BİREYSEL BAŞVURU REHBERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİREYSEL BAŞVURU REHBERİ"

Transkript

1 BİREYSEL BAŞVURU REHBERİ Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Konusunda Sivil Toplumun Desteklenmesi Projesi 1 HUKUK VE HAYAT DERNEĞİ

2 İNSAN HAKLARI BAŞKANLIĞI Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Konusunda Sivil Toplumun Desteklenmesi Projesi Bireysel Başvuru Rehberi YAYINA HAZIRLAYAN Av. Ali YILDIZ & Av. Erdem GENÇAY DANIŞMA KURULU Av. Nurullah ALBAYRAK Av. Hayrettin AÇIKGÖZ Fatih AYDIN - İnsan Hakları Uzmanı HUKUK VE HAYAT DERNEĞİ Bu çalışma STD nin desteği ile yürütülen Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Konusunda Sivil Toplumun Desteklenmesi Projesi kapsamında hazırlanmıştır.

3 GİRİŞ 2010 yılında yapılan Anayasa değişiklikleri, hukuk sistemimize pek çok yenilikler getirmiştir. Bu değişiklikler, bireye yeni haklar sağlarken, devlet mekanizmasını gücünü birey karşısında sınırlamıştır. Bunlardan belki de en önemlisi, Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru hakkına ilişkin düzenlemedir yılında Avrupa Konseyi ne üye olan, 1950 yılında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ni imzalayan, 1987 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin yargı yetkisini tanıyan ülkemiz, 23 Eylül 2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru hakkını hukuk sistemimize dahil etmiştir. Hukuk ve Hayat Derneği, bu hakkın etkin, verimli ve doğru şekilde kullanılabilmesi için Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı ile birlikte Yeni Bir Hak; Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Konusunda Sivil Toplumun Desteklenmesi isimli projeyi hazırlamıştır. Kabul edilen ve Şubat 2012 itibariyle uygulanmaya başlayan proje kapsamında 250 hukukçu ve sivil toplum örgütü yetkilisi Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru konusunda eğitime tabi tutulacaktır. Proje kapsamında, Danışma Kurulu tarafından mevzuat taraması yapılarak hazırlanan Bireysel Başvuru Rehberi, üç bölüm halinde sunulmaktadır. İlk bölümde insan hakları terimi, tarihsel gelişimi, Avrupa Konseyi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Ülkemizin konsey ve sözleşme ile ilişkisi ; ikinci bölümde 5982 sayılı Anayasa Değişikliği Kanunu ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun çerçevesinde bireysel başvuru hakkı ; üçüncü bölümde ise Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru konusu edilebilecek hakların Anayasamız, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Mahkemesi kararları çerçevesinde incelenmesi yer almaktadır. Faydalı olması dileğiyle Av. Ali YILDIZ & Av. Erdem GENÇAY & 1

4 2

5 BÖLÜM İNSAN HAK ve ÖZGÜRLÜKLERİ KAVRAMLARI, TARİHSEL GELİŞİMİ VE TEMELLERİ 1.1. TANIM Hak, dilimizde doğru, sabit, gerçek anlamına gelmektedir. İngilizce de right, İtalyanca da diritto, Fransızca da droit olarak karşılık bulan hak kavramının iki temel siyasi ve ahlaki anlam taşıdığı söylenmekte olup bunlar; doğruluk ve yetkidir. Hak, hukuk düzenince tanınmış, sınırı, konusu, kullanılma usulü ve şartları belirlenmiş, yararlanılması toplumca sağlanmış özgürlüktür veya hukuk düzenin kişilere tanıdığı yetkidir. 1 Özgürlük ise başkasına zarar vermeden her şeyi yapabilme gücüdür; bundan dolayı her insanın doğal haklarının kullanılmasının sınırı, toplumun diğer üyelerine aynı haktan yararlanmayı sağlayan sınırdır; bu sınırlar ancak yasa ile belirlenebilir, yasa ise ancak toplum için zararlı olan hareketleri yasaklayabilir. 2 Hak ile özgürlük, farklı kavramlardır, özgürlüğün bir hak olduğu konusunda ihtilaf yoktur; ancak hak, özgürlüğü de kapsayan geniş bir kavramdır. Hak, özgürlüğün yanı sıra sahibine devletten yahut diğer kişilerden bir takım müspet veya menfi edimleri yerine getirmesini istemek yetkisini verir. Ama yine de hak ve özgürlük kavramlarını kesin sınırlar ile ayırmak mümkün değildir. İnsan hakkı kavramının ortak kapsayıcı bir tanımını yapmak ise neredeyse imkansızdır. İnsan hakkı, hem Anayasal hem de Uluslararası Hukuk kavramı olmasının yanı sıra politik bir yöne de sahiptir. İnsanların sadece insan olmalarından dolayı sahip sayıldıkları haklara insan hakları denir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişimini sağlamayı amaçlayan bireylerin yalnızca insan olmaları nedeniyle iktisap ettikleri haklardır. İnsan hakları, soyut anlamda insan hakları ve somut anlamda insan hakları olarak ikiye ayrılabilir. Tüm insanlığa tanınması gerekli kabul edilen, olanı değil, olması gerekeni (ideali) ifade edene soyut anlamda insan hakları; uluslararası ve/veya ulusal hukuk sistemlerince tanınmış pozitif hukuk sisteminin parçası haline gelmiş olana ise somut anlamda insan hakları denilmektedir Prof. Dr. Durmuş TEZCAN / Doç. Dr. M. Ruhan ERDEM / Doç. Dr. Oğuz SANCAKDAR / Yrd. Doç. Dr. R. Murat ÖNOK, İnsan Hakları El Kitabı, Ankara 2010, 3. Baskı, s: tarihli İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi, madde 4-5

6 İNSAN HAKLARININ NİTELİKLERİ 3 İnsan haklarının tanımı konusunda ittifak olmadığı gibi nitelikleri konusunda da bir ittifak yoktur. Çünkü insan hakları değişik düşünürler tarafından değişik şekilde temellendirilmektedir. Günümüzde en yaygın temellendirme yaklaşımı Doğal Haklar teorisidir. Bu teoriye göre insan hakları, bireyin insan olmasından kaynaklanan doğal haklarıdır. Doğal haklar teorisine göre insan haklarının nitelikleri şöyledir: İnsan Hakları Evrenseldir. Bütün insanlar zaman ve mekana bağlı olmaksızın insan haklarına sahiptir, Toplumsal aidiyet, kültürel kimlik, sosyal köken, ırk, din, dil, sınıfı gözetilmeksizin tüm insanlar bu haklara sahiptir, İnsan hakları kültürel / göreceli gerekçeler ile tanımazlık edilemez. İnsan Hakları Doğuştandır ve Vazgeçilemezdir. İnsan hakları, insanların doğuştan sahip oldukları, insan kişiliğinden ayrılamaz haklardır. İnsan haklarından feragat edilemez ve bu haklardan vazgeçilemez. İnsan Hakları Mutlaktır. İnsan haklarının varlığı bir kayıt ya da şarta bağlanamaz. İnsan haklarının varlığı topluma karşı ödevlerin yerine getirilmesine bağlanamaz. İnsan hakları kapsamı daraltılamaz, pazarlık konusu yapılamaz. İnsan hakları ancak kanunla ve insan haklarının varlık şartlarını ortadan kaldıracak bir zararın önlenmesi amacıyla kısıtlanabilir. İnsan Hakları Birey Haklarıdır. İnsan haklarının öznesi bireydir, Bu hakların bireye ait olup cemaat, grup, sınıf gibi bireylerin oluşturduğu toplulukların hakları insan haklarına göre ikincil haklardır, İnsan haklarına sahip olmak bir topluluk mensubu olmaya bağlanamaz, İnsan hakları, bireyi devlete ve çoğu zaman da topluluklara karşı koruyan haklardır. İnsan Hakları Çoğunlukla Özgürlük Haklarıdır. İnsan Hakları Temel Haklardır. 3 İnsan Hakları, 1. Baskı, Ankara, 2006, s:19 vd. / Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı Yayını (İnsan Haklarının Nitelikleri Bölümü, bu kaynaktan yararlanılarak hazırlanmıştır.)

7 İnsan Hakları Toplum Öncesidir. İnsan Hakları Esas Olarak Devlete Karşı İleri Sürülen İddialardır. Devlet İnsan Haklarını Tanıma ile Yükümlüdür. Devlet İnsan Haklarına Dokunmama ile Yükümlüdür. Devlet İnsan Haklarını Korumakla Yükümlüdür. Devlet İnsan Haklarını Temin / Tedarik ile Yükümlüdür İNSAN HAKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ İnsan hakları kavramı, Modern Çağın başında bir fikir olarak ortaya çıkmıştır. Arka planında tüm insanlığın ortak çabası ve katkısı ve de uzun bir tarihsel gelişim içinde kazanılan tecrübeler vardır. İngiliz düşünür John Locke, insan haklarını doğal haklar teorisi çerçevesinde ilk dile getiren kişidir. Fransa da 1789 Devrimi nin ardından aynı yıl İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi ilan edilmiş; devrim yönetimi, bu bildiriyi bizzat ihlal etse de bildirideki ilke ve tanımlar, ilerleyen yıllarda İnsan Hakları Hukuku nun önemli bir referansı haline gelmiştir. Modern Çağ da insan hakları gelişiminin ilk önemli adımı, İngiliz Meclisi tarafından 1688 yılında kabul edilen Haklar Bildirisi dir. Haklar Bildirisi ve onu ardılı olarak ortaya çıkan Locke un doğal haklar teorisi, Batı dünyasını insan hakları konusunda toplumsal uyanışa sevk etmiştir yılında Amerika kıtasında Virginia Meclisi, Locke un Doğal Haklar Teorisi ni esas alan, eşit özgürlük ve vazgeçilmez haklar ilkelerini içeren Virginia Bildirisi ni kabul etmiş, bunu aynı yıl Temmuz ayında yayımlanan Amerikan Bağımsızlık Bildirisi izlemiştir. Fransa da 1789 Devrimi nin ardından aynı yıl İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi ilan edilmiş; devrim yönetimi, bu bildiriyi bizzat ihlal etse de bildirideki ilke ve tanımlar, ilerleyen yıllarda İnsan Hakları Hukuku nun önemli bir referansı haline gelmiştir. Sırasıyla İngiliz, Amerikan ve Fransız Bildirileri ile güçlenen insan hakları anlayışı, 19. Yüzyıl başlarından itibaren etkisini yitirmeye başlamış, bu durum neredeyse II. Dünya Savaşı na kadar sürmüştür. Bu dönemdeki ( ) gerilemenin nedeni Marksist, Pragmatist ve Pozitivist felsefenin güç kazanması, I ve II. Dünya Savaşı nın yarattığı ve meşruiyet sağladığı otoriter devlet siyasetidir. 01 5

