SAKARYA ÜNİVERSİTESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SAKARYA ÜNİVERSİTESİ"

Transkript

1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Elektromanyetik Alanlar ve Mikrodalga Tekniği Anabilim Dalı Elektromanyetik Araştırma Merkezi Proje Laboratuvarı ELEKTRONİK ve HABERLEŞME LABORATUVARI II ELEKTROMANYETİK UYUMLULUK LABORATUVARI DENEY FÖYÜ Prof. Dr. Osman ÇEREZCİ Arş. Gör. Şuayb Çağrı YENER Arş. Gör. Baha KANBEROĞLU Doküman No:

2 Bu doküman yalnızca, ilgili ders kapsamında öğrencilerin kişisel kullanımlarına yönelik olarak düzenlenmiştir. Dokümanın tamamı ya da bir bölümü, Sakarya Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektromanyetik Araştırma Merkezi Proje Laboratuvarının ve yazarların izni olmaksızın farklı amaçlarla kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve kullanılamaz. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 2

3 İçindekiler 1 ELEKTROMANYETİK UYUMLULUĞA GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR Frekans Dalga Boyu İlişkisi Elektromanyetik Spektrum Desibel (db) Kavramı ve Fiziksel Büyüklüklerin db Cinsinden İfade Biçimleri Elektromanyetik Uyumluluk ve Girişim Emisyon Bağışıklık Önemli Elektromanyetik Ortam Etkileri EMC Testlerinin Sınıflandırılması EMC Standartları Elektromanyetik Alan Ölçümleri Kuplaj Mekanizmaları EMI Önlemleri DENEY 1: ELEKTROMANYETİK ALAN ÖLÇÜMLERİ Deneyin Amacı Teçhizat Deneyin Uygulanması, Ölçüm Değerlerinin Tablo ve Grafiklere Aktarılması Sonuç ve Değerlendirme DENEY 2: FREKANS ZAMAN İLİŞKİSİ Deneyin Amacı Deneyde Kullanılan Araç ve Gereçler Deney Düzeneği Deneyin Uygulanışı Sonuç DENEY 3: AKIM YOLU UYGULAMASI Teçhizat Deney Düzeneği Ölçümlerin Yapılması Deney Sonucu DENEY 4: ENDÜKTANS VE KAPASİTANS ÖLÇÜMLERİ Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 3

4 5.1 Deneyin Amacı Teçhizat Deneyin Uygulanması Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 4

5 1 ELEKTROMANYETİK UYUMLULUĞA GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1 Frekans Dalga Boyu İlişkisi Elektromanyetik ışımanın frekans ve dalga boyu bileşenleri bulunmaktadır. Elektromanyetik dalganın osilasyon yapısı için tanımlanan frekans ve dalga boyu arasındaki ilişki aşağıdaki gibi verilir. f c Burada v dalganın hızını gösterir. Boşlukta elektromanyetik ışımanın hızı ışık hızına (c) eşit ve değeri km/s dir. Örnek olarak 3m uzunluktaki bir elektrik güç kablosu için osilasyon frekansı 100MHz dir. 1.2 Elektromanyetik Spektrum Elektromanyetik spektrum fizik kurallarınca mümkün kılınan tüm elektromanyetik radyasyonu ve farklı ışınım türevlerinin dalga boyları veya frekanslarına göre bu tayftaki rölatif yerlerini ifade eden kavramdır. Elektromanyetik spektrum dalga boylarına göre atom altı değerlerden başlayıp, dalga boyları binlerce kilometre uzunlukta olabilecek radyo dalgalarına kadar birçok farklı radyasyon tipini içerir. Görünen ışık bu elektromanyetik spektrum içerisinde ortada bir bölgede yer alır. Şekil 1 1. Elektromanyetik spektrum Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 5

6 EMC (Elektromanyetik Uyumluluk) bağlamında ise elektromanyetik spektrum bundan daha dar bir bölgeyi kapsar. Aşağıda Üsküdar/İSTANBUL dan 420MHz 2,5GHz bandında alınan örnek bir elektromanyetik spektrum görüntüsü verilmiştir. (Şekil 1 2) Şekil 1 2. Elektromanyetik spektrum ( Üsküdar/İSTANBUL) Tablo 1.1. Frekans bandları Frekans Dalga boyu Frekans Bandı 3 Hz 30 Hz km km ULF 30 Hz 300 Hz km km ELF 300 Hz 3 khz km 100 km VF 3 khz 30 khz 100 km 10 km VLF 30 khz 300 khz 10 km 1 km LF 300 khz 3 MHz 1 km 100 m MF 3 MHz 30 MHz 100 m 10 m HF 30 MHz 300 MHz 10 m 1 m VHF 300 MHz 3 GHz 1 m 10 cm UHF 3 GHz 30 GHz 10 cm 1cm SHF 30 GHz 300GHz 1 cm 1 mm EHF 1.3 Desibel (db) Kavramı ve Fiziksel Büyüklüklerin db Cinsinden İfade Biçimleri Desibel (db) Kavramı Desibel (db) kavramı belirli bir referans değere ya da miktar seviyeye olan oranı belirten logaritmik ve boyutsuz bir birimdir. Desibel (db) daima iki değer arasındaki karşılaştırmadır. Desibel kavramı güç, gerilim, akım vb. birçok büyüklüğe uygulanabilir. Desibel (db) birimi temel büyüklüğe referans anlamı taşır. Benzer şekilde db ye dbm, dbµ gibi son ekler getirilerek aynı büyüklüğün m ve µ alt katlarına olan oran da ifade edilebilir. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 6

7 Tablo 1.2. Fiziksel büyüklüklerin db gösterimleri Sembol Büyüklük Taban Seviyesi Birimi E Elektrik Alan Şiddeti 1 uv/m dbuv/m I Akım 1 ua dbua P Güç 1 mw dbm H Manyetik Alan Şiddeti 1 ua/m dbua/m B Manyetik Akı Yoğunluğu 1 pt dbpt V Gerilim 1 uv dbuv Güç Seviyeleri İçin db Kavramı db P 10log 1 10 P Gerilim ve Akım Seviyeleri İçin db Kavramı P P I R I R P 1 I 1 10log10 10log10 P2 I2 I 1 db 20log10 I2 Benzer şekilde gerilim için de aşağıdaki ilişki söz konusudur. db V 20log 1 10 V Güç, Gerilim, Akım için bazı temel tablolar Tablo 1.3. Güç için db dönüşüm tablosu db dbm Watt µW µW µW mW mW mW mW mW W W W W 2 Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 7

8 Tablo 1.4. Gerilim için db dönüşüm tablosu dbv dbµv Volt µV µV µV mV mV mV mV mV V V V V Tablo 1.5. Akım için db dönüşüm tablosu dba dbµa Amper µA µA µA mA mA mA mA mA A A A A Ω Sistemi İçin Dönüşümler 0 dbm = 107 dbµv 0 dbm = 73 dbµa 34 dbµv = 0 dbµa 1.4 Elektromanyetik Uyumluluk ve Girişim Elektromanyetik Girişim Elektrik elektronik ve elektromekanik sistemlerin çalışırken açığa çıkardıkları elektromanyetik enerji ile veya ortamda mevcut bulunan elektromanyetik enerji ile karşılıklı olarak birbirlerini etkilemeleri ve bu etkileşim sonucunda sistemlerin çalışma performanslarında bozulma veya tamamen çalışamaz hale gelmeleri elektromanyetik girişim olarak adlandırılır. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 8

