12 MART: CEZAEVLERİNDE POLİTİK TUTUKLU KADINLAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "12 MART: CEZAEVLERİNDE POLİTİK TUTUKLU KADINLAR"

Transkript

1 , 2(2004), MART: CEZAEVLERİNDE POLİTİK TUTUKLU KADINLAR Esra Sarıoğlu 60 lı yıllar boyunca serpilen ve geniş bir kamusallık yaratmış olan sol hareketin, 70 li yılların başlarında eylemliliğini artırması ve hareketin bir kanadının da gerilla mücadelesini benimsemesi iktidar odağında kırılmalar yaratmıştır. 12 Mart 1971 de, ordu komutanlarının Demirel hükümetini istifaya zorlayan muhtırası sonucu sıkıyönetim ilan edilmiş ve sıkıyönetim 11 ilde iki yıl boyunca sürmüştür. Sıkıyönetim ile birlikte hükümet ve ordu güçleri, sol hareketin sempatizanı ya da militanı olan öğrencilere, öğretim üyelerine, aydınlara ve yazarlara yönelik yaygın bir tutuklama süreci başlatmıştır. Sol hareketin Türkiye tarihinde kitlesel ölçekte güç kazandığı ilk dönem 60 lı yıllar olduğu gibi, hareketi bastırma ve ortadan kaldırmaya yönelik tutuklama faaliyetinin geniş bir yaygınlık kazanması da ilk defa bu dönemde gerçekleşmiştir. 60 lı Yıllar ve Sol Hareketin Özgül Evrimi 60 lı yıllar boyunca dönüşen toplumsal ve politik yapı ve sol hareketin özgül evrimi, 12 Mart döneminde hükümet ve ordu güçlerince sol harekete yönelik geliştirilen bastırma ve yoketme mekanizmalarını etkilemiştir. 60 lı yıllar hızlı sanayileşmenin vuku bulduğu, gerek göçlerle, gerek pazarın genişlemesiyle kentli bir proletaryanın olgunlaştığı, buna bağlı olarak sınıf çelişkilerinin keskinleştiği ve burjuvazi içinde de çatlakların genişlediği bir dönem olmuştur Mayıs 1960 darbesini izleyen dönemde hazırlanan 1961 Anayasası, dönemin politik seyri üzerinde özgürleştirici etkiler yaratmıştır. Anayasanın en belirgin özelliği, kamu gücü karşısında yönetilenleri geniş güvencelerle donatmasıdır. 11. madde temel hak ve özgürlükleri liberter bir biçimde düzenlerken, parti ve sendika kurmayı; toplantı, gösteri ve grev hakkını güvenceye alıyordu. Basın organlarına ve üniversitelere özerklik tanınıyordu. Yargının bağımsızlığı güvence altına alınıyor ve Anayasa Mahkemesi kurulması öngörülüyordu. Diğer yandan da 60 darbesinin düzenleyicisi olan ordu kuvvetleri, Milli Güvenlik Kurulu nun anayasal bir organ olarak tanımlanması ile, politik hayatta rüştünü ispat etmiş oluyordu lı yıllara gelinceye kadar illegal olarak örgütlenmek zorunda kalan ve etkenliği marjinal düzeyi geçmeyen olan sol hareket anayasanın demokratik yapısını kullanarak kendi örgütlenmesine toplumsal yaygınlık kazandırdı. Üniversite gibi özerk kurumlarda, sendikalarda, dergi çevrelerinde ve parti aracılığı ile örgütlenen sol muhalefet, radikal toplumsal projelerin tartışıldığı geniş kamusallık ve eylemlilik olanakları yarattı. Sol muhalefetin örgütlendiği hatlardan birini oluşturan Türkiye İşçi Partisi 1961 Şubatı nda kurulmuştu. Demokratik bir sosyalizmin, Türkiye ye yeni anayasanın sunduğu olanaklar sayesinde seçimlerle gelebileceği saikiyle kurulan ve kentli aydınların desteğini alan parti, sendikalar konfederasyonu şeklinde örgütlenmeyi öngörüyor ve heterojen bir marksizm yorumuna bağlı kalıyordu. 3 Sol muhalefet içinde ayrı bir hattı temsil eden çevre ise 1961 Aralığı nda çıkmaya başlayan Yön dergisi idi. Yön dergisinin temsil ettiği çizgi 60 lı yıllarda popüler bir biçimde yeniden vücut bulan Kemalizmin radikal bir Yüksek Lisans öğrencisi, Atatürk Enstitüsü, Boğaziçi Üniversitesi

2 12 Mart: Cezaevlerinde Politik Tutuklu Kadınlar 20 tadilatını içeriyordu. Feodal nitelikleri ve azgelişmişliği ile karakterize edilen toplumsal yapı için siyasi ve ekonomik çözümü devlet öncülüğünde gerçekleşecek planlı bir ekonomi politikasında gören Yön çevresi anti-feodal ve anti-emperyalist saikler etrafında örgütlenecek bir seçkinler, teknokratlar, subaylar ve aydınlar yani zinde güçler öncülüğünde gerçekleşecek bir Milli Demokratik Devrim projesini öngörüyordu lı yıllarda Türkiye deki sol hareketin gelişimini yalnız iç dinamiklerle açıklamak mümkün değildir. Bu yıllar küresel ölçekte sol muhalefetin yükseldiği bir dönem olmuştur. Reel sosyalizmi yaşayan SSCB nin ve demir perde ülkelerinin varlığı sosyalizmin dünya ölçüsünde güçlü ve meşru bir toplumsal proje olarak yer almasını sağlamıştır. ABD nin Vietnam ı işgali sonucu küresel ölçekte antiemperyalist bir savunu alanı ve duyarlılık yaratmış, Batı Avrupa da öğrenci hareketleri yükselmiştir. Latin Amerika da ve Ortadoğu da ulusal bağımsızlık ve devrim için gerilla mücadeleleri ortaya çıkmıştır. Politik muhalefetlerin seyrini radikal bir biçimde dönüştüren bu gelişmeler, devrim projesini bir ütopya olmaktan çıkarmış yakın gelecekte gerçekleşecek olan bir toplumsal ve politik bir projeye dönüştürmüştür. Küresel ölçekte yükselen sol muhalefet, Türkiye deki sol hareketi de derinden etkilemiştir. Burada basın özgürlüğünün yarattığı etkiyi belirtmeden geçmemek gerekir. Sol yayınlar hızlı ve geniş bir biçimde Türkçe ye çevrilmiş teorik-politik tartışmaların zenginleşmesine hizmet etmiştir. Özellikle üniversite çevrelerinde fikir kulüpleri aracılığı ile örgütlenen öğrenciler dönemin gelişmelerinden etkilenerek hızlı bir politizasyon sürecine girmişlerdir. Yakın gelecekte sol Kemalist etiketli bir darbe bağlamında gerçekleşmesi öngörülen bir devrim projesine dair teorik-politik tartışmaları sürdüren üniversite gençliği, devrimi gerçekleştirecek militan eylemlilik hattını bulmaya çalışmaktaydı. Bu yüzden TİP in temsil ettiği çizgiyi legalist bularak eylem projelerini kapattığı gerekçesiyle bu çizgiden koptular. Kemalizmle hesaplaşma sürecinde Yön çizgisinden de kopmuş olan aktivistler, 60 ların sonlarına doğru gerilla mücadelesine doğru evrilmeye başladılar ların sonları geniş ölçekli işçi eylemlerine, toplu gösterilere sahne oldu. Bir yandan da burjuvazi içindeki gerilimler hükümet politikalarında da su yüzüne çıkıp gerilimler yaratıyordu. Güvenlik güçleri ve hatta ordu, gösterilere sertçe müdahale etmeye başladılar. Bazı üniversiteler ve liseler kapatıldı yılına gelindiğinde Che Guevera sonrası kent gerillacılığını benimseyen ve devrim için mücadele eden ilk gerilla örgütü Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) Deniz Gezmiş önderliğinde kuruldu. Bu örgütün gerçekleştirdiği banka soygunu ve adam kaçırma eylemleri sonucu ülke içindeki gerginlik daha da arttı. Türkiye Halk kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C) diye bilinen ve yine üniversite öğrencisi olan Mahir Çayan ve arkadaşları tarafından kurulan örgüt, İsrail Başkonsolosu Epraim Elrom u kaçırdığında ilan edilmiş olan sıkıyönetim birinci ayını doldurmak üzereydi. 12 Mart Muhtırası ve Sıkıyönetim 12 Mart 1971 de Genel Kurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanlarının imzasını taşıyan muhtıra, parlamentoyu ve özellikle de hükümeti süregelen tutum ve icraatları sebebiyle ülkeyi anarşi, kardeş kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar içine sokmakla, Atatürkçülükten uzaklaşmakla itham ediyor ve