8 1.4. BM İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ II. Dünya Savaşı nın neden olduğu büyük insani yıkım, savaşa neden olan baskıcı rejimlere duyulan büyük öfke, bir daha aynı yıkım ve acının yaşanmaması için uluslararası arayışlara neden oldu. Bu çerçevede te Birleşmiş Milletler Antlaşması imzalandı ve antlaşma te yürürlüğe girdi. Türkiye bu antlaşmayı 1945 yılında imzaladı. Bildirge, hukuki mahiyeti itibariyle bir antlaşma yahut sözleşme değil, BM Genel Kurul kararıdır. Bu yönüyle Bildirge, devletleri hukuki bir yükümlülük altına sokmayıp bir hedef ve ideali belirliyor olsa da ilk olması itibariyle birçok ulusal ve uluslararası hukuk metnine esin kaynağı olmuş, manevi ağırlığı ve önemi nedeni ile pek çok mahkeme kararına dayanak teşkil etmiştir Birleşmiş Milletler in kurulmasıyla insan hakları uluslararası hukukun temel ilkelerinden birisi haline gelmiş; öyle ki; BM Antlaşması na göre örgütün temel amaçlarından birisi insan haklarına saygıyı geliştirmek olarak belirlenmiştir. (madde 1) BM nin kurulmasına müteakip insan hakları konusunda uluslararası hukuki bir metin hazırlanması çalışmalarına başlanmış, 10 Aralık 1948 te BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, BM Genel Kurulu tarafından kabul edilmiştir. Bildirge, da Resmi Gazete de yayımlanarak iç hukukumuza da dahil olmuştur. Bildirge, hukuki mahiyeti itibariyle bir antlaşma yahut sözleşme değil, BM Genel Kurul kararıdır. Bu yönüyle Bildirge, devletleri hukuki bir yükümlülük altına sokmayıp bir hedef ve ideali belirliyor olsa da ilk olması itibariyle birçok ulusal ve uluslararası hukuk metnine esin kaynağı olmuş, manevi ağırlığı ve önemi nedeni ile pek çok mahkeme kararına dayanak teşkil etmiştir. Bildirge, insan haklarının uluslararası alanda korunmasını hedefleyen kişisel, siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel hakları tanıyan çok önemli bir uluslararası hukuk metnidir. BM bünyesinde daha sonra Kişisel ve Siyasal Haklara Dair Uluslararası Sözleşme ve Ek Seçimlik Protokol, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara Dair Uluslararası Sözleşme ve Ek Seçimlik Protokol hazırlanmış, imzalanmış ve yürürlüğe girmiştir. (1976) Bu protokoller ile söz konusu hakların tanınmasının yanı sıra BM bünyesinde bir Uluslararası Mahkeme kurularak bir koruma mekanizması oluşturulmak istense de durum saptaması yapan ve dostça çözüm sağlamayı öngören bir sistem dahilinde İnsan Hakları Komitesi kurulması ile yetinilmiştir. 4 4 Kişisel ve Siyasal Haklara Dair Uluslararası Sözleşme, md

9 1.5. AVRUPA KONSEYİ 30 yıl içinde iki büyük savaşa ve bu savaşlar nedeniyle büyük insani ve maddi yıkıma sahne olan Avrupa kıtasında bir daha böyle felaketlerin yaşanmaması için Avrupalı entelektüeller ve liderler bazı arayışlara girdiler. Avrupalı aydınlar Avrupa ülkeleri arasında ortak çıkarlar ve idealler oluşturulamadıkça, rekabetçi ve realist politikalarda ısrar edildikçe yeni savaşların kaçınılmaz olduğunu ve ayrıca birleşik bir Avrupa oluşturulmadan yeni dünya düzeninin iki süper devleti olarak öne çıkmaya başlayan ABD ve SSCB ile rekabet edemeyeceklerini anlamışlardı. Avrupa kıtası, tarihte sırasıyla Roma İmparatorluğu, Napolyon ve Hitler tarafından yürütülen üç bütünleşme projesine sahne olmuş ancak askeri ve fetihçi politikaları esas alan bu üç proje de başarısız olmuştu. Savaşın sonlarına doğru ortak çıkar alanları oluşturmayı ve işbirliğini esas alan yeni bir Avrupa Birliği ideali etrafında toplanan Avrupalı aydın ve politikacıların çalışmaları hız kazandı. Bu önemli şahsiyetlerden birisi olan Avrupa Birliği nin de mimarı olarak kabul edilen Jean Monnet, 1943 yılında açıkladığı ünlü Cezayir Memorandumunda Eğer devletler yeniden prestij politikaları ve ekonomik korumacılık gerektiren ulusal egemenlik temelinde inşa edilecekse Avrupa da barış olmayacaktır. Avrupa devletleri yeniden savunma pozisyonuna geçerse, büyük ordular yeniden gerekli olacaktır. Müstakbel barış anlaşması bazı devletlere yeniden silahlanma izni verecek, bazılarına ise vermeyecektir. Bu 1919 da denendi; hepimiz sonucunu biliyoruz. Avrupa içi ittifaklar oluşacak; bunların neye mal olduğunu biliyoruz. Sosyal reformlar, askeri bütçelerin ağır yükü nedeniyle gecikecek ve engellenecek. Avrupa bir yeniden korkuya doğacak. Avrupa devletleri halklarına modern şartların mümkün ve gerekli kıldığı refah, zenginliği vermek için çok sınırlı ve çevrelenmiş durumdadır. Daha büyük pazarlara ihtiyaç duyacaklardır... Zenginlik, refah ve hayati sosyal ilerleme ve gelişim, Avrupa ulusları kendilerini tek bir ekonomik birime götürecek bir Avrupa federasyonu oluşturana dek zayıf kalmaya devam edecektir demiştir. 5 Monnet, çalışmalarına devam etmiş ve 1945 yılında ünlü Monnet Planı nı açıklamıştır. Bu plan, özetle Alman kömür üretim sahalarının kontrolünün Fransa ya verilmesini, bu sahalardan elde edilen madenlerin Fransa ya yönlendirilmesini ve bu suretle Fransız sanayi ve ekonomisinin savaş öncesi dönemdeki seviyesine ulaştırılmasını, Almanya nın ise yeniden güçlenmesinin engellenmesini öngörüyordu. Bu plan 1946 da Fransız lider De Gaulle tarafından kabul edilmiş ve ABD desteği ile de uygulamaya konulmuştur. Bu gelişmelere paralel olarak, savaş ve çatışmayı dışlayan ortak çıkar, endişe ve değerler etrafında bütünleşip işbirliği yapmayı esas alan bir Avrupa Birliği fikri, İngiltere Başbakanı Churchill in 20 Eylül 1946 tarihli Zürih Üniversitesi konuşmasında somut bir şekilde dile getirilmiştir. Bu konuşmada Churchill, Avrupa bir kez ortak mirasını paylaşmada birleştiğinde, 300 milyon ya da 5 Trevor Salmon & William Nicol, Building European Union A Documentary History and Analysis, Documet 7, Jean Monet, Algiers Memorandum August 1943, s:21, Manchester University Press, Manchester

10 milyon insanının yaşayacağı mutluluk, refah ve şanının sınırı olmayacaktır Biz bir çeşit Avrupa Birleşik Devletleri inşa etmeliyiz. Sadece bu yolla yüz milyonlarca amele, hayatı yaşanılır kılan temel zevk ve umutlarını geri kazanabilirler Avrupa ailesinin yeniden oluşturulmasının ilk adımı Fransa ve Almanya arasında işbirliğidir Değişmez amacımız Birleşmiş Milletleri kurmak ve sağlamlığını desteklemek olmalıdır. Bu dünya konseptinin altında ve beraberinde bölgesel yapıda Avrupa Birleşik Devletleri olarak adlandırılabilecek Avrupa ailesini kurmalıyız ve ilk pratik adım bir Avrupa Konseyi oluşturmak olacaktır demiştir. 6 Avrupa Konseyi nin her üyesi, hukukun üstünlüğü prensibini ve yasal yetkisi altında bulunan her şahsın insan haklarından ve temel özgürlüklerden yararlanma prensibini kabul eder. Birinci bölümde yazılı gayenin güdülmesine samimi ve fiili bir surette katılmayı taahhüt eder Avrupa da Churchill, Schuman, Monnet gibi politikacı ve aydınların öncülüğünü yaptığı Avrupa Birliği fikrinin gerçekleştirmek doğrultusunda Winston Churchill başkanlığında Uluslararası Avrupa Bütünleşmesi Hareketi Komitesi kuruldu. 7 Bu komite tarafından 1948 yılı Mayıs ayında Hollanda da Hague Kongresi düzenlendi. Monnet, Churchill, Adaneur, Macmillan, Mitterrand gibi Avrupa nın güçlü kişiliklerinden oluşan 800 kişiyi bir araya getiren bu kongrenin Avrupalılara Mesaj isimli sonuç bildirgesinde Avrupa tehdit edildi, Avrupa bölündü ve en büyük tehlike onun bölünmüşlüğünden gelmektedir Yalnız başına hiçbirimizin ülkesi bağımsızlığını hakkıyla korumayı umamaz. Yalnız başına, hiçbirimizin ülkesi günümüzün ekonomik problemlerini çözmeyi umamaz. Yazgımızda bize yardım eden deniz aşırı uluslarla birlikte, yarın çağımızın gördüğü en büyük siyasi yapıyı ve en büyük ekonomik birliği kurabiliriz. denilmiş 8 ve Avrupa Birliği kurulması hedefinin yanı sıra İnsan Haklar Temel Yasası hazırlanması ve bu yasanın uygulanmasını teminat altına alacak yaptırım yetkisine sahip bir mekanizma kurulması konusunda mutabakata varıldığı açıklanmıştır. Hague Kongresi sonrasında Avrupa bütünleşmesi için çabalar yoğunlaştırılmış ve 5 Mayıs 1949 da Londra da Avrupa Konseyi Statüsü yani konseyi kuran anlaşma Belçika, Danimarka, Fransa, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, İsveç ve İngiltere tarafından imzalanmıştır. Konseyi Statüsü tarihinde yürürlüğe girmiş, Türkiye tarih ve 5456 sayılı uygun bulma kanunu ile dan geçerli olmak üzere Avrupa Konseyi ne üye olmuştur Bu komitenin öncülü, 1947 yılı Temmuz unda Birleşik Avrupa Hareketi adıyla oluşturulmuştur. Daha sonra Avrupa Birliği İçin Uluslar arası Ortak Komite adını almış, bu ismi 1948 Hague Kongresi ne kadar kullanmışlardır. Ayrıntılı bilgi için boz: 8 Boz: Message tok Europeans (The Hague, 10 May 1948),

