FİLİSTİN-İSRAİL ÇATIŞMASI ve HAMAS

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "FİLİSTİN-İSRAİL ÇATIŞMASI ve HAMAS"

Transkript

1 T.C SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYALBİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI FİLİSTİN-İSRAİL ÇATIŞMASI ve HAMAS YÜKSEK LİSANS TEZİ Ali BURHAN Tez Danışmanı : Yard. Doç. Dr. Timuçin KODAMAN ISPARTA, 2008

2

3 i ÖNSÖZ Ortadoğu, çok stratejik bir coğrafya olması sebebiyle eski çağlardan beri önemini korumaktadır. Bölge, Mezopotamya ve Nil Havzaları gibi verimli tarım alanlarının yanı sıra önemli kara ve suyollarına sahiptir. Ayrıca 20. yüzyıla damgasını vuran petrolün yaklaşık %60 ının bu bölgede olması, Ortadoğu yu eşsiz bir coğrafya haline getirmiştir. Önemli kara ve suyollarına sahip ve ulaşım yollarının kavşak noktası olan bölge asırlardan beri büyük güçlerin ilgisini çekmiştir. Büyük güçler bölgedeki Osmanlı hâkimiyeti sebebiyle bu emellerine 4 asır ulaşamamıştır. 20. yüzyılda Osmanlı nın bölgeden tasfiyesiyle birlikte Ortadoğu, büyük güçlerin hâkimiyetine girmiş ve uzun yıllar istikrara hasret kalmıştır. Sahip olduğu eşsiz coğrafya ve petrol, bölgeye refah ve huzur getirmemiş; bölgeyi birçok önemli sorunun merkezi haline getirmiştir. Ortadoğu, birçok komplike sorunu barındırmasına rağmen, kuşkusuz bölgenin en önemli sorunu Filistin-İsrail Çatışmasıdır. Filistin-İsrail Çatışması bölgedeki diğer sorunları doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Arap ülkelerinde Filistinli çok sayıda mülteci yaşamaktadır. Ayrıca İsrail in Filistinlilere karşı baskıcı ve sert tutumu, Arap halklarında İsrail e karşı bir düşmanlık yaratmaktadır. Bölgede oluşan İsrail karşıtlığı, İsrail i güvenlik endişesine sevk etmektedir. Bu endişe, İsrail i daha agresif politikalara itmekte fakat uygulanan politikalar çözüm getirmemektedir. Çatışma da sertlik, sertliği doğurmaktadır. İsrail in Filistinlilere karşı sertlik yanlısı tutumu 1987 yılında HAMAS ın doğmasına neden olmuş ve HAMAS, Filistin de önemli bir aktör haline gelerek 25 Ocak 2006 Filistin Seçimlerini kazanmıştır. HAMAS ın Filistin seçimlerini kazanarak iktidara gelmesi ABD, AB ve İsrail tarafında tepkiyle karşılanmıştır. Uzun yıllar Ortadoğu ya sırtını dönmüş olan Türkiye ise, HAMAS ın, seçimleri kazanmasından kısa bir süre sonra, liderlerini Ankara ya çağırarak görüşme yapmıştır. Böylece Türkiye Filistin-İsrail Çatışmasında ve Ortadoğu da etkin bir dış politika izleyeceğini göstermiştir. Bu bakımdan çalışmamız daha anlamlı ve önemli hale gelmektedir. Filistin-İsrail Çatışmasını akademik bir çalışmanın gerektirdiği tarafsızlıkla ele almaya çalışsak ta başvuruda bulunduğumuz kaynakların bazıları taraflıdır. Tarafsız kalmaya çalışan araştırmacılar dahi İsrail in uyguladığı baskı ve şiddeti gözardı edememiştir. Bu bakımdan biz burada İsrail e eleştiri getiren her kaynağı titizlikle inceleyip yalnız Anti-Semitik bir düşünceyle yazıldığına kanaat getirdiğimiz kaynaklara başvurmadık. Çalışmamıza katkılarından dolayı Süleyman Demirel Üniversitesi araştırma görevlileri Selim Kanat ile Esma Saraç a, Sabancı Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı Yüksek Lisans öğrencisi Hakan Günaydın a ve Fatma Doğan a müteşekkirim. Manevi desteğini hep hissettiğim ve motivasyonumda önemli katkısı bulunan babama minnettarım. Özellikle yoğun iş temposu içinde bana vakit ayıran değerli hocam Süleyman Demirel Üniversitesi Öğretim Görevlisi Yard. Doç. Dr. Timuçin Kodaman a ne kadar teşekkür etsem azdır. Hocamın desteği olmadan bu çalışmayı tamamlamam mümkün olmazdı.

4 ii ÖZET FİLİSTİN-İSRAİL ÇATIŞMASI VE HAMAS Ali BURHAN Süleyman Demirel Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü Yüksek Lisans Tezi, 145 sayfa, Eylül 2008 Danışman: Yard. Doç. Dr. Timuçin KODAMAN Bu tezin amacı, yaklaşık bir asırdan beri devam eden Filistin-İsrail Çatışmasını incelemektir. Çalışmanın temel çıkış noktası sorunun kaynağının Batı kökenli olduğudur. Sorunun kökeni, Anti-Semitizm ve Siyasi Siyonizm e dayandırılmıştır. Özellikle diasporadaki Yahudilere karşı oluşan Anti-Semitizm Batı kökenlidir. Siyasal objeler kullanılarak Kudüs ve çevresinde bir Yahudi yurdu kurma ideolojisi olan Siyonizm in de en büyük destekçisi Batılı büyük güçler olmuştur. Sorunda bu denli pay sahibi olan batı, günümüz jeopolitiğinde Filistin Sorununda önemini devam ettirmektedir. Zira sorunun çözümü yine Batılı büyük güçlerin özellikle ABD nin elindedir. Ayrıca İsrail in bölgede gücüyle doğru orantılı kullandığı aşırı şiddet 1987 den sonra HAMAS fenomeninin doğmasına neden olmuştur. HAMAS ın analizi, çatışma ve barış süreci üzerine etkisi çalışma içinde incelenmektedir. Çalışmada iki temel varsayım üzerinde durulmuştur. Birincisi Çatışmanın kökeninde yatan nedenlerin Batılı güçler tarafından çıkarılması nedeniyle, Çatışmanın Batı tarafından yaratıldığıdır. Gerek Anti-Semitizm, gerekse Siyasi Siyonizm Batılılar nedeniyle ortaya çıkmıştır. İkinci temel varsayım ise çatışmada şiddetin şiddeti doğurmasıdır yılındaki I. İntifada ile kurulan HAMAS, Ariel Sharon un provaketif Harem-i Şerif ziyareti sonucu başlayan II. İntifada nın en önemli aktörü haline gelmiştir. II. İntifada sırasında İsrail in aşırı güç kullanımı 25 Ocak 2006 tarihinde yapılan Filistin seçimlerini HAMAS ın kazanmasıyla sonuçlanması bu durumun açık göstergesidir. Sonuç olarak büyük güçlerin Ortadoğu politikası bu haliyle devam ettikçe veya büyük güçler arası denge bugünkü konjonktürdeki haliyle sürdükçe Filistin sorunun çözümü İsrail in inisiyatifinde olurken, bölgede de şiddetin sona ermesi mümkün görünmemektedir. Anahtar Kelimeler: Filistin, Kudüs, Anti-Semiztizm, Siyonizm, Ortadoğu, Büyük Güçler, İntifada, HAMAS, Barış Süresi.

5 iii ABSTRACT The PALESTINE-ISRAEL CONFLICT AND the HAMAS Ali BURHAN Süleyman Demirel University, Department of International Relations MA Thesis, 145 pages, September 2008 Supervisor: Assist. Prof. Dr. Timuçin KODAMAN This thesis aims to analyze the nearly one century long Palestine-Israel conflict. The main starting point for this study is that the source of this conflict is Western originated and is based on anti-semitism and political Zionism. Especially the anti-semitism against the Jews in exile is Western originated. Also the main supporters of the Zionism which is basically an ideology that aims to establish an autonomous Jewish state around the Jerusalem by the use of political symbols are the major Western powers. The West, which has such an important share in the conflict, continues to play an important role in today s geopolitics. Because, the solution for the conflict lies in the hands of Western powers, especially the US. Additionally, the Israeli use of extreme force parallel to its power in the region resulted in the birth of HAMAS phenomena. The analysis of the HAMAS and its role on the conflict and peace processes are analyzed in this study. This study focuses on two main assumptions. One assumes that the conflict is created by Western powers due to the fact that the reasons behind the conflict were Western originated. Both anti-semitism and political Zionism have been results of the Western actions. The second main assumption is that the violence results in more violence in this conflict. HAMAS, which was established with the 1 st Palestinian uprising in 1987, became the most important actor with the 2 nd uprising period that resulted from the Ariel Sharon s provocative visit to Harem-i Şerif. The extreme Israeli violence during the 2 nd uprising period and the HAMAS victory in the 25 January 2006 elections is a clear indicator of this assumption. To sum up, if the Middle Eastern policies of the major powers and the balance of power between them continue the same, the initiative to end the conflict will be in Israel s hands and therefore it is not possible to foresee the end of the violence in the region. Key Words: Palestine, Jerusalem, Anti-Semitism, Zionism, the Middle East, Major Powers, Palestine Uprising, HAMAS, Peace Process.