3 21 Esra Sarıoğlu gereken reformların yapılmadığı ve politikaların değişmediği sürece yönetime ordunun el koyacağını bildiriyordu. Muhtıra üzerine dönemin başbakanı Demirel ivedilikle istifa etti ve yerine Nihat Erim başkanlığında teknokratlardan oluşan bir kabine kuruldu. Hükümet hedeflerini, Atatürk ün çizdiği yoldan ilerlemek ve gerekli reformların gerçekleştirilmesi olarak açıklamıştı. Hatta darbe, İlhan Selçuk gibi sol Kemalist bazı aydınlar tarafından sol etiketli bir darbenin muştulanması olarak görülmüştü. Fakat yeni hükümet politikalarının, gelişmekte olan endüstriyel kapitalizmin çıkarlarıyla uyumlu reformları yeğlemesi ve sola karşı mücadelenin diğer bütün faaliyetleri geride bırakması sonucu, rejim gerçek rengini ortaya koydu. 6 1 Mayıs tan üç gün önce, Türkiye genelinde 11 ilde sıkıyönetim ilan edildi. Sıkıyönetim ilan edilen 11 il, radikal politik muhalefetin eylemliliklerini sürdürdükleri büyük şehirlerdi. Milli güvenlik kurulu sıkıyönetimin ilanını, laik cumhuriyete karşı faaliyetleri kontrol etmek, ideolojik ve kanlı olaylara son vermek, doğu illerindeki bölücü faaliyetleri durdurmak ve Kıbrıs a olası bir harekat için uygun bir ortamı sağlamak gerekçesiyle hükümete önermişti. Sıkıyönetimin ilk günlerinde siyasi gençlik örgütleri kapatıldı, meslek gruplarının ve sendikaların siyasi toplantıları ve seminerleri grev ve lokavtlarla birlikte yasaklandı. Sol görüşlü dergi ve gazeteler kapatıldı, kitapevleri yasak yayın sattıklarında cezalandırılacakları konusunda uyarıldı. Sol hareketin faaliyetleri sınırsız ölçüde kısıtlayan bu kararlar, siyasetin ancak meclis içerisinde gerçekleşecek bir faaliyet olarak kurulmasını sağlamaya yönelikti. THKP-C nin 17 Mayıs ta İsrail Başkonsolosunu kaçırmasıyla birlikte ülke genelinde yaygın bir tutuklama süreci başladı. Tutuklamalar sol hareketin militanı yada sempatizanı yada bu kişilerle yakınlığı bilinen tüm kişilere yönelikti. Son derece keyfi tutuklamaların ve uygulamaların yaratıldığı bu dönemde hükümet ve sıkıyönetim güçlerince, siyasi suçluların yakalanmasına ve denetim altına alınmasına yönelik yeni uygulamalar, yasa değişikleri ve düzenlemeler yapıldı, toplumsal hayat sıkı bir denetim altına alındı. Sıkıyönetim Uygulamaları ve Siyasi Suç Sıkıyönetim süresince, ülkenin iç huzurunun tesis edilmesi gerekçesiyle hükümet ve ordu tarafından kanunlarda pek çok değişiklik yapılmış, siyasi suçlulara yönelik yeni söylemler geliştirilmiştir. Dönem boyunca sol hareketi bastırmaya yönelik faaliyetlerin diğer tüm faaliyetleri geride bıraktığı hatırlanırsa, bu dönemde hükümet ve ordu ortaklaşması sonucu çıkarılan yasalar ve onların değişiklikleri, güvenlik güçlerince gerçekleştirilen uygulamalar, hükümet söylemleri, toplumsal hayatın denetlenme mekanizmaları, dönemin siyasi suçlularının, iktidar odaklarınca nasıl algılandığı ve algılanması gerektiğine dair, siyasi suçun ve suçluların hangi mekanizmalarla denetim altına alınmasına dair önemli ipuçları sunar. 27 Nisan 1971 de başlayan sıkıyönetim uygulaması iki yılı aşkın bir süre devam etti ve 26 Ekim 1973 te tamamı ile sona erdi. Bu süreçte öncelikle 61 anayasasındaki Olağanüstü haller kanunu değiştirildi. Sıkıyönetim süresi bir aydan iki aya çıkarıldı. Sıkıyönetim ilanı kolaylaştırıldı. Ayrıca, yeni çıkan yasalarla Bakanlar Kurulu sıkıyönetim makamlarına aktarılacak yetkileri belirleyemediği gibi, sıkıyönetim makamları aldıkları tüm kararları uygulama olanağına sahip oldular. 7 Askeri güçlerin toplumsal hayat üzerindeki denetimi sadece bununla sınırlı değildi. Milli Güvenlik Kurulu nun 61 Anayasasındaki yetkileri, hükümete sadece güvenlikle ilgili değil; uygun gördüğü her konuda tavsiye vereceği şeklinde

4 12 Mart: Cezaevlerinde Politik Tutuklu Kadınlar 22 genişletilmişti. Bunun yanı sıra, sıkıyönetim mahkemeleri, sivil suçları da yargılama yetkisiyle donatılmış, böylece askeri yargı sivil yargı aleyhine genişletilmişti. 8 Askeri otoritenin toplumsal ve siyasi hayatta kazandığı bu geniş nüfuz alanı Anayasanın özgürlükleri askıya alan bir biçimde değiştirilmesiyle daha da perçinlenmişti. Yapılan anayasa değişiklikleri ile bireyleri özgürlükleri kısıtlanmış, yargı güvenceleri azaltılmış, devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğü gibi hukuki niteliği olmayan kısıtlama kriterleri getirilmişti. Bu kriterlerin vücut bulduğu Devlet Güvenlik Mahkemesi ise bu dönemde kurulmuştur. 9 Dönemin bütün siyasi suçluları sıkıyönetim mahkemelerince yargılanmışlar, davaları sonuçlanana kadar askeri cezaevlerinde kalmışlardır. Bunun yanı sıra, siyasi suçluların yakalanması için toplumsal hayatın farklı veçheleri, sıkıyönetimin önergeleri doğrultusunda katı bir denetime tabi tutulmuştur. Kimlik taşımayanlara hapis cezası getirilmiş, sokağa çıkma yasakları konmuş, asker ve polisin yetkileri artırılarak gerekli gördükleri yerde silah kullanma yetkisi tanınmış, 10 sıkıyönetime hizmet zammı uygulaması getirilmiş ve vatandaşlara şehir gerillalarının yerlerini bildirdikleri takdirde ödüller vaat edilmiştir. 11 Yukarda anlatılan uygulamalar ve kanunlar bütünü bir yandan siyasal faaliyetleri yok derecesine indirmeyi amaçlarken diğer yandan da siyasi suçluluk kavramını iktidar odakları nezrinde kapsamlı bir biçimde tanımlamıştır. Bu bağlamda, siyasi suçlular devlet nizamına, ülke ve milletin bölünmez bütünlüğüne karşı faaliyet yürüten anarşistler ve iç düşmanlar olarak tanımlanmışlardır. Gerek hükümet sözcülerinin gerek sıkıyönetim yetkililerin gerekse popüler basının, siyasi suçlulara yönelik söylemleri bu perspektifle biçimlenmiştir. İç düşmanlar ve anarşistler olarak siyasi suçlular, devletin meşru şiddet uygulama tekelini elinde tutan ordu güçleri tarafından mücadele edilmesi gereken gruplar olmuşlardır. Militer mekanizmalarla bastırılması ve denetlenmesi öngörülen siyasi suçlular sorunu ayni zamanda devletin bütünlüğünü ve güvenliğini sarstıkları gerekçesiyle, devletin kendilerine karşı hukuki mekanizmalar aracılığı ile korunmasını gerektiren bir anarşistler topluluğu olarak algılanmış ve bu çerçeve ile uyumlu kurumlar ve pratikler uygulamaya geçirilmiştir. Rejimin 70 li yılların başında siyasi suçlulara yönelik söylemi daha önceki yıllardan özellikle 50 li yıllardan farklı olmuştur yılında gerçekleşen Türkiye Komünist Partisi tevkifatı, solun illegal olarak örgütlendiği ve İkinci Dünya Savaşı sonrası soğuk savaş dönemine tekabül etmekteydi. Sovyet aleyhtarlığının soğuk savaş etkisiyle çok belirgin olan bu dönemde, Türkiye de gerçekleşen bu tutuklamalarda ele geçirilen kişilerden biri olan Sevim Belli nin de dediği gibi siyasi suçlulara yönelik söylem dış mihraklar saikinden hareketle kuruluyordu. Şöyle ki dönemin siyasi suçluları, SSCB yle ajanlık ilişkileri bağlamında değerlidiriyor ve moskof ajanı olarak yaftalanıyorlardı. 60 lı yıllarda gerek sol hareketin kitleselleşmesi, gerek hareketin bir kanadının güçlenmesi, gerekse ordunun siyasi hayata yoğun nüfuzunun hukuki olarak da meşrulaştırılması ile 12 Mart döneminde tutuklanan siyasi suçlular militer mekanizmalarla denetlenilmesi ve mücadele edilmesi gereken iç düşmanlar olarak görülmeye başlamışlardır. Bu noktada, adli tutukluluk söylemini siyasi tutukluluk söylemiyle karşılaştırmak rejimin siyasi suça ve özellikle de siyasi suçlulara karşı tutumunu daha da belirginleştirir. Adli ve Siyasi Tutukluluk

