyunun amacını belirtiniz: Yapılacak olan oyunun amacı; Oyunda başkarakterimiz

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

Tanımlayıcı İstatistikler. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

Tanımlayıcı İstatistikler. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN Tanımlayıcı İstatistikler Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 Tanımlayıcı İstatistikler Yer Gösteren Ölçüler Yaygınlık Ölçüleri Merkezi Eğilim Ölçüleri Konum Ölçüleri 2 3 Aritmetik Ortalama Aritmetik ortalama,

Detaylı