6 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... HATA! YER İŞARETİ TANIMLANMAMIŞ. ÖZET... HATA! YER İŞARETİ TANIMLANMAMIŞ. ABSTRACT...İİİ İÇİNDEKİLER...İ KISALTMALAR... HATA! YER İŞARETİ TANIMLANMAMIŞ. GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMLAR, FİLİSTİN-İSRAİL ÇATIŞMASININ KÖKENLERİ ve ORTADOĞU 1.1. Filistin-İsrail Çatışmasında Genel Kavramlar Filistin İsrailoğulları (Yahudiler) Vaadedilmiş Toprak Filistin-İsrail Çatışmasının Kökenleri Anti-Semitizm Anti-Semitizm Kavramı Anti-Semitizm in Nedenleri Anti-Semitizm in Dini Ve Kültürel Nedenleri Anti-Semitizm in Siyasal Nedenleri Anti-Semitizm in Ekonomik Nedenleri Anti-Semitizm in Tarihsel Süreci Siyonizm Siyonizm Kavramı Siyonizm i Ortaya Çıkaran Nedenler Siyonizm Anti-Semitizm İlişkisi Ortadoğu Ortadoğu Kavramı ve Coğrafi Sınırlar Ortadoğu nun Önemi Ortadoğu nun Jeopolitik Önemi Jeopolitik Kavramı Jeopolitik Kuramlar ve Ortadoğu nun Jeopolitik Önemi...27

7 v Ortadoğu nun Tarihi, Kültürel ve Dini Önemi Tarihi ve Kültürel Faktör Dinsel Faktör Ortadoğu nun Ekonomik Önemi...35 İKİNCİ BÖLÜM ÇATIŞMANIN TARİHSEL SÜRECİ ve BÜYÜK GÜÇLERİN FİLİSTİN POLİTİKASI 2.1. Çatışmanın Tarihsel Süresi... HATA! YER İŞARETİ TANIMLANMAMIŞ Öncesi Dönem Arası Dönem Arası Dönem Büyük Güçlerin Filistin Politikası İngiltere nin Filistin Politikası ABD nin Filistin Politikası Rusya nın Filistin Politikası...69 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ÖRGÜTLÜ FİLİSTİN DİRENİŞİ 3.1. Filistin in Bağımsızlığı İçin Kurulan Örgütlenmeler İslami Hareket (Müslüman Kardeşler) Filistin Kurtuluş Hareketi (El-Fetih) Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) İslami Direniş Hareketi (HAMAS) Siyasal İslam ın Yükselişi HAMAS ın Doğuşu ve I. İntifada HAMAS ın Kuruluşu HAMAS ın Stratejik Zihniyeti HAMAS ın Örgüt Yapılanması HAMAS ın Askeri Yapılanması HAMAS ın Sivil Yapılanması HAMAS ın Önderleri HAMAS ın Mali Yapısı Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Barış Süreci...98

8 vi Madrid Konferansı Oslo Anlaşması Gazze-Eriha Anlaşması Oslo II Anlaşması Wye River Anlaşması Cam David Görüşmesi II. İntifada ve Şarmu ş Şeyh Anlaşması Barış Sürecinin Değerlendirilmesi Barış Sürecine HAMAS ın Yaklışımı Filistin Seçimleri ve Hamas ın İktidarı HAMAS ı İktidara Getiren Sebepler HAMAS ın Seçim Zaferi Sonrası Filistin SONUÇ KAYNAKÇA... HATA! YER İŞARETİ TANIMLANMAMIŞ.31 EKLER... HATA! YER İŞARETİ TANIMLANMAMIŞ.39 ÖZGEÇMİŞ... HATA! YER İŞARETİ TANIMLANMAMIŞ.45

9 vii KISALTMALAR AB ABD a.g.e. a.g.m. BM Bkz. Çev. Der. EL-FETİH FKÖ HAMAS IDF IZL MC MÖ MS NATO NGO OPEC : Avrupa Birliği : Amerika Birleşik Devletleri : adı geçen eser : adı geçen makale : Birleşmiş Milletler : Bakınız : Çeviren : Derleyen : Filistin Kurtuluş Hareketi : Filistin Kurtuluş Örgütü : İslami Direniş Hareketi : İsrail Silahlı Kuvvetleri : Irgun Zvei Levmi Örgütü : Milletler Cemiyeti : Milattan Önce : Milattan Sonra : Kuzey Atlantik Savunma Paktı : Non-Govermental Organizations (Hükümetleraşırı Örgütler) : Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü s. : Sayfa SSCB UNSCOP yy. ZHL : Sovyetler Birliği : Birleşmiş Milletler Filistin Özel Komitesi : Yüzyıl : İsrail Savunma Kuvvetleri

10 1 GİRİŞ 20. yüzyılın en karmaşık uluslararası sorunlarından biri Filistin-İsrail Çatışmasıdır. Filistin-İsrail Çatışmasında 2006 yılı başında yaşanan gelişmeler, çatışmayı daha karmaşık hale getirmiştir. 25 Ocak 2006 tarihinde Filistin de yapılan genel seçimleri İslami Direniş Hareketi (HAMAS) kazanmıştır. Bu durum Filistin- İsrail Çatışmasının uluslararası gündemin en önemli konularından biri olmaya devam edeceğini göstermektedir. Zira Amerika Birleşik Devletleri nde (ABD), Avrupa Birliği nde (AB) ve İsrail de terör örgütü olarak kabul edilen HAMAS ın Arap Ülkelerinde seçimle iktidara gelen ilk İslami Hareket olması, Ortadoğu siyasetinde deprem olarak nitelendirilmiştir. 1 ABD ve AB nin terör örgütü listesinde yer alan HAMAS ı, Filistin halkının iktidara getirmesi Filistin-İsrail Çatışmasında dönüm noktasıdır. Gerek HAMAS ın örgütsel davranışı, gerekse Filistin de yaklaşık 40 yıldır devam eden statükonun sonlanması açısından Filistin-İsrail Çatışması daha farklı bir boyuta girmiştir Filistin genel seçimleri, 2 Haziran 1964 yılında Arap Devletleri tarafından kurulan Filistin Kurtuluş Örgütü nün (FKÖ) 1969 yılından beri başında bulunan Filistin Kurtuluş Hareketi nin (El Fetih) 2 yaklaşık 40 yıllık hâkimiyetine son vermiştir. HAMAS, iktidara gelerek uluslararası aktör olma konumunu güçlendirmiştir. Gerek İsrail yerleşim yerlerinde yaşayan Yahudi sivillere ve İsrail askeri gücüne saldırıları olsun, gerekse örgütün siyasi ve ekonomik bağlantıları olsun HAMAS ın uluslararası aktör olduğunun kesin bir göstergesi olsa da Filistin halkının oyuyla iktidara gelmesi bu aktör konumunu iyice güçlendirmiştir. 1 Bora Bayraktar, HAMAS: Terör mü Yoksa Silahlı Direniş Örgütü mü? İslami Hareket Demokratik ve Ilımlı bir Siyasi oluşuma mı Dönüşüyor?, 1.Baskı (İstanbul: Karakutu Yayınları, 2007), s Yıldırım Boran, Geçmişten Günümüze Filistin Direniş Hareketi El-Fetih ve HAMAS, 1. Baskı (İstanbul: Mephisto Kitabevi,2006), s

11 2 17. yüzyılda Avrupa da yaşanan siyasi gelişmeler, ulus devletin ortaya çıkmasında önemli rol oynamıştır. Papalığın gücünün kırılmasıyla monarşiler kuvvetlenmiştir. Özellikle tarihleri arasında süren 30 Yıl Savaşları nın Protestanların galibiyetiyle sonuçlanmasının ardından 1648 de Westphalia Anlaşması imzalanmıştır. Belirli kurallara göre hareket eden ve aralarında düzenli ilişkiler bulunan devletlerin oluşturduğu bütün uluslararası sistem Westphalia Anlaşmasıyla ortaya çıkmıştır. Westphalia ile Katolik Habsburgların Avrupa ya egemen olma tehdidi ortadan kaldırılmıştır. Ayrıca uluslararası sisteme çok sayıda devlet bu anlaşmadan sonra katılmıştır. 3 Dini çatışmalar, Avrupa da Modern Devletlerin doğuşunu hızlandırmıştır. Avrupa da devlet; belirli bir toprak parçası üzerine konuşlanmış ve dokunulmaz sınırlarıyla çevrili toprak bütünlüğüne sahip bir yapı olarak tanımlanmıştır. Bu tanım çerçevesinde Westphalia Anlaşması na dâhil olmuş bütün devletler egemenliğe kavuşmuştur. Ayrıca devletin en önemli unsuru olan egemenliğin üzerinde durulmuştur. Dış egemenlik kavramının kabul edildiği Westphalia Anlaşması, modern toprak bütünlüğüne sahip devletin yasal temellerini oluşturmuştur. Böylece yeni bir uluslararası etkileşim sistemi, yeni kavramlar ve teoriler sistemi ortaya çıkmıştır. Anlaşmanın dış egemenlik ilkesini tanıması, modern devletlerarası sistemin resmi olarak tanınmasıyla ve yasal olarak zemininin sağlamlaşmasıyla sonuçlanmıştır. 4 Uluslararası siyasal sistemde devletlerin önemi 19. yüzyılda yaşanan yeni gelişmelerden dolayı giderek artmıştır. Özellikle 19. yüzyılda ulusçuluk hareketi; bireyin, merkezi devlete sıkı bir biçimde duygusal bağlarla bağlanmasını sağlamıştır. Bu durum normal vatandaşında devletin siyasal yaşantısında söz sahibi olmasına neden olmuştur. Dönemin ulusçu önderleri, ayrı bir devletin var olabilmesi için gerekli olan tek meşru temelin ayrı bir etnik ve dinsel grubun var olması gerektiğini 3 Oral Sander, Siyasi Tarih İlk Çağlardan 1918 e, 15. Baskı (Ankara: İmge Kitabevi, 2006), s Torbjon L. Knutsen, Uluslararası İlişkiler Teorisi Tarihi, çev. Mehmet Özay, 1. Baskı (İstanbul: Açılımkitap Yayınları, 2006), s

12 3 belirtmiştir. Bu akım doğrultusunda etnik gruplara dayalı olmayan Avrupa Devletlerinde ulusçuluk hareketi başlamış ve Osmanlı, Rusya, Avusturya-Macaristan İmparatorlukları gibi çok uluslu yapıya dayalı devletler yıkılıp, yerine ulusal devletler kurulmuştur. 5 Uluslararası siyasal sistemde 20. yüzyıla kadar devletler en önemli aktör olmuştur. Fakat 20. yüzyılda yaşanan siyasal gelişmeler uluslararası politikada köklü değişiklikler yaratmıştır. Özellikle uluslararası siyasal sistemin aktörleri çeşitlenmiştir. 6 Devletlerin dışında, uluslararası siyasal sistemin aktörlerini hükümetleri temsil etmeyen ulusal nitelikli aktörler, hükümetlerin temsil edilmediği uluslararası nitelikli aktörler ve hükümetlerin temsil edildiği uluslararası nitelikli aktörler olarak ayırmak mümkündür. Hükümetleri temsil etmeyen ulusal nitelikli aktörleri, Sönmezoğlu; birey ve grup olarak ikiye ayırmaktadır. Birey, devleti oluşturan en önemli unsur olması açısından klasik liberal görüşe göre uluslararası siyasal sistemin en temel aktörü kabul edilse de, Sönmezoğlu burada uluslararası siyasal sistemi bir bireyin etkileyip, aktör olabilme gücü açısından değerlendirmektedir. 7 Ulusal düzeyde olup da hükümetleri temsil etmeyen uluslararası aktörler genellikle çeşitli gruplardan oluşmaktadır. Bunlar ekonomik, siyasi, dini, etnik çeşitli temeller üzerine ortaya çıkan baskı grupları şeklindeki örgütlenmelerdir. Bu gruplar bulundukları ülkenin dış politikasını kendi arzuladıkları doğrultuda yönlendirmeye çalışmaktadır. Bu türden baskı gruplarının etkili olduğu ülkelerde, söz konusu gruplar dış politikada birincil rol oynamaları mümkün olmaktadır. Özellikle etnik gruplar daha etkin bir rol oynamaktadır. 8 5 Mehmet Gönlübol, Uluslararası Politika: İlkeler, Kavramlar, Kurumlar, 3. Baskı (Ankara: Atilla Kitabevi, 1985), s Tayyar Arı, Uluslararası İlişkiler, 2. Baskı (İstanbul: Alfa Yayınları, 1997), s Faruk Sönmezoğlu ve diğerleri, Uluslararası İlişkiler Sözlüğü, 1. Baskı (İstanbul: Cem Yayınları, 1992), s Sönmezoğlu, Uluslararası Politika ve Dış Politika Analizi, 3. Baskı (İstanbul: Filiz Kitabevi, 2000), s