9 Girişim, elektrik ve elektronik cihazların performansında bozulmaya, istenmeyen tepkiler vermesine veya hatalı işlemesine yol açan radyo frekanslarında doğal veya insan kaynaklı her türlü bozucu etki, işaret ve emisyondur Elektromanyetik Uyumluluk Elektromanyetik uyumluluk (EMU EMC) bir sistemin tüm elektriksel komponentlerinin istendiği gibi işlevini yerine getirmesidir. Çevre etkileri, ilgili koşullar ve süreçler ne olursa olsun bozulmanın meydana gelmemesidir. Elektronik sistemlerin belirlenmiş bir güvenlik limiti içinde ve tasarlandıkları performans seviyesinde elektromanyetik girişim nedeniyle kabul edilemez kötüleşmeye uğramadan ve kötüleşmeye yol açmadan çalışıyorsa elektromanyetik uyumlu demektir. OK OK Şekil 1 3. Elektromanyetik uyumluluk 1.5 Emisyon Bağışıklık Emisyon Elektrik elektronik cihazdan yayılan elektromanyetik enerjiye emisyon denir. Emisyonlar istemli veya istem dışı olarak sınıflandırılabilir. İstemli emisyona örnek bir telsiz vericisinin kendisine tahsis edilen kanaldan ortama elektromanyetik enerji yaymasıdır. İstemdışı emisyon ise genel olarak gürültü kavramı altında değerlendirebilir. Yine aynı telsiz vericisinden yayılan harmonikler buna örnek gösterilebilir Bağışıklık Alınganlık (susceptibility) elektrik elektronik cihazın bulunduğu elektromanyetik ortamdan etkilenmesi Bağışıklık (immunity) alınganlık teriminin sivil uygulamalardaki karşılığıdır. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 9

10 1.6 Önemli Elektromanyetik Ortam Etkileri EMC: Elektromanyetik uyumluluk (ElectroMagnetic Compatibility) EMI: Elektromanyetik girişim (Electromagnetic Interference) Yıldırım EMP: Elektromanyetik darbe (ElectroMagnetic Pulse) ESD: Elektrostatik deşarj (Electrostatic Discharge) HERO: Elektromanyetik ışımanın mühimmat üzerinde tehlikeleri (Hazards of Electromagnetic Radiation to the Ordnance) HERP: Elektromanyetik ışımanın personel üzerinde tehlikeleri (Hazards of Electromagnetic Radiation to the Personnel) HERF: Elektromanyetik ışımanın yakıt üzerinde tehlikeleri (Hazards of Electromagnetic Radiation to the Fuel) TEMPEST: Tests for Electromagnetic Propagation, Emission and Spurious Emanation 1.7 EMC Testlerinin Sınıflandırılması EMI testinin iki yönü vardır: Emisyon (Emission) Alınganlık (Susceptibility) veya Bağışıklık (Immunity) Kuplaj yöntemi açısından da iki farklı kategori mevcuttur: Işıma yoluyla (Radiated) İletkenlik yoluyla (Conducted) 1.8 EMC Standartları Standartlar ürünlerin kalitesini belirleyen temel unsurlardır. Standartlarda iki önemli unsur yer alır: Test sınır değerleri Test yöntemleri Askeri ve sivil gerekliklere uygun olarak hazırlanan birbirinden farklı alanlarda uygulanan EMC standardı dokümanları mevcuttur. 1.9 Elektromanyetik Alan Ölçümleri Ortam Empedansı Elektromanyetik dalga kaynaktan belli bir mesafeden itibaren düzlem dalga halini alır. Bu noktadan itibaren elektrik ve manyetik alan bileşenleri sabit bir oranla değişir. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 10

11 10 4 Halka Dipol 10 3 E/H R / dalgaboyu Yakın Alan Uzak Alan Kriteri Uzak alan kriterleri aşağıdaki gibidir: Şekil 1 4. Ortam Empedansı Anten boyutu dalga boyundan küçükse (Yönsüz antenler için): 2 Anten boyutu dalga boyundan büyükse (Yönlendirilmiş antenler için): 2 2D (D antenin boyu) Elektrik alan ve manyetik alan arasındaki oran uzak alan koşulları altında sabit olup değeri 377 dir Elektromanyetik Alan Birimlerinin Birbirine Dönüşümü Tablo 1.6. Elektromanyetik ölçüm birimlerinin dönüşümü Güç Yoğunluğu Elektrik Alan Manyetik Alan 0,000.1 μw/cm² 0,019.4 V/m 0, A/m 0,001 μw/cm² 0,061.4 V/m 0, A/m 0,01 μw/cm² 0,194 V/m 0, A/m 0,1 μw/cm² 0,614 V/m 0, A/m 1 μw/cm² 1,94 V/m 0, A/m 10 μw/cm² 6,14 V/m 0,016.2 A/m 100 μw/cm² 19,4 V/m 0,051.5 A/m Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 11

12 Tablodan görüldüğü üzere elektrik alan ve manyetik alan arasında 377 oranı söz konusudur. Manyetik alan bileşeni, manyetik akı yoğunluğu cinsinden Tesla biriminde ifade edilmek istenirse, 1A/m 1,25μT eşitliği söz konusudur Kuplaj Mekanizmaları Şekil 1 5. Kuplaj mekanizmaları 1.11 EMI Önlemleri Topraklama (Grounding) Ekranlama (Shielding) Bağlama (Bonding) Filtreleme (Filtering) Kablolama (Cabling) Devre Tasarımı (Circuit Design) Fiziksel Ayırım (Separation) Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 12

13 2 DENEY 1: ELEKTROMANYETİK ALAN ÖLÇÜMLERİ 2.1 Deneyin Amacı Yaşam ve çalışma ortamlarının iç ve dış alanlarında bulunan değişik frekanslardaki elektromanyetik radyasyonun seviyesi uygun cihazlar ile yapılacak ölçümlerle belirlenecektir. Elde edilen değerlerin standartlara göre değerlendirilmesi yapılacaktır. 2.2 Teçhizat Elektromanyetik alan simülatörü ve antenler Manyetik alan test üreteci ELF elektromanyetik alan ölçüm cihazı RF geniş band elektromanyetik alan ölçüm cihazı Spektrum analizör ve uygun antenleri Tripod Mikrodalga fırın, cep telefonu gibi diğer elektromanyetik alan kaynakları 2.3 Deneyin Uygulanması, Ölçüm Değerlerinin Tablo ve Grafiklere Aktarılması Verilen elektromanyetik alan kaynağından yayılan elektromanyetik radyasyonu geniş band EMR ölçer cihazı ile ölçünüz. Elde ettiğiniz değerleri Türkiye de uygulanan sınır değerler ile karşılaştırınız. Tablo 2.1. RF ve mikrodalga frekansı ölçüm tablosu No Mesafe (m) Elektrik Alan Ölçüm Değeri (V/m) 1 Manyetik Alan Ölçüm Değeri (A/m) EM yoğunluğu enerji Verilen elektromanyetik alan kaynağından yayılan elektromanyetik radyasyonu düşük frekans EMR ölçer cihazı ile ölçünüz. Elde ettiğiniz değerleri Türkiye de uygulanan sınır değerler ile karşılaştırınız. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 13