11 İnsan haklarının korunmasını düzenleyen Konsey Statüsü nün 3. Maddesi şöyledir: Avrupa Konseyi nin her üyesi, hukukun üstünlüğü prensibini ve yasal yetkisi altında bulunan her şahsın insan haklarından ve temel özgürlüklerden yararlanma prensibini kabul eder. Birinci bölümde yazılı gayenin güdülmesine samimi ve fiili bir surette katılmayı taahhüt eder. 3. maddenin ihlaline ilişkin yaptırım ise Statü nün 8. maddesinde düzenlenmiş olup şöyledir: Avrupa Konseyinin, üçüncü madde hükümlerini ciddi surette ihlal eden, her üyesi temsil hakkından bir süre için mahrum edilebilir ve Bakanlar Komitesi tarafından 7. Maddedeki koşullar dahilinde Konseyden çekilmeye davet edilebilir. Bu davet dikkate alınmadığı takdirde Komite, bizzat Komitenin tayin edeceği tarihten itibaren söz konusu üyenin artık Konseye mensup olmadığına dair karar verebilir. Statü nün 10. maddesine göre Avrupa Konseyi nin organları, Bakanlar Komitesi ve Danışma (Parlamenterler) Meclisi dir. Bu iki organa da Genel Sekreterlik yardım eder. Konseyin Merkezi, Strasburg (md.11); dili İngilizce ve Fransızca dır. (md.12) Konsey in yürütme organı, Bakanlar Komitesi dir.(md.13) Bakanlar Komitesi üye ülkelerin Dışişleri Bakanları ndan oluşur. (md.14) Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, Konsey in danışma (müzakere) organıdır, Bakanlar Komitesi ne tavsiyelerde bulunur. Üyeleri her üye ülkenin Meclisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir. 10 üye ile kurulan Konsey e hali hazırda 47 ülke üyedir İNSAN HAKLARI VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİN KORUNMASI SÖZLEŞMESİ (AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ) Yaygın olarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olarak bilinen bu sözleşmeyi hazırlama çalışmaları 1949 yılı Temmuz ayında Konsey gündemine girdi. Hazırlanan sözleşme 4 Kasım 1950 de Roma da imzalandı, 3 Eylül 1952 de yürürlüğe girdi. Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi nin 18 Mayıs 1954 te onayladı. Türkiye, 28 Ocak 1987 de bireysel başvuru hakkını, 22 Ocak 1990 da Divan ın (mahkeme) zorunlu yargı yetkisini tanıdı AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ NİN ÖZELLİKLERİ VE KAPSAMI 4 Kasım 1950 tarihinde imzalanan sözleşme, Yaşam hakkı, İşkence ve insanlık dışı ve onur kırıcı muamelede bulunma ve ceza verme yasağı, 01 9

12 01 10 Kölelik, zorla çalıştırma ve angarya yasağı, Adil yargılanma hakkı, Suç ve cezaların kanuniliği, Özel hayata ve aile hayatına, konut ve haberleşme özgürlüğüne saygı, Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü, Düşünceyi açıklama özgürlüğü, Toplantı ve örgütlenme özgürlüğü, Evlenme ve aile kurma hakkı, Hak arama özgürlüğünü içermekteydi. Sözleşmede 1959 yılından 1998 yılına kadar 11 ek protokol ile değişiklik yapılmış, bu değişiklikler ile yeni hak ve özgürlükler sözleşmeye dahil edilmiş, koruma mekanizmaları etkinleştirilmiştir. 11 nolu protokol ile yeniden düzenlenerek son şekli verilen sözleşme metni 1 Kasım 1998 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ek 1 nolu protokol 20 Mart 1952 tarihinde imzalanmış, 18 Mayıs 1954 te yürürlüğe girmiştir. Türkiye, tarafından imzalanarak 10 Mart 1954 tarih ve 6366 sayılı uygun bulma kanunu ile onaylanan bu protokol ile Mülkiyet Hakkı, Eğitim ve Öğrenim Hakkı ve Serbest Seçim Hakkı sözleşme kapsamına alınmıştır. 16 Mayıs 1963 tarihli Ek 4 nolu protokol ise Borçtan dolayı özgürlüğünden yoksun bırakılma yasağı, Serbest dolaşım özgürlüğü, Vatandaşların sınır dışı edilmeleri yasağı, Yabancıların topluca sınır dışı edilmeleri yasağı sözleşmeye dahil etmiştir AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİNİN ÖZELLİKLERİ 9 A. SÖZLEŞME BİREYİ ULUSLARARASI HUKUKTA HAK SAHİBİ YAPMIŞTIR Sözleşme hukuki mahiyeti itibariyle uluslararası sözleşme niteliğindedir, sözleşmenin tarafları devletler bu sözleşme ile bazı yükümlülükler altına girerken, sözleşmenin tarafı olmayan bireyler ise hak sahibi haline gelmişlerdir. Sözleşme, koruması altındaki hakları ihlal edilen bireye haklarını ihlal eden sözleşmeci devlete karşı İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi ne başvurabilme hakkı tanıyarak, bireyleri uluslararası hukukun ehliyet sahibi bir süjesi haline getirmiştir. B. AİHM NE BİREYSEL BAŞVURU HAKKI, SÖZLEŞMENİN EN TEMEL İLKESİDİR. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi nden önceki insan haklarına ilişkin uluslararası hukuk metinlerinin en önemli eksiği, ilkelerinin emredici olmaması ve etkin bir denetim/koruma sistemi içermemesidir. AİHS ise hem taraf devletlere karşı emredici olması hem de etkin bir denetim mekanizması içermesi bakımından ilk olma özelliğine sahiptir. 9 Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK / Prof. Dr. Feyyaz GÖLCÜKLÜ, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uygulaması, Ankara 2011, 9.Bası, s:13 vd.

13 Denetim/Koruma mekanizmasının en önemli enstrümanı ise bireysel başvurudur. Önceleri taraf devletlerce tanınması seçimlik bir hak/yükümlülük olan bireysel başvuru hakkı 10, 11 nolu protokol ile zorunlu yetki haline getirilmiştir. 11 nolu protokol ile Konsey bünyesindeki İnsan Hakları Komisyonu da kaldırılmış ve bireylere tüm sözleşmeci devletlere karşı geçerli olmak üzere doğrudan AİHM ne başvurma yetkisi tanınmıştır. C. DEVLET BAŞVURUSU Denetim/Koruma sisteminin diğer önemli enstrümanı ise Devlet Başvurusu yoludur. Sözleşme, kapsadığı hakların korunması hususunda tüm devletleri ayrı ayrı sorumlu kılmış; her sözleşmeci devlete, diğer sözleşmeci devletlerin sözleşmedeki yükümlülüklerine uyup uymadığı denetlemek hak ve görevi yüklemiştir. Bu yükümlülük, yalnız kendi vatandaşlarına karşı değil sözleşmenin uygulama alanı içindeki tüm bireylere karşıdır, başka bir anlatımla her sözleşmeci devlet sözleşme alanı içerisinde tüm bireylerin sözleşme ile tanınan haklarını korumak ve sözleşmeye riayet edilip edilmediğini denetlemekle yükümlüdür. Böylece sözleşme ilkeleri bakımından sözleşme alanında kamusal bir düzen oluşturulmuştur. Bu yönüyle sözleşmedeki denetim/koruma sistemi devletlerin öznel haklarına yahut karşılıklılık ilkesine dayanmaz. Örneğin Kıbrıs Harekatı ndan sonra Kıbrıs Rum Kesimi; 12 Eylül İhtilali nden sonra Fransa, Norveç, Danimarka, İsveç ve Hollanda Türkiye karşı Komisyon nezdinde Devlet Başvurusu yapmışlardır. 11 D. SÖZLEŞMENİN SAĞLADIĞI GÜVENCE İKİNCİL ve TAMAMLAYICIDIR. Sözleşmeye göre insan haklarının iç hukukta korunması asıldır. Uluslararası koruma ikincil ve tamamlayıcıdır. Bu nedenle iç hukuk yolları tüketilmeden bireysel başvuru yapılamaz. Ancak Mahkeme istisnai olarak iç hukuk yollarını tüketmekle sonuç alınamayacağının açıkça belli olduğu spesifik durumlarda iç hukuk yolları tüketilmeden yapılan başvuruları da kabul etmektedir. E. SÖZLEŞME KARŞILIKLILIK İLKESİNE DAYANMAZ Sözleşmenin amacı, sözleşme alanında insan hakları açısından kamusal bir düzen oluşturmaktır. Bu sebeple sözleşme hükümleri nesneldir, karşılıklılık ilkesi ile sınırlandırılamaz. Sözleşme, bireylere sağlanan hak ve özgürlüklerin sözleşmeci devletler tarafından çiğnenmesini karşılıklılık koşulu ve vatandaşlık bağı aranmaksızın önlemeyi amaçlamaktadır. Komisyon ve Mahkeme, pek çok rapor ve kararında sözleşmeden insan hakları konusunda Avrupa Kamu Düzeni ni oluşturan anayasal belge olarak söz etmekte ve Roma Anlaşması nı da yasa anlaşma olarak nitelendirmektedir nolu protokolden önce Bireysel Başvuru hakkının tanınması taraf devletin ayrı bir kabul beyanına bağlı idi ve süre bakımından sınırlanabiliyordu. Bu sebeple bireysel başvuru hakkımı tanımayan devlete karşı bu hak kullanılamıyordu. Örneğin Türkiye, bireysel başvuru hakkını 1987 yılında tanımıştır. 11 Türkiye o tarihlerde mahkemenin zorunlu yargı yetkisini tanımadığı için Komisyon nezdinde Devlet Başvurusu yapılmıştır