13 4 Hükümetlerin temsil edilmediği uluslararası nitelikli aktörler, uluslararası uzmanlık kuruluşları, çokuluslu şirketler, siyasal nitelikli hükümetleraşırı kuruluşlar olarak üçe ayrılmaktadır. Uluslararası uzmanlık kuruluşları, belli alanlarla ilgili kurulan ve hükümetlerin temsil edilmediği örgütlenmelerdir. Bu tip örgütlerin zaman zaman uluslararası siyasal sistemde aktör olma durumu söz konusu olabilmektedir. Örneğin Uluslararası Kızılhaç insani nedenlerle, bazı uluslararası çatışmaların sonlandırılması için girişimde bulunmakta, bazen sorunlu iki ülke arasında arabuluculuk yaparak uluslararası roller üstlenmektedir. 9 Hükümetlerin temsil edilmediği uluslararası aktörlerden biri de çokuluslu şirketlerdir. Çok uslulu şirketler; faaliyetleri ülke sınırlarını aşan ve birden fazla ülkede üretim ve yatırım faaliyetlerini sürdüren şirketlerdir. 10 Amacı kar maksimizasyonu olan bu şirketlerin uluslararası politik alanda da etkin bir konumu vardır. Günümüzde ekonomik yapı siyasal yapıyı doğrudan etkilediğinden çok uluslu şirketler, bulunduğu yerel bölgenin siyasetini etki altına almak istemektedir. Manisalı, küresel sistemde çok uluslu şirketler ile gelişmiş ekonomilerin egemen unsur olarak çıktığını savunmakta, çok uluslu şirketlerin bulundukları devletlerde etkinliğini arttırıp, ulusal siyaset ve bürokrasiyi kendilerine bağımlı kıldığını belirterek çok uluslu şirketlerin uluslararası politik gücünü ortaya koymaktadır. 11 Hükümetlerin temsil edilmediği uluslararası aktörlerden sonuncusu ise siyasal nitelikli hükümetleraşırı kuruluşlardır (NGO). Bu kuruluşların uluslararası politika ile olan ilişkileri diğer hükümetlerin temsil edilmediği uluslararası aktörlere göre amaç ve sonuç açısından daha nettir. 12 Faaliyetleri ülke sınırlarını aşan NGO niteliğindeki uluslararası örgütler, siyasal iktidarı legal veya illegal yollardan kendi istekleri doğrultusunda yönlendirmeye çalışmaktadırlar Sönmezoğlu, Uluslararası Politika ve Dış Politika Analizi, s Arı, Uluslararası İlişkiler, s Erol Manisalı, Türkiye ve Küreselleşme, 1. Baskı (İstanbul: Der Yayınları, 2002), s Sönmezoğlu, Uluslararası Politika ve Dış Politika Analizi, s Arı, Uluslararası İlişkiler, s. 62.

14 5 Hükümetlerin temsil edildiği uluslararası nitelikli aktörler ise Birleşmiş Milletler (BM), AB, Kuzey Atlantik Savunma Paktı (NATO), Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), Varşova Paktı gibi ulusal devletlerden oluşan ve üye devletlerin temsil edildiği örgütlerdir. Bağımsız bir Filistin Devleti kurmak amacıyla ortaya çıkan ve bu amaç doğrultusunda İsrail e karşı silahlı mücadeleyi savunan HAMAS ı siyasal nitelikli hükümetleraşırı uluslararası aktör olarak kabul etmek mümkündür. HAMAS, iktidara gelene kadar Arap Birliğince tek temsilcisi olarak kabul edilen FKÖ ye, İsrail e karşı askeri yöntemler kullanması yönünde eleştiriler yaparak, bazı devletlerce Filistin in tek meşru temsilcisi olarak görülen FKÖ nün uyguladığı dış politikayı etkilemeye çalışmıştır. Ayrıca HAMAS ın, Mısır, Ürdün, Suriye gibi Arap Devletleri ile ilişkileri vardır. Örgütün özellikle bu aktör konumu, 2006 yılında yapılan seçimlerde iktidara gelmesiyle daha da güçlenmiştir. Özellikle bu seçimlerle HAMAS ın siyasal anlamda uluslararası aktör konumu netleşmiştir. HAMAS ın önemli uluslararası aktörlerce terör örgütü olarak görülmesinin devam edip etmeyeceği HAMAS ın yönetimdeki başarısına ve terör eylemlerine vereceği tepkiye göre şekilleneceğinden, örgütün hüviyeti terör örgütlüğünden siyasal partiye dönüşen bir hükümetleraşırı uluslararası aktör olarak değişebilir. Fakat ABD, AB ve İsrail den gelen seçim sonuçlarına ilk tepkiler HAMAS ın örgütsel tutumu gözetilerek yapılmıştır ve Demokratik yollardan iktidara gelen HAMAS ı dışlanmıştır. HAMAS a karşı uygulanan bu tutum HAMAS ın daha ılımlı bir politika izlemesinin yolunu tıkamaktadır. 14 Filistin-İsrail Çatışması sadece Ortadoğu nun değil, dünyanın en önemli sorunlarından biridir. Çatışma sebebiyle Arap Devletleri ile İsrail arasında güvene dayalı ilişliler oluşturulamamaktadır. Bu güvensizlik ortamında yaşanan küçük gerilimler, kısa sürede büyümektedir. Böylece bütün dünya Ortadoğu nun jeopolitik ve jeoekonomik öneminden dolayı etkilemektedir. Ayrıca Osmanlı Devleti nin Ortadoğu da beş asra yakın bir süre hâkim olmuştur ve Osmanlı nın ardılı 14 Serhat Erkmen, Filistin de Kriz: İki Millet, Üç Devlet, Stratejik Analiz, Temmuz 2007, s. 48.

15 6 konumundaki Türkiye, yönünü Batı ya döndüğünden bölgeyi ve bölgenin sorunlarını kuruluşundan beri görmezden gelmiştir. Fakat HAMAS ın 2006 seçimlerini kazanması sonrası örgütün önemli liderlerinden Halit Meşal in Ankara ya çağrılıp görüşülmesi, Türkiye nin Ortadoğu ve Filistin politikasında daha aktif bir rol oynayacağını göstermektedir. Gerek dünya gerekse Türkiye için çok önemli olan Filistin-İsrail Çatışması belirtilen nedenlerden dolayı araştırmaya değerdir. Filistin-İsrail Çatışması uzun yıllardır süre gelen çok karışık bir sorundur ve birçok bilimi ilgilendirmektedir. Biz sorunu uluslararası ilişkiler disiplinin siyasi tarih alt disiplini çerçevesinde ortaya koyduk. Çatışma incelenirken iki temel varsayım üzerinde durulmuştur. Çatışmanın kökeni olarak gördüğümüz Anti- Semitizm ve Siyonizm in Batı yüzünden ve desteğiyle oluşması sebebiyle Çatışmanın Batı dan kaynaklandığı ilk varsayımımızdır. İkinci varsayım ise Çatışmada, şiddetin şiddet yarattığıdır. İsrail in Filistinlilere aşırı güç kullanımı, İsrail e karşı silahlı mücadele ile başarılı olunacağını savunan örgütleri güçlendirirken, bu örgütlerin İsrail e yönelik eylemleri Filistinlilerle barışa karşı olan İsrail sağının siyasal gücünü arttırmakta ve barış sağlanamamaktadır. Çalışma, giriş ve sonuç bölümünün dışında üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Filistin-İsrail Çatışmasıyla ilgili temel kavramlar ile çatışmanın kökeni olarak düşündüğümüz Anti-Semitizm ve Siyonizm incelenmektedir. Ayrıca Filistin-İsrail Çatışmasının uluslararası bir sorun olarak görülmesinin nedeninin Ortadoğu nun jeopolitik ve dinsel öneminden kaynaklandığını düşündüğümüzden, bu bölümde Ortadoğu kavramı, Ortadoğu nun coğrafi sınırları, jeopolitik, dinsel ve kültürel önemi ile ekonomik önemi yer almaktadır. İkinci bölümde, Çatışmanın tarihsel süreci ile büyük güçlerin Filistin politikaları aktarılmaktadır. Çatışmanın tarihsel süreci üç başlıkta aktarılmaktadır. İlk olarak, Siyonizm in ortaya çıktığı, Siyonizm in kurucusu Thedore Herzl in Osmanlı Devleti nden toprak taleplerinin olduğu ve bu doğrultuda II. Abdülhamit le yapılan görüşmeler ile Balfour deklarasyonun yayınladığı dönem arasındaki tarihsel süreç

16 7 aktarılmaktadır. İkinci olarak, uluslararası siyasal sistemin olmadığı Filistin de İngiliz mandasının olduğu iki dünya savaşı arasındaki tarihsel süreç ele alınmaktadır. Son olarak, İki Kutuplu Sistemin başladığı ve İsrail in bağımsız bir devlet olarak ortaya çıktığı 1948 den HAMAS ın Filistin de aktif bir şekilde görülmeye ve I. İntifadanın başladığı tarih olan 1987 yılına kadar olan süreç ele alınmaktadır. Ayrıca bu bölümde ABD, AB, ve Rusya nın büyük güçlerin Filistin politikaları ele alınmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde örgütlü Filistin direnişi ve HAMAS ele alınmaktadır. İlk olarak, HAMAS ın ideolojisinin oluşmasında en önemli etkenlerden olan İslami Hareket ele alınmaktadır. Böylece HAMAS ın ideolojik ve fikri alt yapısının temelleri incelenmektedir. Örgütlü Filistin direnişinin en önemli aktörlerinden olan El-Fetih ve FKÖ ye de kısaca değinilmektedir. Daha sonra HAMAS ın ortaya çıkışı, örgütün stratejik zihniyeti, siyasi ve askeri yapılanması ile mali yapılanması ele alınmaktadır yılında başlayan Filistin-İsrail barış görüşmeleri ile HAMAS ın sivillere yaptığı ses getiren bazı eylemleri incelenmiştir. Yine bu bölümde HAMAS ı Filistin de 2006 yılında yapılan seçimlerde iktidara götüren süreç ve seçim sonuçları incelenmektedir. Sonuç bölümünde ise HAMAS iktidarının Filistin-İsrail Çatışmasına etkileri ile Filistin de HAMAS iktidarı sonunda Ortadoğu da kalıcı bir barışın sağlanıp sağlanamayacağı değerlendirilmektedir.