14 Tablo 2.2. ELF LF frekans bandı ölçüm sonuçları No Deneysel Ölçüm Değeri Hesaplanan Değer Spektrum analizör ile yaptığınız ölçümleri kullanarak grafikleri çiziniz. Elde ettiğiniz değerleri ve frekansa göre durumunu Türkiye de uygulanan sınır değerler ile karşılaştırınız. Sınır değerlere uygulamada hangi frekans bölgesinin seçileceğini tespit ediniz. 2.4 Sonuç ve Değerlendirme Elektromanyetik alan ölçmeye yarayan cihazlar yapılan uygulamalar ile kullanım amaçlarına göre tanıtıldı. Herhangi bir ortamdaki elektromanyetik radyasyon sinyallerin ölçümü yapıldı. Elektromanyetik alan birimleri ve dönüşüm bağıntıları gözden geçirildi. Elde edilen sonuçlar bunlara göre tablolara aktarılarak değerlerin analizi ve grafiksel ortamda yorumlanması yapıldı. Elektromanyetik alan maruziyet kavramı ve buna göre maruziyet limitlerinin değerlendirilmesi yapıldı. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 14

15 3 DENEY 2: FREKANS ZAMAN İLİŞKİSİ 3.1 Deneyin Amacı Bu deneyin amacı dalga şekillerini osiloskop ve spektrum analizör ekranında ayrı ayrı incelemek ve dalganın zaman frekans domenindeki bileşenlerini analiz etmektir. 3.2 Deneyde Kullanılan Araç ve Gereçler Şekil 3 1. Advantest 3GHz spektrum analizör Şekil 3 2. Siglent SDG1050 (50MHz) sinyal osilatörü Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 15

16 Şekil 3 3.Infinium 500MHz osiloskop Şekil 3 4. RF güç bölücü Şekil W 20 db zayıflatıcı Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 16

17 Şekil 3 6. HUBER SUHNER RG 223/U 50 ohm Erkek Erkek N tipi koaksiyel kablo 3.3 Deney Düzeneği Şekil 3 7. Deney düzeneğinin fotoğrafı 3.4 Deneyin Uygulanışı Deney düzeneğini oluşturmak için ilk önce koaksiyel kablonun bir ucu osiloskobun port 1 girişine diğer ucu da güç bölücüye bağlanır. Osiloskobun port 2 girişi sinyal üretecinin kanal 2 çıkışına bağlanır. Koaksiyel kablo yardımıyla sinyal üretecinin kanal 1 çıkışı güç bölücüye bağlarız. Koaksiyel kablonun bir ucuna 20 db zayıflatıcı bağlayıp spektrum analizörün girişine ve diğer ucu da güç bölücüye bağlanır. Örnek dalga olarak, işaret üretecinden 1 MHz, 0.5 Vpp ve %50 çevrim zamanlı bir pulse girilir Spektrum analizörden bant genişliği 9 khz, başlangıç frekansı 500 khz, bitiş frekansı 100 MHz olarak ayarlanır ve oluşan dalga şekilleri gözlemlenir. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 17

18 Daha sonra spektrum analizörün ayarları değiştirilmeden, sadece işaret üretecinin çevrim oranı %20 yapılarak oluşan dalga şekilleri gözlemlenir. Verilen sinüs ve üçgen dalga şekilleri için de gözlemler yapınız. 3.5 Sonuç Dalga şekillerinin zaman ve frekans domenindeki durumları gözlendi. Yapılan gözlemler sonucunda kare dalga için çevrim oranı azaldıkça frekans bileşenleri sayısının artmakta ve bileşenlerin genliklerinin ise azalmakta olduğu sonucuna tespit edildi. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 18

19 4 DENEY 3: AKIM YOLU UYGULAMASI 4.1 Teçhizat Tablo 4.1. Deney malzemeleri Advantest R3131A Spectrum Analyzer ( 9 khz 3GHz ) Siglent SDG MHz İşaret Üreteci Ekranı kısa devre edilmiş 2 m lik N konnektörlü RF kablo Akım probu 2 m koaksiyel kablo 50 Ohm yük Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 19

20 4.2 Deney Düzeneği Şekil 4 1. Şematik deney düzeneği 4.3 Ölçümlerin Yapılması Şekil 4 2. Deney düzeneğinin fotoğrafı Tablo 4.2 Frekans(Hz) Spektrum Analizör Akım Probu dbm dbμv Düzeltme Faktörü Bakır Şerit Akımı (dbμa) Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 20

21 4.4 Deney Sonucu Frekans arttıkça kısa yoldan geçen akım miktarı azalmaktadır. Temel Ohm Kanunu ndan bilindiği üzere akım daha az empedanslı yolu takip eder. Bu deneyde frekans arttıkça kısa devre edilmiş kolda direnç düşük olmasına rağmen endüktans artmakta, dolaysıyla empedans artmaktadır. Bu nedenle akım, frekans arttıkça kısa devre edilen ve daha fazla empedanslı yolu takip edeceğine empedansı daha düşük olan diğer yolu tercih etmektedir. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 21

22 5 DENEY 4: ENDÜKTANS VE KAPASİTANS ÖLÇÜMLERİ 5.1 Deneyin Amacı Bu deneyin amacı endüktans ve kapasitans kavramlarını göstermektir. Elektromanyetik uyumluluk açısından kapasitans ve karşılıklı endüktansın ifade ettiği kuplaj mekanizması görülecektir. 5.2 Teçhizat Düzlem bobin seti (L 1, L 2, L 3, L 4, L 5 ) Agilent 4263B LCR Metre 1.2 m uzunluğunda ve 2.5 cm çapında iki bakır boru Boruları birbirine paralel ve 1.5 inç (merkezler arası) tutacak ahşap test standı İki adet 1.5 m uzunluğunda şerit kablo 1 adet Alüminyum ve 1 adet Bakır levha 35 um bakır kaplı PCB Cetvel 5.3 Deneyin Uygulanması Dikdörtgen Halkaların Self Endüktansları L 1, L 2 ve L 3 bobinlerinin endüktanslarını ölçerek değişimleri gözlemleyiniz.(f=1khz) Tablo 5.1 Bobin Genişlik(cm) Halka alanı(cm 2 ) Endüktans(μH) Ls Q Lp Q L 1 L 2 L 3 Her biri 8 sarımlı olan L 1, L 2 ve L 3 bobinlerinin endüktanslarının alanlarıyla doğru orantılı olduğu sonucu gözlendi mi? Metal İletkenlerin Endüktansa Etkisi Alüminyum levhanın endüktansa etkisi L 3 bobininin endüktansını birinci aşamada 1kHz de ölçerek gözleyiniz. Daha sonra L 3 bobini alüminyum levhanın üzerine konularak endüktansı 1kHz de tekrar ölçünüz. Değişimleri gözleyiniz. Aynı prosedürü 10kHz ve 100kHz için tekrarlayınız. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 22