14 01 12 Mahkeme bir kararında sözleşmenin bu niteliğini şöyle tanımlamıştır: Sözleşme klasik uluslararası anlaşmalardan farklı olarak sözleşen devletlerin sadece karşılıklı menfaatleri çerçevesini aşmaktadır. İki taraflı sinalagmatik (karşılıklı) taahhütler ağına ilaveten, nesnel yükümler yaratmakta ve bu yükümler ortak bir güvence altına alınmış bulunmaktadır Devlet başvurusunda bulunan sözleşmeci taraf, şikayet konusu ettiği tedbirin kendi uyruğunda birine zarar vermiş olduğu gibi bir menfaati olduğunu ispatlamak zorunda değildir sözleşmedeki hak ve özgürlükler sözleşmeci devletlerin yetki alanındaki her bireye doğrudan tanınmıştır. 12 F. SÖZLEŞME İLE TANINAN HAKLARDAN YABANCILAR DA YARARLANIR Sözleşme kuralları, sadece sözleşmeci devletin vatandaşları için değil, sözleşmeci devletin yetki alanında bulunan tüm bireyler için geçerlidir. Bu kural, insan haklarının doğuştan kazanılması, evrensel olması ve şarta bağlanamaması ilkeleri ile uyumlu son derece isabetli bir kuraldır. Yargısal bir organ olan mahkeme, sözleşme ile tanınan haklar korumakta, yükümlülüklere riayet edilip edilmediği denetlemektedir. G. SÖZLEŞME VE MAHKEME İÇTİHATLARI İÇ HUKUK DÜZENLEMELERİNİ ETKİLEMEKTEDİR. AİHM kararları neticesinde iç hukukumuzda pek çok yasal değişiklik yapılmıştır. Mesela 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu nda 2001 yılında 4650 sayılı yasa ile yapılan değişiklik mülkiyet hakkı ihlallerine dair AİHM kararlarının bir sonucudur. Yine Türk Ceza Kanunu, Ceza Usul Yasası, Terörle Mücadele Kanunu gibi pek çok kanunda AİHM içtihatları neticesinde pek çok reform yapılmış ve yapılmaktadır. H. SÖZLEŞMECİ, DEVLETLERİN ÇEKİNCE KOYMA HAKKI KISITLIDIR. Klasik uluslararası anlaşmalardan farklı olarak sözleşmeci devletin çekince koyma hakkı sınırsız değildir. Sözleşmenin 57. maddesi çekince koymak hakkını kısıtlamıştır. Buna göre; genel çekince konamaz, belirli madde ya da maddelere ilişkin çekince konulabilir. Çekince ulusal bir yasanın sözleşme maddesi ile çelişmesi şartıyla o yasa açıkça belirtilerek ölçülü şekilde konulabilir TÜRKİYE VE SÖZLEŞME Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ni 1954 yılında onaylamış, bireysel başvuru hakkını 1987 de, Divan ın (mahkeme) zorunlu yargı yetkisini 1990 da tanımıştır. Sözleşme ile teminat altına alınmış haklar, 1961 ve 1982 Anayasaları ile anayasal hak olarak tanınmıştır. 12 İrlanda/İngiltere 1978, Soering /İngiltere kararları

15 AİHS nde yer alan hakların tümü Anayasa mızda da teminat altına alınmış olup buna ilişkin tablo aşağıda yer almaktadır. Madde Türkiye Cumhuriyeti Madde AİHS ve Ek Protokollerdeki Numarası Anayasası ndaki Madde Başlığı Numarası Madde Başlığı Md. 10 Kanun Önünde eşitlik Md. 14 Ayrımcılık Yasağı Md. 17 Kişi dokunulmazlığı Md. 2-3 Yaşam Hakkı - şkence Yasağı Md. 18 Zorla Çalıştırma Yasağı Md. 4 Kölelik, Angarya ve Zorla Çalıştırma Yasağı Md. 19 Kişi hürriyeti ve güvenliği Md. 5 Özgürlük ve Güvenlik Hakkı Md. 20 Özel Hayatın Gizliliği Md. 8 Özel ve Aile Hayatının Korunması Md. 21 Konut Dokunulmazlığı Md. 8 Özel ve Aile Hayatının Korunması Md. 22 Haberleşme Hürriyeti Md. 8 Özel ve Aile Hayatının Korunması Md. 23 Yerleşme ve Seyahat Ek Prot (4) Serbest Dolaşım Özgürlüğü Hürriyeti Md. 2-3 Md. 24 Din ve Vicdan Hürriyeti Md. 9 Düşünce, Vicdan ve Din Özgürlüğü Md. 25 Düşünce ve Kanaat Hürriyeti Md Düşünce, Vicdan ve Din Özgürlüğü - fade Özgürlüğü Md. 26 Düşünceyi Açıklama ve Md. 10 fade Özgürlüğü Yayma Hürriyeti Md. 28 Basın Hürriyeti Md. 10 fade Özgürlüğü Md. 29 Süreli ve Süresiz Yayın Hakkı Md. 10 fade Özgürlüğü Md. 33 Dernek Kurma Hürriyeti Md. 11 Toplantı ve Dernek Kurma Özgürlüğü Md. 34 Toplantı ve Gösteri Md. 11 Toplantı ve Dernek Kurma Özgürlüğü Yürüyüşü Hakkı Md. 35 Mülkiyet Hakkı Ek Prot (1) Mülkiyetin Korunması Md.1 Md. 36 Hak Arama Hürriyeti Md Adil Yargılanma Hakkı - Etkili Başvuru Hakkı, Hak Arama Özgürlüğü Md. 37 Kanuni Hakim Güvencesi Md. 6 Adil Yargılanma Hakkı Md. 38 Suç ce Cezalara lişkin Esaslar Md. 6-7 Adil Yargılanma Hakkı - Suç ve Cezada Kanunilik Md. 40 Temel Hak ve Madde 13 Etkili Başvuru Hakkı Hürriyetlerin Korunması Md. 41 Ailenin Korunması ve Madde 12 Evlenme Hakkı Çocuk Hakları Md. 42 Eğitim ve Öğrenim Hakkı Ek Prot (1) Eğitim ve Öğrenim Hakkı Md. 2 Md. 51 Sendika Kurma Hakkı Md. 11 Toplantı ve Dernek Kurma Özgürlüğü Md. 67 Seçme ve Seçilme Hakkı Ek Prot (1) Serbest Seçim Hakkı Md. 3 Md. 68 Parti kurma ve üyelik hakkı Md. 11 Toplantı ve Dernek Kurma Özgürlüğü 01 13

16 14

17 BÖLÜM BİREYSEL BAŞVURU TERİMİ AİHS nde yer alan bireysel başvuru hakkı Sözleşme nin 34. maddesinde düzenlenmiş; Türkiye tarafından 1987 yılında tanınmıştır yılında AİHM ne bireysel başvuru hakkını tanıyan Türkiye, 2011 yılı Anayasa değişiklikleri ile Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru / anayasa şikayeti hakkını da iç hukukuna dahil etmiştir. Burada incelenecek olan bireysel başvuru, AİHM ne yapılan bireysel başvuru değil; doktrinde anayasa şikayeti de denilen Anayasa Mahkemesi ne yapılan bireysel başvurudur. Bireysel başvuru ya da anayasa şikâyeti, temel hak ve özgürlükleri yasama, yürütme veya yargı organlarının işlemleri tarafından ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü ve ikincil bir kanun yolu olarak tanımlanabilir. 13 Bu bölümde kullanılan bireysel başvuru terimi, Anayasa Mahkemesi ne yapılan bireysel başvuruyu ifade edecektir BİREYSEL BAŞVURUNUN (ANAYASA ŞİKAYETİ) ÖZELLİKLERİ Bireysel başvuru, hakları ihlal edilenlere Anayasa veya yasayla tanınan bir dava türüdür. Dava olması nedeniyle, başvuruların incelenme yeri temel hak ve özgürlüklerin korunmasında görevli mahkemeler, yani anayasa mahkemesi veya anayasa mahkemesinin görevini yerine getiren yüksek mahkemelerdir. 14 Bireysel başvurunun işlevi, Anayasa da güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilmesini önlemektir. Ancak Anayasa da güvence altına alınan hangi hakların ihlal edilmesi halinde bireysel başvuru yapılabileceği konusunda değişik uygulamalar mevcuttur. Örneğin, Avusturya da Anayasa daki tüm hak ve özgürlükler bireysel başvurunun konusu olabilirken, İspanya ve Meksika da sadece temel hak ve özgürlükler bireysel başvuru konusu edilebilirler. Federal Almanya da ise temel hak ve özgürlükler ile adalet hakları adı verilen temel hak ve özgürlükler benzeri haklar bireysel başvuru konusu edilebilirler. 15 Bireysel başvuru kural olarak kamu gücü işlemlerine karşı yapılır. Federal Alman Anayasası nın bir tanımı olan kamu gücü işlemleri ifadesi, en geniş Dr. Bahadır KILINÇ, Karşılaştırmalı Anayasa Yargısında Bireysel Başvuru (Anayasa Şikayeti) Kurumu ve Türkiye de Uygulanabilirliği, Anayasa Yargısı Dergisi, 2008, cilt:25, s:23 14 Dr. Bahadır KILINÇ, age, s: Dr. Bahadır KILINÇ, age, s:24