5 23 Esra Sarıoğlu Hapishanelerin modern toplumlardaki fonksiyonunu ve sembolleştirdiği iktidar biçimini kapsamlı bir biçimde kuramsallaştıran Foucault, modern toplumlarda fabrikaların, okulların ve hapishanelerin benzer özellikler taşıdığını öne sürer. Şöyle ki, bu kurumların hepsi çağdaş uygarlığın özü olan, bir iktidar mekanizması olarak disiplinin en kristalize olduğu kurumlardır. 12 İktidarın uygulama biçimi olarak disiplin, çeşitli usüller, teknikler ve uygulamalar aracılığı ile bu kurumlar tarafından icra edilmektedir. Disipliner iktidar aracılığı ile bu kurumların içinde bulunan bireyler, ıslah edilerek itaatkar bireyler haline getirilmekte ve bu şekilde topluma içerilmektedir. Hapishanenin aşikarlığı aynı zamanda onun varolduğu kabul edilen ve ondan beklenen, bireyleri dönüştürme aygıtı olama rolüne de dayanmaktadır. Hapishane kapatırken, yeniden terbiye ederken, itaatkar hale getirirken, toplumsal bünyede zaten varolan tüm mekanizmaları yeniden üretmekten başka birşey yapıyor olmasaydı, hemen kabul görür müydü? Hapishane: biraz daha sıkı bir kışla, hoşgörüsüz bir okul, iç karartıcı bir atölyedir, ama limitte niteliksel olarak bunlardan hiçbir farkı yoktur. Bu çifte temel bir yandan hukuki-ekonomik bir yandan teknik-disiplinsel-, hapishaneyi bütün cezaların en dolaysız ve en uygunu olarak ortaya çıkartmıştır...hapishane ıslah edici bir ekle yüklü yasal bir tutuklama veya, özgürlükten yoksun bırakmanını yasal sistem içinde işletilmesine izin verdiği bireyleri dönüştürme işlemi olmuştur. Sonuç olarak cezai hapsetme, On dokuzuncu yüzyıldaki başlangıcından itibaren hem özgürlükten yoksun bırakmayı, hem de bireylerin teknik olarak dönüştürülmelerini kapsamıştır. 13 Her ne kadar, bu kuramsallaştırmanın Türkiye deki hapishaneler ve suçlular için geçerli olup olmadığı tartışması bu araştırmanın sınırları dahilinde olmasa da, dönemin gazetelerinde çıkan haberler, adli suçluların bu perspektiften görüldüğüne dair ipuçları sunar. 12 Mart boyunca, popüler basında ne politik tutukluların durumlarına, ne de kaldıkları cezaevleri koşullarına dair neredeyse hiç haber yayınlanmamıştır. Bunun istisnalarından biri, politik tutukluların kaldığı Maltepe Askeri Cezaevi koşulları hakkındadır. Haber, anarşistlerin yaratmaya çalıştığı kanıları önlemek amacıyla bu hapishanenin koşullarına bakmanın mühim olduğundan bahseder. Tutukluların neredeyse konforlu bir yaşam sürdüklerini - güneş banyosu yapıp, spor turnuvaları düzenlemek- anlatan bu haber, kamuoyunun bu konuda yanlış bilgilendirilmemesini gerektiğinin altını çizer. 14 Popüler basın, politik tutuklular konusunda sükunet içinde olmasına karşın, adli tutuklular ve cezaevleri koşullarına dair dönem boyunca pek çok haber yayınlamıştır. Haberlerin bir kısmı, Türkiye nin çeşitli bölgelerinde kurulmuş hapishanelerin aşırı derecede kalabalık oluşuna ve cezaevlerindeki altyapının yetersiz oluşuna vurgu yaparken, diğer bir kısım da mahkumların bireysel öykülerinden yola çıkarak bir suçlu panoraması çizmeye çalışmaktadır. Bu haberler boyunca vurgulanan, mahpusların; cehaletten, yoksulluktan, töreler yüzünden cezaevine düşmüş olmaları yani bir nevi kader kurbanları olmalarıdır. Bu temayı en iyi temsil eden örnek, Sivas kadın cezaevinde kalan kadınlarla bir hafta boyunca yapılmış röportajlar dizisidir. Bu cezaevi, adam öldürme, zina ve hırsızlık gibi suçlardan ceza alan kadınların kaldığı ve büyük çoğunluğunun yirmi yıl ve üstü cezalara mahkum oldukları bir cezaevidir. Kent ve

6 12 Mart: Cezaevlerinde Politik Tutuklu Kadınlar 24 kır yoksullarından müteşekkil tutuklu kadınların yaşam öykülerini derleyen yazı dizisi, kadınların töreler, cehalet, fakirlik yüzünden hapse düştüğünü ve bu kadınların eğitimli oldukları toplumsal ve ekonomik koşullarının düzeltilmesi halinde toplumsal yaşama faydalı kadınlar olarak katılabileceğinin altını çizer. Her ne kadar, cezaevi koşulları ve pratikleri aracılığı ile tutuklu kadınların ıslah edilmesine dair bir ipucu yoksa da, en azından söylemsel düzeyde bu kadınların ıslah edilerek dönüştürülmesi ve bu yolla topluma kazandırılmasının altı çizilmektedir. 15 Biraz önce belirtildiği gibi, siyasi suçlular söylemi, onları, vatan ve devletin bütünlüğüne, cumhuriyete karşı eylemlilikler yapan ve militer mekanizmalar aracılığı ile mücadele edilmesi gereken anarşistler ve iç düşmanlar olarak kurgulamaktaydı. Bu bağlamda siyasi suçlular söylemi onların ıslah edilerek dönüştürülmesine ve topluma içerilmesine dair bir vurgudan ziyade dışlayıcı ve tecrit edici bir perspektiften kurulmuştur. Bu söylemin bir boyutu da hareketin sınıfsal niteliğinden yola çıkarak kurulmaktaydı. Sol hareketin büyük bir kısmı ve özellikle gerilla mücadelesini benimseyen kanadı, en geniş tanımlamayla orta sınıf gençlerinden oluşuyordu. 20 li yaşlarının başında olan bu gençlerin çoğu, Türkiye nin önemli üniversitelerinde okuyan orta sınıf ailelerinin parlak çocuklarıydılar. Bu bağlamda kader kurbanlarıyla ortak noktaları yoktu. Tam da bu noktadaki farklılık, onlara dair geliştirilen vatan haini ve iç düşman söyleminin kurucu öğesi oldu. Şöyle ki, bu gençler ne cahil ne töre kurbanı ne de yoksulluktan muzdariptiler. Tam tersine bu ülke ve vatanın sunabileceği tüm olanaklardan ziyadesiyle faydalanan mutlu bir azınlığa mensuptular. Tam da bu konumdayken, ülkenin ve devletin bütünlüğüne saldıran eylemlerde bulunmaları, onların yoldan çıkmış vatan hainleri olmalarının karinesi oldu. Basın bu söylemin taşıyıcısı olan haberler yayınlamıştır. THKP-C davasından yargılanmakta olan İlkay Demir le ilgili bir haber, onun kolej mezunu ve varlıklı bir ailenin kızı olmasının altını çizerek iyi aile kızlarının yoldan çıkmasının örneği olarak İlkay Demir i gösteriyordu. 16 Bu konudaki çarpıcı diğer bir haber de THKP- C nin lideri Mahir Çayan ın eşi Gülten Savaşçı ile ilgili bir haberdir. Bu haber, yurtdışında devlet bursuyla okuyan Gülten Savaşçı yı, yurtdışında devletin parasını harcayan caninin karısı olarak tasvir etmekteydi. 17 Devletin ve vatanın nimetlerinden özgürce faydalanmalarına rağmen ihanet eden iç düşmanlar olarak kurulan siyasi suçlular söylemi, adli tutuklar söyleminden kalın çizgilerle ayrılmaktadır. İlki dışlama ve tecrit üzerine kuruluyken, ikincisi ıslah yoluyla dönüştürme ve içerme vaadi taşımaktadır. Siyasi suçlulara yönelik bu söylemin değişmesi ancak 1974 dönemi af tartışmalarıyla gerçekleşecektir. Dönemin başbakanı Ecevit, hapishanelerde kalan gençliğin yanlış yola sapmış olabileceğini, ancak onların topluma ve devlete yeniden kazandırılması gerektiğini vurgulayacaktır. 18 Dönemin politik kadın tutukluları kümülatif olarak yukarıda anlatılan söylem içinde değerlendirilseler de buna ek olarak cinsiyetçi bakışın baskın çıktığı bir perspektiften bahsedilebilir. Kadınların popüler basındaki temsilleri, bu perspektifi gözler önüne sermektedir. Politik Kadın Suçluların Basındaki Temsilleri Popüler basın, politik suçlu kadınları tasvirinde iki temayı öne çıkarmaktadır: sınıfsal konumları ve cinsellikleri. Militanlıkları, karıştıkları

7 25 Esra Sarıoğlu eylemler, politik çizgileri, cinsel ve sınıfsal aidiyetleriyle gölgelenmiştir. Kadınlar, mensubu bulundukları örgütlerin erkekleriyle olan cinsel ya da duygusal ilişkileri doğrultusunda tasvir edilmişlerdir. Şöyle ki, THKO davasından yargılanmakta olan Sevim Onursal ın davasında kendisi Kor Koçalak ı baştan çıkaran ve Kor u kendisine esir eden sarışın olarak tasvir edilmiştir. 19 THKP-C davasından yargılanan kadınları konu eden bir haber ise kadınları Mahir in Kızları olarak tasvir ederken, kadınların kentli ve modern görüntülerini ve dönemin modasıyla uyumlu fiziksel görüntüleri ve giyim kuşamları vurgulanmıştır. 20 Bir süre sonra, popüler basındaki politik kadın suçlu tasvirleri bir dönüşüm geçirmiştir. Bu dönüşüm, yurtdışında gerilla mücadelesi veren kadınların haberlerinin basına yansıması dönemine denk gelmektedir yazında, gerek Filistin Kurtuluş Örgütüne bağlı Leyla Halid in gerekse Kızılordu Fraksiyonu üyesi olan Ulrike Meinhoff un içinde bulundukları eylemler popüler basında sıkça yer almaya başlamıştır. Bu dönemde Türkiye de siyasi faaliyetleri yüzünden tutuklanan kadınların basındaki tasvirleri Meinhoff ve Halid inkilerden esinlenmiştir. THKO üyesi olan Olca Altınay ın yakalandığını bildiren bir haber, Olca Altınay ı Deniz Gezmiş hücresinin kadın lideri olan dişi gerilla olarak tasvir etmekte ve Altınay ın fotoğrafları, Halid ve Meinhoff un fotoğraflarının yanında basılmaktaydı. 21 Bu değişiklik, politik kadın suçlulara dair bir perspektif değişikliğinden ziyade, basında haberlerin çarpıcı bir biçimde sunulmasına yönelik bir strateji olarak ele alınmalıdır. Rejimin politik tutuklulara dair geliştirdiği militer mekanizmalarla mücadele edilmesi gereken iç düşman söylemi dışlayıcı ve tecrit ediciydi. Kadınlar özelinde, bu söylemin ötesinde cinsellik ve sınıfsal konumun bağıntısıyla oluşan bir temsil biçimi de yer almaktaydı. Suçluların yakalanması sürecinde ise, militer mekanizmalar yoğun bir biçimde kullanılmış, onlarca genç çatışmalar sonucu öldürülmüş Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan idam edilmiş pek çok kişi sorgulama sürecinde çeşitli derecelerde olan işkencelere maruz kalmıştır. Çalışmanın şimdiki kısmı, politik kadın tutuklular özelinde cezaevi politikaları, koşulları ve uygulamalar bütünü ve kadınların bunlara direnişi üzerine olacaktır. Politik Kadın Tutuklular ve Cezaevleri 12 Mart Dönemi boyunca, toplam kaç kadının yargılandığı ve kaçının cezaevlerinde kaldığı bilgisine ulaşamadım. Ne ki, bu dönem boyunca cezaevinde kalan kadınların profilini çıkarmak mümkündür. Çoğu kadın, sol hareketin militanlaşan kanadına mensup gençler gibi 20 li yaşlarını sürmekte olan genç, üniversite öğrencisi ve genelde orta sınıf ailelerin çocukları olan genç kadınlardı. Tabii burada Sevim Belli ve Behice Boran gibi 52 tevkifatını yaşamış, siyasal açıdan deneyimli kadınları ve militanlarla uzak ya da yakın ilişkisi olan ve neredeyse keyfiyet ölçülerince tutuklananları saklı tutmak gerekir. Kadın suçlular, diğer bütün tutuklular gibi askeri mahkemelerce yargılandılar, yargı süreci devam ederken askeri cezaevlerinde kaldılar ve hüküm giydikleri zaman sivil cezaevlerine gönderildiler. Her ne kadar yakalanma ve sorgulanma süreçlerinde siyasi suçlular, baskıcı uygulamalara sistematik bir biçimde maruz kalsalar da ve yargılandıkları davadan en ağır suçla mahkum edilseler de cezaevi politikaları bu süreçle büyük paralellikler