23 Tablo 5.2 Frekans 1 khz 10 khz 100 khz Endüktans(Alüminyum levha yok) Endüktans (Alüminyum levha var) Ls Q (μh) Lp Q (μh) Ls Q (μh) Lp Q (μh) Bakır (2mm) levhanın endüktansa etkisi L 3 bobininin endüktansını birinci aşamada 1kHz de ölçerek gözleyiniz. Daha sonra L 3 bobini bakır levhanın üzerine konularak endüktansı 1kHz de tekrar ölçünüz. Değişimleri gözleyiniz. Aynı prosedürü 10kHz ve 100kHz için tekrarlayınız. Tablo 5.3 Frekans Endüktans (Bakır levha yok) Endüktans (Bakır levha var) Ls Q (μh) Lp Q (μh) Ls Q (μh) Lp Q (μh) 1 khz 10 khz 100 khz Bakır (35 um) PCB levhanın endüktansa etkisi L 3 bobininin endüktansını birinci aşamada 1kHz de ölçerek gözleyiniz. Daha sonra L 3 bobini PCB levhanın üzerine konularak endüktansı 1kHz de tekrar ölçünüz. Değişimleri gözleyiniz. Aynı prosedürü 10kHz ve 100kHz için tekrarlayınız. Tablo 5.4 Frekans Endüktans (PCB yok) Endüktans (PCB var) Ls Q (μh) Lp Q (μh) Ls Q (μh) Lp Q (μh) 1 khz 10 khz 100 khz Yapılan deneyde; aynı bobinde levha ile birlikte ölçülen endüktansların, levhasız ölçülenlere göre daha düşük olması gerekmektedir. Bu düşüşün nedeni Eddy Akımları dır. Eddy akımları; Levhalara etki eden, bobinin ürettiği elektromanyetik alana tepki olarak oluşur Karşılıklı endüktans L 1 bobini ile aynı özelliklere sahip L 4 bobini, üzerlerindeki montaj delikleri kullanılarak yüzeyleri birleştiriniz. Frekans 10kHz e ayarlanarak gerekli ölçümleri yapınız. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 23

24 Tablo 5.5 Ölçüm 1 Ölçüm 2 Ölçüm 3 Ölçüm 4 L 1 Kırmızı LCR low probu LCR low probu LCR low probu L 1 Siyah LCR high probu L 4 Kırmızıya L 4 Siyaha L 4 Kırmızı LCR low probu L 1 Siyaha LCR high probu L 4 Siyah LCR high probu LCR high probu LCR high probu Endüktans Değeri Lp Q(μH) Ls Q(μH) Ölçüm 1 ve Ölçüm 2 L 1 ve L 4 ün self endüktanslarını verirken; Ölçüm 3 ve Ölçüm 5 bobinlerin karşılıklı endüktanslarını vermektedir Azaltılmış karşılıklı endüktans L 1 bobini ile aynı özelliklere sahip L 5 bobini, üzerlerindeki montaj delikleri kullanılarak yüzeyleri birleştiriniz. Frekans 10kHz e ayarlanarak gerekli ölçümleri yapınız. Tablo 5.6 Ölçüm 1 Ölçüm 2 Ölçüm 3 Ölçüm 4 L 1 Kırmızı LCR low probu LCR low probu LCR low probu L 1 Siyah LCR high probu L 5 Kırmızıya L 5 Siyaha L 5 Kırmızı LCR low probu L 1 Siyaha LCR high probu L 5 Siyah LCR high probu LCR high probu L 1 Siyaha Endüktans Değeri Lp Q(μH) Ls Q(μH) Karşılıklı endüktans L 4 ile L 5 in değişmesi sonucu azalıdır İki metal boru arasındaki kapasitif ilişki Ölçüm 1: İki metal boru ahşap test standı yardımı ile birbirine paralel bir şekilde yerleştirip LCR metre yardımı ile aralarındaki kapasitansı ölçünüz. Ölçüm 2: Ahşap test standı yardımı ile birbirine paralel bir şekilde yerleştirdiğiniz metal boruların üzerine arkası boya kaplanmış alüminyum tabaka koyunuz ve LCR metre yardımı ile aralarındaki kapasitansı ölçünüz. Ölçüm3: Bu sefer metal boruların üzerine koyduğunuz alüminyum tabaka LCR metrenin şase toprağıyla bağlayıp kapasitansı tekrar ölçünüz. (Her ölçüm için f=1khz alınacaktır) Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 24

25 Tablo 5.7 Ölçüm 1 Ölçüm 2 Ölçüm 3 Cp D (pf) Cp S (pf) Boruların üzerine konulan iletkenler sonucu borular arasındaki kapasitans etkisinin düştüğü gözlemlenmelidir Şerit hatlarda endüktans ölçümü Belirlenen uçlar sırasıyla konektör yardımı ile kısa devre edilerek şerit kablonun diğer ucundan endüktans ölçümleri yapınız.(f=1khz) Tablo 5.8 Hat No Hat No Endüktans #1 #2 #1 #10 #1 #20 #1 #30 #1 #40 Lp Q(mH) Ls Q(μH) Kablolar arası mesafe arttıkça endüktansın da buna bağlı olarak arttığı gözlenmelidir Şerit hatlarda kapasitans ölçümü Belirlenen uçlar sırasıyla konektör yardımı ile kısa devre edilerek şerit kablonun diğer ucundan kapasitans ölçümleri yapınız.(f=1khz) Tablo 5.9 Hat No Hat No Kapasitans Cs D(mF) #1 #2 #1 #10 #1 #20 #1 #30 #1 #40 Cp D(μF) Kablolar arası mesafe arttıkça kapasitansın da buna bağlı olarak azaldığı gözlenmelidir. Elektromanyetik Uyumluluk Laboratuvarı Deney Föyü Sayfa 25

EMI/EMC (Elektromanyetik Girişim ve Uyumluluk)

EMI/EMC (Elektromanyetik Girişim ve Uyumluluk) TÜBİTAK UME ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ EMI/EMC (Elektromanyetik Girişim ve Uyumluluk) Fatih ÜSTÜNER Tel: 0 262 679 5031 e-posta: fatih.ustuner@ume.tubitak.gov.tr Aralık 2011 Elektromanyetik Girişim 1935

Detaylı

Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri

Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri Sunum İçeriği... Antenin tanımı Günlük hayata faydaları Kullanım yerleri Anten türleri Antenlerin iç yapısı Antenin tanımı ve kullanım amacı Anten: Elektromanyetik

Detaylı

ASANSÖR KONTROL KARTLARININ ELEKTROMANYET

ASANSÖR KONTROL KARTLARININ ELEKTROMANYET ASANSÖR KONTROL KARTLARININ ELEKTROMANYETĐK UYUMLUK TESTLERINDE KARŞILAŞILAN PROBLEMLER VE ALINABĐLECEK ÖNLEMLERE ÖRNEKLER Ersoy Özdemir Esim Test Hizmetleri A.Ş Đmes Sanayi Sitesi C blok 308. Sok. No

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Adresi : Çavuşoğlu Mah. Barbaros Hayrettin Paşa Cad. No:16 KARTAL 81430 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 216 374 99 24 Faks : 0 216 374 99 28 E-Posta : metkal@metkal.com.tr

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/15) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/15) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/15) Adresi : Koşuyolu caddesi Netes Binası No: 124 Kadıköy 34718 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0216 340 50 50 Faks : 0216 340 51 51 E-Posta : kalibrasyon@netes.com.tr Website

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Adresi : Sincan Organize Sanayi Bölgesi Büyük Selçuklu Bulvarı No:2/A 06930 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 267 32 43 Faks : 0312 267 17 61 E-Posta : eldas@eldas.com.tr

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Kalibrasyon Laboratuvarı Adresi :251. sokak No: 33/1-2 Bayraklı 35030 İZMİR / TÜRKİYE Tel : 0232 348 40 50 Faks : 0232 348 63 98 E-Posta : kalmem@mmo.org.tr Website