17 8 BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMLAR, FİLİSTİN-İSRAİL ÇATIŞMASININ KÖKENLERİ ve ORTADOĞU 1.1. Filistin-İsrail Çatışmasında Genel Kavramlar Filistin Filistin kelimesi M.Ö. bugünkü İsrail, Ürdün ve Mısır topraklarının bir bölümünü kapsayan alanda yaşamış kavmin adı olup, İbraniler bu halka Pelishtin ve bunların yaşadığı yere de Filistin ülkesi anlamına gelen Pelesheth derken Romalılar bu topraklara Palestina demiştir. 15 Filistin in ilk halkı Arap yarımadasından göçen Sami ırkındandır. 16 İddiaya göre Arap yarımadasında büyük bir kuraklık gösterince, burada yaşayan halklar civar bölgelere göç etmiştir. Filistin bölgesine de ilk göçlerin M.Ö yılları arasında Kenaniler tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Kudüs şehrinin kurucularının da Kenaniler olduğu belirtilmektedir. 17 Dört bin yıldan beri tarih içinde yer alan Filistin, sık sık fetih ve istilalara maruz kalıp, sınırları devamlı değişimler gösterdiğinden bu topraklara belirgin siyasi sınırlar çizmek mümkün olmamıştır. Tarih içinde siyasi sınırları değişiklik gösteren Filistin in coğrafi sınırları konusunda bir görüş birliğinden söz etmek mümkündür. 15 Fahir Armaoğlu, Filistin Meslesi ve Arap İsrail Savaşları, 2. Baskı (Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1991), s Celal Tevfik Karasapan, Filistin ve Şark-ül-Ürdün, 2. Baskı (İstanbul: Ahmet İhsan Basımevi, 1942), s. 5., Armaoğlu, Filistin Meselesi, s. 5. [Söz konusu bilgiyi Armaoğlu, Karasapan ın eserinden aktarmıştır.] 17 Armaoğlu, Filistin Meselesi, s. 5-6.

18 9 Filistin denen topraklar, esas itibariyle Suriye ile Mısır ve Akdeniz ile Şeria Nehri arasında kalan alanı kapsamaktadır. Şeria Nehrinin döküldüğü Ölü Deniz (Lut Gölü) Filistin in doğu sınırına dâhildir İsrailoğulları (Yahudiler) Yahudilerle ilgili bilgilerin geneli Tevrat a (Eski Ahit) dayanmaktadır. Tevrat ın yaradılışa ait ilk kitabı Genesis e göre Yahudi Kavminin başlangıcı ve Yahudilerin en ulu dedeleri Hz. İbrahim dir. Hz. İbrahim den sonra kabilenin başına oğlu Hz. İshak geçmiştir. Hz. İshak tan sonra İsrail teriminin de ortaya çıkmasına sebep olan Hz. Yakup, kabilenin başına geçmiştir. 19 Tekvin de Yehova nın (Tanrı) Yakup un ismini İsrail olarak değiştirdiği belirtilmektedir. 20 Hz. Yakup un çocuklarına da İsrailoğulları denilmiştir. 21 Yahudi olarak isimlendirilmeleri ise Hz. Yakup un dördüncü oğlu Yahuda dan (Juda) dolayı olmuştur. 22 İsrailoğulları, M.Ö. 17. yüzyılda yaşanan kuraklık sebebiyle Kenanilerin yaşadığı topraklardan (Filistin topraklarından) Mısır a göçmüştür. 23 İsrailoğulları, Hz. Yakup un oğullarından Hz. Yusuf un liderliğinde Nil Nehri civarındaki Gessen bölgesine yerleşmiştir. Belli bir süre Mısır da refah içinde yaşamalarının ardından, Yeni İmparatorluk döneminde Mısır Firavunlarının zulümlerinden dolayı M.Ö. 13. yüzyılda Hz. Musa nın liderliğinde Mısır dan ayrılmıştır. Yahudiler, Musa Peygamberin liderliğinde 40 yıl kadar çöllerde yaşamıştır. İsrailoğulları nı Filistin e götüren Musa nın komutanlarından Yeşu olmuştur. Fakat burada Filistinlilerle büyük bir mücadele içine girmişlerdir. Bütün Yahudi kabileleri bir araya gelerek Hz. 18 Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Tayyar Arı, Geçmişten Günümüze Ortadoğu Siyaset, Savaş ve Diplomasi, 2. Baskı (İstanbul: Alfa Yayınları, 2005), s Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Süleyman Sayar, Yahudi Karakteri (Tarihi ve Sosyo-Psikolojik Bir Yaklaşım), Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 9, Sayı 9. <http://kutuphane.uludag.edu.tr/univder/pdf/ilh/2000-9(9)/htmpdf/m-14.pdf>, Süleyman Özmen, Ortadoğu da Etnik, Dini Çatışmlar ve İsrail, 2. Baskı (İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık, 2002), s. 30.

19 10 Davut u Kral seçmelerinin ardından İsrailoğulları, Hz. Davut un liderliğinde Filistin de devlet kurmuştur. Hz. Davut, Kenanilerin yaşadığı Kudüs ü ele geçirerek tarihteki ilk Yahudi devletinin başkenti yapmıştır yıl boyunca Yahudi Devletinin Kralı olan Hz. Davut, ölmeden önce oğlu Hz. Süleyman ı yeni Yahudi Devletinin Kralı olarak tahta çıkarmıştır. Hz. Süleyman döneminde Yahudi Krallığı en parlak dönemini yaşamıştır. Ayrıca Yahudilerin en kutsal mabetleri olan Beyt-i Makdis, Hz. Süleyman tarafından inşa ettirilmiştir. Hz. Süleyman ın M.Ö. 930 da ölümünden sonra tarihteki ilk Yahudi Devleti, başkenti Nablus olan İsrail Krallığı ile Davut un soyundan gelenlerin kurduğu ve başkenti Kudüs olan Yahuda Krallığı olarak ikiye bölünmüştür. 25 İsrail Krallığı, M.Ö. 722 de Asurlar tarafında istilaya uğrayarak yıkılmıştır. Asurlar, İsrail Krallığında yaşayan Yahudileri yaşadıkları topraklardan sürmüştür. Bu sürgünden sonra Nablus ta sadece 200 kadar Yahudi aile kalmıştır. 26 Yahuda Krallığı ise M.Ö 587 de Babil Kralı Buhti Nassar tarafından yıkılmıştır. Ayrıca Yahudiler üzerinde derin yaralar açılmasına neden olan Kutsal Mabetlerinin ilk yıkılışı da Babil istilasında yaşanmıştır Vaadedilmiş Toprak (Arz-ı Mev ud) Filistin-İsrail Çatışmasının temelinde dış etmenler göz önüne alınmadığında toprak sorunu yatmaktadır. Yahudilerin, bugünkü İsrail topraklarına 20. yüzyıl başında sistemli olarak başlattıkları göçün nedeni, göç ettikleri yerlerin Yahudi Yurdu ve buraları kendilerine vaat edilen topraklar olduğu düşüncesidir Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Ömer Turan, Medeniyetlerin Çatıştığı Nokta Ortadoğu, Yeni Şafak Gazetesi Kültür Armağanı, (İstanbul, 2003), s Turan, a.g.e., s. 154.

20 11 Yahudilerdeki Arz-ı Mev ud anlayışı, Allah ın emirlerini yerine getirmeleri karşılığında, Allah la yapmış oldukları anlaşma anlamına gelmektedir. Tevrat ın Tekvin bölümünde, Yahudiler, namaz kılma, zekât verme, kan dökmeme, kimseyi yurtlarından çıkarmama, yetim ve düşkünlere yardım etme konularında Allah a söz vermiştir. Allah ta Yahudilere verdikleri sözü tutarsa, Yahudileri seçkin bir kavim ve kutsal topraklara varis kılacağını belirtmiştir. 29 Yahudiler verdikleri sözü tutmayıp Arz a uymadıklarından memleketlerinden kovularak cezalandırılmıştır. Daha sonra Allah, Yahudileri tekrar affetmiş, yeniden bir anlaşma yapılmıştır. İbrahim Peygamberin soyundan gelenler, Allah ın emirlerini yerine getirilerse Allah ta onlara Arz-ı Mev ud u verip ve diğer kavimler üzerinde hakimiyet sağlayacaktır. Arz-ı Mev ud ta vaadedilen topraklar ise Tekvin in 15. bölümünün 18. ayetinde belirtilmiştir. O günde Rab Abraham la ahdedip dedi; Mısır Irmağından büyük ırmağa, Fırat Irmağına kadar, bu diyarı, Kenileri ve Kenidzileri ve Kadmonileri ve Hıttileri ve Perizzilerri ve Refaları ve Amorileri ve Kenanlıları ve Girganileri ve Yebusileri senin zürriyetine verdim ayetinde Yahudilere vaadedilen toprakların Nil Nehriyle Fırat Nehri arasında kalan bütün toprakları kapsadığı görülmektedir. Vaadedilmiş toprak anlayışı Tevrat ın bu hükmünden kaynaklanmaktadır Filistin-İsrail Çatışmasının Kökenleri Filistin-İsrail çatışmasının kökeninde, yaygın düşünce iki düşman toplum arasında yaşanan tarihsel ve dinsel uzlaşmazlıklardan kaynaklanan olaylar olduğu düşünülmektedir. Kanaatimizce bu düşünce doğru değildir. Dünya tarihine bakıldığında komşu pek çok ülkelerin arasında husumetlerin yaşandığı görülmekte, yaşanan sorunlar uluslararası aktörlerin ve toplumun desteği hatta bazen baskısıyla çözülmekte, çözülemediği durumlarda ise var olan anlaşmazlığın en azından sıcak 29 Levent Ersin Orallı, Dinsel Temeller Işığında Siyasal Yahudilik ve Arz-ı Mevud, Türel Yılmaz, Mehmet Şahin ve Mesut Taştekin (der.), Ortadoğu Siyasetinde İsrail, 1. Baskı (Ankara: Platin Yayınları, 2005), s Orallı, a.g.m., s. 19.