18 manada yasama, yürütme ve yargı organlarının işlemlerini anlatmaktadır. Kamu gücünün ihmal yoluyla işledikleri işlemlerin bireysel başvuru konusu olup olamayacağı tartışmalıdır. Öğretide ihmal yoluyla bir temel hakkın ihlali ancak, yasama, yürütme ve yargı organlarına bir işlemde bulunma zorunluluğu yüklenmişse mümkün olabileceği ileri sürülmektedir. Bu tür bir yükümlülüğün var olması halinde, Federal Alman ve Güney Kore anayasa yargısında kamu gücü ihmallerine karşı da anayasa şikâyeti yoluna başvurulabilmektedir. 16 Bireysel Başvuru, temyiz veya istinaf benzeri bir başvuru olmadığı gibi, temyiz veya istinaf sonrası olağanüstü bir temyiz fırsatı da değildir Bireysel başvuru, ikincil nitelikte bir kanun yoludur. Anayasa şikâyeti temel hakların ihlalini önlemede en son hukuki çaredir. Temel haklara ilişkin ihlal iddiaları başka hukuki yollarla giderilebilecekse anayasa şikâyetine başvurulmaz. Bu itibarla, temel hak ve özgürlüklerin korunması ve ihlallerin önlenmesi öncelikli olarak parlamentonun, yürütme organının ve genel mahkemelerinin görevidir. Temel hak ve özgürlüklerin ihlaline ilişkin iddialar genel adalet düzeni içinde Anayasa Mahkemesi ne gelmeden yanıtlanmalıdır. Ancak olağan yasa yollarında yapılan denetime rağmen, temel hak ve özgürlüklerin çiğnendiği iddiası karşılanmamış ise, ancak ondan sonra gerekli şartları taşıyan başvuruların Anayasa Mahkemesi önüne getirilmesi kabul edilebilir. Yani, Anayasa Mahkemesi nin yaptığı anayasa şikâyeti denetimi ikincil niteliktedir. 17 Bireysel başvuru, olağanüstü bir kanun yolu veya hukuki çaredir. 18 Bireysel Başvuru, temyiz veya istinaf benzeri bir başvuru olmadığı gibi, temyiz veya istinaf sonrası olağanüstü bir temyiz fırsatı da değildir. Temyiz ve istinaf aşamalarında, ilk derece mahkemelerinin olayları ve delilleri değerlendirmeleri doğru yapıp yapmadıkları, mahkemelerin yaptığı işlemlerin yasalara uygun olup olmadığı ve yasa kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilir. Oysa anayasa şikâyetinde, Anayasa Mahkemesi, kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığı, olay ve delillerin doğru değerlendirilip değerlendirilmediğini incelemez. Genel mahkemelerin bir kuralı yanlış uygulamaları, temel bir hakkı ihlal etmediği sürece Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmez. Anayasa Mahkemesi, genel mahkemelerin olayı ve delilleri değerlendirirken, yasa kurallarını uygularken temel hakları ihlal edip etmediklerini ve ihlal varsa bu ihlallerin bireysel başvuru yolu dışında başka bir yolla giderilip giderilemeyeceğini inceler. Bu nedenle, örneğin Federal Alman Anayasa Mahkemesi nde genel mahkeme kararlarına karşı yapılan anayasa şikâyetlerinin büyük çoğunluğu reddedilmektedir. 16 Dr. Bahadır KILINÇ, age, s:24 17 Dr. Bahadır KILINÇ, age, s:25 18 Dr. Bahadır KILINÇ, age, s:25-26

19 Bireysel başvurunun olağanüstü bir hukuki çare olmasının diğer bir önemli sonucu daha vardır. Bireysel başvuru, aleyhine başvurulan yasanın uygulanmasını, mahkeme kararının infaz edilmesini veya idari kararın yürütülmesini durdurmaz. Ancak Anayasa Mahkemesi gerekli şartların oluşması halinde ve genelde de nitelikli çoğunluklarla aleyhine başvurulan kamu gücü işleminin yürütülmesini durdurabilmektedir BİREYSEL BAŞVURUNUN İŞLEVLERİ Bireysel başvurunun en köklü işlevi, temel hak ve özgürlüklerin etkili şekilde hayata geçirilmesini sağlamaktadır. Zira bu kurum, devletin insan onurunu korumak için borçlu olduğu dikkatin bir ifadesidir. Anayasa şikâyetinin bir diğer fonksiyonu anayasal haklara ilişkin bağlayıcı içtihatları ortaya çıkmasını sağlayarak temel hakların tüm ülkede aynı şekilde anlaşılıp uygulanmasını sağlamaktır. Bireysel başvuru hakkı, yerel mahkemelerin anayasal hakları bakımından daha titiz ve duyarlı davranmalarına katkı sağlamaktadır. Zira, yargılama sırasında dikkate alınmayan bir temel hakka ilişkin işlemin anayasa şikâyetine konu olması ve yargılamanın yenilenmesi ihtimali her zaman mümkün hale gelecektir. Federal Alman Anayasa Mahkemesi anayasa şikâyetinin fonksiyonlarına değinirken, kazuistik bir temyiz etkisi yanında genel bir eğitim etkisine de işaret etmiştir Bireysel başvurunun en köklü işlevi, temel hak ve özgürlüklerin etkili şekilde hayata geçirilmesini sağlamaktadır. Zira bu kurum, devletin insan onurunu korumak için borçlu olduğu dikkatin bir ifadesidir. Anayasa şikâyetinin en önemli fonksiyonlarından başka birisi de, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne (AİHM) ülke aleyhine yapılacak başvuruları büyük oranda azaltmasıdır. Örneğin, İngiltere de demokrasi, parlamento ve yargı Federal Almanya dan daha köklü ve daha yerleşik olmasına rağmen, AİHM tarafından tespit edilen ihlallerin sayısı bakımından İngiltere, Federal Almanya dan daha kötü durumdadır. Federal Almanya, nüfusuna oranla verilen AİHM ihlal kararlarının sayısı bakımından en düşük ülkeler arasındadır SAYILI KANUN VE BİREYSEL BAŞVURU tarih ve 5982 sayılı Kanun ile Anayasa mızda yapılan değişiklikler kapsamında Anayasa nın Anayasa Mahkemesi ne ilişkin düzenlemeleri içeren 146 vd. maddelerinde de köklü bir reform yapılmıştır. 19 Dr. Bahadır KILINÇ, age, s:27

20 02 18 Bu reform akabinde de Anayasal değişiklikler doğrultusunda 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun yapılarak yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi üye sayısı 17 ye çıkarılmış (md. 146), üye yapısında çoğulculuğu esas alan bir seçim usulü getirilmiş (md. 146), üyelik süresi 12 yıl ile sınırlandırılmıştır. (md. 147) Anayasa Mahkemesi nin görevlerini düzenleyen 148. maddede de önemli değişiklikler yapılmış; bu kapsamda Mahkeme nin zaten var olan görevlerinin kapsam ve sınırları daha da belirgin hale getirilirken, bireylere bakan yönü ile yeni bir hak ve Mahkeme ye bakan yönü ile yeni bir görev olan Anayasa Mahkemesi ne bireysel başvuru yolu hukukumuza dahil edilmiştir. Değişiklikler ana hatları ile şöyledir: Mahkeme 17 üyeden oluşur, üyeler arasından bir başkan, 2 başkan vekili seçilir. Üyelik süresi (mevcut üyeler hariç) 12 yıldır. Mahkeme, Genel Kurul ve iki Bölüm halinde çalışır. Genel Kurul, 17 üyeden oluşan kurulu ifade eder. Bölüm, Bir başkanvekilinin başkanlığında yedi üyeden oluşan ve ilgili başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanıp bireysel başvurular hakkında karar verme yetkisine sahip olan kurulu ifade eder. Mahkeme bünyesinde Bireysel başvuruların ön kabul edilebilirlik incelemesini yapmakla görevli Komisyon oluşturulur BİREYSEL BAŞVURU NEDİR? Anayasa mızın 148/3-4-5 maddelerine göre; Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır. (3) Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz (4) Bireysel başvuruya ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.(5) 6216 sayılı Kanun un 45. maddesinde Bireysel Başvuru şöyle düzenlenmiştir: 1) Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. (2) İhlale neden olduğu ileri

21 sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir. (3) Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı gibi Anayasa Mahkemesi kararları ile Anayasanın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler de bireysel başvurunun konusu olamaz BİREYSEL BAŞVURU NUN KAPSAMI NEDİR? Birebir aynı ifadeleri içeren Anayasa mızın 148/3 ve 6216 sayılı Kanun un 45/1. Maddelerine bakıldığında bir hak ihlalinin bireysel başvuruya konu edilebilmesi için şu şartlar var olmalıdır: İhlal konusu hak Anayasa mız ile teminat altına alınmış olmalıdır, Söz konusu hak aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi veya buna ek olan Türkiye nin de taraf olduğu protokoller ile teminat altına alınmış olmalıdır, Hak kamu gücü tarafından ihlal edilmiş olmalıdır. Bu açıklamalar ışığında örneğin hem Anayasamız hem de AİHS ve Ek protokoller tarafından teminat altına alınmış olan yaşam hakkı, işkence yasağı, angarya yasağı, mülkiyet hakkı, haberleşme ve özel hayatın gizliliği hakkı, konut dokunulmazlığı, ifade hürriyeti, adil yargılanma hakkı, dernek ve sendika kurma hakkı, toplantı hürriyeti, seyahat ve yerleşme hürriyeti gibi haklar bireysel başvuru konusu yapılabilir. Ancak sadece Anayasa mızda yer alan AİHS ve ek Protokoller de yer almayan kıyılardan yararlanma hakkı, ispat hakkı, konut hakkı, sağlık ve çevre hakkı gibi vd. haklar bireysel başvuru konusu yapılamaz. Ayrıca; yasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları ile Anayasanın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler bireysel başvurunun konusu olamaz Örneğin hem Anayasamız hem de AİHS ve Ek protokoller tarafından teminat altına alınmış olan yaşam hakkı, işkence yasağı, angarya yasağı, mülkiyet hakkı, haberleşme ve özel hayatın gizliliği hakkı, konut dokunulmazlığı, ifade hürriyeti, adil yargılanma hakkı, dernek ve sendika kurma hakkı, toplantı hürriyeti, seyahat ve yerleşme hürriyeti gibi haklar bireysel başvuru konusu yapılabilir.