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Adresi : Hasköy Sanayi Sitesi İdari Bina No:19 Gebze 41400 KOCAELİ / TÜRKİYE Tel : 0 262 644 76 00 Faks : 0 262 644 58 44 E-Posta : bilgi@emcas.com.tr Website

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER)

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER) EEM 0 DENEY 9 Ad&oyad: R DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANTA R DEVRELERİ (FİLTRELER) 9. Amaçlar Değişken frekansta R devreleri: Kazanç ve faz karakteristikleri Alçak-Geçiren filtre Yüksek-Geçiren filtre

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 3 Deney Adı: Seri ve Paralel RLC Devreleri Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ

ANALOG FİLTRELEME DENEYİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ANALOG FİLTRELEME DENEYİ Ölçme ve telekomünikasyon tekniğinde sık sık belirli frekans bağımlılıkları olan devreler gereklidir. Genellikle belirli bir frekans bandının

Detaylı

Elektromanyetik Uyumlulukta Işıma Ve İletim İle Yapılan Yayınım Ve Bağışıklık Testleri. Samet YALÇIN

Elektromanyetik Uyumlulukta Işıma Ve İletim İle Yapılan Yayınım Ve Bağışıklık Testleri. Samet YALÇIN Elektromanyetik Uyumlulukta Işıma Ve İletim İle Yapılan Yayınım Ve Bağışıklık Testleri Samet YALÇIN 1 İÇİNDEKİLER EMC EMI EMC Tarihçesi EMC Testleri Işıma Yoluyla (Radiated) İletim Yoluyla (Conducted)

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DENEY AÇI MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-1 Arş. Gör. Osman DİKMEN

Detaylı

KAZIM EVECAN 21.05.2015. PCB Tasarımı ve EMC İlgilenenler İçin Önemli Bilgiler

KAZIM EVECAN 21.05.2015. PCB Tasarımı ve EMC İlgilenenler İçin Önemli Bilgiler PCB Tasarımı ve EMC İlgilenenler İçin Önemli Bilgiler Şematik tasarımda, her bir devre elemanına ait modellerle ideal ortamda yapılan benzetimle (simülasyon) çalışan devre, baskı devre (PCB printed circuit

Detaylı

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT

DENEY TARİHİ RAPOR TESLİM TARİHİ NOT DENEY 3 SERİ VE PARALEL RLC DEVRELERİ Malzeme Listesi: 1 adet 100mH, 1 adet 1.5 mh, 1 adet 100mH ve 1 adet 100 uh Bobin 1 adet 820nF, 1 adet 200 nf, 1 adet 100pF ve 1 adet 100 nf Kondansatör 1 adet 100

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/14) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/14) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/14) Akreditasyon No: Adresi : Koşuyolu caddesi Netes Binası No: 124 Kadıköy 34718 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel Faks E-Posta Website : 0216 340 50 50 : 0216 340 51 51 : @netes.com.tr

Detaylı

Doç. Dr. A. Oral Salman Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Doç. Dr. A. Oral Salman Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Doç. Dr. A. Oral Salman Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Sunum Başlıkları: Biraz Fizik: Elektromanyetik Dalgalar, EM Spektrum, EMD ların Enerjisi, EMD ların maddeyle etkileşimi

Detaylı

YÜKSEK AKIM LABORATUVARI

YÜKSEK AKIM LABORATUVARI YÜKSEK AKIM LABORATUVARI [*] Gelişen teknolojilerle birlikte günlük yaşantıda kullanılan elektrikli cihazların sayısı artmakta ve buna bağlı olarak da şebekeden çekilen güç miktarı sürekli olarak artış

Detaylı

Elektromanyetik Uyumluluk (EMC) ve PCB Uygulamaları

Elektromanyetik Uyumluluk (EMC) ve PCB Uygulamaları Elektromanyetik Uyumluluk (EMC) ve PCB Uygulamaları FATİH SERDAR SAYIN Elektromanyetik Dalga Nedir? Elektromanyetik dalga bir yükün ivmeli hareketi sonucunda ortaya çıkan dalgadır. Bir iletken üzerinde

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının

Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının 2. FREKANS TAHSİS İŞLEMLERİ 2.1 GENEL FREKANS TAHSİS KRİTERLERİ GENEL FREKANS TAHSİS KRİTERLERİ Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının yapılması

Detaylı

İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler

İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler Buraya dek sınırsız ortamlarda tek başına bulunan antenlerin ışıma alanları incelendi. Anten yakınında bulunan başka bir ışınlayıcı ya da bir yansıtıcı,

Detaylı

1.Hafta: Ölçme ve önemi, Ölçü sistemleri, Temel ve Türetilmiş Birimler

1.Hafta: Ölçme ve önemi, Ölçü sistemleri, Temel ve Türetilmiş Birimler 1.Hafta: Ölçme ve önemi, Ölçü sistemleri, Temel ve Türetilmiş Birimler ÖLÇMENİN TANIMI Bir büyüklüğü karakterize eden şey ölçebilme olanağıdır. Diğer bir ifade ile bir büyüklüğü ölçmek demek; o büyüklüğü

Detaylı

TRT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİCİ İŞLETMELERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FM ANTEN SİSTEMİ MALZEMELERİ TEKNİK ŞARTNAMESİ. Proje no: VİD 2017/01

TRT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİCİ İŞLETMELERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FM ANTEN SİSTEMİ MALZEMELERİ TEKNİK ŞARTNAMESİ. Proje no: VİD 2017/01 TRT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİCİ İŞLETMELERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FM ANTEN SİSTEMİ MALZEMELERİ TEKNİK ŞARTNAMESİ Proje no: VİD 2017/01 TEKNİK ŞARTNAME 1. GENEL: Bu şartnamenin amacı İdari şartname çerçevesinde

Detaylı

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ

MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ VE MV 1420 İLETİM HATTI ÜZERİNDEKİ GERİLİM DÜŞÜMÜ MV 1438 KABLO HAT MODELİ KARAKTERİSTİKLERİ Genel Bilgi MV 1438 hat modeli 11kV lık nominal bir gerilim için

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/45) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/45) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/45) Adresi : Çavuşoğlu Mah. Barbaros Hayrettin Paşa Cad. No:16-18-21 KARTAL 81430 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 216 374 99 24 Faks : 0 216 374 99 28 E-Posta : metkal@metkal.com.tr

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Laboratuvarı Akreditasyon No: Adresi : Yeşilbağlar Mah. Çınar Sok. No:8/1A 34893 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 216 389 22 72 Faks : 0 216 389 23 37 E-Posta : info@ayerkalibrasyon.com.tr

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Kalibrasyon Laboratuvarı Akreditasyon No: Adresi : Saray Mah. Site Yolu Sokak No:5/4 Anel İş Merkezi 34768 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0216 706 13 68 Faks : E-Posta

Detaylı

Kılavuz ve İmalatçının Beyanı Elektromanyetik Emisyonlar & Korunma

Kılavuz ve İmalatçının Beyanı Elektromanyetik Emisyonlar & Korunma Kılavuz ve İmalatçının Beyanı Elektromanyetik Emisyonlar & Korunma Türkçe Page AirSense 10 AirCurve 10 1-3 S9 Series 4-6 Stellar 7-9 S8 & S8 Series II VPAP Series III 10-12 AirSense 10 AirCurve 10 Kılavuz