8 12 Mart: Cezaevlerinde Politik Tutuklu Kadınlar 26 taşımamaktadırlar. Hatta Ömer Laçiner ve Oya Baydar a göre bu dönemin cezaevlerine dair en önemli özellik, bu cezaevlerinde siyasi tutuklulara karşı geliştirilmiş herhangi bir yönetmelik ve politikanın olmayışıdır. 22 Görüşülen diğer kişilerin de vurguladığı bu özellik, cezaevlerindeki uygulamaların bölgeden bölgeye, bir cezaevinden diğerine değişmesi ve yetkililerin bireysel inisiyatiflerinin cezaevi koşulları için belirleyici olması anlamına geliyordu. 12 Mart döneminin özellikle de ilk altı ayında, askeri tutukevlerindeki koşulları öyle yönetmelikler, kurallar yasalar falan değil, her tutukevinin komutanlarının, sorumlularının keyfi kararları belirledi. Bu bakımdan, bölgeden bölgeye, tutukevinden tutukevine büyük farklar vardı. Askeri faşizan yönetim henüz kendini pekiştirmemişti ve her konuda deneme yanılma metoduyla davranıyordu. Kadın tutuklulara nasıl davranılacağı da aynı bağlamda, sorumludan sorumluya farklılık gösteriyor, uygulama farklı oluyordu. 12 Mart bir bakıma daha sonra ki askeri darbelerin provası sayılabilir. Bu tutukevleri açısından da geçerlidir. 23 Ömer Laçiner e göre cezaevleri koşullarını araştırırken dikkat çekilmesi gereken en önemli özelliklerden birisi Ankara ile İstanbul daki askeri cezaevleri arasındaki farklardır. Ankara bürokrasinin, ordunun ve sembolik anlamda ülkenin de merkezi olması itibariyle sıkıyönetim uygulamalarının da merkezi olmuştur. Ankara daki cezaevleri, İstanbul daki muadillerinden daha disiplinli olduğu, kontrol mekanizmalarının daha nüfuzlu ve baskıcı bir biçimde işlediği oranda ayrılmaktadır 24. Bunun sebebi her şeyin ötesinde Ankara nın toplumsal ve politik hayattaki merkezi rolüdür. Rejimin en tehlikeli gerilla gruplarından birisi ilan ettiği THKP-C üyelerinden Jülide Zaim (Aral) yargılanma süreci boyunca İstanbul daki Maltepe ve Sağmalcılar askeri cezaevlerinde kalmıştır. Kaldığı yıllar boyunca, uygulamaların daha yumuşak olduğu ilk yılda, koğuş gardiyanlarının neredeyse hiç koğuştan içeri girmediğini, kontrol mekanizmalarının çok az geliştiğini cezaevindeki yaşamın kendilerince örgütlendiğini belirmiştir. 25 Bunun tersine Ankara daki askeri cezaevlerinde, daha başından beri polisler gardiyanlık yapmakta koğuşlara gün boyu yetkililer tarafından teftişler gerçekleştirilmekte denetim mekanizmalarına işlerlik kazandırılmaktaydı. 26 Askeri cezaevlerindeki uygulamalarda, barındırılan suçluların niteliğinden ya da merkezi bir sistemden ziyade Ankara ve İstanbul arasında politik sistemden kaynaklanan farklı pratikler etkili olmuştur. 27 Cezaevi politikalarında ve uygulamalarında 1971 yılının sonlarına doğru değişmeler görülmeye başlamış ve bu değişimler giderek sertleşen ve eskiye göre sistematikleşen bir cezaevi pratikleri bütünü doğurmuştur. Bu değişimdeki en büyük etken, cezaevlerinde firar eylemlerinin görülmesidir. Büyük firar olarak görülen, Mahir Çayan ın dört arkadaşıyla birlikte aralık başında Maltepe Askeri Cezaevi nden kaçması sonucu 28 cezaevlerinde yeni bir dönem başlamıştır. Bu bağlamda, hem kaçışlar öncesi hem de sonrası döneme bakmak faydalı olacaktır. Tutuklamaların başladığı ilk dönemde tutuklu kadınlarla cezaevi yöneticilerinin ve görevlilerinin ilişkisinin, devlet güçlerince ele geçirilmiş iç düşmanlar ilişkisi olduğunu söylemek zordur. Cezaevlerinde, yöneticilerin bireysel

9 27 Esra Sarıoğlu inisiyatiflerinin ve tutuklu kadınların toplumsal statülerinin etkilediği bir uygulamalar bütününden söz edilebilir. Oya Baydar ın anlattığı üzere, bu dönem boyunca Sevim Belli, Behice Boran ve kendisi gibi siyaseten daha deneyimli kadınların dışında kalan ve çoğu üniversiteli olan genç kadınlar, anarşist iç düşmanlar uygulamasına maruz kalmıyorlardı. Cezaevi yöneticilerinin genç kadınlara yaklaşımı toplumsal cinsiyetin ve statünün izlerini taşımaktaydı. Hatta Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu komutanlarından bir tanesi, üniversiteli genç kadınlardan birine oğluyla nişanlanmasını teklif ediyor ya da koğuş yakınlarında askeriyenin açtığı bir lokantaya kadınlar davet edilerek, kadınlara iyi hizmet sunulmaya çalışıldığı vurgulanıyordu. 29 Bu noktada, siyasi suçluların 40 lı ve 50 li yıllarda sınıfsal, kültürel konumlarından ve eğitim düzeylerinden kaynaklanan bir çeşit saygınlığa sahip oldukları hatırlanırsa, bu saygınlığın 12 Mart dönemi boyunca da bir düzeyde devam ettiği söylenebilir. Bu dönemde, cezaevi koşulları da tutuklularla idare arasındaki bu ilişkinin etkileriyle biçimlenmiştir. Her ne kadar Ankara ve İstanbul arasındaki farklar devam etse de cezaevlerinde disiplin pratikleri gevşek bir biçimde uygulanmaktadır. Koğuşların kapıları gün boyunca açık tutulmakta, denetlemeler sık olmamakta, havalandırma saatleri tutuklularca belirlenmektedir. Kadın tutuklular, bu dönemde cezaevlerinde kolektif bir yaşam kurmaya çalışmışlardır. Gündelik faaliyetlerini verimli ve dayanışmacı bir biçimde örgütlemeye gayret göstermişlerdir. Forumlar düzenlemişler, okuma saatleri ayarlamışlar, yabancı dil kursları hazırlamışlar, sanatsal ve yahut teorik-politik çalışmalarını dayanışmacı bir biçimde düzenlemişlerdir. Dışarısı eksenli politik tartışmaların yoğun bir biçimde sürdüğü bu dönemde, kadınlar, anayasa değişiklikleri ile ilgili forumlar düzenlemiş, değişiklikleri protesto için açlık grevi yapmışlardır. 30 Oya Baydar, bu dönem koşullarından bahsederken kaldığı kadınlar koğuşunda kız mektebine benzer bir havanın olduğundan bahsetmektedir. 31 Gerçekten de bu dönem, barındırdığı olanaklardan dolayı tutuklular tarafından müstehzi bir biçimde de olsa sosyalizm dönemi olarak adlandırmıştır. Bu koşulların varolmasında, yukarda bahsedilen saygınlık tavrının yanı sıra başka faktörler de etkili olmuştur. Ordu içindeki politik gerilimler, cezaevlerindeki suçlulara yönelik sistematik bir politikanın gelişmesini engelliyordu. Militarist faşist güçler, 12 Mart ta bir bakıma öğrenme, kendi kurallarını devşirme dönemindeydiler. Öte yandan, ordu içinde ciddi bir sol Kemalist kanat vardı. Bu da başlangıçta faşizan kanadın adım atarken tedbirli olmasını gerektiriyordu. 32 Bununla ilintili olarak kontrgerilla faaliyetleri bu dönemde henüz yetkinleşmemişti. Tutuklular arasında ağır işkenceye maruz kalan kadınlar yoktu. Aralarından sadece Oya Baydar MİT te sorgulanmıştı. Bu da, kadınların morallerini yüksek tutmalarına ve yaşam alanlarını verimli bir biçimde örgütlemelerine yardımcı oluyordu. 71 yılının sonuna gelindiğinde gerçekleşen firar eylemleri, cezaevlerindeki disiplin ve cezalandırma pratiklerinin sistematik bir biçimde sıkılaşmasına ve sertleşmesine fırsat verdi. Büyük ölçüde ağırlaşan cezaevi koşulları, yeni yönetmeliklerle düzenlendi. Bu değişim, tutuklu kadınların yaşam koşullarında da bir dönüşüm getirdiği ölçüde, kadınların yeni direniş mekanizmaları da geliştirmelerine sebebiyet verdi. Bu dönemde, öncelikle cezaevi idaresi tüm görevlileriyle birlikte niteliksel bir dönüşüme tabi olmuştur. Cezaevlerinde geçici olarak gardiyanlık yapan polisler