21 12 çatışma ortamına varması engellenmektedir. Fakat Filistin le İsrail arasında yaklaşık bir asırdan fazla zamandır süren düşmanlık, çatışma her geçen gün artarak devam etmekte, uluslararası aktörler çözüm için inisiyatif ortaya koymadığından uluslararası toplumun baskısı da belli bir noktada tıkanmaktadır. Bu bakımdan Filistin-İsrail çatışmasının tarihsel sürecinden önce, Filistin ve İsrail halkları arasında oluşan bu düşmanlığın kökenlerini incelemek gerekmektedir. Çatışmanın kökeninde Anti-Semitizm ve Siyonizm in çok büyük etkisi vardır. Anti-Semitizm, Yahudilerde travmatik bir etki yaratırken 31 Siyonizm; Filistinlilere, Yahudilerin tarihte yaşadıkları acıları yaşatmıştır. Ama Anti-Semitizm, Batı uygarlığının Yahudilere uygulamalarıyken, Siyonizm, Filistinlileri hedef almıştır. Dolayısıyla Filistinlilerin bu çatışmada olmasının tek nedeni bu topraklarda yaşıyor olmalarıdır Anti-Semitizm Burada ilk olarak Anti-Semitizm tanımı üzerinde durulduktan sonra, Anti- Semitizm in ortaya çıkma nedenleri incelenmektedir. Son olarak Anti-Semitizm in kısaca tarihi üzerinde durulmaktadır Anti-Semitizm Kavramı Yahudi Karşıtlığı, Yahudi Düşmanlığı anlamına gelen Anti-Semitizm, Anti ve Semitizm kelimelerinin anlamına bakıldığında Sami halkları karşıtlığıdır. Sami halkları ise Nuh Peygamberin oğullarından Sam ın soyundan gelenlere denilmektedir. 32 Yahudilerin en ulu dedeleri olan Hz. İbrahim de Sam ın soyundan gelmektedir. 33 Hz. İbrahim, Arapların da atasıdır. Filistin halkı ise, Arabistan 31 Arı, Geçmişten Günümüze Ortadoğu, s Sami, Meydan Larousse, Cilt İbrahim, Meydan Larousse, Cilt 9.

22 13 yarımadasından göçen Sami (Semitic) ırkından olduğuna göre 34 Anti-Semitizm, sadece Yahudi karşıtlığından ziyade Sami ırkının diğer mensuplarını da içine katmaktadır. Fakat diğer Sami ırklarıyla Yahudi karşıtı medeniyetlerin etkileşiminin daha az olması sebebiyle (19. yüzyıla kadar) Sami karşıtlığı Araplarda hissedilmemiştir. Fakat Yahudilerin yaşadıkları topraklarda tarihsel süreçte sık sık istilalara uğrayıp, kendi yurtlarından sürgün edilmelerinden dolayı diğer kavimlerle yaşamak zorunda kalmışlardır. Bir sonraki bölümde Anti-Semitizm in nedenlerinde de belirtildiği gibi Yahudilerin yaşadıkları yerlerde kendilerini diğer halklardan farklı ve üstün tutan davranış ve adetlerinden dolayı Yahudi düşmanlığı oluşurken, Batı da ise Tanrı Katilleri kabul edildiklerinden Yahudi düşmanlığı ortaya çıkmıştır. Anti-Semitizm in başlangıcı İlk Çağ a kadar uzanmaktadır. M.Ö. 7. yüzyılda Asur istilalarıyla başlayıp, Babil ve Roma yla devam eden saldırılardan sonra Yahudiler in kendi yaşadıkları topraklardan başka topraklara sürgün edilmesi Anti- Semitizm in çok eski tarihlere kadar uzandığını göstermektedir Anti-Semitizm in Nedenleri Yahudi karşıtlığının nedenlerini dini (Musevilik inancından kaynaklanan kültürel ve sosyal yaşamları da dini nedenler içersinde aktarılmaktadır), ekonomik ve siyasal olarak üç ana başlık altında ele alınmaktadır Anti-Semitizm in Dini ve Kültürel Nedenleri Yahudiler için din çok önemlidir. Bir dini inanışın yanı sıra aynı zamanda bir yaşam biçimdir. Bu nedenle Yahudilik bir inanç sistemi gibi düşünülse de Yahudiler, toplumsal bir yapıyı oluşturmaktadır. Yahudilerin dinleri Musevilik ve Kutsal Kitapları Eski Ahit tir (Tevrat). Yahudilerin Eski Ahit e dayalı dini 34 Armaoğlu, Filistin Meselesi, s. 5.

23 14 inanışlarına göre yaşantıları Yahudi karşıtlığının Hıristiyanlık tan önceki dönemlere kadar uzanmasına neden olmuştur. Yahudilerin, Musevi inançlarına göre hareket etmesi antikçağda dahi düşmanlarının olmasına sebep olmuştur. Yahudi erkeklerinin sünnet olması, Yahudi bir erkeğin Yahudi olmayan başka toplumlardaki bir bayanla evlenmemesi gibi Yahudi erkeğine kutsanmışlık işareti veren davranışlar, Yahudilerin birlikte yaşadıkları diğer toplumlarda hoşnutsuzluk yaratmıştır. Bu dönemde Yahudilere, fiziksel bir karşı çıkış olmamasına rağmen, Yahudilerin yaşadıkları diğer toplumlardan farklı davranışları özellikle dönemin aydınlarında belirgin bir Yahudi düşmanlığı oluşturmuştur. 35 Yahudi karşıtlığının en önemli dini nedeni olarak Hz. İsa nın çarmıha gerilmesinden sorumlu tutulmalarıdır. Hz. İsa kendine vahyedilen ilahi mesajı yaymaya başladığında en büyük tepkiyi içinden geldiği Yahudilerden görmüştür. Başlangıçta Hıristiyanlığı Yahudi cemaatinin iç sorunu olarak gören Roma, Yahudi hahamların kışkırtmaları sonucunda, Hz. İsa yı çarmıha germiştir. 36 Fakat daha sonra Roma içinde Hıristiyanlık hızlı bir şekilde yayılmaya başlamıştır. Hıristiyanlık inanışına göre Hz. İsa Tanrısal bir nitelik taşımaktadır ve Hz. İsa nın ölümünden Yahudiler sorumlu tutulmuştur. Hıristiyanlık açısından varolabilecek en büyük suç sayılan Tanrı katli, Hıristiyanlardaki günümüze kadar gelen Yahudi düşmanlığının temelini oluşturmuştur. 37 Yahudilerin Tanrı katili olarak gösterilmesi sonucu oluşan Yahudi karşıtlığının yanı sıra diğer önemli bir nedende Yahudilerin kutsal kitaplarından olan Talmud ta yazanlardır. Örneğin zor durumda kalmış Yahudi olmayan birine, bir Yahudi yardım etmemelidir. Hatta Talmud yorumcuları Yahudi olmayan birisinin dolaylı yoldan öldürülmesini uygun ve doğru bir davranış olarak görmektedir Eva Groepler, Anti-Semitizm Antik Çağdan Günümüze Yahudi Düşmanlığı Tarihi, çev: Süheyla Kaya, 1.Baskı (İstanbul: Belge Yayınları, 1999), s Turan, a.g.e., s Groepler, a.g.e., s Cevat Eroğlu, İsrail in Beka Stratejisi ve Kürtler, 1. Baskı (İstanbul: Sayfa Yayınları, 2003), s. 37.

24 15 Yahudi Diasporası sonucu başka yerlere göç eden Yahudiler, gittikleri yerlerde Kudüs Edebiyatını geliştirerek asimile olmamayı başarmışlardır. 39 Asimile olmamanın getirdiği farklılığın yanı sıra Hz. İsa nın çarmıha gerilmesinde suçlu görülmeleri 40, Yahudilerin bulundukları toplumlardan dışlanmasına sebep olmuştur. Özellikle Ortaçağ da Yahudiler, Anti-Semitizm in getirdiği baskı ve şiddetten dolayı büyük açılar yaşamıştır. Haçlı Seferleri sebebiyle dinsel duyarlılığın en üst düzeye çıktığı 11. yüzyılda, Orta ve Batı Avrupa da yaşayan Yahudilerin çoğu din değiştirmekle ölmek arasında karşı karşıya bırakılmıştır. 41 Yahudiler bu dönemde ağır baskı ve şiddete maruz kalmış, çeşitli katliamlara tabi tutulmuş, bununla da yetinilmeyip yaşadıkları topraklardan kovulmuşlardır Anti-Semitizm in Siyasal Nedenleri Yahudi karşıtlığının en önemli siyasal nedeni, yurttaşlık bilincine dayalı milliyetçiliğin yerini etnik kökene dayanan Volk milliyetçiliğine bırakmasıdır. Avrupa da Aydınlanmanın sona erip yerini romantizmin alması, beraberinde milli duyguların oluşmasına neden olmuştur. Ulus devlete bağlılık anlayışındaki yurttaşlık bilinci, özellikle Cermen asıllı Orta Avrupa uluslarında, vatan kabul ettikleri toraklarda uzun süre yaşama, oraya kök salma anlamına gelmektedir. Yahudilerin ise kendilerine ait yurtları olmadığından Avrupa daki milliyetçiler tarafından Yahudiler ruhsuz bir toplum olarak görülmeye başlanmıştır. Zaten Yahudilerin kendi haklarıyla eşit haklara sahip olmasını kabullenmeyen Hıristiyanlarla Yahudiler arası Aydınlanmayla gelen iyi ilişkiler kısa sürmüştür. Yahudiler vaftiz olup din değiştirse bile ırkları değişmeyeceği düşüncesi hâkim olmuştur Turan, a.g.e., s Mim Kemal Öke, Siyonizm den Uygarlık Çatışmasına Filistin Sorunu, 4. Baskı (İstanbul: Ufuk Kitapları, 2002), s Bernard Lewis, Çatışan Kültürler Keşifler Çağında Hıristiyanlar, Müslümanlar, Yahudiler, 4. Baskı (İstanbul: Tarih Vakfı Yurt yayınları, 2002), s Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Öke, a.g.e., s. 14.