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ DİYOT UYGULAMALARI DENEYİ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ DİYOT UYGULAMALARI DENEYİ KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ DİYOT UYGULAMALARI DENEYİ Amaç: Bu deneyde, diyotların sıkça kullanıldıkları diyotlu gerilim kaydırıcı, gerilim katlayıcı

Detaylı

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR

9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 9. ÜNİTE OHM KANUNU KONULAR 1. FORMÜLÜ 2. SABİT DİRENÇTE, AKIM VE GERİLİM ARASINDAKİ BAĞINTI 3. SABİT GERİLİMDE, AKIM VE DİRENÇ ARASINDAKİ BAĞINTI 4. OHM KANUNUYLA İLGİLİ ÖRNEK VE PROBLEMLER 9.1 FORMÜLÜ

Detaylı

Sakarya Üniversitesinde EMC Eğitimi

Sakarya Üniversitesinde EMC Eğitimi 1069 Sakarya Üniversitesinde EMC Eğitimi 1 Suayb Yener, 1 Baha Kanberoğlu, 1 M. Kürşad Uçar ve 1 Osman Çerezci 1 Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü, Sakarya Üniversitesi, Sakarya, Türkiye Özet Elektromanyetik

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Vestel Elektronik A. Ş. Organize Sanayi Bölgesi 45030 MANİSA / TÜRKİYE Tel : 0 236 213 03 50 Faks : 0 236 213 05 48 E-Posta : vestelemclab@vestel.com.tr

Detaylı

TRT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERĐCĐ ĐŞLETMELERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞI SPEKTRUM ANALĐZÖR TEKNĐK ŞARTNAMESĐ

TRT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERĐCĐ ĐŞLETMELERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞI SPEKTRUM ANALĐZÖR TEKNĐK ŞARTNAMESĐ TRT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERĐCĐ ĐŞLETMELERĐ DAĐRESĐ BAŞKANLIĞI SPEKTRUM ANALĐZÖR TEKNĐK ŞARTNAMESĐ Sipariş No: VĐD 2010/12 1 SPEKTRUM ANALĐZÖR TEKNĐK ŞARTNAMESĐ 1. GENEL Bu şartnamenin amacı; Đdari Şartname

Detaylı

Bölüm 7 FM Modülatörleri

Bölüm 7 FM Modülatörleri Bölüm 7 FM Modülatörleri 7.1 AMAÇ 1. Varaktör diyotun karakteristiğinin ve çalışma prensibinin incelenmesi 2. Gerilim kontrollü osilatörün(vco) çalışma prensibinin anlaşılması. 3. Gerilim kontrollü osilatör

Detaylı

BÖLÜM 1 RF OSİLATÖRLER

BÖLÜM 1 RF OSİLATÖRLER BÖÜM RF OSİATÖRER. AMAÇ. Radyo Frekansı(RF) Osilatörlerinin çalışma prensibi ve karakteristiklerinin anlaşılması.. Osilatörlerin tasarlanması ve gerçeklenmesi.. TEME KAVRAMARIN İNEENMESİ Osilatör, basit

Detaylı

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : DENEY TARİHİ : DENEYİ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/18) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/18) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/18) Kalibrasyon Laboratuvarı Adresi : Sahilyolu Bulvarı Güzelyalı Mahallesi Gümüşsu Sokak No:5 Güzelyalı Pendik 34903 İSTANBUL/TÜRKİYE Tel : 0 216 593 27 40 41 Faks

Detaylı

IŞINIM YOLU İLE BAĞIŞIKLIK TESTLERİNDE HARMONİK ÖLÇÜMLERİNİN ÖNEMİ

IŞINIM YOLU İLE BAĞIŞIKLIK TESTLERİNDE HARMONİK ÖLÇÜMLERİNİN ÖNEMİ 1 IŞINIM YOLU İLE BAĞIŞIKLIK TESTLERİNDE HARMONİK ÖLÇÜMLERİNİN ÖNEMİ İlker GÜNAY* Yasin ÖZKAN * igunay@aselsan.com.tr ASELSAN A.Ş. Tel: 0312 847 53 00 ÖZET Elektromanyetik uyumluluk testlerinde yüksek

Detaylı

Yüksek Frekanslı Yüksek Gerilim Transformatörü Tesla Bobini Tasarımı

Yüksek Frekanslı Yüksek Gerilim Transformatörü Tesla Bobini Tasarımı Yüksek Frekanslı Yüksek Gerilim Transformatörü Tesla Bobini Tasarımı Prof. Dr. Özcan Kalenderli İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü Elektrik Enerjisi İletmek için Cihaz Patent Tarihi:

Detaylı

Direnç(330Ω), bobin(1mh), sığa(100nf), fonksiyon generatör, multimetre, breadboard, osiloskop. Teorik Bilgi

Direnç(330Ω), bobin(1mh), sığa(100nf), fonksiyon generatör, multimetre, breadboard, osiloskop. Teorik Bilgi DENEY 8: PASİF FİLTRELER Deneyin Amaçları Pasif filtre devrelerinin çalışma mantığını anlamak. Deney Malzemeleri Direnç(330Ω), bobin(1mh), sığa(100nf), fonksiyon generatör, multimetre, breadboard, osiloskop.

Detaylı

MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME)

MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME) AMAÇ: MANYETİK İNDÜKSİYON (ETKİLENME) 1. Bir RL devresinde bobin üzerinden geçen akım ölçülür. 2. Farklı sarım sayılı iki bobinden oluşan bir devrede birinci bobinin ikinci bobin üzerinde oluşturduğu indüksiyon

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

LCR METRE KALİBRASYONU

LCR METRE KALİBRASYONU 599 LCR METRE KALİBRASYONU Yakup GÜLMEZ Gülay GÜLMEZ Mehmet ÇINAR ÖZET LCR metreler, genel olarak indüktans (L), kapasitans (C), direnç (R) gibi parametreleri çeşitli frekanslardaki alternatif akımda ölçen

Detaylı

Ortak Anten Dağıtım Yükselticileri (MA-Serisi) TANITIM ve KULLANIM KILAVUZU. Modeller MA404 MA303 MA302 MA465. Versiyon : KK_MA_V2.

Ortak Anten Dağıtım Yükselticileri (MA-Serisi) TANITIM ve KULLANIM KILAVUZU. Modeller MA404 MA303 MA302 MA465. Versiyon : KK_MA_V2. Ortak Anten Dağıtım Yükselticileri (MA-Serisi) TANITIM ve KULLANIM KILAVUZU Modeller MA404 MA303 MA302 MA465 Versiyon : KK_MA_V2.0507 TSE Belge No : 34/14.01.8563 1 1.Genel Tanıtım Toplu yerleşim birimlerinde,

Detaylı

KIBRIS TÜRK ELEKTRİK MÜTEAHHİTLERİ BİRLİĞİ Teknik İngilizce Terimler

KIBRIS TÜRK ELEKTRİK MÜTEAHHİTLERİ BİRLİĞİ Teknik İngilizce Terimler Multimeter Avometre/Multimetre: Ampermetre, voltmetre ve ohmmetrenin bir gövde içinde birleştirilmesiyle üretilmiş ölçü aletine avometre denir. Oscilloscope Salınımölçer/Osiloskop: Elektrik işaretlerindeki

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME A GRUBU İSİM: NUMARA

ANALOG HABERLEŞME A GRUBU İSİM: NUMARA BÖLÜM 7 ÖRNEK SINAV SORULARI İSİM: NUMARA A GRUBU MERSİN ÜNİVERSİTESİ MMYO ANALOG HABERLEŞME DERSİ FİNAL SINAV SORULARI S-1 Bir GM lu sistemde Vmaxtepe-tepe10 V ve Vmin tepe-tepe6 V ise modülasyon yüzdesi

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN2024 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2013-2014 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri Deneyin Amacı: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini hesaplamak ve ölçmek, rezonans eğrilerini çizmek.