10 12 Mart: Cezaevlerinde Politik Tutuklu Kadınlar 28 yerine, sıkıyönetim zammı alan, kalıcı polis-gardiyanlar getirilmiş, bu kişiler tutuklulara davranışlar konusunda günlük brifingler ve eğitim programları aracılığıyla yetki ve bilgi sahipleri olarak donatılmışlardır. Bunun yanı sıra, daha önce gün boyu açık olan koğuş kapıları kapatılmış, koğuşlar suç hiyerarşisi gözeterek ayrılmış ve havalandırma saatleri idare tarafından belirlenmeye başlamıştır. 33 Öte yandan, tutukluların gündelik yaşam ritüelleri de sıkı bir kontrolün ve disiplinin konusu haline getirilerek yoğun bir baskı altına alınmıştır. Mektuplar ağır sansüre tabi olmuş, kitaplar koğuşlardan çıkartılarak idare odasına alınmış, çoğu kitap toplatılıp yasaklanmıştır. Sağlık ve hijyene dönük etkinlikler de aynı biçimde denetlenmiştir. Hamam günleri azaltılmış, kadınların kullandıkları ilaçlar toplatılmıştır. Bunun yanı sıra, koğuşlarda sayımlar artırılmış, yöneticiler keyfi biçimde ve saatlerde koğuşları denetlemeye başlamıştır. 34 Cezaevlerindeki bu dönüşümlerin, kadın tutukluların yaşamlarını büyük ölçüde etkilemiştir. Gündelik ritüellerin bu şekilde baskı altına alınması oranında kadınlar, tüm bu alanları mücadele ve pazarlık alanları haline dönüştürmüşler, her yeni uygulama için yeni direnişler oluşturmuşlardır. Alınan en önemli kararlardan biri, cezaevlerinde kendilerine yönelik tahkir edici davranışlara karşı nasıl tepki verileceğidir. Uygulamalara karşı verilecek tepkiler demokratik usullerle yürütülen forumlarla karar bağlanmıştır. Kendilerine yapılanların, kişisel değil sistematik bir uygulamanın parçası olduğu kararında olan kadınlar cezaevi yönetimiyle her tür kişisel ilişkiyi keserek, yönetimle muhatap olacak bir sözcü seçmişlerdir. Bunun yanı sıra kendilerine dayatılan disiplinli yaşam koşullarına karşılık kendi kararlaştırdıkları disiplin düzeni dahilinde kolektif bir biçimde yaşamlarını örgütlemeye çalışarak, yönetimlerin getireceği uyarı ve cezaların koşullarını ortadan kaldırmaya yönelmişlerdir. 35 Bu dönemde, kadınların mücadeleleri, önceki dönemdeki, ve dışarıda yürümekte olan politik seyre dair eylemlerden ziyade, cezaevlerinde uygulanmakta olan infaz koşullarına yönelmiştir yılının ortalarında gelindiğinde TBMM den çıkan bir karar cezaevlerinde militer bir disiplinin meşru ve kanuni olmasına yol açtı. Kadın ve erkek tutukluları topyekün kapsayan ve bu bağlamda onları homojenleştirici bir uygulamaya tabi tutan bu yönetmelik, askeri tutukevlerinde kalan suçluların er-kişi statüsüne getirilmesiydi. 36 Bu değişim, tutukluların hukuki statülerinde değişikliğe yol açarak, onları militer mekanizmaların hiyerarşisine kanunlar yoluyla biat etmek zorunda bırakıyordu. Şöyle ki, davaları daha sonuçlanmadığı ve hükümleri kesinleşmediği için askeri cezaevlerindeki tutuklular için hukuki olarak özgürlük esastı. Fakat er-kişi uygulamasıyla birlikte, tüm tutuklular otomatik olarak ordu hiyerarşisine ve denetim mekanizmalarına tabi oluyorlar, ordu ve suçlular arsındaki hukuki dolayım azaltılarak, tutuklular ordu güçlerinin iktidar mekanizmalarına entegre ediliyorlardı. Bu şekilde, hem yeni disiplin hem de yeni cezalandırma teknikleri geliştirilmiş oluyordu. Şöyle ki, tutukluların ast-üst ilişkilerine riayet etmeleri, üstler karşısında hazır ol vaziyetine geçmeleri, ancak üstler izin verdikten sonra konuşmaları zorunlu hale getirilmeye çalışılıyor, üstlere saygısızlığın ise isyan sebebi olacağı bildiriliyordu. 37 Yeni yönetmelik sıkı denetim kuralları getirip, ilk dönemin koşullarını büyük ölçüde değiştirse de uygulamalar hiç bir zaman yönetmelikler kadar ağır olmamıştır. Bununla birlikte, bu dönem boyunca işkencelerin artması ve koğuşlara yeni gelen kadınların çoğunun işkenceden geçmiş

11 29 Esra Sarıoğlu olması kadınların yönetime karşı çok daha sert tepkiler göstermelerine sebep olmuştur. Cezaevlerinde siyasi tutuklulara yönelik geliştiren politikalar en saf hallerini askeri cezaevleri uygulamalarında bulsalar da, sivil cezaevlerinde de yönetmelikler biçiminde belirlenmemiş bir tecrit politikasının izlerini bulmak mümkündür. Genellikle ağır ceza mahkumlarının kaldıkları cezaevlerine transfer edilen mahkumlar, cezaevi idaresince diğer mahkumlardan çeşitli yollarla tecrit edilmeye çalışılmaktaydı. Adana kadınlar cezaevinde kalan Jülide Zaim ve arkadaşları böyle bir uygulamadan bahsetmiştir. Yönetim, politik kadın suçluları tecrit etmek için, diğer kadınları bir endoktrinasyon sürecine tabi tutmaya çalışmış ve yeni gelenlerin tehlikeli şehir eşkıyaları olacağı konusunda uyarmıştır. Kadınlar geldikten sonra hapishane avlusundaki ağaç kadınların firar edecekleri gerekçesiyle kestirilmiş, tüp gazları ise bomba yapacakları gerekçesiyle toplatılmıştır. 38 Ne ki, bu tecrit politikası yönetimin istekleri doğrultusunda bir sonuç vermemiştir. Politik kadın tutuklar, kentli orta sınıf genç kadın kimliklerinin, eğitim düzeylerinin ve Omer Laçiner in deyimiyle diğer tutuklularda imrenme duygusu uyandıran dayanışmacı yaşam usulleriyle diğer kadınlar için saygınlık özelliklerini korumaya devam etmişlerdir. Sonuç 60 lı yıllar boyunca legal bir şekilde örgütlenen sol hareket, bu yıllar boyunca yaygınlık kazanmış ve politikanın seyrinde, radikal toplumsal projelerinin tartışılmasını sağlayarak önemli değişikliklere yol açmıştır. Dünya konjonktürünün de etkisiyle, bu onyılın sonunda hareketin bir kandı gerilla mücadelesini benimsedi. Bu grupların gerçekleştirdiği eylemler bahane gösterilerek, 70 li yılların başında 12 mart muhtırası yayınlandı ve sıkıyönetim ilan edilerek, sol harekete yönelik yaygın bir tutuklama süreci başlatıldı. Rejim, bu dönemdeki siyasi suçlulara yönelik bir söylem oluşturdu. Bu söylem, siyasi suçluları vatana ihanet eden ve militer mekanizmalarla mücadele edilmesi gereken anarşist iç düşmanlar olarak kuruyordu. Bu, ıslah edilerek dönüştürülmesi ve topluma kazandırılması gerektiği vurgulanan kader kurbanı adli tutuklular söyleminin içerici özelliğinin tersine, siyasi suçluların tecridi ve toplumsal olarak dışlanması üzerine kuruluydu. Siyasi kadın suçlular bu söylem içine entegre edilmekle birlikte, toplumsal cinsiyet özellikleri öne çıkarılarak tasvir edilmekteydiler. Askeri tutukevleri koşullarının iki perspektiften değerlendirilebilir. Birincisi bölgesel farklılıklardan kaynaklanan, cezaevi politikalarının farklılaşması ikincisi ise, dönemsel farklılaşmadır. Şöyle ki, cezaevlerinden firar eylemleri gerçekleştikten sonra, cezaevi yönetimleri, idare usullerinde baskı ve disiplin politikalarını yoğun bir biçimde uygulamaya çalışmışlardır. Bu dönemler boyunca, kadın tutuklular özeline yönelik sistematik politikalardan ziyade, tutukluları homojenleştirmeye yönetmelikler ve uygulamalar üretilmiştir. Pratikte, taciz gibi cinsiyetlendirilmiş pratikler uygulansa da bunlar sistematik bir azap politikalarına dönüştürülmemiştir. Cezaevlerinin ikinci dönemi olarak adlandırılan ve militer disiplin mekanizmalarının yürürlüğe konduğu dönemde ise, cezaevi yönetiminin söylemleri pratikleri arasında farklar bulunmaktadır. Bu farkların oluşumunda tutuklu kadınların sınıfsal konumlarının ve direnişlerinin etkisinin altını çizmek gerekmektedir. Cezaevi yönetiminin herhangi bir döneminde, politik suçluların ıslah edilerek dönüştürülmesine ve bu şekilde