25 16 Yahudi karşıtlığının diğer bir önemli siyasal nedeni de, Yahudilerin içinde yaşadıkları topluma kendi idealleri çerçevesinde yaptıkları yıkıcı siyasal etkilerdir. 44 Çarlık Rusyası nın yıkılıp sosyalizmin getirilmesinden Yahudiler sorumlu tutulmuştur. Marx ın Yahudi olması bunun en önemli göstergesi olarak görülmüştür. 45 Siyasal nedenler açısından Yahudilerin yaşadıkları ülkeler içinde yıkıcı etki yapan birçok girişimin ardında olduklarına inanılmaktadır. Çarlık Rusyası nı yıkıp Sovyetleri kuran Bolşeviklerin büyük bir bölümü Yahudilerden oluşmuştur. Ayrıca demokrasilerin oluşmadığı, anayasal hukuk sisteminin tam olarak işlevsellik kazanmadığı 20. yüzyıl başında ülkelerde demokrasi, özgürlük, anayasal hukuk sistemlerinin savunucusu olduklarını belirterek var olan düzende önemli çalkantıların yaşanmasına sebep olan Masonlarında arkasında Yahudilerin olduğu düşünülmektedir Anti-Semitizm in Ekonomik Nedenleri Avrupa da Anti-Semitizm in önemli bir nedeni de ekonomik sebepler olmuştur. Milliyetçiliğin hızla yükseldiği dönemde Anti-Semitizm in halk tarafından benimsenmesinde ekonomik durum belirleyici olmuştur. Özellikle Alman toplumunun büyük bir kısmını oluşturan orta sınıf, tekelci şirketlerin hegemonyası ile işçi sınıfının giderek artan siyasal istemleri arasında sıkışmıştır. Orta sınıf, büyük şirketlerle rekabet edemedikleri için işçi sınıfının saflarına katılmak durumunda kalmıştır. Bu duruma düşen orta sınıf üyeleri, sıkıntılarının bütün nedeninin Yahudiler olduğunu düşünmeye başlamıştır. Zengin Yahudilerin endüstrileşmeyi finanse etmesi, borsada etkin olmaları sebebiyle Kapitalizm in kurucuları olarak Yahudiler görülmüştür H. A. Gwynne, Derin İhtilal Küresel Entrikan İçyüzü, çev: İlker Özyaşar, 1. Baskı (İstanbul: Selis Kitapları, 2003), s Öke, a.g.e., s H. A. Gwynne, a.g.e., s Öke, a.g.e., s. 18.

26 Anti-Semitizm in Tarihsel Süreci Anti-Semitizm i tarihsel süreç olarak ele alırken, Yahudilere karşı doğrudan fiziksel saldırıların başladığı dönemden itibaren ele alınmaya başlanmıştır. Yukarıda da belirtildiği gibi Yahudi karşıtlığı İlk Çağ a kadar uzanmaktadır. İlk Çağ ın en tanınmış Yahudi düşmanı Haman dır. Haman, M.Ö. üçüncü yüzyılda Pers Kralı nın Vezir idir ve Pers Kralını Yahudilere karşı kışkırtmıştır. Fakat gibi bu dönemde Yahudilere karşı fiziksel bir saldırıya girişilmemiştir. 48 M.Ö. I. Yüzyıldan itibaren Kudüs ün de dâhil olduğu bölge, Roma İmparatorluğu hâkimiyeti altına girmiştir. 49 Hıristiyanlık öncesinde Yahudilere egemenliğini kabul ettiren Roma, Yahudi karşıtı bir politika gütmemiştir. Roma kanunlarına göre Yahudiler, yasalar önünde Romalılarla eşit kabul edilmiştir. Hıristiyanlığın doğup, üç yüz yıl gibi bir sürede Roma da hâkim bir din haline gelmesi, Anti-Semitizm in doğuşu açısından çok önemlidir. 50 Özellikle Hıristiyanlığın Roma da hızlı bir şekilde yayılması sonucu, Yahudilerin İsa nın ölümünden sorumlu tutulmaları, Yahudi karşıtlığının Roma da başlamasına ve Yahudilere fiziksel saldırılara dönüşmesine neden olmuştur. M.S. 70 yılında Kudüs, Romalılarca işgal edilmiştir ve Yahudilerin büyük bir bölümü topraklarından çıkarılmıştır. Babil esaretinden kurtulan Yahudilerin ikinci kez yaptığı Kutsal Mabedleri, Beyt-i Makdis yıkılıp, Yahudiler köleleştirilmiştir. Fakat Romalıların, Yahudilere olan bu tutumu Yahudileri Roma ya karşı başkaldırıdan alıkoymamıştır. Özellikle M.S. 135 yılında yaşanan Bar-Kohba isyanından sonra Yahudilerden kesin bir şekilde kurtulmak isteyen Romalılar, M.S. 70 yılındaki sürgünden geri kalan Yahudileri de yurtlarından sürmüştür. 51 Yurtlarından M.S 70 yılında sürülmeye başlayan Yahudilerin bu sürgününe 48 Groepler, a.g.e., s Turan, a.g.e., s Groepler, a.g.e., s Lewis, Ortadoğu Hıristiyanlığın Başlangıcından Günümüze Ortadoğu nun İki Bin Yıllık Tarihi, 3. Baskı (Ankara: Arkadaş Yayınevi, 2005), s. 34.

27 18 Diaspora 52 dağılmıştır. 53 denilmektedir. Diaspora daki Yahudiler dünya nın dört bir tarafına Özellikle Ortaçağ da Yahudi karşıtlığı hat safhaya ulaşmıştır. Artık Hıristiyanlığın tam anlamıyla oturduğu Batı toplumlarında, Tanrı Katliyle suçlanmalarının yanı sıra yurtsuz bir şekilde başka topraklarda yaşamak zorunda kalmaları Yahudilerin, yaşadığı diğer toplumlarda küçük görülmelerine yol açmıştır. Orta Çağ ın şiddetli Anti-Semitizm i sonucu Yahudiler, 1290 da İngiltere den, 1392 de Fransa dan, 1492 de İspanya dan ve 1497 de de Portekiz den kovulmuştur. Bu dönem sadece İspanya da öldürülen Yahudi sayısı yüz bini bulmuştur. Kovulan Yahudilerin bir kısmı Hollanda ve Polonya ya, kalan büyük bir kısmı da Osmanlı topraklarına göç etmiştir. 54 Diaspora da yaşayan Yahudilere en hoş görülü yaklaşanlar, Müslümanlar olmuştur. 55 Ortaçağ da bugünkü İspanya topraklarında büyük bir medeniyet kuran Müslümanlar (Emeviler), Yahudilere hoş görülü davranmakla kalmayıp; Yahudilerin, yönetim, tıp, eğitim, ticaret ve maliye alanlarında önemli noktalara gelmesine izin vermiştir yüzyılda Avrupa da yaşanan gelişmeler Yahudilere karşı alınan Anti- Semitik tavrın yumuşamasına neden olmuştur. Zira Fransız Devrimiyle gelen liberalleşme süreci; özgürlük, eşitlik, kardeşlik gibi kavramları beraberinde getirerek Yahudilere karşı getirilen sınırlamalara karşı yumuşamaya neden olmuştur. Yahudiler, yasalar önünde diğer yurttaşlar gibi eşit sayılmış, istediği mesleği seçebilme özgürlüğüne kavuşmuşlardır. Bu durum Yahudilerin, Sanayi Devriminin de etkisiyle yoğunlaşan ekonomik hayattan daha etkin bir şekilde pay almasına neden olmuştur. Ekonomik durumlarının artması Yahudileri siyaset alanında da güçlendirmiştir. Yahudiler, bu dönem parlamento üyesi hatta bakan dahi olmayı başarmıştır. Öyle ki, Yahudiler, kendilerinin ayrı bir ulus oluşturmadıklarını iddia 52 Diaspora, Erez Israel den (vaat edilen Topraklar) dağılmış olarak yaşayan Yahudiler için kullanılan kolektif terim. Paul Johnson, Yahudi Tarihi, çev: Filiz Orman, (İstanbul: Pozitif Yayınları), s Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Arı, Geçmişten Günümüze Ortadoğu, s Norman Davies, Avrupa Tarihi Doğu dan Batı ya Buz Çağı ndan Soğuk Savaş a Urallar dan Cebelitarık a Avrupa nın Panoraması, 1. Baskı (Ankara: İmge Kitabevi, 2006), s. 422.

28 19 ederek yaşadıkları topluma bağlılıklarını belirtmiş, İbrani dininin temellerinden olan Siyon a dönme umudunu artık unutmaya başlamıştır. Fakat bu durum fazla uzun sürmemiş, Aydınlanma, yerini Romantik ve Milliyetçi akımlara bırakmıştır. 57 Çarlık Rusyası içinde Orta Çağ dan beri Yahudi karşıtlığını barındırmıştır. Ortodoks Hıristiyanlar, Yahudilerin İsa nın düşmanı olduğunu düşünmektedirler. Ayrıca Yahudilerin, Hıristiyanları Musevileştirmek amacında olduklarına inanmışlardır. Özellikle Polonya nın da Rusya topraklarına katılmasıyla önemli bir Yahudi nüfusu barındırmaya başlayan Rusya da Yahudi karşıtlığı daha da kuvvetlenmiştir. 58 Yahudi karşıtlığının Rusya da aldığı boyut Siyonizm i doğuran en önemli etkenlerin başında gelmesi sebebiyle Yahudiler için bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir li yıllarda Yahudilere karşı Rusya da başlayan şiddet, Yahudileri Rusya dan göçe zorlamıştır. Özellikle Rus Çarı II. Aleksandr ın 1881 de öldürülmesi Yahudiler ve Siyonizm için dönüm noktası olmuştur. Rus Çarı II. Aleksandr ın öldürülmesinden Ruslar, Yahudileri sorumlu tutmuş ve Yahudilere karşı katliamlara girişmişlerdir. Rusya da gerçekleştirilen katliamlar üzerine birçok Yahudi farklı bölgelere göç etmek zorunda kalmıştır ile 1891 tarihleri arasında Rusya dan göçen Yahudilerin i Amerika ya i diğer ülkelere yerleşmiştir kadar Yahudi de Filistin e yerleşmiştir. Kitle halinde yapılan bu göçlere Aliyah denilmektedir. 59 Rus Çarına suikastın düzenlendiği 1881 tarihinde Yahudilerin maruz kaldığı şiddetin de etkisiyle Rusya da Siyon Sevgisi adı verilen bir hareket ortaya çıkmıştır. Hareketin temel amacı Siyon a geri dönme (Filistin e yerleşme) ve İbranice yi diriltmektir Öke, a.g.e., s Mustafa Coşkun, Rusya ve Anti-Semitizm, Stradigma.com, Sayı 7, Ağustos, 2003, <http://www.stradigma.com/turkce/agustos2003/08_2003_03.pdf>, Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Suat Parlar, Ortadoğu Vaadedilmiş Topraklar, 1. Baskı (İstanbul: Yar Yayınları, 2002), s. 374.