22 1.6. ANAYASAMIZDA YER ALAN YUKARIDA SAYILAN İLKELERE GÖRE BİREYSEL BAŞVURU KONUSU YAPILABİLECEK HAKLARA İLİŞKİN TABLO Madde Türkiye Cumhuriyeti Madde AİHS ve Ek Protokollerdeki Numarası Anayasası ndaki Madde Başlığı Numarası Madde Başlığı Md. 10 Kanun Önünde eşitlik Md. 14 Ayrımcılık Yasağı Md. 17 Kişi dokunulmazlığı Md. 2-3 Yaşam Hakkı - şkence Yasağı Md. 18 Zorla Çalıştırma Yasağı Md. 4 Kölelik, Angarya ve Zorla Çalıştırma Yasağı Md. 19 Kişi hürriyeti ve güvenliği Md. 5 Özgürlük ve Güvenlik Hakkı Md. 20 Özel Hayatın Gizliliği Md. 8 Özel ve Aile Hayatının Korunması Md. 21 Konut Dokunulmazlığı Md. 8 Özel ve Aile Hayatının Korunması Md. 22 Haberleşme Hürriyeti Md. 8 Özel ve Aile Hayatının Korunması Md. 23 Yerleşme ve Seyahat Ek 4. Prot Serbest Dolaşım Özgürlüğü Hürriyeti Md. 2-3 Md. 24 Din ve Vicdan Hürriyeti Md. 9 Düşünce, Vicdan ve Din Özgürlüğü Md. 25 Düşünce ve Kanaat Hürriyeti Md Düşünce, Vicdan ve Din Özgürlüğü - fade Özgürlüğü Md. 26 Düşünceyi Açıklama ve Md. 10 fade Özgürlüğü Yayma Hürriyeti Md. 28 Basın Hürriyeti Md. 10 fade Özgürlüğü Md. 29 Süreli ve Süresiz Yayın Hakkı Md. 10 fade Özgürlüğü Md. 33 Dernek Kurma Hürriyeti Md. 11 Toplantı ve Dernek Kurma Özgürlüğü Md. 34 Toplantı ve Gösteri Md. 11 Toplantı ve Dernek Kurma Özgürlüğü Yürüyüşü Hakkı Md. 35 Mülkiyet Hakkı Ek 1. Prot Mülkiyetin Korunması Md.1 Md. 36 Hak Arama Hürriyeti Md Adil Yargılanma Hakkı - Etkili Başvuru Hakkı, Hak Arama Özgürlüğü Md. 37 Kanuni Hakim Güvencesi Md. 6 Adil Yargılanma Hakkı Md. 38 Suç ce Cezalara lişkin Esaslar Md. 6-7 Adil Yargılanma Hakkı - Suç ve Cezada Kanunilik Md. 40 Temel Hak ve Madde 13 Etkili Başvuru Hakkı Hürriyetlerin Korunması Md. 41 Ailenin Korunması ve Madde 12 Evlenme Hakkı Çocuk Hakları Md. 42 Eğitim ve Öğrenim Hakkı Ek 1. Prot Eğitim ve Öğrenim Hakkı Md. 2 Md. 51 Sendika Kurma Hakkı Md. 11 Toplantı ve Dernek Kurma Özgürlüğü Md. 67 Seçme ve Seçilme Hakkı Ek 1. Prot Serbest Seçim Hakkı Md. 3 Md. 68 Parti kurma ve üyelik hakkı Md. 11 Toplantı ve Dernek Kurma Özgürlüğü

23 1.7. KİMLER BİREYSEL BAŞVURU HAKKINA SAHİPTİR? 6216 sayılı Kanun un 46. maddesinde bu husus belirlenmiştir: (1)Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir. (2) Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz. Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilir. (3) Yalnızca Türk vatandaşlarına tanınan haklarla ilgili olarak yabancılar bireysel başvuru yapamaz. Buna göre hem gerçek hem de özel hukuk tüzel kişileri ve de hem Türk vatandaşları hem de yabancılar bireysel başvuru hakkına sahiptir. Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz. Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklar (örgütlenme özgürlüğü, mülkiyet hakkı gibi) için bireysel başvuru yapabilir. Yabancılar ise Anayasamız ile münhasıran Türk vatandaşlarına tanınmış olan haklar için (seçme, seçilme gibi) başvuru yapamaz, bu haklar dışındaki haklar için bireysel başvuru yapabilir NEDEN BİREYSEL BAŞVURU USULÜNE İHTİYAÇ DUYULMUŞTUR? Bu hususu anlamak için öncelikle 5982 sayılı Kanun un gerekçesine bakmakta fayda vardır. TBMM ye sunulan kanun teklifi gerekçesinin Bireysel Başvuruya ilişkin kısmı şöyledir: ülkemiz aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne her yıl binlerce başvuru yapılmaktadır. Bu başvuruların iç hukuk yollarında çözüme bağlanması amacıyla bireysel başvuru hakkının getirilmesi öngörülmektedir. (18. Madde gerekçesi) Bireysel başvuru ya da Anayasa şikayeti, kamu gücü tarafından temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen bireylerin başvurdukları olağanüstü bir kanun yolu olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde, temel hakların korunması amacıyla bireysel başvuru yolu, pek çok uygar ülkede anayasa yargısının ayrılmaz bir parçası kabul edilmektedir. Bireysel başvuru yolu, kapsamı ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte, başta Federal Almanya olmak üzere Avusturya, İspanya, İsviçre, Belçika, Macaristan, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Slovak Cumhuriyeti, Meksika, Brezilya, Arjantin gibi pek çok ülkede uygulanmaktadır. Doğu Avrupa ülkelerinin çoğunda da bireysel başvuru kurumu kabul edilmiş ve işletilmektedir. Anglo-Amerikan hukukunda teknik anlamda bireysel başvuru kurumu olmasa da, bireysel başvuruyla benzer işlevlere sahip kanun yolları bulunmaktadır.

24 Türkiye nin konumuna baktığımızda, bireysel başvuru müessesesinin kabul edilmediği, ancak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuru hakkının ve bu Mahkemenin zorunlu yargılama yetkisinin tanındığı görülmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yoluyla, iç hukukta halledilemeyen temel hak ihlâllerine ilişkin şikâyetlerin, ulusal üstü düzeyde ele alınması kabul edilmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde her yıl Türkiye ye karşı çok sayıda dava açılmakta ve Türkiye pek çok davada tazminata mahkum edilmektedir. Türkiye de bireysel başvuru yolunun kabul edilmesi, bir yandan bireylerin sahip oldukları temel hak ve özgürlüklerin daha iyi korunmasını sağlayacak, öte yandan da kamu organlarını, Anayasaya ve kanunlara daha uygun davranma konusunda zorlayacaktır Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, iç hukuk yollarının tüketilmiş olup olmadığını araştırırken, ilgili ülkede bireysel başvuru kurumunun bulunup bulunmadığını da dikkate almakta ve bunu hak ihlâllerinin ortadan kaldırılmasında etkili bir hukuk yolu saymaktadır. Bu nedenle, bireysel başvuru müessesesinin getirilmesiyle, hak ihlâllerine maruz kaldığını iddia edenlerin önemli bir bölümünün bireysel başvuru aşamasında, başka bir ifadeyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine gitmeden önce, tatmin edilebilmesinin mümkün olabileceği ve böylece Türkiye aleyhine açılacak dava ve verilecek ihlâl kararlarında azalma olacağı değerlendirilmektedir. Bu itibarla, Türkiye de de iyi işleyen bir bireysel başvuru sisteminin kurulması, haklar ve hukukun üstünlüğü temelindeki standartları yükseltecektir. Türkiye de bireysel başvuru yolunun kabul edilmesi, bir yandan bireylerin sahip oldukları temel hak ve özgürlüklerin daha iyi korunmasını sağlayacak, öte yandan da kamu organlarını, Anayasaya ve kanunlara daha uygun davranma konusunda zorlayacaktır. Bu amaçlarla yapılan değişiklikle, bireysel hak ve özgürlüklerin korunması ve teminat altına alınması için, vatandaşlara bireysel başvuru hakkı tanınmakta ve Anayasa Mahkemesine de bu başvuruları inceleme ve karara bağlama görevi verilmektedir. Yapılan yeni düzenlemeyle, bireysel başvuruları inceleme görevi verilmek suretiyle, Anayasa Mahkemesine, özgürlükleri koruma ve geliştirme misyonu da yüklenmektedir.(19.madde gerekçesi) Gerçekten Türkiye, Avrupa Konseyi ne üye 47 ülke arasında ihlal başvurusu sıralamasında ikinci; aleyhine verilen ihlal kararı sıralamasında ise birincidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından yayınlanan ve döne-

25 minde sonuçlanan davaları istatistiğine göre Türkiye, 2747 dava ile hakkında en fazla yargılama yapılan ülkedir. Bu 2747 dava sonucunda 2404 davada (en az bir) ihlal kararı çıkmış ve Türkiye mahkum edilmiştir. 57 davada başvuru reddedilerek ihlal olmadığına karar verilmiş, 204 dava ise dostane çözüm ile sona ermiştir. 20 İhlal kararlarının 729 u adil yargılanma hakkı, 611 i mülkiyet hakkı, 554 ü özgürlük ve güvenlik hakkı ihlaline dayanmaktadır. Bu gerekçelerle Bireysel Başvuru, etkili bir iç hukuk yolu olarak hukukumuza dahil edilmiştir. Bu değişiklik AİHS nin 13. ve Anayasa mızın 40. maddesinde öngörülen etkili hukuk yolu oluşturulması ilkesine de uygun olmuştur BİREYSEL BAŞVURU USULÜ Bireysel Başvuru Usulü 6216 sayılı Kanun un 47. Maddesi ve Anayasa Mahkemesi İç Tüzüğü nün 59 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; başvuru yazılı olarak yapılır. Başvuruda başvurucunun ve varsa temsilcisinin kimlik ve adres bilgilerinin, işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle ihlal edildiği ileri sürülen hak ve özgürlüğün ve dayanılan Anayasa hükümlerinin, ihlal gerekçelerinin, başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin aşamaların, başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarih ile varsa uğranılan zararın belirtilmesi gerekir. (6216 sy Kanun md. 47/3. Fıkra) Başvurular, İçtüzük ekinde örneği bulunan ve Mahkemenin internet sitesinde yayımlanan başvuru formu kullanılarak resmî dilde yapılır. (İç Tüzük md. 59/1) Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır: (İç Tüzük md. 59/2) a) Başvurucunun adı, soyadı, vatandaşlık numarası, doğum tarihi ve yeri, uyruğu, cinsiyeti, mesleği ve adresi, varsa telefon numaraları ve elektronik posta adresi. b) Başvurucu tüzel kişi ise unvanı, adresi ve tüzel kişiliği temsile yetkili kişinin kimlik bilgileri, varsa telefon numaraları ve elektronik posta adresi. c) Kanuni temsilcisi ya da avukatı varsa, kanuni temsilcisinin ya da avukatının adı, mesleği ve adresi, varsa telefon numarası ve elektronik posta adresi. ç) Kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti. d) Bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delillere ait özlü açıklamalar. e) Başvurucunun güncel ve kişisel bir temel hakkının doğrudan zedelendiği iddiasının dayanakları. f) Başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin aşamalar. g) Başvuru yollarının tüketildiği veya başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarih ONS_EN_2011.pdf

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR:

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR: ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru 1982 Anayasası nın 148. ve 149. Maddeleri ile geçici 18. maddesi hükümleri ve ayrıca 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

Detaylı

İNSAN HAKLARI SORULARI

İNSAN HAKLARI SORULARI 1. 1776 Amerikan ve 1789 Fransız belgelerine yansıyan doğal haklar öğretisinin başlıca temsilcisi kimdir? a) J. J. Rousseau b) Voltaire c) Montesquieu d) John Locke 4. Aşağıdakilerden hangisi İngiliz hak

Detaylı

ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ADALET BAKANLIĞI ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İnsan Hakları Daire Başkanlığı ULUSLARARASI HUKUK VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İnsan Hakları Daire Başkanlığı AVRUPA İNSAN

Detaylı

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI

II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI İÇİNDEKİLER I. GENEL AÇIKLAMALAR 1. Bireysel başvuru nedir? 2. Bireysel başvurunun temel nitelikleri nelerdir? 3. Bireysel başvuru yolu hangi ülkelerde uygulanmaktadır? 4. Ülkemizde bireysel başvuru kurumuna

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

Bireysel Başvuru Yolu

Bireysel Başvuru Yolu Dr. Ebru KARAMAN Beykent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Karşılaştırmalı Anayasa Yargısında Bireysel Başvuru Yolu İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR

Detaylı

BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ

BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ I. İNSAN HAKLARI KAVRAMI 3 II. İNSAN HAKLARININ ULUSLARARASI DÜZEYDE KORUNMASI 4 1. Birleşmiş Milletler Örgütü 4 2. İkinci Dünya

Detaylı

İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır.

İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır. İNSAN HAKLARI İNSAN HAKLARI İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır. Bu haklara herhangi bir şart veya statüye bağlı olmadan doğuştan sahip oluruz

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları TEMEL HUKUK Sosyal Düzen Kuralları Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri belirten kurallara, sosyal düzen kuralları veya sadece sosyal

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

AVRUPA KONSEYİ İNSAN HAKLARININ KORUYUCUSU ÖZET

AVRUPA KONSEYİ İNSAN HAKLARININ KORUYUCUSU ÖZET AVRUPA KONSEYİ İNSAN HAKLARININ KORUYUCUSU ÖZET Avrupa Konseyi üyesi olmayan devlet (Belarus) ÜYE ÜLKELER KURULUŞUN MERKEZİ VE BÜROLARI BÜTÇE Almanya, Arnavutluk, Andorra, Avusturya, Azerbaycan, Belçika,

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Yargı nedir? Türk hukukunda yargının bölümleri Anayasa Yargısı İdari Yargı Adli Yargı TEMEL HUKUK YARGI Yargı, devletin hukuk

Detaylı

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR ANAYASANıN TEMEL ILKELERI 2 1. madde Türkiye devleti bir cumhuriyettir. 2. Madde Cumhuriyetin nitelikleri Cumhuriyetçilik Başlangıç ilkeleri Atatürk

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ GELİŞİMİ, KURUMLARI ve İŞLEYİŞİ

AVRUPA BİRLİĞİ GELİŞİMİ, KURUMLARI ve İŞLEYİŞİ AVRUPA BİRLİĞİ GELİŞİMİ, KURUMLARI ve İŞLEYİŞİ İLKER GİRİT 04.11.2015 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ AVRUPA BİRLİĞİ ANABİLİM DALI İÇERİK Birliğin Kuruluşu Birliğin Gelişimi Antlaşmalar

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

BİREYSEL BAŞVURU KARARLARININ SONUÇLARI

BİREYSEL BAŞVURU KARARLARININ SONUÇLARI BİREYSEL BAŞVURU KARARLARININ SONUÇLARI 1-Anayasa Mahkemesinin İş Yükünün Artması Sonucu Adil Yargılanma Hakkının İhlali 2-Anayasa Mahkemesinin Yetkilerinin Artması Sonucu Otoritesinin Güçlenmesi 3-Avrupa

Detaylı

İLTİCA HAKKI NEDİR? 13 Ağustos 1993 tarihli Fransız Ana yasa mahkemesinin kararı uyarınca iltica hakkinin anayasal değeri su şekilde açıklanmıştır:

İLTİCA HAKKI NEDİR? 13 Ağustos 1993 tarihli Fransız Ana yasa mahkemesinin kararı uyarınca iltica hakkinin anayasal değeri su şekilde açıklanmıştır: İLTİCA HAKKI NEDİR? 27 Ekim 1946 tarihli Fransız Ana yasasının önsözü uyarınca özgürlük uğruna yaptığı hareket sebebiyle zulme uğrayan her kişi Cumhuriyet in sınırlarında iltica hakkına başvurabilir. 13

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2014 2015 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.09.2014 TANIŞMA DERSİ TANIŞMA DERSİ 17.09.2014 22.09.2014

Detaylı

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI)

İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) SORULAR İDARİ YARGI DERSİ (VİZE SINAVI) 1- İdarenin denetim yollarından biri olarak, idari yargının gerekliliğini tartışınız (10 p). 2- Dünyadaki idari yargı sistemlerini karşılaştırarak, Türkiye nin mensup

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER II KISALTMALAR 21 GİRİŞ 25 A. ANAYASACIL1K VE ÖZGÜRLÜK 25 1. Giriş 25 2. Önceki Türk Anayasalarının Özgürlük Açısından İrdelenmesi 32 a. 1876 Kanuni Esasisi 32 b. 1921 Teşkilatı

Detaylı

TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK

TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 17 BİRİNCİ BÖLÜM: TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK I. İSLAMİYET ÖNCESİNDE KURULAN DEVLETLER VE ANAYASAL YAPI 20 A. HUN DEVLETİ (MÖ. IV. yy.-ms 4. yy) 20 B. GÖKTÜRK DEVLETİ

Detaylı

9.Sınıf Sağlık Hizmetlerinde İletişim. 3.Ünte Toplumsal İletişim HUKUK KURALLARI / İNSAN HAKLARI 21.Hafta ( / 02 / 2014 )

9.Sınıf Sağlık Hizmetlerinde İletişim. 3.Ünte Toplumsal İletişim HUKUK KURALLARI / İNSAN HAKLARI 21.Hafta ( / 02 / 2014 ) 9.Sınıf Sağlık Hizmetlerinde İletişim 3.Ünte Toplumsal İletişim HUKUK KURALLARI / İNSAN HAKLARI 21.Hafta ( 17-21 / 02 / 2014 ) HUKUK KURALLARI 2 HUKUK : Bir toplum içinde yaşayan insanların;.) Birbirleriyle

Detaylı

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ T.C. ANAYASA MAHKEMESİ BİREYSEL BAŞVURU FORMU Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 59. maddesine göre hazırlanmıştır. 1 BİREYSEL BAŞVURU FORMU I- KİŞİSEL BİLGİLER A- GERÇEK KİŞİLER İÇİN BAŞVURUCUNUN 1- T.C. KİMLİK

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

ÜYE DEVLET HÜKÜMETLERİ TEMSİLCİLERİ KONFERANSI. Brüksel, 25 Ekim 2004 CIG 87/1/04 EK 2 REV 1. Konu :

ÜYE DEVLET HÜKÜMETLERİ TEMSİLCİLERİ KONFERANSI. Brüksel, 25 Ekim 2004 CIG 87/1/04 EK 2 REV 1. Konu : ÜYE DEVLET HÜKÜMETLERİ TEMSİLCİLERİ KONFERANSI Brüksel, 25 Ekim 2004 CIG 87/1/04 EK 2 REV 1 Konu : Hükümetlerarası Konferans Nihâi Senedi ne ek Bildirgeler ve Nihâî Senet NİHÂÎ SENET NS / Anayasa 1 30

Detaylı

KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU

KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU SEDAT ERDEM AYDIN AİHM İÇTİHATLARI BAĞLAMINDA KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU İSTANBUL ARŞİVİ İÇİNDEKİLER DANIŞMANIN ÖNSÖZÜ...VII YAZARIN ÖNSÖZÜ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ. Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney

TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ. Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney TÜRKİYEDE ÇEVRESEL BİLGİLENME HAKKI VE AB DİREKTİFLERİ Yrd. Doç. Dr. Necla Akdağ Güney Çevre hakkının uygulanabilirliğini ancak onu sağlayacak mekanizmaların öngörülmesi ve güvence altına alınması ile

Detaylı

Arabuluculukta Gizliliğin Korunması

Arabuluculukta Gizliliğin Korunması Yard. Doç. Dr. Çiğdem YAZICI TIKTIK Medenî Usûl Hukuku ve İcra İflâs Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Arabuluculukta Gizliliğin Korunması İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII TEŞEKKÜR... XI İÇİNDEKİLER...XV KISALTMALAR...XXIII

Detaylı

VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU

VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU Volkan ERDOĞDU* Öz Anayasa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye nin taraf olduğu protokoller kapsamında koruma altına alınan

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015 2016 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 28.09.2015 30.09.2015 05.10.2015 07.10.2015 12.10.2015 TANIŞMA

Detaylı

İDARİ YARGI ( ADL104U )

İDARİ YARGI ( ADL104U ) İDARİ YARGI ( ADL104U ) KISA ÖZET kolayaof.com İDARİ YARGI - ADL104U İÇİNDEKİLER Ünite Ünite Adı Sayfa Ünite 1 : İdarenin Denetlenmesi 1 Ünite 2 : İdari Yargı Yetkisi Ve Yargı Düzenleri 4 Ünite 3 : İdari

Detaylı

Devletin Yükümlülükleri

Devletin Yükümlülükleri Yrd. Doç. Dr. Özge Yücel Dericiler Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sosyal Haklar ve İnsan Hakları Hukuku Çerçevesinde Devletin Yükümlülükleri Refah Devletinin Krizi Ekseninde Bir İnceleme İÇİNDEKİLER

Detaylı

Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru

Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Ramazan KORKMAZ Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medenî Usûl ve İcra-İflâs Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Medenî Usûl Hukuku Açısından Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru İÇİNDEKİLER

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI 6 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Kavramlar Türk Bayrağı Kanunu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11. Protokol ile Düzenlenen Metin) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11.