12 12 Mart: Cezaevlerinde Politik Tutuklu Kadınlar 30 onların topluma içerilmesine dair söylemler veya pratiklerden söz etmek ise mümkün olmamaktadır. Bu bağlamda, cezaevlerindeki kapatılmanın, özgürlük lerden yoksun bırakan ve bu açıdan tek yönlü işleyen bir kapatılma olduğundan söz etmek mümkündür. Notlar 1 Çağlar Keyder, Türkiye de Devlet ve Sınıflar, (İstanbul: İletişim Yay. 2000), s Mümtaz Soysal, 100 Soruda Anayasanın Anlamı, (İstanbul: Gerçek Yayınevi, 1997), s Cem Eroğul, Çok Partili Düzenin Kuruluşu: , Geçiş Sürecinde Türkiye, der. İrvin C. Schick ve E. Ahmet Tonak, (İstanbul: Belge Yay., 1987), s Murat Belge, Sol, Geçiş Sürecinde Türkiye, der. İrvin C. Schick ve Ahmet Tonak, (İstanbul:Belge Yayınları, 1987), s Ibid, s Feroz Ahmad, Demokrasi Sürecinde Türkiye: , (İstanbul: Hil Yayınları, 1996), s Zafer Üskül, Siyaset ve Asker, (İstanbul: Afa Yayınları, 1989), s Şaban İba, Ordu, Devlet Siyaset, (İstanbul: Çiviyazıları Yayınları, 1998), s Ali Bayramoğlu, Silahlı Kuvvetler, Birikim Dergisi, sayı , (Ağustos-Eylül 2002), s Hürriyet Gazetesi, 8 Mayıs İsmail Cem, Tarih Açısından 12 Mart, (İstanbul: Cem Yayınevi, 1993), s J. G. Merquior, Foucault, (İstanbul: Afa Yayınları, 1986), s M. Foucault, Hapishanenin Doğuşu, (Ankara: İmge Kitabevi, 2000), s Hürriyet Gazetesi, 20 Haziran Hürriyet Gazetesi, Temmuz Hürriyet Gazetesi, 29 Mayıs Hürriyet Gazetesi, 18 Mart Sosyalizm ve Toplumsal Mücadelelr Ansiklopedisi,Cilt /, Ed. E. Kürkçü, (İstanbul: İletişim Yayınları, 1988), s Hürriyet Gazetesi, 17 Mayıs Hürriyet Gazetesi, 17 temmuz Hürriyet Gazetesi, 25 Temmuz Oya Baydar, Görüşme, İstanbul,Türkiye, Haziran Ibid. 24 Ömer Laçiner, Görüşme, İstanbul, Türkiye, Haziran Jülide Zaim (Aral), Görüşme, İstanbul,Türkiye, Haziran Sevgi Soysal, Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu,(İstanbul: Bilgi Yayınevi, 1976), s İşkencelerin çok yoğun olduğu Diyarbakır Cezaevleri konusunda bilgiye sahip olamadığımı belirtmeliyim. 28 Hürriyet Gazetesi, 1 Aralık Oya Baydar, Görüşme, İstanbul,Türkiye, Haziran Soysal, s , Oya Baydar,Görüşme, İstanbul,Türkiye, Haziran Ibid. 33 Sevgi Soysal, s

13 31 Esra Sarıoğlu 34 Sevgi Soysal, s Sevgi Soysal, s Sevgi Soysal, s Sevgi Soysal, s Jülide Zaim Aral,Görüşme, İstanbul,Türkiye, Haziran Kaynakça Görüşme Yapılan Kişiler Oya Baydar Sevim Belli Ömer Laçiner Jülide Aral (Zaim) Süreli Yayın Hürriyet Gazetesi Kitaplar ve Diğer Süreli Yayınlardaki Makaleler Ahmad, Feroz. Demokrasi Sürecinde Türkiye: İstanbul:Hil Yayınları, Bayramoğlu, Ali. Silahlı Kuvvetler. Birikim Dergisi, no (Ağustos-Eylül 2002): Belge, Murat, Sol. Geçiş Sürecinde Türkiye. ed. İrvin C. Schick ve E. Ahmet Tonak, (İstanbul: Belge Yay., 1987) Cem, İsmail. Tarih Açısından 12 Mart. İstanbul:Cem Yayınevi, Eroğul, Cem. Çok Partili Düzenin Kuruluşu: Geçiş Sürecinde Türkiye, ed. İrvin C. Schick ve E. Ahmet Tonak, (İstanbul: Belge Yay., 1987) Foucault, Michel. Hapishanenin Doğuşu. Ankara: İmge Kitabevi, İba, Şaban. Ordu Devlet Siyaset. İstanbul: Çiviyazıları Yayınları, Keyder, Çağlar. Türkiye de Devlet ve Sınıflar. İstanbul: İletişim Yayınları, Kürkçü, Ertuğrul, (ed.), Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi. Cilt:7, İstanbul:İletişim Yayınları, Merquior, J. G. Foucault. İstanbul: Afa Yayınları, İstanbul, Soysal, Mümtaz. 100 Soruda Anayasanın Anlamı. İstanbul: Gerçek Yayınevi, Soysal, Sevgi. Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu. İstanbul:Bilgi Yayınları, Üskül, Zafer. Siyaset ve Asker. İstanbul: Afa Yayınları, 1989.

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR ANAYASANıN TEMEL ILKELERI 2 1. madde Türkiye devleti bir cumhuriyettir. 2. Madde Cumhuriyetin nitelikleri Cumhuriyetçilik Başlangıç ilkeleri Atatürk

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2014 2015 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.09.2014 TANIŞMA DERSİ TANIŞMA DERSİ 17.09.2014 22.09.2014

Detaylı

FEMİNİST PERSPEKTİFTEN KÜRT KADIN KİMLİĞİNİ ÜZERİNE NİTELİKSEL BİR ARAŞTIRMA

FEMİNİST PERSPEKTİFTEN KÜRT KADIN KİMLİĞİNİ ÜZERİNE NİTELİKSEL BİR ARAŞTIRMA T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ VE SİYASET BİLİMİ/SİYASET BİLİMİ ANABİLİM DALI FEMİNİST PERSPEKTİFTEN KÜRT KADIN KİMLİĞİNİ ÜZERİNE NİTELİKSEL BİR ARAŞTIRMA Doktora Tezi

Detaylı

CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI

CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI CİFT BASLILIK BİTİYOR Cumhurbaşkanı ile Başbakanın yetkileri birleştiriliyor. Cumhurbaşkanı yürütmenin başı oluyor. Yönetimde çift başlılık ortadan kalkıyor. Cumhurbaşkanları

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

ASKERİ DARBELER VE TOPLUMSAL ETKİLERİ: 1960, 1971 ve 1980 DARBELERİ

ASKERİ DARBELER VE TOPLUMSAL ETKİLERİ: 1960, 1971 ve 1980 DARBELERİ ASKERİ DARBELER VE TOPLUMSAL ETKİLERİ: 1960, 1971 ve 1980 DARBELERİ Ercan Sözer Atılım Üniversitesi Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Yükseklisans Öğrencisi Darbe, Türk Dil Kurumu tarafından bir ülkede baskı

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.02.2016 Türk Hukukunun Bilgi Kaynakları - Mevzuat, Yargı

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı

Yerel Yönetim Vizyonu. Emin Dedeoğlu 16.09.2005, Eskişehir

Yerel Yönetim Vizyonu. Emin Dedeoğlu 16.09.2005, Eskişehir Yerel Yönetim Vizyonu Emin Dedeoğlu 16.09.2005, Eskişehir Yerel Yönetim Vizyonu Slide 2 Yeniden Yapılanma Kamu yönetiminde sorunlar Kötü ekonomik performans Yönetimin hantallaşması, verimsizlik ve etkinsizlik

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK

DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK 2 Takdim Planı Modernleşme Süreci Açısından Devlet Devlet-Toplum İlişkileri Açısından Devlet Teşkilatlanma

Detaylı

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966 1-) 1921 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir B) İl ve nahiyelerde yerinden yönetim ilkesi kabul edilmiştir. C) Yasama ve yürütme kuvvetleri

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015 2016 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 28.09.2015 30.09.2015 05.10.2015 07.10.2015 12.10.2015 TANIŞMA

Detaylı

İLTİCA HAKKI NEDİR? 13 Ağustos 1993 tarihli Fransız Ana yasa mahkemesinin kararı uyarınca iltica hakkinin anayasal değeri su şekilde açıklanmıştır:

İLTİCA HAKKI NEDİR? 13 Ağustos 1993 tarihli Fransız Ana yasa mahkemesinin kararı uyarınca iltica hakkinin anayasal değeri su şekilde açıklanmıştır: İLTİCA HAKKI NEDİR? 27 Ekim 1946 tarihli Fransız Ana yasasının önsözü uyarınca özgürlük uğruna yaptığı hareket sebebiyle zulme uğrayan her kişi Cumhuriyet in sınırlarında iltica hakkına başvurabilir. 13

Detaylı

İNSAN HAKLARI DERNEĞİ 2017 YILI İLK 3 AY DOĞU VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ İNSAN HAKLARI İHLALLERİ RAPORU BİLANÇO 05 MAYIS 2017 İHD DİYARBAKIR ŞUBESİ

İNSAN HAKLARI DERNEĞİ 2017 YILI İLK 3 AY DOĞU VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ İNSAN HAKLARI İHLALLERİ RAPORU BİLANÇO 05 MAYIS 2017 İHD DİYARBAKIR ŞUBESİ İNSAN HAKLARI DERNEĞİ 2017 YILI İLK 3 AY DOĞU VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ İNSAN HAKLARI İHLALLERİ RAPORU BİLANÇO 05 MAYIS 2017 İHD DİYARBAKIR ŞUBESİ -AÇIKLAMA- Bu raporda yer alan veriler ve verilere

Detaylı

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK 1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER Mustafa Serdar PALABIYIK Yayın No : 3179 Araştırma Dizisi : 12 1. Baskı - Şubat 2015 ISBN: 978-605 - 333-207 - 7 Mustafa Serdar Palabıyık 1915 Olaylarını Anlamak:

Detaylı

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ Mehmet Uçum 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri a. Tartışmanın Arka Planı Ülkemizde, hükümet biçimi olarak başkanlık sistemi tartışması yeni

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Yargı nedir? Türk hukukunda yargının bölümleri Anayasa Yargısı İdari Yargı Adli Yargı TEMEL HUKUK YARGI Yargı, devletin hukuk

Detaylı

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi M. Gözde ATASAYAN Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR...XXI GİRİŞ...1 A. «KAMU HİZMETİ» KAVRAMI...1 1. Kamu Hizmetinin Klasik Tanımı...1

Detaylı

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 5-

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 5- ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 5- Değerlendirme Raporu Doğrudan ve Temsili Demokrasi Merkezi ve Yerel Yönetimler Şeffaflık www.tkmm.net 1 2 ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ (Halk konuşuyor, TBMM dinliyor) Türkiye

Detaylı

ESP/SOSYALİST KADIN MECLİSLERİ

ESP/SOSYALİST KADIN MECLİSLERİ BASINA VE KAMUOYUNA Erkek egemen kapitalist sistemde kadınların en önemli sorunu 2011 yılında da kadına yönelik şiddet olarak yerini korudu. Toplumsal cinsiyetçi rolleri yeniden üreten kapitalist erkek

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI Soru 1 : "Anayasa" deyince ne anlaşılır, ne anlamak gerekir? 7 Soru 2 : Türk tarihindeki anayasa hareketlerinin başlıca aşamaları ve özellikleri nelerdir? 15 İkinci

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

Cezayir'den yükselen bir ses: Yalnızca İslam hükmedecek!