29 20 Yahudiler, 1881 yılında Rusya dan göç etmeye başladıysalar da yine önemli bir çoğunluk Rusya da yaşamaya devam etmiştir. Yahudi karşıtları 1890 li yıllarda Rusya da Yahudilere karşı tutumunu daha da sertleştirmiştir. Buradan kaçan Yahudiler, Avrupa Devletlerine sığınmıştır fakat Avrupa ya Yahudi göçü nedeniyle Yahudilerin, Avrupa Devletlerinde de sayıları iyice fazlalaştığı için Yahudi düşmanlığı Avrupa da da artmıştır. Bu dönemde Rusya ve Doğu Avrupa ülkelerinden göçen eden Yahudilerin büyük bir çoğunluğu ABD ye yerleşmek zorunda kalmıştır. Öyle ki, ABD ye göçen Yahudi sayısı üç milyonu bulmuştur. Üç yüz bin kadar Yahudi de Kanada, İngiltere ve Güney Afrika ya göç etmiştir Siyonizm Siyonizm, 20. yüzyılda Ortadoğu ya damgasını vurmuş siyasal bir akımdır. Burada ilk olarak Siyonizm, kavram olarak ortaya konulmaktadır. Daha sonra Siyonizm in ortaya çıkması ve Siyonizm i ortaya çıkaran etmenler ele alınmaktadır. Son olarak Siyonizm in ortaya çıkıp benimsenmesine kadar geçen tarihsel süreç incelenmektedir. Siyonistlerin, Filistin de Yahudi yurdu için harekete geçmeleri ve İsrail in kurulmasına kadar giden tarihsel süreç ise 2. bölümde Filistin-İsrail Çatışmasının tarihsel sürecinde ele alınmaktadır Siyonizm Kavramı Siyonizm teriminin kökü olan Siyon sözcüğü, İlk Çağ dan beri Kudüs anlamına gelmektedir. Yahudilerin ilk Kutsal Tapınaklarının M.Ö. 587 de Babilliler tarafından yıkılıp, Yahudilerin Babil e sürgün edilmesinden sonra Siyon a özel bir anlam yüklenmiştir. Siyon, yurtlarından kovularak Babil e sürgün edilen Yahudi halkının Filistin e dönme arzu ve özlemi anlamında kullanılmaya başlanmıştır Armaoğlu, Filistin Meselesi, s Öke, a.g.e., s

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ DANIŞMAN:Özer YILMAZ HAZIRLAYAN: Erşad TAN,Tacettin TOPTAŞ İÇİNDEKİLER GİRİŞ I-İNANÇ TURİZMİ A- İnanç Kavramı

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, Araştırma grubumuza destek amacıyla 2000-2015 seneleri arasındaki konuları içeren bir ARŞİV DVD si çıkardık. Bu ARŞİV ve VİDEO DVD lerini aldığınız takdirde daha önce takip edemediğiniz

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

ÜNİVERS ALIST TARİH. Prof. Dr. Karam Khella. Tarihin Yeniden Keşfi. Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı. Çeviren: İsmail KAYGUSUZ.

ÜNİVERS ALIST TARİH. Prof. Dr. Karam Khella. Tarihin Yeniden Keşfi. Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı. Çeviren: İsmail KAYGUSUZ. SUB Hamburg A/612838 Prof. Dr. Karam Khella Tarihin Yeniden Keşfi ÜNİVERS ALIST TARİH Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı Çeviren: İsmail KAYGUSUZ İÇİNDEKİLER SUNUŞ ; r.r. 10 YAZARIN TÜRKÇE BASIMA

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası İlişkiler Tarihi II PSIR 112 3 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası İlişkiler Tarihi II PSIR 112 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası İlişkiler Tarihi II PSIR 2 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri PSIR Dersin Dili İngilizce Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te

Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te 9 da AK YIL: 2012 SAYI : 164 26 KASIM 01- ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 4 te Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır

Detaylı

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI Kelime anlamı İki nehrin arası olan Mezopotamya,

Detaylı

Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri

Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri Tarihi boyunca bağımsızlığını koruyabilmiş ve Afrika Kıtası'nın Avrupa devletlerince sömürge yapılamamış tek ülkesi olan Etiyopya (Habeşistan) dünya tarihinin en eski medeniyetlerinden biri olarak biliniyor.

Detaylı

Atatürk ün Dış Politika Stratejisi: Hedefler ve Prensipler

Atatürk ün Dış Politika Stratejisi: Hedefler ve Prensipler Doç Dr. Atilla SANDIKLI Atatürk ün Dış Politika Stratejisi: Hedefler ve Prensipler YAYINLARI İSTANBUL 2014 Kütüphane Katolog Bilgileri: Yayın Adı: Atatürk ün Dış Politika Stratejisi: Hedefler ve Prensipler

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 7. ERKEN MODEN DÖNEMDE SİYASAL DÜŞÜNCE 7 ERKEN MODEN DÖNEMDE

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

İSRAİL DEVLETİ NİN KURULUŞUNA KADAR GEÇEN SÜREÇTE YAHUDİLER ve SİYONİZM İN GELİŞİMİ. Sedat Kızıloğlu

İSRAİL DEVLETİ NİN KURULUŞUNA KADAR GEÇEN SÜREÇTE YAHUDİLER ve SİYONİZM İN GELİŞİMİ. Sedat Kızıloğlu Sedat Kızıloğlu İSRAİL DEVLETİ NİN KURULUŞUNA KADAR GEÇEN SÜREÇTE YAHUDİLER ve SİYONİZM İN GELİŞİMİ Sedat Kızıloğlu Özet Filistin toprakları üç semavi dinin de ortaya çıktığı bölge olması; yine üç semavi

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

frekans araştırma www.frekans.com.tr

frekans araştırma www.frekans.com.tr frekans araştırma www.frekans.com.tr FARKLI KİMLİKLERE VE YAHUDİLİĞE BAKIŞ ARAŞTIRMASI 2009 Çalışmanın Amacı Çalışma Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Türk Yahudi Cemaati ve Yahudi Kültürünü Tanıtma

Detaylı

Yak ndo u Medyas nda Türkiye ve AB Müktesebatlar - srail örne inde

Yak ndo u Medyas nda Türkiye ve AB Müktesebatlar - srail örne inde Yak ndo u Medyas nda Türkiye ve AB Müktesebatlar - Dr. Gil Yaron Dostumun dostu, benim en iyi dostumdur - veya İsrail gözüyle Türkiye AB Geçenlerde Tel Aviv kentinin en merkezi yeri olan Rabin Meydanı

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ATATÜRK Ü ETKİLEYEN OLAYLAR VE FİKİRLER

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ATATÜRK Ü ETKİLEYEN OLAYLAR VE FİKİRLER 1 1789 da gerçekleşen Fransız İhtilali ile hürriyet, eşitlik, adalet, milliyetçilik gibi akımlar yayılmış ve tüm dünyayı etkilemiştir. İmparatorluklar yıkılmış, meşruti yönetimler kurulmaya başlamıştır.

Detaylı

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 - CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ -

AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - Necla YILMAZ Yüksek Lisans Tezi Çorum

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi 21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi Doğu Akdeniz de Son Gelişmeler ve Kıbrıs, İKÇÜ de Ele Alındı İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çelebi Avrupa Birliği Merkezi nin

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Başkent, Nüfus ve Cografiyasi

Başkent, Nüfus ve Cografiyasi Fas Morocco Başkent, Nüfus ve Cografiyasi Fas (Arabça: Elالمغرب Mağrip), resmî olarak Fas Krallığı Kuzey Afrikada yaklaşık olarak 35 milyon nüfusa ve 710,850 km 2 yüzölçüme sahip bir ülkedir. Başkenti

Detaylı

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul Okulöncesi Eğitimde Fırsat Eşitliği Uzm. Dilek EROL SAHĐLLĐOĞLU MEB Öğretmenim Anaokulu Müdür Yardımcısı 1 Sunu Planı Okulöncesi Eğitimin Tanımı Okulöncesi Eğitimin Önemi Eğitim Hakkı Sayılarla Okulöncesi

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı

TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı RAMAZAN 2013 KENYA TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı Güneyinde Tanzanya, batısında Uganda, kuzeybatısında Sudan, kuzeyinde Etiyopya ve doğusunda Somali olan bir doğu Afrika ülkesidir. Hint Okyanusu na kıyısı

Detaylı

Avrupa Birliği Türkiye ye karşı (mı?) 1. AB ne değildir? 2. AB Türkiye ye karşı farklı mı davranıyor? 3. ve Gerçekler 1.AB ne değildir AB bir ulus devlet değildir! AB 27 ulus devletten oluşan devletler

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985 1. Adı Soyadı : MEHMET ÇELİK 2. Doğum Tarihi: 05 Haziran 195. Unvanı : Prof.Dr.. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981

Detaylı

FİLİSTİN SORUNUNDA FKÖ VE HAMAS FAKTÖRÜ

FİLİSTİN SORUNUNDA FKÖ VE HAMAS FAKTÖRÜ T.C. AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FİLİSTİN SORUNUNDA FKÖ VE HAMAS FAKTÖRÜ Sıttıka BALLI YÜKSEK LİSANS TEZİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI KIRŞEHİR MAYIS 2013 T.C. AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER Türkmenistan da Siyasal Rejimin Geleceği: İç ve Dış Dinamikler Açısından Bir Değerlendirme Yazar: Haluk ALKAN Özet: Türkmenistan, çok yönlü özelliklere sahip bir ülkedir. Sahip

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7. Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ

Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7. Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7 Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ Dr. Ahmet Emin Dağ İstanbul, 2015 Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1976 DİYARBAKIR - MERKEZ T: 46237730003227 F: bulentsener@ktu.edu.tr

Detaylı

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI DERS NOTLARI-ŞİFRE ETKİNLİK TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ HELEN UYGARLIĞI Makedonyalı İskender in doğu ile batı

Detaylı

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? S-1 Sosyal bilgiler öğretmeni: (ikinci Meşrutiyet in ilanının ardından (Meşrutiyet karşıtı gruplar tarafından çıkarılan 31 Mart Ayaklanması, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal in yaptığı Hareket Ordusu

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ ID Başlık ECTS 1 Yarıyıl 70001 Α Türk Dili I Biçimbilim ve Sözdizimi 70001 Β Türk Dili I Okuma - Anlama ve Yazılı Anlatım Becerileri 70001 C Türk Dili I-

Detaylı

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI

İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Eski adıyla İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) günümüzde nüfusunun çoğunluğu veya bir kısmı Müslüman olan ülkelerin üye olduğu ve üye ülkeler arasında politik, ekonomik, kültürel,

Detaylı

SAVAŞ, GÖÇ VE SAĞLIK. 18 Mayıs 2015 İstanbul Şeyhmus GÖKALP

SAVAŞ, GÖÇ VE SAĞLIK. 18 Mayıs 2015 İstanbul Şeyhmus GÖKALP SAVAŞ, GÖÇ VE SAĞLIK 18 Mayıs 2015 İstanbul Şeyhmus GÖKALP Sunu 1. Savaş? Savaş Ortamı 2. Tarihe dokunmak 3. IŞİD in Irak ve Suriye de ardışık saldırıları ve sonrasında gelişen Halk Sağlığı sorunları 4.

Detaylı

Antik Yunan Kentleri (Polis)

Antik Yunan Kentleri (Polis) Antik Yunan Kentleri (Polis) Batı dünyasında gerçek anlamıyla kentin gelişmesi ise Antik Yunan kentleri ile başlamıştır. Atina, Korent, Isparta, Siraküza ve Miletos gibi kentler, hem askeri ve ticari bir

Detaylı

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI Doktora Tezi Selda Bulut Tez Danışmanı Prof.Dr.Korkmaz Alemdar Ankara-2007

Detaylı

1. ÜNİTE: HAKLARIMI ÖĞRENİYORUM

1. ÜNİTE: HAKLARIMI ÖĞRENİYORUM SOSYAL BİLGİLER PROGRAMI 5. SINIF 1. ÜNİTE: HAKLARIMI ÖĞRENİYORUM Bu ünitede öğrencilerimiz içinde bulunduğu çeşitli grup ve kurumlarla ilişkisini anlamaya çalışır. Katıldığı gruplarda aldığı roller ile

Detaylı

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ)

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 439 AGİK Sonuç Bildirgesi AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 3 Temmuz 1973'te Helsinki'de açılan ve 18 Eylül 1973'ten 21 Temmuz 1985'e kadar Cenevre'de süregelen

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011

Detaylı

Sayın Büyükelçiler, Değerli Kongre üyeleri, Çok değerli dostum Sayın Zügayir ve Brosh, Kıymetli basın mensupları,

Sayın Büyükelçiler, Değerli Kongre üyeleri, Çok değerli dostum Sayın Zügayir ve Brosh, Kıymetli basın mensupları, Sayın Büyükelçiler, Değerli Kongre üyeleri, Çok değerli dostum Sayın Zügayir ve Brosh, Kıymetli basın mensupları, Ankara Forumunun beşinci toplantısını yaptığımız için çok mutluyum. Toplantıya ev sahipliği

Detaylı

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir 30 Haziran 2014 ÇALIŞMANIN AMACI Kutuplaşma konusu Türkiye de çok az çalışılmış olmakla birlikte, birçok Avrupa ülkesine

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM

ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM Bilgi, Ekonomi ve Kültür Prof. Dr. Veysel BOZKURT İstanbul Üniversitesi EKİN 2012 ÖNSÖZ ii Endüstriyel dönüşümün toplumsal sonuçlarını en iyi anlatan yazarlardan

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası

Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası Mehmet Özkan, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETAV), İstanbul, 2014, 136 Sayfa. Hacı Mehmet BOYRAZ* 1998 yılında ilan edilen Türkiye

Detaylı

İLİM HALKALARI PROJESİ

İLİM HALKALARI PROJESİ Takdim İşgal devleti İsrail in 2004 yılında, Gazze ve Batı Şeria sınırları ile 1948 topraklarını ayırmak için bir duvar inşa etmiştir. Bu duvarların inşa edilme sebebi İsrail in işgal topraklarında yapacak

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Veli Yılmaz 2. Doğum Tarihi : 25.11.1948 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğretim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Subay Kara Harp Okulu 1969 Y. Lisans Kurmaylık Kara Harp

Detaylı

Dr. Zerrin Ayşe Bakan

Dr. Zerrin Ayşe Bakan Dr. Zerrin Ayşe Bakan I. Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Yeni Güvenlik Teorilerine Bir Bakış: Soğuk Savaş'ın bitimiyle değişen Avrupa ve dünya coğrafyası beraberinde pek çok yeni olgu ve sorunların doğmasına

Detaylı

TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul

Detaylı

3 Hedef 3 Görev BÜLTEN. 2014 Seçimleri İçin İSTANBUL AZİZ BABUŞCU B İ L G İ. NOTU FİLİSTİN MESELESİ 2 de İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI

3 Hedef 3 Görev BÜLTEN. 2014 Seçimleri İçin İSTANBUL AZİZ BABUŞCU B İ L G İ. NOTU FİLİSTİN MESELESİ 2 de İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI 2 de 8 de 11 de AK 8de YIL: 2012 SAYI : 166 10-17 ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 10 da AZİZ BABUŞCU AK PARTİ İL BAŞKANI 2014

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER. Ali Osman KURT. Doç. Dr. Felsefe ve Din Bilileri. akurt@ybu.edu.tr

KİŞİSEL BİLGİLER. Ali Osman KURT. Doç. Dr. Felsefe ve Din Bilileri. akurt@ybu.edu.tr KİŞİSEL BİLGİLER Adı-Soyadı: Unvan: Ali Osman KURT Doç. Dr. Doğum Yeri ve Yılı: Akdağmadeni-Yozgat/ 1974 Bölüm: Felsefe ve Din Bilileri Tel: 0 (312) 466 75 33/ 3401 E-Posta: akurt@ybu.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI Yrd. Doç. Dr. Yaşar SARI Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kırgızistan Giriş Kırgızistan Orta Asya bölgesindeki toprak ve

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8 1/11 ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor 1. Batıya Erken Açılan Kent Selanik 1.Atatürk ün çocukluk dönemini ve bu dönemde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve kültürel yapısını analiz eder. 2. Mustafa Kemal Okulda

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı)

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) GAU AKADEMİK PERSONEL AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU Prof.Dr. Meltem DİKMEN CANİKLİOĞLU Kastamonu 01/08/1962 Profesör 07/12/2010 (DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) İzmir Ekonomi

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ Dersin Öğrenme Çıktıları ve Yeterlilikleri Dersin Hedefi Dersin Amacı ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ. ANABİLİM DALI DERS TANITIM FORMU Dersin Adı TR ENG Cumhuriyet Dönemi Kültür ve Eğitim

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

SAMSUN BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANI YUSUF ZİYA YILMAZ & SAM-DER Avusturyada yaşayan Samsunlular Derneğinin

SAMSUN BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANI YUSUF ZİYA YILMAZ & SAM-DER Avusturyada yaşayan Samsunlular Derneğinin SAMSUN BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANI YUSUF ZİYA YILMAZ & SAM-DER Avusturyada yaşayan Samsunlular Derneğinin (kısa adı ile SAM-DER in) davetlisi olarak 2010 yılında kurulduğu dönemde Sam-der e geldim ve büyük

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Tezi: Ahmet Vefik Paşa nın Çevirilerinde Osmanlılaşan Molière, Bilkent Üniversitesi Türk Edebiyatı Bölümü, Haziran 2004.

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Tezi: Ahmet Vefik Paşa nın Çevirilerinde Osmanlılaşan Molière, Bilkent Üniversitesi Türk Edebiyatı Bölümü, Haziran 2004. ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: M. Gül Uluğtekin Unvanı: Okutman, Dr. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sosyoloji ODTÜ 1999 Y. Lisans Sosyoloji ODTÜ 2002 Y. Lisans Türk Edebiyatı Bilkent 2004 Doktora Türk Edebiyatı

Detaylı

2000 li Yıllar / 8 Türkiye de Eğitim Bekir S. GÜR Arter Reklam 978-605-5952-25-9 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 8 Türkiye de Eğitim Bekir S. GÜR Arter Reklam 978-605-5952-25-9 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 8 Kitabın Adı Türkiye de Eğitim Editör Bekir S. GÜR Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-25-9 Baskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık Ömür

Detaylı

Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu

Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu Orta Doğu gezisinin son durağı Suudi Arabistan'da bulunan ABD Başkanı George W. Bush, Suudi Kralı Abdullah'la, yüksek petrol fiyatlarının ABD'yi nasıl etkilediği

Detaylı

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır. TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri

Detaylı

İşsiz Kapıcılara AB Parasıyla Boya Badana Kursu Verilecek 26 Ocak 2005 Büyükşehirlerde doğalgazın yaygınlaşmasıyla apartmanların ısınma sorununun ortadan kalkması sonucu işinden olan kapıcı sayısı hızla

Detaylı

MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü

MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü İslam ekonomisi çalışmanın gerekliliği Ekonomik mükellefiyetler ibadetin önemli bir bölümüdür. Kur an da bu konuyla alakalı en az 250 ayet bulunmaktadır. Hz. Peygamber

Detaylı

Yard. Doç. Dr. SEMİN TÖNER ŞEN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi ULUSLARARASI HUKUKTA SOYKIRIM, ETNİK TEMİZLİK VE SALDIRI

Yard. Doç. Dr. SEMİN TÖNER ŞEN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi ULUSLARARASI HUKUKTA SOYKIRIM, ETNİK TEMİZLİK VE SALDIRI Yard. Doç. Dr. SEMİN TÖNER ŞEN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi ULUSLARARASI HUKUKTA SOYKIRIM, ETNİK TEMİZLİK VE SALDIRI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR...xv GİRİŞ...1 Birinci

Detaylı