Detaylı

İdari Yargının Geleceği

İdari Yargının Geleceği İdari Yargının Geleceği Av. Zühal SİRKECİOĞLU DÖNMEZ* * Ankara Barosu. İdari Yargının Geleceği / SİRKECİOĞLU DÖNMEZ Ülkemiz Hukuk Fakültelerinde iki Ana Bilim dalı vardır: Özel Hukuk ve Kamu Hukuku. Özel

Detaylı

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ COUNCIL OF EUROPE AVRUPA KONSEYİ EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ DAİRE CELAL ÇAĞLAR TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no. 11181/04) KARAR STRAZBURG 20 Ekim 2009 İşbu karar AİHS

Detaylı

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR AB Göç politikalarında uyum ve koordinasyon için: Amsterdam Anlaşması 2.10.1997 Tampere Zirvesi 15-16.10.1999 GÖÇ VEGÖÇMEN POLİTİKALARININ

Detaylı

C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ. Prof. Dr. Feride ACAR

C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ. Prof. Dr. Feride ACAR C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ CEDAW Nedir? CEDAW sekiz temel Birleşmiş Milletler insan hakları sözleşmesinden biridir. BM İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMELERİ Medeni ve Siyasi

Detaylı

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol

Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/8665 Karar No : 2013/9005 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol Özeti : İmar planında küçük sanayi

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI

ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI Sirküler Rapor 28.03.2013/84-1 ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI ÖZET : Anayasa Mahkemesi, 5.3.2013 tarihli ve 2012/829 sayılı Başvuru Kararında,

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.02.2016 Türk Hukukunun Bilgi Kaynakları - Mevzuat, Yargı

Detaylı

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Yardımcı Kuruluşlar Hükümete veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belirli konularda görüş bildirmek, bir idari

Detaylı

Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru

Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Ramazan KORKMAZ Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medenî Usûl ve İcra-İflâs Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Medenî Usûl Hukuku Açısından Anayasa Mahkemesi ne Bireysel Başvuru Güncellenmiş

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

İçindekiler. xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz. 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler

İçindekiler. xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz. 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler İçindekiler xiü Kısaltmalar xvü Üçüncü Basıya Önsöz xix İkinci Basıya Önsöz xxi Önsöz ı BİRİNCİ BÖLÜM GENEL BİLGİLER 3 BİRİNCİ KESİM Giriş 5 I. Genel Bilgiler 5 1. Yabancılar Hukukunun Varlık Nedeni 8

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU

BİRİNCİ BÖLÜM ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IÇINDEKILER... KISALTMALAR... GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU 1.1. GENEL OLARAK ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU... 5 1.2. MUKAYESELİ HUKUKTA BİREYSEL

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi. Avrupa Birliği Hukukuna Giriş

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi. Avrupa Birliği Hukukuna Giriş Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Avrupa Birliği Hukukuna Giriş İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX TABLOLAR CETVELİ... XIX KISALTMALAR...XXI BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. Sorular ve Cevaplar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. Sorular ve Cevaplar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Sorular ve Cevaplar Sorular ve Cevaplar AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NEDİR? Bu soru ve cevaplar Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğü nce hazırlanmıştır. Bu belge Mahkeme yi bağlayıcı

Detaylı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. Sorular ve Cevaplar

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. Sorular ve Cevaplar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Sorular ve Cevaplar Sorular ve Cevaplar AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ NEDİR? Bu soru ve cevaplar Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğü nce hazırlanmıştır. Bu belge Mahkeme yi bağlayıcı

Detaylı

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19 İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli... 1...19 II. Cumhuriyetin nitelikleri... 2...19 III. Devletin bütünlüğü, resmî dili,

Detaylı

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HSYK Teklifi Teklif; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu, 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu, 4954 sayılı Türkiye Adalet

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BARIŞ DERİN BAŞVURUSU. (Başvuru Numarası: 2014/13462)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BARIŞ DERİN BAŞVURUSU. (Başvuru Numarası: 2014/13462) TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BARIŞ DERİN BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2014/13462) Karar Tarihi: 22/12/2016 BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan ler Raportör Yrd. Başvurucu : Burhan ÜSTÜN

Detaylı

ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME

ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME Dr. Günay SAKA HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI 1 Dersin amacı Bu bir saatlik dersin sonunda Dönem III öğrencileri, Çocuk Hakları Sözleşmesi ile ilgili bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

Etkin Soruşturma Yükümlülüğü (CMK m. 172/3)

Etkin Soruşturma Yükümlülüğü (CMK m. 172/3) Cem ŞENOL Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Etkin Soruşturma Yükümlülüğü (CMK m. 172/3) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Avrupa İnsan Hakları

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM TOPLUMSAL DÜZEN KURALLARI

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM TOPLUMSAL DÜZEN KURALLARI İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM TOPLUMSAL DÜZEN KURALLARI A- Hukuk ve Hak Kavramlarına Giriş... 1 B- Hukuk Kavramının Çeşitli Anlamları... 2 a-pozitif Hukuk... 2 b-doğal (Tabii) Hukuk... 3 c-şekil Açısından

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun kaynakları Normlar hiyerarşisi Hukukun Kaynakları Hukukta kaynak kavramı, hukukun varlık kazanabilmek ve yürürlüğe geçebilmek için hangi

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? İdare nedir? Organik anlamda idare-fonksiyonel Anlamda İdare Hukuk devleti İdare teşkilatı İdari davalar İDARE HUKUKU Devletin 3 fonksiyonu vardır:

Detaylı

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi M. Gözde ATASAYAN Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR...XXI GİRİŞ...1 A. «KAMU HİZMETİ» KAVRAMI...1 1. Kamu Hizmetinin Klasik Tanımı...1

Detaylı

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ

Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Dr. Serkan KIZILYEL TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KISITLANMASINDA KAMU GÜVENLİĞİ ÖLÇÜTÜ Yay n No : 3075 Hukuk Dizisi : 1512 1. Baskı Şubat 2014 İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-102 - 5 Copyright Bu kitab n bu

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

bireysel özgürlük dayanışma eşit haklar öz saygı katılım

bireysel özgürlük dayanışma eşit haklar öz saygı katılım bireysel özgürlük dayanışma eşit haklar öz saygı katılım Temel haklar Santé Belçika herkese vatandaşlık ve İnsan Haklarına saygıyı temin eden Demokratik Devlet hakka saygıyı temin eder. Devlet, sadece

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 1. DEMOKR AT PARTI İKTIDARININ SONUNA DOĞRU...9 1.1. DP nin Muhalefete Karşı Tutumu...9 1.1.1.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

Sirküler Rapor /70-1 ANAYASA MAHKEMESİNİN ÖZEL USULSUZLUK CEZASIYLA İLGİLİ BAŞVURUYA İLİŞKİN KARARI

Sirküler Rapor /70-1 ANAYASA MAHKEMESİNİN ÖZEL USULSUZLUK CEZASIYLA İLGİLİ BAŞVURUYA İLİŞKİN KARARI Sirküler Rapor 18.02.2014/70-1 ANAYASA MAHKEMESİNİN ÖZEL USULSUZLUK CEZASIYLA İLGİLİ BAŞVURUYA İLİŞKİN KARARI ÖZET : Anayasa Mahkemesi 14/1/2014 tarihli ve 2013/5028 Başvuru Numaralı kararında, 2010 yılının

Detaylı

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966 1-) 1921 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir B) İl ve nahiyelerde yerinden yönetim ilkesi kabul edilmiştir. C) Yasama ve yürütme kuvvetleri

Detaylı

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ Doç. Dr. Abdurrahman EREN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ İÇİNDEKİLER

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM TEDBİRE İLİŞKİN ARA KARAR M.A. BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2016/220) Karar Tarihi: 20/1/2016 İKİNCİ BÖLÜM ARA KARAR GİZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan ler

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN 6405 TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN Kanun Numarası : 3002 Kabul Tarihi : 8/5/1984

Detaylı

İnsanlık ailesinin tüm üyelerinde bulunan onuru ve onların eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu,

İnsanlık ailesinin tüm üyelerinde bulunan onuru ve onların eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu, İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ* İnsanlık ailesinin tüm üyelerinde bulunan onuru ve onların eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu, İnsan haklarının

Detaylı

ŞEFFAF DEVLETTE BİLGİ EDİNME HAKKI VE SINIRLARI

ŞEFFAF DEVLETTE BİLGİ EDİNME HAKKI VE SINIRLARI Yrd. Doç. Dr. Ayhan DÖNER Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ŞEFFAF DEVLETTE BİLGİ EDİNME HAKKI VE SINIRLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR...xv

Detaylı

İYİ İDARE YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM İyi İdarenin İlkeleri

İYİ İDARE YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM İyi İdarenin İlkeleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle Kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu.

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu. AVUKAT HATİCE CAN Av.haticecan@hotmail.com Atatürk cad. 18/1 Antakya 0.326.2157903-2134391 AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA FETHİYE DOSYA NO : 2011/ 28 KATILAN : B. S. KATILMA İSTEYEN Türkiye Barolar

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Fikret BABAYEV * * Azerbaycan Anayasa Mahkemesi Başkanı

Fikret BABAYEV * * Azerbaycan Anayasa Mahkemesi Başkanı Fikret BABAYEV * Sayın Başkan, değerli katılımcılar! Öncelikle belirtmek isterim ki, bugün bu faaliyete iştirak etmek ve sizlerle bir arada bulunmak benim için büyük bir mutluluktur. Bu toplantıya ve şahsıma

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar,

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Sayın Başkanı; Yüksek Yargı Kurumlarının çok değerli Başkanları; Sayın Büyükelçiler; Avrupa Konseyinin çok değerli temsilcileri; Uluslararası Kuruluşların değerli temsilcileri

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 211 101 105 107 TURK 111 ENG

Detaylı

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ T.C. ANAYASA MAHKEMESİ BİREYSEL BAŞVURU FORMU Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 59. maddesine göre hazırlanmıştır. 1 BİREYSEL BAŞVURU FORMU I- KİŞİSEL BİLGİLER A- GERÇEK KİŞİLER İÇİN BAŞVURUCUNUN 1- T.C. KİMLİK

Detaylı

KABUL EDİLMEZLİK KARARI

KABUL EDİLMEZLİK KARARI Priştine, 11 Ekim 2012 Nr. Ref.: RK 311/12 KABUL EDİLMEZLİK KARARI Başvuru No: KI 76/11 Başvurucu Avni Aliaj Yüksek Mahkeme nin Pkl. nr. 25/2011 sayı ve 22 Mart 2011 tarihli kararı ile Yüksek Mahkeme nin

Detaylı

DİNÇEROĞLU AVUKATLIK BÜROSU A V U K A T HÜSEYİN ENİS DİNÇEROĞLU & ESRA AKKOÇ YAREN AHMET ŞEREF UYANIK & ELİFCAN TEKELİ STJ. AV.

DİNÇEROĞLU AVUKATLIK BÜROSU A V U K A T HÜSEYİN ENİS DİNÇEROĞLU & ESRA AKKOÇ YAREN AHMET ŞEREF UYANIK & ELİFCAN TEKELİ STJ. AV. İZMİR BARO BAŞKANLIĞI NA Strasburg da yapılacak olan Doğu PERİNÇEK AİHM davasında yönetim kurulumuzun kararı ile temsilci olarak görevlendirildim. Bir çok kişi ve kuruluşun yanı sıra hukukçu olarak TÜRKİYE

Detaylı