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Sinyaller Sinyallerin zaman düzleminde gösterimi Sinyallerin

Detaylı

Yüksek Hızlı Dijital Entegrelerin Çok Katmanlı Baskı Devre Kartlarında Meydana Getirdiği Diyafoni Etkisi

Yüksek Hızlı Dijital Entegrelerin Çok Katmanlı Baskı Devre Kartlarında Meydana Getirdiği Diyafoni Etkisi Elektronik e-posta: e-posta: Yüksek Hızlı Dijital Entegrelerin Çok Katmanlı Baskı Devre Kartlarında Meydana Getirdiği Diyafoni Etkisi 1 Mustafa Deha Turan 1,2,3 1 2 Ali Karacaörenli 3 Selçuk Çömlekçi ve

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-4 Kondansatörler ve Bobinler

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-4 Kondansatörler ve Bobinler Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-4 Kondansatörler ve Bobinler Kondansatörler Kondansatör, elektronların kutuplanarak elektriksel yükü elektrik alanın içerisinde depolayabilme

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Ohm-Kirchoff Kanunları ve AC Bobin-Direnç-Kondansatör

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Ohm-Kirchoff Kanunları ve AC Bobin-Direnç-Kondansatör YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 2 Deney Adı: Ohm-Kirchoff Kanunları ve Bobin-Direnç-Kondansatör Malzeme Listesi:

Detaylı

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI XDP-II Kısmi Deşarj Cihazı XDP-II cihazı kısmi deşarjla oluşan elektriksel alandaki hızlı değişiklikleri algılayarak hassas ölçümler yapar. Aynı zamanda izole ekipmanlardaki kısmi

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5

ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 ELEKTROMANYETİK DALGA TEORİSİ DERS - 5 İletim Hatları İLETİM HATLARI İletim hatlarının tarihsel gelişimi iki iletkenli basit hatlarla (ilk telefon hatlarında olduğu gibi) başlamıştır. Mikrodalga enerjisinin

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/15) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/15) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/15) Kalibrasyon Laboratuvarı Adresi :Sincan Organize Sanayi Bölgesi Büyük Selçuklu Bulvarı No:2/A 06930 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 267 32 43 Faks : 0312 267 17 61

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Deney Laboratuvarının Akreditasyon No: Adres : Organize Sanayi Bölgesi Büyük Selçuklu Blv. No:2 Sincan 06930 ANKARA / TÜRKİYE Tel Faks E-Posta Website : : : :

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER ELEKTRİK ELEKTROİK MÜHEDİSLİĞİ FİZİK LABORATUVAR DEEY TRASFORMATÖRLER . Amaç: Bu deneyde:. Transformatörler yüksüz durumdayken giriş ve çıkış gerilimleri gözlenecek,. Transformatörler yüklü durumdayken

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI IV. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI IV. DENEY FÖYÜ EEKTİK DEEEİ-2 ABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ATENATİF AKIM ATINDA DEE ANAİİ Amaç: Alternatif akım altında seri devresinin analizi ve deneysel olarak incelenmesi Gerekli Ekipmanlar: Güç Kaynağı, Ampermetre, oltmetre,

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/39) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/39) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/39) Kalibrasyon Laboratuvarı Adresi : Yakacık Caddesi No: 111 34870 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0216 488 77 77 Faks : 0216 488 39 98 E-Posta : simkal@simkal.com.tr Website

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ 1 ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ Ani ve Maksimum Değerler Alternatif akımın elde edilişi incelendiğinde iletkenin 90 ve 270 lik dönme hareketinin sonunda maksimum emk nın indüklendiği görülür. Alternatif akımın

Detaylı

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak.

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. Bölüm 3 AC Devreler DENEY 3-1 AC RC Devresi DENEYİN AMACI 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. GENEL BİLGİLER Saf

Detaylı

TAŞINABİLİR ELEKTRONİK CİHAZLAR, ELEKTROMANYETİK GİRİŞİM VE UÇUŞ EMNİYETİ

TAŞINABİLİR ELEKTRONİK CİHAZLAR, ELEKTROMANYETİK GİRİŞİM VE UÇUŞ EMNİYETİ TMMOB Makina Mühendisleri Odası VI. Ulusal Uçak, Havacılık ve Uzay Mühendisliği Kurultayı 06-07 Mayıs 2011 / ESKİŞEHİR TAŞINABİLİR ELEKTRONİK CİHAZLAR, ELEKTROMANYETİK GİRİŞİM VE UÇUŞ EMNİYETİ 1 2 Nevzat

Detaylı

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME Deney No:1 Amaç: Osiloskop kullanarak AC gerilimin genlik periyot ve frekans değerlerinin ölçmesi Gerekli Ekipmanlar: AC Güç Kaynağı, Osiloskop, 2 tane 1k

Detaylı

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi Deneyin Amacı: Avometre ile doğru akım ve gerilimin ölçülmesi. Devrenin kollarından geçen akımları ve devre elemanlarının üzerine düşen gerilimleri analitik

Detaylı

TÜBİTAK-BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ (FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI LİSE-1 (ÇALIŞTAY 2011) GRUP ADI: IŞIK HIZI

TÜBİTAK-BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ (FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI LİSE-1 (ÇALIŞTAY 2011) GRUP ADI: IŞIK HIZI TÜBİTAK-BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ (FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI LİSE-1 (ÇALIŞTAY 2011) GRUP ADI: IŞIK HIZI PROJE ADI IŞIK HIZININ HESAPLANMASI PROJE EKİBİ Erhan

Detaylı

Waveguide to coax adapter. Rectangular waveguide. Waveguide bends

Waveguide to coax adapter. Rectangular waveguide. Waveguide bends Rectangular waveguide Waveguide to coax adapter Waveguide bends E-tee 1 Dalga Kılavuzları, elektromanyetik enerjiyi kılavuzlayan yapılardır. Dalga kılavuzları elektromanyetik enerjinin mümkün olan en az

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME (GM)

ANALOG HABERLEŞME (GM) ANALOG HABERLEŞME (GM) Taşıyıcı sinyalin sinüsoidal olduğu haberleşme sistemidir. Sinüs işareti formül olarak; V. sin(2 F ) ya da i I. sin(2 F ) dır. Formülde; - Zamana bağlı değişen ani gerilim (Volt)

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

DENEY 10: SERİ RLC DEVRESİNİN ANALİZİ VE REZONANS

DENEY 10: SERİ RLC DEVRESİNİN ANALİZİ VE REZONANS A. DENEYİN AMACI : Seri RLC devresinin AC analizini yapmak ve bu devrede rezonans durumunu incelemek. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. AC güç kaynağı, 2. Sinyal üreteci, 3. Değişik değerlerde dirençler