Cezayir'den yükselen bir ses: Yalnızca İslam hükmedecek! Cezayir'den yükselen bir ses: Yalnızca İslam hükmedecek! Cezayir'de 1990'lı yıllardaki duvar yazıları, İslamcılığın yükseldiği döneme yönelik yakın bir tanıklık niteliğinde. 10.07.2017 / 18:00 Doksanlı

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

İhvanı Müslimin'in kısa tarihi

İhvanı Müslimin'in kısa tarihi On5yirmi5.com İhvanı Müslimin'in kısa tarihi Askeri darbeyle devrilen Muhammed Mursi'nin bir yıl önceki seçim zaferi, hareketin doğduğu ve onlarca yıl boyunca yasaklı kaldığı Mısır'da Müslüman Kardeşler

Detaylı

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem ÖZETLE Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem MiLLETiN ONAYIYLA Mevcut Anayasa da Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti nin başıdır. Sistemin işleyişi, devletin bekası ve vatanın bütünlüğü, Türkiye

Detaylı

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI)

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) SORULAR İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) 1- İdarenin denetim yollarından biri olarak, idari yargının gerekliliğini tartışınız (10 p). 2- Dünyadaki idari yargı sistemlerini karşılaştırarak, Türkiye nin mensup

Detaylı

Fikret BABAYEV * * Azerbaycan Anayasa Mahkemesi Başkanı

Fikret BABAYEV * * Azerbaycan Anayasa Mahkemesi Başkanı Fikret BABAYEV * Sayın Başkan, değerli katılımcılar! Öncelikle belirtmek isterim ki, bugün bu faaliyete iştirak etmek ve sizlerle bir arada bulunmak benim için büyük bir mutluluktur. Bu toplantıya ve şahsıma

Detaylı

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet ANAYASAL ÖZELLİKLER Ulus devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde belirli bir nüfus ve egemenliğe sahip bir örgütlenmedir. Ulus-devlet üç unsura sahiptir: 1) Ülke (toprak), 2) Nüfus, 3) Egemenlik (Siyasal-Yönetsel

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK

KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ KAMU YÖNETİMİ YRD.DOÇ.DR. BİLAL ŞİNİK BAKANLAR KURULU Bakanlar Kurulu, Başbakan ve bakanlardan kurulur. Cumhurbaşkanı bakanlar kurulunun

Detaylı

Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için. Bangkok Yasaları El Rehberi

Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için. Bangkok Yasaları El Rehberi Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için Bangkok Yasaları El Rehberi Dünya çapında hapishanelerde mahkûmiyeti takiben veya suçsuzluğunun ispatı için duruşma bekleyen bir buçuk milyondan fazla kadın bulunmaktadır.

Detaylı

Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul.

Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul. KİTAP TANITIM VE DEĞERLENDİRMESİ Devrim ERTÜRK Araş. Gör., Mardin Artuklu Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü. Kadir CANATAN, Beden Sosyolojisi, Açılım Yayınları, 2011, 720 s. İstanbul. Beden konusu, Klasik

Detaylı

Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları

Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları Cumhuriyetin kuruluşu Anadolu insanının iman, namus, bağımsızlık, özgürlük, vatan ve millete sevgi ile bağlılığının inancı ve iradesi ile kendisine önderlik yapan Mustafa

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ. 5.Ders. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER

KAMU YÖNETİMİ. 5.Ders. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER KAMU YÖNETİMİ 5.Ders Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER 1 TÜRK KAMU YÖNETİMİNİN YAPISI (MERKEZ ÖRGÜTÜ) DEVLETİN TEMEL ORGANLARI KAMU YÖNETİMİNİN YAPISI MERKEZ (BAŞKENT) ÖRGÜTÜ Cumhurbaşkanı Bakanlar kurulu Başbakan

Detaylı

Türkiye de Çocukların Terör Suçluluğu. Dr. Yusuf Solmaz BALO

Türkiye de Çocukların Terör Suçluluğu. Dr. Yusuf Solmaz BALO Türkiye de Çocukların Terör Suçluluğu Dr. Yusuf Solmaz BALO Anlatım planı Terör gerçekliği Güvenlik ihtiyacı Bu ihtiyacın Ceza Hukuku alanında karşılanması Ceza Kanunları (TCK, TMK) Yeni suç tipleri Mevcut

Detaylı

Trinidad ve Tobago 1990: Latin Amerika'nın ilk ve tek İslam devrimi

Trinidad ve Tobago 1990: Latin Amerika'nın ilk ve tek İslam devrimi Trinidad ve Tobago 1990: Latin Amerika'nın ilk ve tek İslam devrimi 1990 yılında Latin Amerika'nın ada ülkesinde bir grup Müslüman ülkedeki yönetimi ele geçirmek için silahlı darbe girişiminde bulunmuştu.

Detaylı

İdari Yargının Geleceği

İdari Yargının Geleceği İdari Yargının Geleceği Av. Zühal SİRKECİOĞLU DÖNMEZ* * Ankara Barosu. İdari Yargının Geleceği / SİRKECİOĞLU DÖNMEZ Ülkemiz Hukuk Fakültelerinde iki Ana Bilim dalı vardır: Özel Hukuk ve Kamu Hukuku. Özel

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI

ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI Priştine, 31 Ekim 2012 Nr. Ref.: MMP 304/12 ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI Başvuru No: KO 61/12 Kosova Cumhuriyeti Meclis Başkanı tarafından 22 Haziran 2012 tarihinde

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

TMMOB TEMSİLCİLERİNE AÇILAN DAVALAR

TMMOB TEMSİLCİLERİNE AÇILAN DAVALAR 4.19.4 TMMOB TEMSİLCİLERİNE AÇILAN DAVALAR 1) Dosya No : 2013/551 E. : Ankara 17. Asliye Ceza si : 1- TMMOB YK Başkanı Mehmet Soğancı 2- TMMOB Genel Sekreteri N. Hakan Genç :2911 sayılı Toplantı ve Gösteri

Detaylı

MISIR IN SİYASAL HARİTASI

MISIR IN SİYASAL HARİTASI MISIR IN SİYASAL HARİTASI GÖKHAN BOZBAŞ Kırklareli Üniversitesi Afrika Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi MISIR IN SİYASAL HARİTASI HAZIRLAYAN GÖKHAN BOZBAŞ Kapak Fotoğrafı http://www.cbsnews.com/

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

16 ŞUBAT 2011 CHP İSTANBUL MİLLETVEKİLİ ÇETİN SOYSAL IN DİNLEMELERLE İLGİLİ BASIN AÇIKLAMASI

16 ŞUBAT 2011 CHP İSTANBUL MİLLETVEKİLİ ÇETİN SOYSAL IN DİNLEMELERLE İLGİLİ BASIN AÇIKLAMASI 16 ŞUBAT 2011 CHP İSTANBUL MİLLETVEKİLİ ÇETİN SOYSAL IN DİNLEMELERLE İLGİLİ BASIN AÇIKLAMASI Değerli Arkadaşlar, Türkiye zor günlerden geçiyor. Ajan filmlerini aratmayan olaylar gün geçmiyor ki gündeme

Detaylı

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2-

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2- ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2- Değerlendirme Raporu Birey Hak ve Özgürlükleri (I) Yaşam hakkı Kişi dokunulmazlığı Özel yaşamın gizliliği www.tkmm.net 1 2 1. YAŞAM HAKKI Yaşam Hakkı kutsal mı? Toplumun/devletin

Detaylı

Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinin Uygulanması

Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinin Uygulanması Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme CRC/C/TUR/Q/2-3 Dağıtım: Genel 16 Kasım 2011 Aslı: İngilizce Çocuk Hakları Komitesi Altmışıncı Oturum 29 Mayıs 15 Haziran 2012 Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinin

Detaylı

OHAL Bilançosu, Hak İhlalleri Raporu

OHAL Bilançosu, Hak İhlalleri Raporu OHAL Bilançosu, Hak İhlalleri Raporu 15 Temmuz kanlı darbe girişimi sonucu 241 yurttaşımız şehit oldu, 2bin 194 yurttaşımız yaralandı. 15 Temmuz darbe girişimi sonrası 17 Ağustos 2016 tarihinde hükümetin

Detaylı

bilgilerle feminizm hakkında kesin yargılara varıp, yanlış fikirler üretmişlerdir. Feminizm ya da

bilgilerle feminizm hakkında kesin yargılara varıp, yanlış fikirler üretmişlerdir. Feminizm ya da YANLIŞ ALGILANAN FİKİR HAREKETİ: FEMİNİZM Feminizm kelimesi, insanlarda farklı algıların oluşmasına sebep olmuştur. Kelimenin anlamını tam olarak bilmeyen, merak edip araştırmayan günümüzün insanları,

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları,

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 22 Eylül 2010 İKV DEĞERLENDİRME NOTU Anayasa Değişikliği Paketinin Türkiye nin AB Müktesebatına Uyumuna Etkisi Melih Özsöz, M. Özgür Bozçağa İKTİSADİ KALKINMA VAKFI [Metni yazın] www.ikv.org.tr Anayasa

Detaylı

TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U)

TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U) TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U) KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

2 Kasım 2011. Sayın Bakan,

2 Kasım 2011. Sayın Bakan, SayınSadullahErgin AdaletBakanı Adres:06659Kızılay,Ankara,Türkiye Faks:+903124193370 E posta:sadullahergin@adalet.gov.tr,iydb@adalet.gov.tr 2Kasım2011 SayınBakan, Yedi uluslarası insan hakları örgütü 1

Detaylı

İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır.

İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır. İNSAN HAKLARI İNSAN HAKLARI İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır. Bu haklara herhangi bir şart veya statüye bağlı olmadan doğuştan sahip oluruz

Detaylı

Müdafaa-i Hukuk Hareketi bu hakları savunmak ve geliştirmek için kurulmuştur.

Müdafaa-i Hukuk Hareketi bu hakları savunmak ve geliştirmek için kurulmuştur. Parti varlık sebebi, isminden de anlaşılacağı üzere, hakların savunulmasıdır. Müdafaa-i Hukuk düşüncesine göre: 1. İnsanın 2. Toplumun 3. Milletin 4. Devletin 5. Vatanın hakları vardır. Şu anda bu haklar

Detaylı

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları TEMEL HUKUK Sosyal Düzen Kuralları Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri belirten kurallara, sosyal düzen kuralları veya sadece sosyal

Detaylı

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ 12 Eylül Darbesi 1973 seçimlerinden 1980 yılına kadar gerçekleşen seçimlerde tek başına bir iktidar çıkmadığından bu dönem hükümet istikrarsızlığı ile geçen bir dönem olmuştur.

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: NİĞDE ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: NİĞDE ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 09.11.2015 Resmi Gazete Sayısı: 29527 Amaç NİĞDE ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1

Detaylı

Türkiye'de 3 Ay OHAL İlan Edildi

Türkiye'de 3 Ay OHAL İlan Edildi Türkiye'de 3 Ay OHAL İlan Edildi Erdoğan, "OHAL uygulaması kesinlikle demokrasiye, hukuka ve özgürlüklere karşı değildir" dedi. 21.07.2016 / 09:56 Cumhurbaşkanı Erdoğan, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından

Detaylı

İL UYUŞTURUCU KOORDİNASYON KURULLARI VE İL UYUŞTURUCU EYLEM PLANLARI

İL UYUŞTURUCU KOORDİNASYON KURULLARI VE İL UYUŞTURUCU EYLEM PLANLARI İL UYUŞTURUCU KOORDİNASYON KURULLARI VE İL UYUŞTURUCU EYLEM PLANLARI Uyuşturucu sorununun çok boyutlu olması, mücadelenin ilgili kurumlar arasında etkili bir işbirliği ve koordinasyon çerçevesinde yürütülmesini

Detaylı

Türkiye'de ilan edilen olağanüstü hal uygulaması dünya basınında geniş yer buldu / 11:14

Türkiye'de ilan edilen olağanüstü hal uygulaması dünya basınında geniş yer buldu / 11:14 Dünya Basınında OHAL Türkiye'de ilan edilen olağanüstü hal uygulaması dünya basınında geniş yer buldu. 21.07.2016 / 11:14 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı 3 ay süreli OHAL kararı dünya

Detaylı

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...IX KISALTMALAR... XVII TABLOLAR LİSTESİ... XIX ŞEKİLLER LİSTESİ...XXIII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm

Detaylı

Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015

Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Medya ve İletişim Merkezi İstanbul Enstitüsü İstanbul Enstitüsü

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Eğitimde ve Toplumsal Katılımda Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Projesi

Eğitimde ve Toplumsal Katılımda Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Projesi Eğitimde ve Toplumsal Katılımda Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Projesi 2005-2008 Gerçekleştirmek istediğimiz hedeflerimiz var... Birleşmiş Milletler Bin Yıl Hedefleri: Tüm kız ve erkek çocuklarının ücretsiz,

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

Türk Anayasa Hukukunun Bilgi Kaynakları. Osmanlı Anayasal Gelişmeleri DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Kredi AKTS

Türk Anayasa Hukukunun Bilgi Kaynakları. Osmanlı Anayasal Gelişmeleri DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Kredi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Kredi AKTS Saat ANAYASA HUKUKU 0102213 2 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri YOK Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Zorunlu

Detaylı

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8 1/11 ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor 1. Batıya Erken Açılan Kent Selanik 1.Atatürk ün çocukluk dönemini ve bu dönemde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve kültürel yapısını analiz eder. 2. Mustafa Kemal Okulda

Detaylı

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR III. Sınıf Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Risk Gruplarına Yönelik Sosyal Politikalar Dersi Notları-VI Doç. Dr. Şenay GÖKBAYRAK İçerik Engellilere

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA Davanın Konusu : Uyuşmazlık, davacının 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere

Detaylı

Türkiye Cezasızlık Araştırması. Mart 2015

Türkiye Cezasızlık Araştırması. Mart 2015 Türkiye Cezasızlık Araştırması Mart 2015 İçerik Araştırma Planı Amaç Yöntem Görüşmecilerin Dağılımı Araştırma Sonuçları Basın ve ifade özgürlüğünü koruyan yasalar Türkiye medyasında sansür / oto-sansür

Detaylı

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 24 Şubat 2014 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Özel Hayatın ve Hayatın Gizli Alanının Korunması Yasası Anayasanın 94 üncü

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Siyaset Sosyolojisi Araştırma Konusu Nedir Siyaset Nedir Siyasi Olan Devlet Nedir Devlet türleri Devletsiz siyaset olur mu

Siyaset Sosyolojisi Araştırma Konusu Nedir Siyaset Nedir Siyasi Olan Devlet Nedir Devlet türleri Devletsiz siyaset olur mu Siyaset Sosyolojisi Araştırma Konusu Nedir Siyaset Nedir Siyasi Olan Devlet Nedir Devlet türleri Devletsiz siyaset olur mu Siyaset Sosyolojisi Genel sosyolojinin bir alt dalı. İktisat, din, aile, suç vb

Detaylı

DEVRÝM ÝÇÝN SAVAÞMAYANA SOSYALÝST DENMEZ!

DEVRÝM ÝÇÝN SAVAÞMAYANA SOSYALÝST DENMEZ! DEVRÝM ÝÇÝN SAVAÞMAYANA SOSYALÝST DENMEZ! Silahlý Propaganda ve Gerilla Savaþý Nikaragua da Devrim ve Seçim Proletarya ve Sosyalist Siyasal Bilinç Demokratik Muhalefette Demokrat! Türkiye Devriminde Kürt

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

YOLSUZLUKLA MÜCADELEDE SON 10 YILDA YAŞANAN GELİŞMELER BAŞBAKANLIK TEFTİŞ KURULU 2010

YOLSUZLUKLA MÜCADELEDE SON 10 YILDA YAŞANAN GELİŞMELER BAŞBAKANLIK TEFTİŞ KURULU 2010 YOLSUZLUKLA MÜCADELEDE SON 10 YILDA YAŞANAN GELİŞMELER BAŞBAKANLIK TEFTİŞ KURULU 2010 Sunum Planı Yolsuzlukla Mücadele Alanında Bugüne Kadar Yapılanlar Yapılan Çalışmaların Uluslar arası Yolsuzluk Ölçümlerine

Detaylı

Kitap. Prof. Dr. Mesut Gülmez İÇİMDEKİ UKDE. İş Hukuku ve Sosyal Politika Öğretilerinin Sosyal İnsan Haklarıyla İ m t i h a n ı ( )

Kitap. Prof. Dr. Mesut Gülmez İÇİMDEKİ UKDE. İş Hukuku ve Sosyal Politika Öğretilerinin Sosyal İnsan Haklarıyla İ m t i h a n ı ( ) Prof. Dr. Mesut Gülmez İÇİMDEKİ UKDE İş Hukuku ve Sosyal Politika Öğretilerinin Sosyal İnsan Haklarıyla İ m t i h a n ı (1938-2015) (Ankara: Siyasal Kitabevi Yayını, Ekim 2015, 382 s.) Uzun Sunuş una,

Detaylı

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü, Kapitalist Sömürü Sistemini Yıkmak için Örgütlenme ve Mücadelenin adıdır!

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü, Kapitalist Sömürü Sistemini Yıkmak için Örgütlenme ve Mücadelenin adıdır! 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü, Kapitalist Sömürü Sistemini Yıkmak için Örgütlenme ve Mücadelenin adıdır! Clara Zetkin haklı olarak Kadının özgürlüğünün, tüm insanoğlunun özgürlüğü gibi, emeğin sermayenin

Detaylı

DERS PROFİLİ. Türk Siyasi Hayatı POLS 401 Güz Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep

DERS PROFİLİ. Türk Siyasi Hayatı POLS 401 Güz Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Türk Siyasi Hayatı POLS 401 Güz 7 3+0+0 3 6 Ön Koşul None Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

ACR Group. NEDEN? neden?

ACR Group. NEDEN? neden? ACR Group NEDEN? neden? CİNSİYET YÜZDE % Kadın Erkek 46,8 53,2 YAŞ - - - - - - 18-25 26-35 20,1 27,6 36-45 46-60 29,4 15,2 60+ 7,7 I. AMAÇ Bu çalışmanın amacı, aylık periyotlar halinde düzenlediğimiz,

Detaylı

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı)

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) GAU AKADEMİK PERSONEL AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU Prof.Dr. Meltem DİKMEN CANİKLİOĞLU Kastamonu 01/08/1962 Profesör 07/12/2010 (DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) İzmir Ekonomi

Detaylı