Detaylı

Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. Ders içeriği

Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. Ders içeriği ANTENLER Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü Ders içeriği BÖLÜM 1: Antenler BÖLÜM 2: Antenlerin Temel Parametreleri BÖLÜM 3: Lineer Tel Antenler BÖLÜM 4: Halka Antenler

Detaylı

ELEKTROMANYETİK UYUM TEST YÖNTEMLERİ VE IŞINIM YOLLU YAYINIM TEST ÖRNEĞİ

ELEKTROMANYETİK UYUM TEST YÖNTEMLERİ VE IŞINIM YOLLU YAYINIM TEST ÖRNEĞİ ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 2, Article Number: 1A0024 ENGINEERING SCIENCES Received: September 2008 Accepted: March 2009 Series : 1A ISSN : 1308-7231

Detaylı

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7

Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 FONKSİYON ÜRETECİ KULLANIM KILAVUZU (FUNCTION GENERATOR) İçindekiler Elektriksel-Fiziksel Özellikler... 2 Kullanım... 3 Uygulama Örnekleri... 7 Şekil Listesi Şekil 1 Fonksiyon üreteci... 2 Şekil 2 Fonksiyon

Detaylı

DENEY 8: BOBİNLİ DEVRELERİN ANALİZİ

DENEY 8: BOBİNLİ DEVRELERİN ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Bobin indüktansının deneysel olarak hesaplanması ve basit bobinli devrelerin analizi. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. AC güç kaynağı,. Değişik değerlerde dirençler ve bobin kutusu.

Detaylı

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ Üretim merkezlerinde üretilen elektrik enerjisini dağıtım merkezlerine oradan da kullanıcılara güvenli bir şekilde ulaştırmak için EİH (Enerji İletim Hattı) ve

Detaylı

ANTEN VE MİKRODALGA LABORATUVARI

ANTEN VE MİKRODALGA LABORATUVARI Deney No: 4 ANTEN VE MİKRODALGA LABORATUVARI ANTEN EMPEDANSININ YARIKLI HAT (SLOTTED LINE) KULLANILARAK ÖLÇÜMÜ Bir dalga kılavuzundaki gerilimi voltmetre ile akımı da ampermetre ile ölçmek mümkün değildir.

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK DEVRELERİ I LABORATUVARI DENEY RAPORU. Deney No: 6 GEÇİCİ DURUM ANALİZİ

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK DEVRELERİ I LABORATUVARI DENEY RAPORU. Deney No: 6 GEÇİCİ DURUM ANALİZİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRİK DEVRELERİ I LABORATUVARI DENEY RAPORU Deney No: 6 GEÇİCİ DURUM ANALİZİ Yrd. Doç. Dr. Canan ORAL Arş. Gör. Ayşe AYDIN YURDUSEV Öğrenci: Adı

Detaylı

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 1. Hafta Ses ve Gürültü ile İlgili Temel Kavramlar

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 1. Hafta Ses ve Gürültü ile İlgili Temel Kavramlar MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ 1. Hafta Ses ve Gürültü ile İlgili Temel Kavramlar Ses Nedir? 1: Sessiz durum 2: Gürültü 3: Atmosfer Basıncı 4: Ses Basıncı Ses, dalgalar halinde yayılan bir enerjidir.

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2014-2015 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

DÖRT NOKTA TEKNİĞİ İLE ELEKTRİKSEL İLETKENLİK ÖLÇÜMÜ DENEYİ FÖYÜ

DÖRT NOKTA TEKNİĞİ İLE ELEKTRİKSEL İLETKENLİK ÖLÇÜMÜ DENEYİ FÖYÜ T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME ÜRETİM ve KARAKTERİZASYON LABORATUVARI DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI DÖRT NOKTA TEKNİĞİ İLE ELEKTRİKSEL İLETKENLİK

Detaylı

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları

Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Temel Devre Elemanlarının Alternatif Gerilim Etkisi Altındaki Davranışları Direnç (R) Alternatif gerilimin etkisi altındaki direnç, Ohm kanunun bilinen ifadesini korur. Denklemlerden elde edilen sonuç

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Antenler ve Mikrodalga Tekniği

FIRAT ÜNİVERSİTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Antenler ve Mikrodalga Tekniği FIRAT ÜNİVERSİTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Antenler ve Mikrodalga Tekniği DALGA KILAVUZLARI ve UYGULAMALARI Mustafa ULAŞ 990054 Yalçın YÜKSEL 99004 Cengiz TUNCEL 990053 İÇERİK Dalga Kılavuzları

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

1. Sunum: Kapasitans ve İndüktans. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN- R. Mark NELMS

1. Sunum: Kapasitans ve İndüktans. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN- R. Mark NELMS 1. Sunum: Kapasitans ve İndüktans Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN- R. Mark NELMS Kapasitans ve İndüktans Kondansatörler elektrik alanlarında, indüktörler ise manyejk alanlarında

Detaylı

KISA MESAFE RADYO TELEMETRİ CİHAZLARI

KISA MESAFE RADYO TELEMETRİ CİHAZLARI TÜM SEBINETECH RADYO MODEMLERDE AŞAĞIDAKİ ÖZELLİKLER ORTAKTIR; KASA ÇALIŞMA SICAKLIĞI RF ÖZELLİKLERİ PERFORMANS ANTEN ARAYÜZÜ ÜRÜN SEÇİMİ Alüminyum kasa -10 C ~ +60 C Frekans: 433MHz, 25KHz kanal aralığı

Detaylı

DENEY 5. Bir Bobinin Manyetik Alanı TOBB ETÜ A N K A R A P r o f. D r. S a l e h S U L T A N S O Y. D r. A h m e t N u r i A K A Y

DENEY 5. Bir Bobinin Manyetik Alanı TOBB ETÜ A N K A R A P r o f. D r. S a l e h S U L T A N S O Y. D r. A h m e t N u r i A K A Y DENEY 5 Bir Bobinin Manyetik Alanı T P r o f. D r. T u r g u t B A Ş T U Ğ P r o f. D r. S a l e h S U L T A N S O Y Y r d. D o ç. D r. N u r d a n D. S A N K I R D r. A h m e t N u r i A K A Y A N K A

Detaylı

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları

Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları Bölüm 12 İşlemsel Yükselteç Uygulamaları DENEY 12-1 Aktif Yüksek Geçiren Filtre DENEYİN AMACI 1. Aktif yüksek geçiren filtrenin çalışma prensibini anlamak. 2. Aktif yüksek geçiren filtrenin frekans tepkesini

Detaylı

Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü. Deney 1: OHM KANUNU

Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü. Deney 1: OHM KANUNU Deney 1: OHM KANUNU Giriş: Potansiyel farkın bir devrede elektronların akmasını sağlayan etmen olduğu bilinmektedir. Öyleyse bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel fark arttıkça kesitinden birim zaman

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/75) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/75) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/75) Uluslar Teknik Kontrol Ve Belgelendirme Anonim Şirketi Kalibrasyon Laboratuvarı Adresi : Adalet Mah. 2131/12 Sk. Kesim Đş Tel : 0 232 461 91 00 Merkezi No:2 Kat

Detaylı

RG-59/U Type+2x0,75mm² - CCTV Kablosu(F Composite) 57519202.1 Uygulama Çok geniş kullanım alanına sahip bir CCTV kablosudur. Görüntü, güç veya ses iletiminin bir arada kullanılması gerektiği yerlerde ideal

Detaylı